Woordelijk verslag 28 juni 2023

Dat is de inzet die we al hadden in het coalitieakkoord en wat mij betreft, als de mogelijkheid is, zoals het college aangeeft het koersdocument om daar verder op in te zetten, dan zijn wij daar alleen maar heel enthousiast over. Als laatste wil ik het principe van solidariteit noemen, dat we leidend wil laten zijn in de keuzes die we nu maken. Kijk bijvoorbeeld naar onze meedoen regeling. Die zorgt ervoor dat veel mensen kunnen sporten of aan cultuur kunnen doen, ook wanneer ze het niet zelf kunnen betalen. Maar tegelijkertijd is het voor culturele organisaties in onze stad, voor festivals koffie, zaken, cafés, winkels of andere organisaties en ondernemers ontzettend moeilijk. Of zelfs onmogelijk hieraan mee te doen. Als gemeente moeten we zorgen dat de solidariteit van deze Nijmegenaren in de meedoen regeling haar plek kan vinden. En dan is er tenslotte nog het blij nieuws dat het college wil onderzoeken of de bijdrage aan de zorg en ondersteuning bij inkomensafhankelijk kan worden. Ook dat is solidariteit. We zorgen voor een eerlijke verdeling van de kosten van onze zorg. Dit koersdocument geeft ons de kans om te blijven werken aan de uitdagingen die onze stad het hoofd moet bieden. Het zit nu tegen, maar juist als het moeilijk wordt, zijn onze idealen ons kompas.

GroenLinks kijkt uit naar een begroting waarin inhoud, ambities en ideale voorop staan, waar we niet vergeten dat geld niet meer is dan een middel om ons doel te bereiken. GroenLinks blijft ondanks de crisis en ondanks de onzekere toekomst geloven in een eerlijk, duurzaam en vrij Nijmegen. Dank u wel. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Meneer Eigenhuijsen. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Ja, ik dacht dat de heer Lokker nog op mijn vraag terug zou komen. Die heb ik nog niet gehoord. Naam spreker 8: meneer Lokker (GroenLinks) Dat vind ik nou jammer, want ik heb zowel gehad over de focus op de versnelling focus op maatwerk en de uitbreiding van de doorbraak aanpak, over de vereenvoudiging van de minimaregelingen en ook over het zoeken naar manieren om mensen die dat inkomen voor hebben meer te laten betalen voor hun zorg dan mensen die dat inkomen niet hebben. Dus dat zijn een aantal voorbeelden uit de a tot en met i, die ik in ieder geval al heb genoemd. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Maar mijn vraag was, voorzitter, als ik zou mogen. Welke zoekrichtingen accepteert u absoluut niet? Dat was mijn vraag, dus wat u wel wil, had ik graag een motie van amendement willen zien. Maar wat wilt u nou per se niet? Naam spreker 8: meneer Lokker (GroenLinks)

Daar kan ik ook wel dingen voor noemen. Bijvoorbeeld; de nummer a geeft het college aan wettelijke en niet-wettelijke taken scheiden we, we blijven de wettelijke taken sober doen en we kiezen ervoor de niet-wettelijke taken niet uit te voeren. Maar u kunt zich voorstellen, niet-wettelijke taken zijn het meest de minimabeleid, veel preventieve activiteiten, GGZ sociaal werk, inzet op cultuur en sport. U zal niet verbazen dat wij en ik durf hier in dit geval ook wel te spreken voor mijn coalitiegenoten dat wij niet kiezen om het minimabeleid alle inzet op cultuur, sport het raam uit te gooien. Dus dat is een voorbeeld wat voor ons niet echt een optie is. Naam spreker 10: meneer van Hooft (SP) Voorzitter. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) We gaan het niet herhalen, want de vragen zij lijken erg veel op elkaar, de heer van Hooft een ander punt. Naam spreker 10: meneer van Hooft (SP) Ja, ik kan niet dezelfde vraag natuurlijk stellen, want die was al gesteld en daar is al antwoord op gegeven. Dus. U noemt een aantal dingen die u absoluut niet gaat doen. Toch stellen wij dit voorstel vast en dat is eigenlijk hetzelfde als wat er net door de VVD op het. Toch stellen wij dit voorstel vast met een boodschap waarmee we het college de wij in sturen. Gaat u in al die richtingen maar zoeken. Dat kan twee dingen betekenen.

Of we hebben hier gewoon een debat en we stellen vanavond niks vast. Dat kan ook dat we een debat hebben. We stellen niks vast en op basis van het geworden hier in deze raadszaal het college straks bij de begroting niets doen. Maar als wij dit wel vaststellen dan beteken dat we de het college met de boodschap op pad sturen. U kunt dit allemaal gaan doen en als u, als dat een meerderheid hier doet, dan is dat wel een beetje raar dat we dan straks bij de begroting moeten zeggen: ja, college, u heeft u gezegd dat we hebben wel gezegd dat we dit allemaal kan doen, maar dit en dit is toch eigenlijk, maar liever niet, dan kan er uiteindelijk niet de bedoeling zijn. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Of vraag is helder en hij lijkt inderdaad op de eerder gestelde vraag constateer ik. De heer Lokker nog één keer dan op die eerder een nieuwe vraag. Naam spreker 8: meneer Lokker (GroenLinks) Ja, ik ga mijn best doen om het dit keer zo helder mogelijk te zeggen. Kijk, onder andere staat dat wij kijken naar alle activiteiten en heroverwegen of deze nog voldoende bijdragen aan onze ambities. Ik vind het hartstikke prima als de heer van Elferen samen met het hele college naar alle activiteiten gaat kijken. Tegelijkertijd heb ik zojuist een aantal dingen aangegeven, die voor GroenLinks.

Maar wat GroenLinks zegt, daar hoef je niet naar te kijken, want wat ons betreft gaan we daar helemaal niks aan doen en we hebben een aantal opties genoemd die voor ons juist waar wij heel enthousiast over worden, die koers tegelijkertijd met de ambitie uit het coalitieakkoord was ook één van dit beslispunt is, is natuurlijk wel degelijk sturend in de begroting die straks door het college wordt vastgesteld. Tegelijkertijd is het ook aan ons, aan mijn fractie en ook aan die van u maar dat mag zelf weten om als die begroting straks voorligt ook het college te controleren of de meerderheid van de Raad en de uitspraken die door de door vanavond door mij, maar ook door u straks worden gedaan, of die meegenomen zijn in de begroting. Ik vertrouw erop dat het college met deze, met het voorstel niet denkt: Oh, het voorstel is aangenomen laten we alles wat door de raadsleden is gezegd, maar er weer doorstrepen. Nee, dat wordt meegenomen in de begroting en het is vervolgens straks aan ons om onze begroting ook vast te stellen. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter)

De heer, mevrouw Brand had er ook nog een vraag. Naam spreker 2: mevrouw Brand (PvdA) Ja, dank u wel, voorzitter. Meneer Lokker ik hoor u zeggen dat u de inhoud, de ambities idealen zijn voorop en tegelijkertijd en dat spreekt een beetje ook in het koersdocument staat er ook: Ja, we gaan wel alles heroverwegen, we gaan temporiseren, we hen keuzes maken. Eigenlijk hoor ik u niks zeggen over uw eigen ambities. En mijn oproep was eigenlijk in mijn termijn ook dat gold ook voor uw partij. Bent u ook bereid om zelf uw eigen ambities, die u samen geformuleerd heeft, onder een ander gesternte om die tegen het licht te houden en te zeggen: nou, sommige dingen kunnen misschien nu niet meer en zou u ons daar eens in mee willen nemen, wat dat dan voor u zou kunnen betekenen? Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) De heer Lokker. Naam spreker 8: meneer Lokker (GroenLinks) Ja, dat wil ik zeker doen, maar het antwoord is heel kort. Kijk, ik heb niet de ambities uit het coalitieakkoord zoals we die vorig jaar hebben afgesproken, die hebben wij niet afgesproken om dat wij die met zijn drieën nou gewoon zo leuk vonden dat zijn onze antwoorden op de problemen en de uitdagingen van onze stad. Die problemen, die uitdaging van onze stad zijn we hard mee aan het werk ben ik ook blij mee dat het college dat doet. Die zijn nog niet opgelost, helaas.

