Woordelijk verslag besluitronde 17 juni 2026

Naam spreker 3: De heer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Den Ouden. Naam spreker 11: Mevrouw Den Ouden (Raadslid D66) Wie is toch die hardwerkende Nijmegenaar? Naam spreker 6: De heer Van Luik (Raadslid CDA) Daar kom ik zo meteen op. Maar dat zijn wij allemaal. En waar profiteren al die hardwerkende Nijmegenaren zo erg van in deze stad? Ik begrijp uw vraag niet heel goed. Naam spreker 11: Mevrouw Den Ouden (Raadslid D66) Waar profiteren alle hardwerkende Nijmegenaren zo erg van in Nijmegen? Naam spreker 6: De heer Van Luik (Raadslid CDA) Ik weet niet waar we naar op zoek bent. Ik misschien, voorzitter. U zegt dat we geen inleiding mogen houden, maar misschien is een kleine inleiding wel heel prettig voor mij om de vraag te beantwoorden. Naam spreker 11: Mevrouw Den Ouden (Raadslid D66)

Voorzitter, ik hoorde.... Naam spreker 3: De heer Bruls (Voorzitter) Een antwoord van mevrouw Den Ouden zou ook helpen. Ja. Naam spreker 11: Mevrouw Den Ouden (Raadslid D66) Ja, ik wil dat best doen. Ik hoorde heer Van Luik zeggen dat de rekening op de mat komt bij hardwerkende Nijmegenaren, en dat die zo'n last hebben van dit akkoord. Maar mijn vraag gaat erover dat het volgens mij juist al die hardwerkende Nijmegenaren zijn. Who ever that may be, die zo ontzettend gaan profiteren van al die investeringen die wij doen in de stad, van die culturele voorzieningen waar ze gebruik van maken, de sportvereniging, waar ze naartoe gaan. De bruisende binnenstad waar ze straks nog veel liever willen verblijven. Dus ik ben benieuwd waar u het precies over heeft, als u het heeft over de hardwerkende Nijmegenaren en het betalen van de rekening. Naam spreker 6: De heer Van Luik (Raadslid CDA) Ja, voorzitter, dan begrijp ik hem wel goed. Het gaat mij. Het gaat ons als CDA niet zozeer over het feit dat wij gaan profiteren van die regeling, want wij denken ook wat er staat, kunnen wij ons in principe heel erg in vinden. Het probleem zit hem erin dat die rekening dus ook bij alle Nijmegenaren neergelegd wordt. Ik ga zometeen wat meer uitweiden. Ik heb best lang verhaal daarover. Over het feit hoe we dat juist ook de werkende armen ook ontzettend kan treffen.

Naam spreker 11: Mevrouw Den Ouden (Raadslid D66) Ja, maar toch een vraag daarover als het mag voorzitter. Want ik hoor u dus enerzijds zeggen hartstikke mooi, die investering in de stad, daar profiteren die mensen van totdat het ook geld kost en dan is het dus niet meer goed. Hoe werkt dat dan? Hoe rijmt u dat toch met elkaar? Naam spreker 6: De heer Van Luik (Raadslid CDA) Nou, voorzitter, het is eigenlijk altijd zo dat ik kan eindeloos geld uitgeven en dat kost dat geld inderdaad. Maar het probleem zit er dus in dat je niet altijd eeuwig door kunt blijven gaan met die kosten verhogen. Er zit een limiet aan wat de maatschappij kan betalen, en we zien nu al dat de werkende armoede, de werkende armen toenemen. Dat er steeds meer mensen problemen hebben om het hoofd boven water te houden. En het probleem met dit akkoord is dus dat die lasten voor parkeren op OZB komt bij iedereen terecht. En juist omdat die last ook bij iedereen terecht komen, betekende dus ook dat dat werkende armen ontzettend hard gaat treffen. En daar maken we ons ontzettende zorgen over. Of zij dat wel vol kunnen houden. Naam spreker 3: De heer Bruls (Voorzitter) De heer Galijasevic, bij interruptie. Naam spreker 12: De heer Galijasevic (Raadslid PvdA) Dank u wel, voorzitter. Wij delen dezelfde zorgen over de toename van werkende armen en daarom kiezen we voor het Nijmeegse meedoen met het budget.

Hoe kijkt het CDA daarnaar? Naam spreker 6: De heer Van Luik (Raadslid CDA) Voorzitter, wij zijn als CDA ontzettend blij met dat maatschappelijk meedoen budget. We hebben het ook samen met u geïnitieerd in de vorige coalitieperiode, dus wij zijn daar ook groot voorstander van. Daarom zeggen we ook de balans mist in dit coalitieakkoord. Het gaat erom dat aan de ene kant wordt er heel veel geld uitgegeven en dat zijn voor noodzakelijke dingen dat maatschappelijk meedoen budget is er eentje van. De sociale basis, er

eentje van. Daar gaan ook inderdaad werkende armen van profiteren. Alleen dat is een marginaal deel van wat uiteindelijk ook de lasten zijn die op de hele maatschappij neergelegd worden, ook op de gewone Nijmegenaren die het niet breed hebben. En die balans, die is wat ons betreft zoek. Naam spreker 3: De heer Bruls (Voorzitter) De heer Galijasevic. Naam spreker 12: De heer Galijasevic (Raadslid PvdA) Dank u wel, voorzitter. Ik ben toch verbaasd. U heeft het heel vurig over die werkende armen. Nou nemen maatregelen zoals het Nijmeegse maatschappelijk meedoen budget. Dat is voor het eerst dat we niet meer kijken naar inkomensgrenzen, maar naar kijken naar wat mensen ook daadwerkelijk echt nodig hebben om niet door die bestaanszekerheidsgrens te vallen. Daarmee gaan we veel meer werkende armen bereiken. En dan begint hij opeens over het feit dat u het niet goed vindt dat we daar de rekening voor bij iedereen neerleggen. Kunt u mij dat uitleggen? Want u had het net over solidariteit. Dat gaat toch tegen solidariteit in? Naam spreker 6: De heer Van Luik (Raadslid CDA) Ja, voorzitter, ik kan u dat uitleggen, want maatschappelijk meedoen budget is maar twee miljoen per jaar. Die sociale basis, die is ook. Kom ik zometeen ook op, ook twee miljoen per jaar. Maar we hebben net van mevrouw Den Ouden gehoord. Het gaat om totaal om 180 miljoen aan investeringen de komende tijd.

Niet elk van die investering is noodzakelijk. En wij zouden gezegd hebben maak dan minder, maak keuzes, maak keuzes en schaarste. Laat bepaalde ambities varen. Niet de ambities die ik net genoemd heb, maar andere ambities kunnen prima wat minder op doen. En dan kunnen we ook die lasten een stuk lager houden dan wat nu de coalitie voorstelt. Naam spreker 3: De heer Bruls (Voorzitter) Gaat u verder, meneer. Naam spreker 12: De heer Galijasevic (Raadslid PvdA) Dank u wel, voorzitter. Even een kleine. Naam spreker 3: De heer Bruls (Voorzitter) Ik wilde de heer Van Luik eigenlijk het woord verder geven. Als je het niet erg vindt. Ja, de heer Van Luik. Naam spreker 6: De heer Van Luik (Raadslid CDA) Ja, dank u wel. Ik kan wel meer dingen zeggen over de werkende armen. Ik denk toch wel meer interrupties krijg. Want voorzitter, wij zien namelijk dat in het coalitieakkoord er per jaar meer dan vijf miljoen euro extra wordt geïnvesteerd door de belasting op woningen de OZB te verhogen, zei ik al. En voor een gemiddelde woning komt dat neer op 75 euro per jaar extra. En ook wil de coalitie per jaar acht miljoen euro extra ophalen uit parkeren. Technisch navraag laat zien dat de prijs voor parkeren nu vier euro per uur op straat is. En dat zou wel op kunnen lopen tot ongeveer zes en een halve euro per uur.

