Woordelijk verslag 5 april 2023

Naam spreker 12: Meneer de Beer (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Voorzitter? Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Ja. Naam spreker 12: Meneer de Beer (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Volgens mij is toch altijd terug te zien wie wat gestemd heeft. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Ja, dat is correct. Naam spreker 12: Meneer de Beer (Raadslid Stadspartij Nijmegen) In die zin is het ook wel een beetje een cirkelgesprek wat u met zijn allen hier voert. Daar kan ik wel wat in meevoelen. We zijn nog niet bij de stemming kijken. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Eerst even kijken, wie het woord nog wenst te voeren in tweede termijn. De heer Eigenhuijsen. Naam spreker 3: Meneer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.NU) Dank je wel, voorzitter. Ook ik loop hier al een tijdje mee en ook ik heb toentertijd gestemd over de aankoop van het pomphuisje. Ik heb toen tegengestemd met precies deze angst, omdat ik dacht, we gaan dit kopen

en we gaan hier poppodium Merleyn vestigen en dat moet doorgedrukt worden, koste wat het kost. Dat blijkt dus ook zo te zijn. Het is geen strategische aankoop, het is gewoon een aankoop geweest om Merleyn daar te vestigen. De wethouder heeft toen ook gezegd: "Het wordt deze locatie, anders gaat het niet door". Vervolgens heeft hij tegen de bewoners gezegd: "U mag meepraten over de randvoorwaarden, maar niet over de vestiging van Merleyn". Het locatieonderzoek is inderdaad één A4'tje. Zoals een bewoner in de participatie zei "om te janken". Ook daar ben ik het helemaal mee eens. Nogmaals, ik was tegen, ik blijf tegen en nogmaals, het wordt een blunder van de buitencategorie. Dank u wel. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Wie kan ik het woord nog geven? Dat is niet het geval. De wethouder ook niet namens het college, dus dan kunnen we tot stemming overgaan. We hebben allereerst een motie. Daar is geen hoofdelijke stemming voor aangevraagd, dus die komt het eerst. De motie 'Little green back' geheten. Uw stem graag over de motie. Met 25 stemmen voor en dertien tegen is die motie aanvaard. Dan gaan we naar het amendement 'Hocus pocus pilates pas, ik wou dat er geen overlast was'. We stemmen eerst over beslispunt één. Beslispunt één van dat amendement. Met zes stemmen voor en 32 tegen is dat verworpen.

Dan komt beslispunt twee aan de orde van hetzelfde amendement uiteraard. Met negen stemmen voor en 29 tegen is ook dat onderdeel verworpen. Dat brengt dus bij het amendement 'Liever heldere communicatie in plaats van juridisch gelijk'. Uw stemmen graag over het amendement 'Liever heldere communicatie in plaats van juridisch gelijk'. Met 23 stemmen voor en vijftien tegen is dat aanvaard. Dan gaan we stemmen over het raadsvoorstel en dat doen we dus via een hoofdelijke stemming. Ik lees achtereenvolgend de namen van u allen voor en dan wordt u geacht voor of tegen te zeggen. Het mag ook in het Fries, maar dat hoeft niet. In het Nimweegs mag niet, dat is geen erkende taal. We beginnen met mevrouw Beumer. Voor. Dank u wel. Mevrouw Bouwmans. Voor. Brand. Voor. Sewpersad. Tegen. Buursink-de Graaf. Tegen. Van Campen. Tegen. Van Doorn is er niet. Eigenhuijsen. Tegen. Exel. Tegen. Galijasevic. Voor. Geers. Voor. Van Gent. Voor. Van Der Goes. Voor. De Gram. Tegen. Grutters. Tegen. Van Hoof. Michiel van Hoof. Voor. Van Hooft, Hans van Hooft. Voor. Hussen. Voor. Janssen. Voor. Kraaijeveld. Voor. Kraut. Tegen. Lauret. Tegen. Lokker. Voor. Van Luik. Tegen. Maas. Voor. Markovic. Voor. Mijling. Tegen. Den Ouden. Voor. Ranshuijsen. Voor. Salemans. Tegen. Kraft. Voor. Smit. Voor. Synhaeve. Voor. Terzi. Thomassen. Voor. Tumiwa. Voor. Bakker. Tegen. De Beer. Voor. Tenslotte Bender. Tegen.

Daarmee zijn de stemmen van de 38 aanwezigen uitgebracht. Er wordt even snel geteld door de griffier. Met 24 voor en veertien tegen is het raadsvoorstel aanvaard. Dank u zeer. 7. 2 Raadsvoorstel Voortgangsrapportage Grote Projecten 2023 (05/2023) Even dit wat ordenen en dan stappen we over naar het volgende voorstel. Dat betreft het Raadsvoorstel Voortgangsrapportage Grote Projecten 2023 onder zeven punt twee. Wie mag ik allereerst het woord geven? Ik zie een aantal mensen weggaan. Ik geef u zo het woord. Nee, griffier, we wagen het er nog even op. De heer Van Gent zit in de startblokken. Ik geef het woord aan de heer Van Gent. Naam Spreker 14: Meneer van Gent (Raadslid D66) Dank u wel, voorzitter. Het VGP liet al een flink negatief resultaat zien en bij de afgelopen behandeling in de Kamerronde gaf het college aan dat we bij de jaarrekening een nog slechter resultaat kunnen verwachten. Daarbovenop zei de portefeuillehouder dat de verwachtingen voor het lopende jaar dramatisch zijn. Dit heeft enorme gevolgen voor onze saldireserve. Als wij nu geen maatregelen gaan nemen om de tekorten te dempen of de risico's terug te dringen, dan gaat dit op termijn ook iets betekenen voor de financiële huishouding van onze gemeente. Dat willen wij als D66 niet, want voorzitter, wij hebben nog andere ambities voor deze stad dan alleen de woningbouwopgave.

Daarom dienen wij de motie 'Houd koers! Voor alle ambities' in, waarin wij aan het college vragen om bij het koersdocument met verschillende scenario's te komen, waarin wij een keuze kunnen maken over hoe wij de tekorten kunnen dempen dan wel de risico's kunnen terugdringen bij de planexploitatie, zoals die in het VGP naar voren zijn gekomen. We vragen tevens aan het college om met Rijk en provincie opnieuw in gesprek te gaan voor extra financiering om de grote woningbouwambities, die wij voor onze stad en de regio hebben, overeind te houden. Dank u wel. Naam spreker 15: Meneer van Luik (Raadslid CDA)

Voorzitter? Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Er is een vraag van de heer Van Luik. Klopt dat? Naam spreker 15: Meneer van Luik (Raadslid CDA) Jazeker, voorzitter. Ik heb een vraag aan de heer Van Gent. Ik ben benieuwd wat deze motie toevoegt aan wat het college heeft toegezegd en wat we hebben besproken in de Kamerronde, dat er ook varianten of keuzen zouden komen bij het koersdocument? Kan de heer Van Gent toelichten wat deze motie precies toevoegt daaraan? Naam Spreker 14: Meneer van Gent (Raadslid D66) Ik formaliseer het graag in een motie, in een concrete oproep. Deze periode worden heel veel toezeggingen gedaan door het college en soms is het ook fijn om het goed op papier te zetten en op die manier een juiste terugkoppeling te krijgen. Als ik hier een meerderheid krijg, doe ik het graag via een motie. Naam spreker 15: Meneer van Luik (Raadslid CDA) Voorzitter? Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Brand. Naam Spreker 10: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) In aanvulling op de vraag van de heer Van Luik. Er ligt al een toezegging van de wethouder. Volgens mij hebben wij het eerder ook met elkaar gehad over dat we niet nogmaals, als er al een toezegging lichten motie zouden indienen. Het is uw goed recht natuurlijk. Als ik dan specifiek kijk naar punt twee, mag ik toch aannemen dat het college zich daar al voor inzet.