Dus die ambities zijn nog steeds hartstikke belangrijk. Zoals ik eerder tegen de heer van de heer Eigenhuijsen zei, op het moment dat daar een vertraging in moet komen of we net een andere volgorde dan is daar met ons altijd over te praten. Verder zie ik op dit moment geen enkele reden en het college zo te zien ook niet om de ambities uit ons coalitieakkoord en de plannen die we daarin hebben gemaakt, aan te passen. Volgens mij, is die reden er ook niet. Mocht die tegen op een gegeven moment financieel welzijn, ja, dan zullen we dan zullen we wel moeten, maar op dit moment zie ik die noodzaak niet. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dan geef ik het woord aan de volgende spreker. Bedankt, de heer Lokker. Dat is de heer van Hooft, namens de SP-fractie. Naam spreker 10: meneer van Hooft (SP) Ja, ik ben blij met de bijdrage van GroenLinks. Die zijn heel verhelderend geweest. Het betekent namelijk wat wij hier vanavond. Als wij hier iets gaan besluiten, betekent dat niet dat het college dat gaat doen. Dat betekent dat het college een hele waaier aan dingen heeft waar ze uit kan kiezen. En ja, dan hangt het ervan af waar het college haar wel of niet te luisteren legt. En dat is een beetje raar, want als je een raadsbesluit neemt, dan is dat het besluit van de Raad. En is dat wat we gaan doen.

Kortom mijn voorstel zou eigenlijk gewoon zijn: Dit is een leuke discussienota, die we als een soort praatstuk kunnen gebruiken. Maar laten we vooral niet vaststellen vanavond. En als men wel moeten vaststellen kan ik u alvast zeggen, dan zal mijn fractie, de SP, tegen stemmen, want in deze hele waaier van dingen zitten te veel dingen die wij in ieder geval niet willen. En laten we vooral ook als een discussienota zien. Als ik naar dit verhaal kijk. En tussen de cijfers doorkijk dan schrik ik. Als ik zie dat wij in 2027 negen miljoen extra aan rente lasten hebben. En wij gaan er vanaf volgend jaar onze rente te verhogen naar drie en een half procent. Die stond jaar geleden nog een half procent. Dan betekent dat, dat wij, als je zeg maar drie procent extra rente hebt, dat wij dus een kapitaalbehoefte hebben van 300 miljoen euro. 300 miljoen euro keer drie procent, is negen miljoen aan extra rente. Dat is heel veel geld. Over vier jaar moeten wij dus driehonderd miljoen euro gaan lenen. En betalen daarover in plaats van een half procent, drie en een half procent en rente en daarom zijn we in negen miljoen duurder uit. Als wij dat wisten nu, dan wisten wij dat twee jaar geleden ook wel dat wij die kapitaalbehoefte hadden. Maar twee jaar geleden stond de rente voor tienjarige leningen negatief. Dat betekent dus: als wij twee jaar

geleden 300 miljoen hadden geleend met een negatieve rente, dan kregen we dus geld bij in plaats van dat we daarvoor moesten betalen, dan waren we tot 2032 hadden wij geen enkel risico renterisico gelopen, want dan hadden we namelijk in 2021 die leningen gedaan voor 300 miljoen en konden we tot 2000, eind 2031 vooruit om al onze kapitaalbehoeftes te financieren. Ik weet niet of er na 2024 nog meer kapitaalbehoefte is, maar dan had je dus drie 400 miljoen moeten lenen met negatieve rente. Dat is wel schrikbarend. Want negen miljoen per jaar, keer tien jaar, is 90 miljoen. Als wij twee jaar geleden dus de beslissing had genomen om drie, 400 miljoen te lenen met negatieve rente, waren we tot 2031 van al deze shit verlost geweest, hadden we geen enkel probleem gehad. Hadden we hier nou deze hele discussie niet hoeven voeren. We hebben een afdeling Treasury, dat zijn de slimste jongetjes en meisjes in dit gebouw. Die gaan over financiën die dit blijkbaar niet bedacht hebben. En de wethouder financiën, die dat niet bedacht heeft. Dat wij als 39 leden, bestuurders, als raadsleden dat niet bedacht hebben, dat snap ik. Die specialisten hadden dat wel moeten bedenken.

Dan vraag ik mij toch af: waarom is dat niet gebeurt? Negen miljoen per jaar keer tien jaar, 90 miljoen door gewoon te zeggen: we gaan morgen 300, 400 miljoen lenen of door het gewoon niet te doen, terwijl de rente negatief is. En het is niet gebeurd. Ik vind dat schrikbarend. Dat wou ik even vooraf zeggen en ik ben erg benieuwd naar de reactie van het college hierop. Ook is in 2021 zal het vorige college, dat wil ik er ook nog wel even bij zeggen. Maar in de kern is de continuïteit van bestuur. En daar zou ik... Dat is de eerste punt, dan begin dit jaar hebben wij een VGP vastgesteld en kwamen tot de conclusie dat van de 1550 bouwkavels, die wij dachten te verkopen in 2022 dat we er daar 229 van verkocht hebben, voornamelijk aan woningcorporaties voor sociale huurwoningen en dat de markt dus in 2022 voor een op zijn gat college heeft, niets heeft gedaan. Wat doen wij op pagina 13? Daar stellen wij onze bouwproductie naar beneden toe bij. Want ja, het gaat allemaal niet meer zo goed als in het verleden. Maar als ik dan zie dat wij voor de komende vijf jaar nog verwachte 6700 woningen te bouwen, dan, denk ik. Waar haalt u de illusie vandaan? In 2022 lag de bouwmarkt op zijn gat. De situatie is nu niet beter geworden. Dus 2023 ook vier, vijf, 26 rekenen maar gewoon op dat u geen koopwoningen meer gaat realiseren.

Projectontwikkelaars kan geen grond kopen en woningen bouwen die ze niet kunnen verkopen, omdat de rente stijgt en de woningmarkt op zijn gat ligt. Maar het staat hier gewoon in. In dit document. Het is gewoon volkomen. Nonsens, heeft niets met de werkelijkheid te maken. Als we dit bijstellen overigens komt op papier alles en nog veel slechter uit te zien. Dan hebben we niet een renten probleem van negen miljoen. We hebben ook nog allerlei andere problemen daarbij. Dus, ik vraag mij af: Wat moeten we met dit document? Dit heeft niets met de werkelijkheid van doen. Moeten wij niet iets van kan rekenen op dat er de komende vier of vijf jaar niet gebouwd wordt? Het enige wat er nog gebouwd wordt is sociale huur. Alleen nog maar sociale huur. En dan kunnen we volgens zeggen: Willen we meer of minder sociale huur. Nou, u kent mijn partij, wij zijn van meer sociale huur. Dus die kunt u alvast opschrijven. Dus niet minder, maar meer sociale huur. Nog andere uitgangspunten wat mij betreft, per partij betreft: Wij gaan niet bezuinigen op sociale voorzieningen, we gaan niet bezuinigen op mensen, we gaan niet bezuinigen op voorzieningen in de wijken en we gaan niet bezuinigen op leefbaarheid in de wijken. En zorg.

Daar gaan wij geen allerlei eigen bijdragen invoeren als boete op ziek zijn dat gaan we allemaal niet doen, wat betreft de SP en we gaan ook wel besluiten dat we het met dit koersdocument niet eens zijn. Veur Lent gaan we ook niet opbouwen. Kan ik er ook gelijk bij zeggen. Ik kan me wel voorstellen dat we de ratio voor de reserves en het risicoprofiel dat we daar wat aan veranderen. Dat kan ik me wel voorstellen. En ik wil u toch nog een suggestie doen. Als ik zie wat onze kapitaalbehoefte is voor de komende jaren. Daar zit voor een belangrijk deel volgens mij ook het aflopen van oude leningen indien er geen herkapitaliseren moeten worden. Maar misschien vergis ik me, misschien gaat het allemaal over korte leningen. Ik vind dat de Raad inzicht moet hebben over wat wij aan leningen hebben uitstaan op dit moment en wat onze kapitaalbehoefte is, waar ik onze kapitaalbehoefte ligt voor de komende jaren en met welke rentes en dat soort dingen we te maken hebben. Dat klinkt heel technisch.