Voor uw beeldvorming met deze prijsverhoging kan parkeren in Nijmegen tot 1,5 keer zo duur worden. En tot slot, voorzitter, wil ook de coalitie nog een bijna miljoen euro ophalen uit het verhogen van de prijs voor de afvalzak. Een rol afvalzakken wordt drie euro duurder, met als gevolg dat je straks wel 15 euro betaalt voor een groene rol afvalzakken. Een voorzitter moet u zich voorstellen, want waarom vertel ik u dit allemaal? Je woont in Nijmegen in een heel gewoon koophuis met je gezin en je kinderen. Je hebt een auto nodig voor je werk en je gooit netjes je afval weg. En dat zijn niet de rijken van de stad. Dat zijn wij allemaal. Dat zijn wij, gewone Nijmegenaren. Als antwoord op de vraag van mevrouw Den Ouden. En onder ons zijn ook mensen die het niet breed hebben, die

alsnog de rekening gepresenteerd krijgen van het coalitieakkoord. En deze coalitie heeft hele mooie beleidsambities. Dat zei ik net ook al, om mensen ook in een moeilijke financiële situatie te helpen. Maar betaalt het uiteindelijk door de kosten op wonen, parkeren en afval omhoog te gooien. En voor gewone Nijmegenaren die het niet breed hebben, wordt wonen duurder. Maar ze krijgen er wel een mooie regeling voor terug die de armoede helpt. En gewone Nijmegenaren hebben het al lastig om rond te komen. Maar ze krijgen om rond te komen. En veel mensen vragen zich nu al af hoe ze het moeten fiksen, hoe ze het hoofd boven water moeten houden. En we zien dat die groep werkende armen groeit. En ja, ook die hebben vaak een huis en een auto. En het zijn nu al Nijmegenaren die zich ziekmelden voor hun werk, omdat ze de rit naar het werk niet meer kunnen betalen. En dan komen er ook nog eens hogere belastingen en parkeerkosten vanuit onze gemeente bovenop. Al die kleine stijgingen voorzitter, van boodschappen, tanken, belastingen, die stapelen zich op en deze coalitie stapelt in. En volgens het CDA is dat uiteindelijk niet eerlijk. Deze coalitie komt daarom met oplossingen voor problemen die onderaan de streep ook erger gemaakt worden door de lasten te verhogen. En deze coalitie had het heel simpel kunnen voorkomen door de belasting op wonen en parkeren en afval.

Niet zoveel te verhogen als dat nu voorgesteld wordt. Als CDA vinden we dat niet solidair en daar kunnen wij ook niet onze stem op geven. Voorzitter, wij zien niet alleen dat de rekening op oneerlijke wijze bij de gewone Nijmegenaren wordt neergelegd, maar ook dat de rekening op onverstandige wijze het risico loopt doorgeschoven te worden naar een volgende generatie. De coalitie heeft plannen om de spaartegoeden uit te geven. En voor de goede orde. Voor een goed deel begrijpen wij als CDA dat. Als CDA zijn we er ook akkoord mee met uitgaven uit de financiële reserves, mits die in de toekomst voor de samenleving besparen. Denk hierbij aan het woonfonds, aan de sociale basis of aan de maatschappelijk meedoen budget. Maar we leven ook in een onzekere tijd. In de tijd van oorlogen, spanningen en AI. En wat doen deze coalitiepartij, mevrouw Thomassen, vroeger ook al, als er weer een financiële tegenvaller hebben? Boven op de risico's waar we rekening mee houden. Als we sturen op het precies kunnen dekken van de risico's die we nu in beeld hebben, dan. Wat doen we dan als het Rijk daarbovenop nog eens een bezuiniging op het gemeentefonds gooit? Of als we een tegenvaller hebben, zoals we nu zien in de voortgangsmonitor van 14 euro miljoen. Dan zakken we door die lijn heen en dan moeten we maatregelen gaan nemen.

Gaan we dan het woonfonds leeghalen waar deze coalitie zo hard aan gewerkt heeft en waar D66 terecht heel blij mee is? Of gaan we juist het Groenaankoopfonds van GroenLinks? Of gaan we moeten bezuinigen op armoede, regeling en zorg, zoals het college de afgelopen periode heeft moeten voorstellen en waar de PvdA terecht zo kritisch op was? We moeten voorkomen dat we de rekening doorschuiven naar volgende generaties. En precies dat is wat. Het risico bestaat met de plannen van het college van de coalitie. Dat vinden we als CDA onverstandig en ook niet getuigen van goed rentmeesterschap. Maar voorzitter, wij geloven heel erg in de sociale basis. We moeten verder gaan dan elke vorm van paternalistisch of op welzijn gericht beheer van het maatschappelijk leven. Maar in plaats daarvan een cultuur van gedeelde verantwoordelijkheid bevorderen bij een overheid die het initiatief van inwoners waardeert. Een samenleving die in staat is banden te smeden en energieën te mobiliseren ten dienste van het algemeen welzijn. Helaas, voorzitter, het zijn weer niet mijn woorden, maar de woorden van de paus die ik weer even erin slinger om iedereen wakker te krijgen. En precies dat is wat deze sociale basis beoogt. De coalitie trekt elk jaar meer dan twee miljoen euro extra uit voor de sociale basis. En daar zijn we er CDA hardvochtig mee eens. Dat is nodig.

Maar wat schetst onze verbazing? De coalitie verwacht hiermee niet alleen jaarlijks een half miljoen te besparen, maar bouwt ook nog eens een bezuiniging in op zorg en welzijn van wel één miljoen euro. En deze bezuiniging, die aan het begin van de sociale basis wordt ingebouwd, legt een bom onder het hele idee achter die sociale basis. Want laten we eerlijk zijn, de baten waar de coalitie naar verwijst, die zijn er nog niet op dit moment. En dat hoeft ook helemaal niet. Er is een drie gebieden eenmaal één miljoen euro geïnvesteerd en dat rechtvaardigt dat er nog geen bezuinigingen zijn aan de voorkant. Maar er wordt wel een bezuiniging in gebouwd. We plegen dus roofbouw op een heel goed initiatief, nog voordat het goed op stoom kan komen. En tegelijkertijd

met deze één miljoen bezuiniging zien we op zorg en welzijn, zien we ook dat er zes miljoen euro wordt uitgetrokken voor de Europese Culturele Hoofdstad, en dat er jaarlijks twee miljoen euro extra wordt uitgegeven aan cultuur. Let op boven de twee miljoen euro voor cultuur die D66 vorig coalitieakkoord had uitonderhandeld. De coalitie lijkt dus zorg en welzijn minder belangrijk te vinden dan cultuur, terwijl zorg voor onze mensen een kerntaak van de overheid is. En daarom dienen wij als CDA het amendement, gooi nooit je oude schoenen weg voordat je nieuwe hebt in. Voorzitter, als CDA willen we heel graag samenwerken. We zijn kritisch. Zo kent u ons ook, maar wij zijn ook constructief en wij kunnen ons heel goed vinden in de intenties van deze coalitie. Maar we zouden ze heel anders hebben betaald. Het CDA gaat niet instemmen met het verhogen van de belastingen die mensen verder in de problemen brengen, maar dan vervolgens weer als gemeentebeleid op moeten maken. Samen met het doorschuiven van de rekening naar een volgende generatie, vinden we dat de CDA oneerlijk en onverstandig. We hopen wel dat de gemeenteraad natuurlijk ons plan steunt om de bezuinigingen op de sociale basis terug te draaien. Het CDA doet een appèl op de coalitiepartijen om de komende jaren samen te blijven werken met de gemeenteraad, oppositie en coalitie.

Wij zullen dat ook blijven doen, ondanks het debat vandaag natuurlijk, want we zijn verantwoordelijk voor het vasthouden van onze waarden en normen. We moeten samen de handen ineenslaan om onze stad te kunnen besturen en polarisatie buiten de deur te houden, want samen kunnen we veel meer. Dank u wel. Naam spreker 3: De heer Bruls (Voorzitter) Ik dank u. Dan geef ik het woord aan de heer De Gram namens de Partij voor de Dieren. Naam spreker 2: De heer De Gram (Raadslid Partij voor de Dieren) Dank u wel, voorzitter. Ik ben blij dat er ons logo hieronder staat, want ik realiseer me net dat wij ons als fractie per ongeluk hebben gehuld in de kleuren van onze buurpartij Volt, namelijk Paars. Dat was niet onze bedoeling, maar zo is het wel gekomen. Maar misschien een mooi signaal voordat er allerlei samenwerking mogelijk zijn. Maar voorzitter. Veel mensen hebben guilty pleasures. En ik ook. Maar ik heb ook een guilty torture. Als je dat zo zou kunnen noemen. Ik terg mezelf namelijk met steeds maar weer bekijken van de website climateanalyzer.org. Een website waar real time wereldgemiddelden worden bijgehouden van de temperaturen van de oceanen en de lucht, en de grootte van de ijsmassa op de Noordpool. En dat is echt een ware marteling. Voor diegenen die het niet zo nauwlettend in de gaten houden. Heb ik de grafiek voor vandaag van vandaag uitgedraaid.