Denkt u ook niet? Naam Spreker 14: Meneer van Gent (Raadslid D66) Zo ken ik in elk geval de wethouder wel, maar misschien ziet u dat anders. Ik zit niet bij die gesprekken aan tafel, maar ik weet wel dat we natuurlijk net een nieuwe woondeal hebben getekend met het Rijk en de provincie en dat de vooruitzichten ook voor dit lopende jaar, zoals we gehoord hebben, niet heel rooskleurig zijn. Daarom vraag ik of we nog extra financiering kunnen regelen en ik hoop dat we daar vanuit het Rijk ook een positieve reactie op terugkrijgen. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Goed, wie kan ik vervolgens het woord geven? De heer Van Luik. Naam spreker 15: Meneer van Luik (Raadslid CDA) Voorzitter, ik houd zelf nooit zo van praten over financiële stukken, omdat de cijfers vaak lastig inzichtelijk te maken zijn. Ik ben toch gaan kijken naar wat we dan de vorige VGP ook al weer gehad hebben en daar was een status van zes miljoen in de plus. Als we kijken naar wat er nu voorligt, dan is dat 31 miljoen in de mimet waarschijnlijk nog 31 miljoen daarbovenop in de jaarrekening, dus een totaal verlies van 62 miljoen. Dat is een absurd hoog getal waar ik heel moeilijk vat op kan krijgen. Voorzitter, ik denk dat dit miljoenenverlies, de wethouder noemde het in de Kamerronde ook al dramatisch.

Het is ook de manier waarop wij de stad willen doorgeven aan de toekomst, aan de volgende generatie, ook aan de volgende raad die hier zit, om hier ook mee aan de slag te kunnen gaan en ook nog zelf keuzen te kunnen maken. Het is een flink verlies wat hier voorligt en waar we het nu over moeten hebben. Daarom zijn wij het ook met de heer Van Gent eens dat wij daar keuzen in moeten maken en de Raad aan zet moeten maken, zetten. Alleen, wat ons betreft is het daarom tijd om keuzen te maken. Wij dienen daarom ook samen met de PvdA, de VVD en GewoonNijmegen.NU de motie 'Torenstad Nijmegen zoekt de hoogte op' in om het college expliciet te

vragen om kansen en scenario's voor te leggen ten aanzien van het verhogen van nieuwe woningcomplexen om daarmee enerzijds nieuwe scenario's, nieuwe woningen toe te voegen en anderzijds ook het financiële gat te dichten. We moeten nu stevige keuzen maken om het financiële probleem op te lossen. We hopen daarmee nu al scenario's te kunnen krijgen op basis waarvan we als raad keuzen kunnen maken om het financiële gat te kunnen dichten. Tot zover, voorzitter. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. De heer Van Hooft. Naam Spreker 6: Meneer van Hooft (Raadslid SP) Dank u wel. Het is leuk, als je een tijdje meeloopt, dan heb je dit soort dingen al vaker gezien. Dan zie je dat opeens 39 raadsleden veranderen in boekhouders die zich allemaal heel erg druk gaan maken over onze financiën en daar opeens ook allemaal verstand van hebben. Ze horen dan de grote getallen voorbijkomen en denken dan zoveel miljoen in de min en we moeten maatregelen nemen, we moeten keuzen maken en we moeten dit en we moeten dat. U moet zich niet zo druk maken, dat komt allemaal goed. Tijd maakt alles goed. Ik heb dit soort crisissen al drie keer meegemaakt. Inderdaad, we hebben een keer een moment gehad in de Waalsprong dat we door de rekenkamer werden gewaarschuwd dat we voor driehonderd miljoen min in zouden gaan. Driehonderd miljoen! Vervolgens deed wethouder Jan van der Meer iets heel slims.

Hij ging op al die plekken twee keer zoveel woningen bouwen, dan er ooit gebouwd zouden kunnen worden en toen was opeens alles weer glad gestreken. Toen was de crisis voorbij en gingen die plannen weer terug naar de oorspronkelijke plannen. Er werd volop gebouwd en alles was weer geregeld. Dat is dus wat er nu ook aan de hand is. We hebben even een probleem. Maakt u zich niet al te druk, het komt goed. Neemt niet weg. . Voorzitter? Ja, meneer Eigenhuijsen. Hoor ik nou de heer Van Hooft zeggen dat de heer Van der Meer slim is? Ik zeg één ding, dat meneer Van der Meer een boekhoudkundige truc heeft toegepast om het uiteindelijk op papier allemaal dicht te breien, terwijl het niets met de werkelijkheid van doen had. Net zoals al deze verliezen, die nu door onze boekhouders worden opgeschreven, ook niets met de werkelijkheid van doen hebben. Die woningen worden namelijk straks ooit gebouwd en voor een grondprijs die ons uiteindelijk voldoende oplevert. Dat vooraf. Er is echter een ander probleem in deze stad en dat is niet zomaar opgelost. Mensen die op zoek zijn naar een sociale huurwoning moeten in Nijmegen 21 komma zes wachten. Als je op je achttiende inschrijft ben je op je veertigste aan de buurt, dan ben je bijna een half leven verder. Dat is een schande. Dat is een grote schande. Op dit moment worden er geen koopwoningen meer gebouwd.

Het enige wat nog gebouwd wordt, is een handjevol sociale huurwoningen. We hebben een planning dat 30 procent van onze totale woningbouw ambitie sociale huur is. Wat ons betreft gaan we dat vandaag veranderen en vandaag omzetten naar 50 procent sociale betaalbare huur om de achterstanden in te lopen. Het is onaanvaardbaar dat jongeren in deze stad 20 jaar moeten wachten, voordat ze aan een woning kunnen komen, tenzij ze over genoeg geld beschikken om zelf een woning te kopen. De helft van onze jongeren kan dat niet en die moeten dus 20 jaar bij hun ouders blijven wonen. Dat is een schande! Als we dat niet veranderen, bent u er allemaal voor verantwoordelijk dat onze jongeren nog 20 jaar moeten wachten. Nu bouwen, bouwen, bouwen, sociale huur, sociale huur, sociale huur. Vandaar onze motie daarover. Dan nog even over het masker, want dat komt hier ook bij aan de orde, geloof ik. Het masker wat aan de overkant staat, laten we staan, meneer de wethouder, met respect voor de inmiddels opgebouwde cultuurhistorie door het masker. De overgrote meerderheid van de Nijmeegse bevolking wil dat het masker blijft. Kortom, daar moet je met je tengels van afblijven. Ook de kunstenaar wil het, dus dan maak je die man ook nog een keer blij. Dat lijkt me ook goed. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Wie kan ik voorts het woord geven? Mevrouw Smit.

Naam spreker 16: Mevrouw Smit (Raadslid GroenLinks) Dank u wel, voorzitter. We zullen uiteraard de complimenten van meneer Van Hooft overbrengen aan de heer Van der Meer. We hebben het natuurlijk over een serieus onderwerp vandaag. We hebben het

afgelopen tijd vaak over het VGP gehad en dat is logisch, zeker wanneer je met dit soort negatieve resultaten geconfronteerd wordt. Ook wij vinden het daarnaast heel erg om te lezen dat er minder huizen zijn gebouwd, juist nu we die zo hard nodig hebben. Ik ga niet alles herhalen wat in de ronden is gezegd, maar ook wij zullen samen met D66 de aangekondigde motie indienen, waarbij we vragen om een heldere uitwerking van de sturingsmogelijkheden op onze financiën, zodat we op het goede moment de goede keuzen maken. We zien echter ook dat de stagnerende woningbouw niet alleen een probleem van Nijmegen is, maar dat de tekorten overal zijn, vooral veroorzaakt door de stijgende rente en de bouwkosten. Alleen naar Nijmeegse sturingsmogelijkheden kijken, lost het probleem maar voor een heel klein gedeelte op. Dat is ook de oproep die de heer Van Gent net ook deed om bij het Rijk nogmaals te benadrukken wat de situatie is en dat we in Nijmegen ook in de problemen komen met de landelijke trend. Dat gezegd hebbende, willen we als Nijmegen nog graag een punt benadrukken. Dat is wat ons betreft het punt dat we nu niet alle ambities zullen bijstellen. We hebben natuurlijk een financiële verantwoordelijkheid, maar als raad hebben we daarnaast ook nog een hoop andere belangrijke opgaven.