Maar dat is wel belangrijk voor politieke keuzes, want ik heb eerder al gesuggereerd, moeten wij niet gewoon onze bouwgronden afwaarderen. Gewoon echt afwaarderen, maar afwaarderen betekent ook onze leningen af lossen. Want als je leningen aflost hoef je daar geen rente meer over te betalen. En als je daar geen rente over hoeft te betalen, heb je ook geen rente risico en daarmee ben je van heel veel shit af. En ik wil daar toch graag dat het college die variant die je niet bijstaat ook uit te werken. Gewoon het aflossen van leningen daarmee het renterisico kwijtraken daarmee uiteindelijk goedkoper grond in de boeken hebben, want dat biedt namelijk ook weer tal van nieuwe mogelijkheden. Want als er namelijk de grond in de boeken heel goedkoop is, kan je hem zelfs met winst verkopen aan een woningcorporatie. Maak je dus boekwinst door goed grond goedkope grond te verkopen aan een woningcorporatie daar meer voor betaald, dan wat hij in de boeken waard is. Dat betekent dus dat we uiteindelijk een financieel verdienmodel kunnen maken met het bouwen van sociale huurwoningen, waar dat nu een verlies model is. En zo kunnen we de wereld mooi maken voor iedereen en dat zou mijn voorstel zijn. Ik wil u hartelijk danken dat u zo naar mij geluisterd heeft. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw Thomassen, ja, namens de Stadspartij Nijmegen.

Naam spreker 11: mevrouw Thomassen (Stadspartij Nijmegen) Ja, dank u wel, voorzitter. Ik wilde eerst nog interrumperen met de vraag wat die grond van de nachtbussen, maar dat komt u misschien zo meteen nog wel op. Ik denk: Ik mis iets. Goed. Nee nog niet? Dat kan. Het is een keer een nieuwe plek. Eén jaar geleden sprak een hele wijze fractievoorzitter en u mag raden welke, hier een feeststemming de wijze woorden bij het groot vertrouwen dat Stadspartij Nijmegen, gekregen van de kiezer, hoort ook een grote verantwoordelijkheid en verantwoordelijkheid nemen dat is precies waar het koersdocument over gaat. We komen uit lastige corona crisisjaren waarvan de stad zich gelukkig goed hersteld. De stad bruist weer, je voelt de feeststemming weer, de straten instromen nu de vierdaagse en de vierdaagse feesten weer om de hoek staan. En zo zien wij het graag. Er is er is en blijft genoeg om trots op te zijn aan deze vrije en sociale stad. Maar de wereldpolitiek drukt zwaar op onze inwoners en ook op onze stad en ook op ons als gemeente. En dat komt bij grote uitdagingen die ons voor een morele plicht stellen. De woningnood is hoog, verduurzamen moet, al was het maar om de energienota voor iedereen betaalbaar te houden en het Groningse personeelskosten te kort vraagt veel van ons. Het is leren omgaan met schaarste.

Er is geen groot schip met geld onderweg naar Nijmegen, en een blik personeel ook betrekkelijk lukt ook niet. Die schaarste ligt ook een grote last op onze eigen gemeente. En dit koersdocument maakt duidelijk dat we scherpe keuzes moeten gaan maken en dat doen we zonder te tornen aan de ambities. Die moeten we juist vasthouden om ons door de grote opgaven heen te koersen. De stad heeft niks aan een twijfelachtige of zwabberende gemeente op ons doel blijf afstevenen en dat is niet makkelijk. Makkelijk snelle oplossingen bestaan niet in onzekere tijden of in grote complexe opgaves. Ze bekken soms wel lekker op Twitter of in de media of staan soms lekker in de motie, maar het is eigenlijk allemaal alleen maar ruis. Ik vind dat we als Raad ook kritisch mogen zijn, maar soms ook meer begrip mogen tonen voor de complexiteit van vraagstukken waar onze organisatie mee moeten dealen zeker nu. Wat in uitdagende tijden nodig is, is verantwoordelijkheidsgevoel realiteitszin en optimistische voorwaarts, houding en denken in oplossingen in plaats van beren op de weg. Stadspartij Nijmegen noemt dat no nonsens politiek niet. Politiek profiteren van weerstand in de stad of teren op de angst voor verandering. Dat is echt niet goed voor de stad en daarmee fix je niks, angst kweken is de stad verlammen. En de stad voorwaarts koersen.

Dat moet voorop blijven staan, ook in moeilijke keuzes die we moeten gaan maken in de stadsbegroting. Stadspartij Nijmegen ondersteunt de principes die het college meegeeft in het koersdocument. Wij denken dat temporiseren net een tandje minder hard gaan, ook voordelen kan bieden. Een rustige start geef je meer tijd om te bouwen aan het begrip en draagvlak. Een draagvlak is vaak het sleutelwoord voor succes bij grote veranderingen draagvlak is zoiets als de inwoners als kompas gebruiken. Stadspartij Nijmegen denkt ook

dat een langzamere start, een flexibele ontwikkelstrategie zoals het in het koersdocument wordt genoemd, bij sommige grote gebiedsontwikkelingen verstandig kan zijn bekeken over de langere termijn, neem bijvoorbeeld Winkelsteeg over het college ook suggesties doet in het koersdocument. Stadspartij ziet daar natuurlijk ook de knelpunten en risico's, maar juist om flexibel te ontwikkelen kunnen we niet alleen financieel risico's beperken, maar ook mee beter meebewegen met oplossingen om die knelpunten op te lossen. Je hebt daar meer tijd voor participatie, het wegnemen van zorgen en het bouwen aan het draagvlak. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Er is een vraag van de heer Eigenhuijsen. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Ja, dank u wel, voorzitter. Aanpassingen doen, ook de vraag ik de heer Lokker gesteld, kan gevolgen hebben voor andere ambities, bijvoorbeeld op groen of betaalbaar wonen. Is de Stadsbank partij bereid om die aanpassingen te doen? Naam spreker 11: mevrouw Thomassen (Stadspartij Nijmegen) Ik wil eigenlijk vasthouden aan alle ambities uit het coalitieakkoord, dat laat ik helder als principe meegegeven in het koersdocument. Maar op dit moment kunnen we niets uitsluiten.

We moeten inderdaad een flexibele ontwikkelstrategie betekent dat je alles moet tegen het licht moet houden en volgens mij biedt het koersdocument ook die mogelijkheid om dat inzichtelijk te maken en zowel in de stadsbegroting, maar ook in de in de grondexploitaties mee te bewegen. Dus ja, ik kan er niks op voorhand uitsluiten. Naam spreker 2: mevrouw Brand (PvdA) Voorzitter? Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Vraag van mevrouw Brand. Naam spreker 2: mevrouw Brand (PvdA) Ja, ik heb een verduidelijkende vraag, want ik ben een beetje in verwarring gebracht door het antwoord van mevrouw Thomassen, want ik hoor u zeggen. Dat betekent ook alles tegen het licht houden, dus ook uw eigen ambities. En daar heb ik van in mijn termijn gezegd: Wat de P van de A betreft, vragen wij juist ook aan de coalitie om juist ook de eigen ambities en ik snap dat die ambities zijn geformuleerd en dat dat je die graag ten uitvoer wil brengen als coalitie en tegelijkertijd zitten we in een tijd dat die eigenlijk vraagt om iets anders. Ik hoor uw coalitiegenoten heer Lokker net zegge van: ja, nee onze ambities blijven staan, maar ik hoor u wel zeggen: ja, maar onze de ambities moeten we ook tegen het licht houden.

Maar dan zou u toch eigenlijk het uitgangspunt wat in dit koersdocument zou er prima uit kunnen? Naam spreker 11: mevrouw Thomassen (Stadspartij Nijmegen) Nee, ik denk dat we dan dat ik dan ook de ambities anders definieert. Kijk, ambities is waar je uiteindelijk wil komen. Wat ik zie in het koersdocument is vooral suggesties om de wijze waarop we daar komen anders in te richten en dat kan soms efficiënter, dat kan soms wat langzamer, dat kan soms wat slimmer, maar uiteindelijk hou je wel vast aan die ambities als die stip op de horizon, want anders ga je zwabberen en dan krijg je juist kapitaalvernietiging. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Brand.

