Woordelijk verslag 28 juni 2023

Woordelijk verslag: Besluitronde (raadsvergadering) Nijmegen 28 juni 2023

Datum Tijd Locatie Voorzitter Aanwezigen

28-06-2023 19:30 - 23:15 Stadhuis - Raadzaal H. Bruls Jasmijn de Vries-Kraaijeveld, Maarten Bakker, Cees de Beer, Eric Bender, Diede Beumer, Lusanne Bouwmans, Charlotte Brand, Sanne Buursink - de Graaf, Gerry van Campen, Paul Eigenhuijsen, Jeanette Exel, Adam Galijasevic, Jeannette Geers, Sander van der Goes, Frank de Gram, Michiel van Hoof, Abdulahi Hussen, Léonie Janssen, Mika Kraft, Niek Kraut, Eline Lauret, Quirijn Lokker, Delano van Luik, Maartje Maas, Biljana Markovic, Sophie den Ouden, April Ranshuijsen, Bart Salemans, Ruud Sewpersad, Marieke Smit, Marijke Synhaeve, Ayse Terzi, Rosalie Thomassen, Louisa Tumiwa, Michelle van Doorn, Toon van Gent en Hans van Hooft Noël Vergunst, Tobias van Elferen, Grete Visser, Cilia Daemen, Jean-Paul Broeren, John Brom Omnummer 20

1. Opening en mededelingen Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Mag ik iedereen verzoeken zijn of haar plaats in te nemen, want het is half acht. Dan open ik bij deze de vergadering van de gemeenteraad van Nijmegen. Iedereen van harte welkom. Mevrouw Grutters heeft zich afwezig gemeld en dat geldt ook voor mevrouw Mijling, heb ik net gehoord. De heer van Luik gaat nu snel maar even in duiken. Verder heb ik geen afmeldingen, gezien, en ook niet zichtbaar, ook niet gehoord. Nou, hartstikke mooi. Fijn dat iedereen er veilig is. Verder heb ik geen mededelingen aan de voorkant, hè. 2. Agendavaststelling inclusief de orde van de vergadering Ja, de avond staat vanavond, als ik naar punt 2, de agenda vaststelling gaat natuurlijk vooral in het teken van het koersdocument, vandaar dat de orde vrij overzichtelijk is. Er zijn nog wel een tweetal zet actuele vragen aangekondigd. De eerste gaat over het voetbalveld, VV Krayenhoff aangevraagd door de PvdA en ODV. En de tweede gaat over zorgen over de verkeersveiligheid van de vernieuwde laan van Oost-Indië door de fractie van de SP aangevraagd. Vanwege het ene agendapunt hebben we verder ook geen spreektijden. Kunt u met deze orde voorstellen instemmen? Ik moet dat spreekgestoeltes verlaten worden is niet de bewuste pogingen, zeg ik richting de VVD-fractie om u uit mijn zicht te krijgen hoor, ik zou niet durven. Ja, ja, nee ja. 3.

Vragen van raadsleden aan het college Oké, nou, dan gaan we over naar de mondelinge vragen. Allereerst, over het voetbalveld van VV Krayenhoff voor de PvdA het ODV. Ik weet niet wie de aftrap doet, u mevrouw Brand. Naam spreker 2: mevrouw Brand (PvdA) Ja, dank u wel, voorzitter. Zoals, we eigenlijk allemaal wel weten, vertoont het veld van VV Krayenhoff al lange tijd kuilen en is hierdoor haast onbespeelbaar geworden. En op twee november, in vorig jaar werd P van de A motie, laat de bal weer rollen, voetballen op een veilig veld, zonder blesuren aangenomen door de

Raad. En hierin riepen wij op om het huidige natuurgrasveld zo spoedig mogelijk speelklaar te maken en daarnaast geld vrij te maken voor een nieuw kunstgrasveld. En dat laatste met als doel om in de zomer van 2023 deze zomer dus natuurgrasveld van VV Krayenhoff te vervangen door een kunstgrasveld. Er werd een vergunningsprocedure in gang gezet. Door de gemeente bij de ODRN, maar op 20 juni jongstleden heeft het college een raadsbrief doen uitgaan over de voortgang op de beslispunten in de motie. En conclusie is eigenlijk op dit moment dat het kunstgrasveld pas later kan worden vervangen, omdat het door de ODRN bij de vergunningsaanvraag aanvullende informatie is gevraagd. En de fracties van de P van de A en ook van ODV betreuren dit en betreuren het ook door de toegezegde kunstgrasveld nog langer op zich laat wachten en bovendien het huidige natuurgrasveld, nou, dat is ook eigenlijk niet om over naar huis te schuiven. De club is hier natuurlijk ook niet blij mee, dat zult u begrijpen en er wordt een groot aantal voetballers gedupeerd en dat brengt ons tot de volgende vragen. Vraag één: Vorige week is er, zoals gevraagd in de motie begonnen met het herstel van het natuurgrasveld.