Namelijk het zorgen voor voldoende betaalbare huizende stad leefbaar en aantrekkelijk houden, ook met tweehonderd duizend inwoners, en zorgen voor genoeg groen en biodiversiteit. We nemen niet alleen met beslissingen nu, maar we bouwen in de stad voor de komende tien of misschien honderd jaar. Als GroenLinks zullen we deze belangrijke doelen altijd scherp blijven houden, zeker aangezien ons VGP nu ook grotendeels wordt bepaald door factoren waarop we geen invloed hebben. Ik zal nog even reageren op de moties die zijn aangekondigd tot nu toe. De eerste van het CDA, de oproep tot intensiveren. Hiermee zullen we niet instemmen, omdat we niet nu al een richting willen kiezen. Daarnaast zien we ook grote consequenties en risico's voor andere gebieden dan de financiën, zoals bijvoorbeeld leefbaarheid en mobiliteit. Dat wordt ook wel in de motie genoemd, maar we zien dat het ook maar voor een heel klein gedeelte wordt opgelost, terwijl de risico's vergroot worden. Wij kijken liever naar een integrale afweging. Naam spreker 15: Meneer van Luik (Raadslid CDA) Voorzitter? Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) De heer Van Luik.

Naam spreker 15: Meneer van Luik (Raadslid CDA) Is mevrouw Smit het niet met mij eens dat er ook in de motie staat dat daar juist keuzen voorgelegd worden aan de Raad en dat het daarom ook goed zou zijn om die keuzen integraal mee te wegen, wanneer die scenario's voorgelegd worden? Dat het juist goed zou zijn om die scenario's voor te leggen, om vervolgens precies die keuzen te maken die mevrouw Smit nu voorhoudt. Ik zie dat in de motie vooral richting wordt gegeven aan één keuze, het intensiveren. Ik leg ze het liever allemaal naast elkaar om echt integraal die afweging te kunnen maken. Dat lees ik niet in uw motie terug. Dan nog de motie van de SP. Wij vinden het, zoals gezegd, ook ontzettend belangrijk om genoeg betaalbare woningen te bouwen en we denken dat sociale huur daarin ontzettend belangrijk is. Vandaar dat we hier ook al hoge ambities hebben in onze bouwplannen en dat blijven doen. Helaas zien we in de motie van de SP geen dekking. We zien al tekorten in de VGP en we weten dat we voor sociale huur ook bij moeten leggen. We zien hier bij de SP geen oplossing voor, dus we kunnen daarmee helaas ook niet instemmen. Meneer Van Hooft. U zegt dat u het heel belangrijk vindt dat er genoeg sociale huurwoningen zijn. In dit tempo moeten jongeren 20 jaar wachten. Er wordt al heel lang 30 procent gebouwd.

Dat doen we in heel Nederland, in alle steden doen we dat zodat is ongeveer de norm die landelijk wordt opgelegd, dus niets bijzonders. Als u niet met deze motie instemt, bent u verantwoordelijk voor de woningnood in deze stad. Dan kunt u, mevrouw Smit van GroenLinks, tegen alle jongeren zeggen: “U kunt allemaal stikken, omdat u jongeren bent en u kunt 20 jaar wachten". Lost het niets op in de VGP? Niet bouwen lost helemaal niets op in de VGP, mevrouw Smit. Met niet bouwen, verlies je alleen maar geld. Wel bouwen, dan verkoop je tenminste nog wat. Volgens mij maakt de heer Van Hooft hier een hele belangrijke fout. Namelijk, meettijd en wachttijd zijn niet hetzelfde. Natuurlijk zijn we het er mee

eens dat mensen veel te lang moeten wachten, maar daarom zijn we op dit moment heel erg hard aan het bouwen. Laten we wel de feiten correct houden. Dank u wel. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Dank u. Wie kan ik dan het woord geven? Mevrouw Brand? Naam Spreker 10: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Dank u wel, voorzitter. Het is vanavond al een paar keer gezegd, het is weinig rooskleurig het voorliggende VGP en dat is in een tijd dat er een groot woningtekort is in Nijmegen. Er worden te weinig kavels uitgegeven en er wordt te weinig gebouwd. De vooruitzichten, ook financieel, zijn vrij dramatisch, zei de wethouder zelfs. Als een wethouder dat zegt, dan luister ik extra goed, want dan is er echt iets aan de hand. Het heeft dus ook grote gevolgen voor de saldireserve, de spaarpot van onze stad. Zoals het er nu naar uitziet, wordt er niet 31,2 miljoen uit die saldireserve gehaald, maar wordt dat om en nabij de 63 miljoen. Dat is veel geld. Ik hoor de heer Van Hooft daarover zeggen, dat het allemaal wel goed komt. Ik maak me daar zorgen over. Daar mag meneer Van Hooft anders over denken, maar ik kijk daar toch heel anders naar. Wat dat betreft, zijn er natuurlijk genoeg redenen waarom het niet lukt om de plannen te halen.

Dat heeft te maken met de gespannen situatie op de woningmarkt, de terughoudendheid van marktpartijen door stijgende bouwkosten, de stijgende hypotheekrente en krapte op de arbeidsmarkt. Dan heb ik het nog niet eens over de mogelijke consequenties van het stikstofbeleid. Wat we zien, is dat al jaren de prognoses afwijken en flink afwijken van de realiteit. We lopen hier als gemeente een miljoenenverlies. Al eerder heeft onze fractie samen met aantal andere fracties gevraagd: kunnen we wat meer sturing krijgen? Kunnen we aan die knoppen draaien en kunnen we tijdig grote tekorten dempen? Daar hebben we laatst met elkaar over gesproken. We hebben ook met elkaar afgesproken om dat vaker te doen en dat lijkt me heel goed. Daaraan gekoppeld denk ik dat je ook zou moeten kijken of je beter zou kunnen prognosticeren. Daarom dien ik samen met het CDA en GewoonNijmegen.NU de motie 'Realistisch prognosticeren kun je leren' in. Zorg dat die bouwopgaven realistischer zijnen spreidt het financiële risico in de tijd. Dank u wel. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Mevrouw Lauret. Naam Spreker 17: Mevrouw Lauret (Raadslid Partij voor de Dieren) Dank u wel, voorzitter. Met de huidige woningnood is het op de Nijmeegse voorgenomen bouwlocaties stiller dan we zouden willen.

Stikstof problemen zijn al genoemd, ook hoge prijzen van bouwmaterialen, tekort aan personeel, stijgende hypotheekrente en daardoor dalende verkoop van kavels. Door dit alles wordt er minder gebouwd en komt er minder geld binnen. Dat is de problematiek waar we nu tegenaan kijken in een notendop. Veel minder geld, want het gaat om miljoenen. Het plan is om die miljoenen aan de saldireserve te onttrekken. Dat is veel geld en we zijn daar zeker ook als Partij voor de Dieren bezorgd over, maar tegelijkertijd is het wat ons betreft voor paniekvoetbal nog iets te vroeg. Laten we in rust kijken aan welke knoppen we misschien nog kunnen draaien op een verantwoorde manier. Aan heel veel knoppen kunnen we niet draaiende hebben we niet in de hand. Dat zijn internationale ontwikkelingen, nationale ontwikkeling en dat is ontzettend lastig. Dat neemt niet weg dat we moeten kijken, waar we dat misschien wel verantwoord kunnen doen. We hebben er één gevonden, namelijk Veur Lent. Op Veur Lent is een Waalpark beoogd, een groene zone die volgens het college in het verleden twee miljoen euro zou moeten gaan kosten. Dat is een hoop geld. Elk miljoen is er wat ons betreft één. Tegelijkertijd kunnen we daar een win-winsituatie van maken, als we die gelden zouden gaan besparen door daar niet een park aan te leggen, maar aan rewilding te gaan doen op Veur Lent.