Naam spreker 2: mevrouw Brand (PvdA) Dank u wel, voorzitter en dank u wel, mevrouw Thomassen. Maar eigenlijk spreekt u zich zichzelf tegen en dat vind ik een beetje ingewikkeld hieraan. En laat ik het op een andere manier proberen te vragen. Welke ambities die u, voor uw partij belangrijk zijn en die in het coalitieakkoord zijn gekomen. Welke ambities zou u echt serieus naar willen kijken, dat die niet doorgaan als dat nodig zijn is? Naam spreker 11: mevrouw Thomassen (Stadspartij Nijmegen) Ik onderschrijf net de principes die in het raadsvoorstel staan en daarin staat juist dat we de ambities, dat we daar op focussen. Dus ik wil alle ambities uit het coalitieakkoord wil ik waarmaken, alleen het tempo waarop en de wijze waarop we dat gaan doen. Daar kan over gesproken worden. Dus ik wil ik wil meer woningen en deze stad. En als verdichten dan een methode is om daar sneller te komen of om sneller de woningnood op te lossen, is dat gewoon bespreekbaar voelt. Naam spreker 2: mevrouw Brand (PvdA) Mag ik nog een laatste vraag stellen, voorzitter? Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Ja, heel kort dan. Naam spreker 2: mevrouw Brand (PvdA) Ja, u zei u zegt letterlijk dat, dat puzzelt mij al eerder in het koersdocument. We kijken naar alle activiteiten en heroverwegen of deze nog voldoende bijdragen aan onze ambities. Dat zegt u ook.

Dus wat wilt u nou? Het maakt hem is een besteld, elkaar staat een beetje tegenover elkaar. En ik vraag u gewoon, u bij uw bestuurt mede de stad. Zijn er dingen waarvan u zegt: ja, ik zou dat ook serieus naar willen kijken. Wilt u nou echt wel die ambities tegen het licht houden of zegt u dat nu maar of meent u dat? Wilt u alles integraal bekijken en dan kijken wat nodig is voor de stad, uitgaande van het best voor de stad? Naam spreker 11: mevrouw Thomassen (Stadspartij Nijmegen) Ik wil alle activiteiten om te komen tot die ambities die we vasthouden, wil ik integraal bekijken. Meer kan ik er niet van maken. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) De heer Bakker dan nog een interruptie. Naam spreker 7: meneer Bakker (VVD) Ja, dank u wel, voorzitter. En die borduurt je wel een beetje op voort, want ik heb zojuist de fractievoorzitter van GroenLinks horen zeggen van nou, ik wil eigenlijk een paar ambities daarvan uitsluiten. Ik hoor u zeggen: voor mij liggen alle ambities open. Er ligt geen motie of amendement voor, maar wie vindt u dat de wethouder straks moet luisteren. Naar u of naar de fractievoorzitter van GroenLinks? Naam spreker 11: mevrouw Thomassen (Stadspartij Nijmegen) Ik vind dat de wethouder naar de Raad moet luisteren. En, volgens mij, krijg de hele Raad hier vanavond de gelegenheid om zijn visie te geven op de het koersdocument en de wenselijkheid van opties.

En straks bij de stadsbegroting kunnen wij zien wat het effect is van de opties die het college het meest kansrijk heeft geacht en daar mogen we daar met zijn allen over stemmen. Naam spreker 7: meneer Bakker (VVD) Dan, ga ik ga ik een kleine voorspelling doen, voorzitter. En ik zal natuurlijk een vraag van maken, hoor. Maar, ik voorzie dat de fractievoorzitter van GroenLinks zijn piketpaaltjes zojuist keurig heeft geslagen. U gaat zeggen: voor mij ligt alles open en de uitkomst gaat weer zijn dat de Stadspartij

tekent bij het kruisje bij wat GroenLinks beeld of denkt u van niet? Naam spreker 11: mevrouw Thomassen (Stadspartij Nijmegen) Nee, dat denk ik niet, want volgens mij deed meneer Lokker prima suggesties die heel erg passen bij die ambities, die juist invulling geven aan die ambities. Er is bijvoorbeeld een en de kwaliteit van de openbare ruimte past erg bij het bij het de klimaatadaptatie, past ook bij de leefbare wijken die wij nastreven, waar veel ruimte is voor ontmoeting. Dus dat is wel een heel weinig voor de hand liggende optie en we zijn wel nieuwsgierig naar de vertaling. Misschien is het college zo creatief en in en oplossingsgerichtheid. Dat ze ons blijven verrassen dat het zuiniger kan men de openbare ruimte hier niet voorhand zeggen dat er niet op bezuinigd moet worden, maar die ambitie moeten ze wel vasthouden. Die hebben we samen onderstreept. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Voorzitter. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) De heer Eigenhuijsen. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Dan ga ik gewoon een hele concrete vraag stellen. In het coalitieakkoord staat: we gaan het duizend bomen per jaar planten, vier miljoen euro gaat kosten. 1001 miljoen euro per jaar. Dat betekent vierduizend bomen.

In het koersdocument staat: Focus op te halen van de aantallen of op de gebieden waar het hardst nodig is, ook als we dan duizend niet halen. Wat is de visie van mevrouw Thomassen? Focus op de aantallen of niet? Naam spreker 11: mevrouw Thomassen (Stadspartij Nijmegen) Nee, ik vind de aantal, het gaat mij om de kwaliteit en niet zozeer om de kwantiteit, dus dat is iets wat in het koersdocument bespreekbaar is. Ik denk dat het prima is om te kijken waar het snel kan, dan halen we dat naar voren. En op de lange termijn wil ik wel al die bomen in Nijmegen zien, maar als ik nu even niet uit kan, dan kan dat niet uit. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Voorzitter, in het vorige jaar afgesloten coalitieakkoord stonden we vol trots te vertellen dat we het duizend bomen per jaar. Daar ging het juist wel om die aantallen. Dus binnen een jaar is Stadspartij gedraaid? Naam spreker 11: mevrouw Thomassen (Stadspartij Nijmegen) Nee hoor, u hoort mij niet zeggen dat ik daar niet wil. Ik doe een beroep op de creativiteit van onze organisatie, maar daar zit ook een bepaalde rekken maar in. Dus als het lukt om die aantallen te halen, ja, heel graag. Maar als het niet lukt, dan moeten we daarvoor begrip tonen. Dat is, volgens mij, wat we hier ons gevraagd wordt, een gedeelde verantwoordelijkheid die ik nog net zo beschrijf.

Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Gaat u verder. Naam spreker 11: mevrouw Thomassen (Stadspartij Nijmegen) Dank u. Waar was ik gebleven? Volgens mij neem Winkelsteeg waarover we het college ook suggesties doet in het koersdocument. Stadspartij ziet daar ook knelpunten en risico's. Door flexibel te ontwikkelen kunnen we niet alleen financieel risico's beperken, maar ook beter meebewegen met oplossingen om die knelpunten op te lossen. Volgens mij, val ik in herhaling. Maar goed, beter een keer te veel dan te weinig. Je hebt daar meer tijd voor, participatie en het wegnemen van zorg en het bouwen aan het draagvlak. Naast temporiseren moeten we ook blijven doorpakken en zorgen dat investeringen in de stad door kunnen blijven gaan.