En met het risico dat ik een Trumpje doe met zijn grafieken op een ezel, heb ik dit maar gewoon zo meegenomen en laat ik het hier zien. Dit is de grafiek van de temperatuur van de oceaan op dit moment. En we zien hier dat we op maandag 15 juni 81. 0,81 graad boven het gemiddelde zitten van het jaar, het langdurig gemiddelde. En dat lijkt misschien niet heel veel, maar als we kijken naar het wereldniveau, dan is dat dus heter dan de oceaan ooit is geweest op dit moment. 20,98 graden Celsius. En dat was het gisteren ook. Warmer dan ooit. En eergisteren en de dag daarvoor. En de trendlijn gaat omhoog. En dan zijn we net pas begonnen aan El Nino. En dat is niet alleen slecht nieuws voor ons en voor onze zomers, want we krijgen een hittegolf deze dit weekend. Maar ook voor de dieren die leven in de oceanen, in het koraal en ook de insecten. Maar goed. Ik wil je natuurlijk niet meesleuren in fatalistisch doemdenken. Of misschien is dat nu al te laat, maar voor onze partij is dit het kader waarin wij dit coalitieakkoord beoordelen. De noodtoestand van klimaat en biodiversiteit. Een teruggang van bijvoorbeeld 73 procent van de genoemde zeedieren en vissen en daarmee de bedreiging van de basis van ons bestaan, ook hier in Nijmegen.

Want om na deze grenzen overstijgende rampspoed terug af te dalen naar onze eigen Nijmegen, zien we een akkoord waar een heleboel zaken terug die klimaat en biodiversiteit gaan bevorderen. En dat kan ook binnen onze grenzen. Vanmiddag hoorde ik op de radio een stukje op Niet Nijmegen1 op NPO1, op de radio over mierenoverlast En er werden allerlei tips gedeeld hoe je die mieren uit je tuin kon krijgen. En uiteindelijk belde er iemand naar de radio en die zei, ik heb een hele tuin met vogels, met veel planten, met heel veel insecten, maar ik heb geen mieren. Ik wil zo graag mieren. En ja, zeker. Dat werd gezegd. En de oplossing was

eigenlijk heel tegenstrijdig, want die mieren zaten niet in die tuin omdat die tuin juist zo divers was. Omdat die tuin het ecosysteem ondersteunde. En daarom zaten er geen mieren. Of waren die mieren in ieder geval niet overlastgevend, zoals ze voor mensen waren die een terras hebben waar die mieren lekker onder gaan zitten. En we zien ook een heleboel goede dingen in het akkoord terug die het groen en de biodiversiteit bevorderen. Een groen aankoopfonds om versnipperde natuur weer te verbinden. Waar ik al een vraag over heb gesteld hoe we dat gaan borgen. Maar daar komen we waarschijnlijk uit. Een groennorm, extra bomen. De voortzetting van de portefeuille dierenwelzijn en biodiversiteit met extra budget boven op het budget wat wij vorige keer zelf al hadden bedwongen. En een vervolg op het voorstel over de rechten van de natuur op Veur Lent, dat zelfs een opstap wordt genoemd naar bredere verankering. Voorzitter, dat zijn heel veel stappen in de goede richting en een aantal ervan herkennen wij omdat ze voortkomen uit voorstellen waar deze fractie de afgelopen jaren aan getrokken heeft. Dat stemt ons hoopvol. Het laat zien dat samenwerken en aanhouden loont. Maar laten we ook eerlijk zijn over de maat waarin we dit beoordelen. De maat is niet of dit een groener akkoord is dan de vorige. De maat is of het genoeg is om die noodtoestand te keren waar ik mee begon.

En aan die maat gemeten is dit akkoord nog niet af. Het zet veel stappen, maar het loopt nog niet zo hard als wij dat zou willen. Het kiest de goede richting, maar nog niet in de goede vaart. En als wij dan zien dat er heel veel geld wordt geput uit de saldi reserve om allerhande dingen op te lossen. Zien wij iets wat wij al jaren willen? Maar wij zouden dat geld echt op die punten heel graag willen inzetten. En mevrouw Den Ouden zei het al. Er wordt ook veel op ingezet, maar wij zouden daar nog meer op inzetten om echt die klimaat en biodiversiteit als rijke stad voor de wereld te verbeteren. We zien de handreikingen van de coalitiepartijen om de komende jaren samen tot aangescherpt beleid te komen. En die handreiking zullen we de komende jaren aannemen. Want is ook het doel om onze idealen om te zetten in beleid? Wij hebben daarom voorafgaand aan de coalitie gesprekken, net als een andere fracties, een aantal punten meegegeven aan de formateur in het proces in aanloop naar dit akkoord. Punten die wat ons betreft niet konden ontbreken in een akkoord dat de urgentie erkent. Een groot deel daarvan zien we helaas niet expliciet terug. Geen afrekening waren klimaatdoelen per jaar, terwijl je zonder ijkpunten wat ons betreft niet kunt bijsturen. En geen hengel en jacht verbod op gemeentelijke grond. Terwijl er wel wordt gesproken over een urgent en bijgesteld dierenwelzijnsbeleid.

Geen plantaardig als norm in onze eigen organisatie, terwijl we eigenlijk andere mensen vragen om minder vlees te eten en minder zuivel. En geen snelle oplossing voor de huisvesting voor de dierenambulance in Nijmegen, waar we al kort een antwoord op hebben gehoord. Maar voorzitter, het gaat ons niet alleen om wat er ontbreekt. Daar staan we zelf voor aan de lat om aanvullingen voor te stellen. Er staat in het akkoord ook keuzes die wat ons betreft de andere kant op wijzen. En dat is een wezenlijk verschil. We kunnen misschien met een akkoord instemmen dat te weinig doet of niet alles helemaal heeft ingevuld. Helemaal als er een handreiking wordt gedaan, maar lastiger wordt als het als wordt het bij punten in het akkoord die wat ons betreft de andere route kiezen. En dan starten we bij de titel zelf. Jullie voelden misschien al aankomen. Het is niet onbekend dat wij al lang actief sturen om groei af te wijzen als partij. En we kunnen wel groeien, maar alleen als dat binnen de grenzen van onze planeet gebeurt. Voor ons een titel als 'Groeien met lef' geeft niet echt aan dat dat binnen de grenzen gebeurt, maar meer alsof we dat inderdaad keihard gaan doen. Het omarmt de groei als vanzelfsprekend. 22 duizend woningen erbij. Een stad die groeit in omvang. Een economie die zich stevig op de kaart moet zetten. Wij geloven daar niet in. Niet op deze manier.

En groene groei bestaat wat ons betreft niet. Wij kiezen bijvoorbeeld in ons programma voor een woonladder met een duidelijke grens en voor brede welvaart als maatstaf, in plaats van één inwoneraantal en economische ranglijsten. Neem dan bijvoorbeeld de keuze voor de semi-con en high tech sector. Het akkoord trekt actief publiek geld uit om deze industrie aan te trekken en te laten groeien. Wij vinden dat een verkeerde keuze. Niet omdat werkgelegenheid onbelangrijk is, maar omdat economie geen doel op zich mag zijn. En wat wij in Nijmegen geen ruimte willen geven aan energie intensieve industrie en aan bedrijven die werken met stoffen als PFAS. Verder zijn we niet blij met de keuzes over de ruimte voor evenementen die ook in groene gebieden plaatsvinden. En met het uitstellen van een volledig houtstook verbod lopen we opnieuw achter de troepen aan. Terwijl juist de

gezondheid van onze inwoners voorop zouden moeten stellen. Voorzitter, er zijn een aantal voorbeelden van punten waarom we niet achter het volledig akkoord kunnen staan, en we zijn ons ervan bewust dat er een akkoord is tussen partijen die een middenweg zoeken. En als je meepraat, moet je water bij de wijn doen. Dat zouden wij ook moeten doen als we mee zouden praten. Maar dat is niet de luxe die we als oppositie nu hebben. Wij hoeven die middenweg niet altijd te kiezen. Dat neemt niet weg dat we constructief willen meedenken hoe we de komende vier jaar het beleid kunnen bijsturen op de punten die wij van belang vinden. En dit eerste debet debat is daarvoor het uitgelezen moment. Om een aantal van de ontbrekende punten dienen wij vandaag amendementen in. Niet om dit akkoord af te branden, maar om beter te maken. Ten eerste, het amendement afrekenbare klimaat tussendoelen samen met SP en Volt om te zorgen dat we echt de doelen hebben om naartoe te werken en waar we kunnen zien of we op koers liggen met de jaartallen die in de doelen worden benoemd. Ten tweede dienen we samen met SP het amendement een natuur en klimaattoets bij collegebesluit in, waarin we vragen om in kaart te brengen wat van elk besluit het effect is op dier, natuur en milieu. En als dat laatste en het laatste amendement dat de indieners plantaardig als norm in de gemeentelijke organisatie samen met Volt.