Daardoor krijg je een mooie zone voor biodiversiteit van oost naar west en van west naar oost, waardoor de populaties die op het westen van Veur Lent leven aan patrijzen, konijnen, hazen er doorheen kunnen. Dat zijn inmiddels allemaal beschermde diersoorten en deze staan op de rode lijst. Dat zou je niet denken en heel veel mensen denken dat we die dieren nog in overvloed hebben. Dat is niet zo, maar ze zitten op Veur Lenten het zou voor hen heel goed uitkomen, als daar een mooie rewilding zone zou komen. Het zou voor de gemeenteraad en voor de stad heel goed uitkomen, als

we daar misschien wel een miljoen of twee of misschien iets minder, maar in ieder geval fors veel geld kunnen besparen. Dat scheelt namelijk bij de onttrekking uit de saldireserve. Daarom dienen wij de motie 'Bespaar geld door rewilding op Veur Lent' in. Wij vinden het ook echt een goed idee om het masker op Veur Lent te behouden. Het was één van onze wensen in de wensen- en bedenkingenprocedure en we zijn de Stadspartij zeer erkentelijk… Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Ben je al geweest? Naam Spreker 17: Mevrouw Lauret (Raadslid Partij voor de Dieren) Nee, ik praat voor mijn beurt. Excuses. Ik houd even mijn mond, maar ook wij zijn er een zeer groot voorstander van dat het masker op Veur Lent blijft staan, omdat dat de beste plek is. Die plek maakt het een iconisch kunstwerk en op een andere plek gaat dat iconische van dat masker verdwijnen en dat zou doodzonde zijn. Dat is de baby met het badwater weggooien en daar zijn wij sowieso geen voorstander van. Tot zover, daar wou ik het even bij laten. Dank u wel, voorzitter. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Ik dank u. Wie kan ik dan het woord geven? Mevrouw Thomassen. Naam Spreker 18: Mevrouw Thomassen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Zo een mooi bruggetje laat ik niet aan mij voorbijgaan. Dank u wel, voorzitter. Het is niet makkelijk om een hit te maken, volgens mij weten ze daar in Merleyn alles van.

Ook in de kunstwereld is dat niet makkelijk. Heel soms lukt iemand dat en zo is dat ook Andreas Hetfeld gelukt met het Romeinse masker, wat ook wel 'het gezicht van Nijmegen' wordt genoemd. Ik vind het heel fijn dat ik in de afgelopen weken al heel veel misverstanden heb kunnen wegnemen, want die cirkelden er wel. Ik noem ze hier nog maar een keertje. Het masker is ontworpen voor precies deze plek. Dat won een ideeënwedstrijd. Het is in hoofdzaak bekostigd door giften van mensen die uitgingen van een plek op Veur Lent. De gemeenschap gaf ons daarmee een kunstwerk cadeau voor honderd tienduizend euro, wat ze met elkaar hebben opgebracht. Het ontwikkelbedrijf gaf het laatste duwtje voor veertig duizend euro. Daarvan is vijf en twintig duizend al uitgekeerd, nog zevenduizend vijfhonderd euro is nu nodig voor het verhuizen van het kunstwerk en zevenduizend vijfhonderd euro heeft de kunstenaar nog te goed voor een welverdiend honorarium. Het is hartstikke mooi dat de gemeenschap onze stad zo een cadeau heeft gegeven. Het is ook heel fijn natuurlijk dat het ontwikkelbedrijf net dat laatste duwtje heeft gegeven, waardoor realisatie ook mogelijk was.

Het cadeau van de gemeenschap staat op dit moment echt op de beste plek, locus optimus en daarom dienen wij samen met Partij voor de Dieren, de SP en GewoonNijmegen.NU een motie in voor behoud en voor een nieuw kunstwerk voor het Waalfront. Het natuurlijk ontzettend fijn dat het ontwikkelbedrijf ons heeft geholpen en we kunnen niet het ontwikkelbedrijven het Waalfront met lege handen achterlaten. Hierbij geven wij gehoor aan een veel gedeelde hartenkreet van al die fans van dit kunstwerk, waarvoor dank. Het kan, want in het uitvoeringsprogramma Kunst in de Openbare Ruimte zit genoeg reserve voor nog zo een hit en uit citymarketing kunnen we het behoud voor de plek op Veur Lent financieren. Vanuit GREX Waalsprong financieren we dan die laatste zevenduizend vijfhonderd euro honorarium. Een koopje voor Veur Lent, wat ons betreft. Dan nog in reactie op de moties die door mijn collega's zijn ingediend. Wij dienen van harte de motie van D66 mede in. Uiteraard hebben wij ook grote zorgen over de tekorten. Ik heb ook al vaker genoemd dat we geen paniekvoetbal hoeven te spelen. In die zin ben ik dan weer gerustgesteld door onze nestor in de Raad, meneer Van Hooft. Ik vind het echter wel belangrijk dat we als raad weten welke sturingsmogelijkheden we hebben, zodat we bijvoorbeeld niet in een reflex schieten om te gaan sturen op het moment dat het helemaal niet genoeg effect heeft.

Daarom is het heel goed om dat in kaart te brengen. De motie van D66 roept wat ons betreft op, dat we meer informatie krijgen bij het koersdocument, zodat we bij de begroting juist wel overwogen integrale keuzen met elkaar kunnen maken. Dan een reactie op de motie van het CDA. Ik vind het zeker interessant om te weten wat het optoppen doet in de planexploitaties. Misschien dat de wethouder kan reflecteren of de motie van D66 ruimte biedt om dat ook mee te nemen. Ik vind de motie van CDA net iets te specifiek over het moment in de P&C-cyclus. Wij denken daar iets anders

over, dus vandaar dat we die niet kunnen steunen. De motie van de SP. Wij volgen het woonbehoefteonderzoek. Ik ben het helemaal met u eens. . . Ja, ik zie u bijna interrumperen. Ik ben het helemaal met u eens dat het een schande is dat mensen zo lang moeten wachten. Het is overigens, wat mevrouw Smit al terecht zei, niet 20 jaar, maar 20 jaar meettijd. Dat is wel wat anders. De zoektijd is korter, gelukkig. Desondanks, is het veel te lang, dat ben ik met u eens. Daarbij is het antwoord ook doorstroming. Als we alleen aan de onderkant van de van de keten bouwen, dan komt die doorstroming niet op gang. Dan kunnen we duizend woningen toevoegen en dan is nog steeds die meettijd te lang. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Meneer Van Hooft, een interruptie? Naam Spreker 6: Meneer van Hooft (Raadslid SP) Meettijd betekent volgens mij dat mensen dan toch 20 jaar ook ingeschreven moeten zijn. Dat lijkt me vrij helder. Dat is één. Twee, de doorstroming die u noemt. Er wordt al 20 jaar gebouwd voor de doorstroming, want de sociale woningbouw blijft al heel lang achter op de werkelijke behoefte. Wat u daar zegt, is nul oplossing voor jongeren die nu een woning zoeken. U bent dus medeplichtig aan de woningnood onder jongeren, als u hier niet mee instemt. Ook de Stadspartij Nijmegen is er niet voor de hele stad en alleen maar voor de happy few in de doorstroming en de dure woningen.

Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel, mevrouw Thomassen. Naam Spreker 18: Mevrouw Thomassen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ik heb uw vraag gemist, maar ik zal er toch maar even op reageren. We houden ons echt aan de woonbehoefte-onderzoeken. Wat u doet, is de behoeften van al die andere doelgroepen negeren. Alleen voor één doelgroep meer bouwen, daarmee lossen we niet de totale woonbehoefte op. Volgens mij moeten we het daar breder over hebben. Dat er mensen zijn die te weinig kans maken in de woningmarkt is een andere discussie en daar moeten we het op een ander moment maar een keer over hebben. De motie van de PvdA. Ik vind het zeker interessant om wat vaker tussen meldingen te krijgen. We hebben volgens mij al bij u aangeven in de gespreksronden, dat de auditcommissie daar ook mee worstelt en stoeit om te kijken of we tijdiger geïnformeerd kunnen worden. In die zin vind ik die wel interessant, maar ik zie niet hoe uw motie een probleem oplost. Uiteindelijk moeten we niet de prognoses realistisch krijgen, maar we moeten vooral de realisatie omhoog krijgen. Dat lost uw motie, wat mij betreft, niet voldoende op, dus voorlopig zullen we die niet steunen. Dank u wel. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Andere woord meldingen nog? Nee, dan geef ik het woord aan wethouder Vergunst. Naam spreker 13: Meneer Vergunst (Wethouder) Dank u wel, voorzitter.