Soms doen we dat door juist meer los te laten en meer vertrouwen te leggen aan de stad zelf. Kijk bijvoorbeeld naar Weezenhof of plein 44, binnenkort hopelijk ook het Kolpinghuis. Het zijn juist dat soort initiatieven die nu nog wel van de grond te krijgen zijn. We plaatsen daarom wel een kritische kanttekening bij de opmerkingen in het koersdocument dat de focus moeten leggen bestaande ontwikkelingen en geen nieuwe moeten opstarten die kleine kruimels en soms ook een manier om juist sneller stappen te maken. En die mogelijkheden moeten we wel, soms een beetje pragmatisch blijven bezien. En dat Nijmegen een ruimhartige sociale stad, is er ook iets om trots op te zijn. Bij noodzakelijke bezuinigingen in dit domein, zoals Stadspartij Nijmegen telkens kritisch opstellen. We blijven mensen helpen die ons keihard nodig hebben, maar tegelijkertijd moeten we ook kritisch naar onszelf kijken. Helpen we met al die regelingen echt naar mensen voorwaarts. Innoveren en verbeteren e n het sociale domein mag niet gericht zijn om financiële efficiency, maar efficiency kan wel bijdragen aan innovatie en verbetering met meer resultaat, het werkelijk zorgen dat de mensen lukt om stappen voorwaarts te maken in hun leven. En waar dat niet lukt, moeten we mensen zeker niet loslaten, maar ook niet overspoelen met experimentele, dure methodes.

Ik begon met de wijze woorden van een hele wijze fractievoorzitter en daar sluit ik ook mee af. Ze zei destijds namelijk nog meer wijze woorden. Angst is een slechte raadgever en met die woorden had Stadspartij Nijmegen de toekomst tegemoet, een toekomst waarin we dapper en optimistisch vooruit blijven gaan zonder ons te laten verlammen door angst. Onze stad mag niet stil komen te staan. Laten we onze inwoners als kompas nemen en de juiste koers behouden. Dat kunnen we alleen bereiken als we allemaal op hetzelfde schip zitten en overigens ook de stad niet zien als een peloton, want achter ons aan zit, want volgens mij fietsen we allemaal dezelfde kant uit. Maar goed, dat even terzijde. Samen kunnen we deze uitdagingen aangaan en de stad creëren waar we trots op kunnen zijn. Laten we verantwoordelijkheid nemen, realistisch blijven en ons richten op het vinden van oplossingen. Met een positieve instelling en een focus op het welzijn van onze stad zullen we succesvol zijn. Laten we samen bouwen aan een beter Nijmegen. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Voorzitter. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) De heer Eigenhuijsen. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Ja, toch nog even een klein vraagje, want in winkelcentrum Weezenhof kwam even ter sprake.

In het koersdocument staat dat het college kleinere het project initiatieven overlaat aan de stad en het particulier initiatief. Dat is precies wat er in Weezenhof is gebeurd. Hoe rijmt mevrouw Thomassen deze alinea met wat ze net heeft betoogd? Naam spreker 11: mevrouw Thomassen (Stadspartij Nijmegen) Ik zie de contradictie niet zo, dus misschien kunt u nog herformuleren. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Volgens mij, wilt u meer participatie. En wat u hier wat het college hier, dat precies, het tegenovergestelde namelijk wel, laat het meer over aan de stad en een particulier initiatief. Naam spreker 11: mevrouw Thomassen (Stadspartij Nijmegen) Nou, een particulier kan ook prima een heel goed participatieproces proces doorlopen, natuurlijk. Dan hoeven wij niet dat de stad helemaal zelf te doen. We zullen er wel op toetsen. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Dus u bent van mening dat het in Weezenhof goed is gegaan.

Naam spreker 11: mevrouw Thomassen (Stadspartij Nijmegen) Ik denk dat het uiteindelijk daar best wel heel zinvolle dingen, het zinvolle dingen uit zijn gekomen door als gemeente dat ook de begeleiden. Maar als we van tevoren als gemeente duidelijke kaders hadden gesteld over wat we van het participatieproces hadden verwacht, was het daar wel beter gaan en volgens mij hebben daar recent ook over gesproken komen daar binnenkort ook nog over door te spreken hoe we dat in de toekomst beter kan. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Voordat we allen een debat over gaan doen... Naam spreker 10: meneer van Hooft (SP) Voorzitter... Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Het woord. Nog een vraag. Naam spreker 10: meneer van Hooft (SP) Nee, geen vraag. Eigenlijk een technische missie. Ik ben vergeten een motie in te dienen tijdens mijn termijn. Mag ik dat nu even doen, zonder toelichting van bam indienen en dan kan ik in tweede termijn die toelichten? Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Ja, daar kunt u hem net zo in de tweede termijn indienen als u daaraan toe... Naam spreker 10: meneer van Hooft (SP) Dat weet ik niet, maar kan dat door het college op gereageerd worden in de eerste termijn. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dien hem dan maar in. Naam spreker 10: meneer van Hooft (SP) Ik dien de motie in een bus voor de nacht. Punt.

Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Er is ook geen toelichting voor nodig, dus dat scheelt. Mooi. Dan geef ik het woord aan de VVD-fractie de heer Bakker. Jazeker, u hoeft niet hoor, want u hebt wel heel veel dingen gezegd, maar het is aan u, hè. Is aan u. Naam spreker 7: meneer Bakker (VVD) Ik ben er helemaal klaar voor, voorzitter. En ik ben ook blij dat ik nou ook kan reageren op de motie van de heer van Hooft. Ik was daar niet van plan, ik denk ook niet dat ik het ga doen. Goed, voorzitter, dank u wel. Ik kreeg het koersdocument in de digitale inbox en de eerste conclusie van mij en mijn fractie was van: Goh, wat eigenlijk een weinigzeggend document. We hadden het beter een duik document kunnen noemen. En als wij kijken naar de vorige vergadering en naar deze vergadering en haar volgende vergadering en we horen aan wat hier allemaal gedeeld wordt, hoe omgegaan wordt met dit koersdocument ook door de coalitiepartijen dan voel ik me eigenlijk wel daardoor gesterkt in onze fractie, dat zeg maar in die discussie die we hebben gevoerd, dat we hier eigenlijk heel veel kostbare tijd van onze drukke agenda behoorlijk aan het verspillen zijn. We gaan straks een besluit nemen. Althans, ik heb begrepen dat GroenLinks voor gaat stemmen en dat Stadspartij voor gaat stemmen.

Dan zal ik ze een besluit nemen waarvan de coalitiepartijen die zojuist besproken hebben, eigenlijk niet helemaal eens met elkaar zijn wat daarin staat, maar ze weigeren om een motie of amendement in te dienen. Naar

welke poppenkast zitten we hier te kijken? Voorzitter, ik vind het echt doodzonde. En ik vraag me echt af: wat we nou straks hebben bereikt als dit document is vastgesteld? Oké, dat gezegd hebbend, voorzitter. Zien we een paar dingen als VVD en dat is namelijk dat er eigenlijk geen heel erg harde koers wordt gekozen. Alles ligt open. We gaan er nog een keer goed over nadenken en we zien het bij de begroting. Dan hadden we dit is niet per se hoeven te doen we ook gewoon begroting kunnen bespreken. Wij concluderen daaruit dat eigenlijk GroenLinks, D66 en de Stadspartij verder willen gaan met de pest koers. Die ze het afgelopen jaar hebben ingezet. Wellicht er twee voorbeelden uit waar de VVD echt heel anders naar kijkt, waarbij een andere koers op zouden vragen. Allereerst is dat het woondossier. We zien dat bij Winkelsteeg afgekoerst wordt op een tweede tata-steel achtige of een nieuwe staten tata-steel achtige constructie, waarbij wonen en bedrijven straks niet meer samen kunnen gaan, waarbij we ontzettend veel gedoe gaan krijgen. De VVD had hier een andere koers voor ogen. Dan hebben we beschreven, hebben we besproken in een debatstuk aan het begin van deze coalitieperiode en daar stond er stonden deze partijen, de coalitiepartijen helaas niet achter.