Omdat we als gemeente niet kunnen zeggen dat men meer plantaardig zou moeten gaan eten en dat zelf dan niet doen. En de punten die we vandaag niet in een amendement vatten, die brengen we de komende vier jaar terug in voorstellen, in moties in debatten. Het liefst natuurlijk in samenwerking met zoveel mogelijk partijen. Wat want dat is onze insteek voor deze periode. We zijn de oppositie en dit is niet ons akkoord. In ons programma hebben we geschreven dat we verantwoordelijkheid nemen wanneer de waarden van dier, natuur en klimaat stevig zijn verankerd en stevig genoeg, is dit coalitieakkoord nog niet op deze punten. En op een aantal punten kiest het akkoord een andere richting dan die wij zouden kiezen. Maar we zijn geen oppositie die tegen is om het tegen zijn. Waar dit college volmondig kiest voor natuur, dier en klimaat, zullen wij de eerste zijn om mee te bouwen. En waar het college aarzelt wat ons betreft te traag gaat, zullen wij de eerste zijn om dit te benoemen en nieuwe voorstellen te komen. Constructief waar het kan en vasthoudend waar het moet. Voorzitter, ik begon bij de website die ik mezelf blijf aandoen. En de temperatuur van de oceanen van vandaag verandert niet alleen door een coalitieakkoord in Nijmegen, maar elke stad die jij verantwoordelijkheid neemt, telt. En laten we met elkaar van Nijmegen zo een stad maken.

Niet alleen groeien met lef, maar laten we ook alles wat kwetsbaar is beschermen met lef. Dank u wel, voorzitter. Naam spreker 3: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Ja, dan is het woord aan de heer Meesters namens Forum voor Democratie. Naam spreker 13: De heer Meesters (Raadslid Forum voor Democratie) Ja, dank u wel, voorzitter. Geen strakke spreektijden vandaag, maar ik zal er geen misbruik van maken. In de voorbereiding op deze besluitronde over het coalitieakkoord dat voor ons ligt, heb ik ook even de opname bekeken van de bespreking van het vorige akkoord. En die opname stemde mij wat treurig, want het patroon dat ik zag was voorafgaand aan die ronde lang onderhandelwerk door de coalitie en veel kortere inlezen en reactietijd voor de oppositie. In de besluitronde zelf wat voorspelbare stellingname per partij met alle te verwachten stokpaardjes en verkiezingsslogans. Wat amendementen voorstellen vanuit de oppositie en dan als slotstuk een nieuwe coalitie die alle amendementen wegstemt. En een akkoord dat door de nieuwgevormde meerderheid ongewijzigd wordt bevestigd. Kortom een mooi schouwspel, maar wel een beetje voor de bühne. En ik vrees dat het vanavond niet veel anders zal zijn, betreft de amendementen. Wellicht haalt het amendement van de VVD het nog.

Toen ik het voorbeeld zag van vier jaar geleden, vroeg ik mij toch wel af wat dan nou een nuttige inbreng zou zijn voor vanavond. En het antwoord op die vraag vond ik in de aangeleverde stukken. In de input die onze bewoners en een aantal organisaties hebben meegegeven aan het college, in de hoop dat zij hier iets mee zouden doen. In eerste instantie complimenten aan de coalitie onderhandelaars waar het gaat om het faciliteren van deze input. Een greep uit de input die ontvangen is door dit college. Er staat bij die input onder

andere een uitgebreide wetenschappelijke berekening die aantoont waarom constant optrekken en daarna weer afremmen in het autoverkeer, slecht is voor het benzinegebruik, slecht is voor de uitstoot en slecht is voor de luchtkwaliteit. En een mooi pleidooi tegen drempels, maar indirect bedoeld of onbedoeld ook een goede onderbouwing tegen slechte doorstroom in ons stadsverkeer. We zien dit niet terug in het akkoord. Jammer. Er valt ook te lezen over zorgen betreft de plannen voor de Berg en Dalseweg en het voornemen om daar 30 kilometer per uur te rijden, in plaats van 50 kilometer per uur. Slechtere doorstroom van het verkeer wordt daar ook gevreesd en de vraag wordt gesteld of politie, ambulance en brandweer nog wel sneller doorgang kunnen vinden in de wijk. Zorgen over de uitgestelde inspraak en voorlichting over het voorstel en de algemene ergernis aan radicaal ideologische tunnelvisie op dit gebied wordt ervaren. Ook lezen we over een inwoner met een hulphond die iedere dag uren kwijt is om haar hond uit te laten. Omdat er in het centrum en de benedenstad niet voldoende uitlaatgebieden zijn. Noodgedwongen is deze inwoner afhankelijk van de bus naar het Waalstrand om de hond te laten wandelen. De wijkregisseur zou op de hoogte zijn en meerdere andere hondenbezitters zouden dezelfde klacht hebben gehoord en er was aangegeven door de wijkregisseur. De Raad gaat hierover.

Wellicht een mooi thema voor de Partij voor de Dieren. Verdere input. De brief van het KNIL, het Koninklijk Nederlands, Indisch Leger, hun soldaten en ambtsdragers die ons land met ziel, lichaam en leven gediend hebben, liggen op vier van onze begraafplaatsen in Nijmegen. Het KNIL verzoekt ons als gemeente om de grafrechten van die graven te kopen, zodat deze historische oorlogsgraven behouden kunnen blijven. Vier van deze graven zijn inmiddels al geruimd. Een kleine tragedie. Waarom laten we dit liggen? Eveneens blijft liggen de noodoproep van de bewoners van de Lindenberghaven die vechten voor hun voortbestaan. Hopelijk kunnen we dit nog rechtzetten. En dan nog wat geluiden uit onze wijken, vanuit Dukenburg. Een roep om meer voorzieningen en een bruisend natuurlijk centrum in de wijk. Duidelijke inbreng waar we wat mee kunnen. Bewonerscomité, Benedenstad heeft de beleving. Jammer genoeg dat onze gemeente een vinkje zet om participatie maar gedaan te hebben, zonder er echt invulling aan te geven. Hier is duidelijk ruimte voor verbetering en vanuit Lindenholt horen we frustratie. Daar is een mooi idee aangedragen om ouderen en jongeren samen te laten wonen in het gebouw van het Mondiaal College. Maar het mocht niet zo zijn. Hier wordt in plaats daarvan een school gehuisvest die zelf aangaf liever in Nijmegen Noord geplaatst te worden.

En als we dan toch over Lindenholt hebben, het mag gezegd worden. Veel inbreng vanuit Lindenholt. Alleen het staat niet in het coalitieakkoord. Vier jaar geleden maakte onze lokale PvdAfractie zich er zelf boos over dat de wijk niet werd genoemd in het akkoord dat toen voorlag. Vandaag presenteren ze zelf een akkoord waarin zij dezelfde fout maken. Een gemiste kans. Hopelijk helpt het aanstellen van stadsdeel wethouders om de betrokkenheid in Lindenholt en andere stadsdelen meer in beleid op te zetten. Hier ligt een duidelijke opdracht. Goed, dat was een greep uit de inbreng van bewoners en organisaties. Genoeg stof tot nadenken. Wat staat er dan in het akkoord? En daar ga ik iets korter over zijn. Wel de voorspelbare dogma's over klimaat, diversiteit, inclusie, faciliteren van illegalen in onze stad, het treiteren van de automobilist. Nog wat wensdenken over daklozen en kneiter duur prestigeproject Culturele Hoofdstad 2033 en een onbalans tussen twee zaken. Inwoners worden achteraan in de keten gecompenseerd in onze gemeente wanneer ze in armoede terechtkomen. Maar daartegenover staat dat vooraan in de keten dezelfde inwoners maximaal financieel worden uitgeknepen. Want mensen die onroerendezaakbelasting betalen. Dat zijn niet allemaal rijke stinkerds. Velen van hen knopen met moeite iedere maand de eindjes aan elkaar. En hetzelfde geldt voor automobilisten.