Ik heb inderdaad gezegd dat de VGP natuurlijk niet rooskleurig is. Ik heb gezegd, ik maak me zorgen, maar ik ben niet in paniek. Ik heb ook gezegd dat de verwerking van – zo heb ik het in ieder geval bedoeld– deze VGP financieel gezien in de jaarrekening dramatisch is. De heer Van Luik verwees daar ook naar. Hij heeft ook een rekensom zit te maken. Binnenkort neemt u daar ook kennis van, als wij de jaarrekening vaststellen. Dat ziet er dus niet uit en dat betekent dat we een flinke greep uit de saldireserve moeten doen. Gelukkig is die op dit moment goed gevuld. Wij zullen echt de komende maanden richting koersdocument met elkaar het gesprek aan moeten gaan over hoe gaan we daar bijsturen of niet. We hebben ambities en we zien hele grote risico's. Wij hebben ook al eerder aan u toegelicht dat er een aantal knoppen zijn waar we aan zouden kunnen draaien en dat is ook wat we met elkaar moeten gaan verkennen. Ik heb ook aangeboden om dat regelmatig te doen en dat vind ik ook terug. Dan ga ik meteen naar de motie 'Houd koers!'. Ik vind die zes knoppen ook terug in deze motie. Dat hebben we inderdaad al eerder toegezegd, dus dat zijn we van plan om uit te werken. De vraag is natuurlijk, hoe globaal of gedetailleerd zullen we dat doen, zeker omdat de periode tot het koersdocument wel heel erg beperkt is. Ik verwacht dat

we daar natuurlijk ook na het koersdocument nog regelmatig het gesprek met elkaar gesprek over zullen voeren. Als het gaat over het tweede punt van de motie, meer financiering vragen vanuit Rijk en provincie. Ja, dat doen we, daar zijn we tot nu toe succesvol in. Binnenkort, in juni, is er een bestuurlijk overleg leefomgevingen, dan kunnen we hopelijk ook weer wat middelen verwachten van het Rijk. Echter, mijn waarschuwing is, dat schept ook verplichtingen. Dat schept verplichtingen dat we het binnen een bepaalde periode realiseren. Dat is dus natuurlijk ook al meteen een waarschuwing. Wij zijn daar wel continu mee bezig, dus in die zin is dat staand beleid. Het tweede, wat u vraagt in uw motie, doen wij ook al. Dan de motie 'Torenstad… Naam Spreker 10: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Voorzitter? Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Brand. Naam Spreker 10: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Dat is volgens mij precies de vraag die de heer Van Luiken ik hadden over deze motie, want u zegt: "Nummer één hebben we al toegezegd en twee is al staand beleid". Is de motie daarmee overbodig? Naam spreker 13: Meneer Vergunst (Wethouder) Ja, dat heeft u goed gezien, maar het is aan u als raad wat u daarmee doet. Dan de motie torenstad. Die is een nadere uitwerking van een onderdeel van de vorige motie, maar dan wat specifieker. Die gaat heel erg over intensivering.

We hebben al eerder gezegd, waar we kunnen intensiveren doen we dat. Dat hebben we bijvoorbeeld gedaan in Hof van Holland, waar we straks nog over spreken, daar hebben we echt een flink aantal woningen toegevoegd. We kijken ook bij andere projecten, Winkelsteeg hebben we opgehoogde ook bij andere projecten, waar we als gemeente geen eigen planexploitatie hebben, maar een externe ontwikkelaar. Bijvoorbeeld bij winkelcentrum Weezenhof zien we ook kansen voor 119 woningen. Daar gaan we waarschijnlijk binnenkort met elkaar het gesprek over aan. Ook bij dat soort projecten kijken we dus wat mogelijk is op deze plekken. Er zit natuurlijk wel een grens aan wat mogelijk is, maar we willen dit wel in kaart brengen, zoals u vraagt. Daarbij ook weer de waarschuwing over de mate van gedetailleerdheid. Even kijken, dan heb ik er eentje overgeslagen. Dat is over de prognoses. Die pak ik ook even meteen hierin mee. Het eerste punt. Wij willen dat ook in kaart gaan brengen, die verschillende prognoses. Dat is het eerste deel, maar het tweede deel gaat over foutmarges. Bij de grondexploitaties zitten ook de risicoanalyses. Daarover rapporteren wij. Dat zouden we willen ontraden, maar wel meenemen in de presentatie. Bijvoorbeeld in een workshop in september die wij u aan gaan bieden om die verschillende scenario's met elkaar te verkennen en wat dat betekent.

Dat is echter nog iets anders dan naast de reguliere instrumenten in de P&C-cyclus nog aparte sturingsmogelijkheden toevoegen, want die hebben we natuurlijk al. Dat is onze suggestie. Het voegt dus niet meer toe dan wij al doen. Dan de motie over hoge woningnood. Wij noemen dat woningtekort. Ja, de heer Van Hooft heeft heel veel wijze dingen gezegd vanavond over het VGB. Ik hoop dat we echt gerust kunnen stellen de komende jaren, zoals hij dat doet. Als het gaat om het ophogen van het aandeel sociale huurwoningen. Ja, er is een tekort, maar wij weten ook vrij precies wat het tekort is. Dat is namelijk 30 procent. Dat hebben wij ook vastgesteld in de woon deal van acht maart. Daar heeft u zich als gemeenteraad aan gecommitteerd. U heeft in het coalitieakkoord vastgesteld om dat te actualiseren op basis van het woonbehoefte-onderzoek. Dat heeft u gehad en binnenkort krijgt u daar nog een toelichting op. Dat kwam op 29 procent en dat is voor ons aanleiding om aan 30 procent vast te houden. Wat wij wel zouden willen doen, is om in de gesprekken met de corporaties dat naar voor te halen in de tijd. Bij het aandeel verhogen, heb je een over programmeringen daar hangt inderdaad ook een enorm prijskaartje aan. Er is door een paar mensen gezegd, de woningproductie stokt, maar dat is niet waar. De verkoop van kavels viel in 2022 tegen, maar er wordt op dit moment heel erg veel gebouwd.

Zowel sociale huur – corporaties bouwen gelukkig door –maar ook koopwoningen, middeldure huurwoningen en vrije sectorwoningen worden op dit moment heel veel gebouwd. De zorg die wij hebben is

tweeërlei. Namelijk, als wij te weinig blijven verkopen, dat het ernstige negatieve effecten heeft op de rekening. Ten tweede, dat we uit uiteindelijk wel achter gaan lopen met de productie. Echter, vorig jaar zijn er zevenhonderd woningen opgeleverd. Dit jaar verwachten wij minimaal zeshonderd corporatiewoning op minimaal hetzelfde aantal koopwoningen plus nog eens vijfhonderd flexwoningen op Nieuw Dukenburgseweg 21, dus op zich is de prognose nu heel erg goed. Je moet wel onderscheid maken tussen kavelverkoop en oplevering. Dan ga ik naar de rewilding. Zeer sympathiek idee, maar ik wil u er wel op wijzen dat u als raad een initiatiefvoorstel heeft aangenomen in september vorig jaar, waarin u heeft uitgesproken, werk het scenario Waalpark uit. Daar zijn we volop mee bezig met een participatieproces. U heeft overigens een tijd geleden nog een toezegging weten te ontlokken van mij om ook een boomgaard op basis van biologische teelt mee te nemen in dat participatieproces. Dat doen we ook al. We zijn bereid om naast de boomgaard op basis van biologische teelt ook rewilding mee te nemen in het participatieproces. Echter, om nu te zeggen, stop met het proces dat we gestart zijn op basis van het initiatiefvoorstel, want dat moeten wij uitvoeren, zouden we in die zin wel willen ontraden.

Naam Spreker 17: Mevrouw Lauret (Raadslid Partij voor de Dieren) Voorzitter? Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Lauret. Naam Spreker 17: Mevrouw Lauret (Raadslid Partij voor de Dieren) Ik ben al heel erg blij dat de wethouder zegt, dat hij in dat participatieproces ook rewilding wil meenemen. Mijn kies is getrokken vandaag, dus ik heb wat spraakproblemen af en toe en andere dingen. Op het moment dat wij dat initiatiefvoorstel aannamen, was niet bekend dat het zo een negatief beeld zou geven in de VGP. Ik kan me voorstellen dat we daarmee nu zouden kunnen besluiten om dat hele verhaal van het Waalpark toch even op de lange baan te schuiven. Het is niet gezegd dat het daarmee afstel is. Je kunt het ook zien als uitstel om voorlopig de VGP wat positiever te krijgen. Dank u wel. Is de wethouder dat met mij eens? Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) De wethouder. Naam spreker 13: Meneer Vergunst (Wethouder) Nee, dat kunnen wij niet, want wij zijn gehouden aan de uitvoering van het initiatiefvoorstel. Als u wil dat het initiatiefvoorstel, dat u heeft gemaakt, niet uitgevoerd wordt, dan hebben we een heel ander gesprek met elkaar. Wij hebben geen opdracht, tenzij u dat nu gaat vragen, anders dan uitvoering van het initiatiefvoorstel. Tot slot het kunstwerk, het gezicht van Nijmegen, op Veur Lent.