Dat ons wel een koers geweest waarmee we nu verder hadden door kunnen bouwen, waarmee we prognose is misschien wel hadden gehaald. En wij roepen daarom ook op heroverweging dat besluit nog eens een keer en volgt dat plan is het buiten stedelijk bouwen en zorg dat de woningnood wel snel wordt opgelost. Een ander dossier waar wij een andere koers op zou ervaren en waar we zien dat er eigenlijk nog steeds een pest koers wordt gevaren, is het verkeersdossiers. We hebben het daar vorige vergadering uitgebreid over gehad en als klap op de vuurpijl kregen we een afgelopen maand een nieuw cadeautje daarbij gepresenteerd en dat is straks het benedenstad 30 euro mag vragen of voor gaan betalen voor een parkeerkaart of je nou twee minuten staat of je een hele dag staat, er wordt helemaal leeg geklopt, op de kop gehouden en leeggeschud door deze coalitie. We zien dat er nog steeds gepest wordt op de oranjesingel en op de S-100, dat er gepest wordt rondom het Quack-monument, je staat overal helemaal vast in deze stad. Mensen met een normale baan, normaal leven, die hier prettig naartoe willen, die kunnen dat niet met deze coalities. En in de tussentijd worden straks het volgende pers besluit genomen en dat is de auto s van de Heijendaalseweg en de Campus, de D’Almarasweg en de wijk in worden geduwd, waar ze voor meer onveilige situaties en voor meer parkeerproblematiek gaan zorgen.

Allemaal koers die de VVD niet zou voeren. Minder parkeerplekken, meer files, meer ellende. Voorzitter, om dat heuvel te voorkomen heb ik wel goed nieuws voor deze raad en dat is dat de VVD het najaar komt met een met een eigen mobiliteitsvisie een nieuwe wegwijzer voor Nijmegen, waarin we kunnen gaan laten zien hoe het ook anders kan, hoe het beter kan en hoe het met minder pesten hier toch een hele prettige stad kan zijn. Voorzitter, het mag geen verrassing zijn dat wij tegen dit koersdocument gaan stemmen. En ja, daar wil ik haar toevoerweg aan tegen dit koersdocument stemmen. En ons is wel deze vergadering duidelijk geworden vinden wij heel erg jammer dat GroenLinks als grootste fractie hier er dienst uitmaakt en dat andere partijen straks gaan tekenen bij het kruisje. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Maar er is een interruptie, mevrouw Thomassen. Naam spreker 11: mevrouw Thomassen (Stadspartij Nijmegen) Komt die later, voorzitter. Ik lees een stukje voor uit een tekst die, meneer Bakker misschien bekend voorkomt. "In een aantrekkelijke binnenstad is er veel ruimte voor voetgangers, fietsers en consumenten. De dromen van een binnenstad die zoveel mogelijk autoluw is, de openbare ruimte zo min mogelijk asfalt, er is voldoende en afwisselend groen, water en fonteinen geen voor koeling en de zomer.

Blik op straat maakt plaats voor terrasjes bankjes en fraaie speelplekken Nijmegen kent niet veel straten die toegankelijk zijn voor gemotoriseerd verkeer, een groter gedeelte van de binnenstad autoluw te maken en verbetering van de

veiligheid op straat zorgen voor schone lucht en wordt de openbare ruimte aantrekkelijker." Herkent u deze tekst, meneer bakker? Naam spreker 7: meneer Bakker (VVD) Als u heeft verteld waar die vandaan komt, dan kan ik erop reageren. Naam spreker 11: mevrouw Thomassen (Stadspartij Nijmegen) Die komt uit een initiatiefvoorstel van de VVD enD66. Naam spreker 7: meneer Bakker (VVD) In het jaar 1912 of 1898 of 1920, of verklaar u even wat nader? Naam spreker 11: mevrouw Thomassen (Stadspartij Nijmegen) Nee, die heeft in 2015 samen met D66 ingediend en toen vond u dat een goede koers. Maar waarom vindt u dat nou ineens geen goede koers meer? Naam spreker 7: meneer Bakker (VVD) Die vraag kan ik zo voor u beantwoorden, maar ik concludeer dat u er is een tekst uit 2015 citeert en op het moment dat ik überhaupt nog, de deze hele fractie niet zat, er inmiddels twee verkiezingen verder zijn met twee verkiezingsprogramma's verder. Ik vind het mooi dat u dat u dat heeft opgeduikeld. Ik zal kijken of ik in de archieven ook nog ergens iets kan vinden wat men postduif verzonden is en dan u om een reactie daarop vragen. Maar goed, ik zal het u besparen. Ik kan u wel een antwoord geven en dat zal u wel bevredigen. Ik sta er naast ik sta daar nog steeds volledig achter.

Maar, als je auto als je straten in het centrum autoluw maakt, zorg dan dat je niet met zijn allen eerst in de file op de Waalbrug moet staan om in dat centrum te komen. Als je het centrum autoluw maakt, zorg dan dat er voldoende parkeergelegenheid is in en nabij het centrum, waar je niet 30 euro betaald voor een parkeerkaartje, zodat iemand het ook fijn vinden om de stad te komen en dat kan betalen. En dat dat doet deze coalitie niet en dat is pestgedrag en daar sta ik niet achter. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Thomassen. Naam spreker 11: mevrouw Thomassen (Stadspartij Nijmegen) Ja, ik vind het fijn dat u heel veel zaken noemt die wij precies met die amendementen gerepareerd hebben in die mobiliteit-transitie, of de agenda waar we het laatst over gesproken hebben. Als u mij toestaat wil ik nog één citaat hier noemen. Wij en dan bedoel ik met wij, wij politici hier. We luisteren ook niet altijd meer naar elkaar als we iets zeggen, wellicht van naar een deel van het verhaal toe en dat doen we dan om ons eigen deel van het verhaal beter uit te laten komen en soms proberen we een andere politieke er zelfs op de één of andere manier op een bepaalde manier neer te zetten, omdat het om zelf op dat moment in dat debat gunstig uitkomt en ik denk dat we daarmee moeten stoppen.

Herkent u die woorden? Naam spreker 7: meneer Bakker (VVD) Jazeker, dat zijn mijn eigen woorden van, denk ik pak hem beet een jaar geleden en daar sta ik ook nog steeds volledig achter. Naam spreker 11: mevrouw Thomassen (Stadspartij Nijmegen) Vindt u dan het vreemd van deze gemeenten en de moeilijke opgave waar we voor staan, er iedere keer het woord pesten gebruiken. Vindt u die dan passend? Naam spreker 7: meneer Bakker (VVD)

Ja, dat vind ik, anders had ik ze namelijk niet gezegd. Ik vind namelijk ook echt pestgedrag dat je 30 euro voor een parkeerkaartje moet betalen en dat je op de files staan overal in de stad wanneer dat niet nodig is. Maar er is een ideologische keuze waar ik niet achter sta en ik vind dat het pesten van normale mensen die gewoon hun werk gaan, die toevallig een auto hebben en hier willen parkeren om ijsje te gaan eten, lunchen of een gezellige dag te hebben. Dus het is geen frame, het is echt mijn intrinsieke mening en zeker de waarheid, als ik kijk naar wat hier in deze stad gebeurt. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Goed! Dat was het? Ja, meneer Bakker. Dank u wel. Nou, dan gaan we vrolijk verder. Dan geef ik het woord aan de D66-fractie mevrouw Bouwmans. Naam spreker 12: mevrouw Bouwmans (D66) Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de ambities die wij slechts een jaar geleden in ons coalitieakkoord afspraken, zijn urgenter dan ooit. Ze geven antwoord op de grootste uitdagingen waar wij als stad voor staan: de wooncrisis de klimaatcrisis en de kansengelijkheid crisis. Deze grote opgaven vragen om antwoorden om van Nijmegen een toekomstbestendige stad te maken. Maar laten we eerlijk zijn, we staan er financieel niet goed voor en daar moeten we iets mee. We doen een financieel gezonde stad en organisatie blijven.