Veel mensen zijn simpelweg afhankelijk van de auto. Want als zij enkel opstaan. Als zij enkel openstaan voor banen in Nijmegen, dan is hun concurrentiepositie op de arbeidsmarkt slechter. Er zijn genoeg mensen die een baan buiten Nijmegen accepteren, simpelweg vanuit financiële noodzaak, omdat de kosten alsmaar blijven stijgen, zowel in ons land als in onze stad. Binnen de stad is het openbaar vervoer al trager dan vervoer met de auto, maar buiten de stad, zeker omdat we ons nou eenmaal tussen twee rivieren bevinden in Nijmegen is het nog erger. Een rit van 30 minuten met de auto kost je met OV al gauw twee uur. Er is geen alternatief dat in de buurt komt van de auto voor deze grote groepen mensen in de stad. En gezien de plannen rondom parkeren van deze coalitie, mogen onze

inwoners zich dan helemaal scheel gaan betalen. Ook mogen zij aan hun vrienden gaan uitleggen dat ze een flinke rekening mogen gaan betalen, wanneer ze gezellig op bezoek willen komen. Dat lijkt ons niet bevorderlijk voor de ontmoeting en de gezelligheid in onze stad. En dan nog de verhoging voor de kosten van de afvalzakken. Ook hier betaalt de inwoner de prijs. Onze stad ligt vol met zwerfafval en de coalitie trekt de portemonnee om aan het eind van de rit het afval op te ruimen. Maar het duurder maken van afvalzakken, een basisvoorziening, gaat het probleem aan de voorkant alleen maar erger en erger maken. Onbegrijpelijk. Dit pakket aan kostenverhogingen gaat een groot aantal van onze Nijmeegse inwoners in de problemen brengen. En dat nemen wij deze coalitie kwalijk. De verantwoording voor het verhogen van de kosten die we tijdens de presentatie van dit akkoord hoorden, was dat het in lijn met andere steden wel te verantwoorden zou zijn. Als colleges in andere steden in de sloot springen, dan springt deze coalitie er blijkbaar maar al te graag achteraan. Het moge duidelijk zijn dat wij geen voorstander zijn van het akkoord dat vandaag voor ons ligt. En toch dienen we geen amendementen in, omdat we niet de illusie hebben dat we na wekenlang onderhandelen en meerderheidscoalitie het akkoord door ons laat amenderen. We hebben wel twee moties.

De moties niet langer wachten en hierin verzoeken we dit college om met andere gemeentes te schakelen. Betreft huisvesten van statushouders waar nodig, zodat als er krapte ontstaat op de sociale huurmarkt, mensen herverdeeld kunnen worden naar plaatsen waar ze wellicht meer ruimte hebben. En onze tweede motie Duidelijkheid over de duiten. En daarin verzoeken wij dit college om een duidelijk centraal subsidieregister in te richten. Voor organisaties die subsidie ontvangen vanuit onze gemeente. In het kader van transparantie en duidelijke informatievoorziening lijkt ons dat wenselijk. Voorzitter, dit voorgestelde college heeft veel woorden gebezigd over participatie, meedoen, iedereen betrekken en rechtvaardigheid. Wij hebben hen daarom eerder opgeroepen om de daad bij het woord te voegen. Sta op voor de democratie in Nijmegen en zet je in voor de mogelijkheid voor iedere verkozen partij om deel te nemen aan de beraadslaging, zodat dit college degelijk gecontroleerd wordt en niet slechts door partijen waar zij toevallig wat meer of minder zin in heeft. Tot op heden hebben we geen reactie hierop ontvangen. Wellicht komt daar vanavond verandering in. Mochten deze wethouders zich niet achter deze vertegenwoordiging scharen, dan onthouden wij ons van stemmen. En daarmee kom ik aan het einde van het betoog. Dank u wel. Naam spreker 3: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel.

Dat brengt me bij de heer Wieken namens de SP als volgende spreker. Dat scheelt al. Naam spreker 7: De heer Wieken (Raadslid SP) Doet hij het? Ja. En niet te lang voor de camera, zie ik. Dat gebeurt wel vaker. Voorzitter, ik wil beginnen met felicitaties aan GroenLinks, D66 en PvdA met dit coalitieakkoord. Ik was erbij op de verkiezingsavond. Die was voor mij wat minder leuk dan voor sommige anderen wellicht, maar dit was natuurlijk al vrij snel de gedoodverfde coalitie. Ik herinner mij drie vorige formaties. Zo lang loop ik hier al rond. Die waren wat spannender, die hadden meerdere wendingen. Maar deze informatie niet. Je zou het bijna saai kunnen noemen. Het is een beetje alsof je Game of Thrones verwacht en uiteindelijk toch gewoon baantje gaat kijken. En dan krijg je als het aan de SP had gelegen, dan was het allemaal een stuk linkser geweest nog, maar goed te kiezer heeft ons geen linkse meerderheid gegund. En met één zetel heeft de SP niet zo heel veel te zeggen over wat voor coalitie er uitrolt. Dus ja, hier zitten we dan. Of liever gezegd ik sta aan. U zit allemaal dus ook wel eens leuk. En het gaat in dit coalitieakkoord en alle publiciteit eromheen heel veel over lef. En dat vind ik wel een mooi woord. Het valt ook wel samen hoe de SP graag politiek wenst te bedrijven. Lef tonen, dat is zeggen wat er gezegd moet worden.

De vinger op de zere plek leggen, tegen de status quo ingaan en je verzetten tegen de gevestigde orde. Maar goed, dan doe ik het dan doe dit dan komt misschien wel heel veel eer aan, want het is eigenlijk ook veel voortzetting van beleid dat al in gang was gezet. Sommige zaken aan de SP steunen bijvoorbeeld het uitbreiden van de gratis bus kansengelijkheid, onderwijs, daklozenopvang et cetera. Dat zijn goede zaken.

Wat de SP zeker niet kan steunen is bezuinigen op de zorg. Ik kan me aansluiten bij het CDA dat zojuist over heeft gezegd. Want mensen kiezen er niet voor om ziek te zijn, maar ze kiezen niet voor het nodig hebben van zorg en zorg is geen luxeproduct waarvan de vraag afneemt als je erop bezuinigt. Ik denk dat het echte lef zit in hoe de plannen betaald worden. Gezien de reacties van de rechterkant. Want hier gebeurt er eigenlijk in feite waar de SP al jaren voor pleit, namelijk minder sparen. En dat kan ook, want ook al wordt de komende jaren minder gespaard, sparen we nog steeds genoeg om onze risico's af te dekken. Precies zoals de SP al jarenlang betoogd heeft. We voelen ons de afgelopen jaren soms een beetje roepende, roepende in de woestijn van de D66 begrotings orthodoxie. Maar lef tonen is soms ook je ongelijk erkennen. Het kan wel. Maar goed, de coalitie, die betaalt natuurlijk niet alleen maar met minder sparen. De parkeertarieven gaan omhoog, de prijs voor de afvalzak gaat omhoog. Kijk, als het om parkeren gaat, denk ik dat het GroenLinks wel goed doet om te beseffen dat automobilisten niet alleen maar snelle jongens in BMW's en Mercedes zijn, maar ook thuiszorgmedewerkers in Twingo's. En tot zover rijkt ook mijn auto kennis. Dan is het heel mooi dat het tarief voor bewoners parkeren niet stijgt.

Maar goed, wijkbewoners moeten ook wel eens het huis uit om boodschappen te doen. Of om, zoals die thuiszorgmedewerker in die Twingo van adres naar adres te gaan om cliënten te bezoeken. En dit lijkt me dan ook geen plan waarmee de werkende klasse in Nijmegen vooruithelpt. Wat de afvalzakken betreft. Ja, dat is één van de eerste vragen bij de presentatie van het coalitieakkoord. Er werd gezegd mensen kunnen de zakken vaak nu al niet betalen, dus gaan ze afval dumpen of verkeerd aanbieden. Dus ik verwacht ook dat deze prijsstijging alsnog een hoop problemen gaat opleveren. Zou het coalitieakkoord in eerste willen afraden en daarom dien ik een amendement in. En ja, via het amendement komen we bij het volgende punt de OZB. Daar heeft rechts vandaag een hele tirade over gehad. Laat ik het maar net even anders insteken. Waarom doet de coalitie dat bij woningen in plaats van bedrijven? Je hebt ook de OZB niet woningen kunnen verhogen. Laat ondernemend Nijmegen niet zo last van, want 80 procent daarvan zit gehuurd en betaalt dankzij de SP overigens helemaal geen OZB. Dan hou je het geld vooral bij de vastgoedsector, waar we volgens mij een stuk minder medelijden mee hoeven te hebben. En ik denk ook goed om te beseffen dat woningeigenaren alleen maar mensen met een eigen huis zijn. Woningcorporaties zijn ook woningeigenaren. En ook die betalen door deze plannen meer OZB.