Wij zijn natuurlijk als college ontzettend blij dat kunst in de openbare ruimte zo goed functioneert en zoveel positieve reacties oproept in de stad. Kunst werkt en kan echt bijdragen aan de beleving van mensen in een bepaald gebied met referentie en cultuurhistorie. Dat is precies wat de bedoeling was van het kunstwerk, maar het was – daar moet ik toch wel heel duidelijk in zijn – uiteindelijk de bedoeling dat het ingepast zou worden in de inrichting van het Waalfront op de landtong. Dat is ook de reden dat het mede vanuit Waalfront is gefinancierd. U zegt, laat het staan op de contouren van fort Knotsenburg. Dat kan. U heeft ook een dekking gevonden, voor een groot deel in het programma citymarketing. Dat betekent dat we sommige dingen voor citymarketing niet kunnen doen, omdat u het hieraan uitgeeft. Ik wil u er wel op wijzen, dat we natuurlijk helemaal opnieuw moeten beginnen op het Waalfront, als het gaat over het Romeinse verleden. Het is natuurlijk niet gezegd dat wij daar nu zomaar budget voor hebben. U doet wel suggesties, maar we hebben natuurlijk nog gesprekken over het inrichtingsplan. Als het gaat om de punten vier en vijf, daar zullen we later wel op terugkomen, maar het is niet gezegd dat daar een vergelijkbaar kunstwerk terug gaat komen. Dank u wel. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter)

Ik kijk even naar uw raad of er behoefte is aan een tweede termijn. De heer Van Luik in ieder geval. Naam spreker 15: Meneer van Luik (Raadslid CDA) Dank u wel, voorzitter. Ik heb in mijn eerste termijn ook benadrukt hoe hoog een bedrag van 62 miljoen is en het verbaast me dan ook dat verschillende partijen hier aan tafel toch wat laconiek denken over belastinggeld. Dan kijk ik specifiek naar de Socialistische Partij. Dat gezegd hebbende, hoor ik de wethouder ook zeggen dat de motie van de coalitie overbodig is, omdat het staand beleid is. Ik heb ook wel vertrouwen in het feit, als een wethouder iets toezegt, dat het dan ook uitgevoerd wordt door het college. De wethouder heeft toegezegd het intensiveren van woningen mee te nemen, ook in de scenario's die toch voorgelegd gaan worden bij het koersdocument richting de begroting. Als ik de toezegging zo mag horen van de wethouder, dat die verschillende scenario's ook inderdaad als verschillende varianten voorgelegd worden, dan zou ik in overleg met mijn mede-indieners voor willen stellen om de motie in te trekken, aangezien die inderdaad overbodig is door de toezegging. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) De wethouder komt zo nog aan het woord. Ik kijk eerst of er nog andere woorden in de tweede termijn zijn. De heer Van Gent ten aanzien van uw motie wellicht? Naam Spreker 14: Meneer van Gent (Raadslid D66) Ja, exact.

Ik hecht er veel waarde aan om die toch wel in te dienen en hier in stemming te brengen, zeker ook nu de wethouder aangeeft dat hij binnenkort ook een bestuurlijk overleg heeft met het Rijk en de provincie. Dan kan hij daar ook de boodschap overbrengen, dat wij als raad hier toch wel erg op aandringen, zeker gezien de tekorten die wij hebben, en dat andere ambities nu ook onder druk komen te staan en dat wij toch naast woningbouw nog andere zaken hier voor onze stad willen realiseren. Ik wil de motie graag toch in stemming brengen. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Brand, wil u dat ook? Naam Spreker 10: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Nee, ik wil dat liever niet. Ik vind ook heel jammer wat de heer Van Gent doet. Zo ken ik u ook niet, meneer Van Gent. Dat mag ik ook zeggen. Kijk, volgens mij hebben wij eerder ook met elkaar afgesproken, dat als een toezegging is gedaan, we niet ook nog een motie indienen. Goed, blijkbaar vindt u dat toch nodig. Dat vind ik erg jammer dat u dat doet, zeker omdat ik van de heer van Luik volgens mij ook iets gehoord over we gaan dat later doen met elkaar, we gaan dat met elkaar verder vormgeven en we hebben die sturingsknoppen en laten we dat dan met elkaar gaan bespreken. Dan lijkt het me ook sjiek om de motie nu in te trekken, dus wilde ik u vragen om dat toch te doen.

Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Andere woord meldingen nog, terwijl de heer Van Gent aan het peinzen is. Mevrouw Lauret. Naam Spreker 17: Mevrouw Lauret (Raadslid Partij voor de Dieren) Dank u wel, voorzitter. Door die kiespijn ben ik vergeten te vertellen in de eerste ronde dat die motie, waar het om ging, dat PvdA, CDA en SP die mede-indienen. Ik zou heel graag willen weten, de wethouder zegt: “We willen het graag meenemen in de participatie”, als we dat als een toezegging kunnen zien, zijn wij bereid om de motie aan te houden. Dat is dus een vraag aan de wethouder. Wat ons betreft kan het park altijd nog, als er weer geld is en rewilding bevalt niet. Er is dus nooit een man overboord en ook geen natuur overboord hopelijk. Dat was het even voor nu. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Andere woord meldingen? Nee, dan nog even kort, wethouder Vergunst.

Naam spreker 13: Meneer Vergunst (Wethouder) Ik begin bij het laatste. Het college zegt inderdaad toe rewilding als één van de opties wordt meegenomen in het participatietrajecten dat wij ook bereid zijn om de verschillende opties van intensivering mee te nemen in de scenario's die worden voorgelegd de komende maanden aan u als raad. Dat gezegd zijnde, kunnen we overgaan naar de stemming over de moties. Even goed kijken. De motie 'Houd koers! Voor alle ambities' is toch in stemming. Naam spreker 15: Meneer van Luik (Raadslid CDA) Ik zou graag een stemverklaring willen afgeven. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Dat kan. Wil u achteraf of vooraf? Het mag ook nu. Dan geef ik u de gelegenheid. Naam spreker 15: Meneer van Luik (Raadslid CDA) Voorzitter, wij zullen tegenstemmen. Niet, omdat wij het niet eens zijn met de koers hiervan, maar omdat het ook al toegezegd is door de wethouder en we zouden dat ook zuiver moeten houden in dit debat. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Oké, dan is de motie 'Houd koers! Voor alle ambities' in stemming. Uw stemmen graag. Met 28 stemmen voor en tien tegen is die motie aanvaard. De motie van 'Torenstad Nijmegen zoekt de hoogte op' is ingetrokken. Dat klopt, dat zeg ik zo correct. Dat brengt ons bij de motie 'Hoge woningnood vraagt om hoge ambities' ingediend door de SP. Met drie stemmen voor en 35 tegen is die motie verworpen.

Dan hebben we de motie 'Realistisch prognosticeren kun je leren'. Uw stemmen graag. Met zestien stemmen voor en 22 tegen is die motie verworpen. De motie 'Bespaar geld door rewilding op Veur Lent' is aangehouden. Dat brengt ons dan bij de motie 'Locus Optimus'. Uw stemmen graag over die motie. Die is unaniem aanvaard. Dat brengt ons bij het Raadsvoorstel Voortgangsrapportage Grote Projecten 2023. Uw stemmen graag over het raadsvoorstel. Dat voorstel is daarmee ook unaniem aanvaard. Dank u wel. Hoewel het vaartje er lekker in zit, het gaat het best wel lekker zo, stel ik... Ja toch, meester Kraut? Dat gaat toch wel zo? Precies, ik stel voor – even kijken, het is nu achttien over –dat we om half tien verder gaan. De vergadering is even geschorst. 7. 3 Autovrij Complex Talis en Portaal Hof van Holland vlek 8. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Mag ik iedereen verzoeken weer langzaam naar zijn of haar plaats te gaan? Het is bijna half tien. Ook de mensen die buiten zijn, kom snel hierheen. Er komt iemand met bekertjes aangelopen, dat is sympathiek. Ik heropen de vergadering en we gaan verder met het volgende agendapunt: Autovrij Complex Talis en Portaal Hof van Holland vlek acht onder zeven punt drie. Wie mag ik het woord geven om de aftrap te verrichten? De heer Bakker. Naam Spreker 9: Meneer Bakker (Raadslid VVD) Dank u wel, voorzitter.