Het college geeft met dit koersdocument een helder overzicht van de mogelijke keuzes die wij daarvoor als stadsbestuur kunnen maken, want dat we keuzes moeten maken is onoverkomelijk en dat zullen we ook doen. Waarbij, ik zeg het maar meteen, is voor D66 in beginsel alles bespreekbaar, maar we zullen daarbij wel drie uitgangspunten hanteren. Eén: we werken toe naar een sluitende begroting zonder te veel op ambities in te leveren en dat kan ook door te focussen het temporiseren. Bingo kaart is inmiddels vol van mevrouw Den Ouden, onze risico's te verkleinen en te heroverwegen. Twee: De ambities uit het coalitieakkoord geven we vooraf voorhang op bestaand beleid. Dat doen we omdat we die ambities niet voor niets hebben afgesproken. De grote crisis van onze tijd op wonen, klimaat en kansenongelijkheid vragen om echte antwoorden, ook in tijden van schaarste. Drie: We schuiven onze problemen niet af op de volgende generatie. We moeten niet in tijden van schaarste de focus verliezen op een leefbare toekomst. Te vaak sneuvelen hierdoor lange termijnplannen waardoor juist de toekomstige generaties het nakijken hebben en straks onze puinhoop moeten opruimen als het allemaal niet te laat is. Maar ik kan het dan een tandje minder. Ik wacht heel even, want ik zie een interruptie. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Uitgangspunten geformuleerd. De heer Bakker een interruptie.

Naam spreker 7: meneer Bakker (VVD) Ja, ik heb inderdaad drie uitgangspunten gehoord. En ik zie er in het raadsvoorstel vijf staan, waarvan er eentje zelfs helemaal nieuw is, dus ik ben eigenlijk benieuwd of onvoorzien komt dat nog hoor, maar dan kunt u dat heel snel beantwoorden. Of u nog achter de uitgangspunten in het voorstel staat of achter de uitgangspunten die u zojuist zegt? Naam spreker 12: mevrouw Bouwmans (D66) Ja, nee, ik kan ik onderschrijf inderdaad de uitgangspunten in het koersdocument, maar ik noem er nu drie die voor mij extra belangrijk zijn en daar zal ik ook de komende begroting aan toetsen. Naam spreker 7: meneer Bakker (VVD) Dat is helder, maar één van die uitgangspunten die staat niet in het koersdocument. Gaat u die er dan inzetten nog met een amendement? Of is dat, net als wat ik

aan de heer Lokker net vroeg, een lege huls? Naam spreker 12: mevrouw Bouwmans (D66) Nee, maar ik... Ja, dat is wel goed dat u dat vraagt, want u zegt: als u geen motie of amendement indient en dan doet doen uw woorden er in deze zaal niet toe. Nou zo heb ik hier in de afgelopen vijf jaar eigenlijk nooit gestaan als ik dat eerder had geweten, dan had u van mij wat meer motie van amendement het kunnen verwachten. Naam spreker 7: meneer Bakker (VVD) Ja, dank u wel. Want, dan kan ik dat gelijk kan ik dat even verhelderen, want dat is helemaal niet mijn bedoeling. Uw woorden doen er zeker toe. Maar op het moment dat er een besluit voorligt en u wil een ander besluit, bijvoorbeeld het toevoegen van een uitgangspunt, dan is dat meer dan een dan woorden, dan is dat een besluit en dan is de spelregel juist in deze Raad dat dat inmiddels een amendement gaat, want anders is het inderdaad, zijn dat wat woorden, maar dan is het niet echt dat ligt niet vast, dan is dat geen besluit van de Raad.

Naam spreker 12: mevrouw Bouwmans (D66) Nee, ik op zich snap ik wat u zegt hoor, maar u heeft ook in het koersdocument in de inleiding kunnen lezen dat het college echter van het plan is om met dit koersdocument het gesprek aan te gaan met deze Raad, het debat te voeren, met deze Raad ook bereid is om haar heel goed naar te luisteren, naar het gesprek in deze raad en dat is volgens mij wat we hier vandaag doen. En ik ken dit college als iets anders dat ze onze woorden allemaal graag naar één misschien liever dan anderen, maar daar hoort daar luisteren graag naar en ik heb er vertrouwen in dat ze die woorden op een goede manier wegen en meenemen op het moment dat zij de begroting gaan samenstellen. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Nee, dat ga ik niet meer doen meneer Bakker, want de heer Eigenhuijsen zit al een tijdje te wachten. Dus, wil ik de kans geven aan u. Nee, dat mag u niet op dit moment. U heeft wel heel wat vervolgvragen gesteld. De heer Eigenhuijsen. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Ik zat niet te wachten. Maar toch, bedankt dat u mij het woord gaf. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Als u eigenlijk geen vragen nee, dan... Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Ik heb zeker vragen. Maar ik heb zeker, ik heb heel veel vragen, maar dat mag ook wat later hoor, mevrouw Bouwmans...

Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Nou in alle ernst, we kunnen natuurlijk hier het spel blijven spelen met wie de meeste vragen wil stellen, maar daar wordt niemand vrolijk van. Dus als u vragen heeft meneer Eigenhuijsen, en dat snap ik aan, want u stak eerder uw hand op. Dat moet u dan ook n u niet ontkennen. Dan krijgt u nu de gelegenheid. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Dank u wel, voorzitter. Ik hoor, mevrouw Bouwmans zeggen, tenminste nee, ik ga het gewoon even vragen of ik het goed heb gehoord dat mevrouw brand Bouwmans bereid

is om in alle richtingen te zoeken? Naam spreker 12: mevrouw Bouwmans (D66) Ja, dat klopt. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Dus ook te bezuinigen op de niet wettelijke taken, ook het accepteren van wachtlijsten en ook het instellen van budgetplafonds. Dat is voor mevrouw Bouwmans bespreekbaar? Naam spreker 12: mevrouw Bouwmans (D66) Kijk, als u mij vraagt, is het mijn lievelings, dan zeg ik op een aantal zaken die u noemt natuurlijk nee, maar ik vind dat we op dit moment niet de positie zijn om nu alles te gaan afknallen en het risico te lopen, zeker omdat er natuurlijk nog helemaal geen hele duidelijke financiële onderbouwing onder zit, om dan uiteindelijk met weinig aan te komen. Dus daarom zeg ik: ik ben daar voorzichtig mee. Ik vind op dit moment nog alles bespreekbaar. Uiteraard ook mijn voorkeur heb, maar in beginsel is voor mij alles bespreekbaar en natuurlijk heb ik ook zo mijn stokpaardjes die niet zomaar laten vallen. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Voorzitter? Die snap ik. Dat is volgens mij een prima antwoord.

Alleen, op het moment dat u de ruimte geeft waar zit dan waar zit dan uw platform? Waar zit dan uw rode streep? Wanneer gaat het college uw rode streep over als ze budgetplafonds willen gaan instellen of als zij wachtlijsten willen gaan instellen of als zij de niet-wettelijke taken willen gaan schrappen? Voorzitter, het doel van de zoekrichtingen is kostenreductie. En ik heb, mevrouw Bouwmans als iemand die daar zeker niet kostenreductie wilt doen door de kwetsbare aan te pakken. Dus waar is uw rode lijn of groene lijn? Naam spreker 12: mevrouw Bouwmans (D66) Nee, nou, volgens mij kent u me wat dat betreft inderdaad goed. Nee, kijk, ik kom daar overigens zo nog over te spreken over het sociaal domein, maar heel kort alvast een antwoord en dan zult u me daar verder nog horen in het vervolg. Maar, ik denk echt dat er in het sociaal domein ook een tandje minder zou kunnen. En dat betekent niet dat ik zeg: Hè, er mogen wachtlijsten zijn, helemaal niet, nogmaals, niet mijn lieveling. Maar ik denk dat er echt andere mogelijkheden zijn waar we echt naar kunnen kijken, om op alle fronten op alle programma's de kosten eventueel te drukken, mocht dat nodig zijn. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Dan nog één keer, voorzitter, want.

Ik wil ik wil ik wil graag duidelijk hebben, voorzitter, maar dan weet ik nog niet waar u een rode lijn zit, want het gaat om het gaat om kostenreductie. We gaan dus minder geld uitgeven, met als gevolg dat de eerstvolgende burger die aanbouw bij een budgetplafond niet meer geholpen wordt. We gaan het zien... Naam spreker 12: mevrouw Bouwmans (D66) Dat zeggen we niet dat het, ja, dat dat is één van de denkrichtingen die bespreekbaar is. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Die voor u bespreekbaar. Naam spreker 12: mevrouw Bouwmans (D66) Maar ik kan u nu al vast zeggen... Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Voor u is dat bespreekbaar...