Dus is heel mooi dat er meer geld naar het woonfonds gaat. Maar goed, een deel daarvan gaat dus weer terug naar de extra OZB. Het is erg warm hier. Dus ik blijf goed gehydrateerd. Kijk eens, ook goed om het te hebben over wat er niet in het akkoord staat. Er wordt flink gebouwd, maar het minimale percentage sociale huur bij nieuwbouw. Ik zeg het nu heel scherp. Dat verandert niet. Althans, ik zie dat nergens in het akkoord staan. Je zou kunnen concluderen dat D66 misschien wel beter onderhandeld heeft dan de VVD de credits voor geeft. Kijk, en ik zou dan nu een amendement kunnen indienen met ons verkiezingsprogramma op wonen. Dat ga ik niet doen. Dat heeft de heer Kraut namelijk al gedaan. En dan wordt het een heel raar debat, denk ik. Ik dien wel een amendement in om ten minste te doen wat Pro en D66 in Amsterdam doen, namelijk minimaal 40 procent sociale huur bij nieuwbouw. Dat is voor de SP een flinke<...>. We willen eigenlijk nog veel meer. Maar goed, ik lees niet in het coalitieakkoord over een gewenst percentage sociale huur bij nieuwbouw, dus dat lijkt mij dan een fraaie kwestie. Dat dien ik in samen met de Partij voor de Dieren. Dat wist ik nog niet eens het begin van dit debat, maar de heer De Gram schijnt stiekem bij de bodem nog even een sticker erop te hebben geplakt. Ging het maar vaker zo.

En ik kom nog even in de tweede termijn erop terug, want ik zie wel in het dictum daar moet nog staan bij nieuwbouw. Dat staat er nu nog niet. Dat verklaart wellicht de verwarring met de heer Hussen daarstraks. Maar het moet dus bij nieuwbouw zijn. 40 procent sociale huur, bij nieuwbouw. En dan weer iets wat wel in het akkoord staat. Er komt op korte termijn geld om mensen in energiearmoede te helpen. Daar heeft de SP voor gepleit en in het gesprek met de informateur. Het is ook goed dat dat hierin staat. Er komt een half miljoen bij de jaren 2027 en 2028. Maar goed, dat lijkt heel veel, maar het is ook goed om te beseffen dat je daarmee eigenlijk nog niet eens zit aan de aan het totaalbedrag van wat alleen maar de huurders met blokverwarming twee keer op rij aan naheffingen kregen. Dus kijk, dit tijdelijk noodfonds, dat is heel goed. Maar er moet wel meer bij. En daarom dient er, dien ik een

amendement in met de titel Noodfonds Energie goed gevuld, om daar nog wat meer geld bij te doen, zodat wij nog veel meer Nijmegenaren in energiearmoede kunnen helpen. Tot slot parkeren. Daar zetten we in feite het oude beleid voort. Op basis van 20 procent parkeeroverlast komt er parkeeronderzoek en dan gaan we als gemeente op basis daarvan besluiten. In plaats van dat ze gewoon aan de buurt wordt voorgelegd, voorgelegd in een democratische meerderheid stemming. En dat we dat zo niet doen dat lijkt mij een recept voor wrevel en onvrede. Dat is het ook. Want er loopt op dit moment een petitie in Dukenburg over betaald parkeren, alleen maar vanwege een parkeeronderzoek. Er is nog niks besloten. Maar goed, in Dukenburg ziet men wel hoe de hazen elders lopen en mensen hebben het gevoel dat het ze opgedrongen wordt. En wanneer we het gewoon aan de buurt voorleggen in de meerderheid stemming is ieder besluit, wat daar dan ook uitkomt, legitiem en gedragen. Dat zal soms naar tevredenheid van de heer Hussen zijn en soms naar de tevredenheid van de heer Kraut. Maar het zijn al gewoon legitieme besluiten waar de hele wijk achter kan staan. Kijk, en als het echt zo is dat de stille meerderheid dit gewoon wil en je en je alleen maar de luide tegenstanders hoort, dat is een beetje wat tussen de regels door is in het coalitieakkoord.

Dan zou de coalitie zo een zo een systeem eigenlijk moeten omarmen, want dan krijg je volgens mij in iedere wijk Albanese uitslagen. Dus kortom coalitie, waar bent u bang voor? En daartoe heb ik een motie die ik bij deze indien samen met CDA en VVD. Voorzitter, dan kom ik richting een afronding. Dit zijn de coalitie en het beleid dat we de komende vier jaar zullen hebben in Nijmegen. We moeten nog stemmen, maar goed, politieke stellen en ik kan tellen, in dit geval tot 39. En zoals net gezegd, er zitten goede punten in. Het coalitieakkoord is de midden goede punten in het coalitieakkoord. Dit is waar de meerderheid van de kiezers voor gekozen heeft. Maar we moeten niet vergeten dat heel veel Nijmegenaren ook niet gestemd hebben. Ondanks het opkomstrapport heeft nog altijd 41,6 procent van de stad níet gestemd door onder een disproportioneel groot deel van Dukenburg, het stadsdeel waar ik nu al negen jaar woon. Een groot deel van onze stad stemt niet omdat zij denken dat stemmen zinloos is, dat er toch niet geluisterd wordt, dat de gemeente niet voor hen is. Ze doen daar toch wat ze zelf willen? Terwijl ik heel vaak aan de deur hoor als ik namens de SP langs de deuren ga. Mensen voelen ze vergeten, mensen voelen zich niet gehoord. Mensen haken af. Het kan soms om heel kleine dingen gaan. Het gaat om voorzieningen die verdwijnen, zwembaden, buslijnen, parkeerplaatsen.

Het gaat om mensen die met heel wezenlijke en concrete problemen. Daar gaat ook nog van alles mis, hoor ik. Het gaat om mensen die met heel wezenlijke en concrete problemen naar de overheid stappen, maar vastlopen in starheid en bureaucratie. Naam spreker 13: De heer Meesters (Raadslid Forum voor Democratie) Voorzitter. Naam spreker 3: De heer Bruls (Voorzitter) Een vraag van de heer Meesters. Naam spreker 13: De heer Meesters (Raadslid Forum voor Democratie) Ja, ik hoor de heer Wieken praten over het vertrouwen in stemmen van mensen. Dat ze zeggen dat stemmen geen zin heeft. Denkt de heer Wieken dat het helpt als bepaalde fracties gewoon niet dezelfde ondersteuning krijgen als andere fracties. Dat denkt de heer Wieken dat het vertrouwen daardoor groeit in het functioneren van de democratie? Naam spreker 7: De heer Wieken (Raadslid SP) Voorzitter, ik denk vooral dat onze democratie wordt ondermijnd door partijen als Forum voor Democratie, die haat zaaien tegen bevolkingsgroepen en complottheorieën verspreiden die onze democratische instituties ondermijnen. Dat is wat ik denk. Naam spreker 13: De heer Meesters (Raadslid Forum voor Democratie)

Ja, is het dan beter om de gemeentewet te ondermijnen? Naam spreker 7: De heer Wieken (Raadslid SP) Volgens mij is daar geen sprake van, voorzitter. En dat is denk ik de uitdaging voor de komende jaren. Ook de rest van Nijmegen bereiken. Dat geldt niet alleen voor de coalitie. Het gaat voor alle partijen in deze raad. Dit coalitieakkoord is waar we de komende vier jaar mee gaan doen. En zoals altijd goed beleid zal de SP steunen. En bij verkeerde keuzes zult u de SP op uw pad vinden. En dan zult u zien dat je nog heel veel kunt doen met maar één zetel. Dank u wel. Naam spreker 3: De heer Bruls (Voorzitter) Ik dank u. Dan is het woord aan de heer Jensma namens Volt. Naam spreker 8: De heer Jensma (Raadslid Volt) Ook bij mij zal de camera even naar boven moeten. Kijk, heel goed. Dank u wel, voorzitter. Ik waardeer de kledingkeuze van mijn van mijn buren aan de linkerkant. Paars is natuurlijk een prachtige kleur en ik heb nu spijt dat ik het niet zelf heb aangedaan. Volt Nijmegen ziet een mooi coalitieakkoord waar hard aan is gewerkt. Wij feliciteren daarom ook GroenLinks, PvdA en D66 met het gesloten akkoord. Ik val in mijn bijdrage ook meteen met de deur in huis. Ondanks dat wij een oppositiepartij zijn, stem wij voor het coalitieakkoord. Hoewel wij op sommige punten andere keuzes hadden gemaakt. Vinden we dat de plannen tot zover aansluiten bij waar Volt voor staat.