Ik hoop dat ik daar helemaal klaar voor ben. Ik neem u even mee naar een willekeurige situatie die zich zou kunnen voordoen. Stel je voor, ik ben starter op de huizenmarkten ik bemachtig een fantastisch appartementje in het complex Hof van Holland. Ik ben supergelukkig. Ik werk in de stad en ik kan het op mijn fiets af. Ik ben hartstikke blij. Ik kom in Nijmegen de liefde van mijn leven tegen en wij krijgen kindjes. U lacht, maar het kan. Dit is overigens geen aankondiging, voorzitter. Stel na een paar jaar, die kindjes worden wat groter, het is weekenden er is een kinderfeestje, je weet hoe dat gaat. Ik moet op vrijdagmiddag de boodschappen doen. Dan komt een probleempje, want ik heb morgen de hut vol zitten met al die kinderen en ik kan de boodschappen niet doen, want ik heb geen auto en als ik al een auto had, dan kon ik hem bij het complex niet kwijt. Naast dat kinderfeestje moet ik wellicht ook nog naar mijn moederdier wat ouder is geworden, nog een keer voor de mantelzorg naar Groesbeek. Die buslijn is ook niet echt perfect geregeld vanuit Hof van Holland. Er rijdt nog steeds geen trein op het traject naar Kleef, dus

met de trein kan ik ook niet. Een auto is dan toch wel heel erg handig. Waar ik een paar jaar geleden dacht, geen probleem en ik ben superblij met mijn appartementje zit ik nu toch wel aardig in de penarie. Dit scenario is helemaal niet zo een heel raar scenario. Waar de VVD een beetje mee zit, is natuurlijk als je naast het station een complex bouwt, kun je best wel met een parkeerplekje minder af. Het is echter niet zo dat iedereen kan en wil leven, zoals misschien dit college voor ogen heeft dat goed zou zijn. Mijn partij ziet dat dit steeds meer de norm wordt die ons hier wordt opgelegd en daar maken we ons zorgen over. Wat met een leuk introductieverhaaltje begint, eindigt toch met echt een hele grote zorg. Wij willen als VVD het college oproepen om te stoppen met het pesten van iedereen die een auto heeft en in te zien dat mensen hun leven op hun eigen manier willen en moeten kunnen inrichten en dat een auto daar ook een heel logisch onderdeel van kan zijn. Voor die oproep, voorzitter, dienen wij de motie in: ‘Blijf in vorm met de juiste parkeernorm!'. Wij hopen van harte dat u daar allen mee gaat instemmen, omdat iedereen in deze stad mag zijn wie die wil zijn. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Wie kan ik dan het woord geven? Mevrouw Markovic. Naam Spreker 19: Mevrouw Markovic (Raadslid SP) Dank u wel, voorzitter.

Laten we met elkaar constateren dat het college het besluit al heeft genomen om in te stemmen met de realisatie van een autovrij complex voor sociale huurwoningen van wooncorporatie Talis en Portaal in vlek acht in Hof van Holland. Een nieuw wooncomplex dat ruimte biedt aan 234 toekomstige starters. Dat is heel erg fijn voor hen en met een beetje geluk hebben ze hier geen 22 jaar op moeten wachten. Het is nodig om meer sociale huurwoningen te bouwen en wat de SP betreft wordt 50 procent de norm in Nijmegen, maar daar gaat het hier niet over. Waar het hier om gaat, is dat er een parkeernorm van nul komt voor uitgerekend sociale huurders. Ik zie geen nul norm voor koopwoningen. Oneerlijk, als je het mij vraagt. We zouden het lef moeten hebben om dit bij de kopers te doen van peperdure huizen. Let wel, de SP-fractie is voor autoluwe en zelfs voor autoloze gebieden, want ook wij zien de noodzaak om het woningtekort aan te pakken. Alleen dan voor iedereen. Zelfde monniken, zelfde kappen. Dat er gebouwd wordt naar behoefte is broodnodige dat er starters zijn met auto's is heel goed denkbaar, zelfs realistisch. Je kunt alleen niet stellen: je mag hier komen wonen, maar die auto die laat je staan. Zoals we hebben gezien rondom het invoeren van bijvoorbeeld het betaald parkeren in Nijmegen West een aantal jaren geleden geeft het problemen in de buurt.

De SP blijft het een slechte zaak vinden dat bij de bouw van nieuwe woningen voldoende parkeerplaatsen gerealiseerd worden. Er moeten eerlijke parkeernormen komen die overeenkomen met de werkelijke parkeerbehoefte van toekomstige bewoners. Er is namelijk wel degelijk een behoefte aan parkeerplaatsen, namelijk een kwart van de nieuwe bewoners heeft die. Nu gaan deze sociale huurders indirect betalen aan bijvoorbeeld het zogeheten 'parkeerhuis',een commercieel gebeuren dat tweehonderd meter verderop komt te liggen. Niet alleen dat, als je huurder bent van Talis of Portaal en een auto hebt, mag je deze daar parkeren voor 20 euro per dag. Dat maakt het ook oneerlijk. Corporaties maar roepen dat ze het niet kunnen betalen, maar wel allerhande ontheffingen krijgen, zoals een financiële bijdrage in het bereikbaarheidsfonds. Voorzitter, ik ben nog niet klaar, hoor. Er wordt gesteld dat er volop alternatieve vervoersmodaliteiten voor de auto beschikbaar zijn, maar dé oplossing zou zijn dat alles goed bereikbaar zou zijn met het OV, zoals ons eigen stadscentrum. Het knijpen op buslijnen zorgt ervoor dat ik mij niet kan vinden in de woordkeuze van college, dat de ov-bereikbaarheid uitmuntend is. De moties laten zien dat er meer nodig is. Wat betreft de motie van de VVD die zojuist is ingediend, kan ik die volmondig steunen. Tot zover, voorzitter.

Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Dank wel. Wie kan ik dan het woord geven? Mevrouw Brand. Naam Spreker 10: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Dank u wel, voorzitter. We spreken hier over het eerste echte autovrije complex. We hebben het er vanavond al eerder over gehad, het bouwen van betaalbare woningen is van groot belang. In principe

zouden de corporaties Portaal en Talis ook een bijdrage moeten doen aan het bereikbaarheidsfonds, omdat zij geen parkeerplaatsen realiseren bij dit project. Zij geven nu aan, wij kunnen dat in principe niet doen, dus loopt de gemeente één komma vier miljoen euro mis. Ook eerder in de ronde heeft mijn partij gevraagd: wat betekent dat voor toekomstige projecten? We hebben met elkaar de afspraak gemaakt, een bereikbaarheid fonds is van groot belang en daar vragen wij ook een bijdrage voorop het moment dat dingen niet gerealiseerd worden. Dat gebeurt nu niet. Mijn vraag is opnieuw aan het college: hoe gaan we dat doen in de toekomst? Als we namelijk steeds ontheffing verlenen, betekent dat ook wat voor de bijdrage en de hoogte van dit fonds. Het zou natuurlijk ontzettend mooi zijn als de bereikbaarheid helemaal op orde was en het openbaar vervoer fantastisch was en dat je overal kon komen in de stad met de bus. Dat zou fantastisch zijn, maar de harde realiteit is dat dit niet het geval is. Er zijn een aantal mensen die niet alleen afhankelijk zijn van de bus, maar ook van hun auto.

Daarom zullen wij samen met het CDA en de Stadspartij de motie 'Geen parkeer zorgen voor wie moet mantelzorgen of wie minder valide is' indienen, omdat wij het van belang vinden om uit te zoeken hoe mindervalide bewoners en bezoekers dichtbij het complex kunnen parkeren en ook met de exploitant van het parkeerhuis in gesprek te gaan over parkeerplekken en afspraken te maken over deze plekken. Dan even kort nog over betaalbare deelmobiliteit. Daar heeft mijn fractie collega al eerder iets over gezegd. We zijn blij met de toezegging die de wethouder al eerder gedaan heeft om naar Berlijns voorbeeld in gesprek te gaan met aanbieders van deelmobiliteit om voordelige abonnementen aan te bieden aan de bewoners van dit complex. Dan kun je namelijk echt het verschil maken. Dank u wel. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Ik dank u. De heer Van Campen. Naam Spreker 20: Meneer van Campen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Dank u wel, voorzitter. Stadspartij Nijmegen kan niet tegen autogebruik zijnen is dat ook niet. Hoe graag sommigen van ons ook dromen van een wereld zonder auto’s, ze zijn er en ze zullen er altijd blijven. Er zullen dus ook altijd parkeerplaatsen nodig zijn. Toch zijn er wel parkeer uitzonderingen. In de stad wordt het steeds drukker en op sommige plekken zullen er dus uitzonderingen gemaakt moeten worden.