Naam spreker 12: mevrouw Bouwmans (D66) Hé, wacht even. Ik kan u nu al zeggen dat dat wettelijk gezien niet eens mag, dus je kunt niet zeggen na een budgetplafond dat er dan iemand aanklopt, oh ja, sorry maar het plafond hebben we gister bereikt. Maar goed. Staat u mij toe om gewoon even door te gaan met mijn spreektekst en dan kom ik nog terug op het sociaal domein en daarbij is onze uitgangspositie dat we natuurlijk, zoals u van Nijmegen mag verwachten, dat er te allen tijde zullen blijven staan voor de mensen die dat het hardst nodig hebben. Maar voordat ik dat doe, voorzitter, ga ik gewoon even verder met mijn tekst en dan komen we daar zo op. Waar kan het dan een tandje minder? Door planontwikkeling niet planontwikkelingen niet per definitie in eigen hand te houden, maar ook soms over te laten aan de markt, zal ons risicoprofiel substantieel verbeteren. We laten zo middels wat misschien spannend is, waar we houden nog steeds voor een groot deel regie, waardoor we kunnen blijven sturen op meer en vooral ook meer betaalbare woningen die zo keihard nodig zijn. Maar laten we ook eens kritisch kijken naar het sociaal domein. We doen als stad veel meer dan wettelijk moet en laat ik duidelijk zijn, daar staat Nijmegen om bekend en daar ben ik trots op.

Maar door alle genereuze regelingen die we in de afgelopen jaren hebben bedacht, zijn we wellicht niet altijd op de meest efficiënte manier bezig om die inwoners die het hardst nodig hebben, vooruit te helpen. Dit koersdocument geeft nog geen goed financieel beeld van de verschillende besparingsmogelijkheden om nu al scherpe voorkeuren uit te spreken. Maar als er minder geld beschikbaar is, moeten we nog meer dan voorheen kijken hoe we het geld zo besteden dat de impact het grootst is. En dat zal ook betekenen dat het af en toe een tandje minder zou moeten, waarbij voor D66 het doel blijft staan dat iedereen in onze gemeente op een zinvolle manier mee kan doen. D66 is... Naam spreker 2: mevrouw Brand (PvdA) Voorzitter. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Brand. Naam spreker 2: mevrouw Brand (PvdA) Ja, ik weet natuurlijk niet of mevrouw Bouwmans, dank u wel, voorzitter, dan nog verder gaat over het sociaal domein, maar ik dacht ik te horen, dat punt dus ik zou graag een vraag aan u stellen. Ik hoor u zeggen, ik ben wel blij dat u daar als D66 heel open en eerlijke over bent. Het kan een tandje minder in het sociaal domein. Daar verschillen onze partijen, denk ik, van mening en dat is niet erg. Maar dat vind ik jammer. Maar zo ik nodig u uit om ook anders daarnaar te kijken. Maar ik vind het eerlijk dat u dat zegt.

En ik ben heel erg benieuwd: waar denkt u dan aan? Kunt u daar iets meer over zeggen? En dat is een andere vraag en dat was eigenlijk op aansluiting van de heer Eigenhuijsen. Ja, ik constateer dat er hier drie coalitiepartijen zeggen waarvan er één partij zegt: dat bent u D66, alles is bespreekbaar. Ik zie GroenLinks, die zegt: nee, onze ambities, daar komt niemand daar, dat doen we. En ik zie de Stadspartij die eigenlijk zegt: Ja, nou ja, goed, alle ambities, ja, moeilijke keuzes, we moeten het samen doen we zien wel. Ik chargeer een beetje, maar ik ben heel benieuwd hoe u dat ziet als coalitiepartner zou u daarop kunnen reflecteren? Dank u wel. Naam spreker 12: mevrouw Bouwmans (D66) Even kijken, u stelt eigenlijk twee vragen. Om met die laatste te beginnen. Kijk, realistisch zijn is voor mij niet per definitie hetzelfde als alle ambities uit het coalitieakkoord bijstellen. Het betekent wel in deze huidige tijd dat je inderdaad om ambities moet bijstellen maar dat kunnen we wat mij betreft ook oude ambities, zijn oude plannen zijn. Maar het betekent vooral dat we keuzes moeten maken en prioriteiten moeten stellen. En volgens mij heb ik dat ook alle partijen horen zeggen en ik zeg namens D66, ik sta hier met een open houding in.

Voor mij is alles bespreekbaar, dat wil niet zeggen dat ik alles leuk vind wat hier staat en dan reageer ik nog heel eventjes op. Wat zijn dan wat concretere dingen? Kijk, k heb net gezegd: volgens mij, moeten we blijven focussen op waar je voor onze inwoners het grootste verschil maakt, het verschil maakt. En ja, ik denk helemaal niet dat we zo heel ver van elkaar af staan wat betreft ons sociaal beleid, in uitvoeren en in inhoud, maar ik denk wel degelijk dat je met minder geld, met minder middelen hetzelfde zou moeten kunnen bereiken. Het is vandaag al even gegaan, bijvoorbeeld over die doorbraak aanpakken. Kijk, je moet wat ons betreft niet gezinnen allemaal tegelijkertijd gebruik laten maken van vijf, zes, misschien wel zeven gemeenten, gemeentelijke regelingen. Als uit alle onderzoeken blijkt dat het helemaal niet zoveel zin heeft om in te zetten op jeugdzorg of op zorg, als mensen die in de schulden zitten daar gewoon nachten wakker van liggen, dan moet je eerst die schulden aanpakken voordat je heel veel geld en middelen in die gezondheid van die inwoners steekt. En ik denk dat we daar echt wel creatiever en goed naar kunnen kijken. Wij hebben overigens en dat is de laatste is het is meer een vrij lang antwoord, het besef ik me wel, maar goed, ook omdat de heer Eigenhuijsen er al naar vroeg. Kijk, wij hebben dit natuurlijk in het verleden ook al laten zien.

We hebben vier jaar geleden ook fors moeten of vijf jaar geleden fors moeten bezuinigen op dat sociale domein. Dat hebben we gedaan. Dat hebben we in vier fasen is gedaan en ik ben er echt van overtuigd dat we daarop niet in kwaliteit hebben ingeleverd, dus ik heb er echt vertrouwen in dat we dat moeten kunnen. En nogmaals, ik spreek het hieruit wat D66 betreft, wij blijven er gewoon staan voor de mensen die dat het hardst nodig hebben in deze stad. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Ja, gaat u verder. Naam spreker 12: mevrouw Bouwmans (D66) Ik moet heel even kijken waar ik ook al weer was gebleven. Ja, D66 is niet getrouwd met precieze cijfers en jaartallen, ja, we moeten ambitieus blijven op onze klimaat klimaatplannen moeten Nijmegen blijvend drastisch vergroenen om onze stad nu en in de toekomst leefbaar te houden. En hier is al even over gegaan, maar ik vind dat dat al als dat betekent dat we de komende tijd niet duizend bomen per jaar planten, maar ons bijvoorbeeld focussen op de plekken waar dat echt het hij alle hardst nodig is en dan nog steeds grote stappen zetten, dan gaan we volgens mij nog steeds de juiste richting op. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Voorzitter. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) De heer Eigenhuijsen.

Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Eens, hè, los van dat het in het coalitieakkoord wel er specifiek duizend staan. Maar mag ik dan vragen word dan de focus op het aantal bomen of wordt de focus het bedrag dat we ervoor gaan? Want het is wel een bezuiniging natuurlijk en we hebben één miljoen euro voor duizend bomen per jaar. Gaan we dan zeggen: Het wordt 800 duizend euro en dan zien maar hoeveel bomen voor krijgt of wordt het 800 bomen en kost 800 duizend euro? Naam spreker 12: mevrouw Bouwmans (D66) Ja, weet je, zo concreet zou ik eigenlijk helemaal niet willen worden. Ik probeer eigenlijk met hetgeen wat ik zeg aan te geven, nogmaals dat wij met een open houding deze wedstrijd ingaan richting de begroting. En natuurlijk is dit niet één van mijn lievelingsmaatregelen. Maar, ik denk wel, gezien de huidige stand van zaken, dat we overal naar moeten kijken en dus ben ik ook bereid om te kijken naar ja, kan dat daar