Dat wij er ook voor zijn. Daar waar wij het oneens zijn met het voorgestelde beleid en betere oplossingen zijn zien zullen wij kritisch zijn en met onze eigen voorstellen komen. En we hopen dat daar ruimte voor is. Wij realiseren dat het ongebruikelijk is om in te stemmen met een coalitieakkoord waar je niet zelf bij aan tafel hebt gezeten. Toch denken wij dat het akkoord een breder perspectief Nijmegen verder vooruithelpt. Het is daarom dat wij voor stemmen en het is oude politiek om automatisch als oppositie tegen de plannen van de coalitie te stemmen. En zo gebeurde het vier jaar geleden namelijk wel. Zoals het net al gezegd werd. Met name rond duurzaamheid, woningbouw en een sterkere sociale basis zien we dat de coalitie mooie plannen heeft. Wij houden het college uiteraard scherp aan die voornemens. Om één voorbeeld te noemen. Wij missen welk percentage van het totaal van nieuwbouwwoningen in de komende vier jaar in een goedkoop segment valt. En zo ontbreekt er eigenlijk in onze ogen wel vaker ambitie. Internationale en grensoverschrijdende samenwerking. Ik stelde er al wat vragen over, blijft beperkt tot slechts enkele regels in het akkoord. Volt Nijmegen had wat meer gehoopt en verwacht eigenlijk ook meer van de partijen in deze coalitie.

Dus helaas typerend voor de gemeenteraad in Nijmegen en de bestaande partijen dat er niet voldoende over gemeentelijke grenzen heen wordt gekeken. En het is daarom dat wij als Volt in deze gemeenteraad zitten. Als Europese partij. Op een steenworp afstand ligt Kleef met een enorm economisch achterland en kansen voor interpersoonlijk contact. Daar liggen concrete kansen voor onze arbeidsmarkt, mobiliteit en innovatie. En in plaats van die verbinding te versterken, blijft het tekort teveel naar binnen gericht. Er wordt gesproken over investeren in de Liveboard regio en over de samenwerking met de provincie. Maar waar is Noordrijn-Westfalen? Waar is Kleef? Wij zouden als Volt breder dan dat willen kijken. Naar de samenwerking over de grens heen. In een tijd waarin uitdagingen grens overstijgend zijn, is het niet toekomstbestendig om dat niet te doen. En ook op andere thema's blijft het beleid vaak steken in tussen oplossingen. Het maatschappelijk meedoen budget is prachtig. Het is een mooie stap richting eenvoudigere inkomensondersteuning en dat ondersteunen we daarom ook. Toch missen we de echte systeemverandering. Waar is een pilot van een basisinkomen bijvoorbeeld? En datzelfde zien we terug in democratische vernieuwing. Twee inkomens inwoners beraden in vier jaar is een begin. Maar Volt pleit voor een permanent burgerberaad.

Voor doorlopende betrokkenheid van inwoners bij grote keuzes. Als Volt missen we ook investeren in Nijmegen, zodat het echt een vakstad is. Wij lezen over investeringen in met name de hightech en zeer innovatieve gezondheidssector. Nou, dat is natuurlijk prachtig. Maar voor ondernemers komt er alleen een ondernemersloket

waar wordt ingezet op duurzame en coöperatieve ondernemer. Dat is wat schamel, dat is mager voor een vakstad. En ook de genoemde investeringen in het MBO zijn verder nauwelijks toegelicht. Waar gaat dat geld dan heen? Veel van wat er gezegd is en wat er gezegd zal worden vanavond, gaat over de financiële keuzes van de aanstaande coalitie. Ook wij zien als Volt dat ze per 2030 wel akelig dicht bij de ratio van één tussen reserves en risico's komen. Voorzichtigheid is hierin geboden. Het is daarom dat wij het amendement van de Stadspartij ondersteunen om stresstesten te implementeren, om te kijken welke ambities eventueel geschrapt zouden kunnen worden of beperkt kunnen worden als er een economische terugval is in onze regio. Ik eindig mijn bijdrage met dat we het eigenlijk een beetje knullig vinden dat we hier allemaal zitten en als raad gevraagd worden, worden om een coalitieakkoord vast te stellen. Waarom kunnen we hier niet gewoon een debat over voeren met elkaar. Was dat niet voldoende geweest? De plannen van de nieuwe coalitie hadden ook net zo goed toegelicht kunnen worden in een bespreking van de prioriteiten in de begroting. Het stemmen over een coalitieakkoord zet bovendien de verhoudingen in de Raad op scherp, zonder dat het iets oplevert. Volt Nijmegen, voorzitter, zal zich opstellen als een constructief kritische partij in de gemeenteraad.

Kritisch op zaken waar het beter kan en positief over wat we voorbij zien komen. Waar we het mee eens zijn. De coalitie heeft beloofd met een uitgestoken hand samen met de oppositie deze stad willen verbeteren. Wij stemmen voor dit coalitieakkoord in de hoop dat ze deze belofte waarmaken in de komende jaren. En dat ze zullen luisteren wanneer Volt en de rest van de oppositiepartij met ideeën komen. Echte groei vraagt niet alleen om lef. Echte groei vraagt ook om het kijken voorbij vandaag dus naar de toekomst. En echte groei vraagt het kijken voorbij de gemeentelijke grenzen van Nijmegen. Dank u wel. Naam spreker 3: De heer Bruls (Voorzitter) Ik dank u. Dan hebben we tenslotte in de inbreng van uw raad 1Nijmegen de heer Van de Water. Naam spreker 10: De heer Van de Water (Raadslid 1Nijmegen) Dat was een lange ruk. En ik ben de laatste. Ik weet niet of hoe laat we naar de kantine gaan, maar ik ben er wel aan toe, eerlijk gezegd. Voor ons ligt een heel lief en groen coalitieakkoord. Heel lief dat het initiatief van 1Nijmegen over stadsdeel, wethouders en stadsdeelberaden één op één overgenomen is in jullie akkoord. Mijn complimenten daarvoor. Het initiatief daarvan moet nog een beetje vorm krijgen, maar we juichen het echt van harte toe. Als we het akkoord lezen. En dat heb ik echt wel een paar keer gedaan.

Merk ik dat zorgvuldig onderwerpen zijn gekozen met meer geld voor cultuur. Achtduizend woningen in plaats van de 22, als ik terug ga tellen. Afvalproblematiek, opvang daklozen, migranten en niet te vergeten autoluw. Volgens dit coalitieakkoord het liefst een hele stad, om maar wat te noemen. Deze onderwerpen zullen heel goed vallen bij de achterban van het college. Maar bij het uitspreken van deze ambities komen ook komt ook veel realisme kijken. De zachte stemmen waar dit akkoord naar verwijst, ook wel genoemd. Misschien wel de zwijgende meerderheid, is in Nijmegen nog altijd, zoals jullie net opmerkte, 42 procent. Dus daar mogen we best wel eventjes bij stilstaan hier met zijn allen als inwoner, ondernemer en vader en tegenwoordig ook als zeer onervaren raadslid, durf ik je wel te stellen dat onze inwoners, jullie raad, maar ook het college missen. Waar waren we gebleven? En dat bedoel ik niet als een gemeente een briefje sturen met het zoveelste parkeerdruk onderzoek. Ik bedoel, ga die wijk in. Bel aan bij de deur. Loop over straat. Adem, proef, praat met onze inwoners. Drink eens een bak koffie met een moeder in de benedenstad of in de Dukenburg, die op zaterdag drie kinderen naar school of naar de sportclub moet brengen of boodschappen moet doen. Het openbaar niet op tijd rijdt of onbetaalbaar is.