Hof van Holland is zo een uitzondering; een complex voor starters met een laag inkomen, die als ze daar gaan wonen, weten dat ze geen parkeerplek voor hun auto hebben. Daar is ook een markt voor. Echter, voorwaarde van de Stadspartij is wel dat er voldoende alternatieven zijn voor de bewoners. Sommige dingen zijn er al, vlak bij het spoor bijvoorbeeld en vlakbij een busstation, maar er is meer nodig. Er moeten voldoende inpandige parkeerplaatsen voor fietsen, voldoende inpandige oplaadpunten en parkeerplaatsen voor elektrische scooters en parkeerplekken voor deelvervoer voor de deur zijn. Ik wil hier nogmaals bedrukken dat dit soort woonvormen wat ons betreft geen regel is, maar een uitzondering, omdat het echt alleen gerealiseerd kan worden op plekken waar de juiste voorzieningen zijn of worden aangelegd. Daarom, voorzitter, heeft mijn collega Sem Jetten de motie 'Betere lokaliteit dankzij meer deelmobiliteit' gemaakt – waarvoor ontzettend veel dank, Sem – en deze willen wij graag indienen met de Partij van de Arbeid, GroenLinks, het CDA, de Partij voor de Dieren en D66. Deze motie roept het college op om samen met de woningcorporaties te onderzoeken welke behoefte aan deelmobiliteit er is, gespecificeerd naar auto's, escooters, bakfietsen en weet ik veel wat.

Behalve dat willen we ook graag dat het college gaat kijken wat de mogelijkheden zijn om aan de bewoners, die in een autovrij complex gaan wonen – een van die uitzonderingen dus – een aantal jaren een gratis ov-dalurenkaart ter beschikking te stellen. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Er is een interruptie van de heer Bakker. De heer Bakker. Naam Spreker 9: Meneer Bakker (Raadslid VVD) Er waren aardig wat komma's. Een vraag aan de Stadspartij, want het is heel erg sympathiek en goed om dit onderzoek te doen, maar betekent dit dat de Stadspartij geen parkeerplekken nodig vindt op deze locatie? Naam Spreker 20: Meneer van Campen (Raadslid Stadspartij Nijmegen)

Op deze specifieke locatie zijn die parkeerplekken niet nodig. Naam Spreker 9: Meneer Bakker (Raadslid VVD) Eén vervolgvraagje, voorzitter. De Stadspartij vindt het ondenkbaar dat mensen die zo een woning betrekken na verloop van tijd toch een auto nodig blijken te hebben, omdat ze ouder worden, slechter ter been worden, omdat ze een onderneming starten waar ze een auto voor nodig hebben of dat ze kinderen krijgen die misschien naar sport gebracht moeten worden en waarna ook nog boodschappen gedaan moeten worden? Zijn dat ondenkbare scenario's voor de Stadspartij? Naam Spreker 20: Meneer van Campen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Nee, meneer Bakker, dat zijn zeker geen ondenkbare scenario's. Echter, mijns inziens gaan mensen die daar gaan wonen, starters met een laag inkomen, niet oud worden op die locatie. Dat denk ik haast niet. Die gaan een keer verhuizen, die krijgen een keer een vriendin. Die woningen hebben maar één slaapkamer, dus in het geval van kinderen wordt het sowieso al een klein beetje lastig en dan ga je op zoek naar wat anders.

Naam Spreker 9: Meneer Bakker (Raadslid VVD) Voorzitter, dus op het moment dat iemand prettig woont en veranderende omstandigheden heeft, wat niet per se kinderen hoeven zijn, je kan ook mantelzorger worden voor iemand die niet naast een station woont en dan heb je niets aan een treinverbinding, moeten die mensen hun huis maar uit volgens de Stadspartij? Naam Spreker 20: Meneer van Campen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Nee, die mensen moeten hun huis niet uit, maar die mensen weten op het moment dat ze daar gaan wonen dat ze geen auto kunnen hebben. Dat is wat het is, op die locatie. Naam Spreker 9: Meneer Bakker (Raadslid VVD) Nog één vervolgvraag, voorzitter? Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Eén vraag nog. Naam Spreker 9: Meneer Bakker (Raadslid VVD) Dan verkiest de Stadspartij dus dit wetend dat scenario boven het toevoegen van een paar parkeerplekken? Dat kunnen er ook best wat minder zijn dan een normale parkeernorm. Iedereen die daar gaat wonen, weet dat die op dit moment geen auto heeft, maar u weet ook dat er omstandigheden kunnen zijn, dat het wel nodig gaat zijn.

Op dat moment kiest u er toch voor om geen parkeerplekken toe te voegen, terwijl dit het moment is waarop u daarvoor kunt kiezen? Naam Spreker 20: Meneer van Campen (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Voor deze specifieke locatie, meneer Bakker, kiezen wij ervoor dat het niet nodig is, mits aan alle randvoorwaarden wordt voldaan. Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Ik kijk eens even wie verder nog het woord wil. De heer Lokker. Naam Spreker 8: Meneer Lokker (Raadslid GroenLinks) Dank u wel, voorzitter. Het ging er net al over, onze stad heeft een enorm tekort aan betaalbare huizen en we hebben maar beperkte ruimte. Als GroenLinks zijn we blij dat het college dit besluit heeft genomen en dat Talis hier betaalbare huizen gaat bouwen die zo broodnodig zijn. Zeker op dit soort plekken vlakbij het station, in een splinternieuw centrumgebied is wonen zonder parkeerplekken ideaal en is dit ook de ideale plek. Nu horen we hier, zoals we dat ook al vaker hebben gehoord, zaken als 'auto's pesten' en dat mensen hun auto moeten laten staan, als ze hier willen komen wonen. Echter, voorzitter, daar wil ik twee dingen op zeggen. We bouwen gelukkig nog veel meer huizen bij in onze stad, ook met parkeerplekken erbij. Ook sociale woningbouw met parkeerplekken.

Dit complex moet je ook zeker niet zien als een complex zonder parkeerplekken, maar dit zijn betaalbare huizen voor mensen zonder auto. Zo simpel is het. Zoals de heer van Campen al zei, die vraag is er ook en deze mensen zijn hard op zoek naar een woning.

Naam spreker 3: Meneer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.NU) Voorzitter? Naam spreker 1: Meneer Bruls (Voorzitter) Zeker, meneer Eigenhuijsen. Naam spreker 3: Meneer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.NU) Voorzitter, ik heb het nu een paar keer laten gaan. Sorry, meneer Lokker, maar het is toch zo dat deze locatie autovrij is geworden, omdat het niet betaalbaar was. Het was toch niet zo dat we een plek zochten die autovrij was en dit is het geworden? Het is toch een puur financieel verhaal. Naam Spreker 8: Meneer Lokker (Raadslid GroenLinks) Dat klopt er, inderdaad. Talis zegt, om betaalbare huizen te kunnen bouwen. Dat is natuurlijk niet alleen op deze locatie, in de VGP is het daar natuurlijk ook al vaker over gegaan. Betaalbare huizen kun je beter betalen, als je er geen parkeerplekken bij hoeft te bouwen, want die maken huizen verhoudingsgewijs veel duurder. Dat laat natuurlijk onverlet, dat het in zo een gebied heel goed mogelijk is om huizen te bouwen zonder parkeerplekken of, zoals ik net al zei, betaalbare huizen voor mensen zonder auto. Naam spreker 3: Meneer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.NU) Voorzitter, zou het dan niet eerlijk zijn als de heer Lokker vertelt dat het een financieel verhaal is en niet een mooi ideaalbeeld van huizen bouwen zonder parkeerplekken? Het is een financieel verhaal en laten we daar eerlijk over zijn.