Definieer stakeholders of de inwoners als stakeholders in jullie processen. En definieer participatie als het daadwerkelijke inspraak voor de inwoner. En ervaar dat niet als alsof er één of andere lastige procedurele hobbel die lekker bekt in een of andere technische briefing. Want daar hebben we namelijk niet zoveel aan. Nu even de realistische getallen die ontbreken in dit coalitieakkoord. Ik ga trouwens voor stemmen voor de duidelijkheid,

want ik ben het met Willem van Volt helemaal mee eens. Maar wel even de realistische getallen. Eén op de vijf huishoudens in Nijmegen zit nog steeds onder de armoedegrens, en één op de negen kinderen in Nijmegen heeft nog steeds een vorm van ondersteuning nodig door de gemeente. Ik heb er helemaal niks van gelezen. Tenminste niet heel bijzonder in dit coalitieakkoord. Vervolgens wordt 37 keer de term structureel gebruikt, één keer dit keer de term Duitsland en één keer de term Europa. 43 keer de term groen en sociaal, maar nul keer de term voedselbank. Tot zover mijn pleidooi. Naam spreker 3: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Ja, dan. De microfoon. Ja. Ik moet nog even een ticket wordt nageleverd en mic vooruit. Dank je wel, meneer Jensma, want we spreken elkaar via de achternaam aan en zeg ik richting de heer B. Van de Water en dan komt het vanzelf wel goed met die onervarenheid. Komt goed. En het is negen over negen. Ervan uitgaande dat er een wijsheid omgegaan wordt met een tweede termijn, ook beseffend dat er nog een college benoemd moet worden. Ik heb daar een eenvoudige oplossing voor. Dat we dat naar morgen verdragen. Excuus publieke tribune. Dan kan het huidige college nog 24 uur verder functioneren. Wilt u dat niet, dan verzoek u toch in de tweede termijn wat compacter te zijn, want ik moet de heer Jensma op één punt gelijk geven.

Het is een coalitieakkoord en er zijn nog volop gelegenheden om het te gaan vertalen. Ja, het is niet de keuze, zeg ik, maar van de burgemeester tegen de heer Jensma om een initiatiefvoorstel van te maken. Dat had anders gekund, maar dat maakt verder niet uit. Dus we gaan tien minuten schorsen. Er is een drinkpauze, zegt u. Maar zonder reclame. Plaats te gaan. Oh, zo moet ik praten. Ja, want het is bijna 20 over en daar gaan we verder. Dus in ieder geval de raadsleden. Zou ik wel verzoeken hun plaats in te nemen. Hallo. Goed, ik heropen de vergadering en dat brengt me bij de tweede termijn naar aanleiding van het initiatief Raadsvoorstel Coalitieakkoord. Ik kan me voorstellen dat er nog kort gereageerd wordt op ingediende moties amendementen, aangezien die al een al breeduit en nauwgezet heb gereageerd op het raadsvoorstel zelf. Dus dat hoeft u echt niet te halen in tweede termijn. Ik heb namens de stad u goed gehoord. Ik kijk even naar de fractie van GroenLinks. De heer Hussen. Naam spreker 1: De heer Hussen (Raadslid GroenLinks) Zeker, voorzitter. Dank u wel. Ik ga de moties en amendementen af en dat doe ik gewoon via mijn eigen systeem. Dus het kan zijn dat het voor u wat verwarrender is. Ik begin met een beter akkoord, lag al klaar. Laten we dat niet. Wij gaan er niet voor stemmen voorzitter, want dan wordt Nijmegen een grote parkeerplaats wat ons betreft.

Dan ga ik verder met het amendement. Gooi geen oude schoenen weg voordat je nieuwe hebt. Voorzitter, wat ons betreft is zorgt investeren aan de voorkant juist ervoor dat minder mensen hulp nodig hebben. Er ligt ook. Er zijn genoeg wetenschappelijke artikelen dat aantoont dat investeren in de sociale basis het aantal maatwerk WMOvoorzieningen naar beneden haalt. En als laatste punt. Cultuur is onderdeel van de sociale basis. Dus hiermee zegt u eigenlijk ga minder investeren in de sociale basis. Voorzitter, ik reageer daar op er geen dure afvalzak vanuit de SP. Voorzitter, Nijmegen is kampioen afval scheiden. We zijn zo goed dat Arnhem al tien jaar probeert ons na te doen. We gaan natuurlijk niet het geheim verklappen aan ze en daar willen we mee door. Als we echt willen dat deze stad circulair wordt in 2050, 100 procent en in 2030 50 procent is, dan moeten we echt een volgende stap zetten. U kunt het mantra van mijn partij. Afval is het nieuwe goud. En we doen natuurlijk sociaal en groen samen, dus we zullen ook altijd de ondersteuning doen die nodig is voor mensen die hulp nodig hebben. Lef op wonen. Nou voorzitter, we zijn de snelst bouwende stad van Nederland. Wij worden echt gezien als het lichtend voorbeeld in heel het land. Voorzitter, ja, u weet een voetbalteam. Never change a winning team.

We gaan door wat we, wat we, waar we mee bezig waren en we gaan zelfs een extra ophoging doen met die 25 miljoen in noodfonds. Naam spreker 3: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, de heer Wieken.

Naam spreker 7: De heer Wieken (Raadslid SP) Ja, voorzitter. De heer Hussen zegt, we gaan door met waar we al mee bezig waren, maar waar we mee bezig waren was 30 procent sociale huur bij nieuwbouw. Het voorstel van de SP is 40 procent sociale huur bij nieuwbouw. Dat is toch een heel mooie toevoeging aan die ambitie van de coalitie. Naam spreker 1: De heer Hussen (Raadslid GroenLinks) Voorzitter, er zit genoeg ambitie in de in het coalitievoorstel Groeien met lef. Wij denken met die 25 miljoen in woonfonds dat we ruimschoots die betaalbare woningen die deze stad nodig heeft, gaan behalen. Dan ga ik door met het tijdelijk noodfonds Energiekosten vanuit goed gevuld vanuit de SP voor termijn. Voorzitter, dat is echt kortetermijndenken. We snappen dat onze inwoners door de energiecrisis hulp nodig hebben. Maar voorzitter, laten we ook eerlijk zijn. De echte oplossing en de enige oplossing is dat we zo snel mogelijk gaan isoleren, isoleren, isoleren. En wat ons betreft moet dat de voorrang krijgen. En degenen die nu problemen hebben, moeten we op korte termijn helpen. Vandaar dat we gekozen hebben voor deze balans. Ik ga verder. Naam spreker 3: De heer Bruls (Voorzitter) De heer Wieken. Ja, als we elk amendement gaan becommentariëren. U gaat ook op elk reageren met antwoorden die ik bijna kan voorspellen. Gaat wel lang duren, meneer Wieken.

Naam spreker 7: De heer Wieken (Raadslid SP) Ja, ik wou het ook bij deze late voorzitter, maar. Ja, nu ben ik bijna mijn vraag kwijt. Ja, voorzitter. De heer Hussen, noem het korte termijn denken, maar de coalitie maakt zelf op korte termijn een half miljoen vrij. Ik heb net onderbouwd waarom dat heel goed is, maar nog niet voldoende. Waarom is er dan korte termijn denken? Waarom is dan geen korte termijn denken om een half miljoen vrij te maken en wel korte termijn denken om er nog wat meer geld bij te doen. Naam spreker 1: De heer Hussen (Raadslid GroenLinks) Voorzitter, heel simpel omdat we zien dat de energiecrisis eigenlijk heel veel van onze inwoners raakt. Dus we willen eigenlijk kijken, kunnen we ervoor zorgen dat we op korte termijn deze groep mensen helpen, terwijl we weten dat de echte oplossing en de enige weg is dat we zo snel mogelijk onze inwoners gaan helpen met isoleren. Niet alleen vanuit kostenoverwegingen, maar ook qua gezondheid. Dus laten we daar nou onze investering in zetten. En laten we kijken van welke hulp onze inwoners verder nodig hebben. We kunnen natuurlijk nog altijd ook kijken. Mocht het onvoldoende zijn, hebben we natuurlijk ook nog de bijzondere bijstand en kunnen we op andere manieren proberen onze inwoners te helpen. Dan ga ik verder met de afrekenbare klimaatdoelen. We hebben in beleid al afrekenbaar klimaatdoelen opgesteld.