Wat is er precies gedaan en hoe kijkt het college naar de constatering van de club, dat gaten het veld deels zijn opgevuld met stenen? En voor de volledigheid hebben wij ook even een foto toegevoegd hoe dat er uitziet. Tweede vraag: Hoe kwam het dat tijdens een lopende vergunningsaanvraag de ODRN om aanvullende informatie vroeg? Was dit niet in het voortraject al voorzien door het college? En wat was de aanleiding om te vragen om extra informatie? Derde vraag. Hoe is het contact geweest tussen gemeente en de omwonenden, de buurt in dit gehele proces, zoals het naar wederzijdse tevredenheid, zijn er afspraken gemaakt met belanghebbenden over het verder betrekken bij het vervolgproces? En de laatste vraag: Kan het college aangeven wanneer zij verwacht dat een nieuwe vergunning gereed is? En mocht dat snel zijn, wat de fractie van PvdA en ODV hopen, is het college dan bereid en in het spoedig zou gebeuren, om al deze winter echt in de winterstop aan de slag te gaan met de aanleg van het kunstgrasveld. Dank u wel. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Doorn, heeft u een aanvullend op, aangezien u mede-indiener bent? Oké, prima. Dan is het woord aan wethouder Broeren. Naam spreker 3: meneer Broeren (Wethouder) Ja, dank u wel voor het indienen van de vragen. Hoe snel kan het gaan van held van de club naar proza persona non grata op dit moment.

Als er iemand heel erg last van heeft, dan is niet alleen de club het, maar daar ben ik het zelf ook. Dat wil ik heel even benadrukken. Om antwoord te geven op de vragen die u gesteld heeft. En vooral het begin om vraag één: het grind. Ik, ja, sorry. Ik zou de technische verhaal even gelijk vertellen. We zitten momenteel, zitten we in de periode dat we een gesloten periode van onze gemeentelijke buitensportaccommodaties en deze periode voeren gewoon overal regulier onderhoud uit op alle ons buitensportparken waaronder bij Krayenhoff. En omdat het veld zo slecht is aan het van het seizoen. Aan het begin van het is het altijd goed, maar dat het zo zwaar intensief gebruik wordt, is het de aan het eind van het seizoen vreselijk om op te voetballen. Daarom willen we ook naar kunstgras. En daarom is het zijn we ook extra maatregelen hebben daarvoor genomen. Het recept daarvoor is het veld wordt gevreesd, dan wordt het handmatige machinaal uitgevlakt en dubbel wordt het dan door gezaaid. Die gaten die zijn dus niet opgevuld met stenen. Als je in het veld moet vrezen vanaf de ene kant de andere kant met een tractor eroverheen rijdt en je trekt de bodem open. Alles wat onder in de bodem zit ik kom dan naar boven ligt er bovenop.

Als je dan 's avonds over het veld gaat lopen en je ziet stenen liggen, dan lijkt de constatering heel duidelijk, er liggen stenen op het veld, maar de volgende dag gaan onze mensen weer rustig verder met het onderhoud en die die toplaag die wordt dan verwijderd. En, daar komt een steen vrije grond komt daar overheen, dan wordt die uitgevlakt. We zitten nu gewoon nog midden in dat proces. En daarna wordt het nog een keer extra bemest, de berekening de berekening van het veld wordt dagelijks wordt er gecontroleerd en we houden het veld echt in deze periode ot vervanging na het kunstgras, die houden wij gewoon bespeelbaar. En we blijven echt in deze periode gewoon monitoren of

extra onderhoud eventueel noodzakelijk is, want ja, wij zeggen wij weten ook aan het eind van het seizoen is dat geld gewoon, ja, dood. Dus en dat is gewoon de stand van zaken met betrekking tot het grind verhaal, wat ik toch even duidelijk uitgelegd worden, dat het gewoon op een lopend proces is. Niet één dag, nee, dat duurt gewoon een hele periode. Dan het antwoord op vraag twee. We zijn direct gestart met de voorbereiding van de vergunningsaanvrage en parallel hieraan we als gemeente gevoerd met de aanwonenden in de Kerkstraat. En enkele aanwonenden jaar eerder aangegeven, al een paar jaar daarvoor, dat zij problemen hadden met de afstand van het veld naar de woning, dat ze ballen tegen de ramen kregen en zo. Dus, nu kunstgras aan de orde was, zijn we met hun in gesprek gegaan en dat zal het veld dan opgeschoven worden, acht meter richting Energieweg. Dus toen zijn we terwijl we die aanvraag die hebben voorgedaan. Overleg over gehad met de ODRN, dus zo van we willen het veld gaan verleggen wat zijn dan, zeg maar de eisen die we moeten voldoen? Op basis daarvan hebben we gewoon een vergunningsaanvraag gedaan en later kwamen ze met aanvullende onderzoeksvragen, zoals een archeologisch onderzoek, het licht tunnel onderzoek en sonderingsonderzoek.

Zijn bodemonderzoeken die die zijn extra gedaan willen hebben, omdat we gingen naar een hele nieuwe situatie met andere parkeerplaatsen en zo allemaal. Hele Sportpark werd heringericht. Hoe is het contact geweest tussen de gemeenten en omwonenden. Een normaal traject als we natuurgras vervangen naar kunstgras, dan krijgt de buurt die krijgt dan heb je standaard is dat geen inspraak over, dan krijgt iedereen krijgt gewoon een brief. Dit hebben we gesprek zijn wel aangegaan om dat gewoon de situatie nu gewoon veranderde voor mensen en die moesten we gewoon meenemen. Dus zijn we met de inwoner in de Kerkstraat hebben we hebben die gesprekken gevoerd. Omdat voor hun het veld opschuift. Verder van hun woning af van hun achter hun woning, hun situatie verandert en de mensen in de Dokter Blecourtstraat voor hun veranderde situatie niet, die hebben we later een informatiebrief gestuurd, toen om mede te delen dat het veld verplaatst zou worden. Daar hebben mensen op gereageerd, die zijn er bij mij op in mijn kantoor geweest, werkkamer geweest, hebben overleg, overleg over gehad. En, ja, niet iedereen was tevreden over de maatregelen die wij niet namen. En dus, ja, sommige mensen krijg je gewoon niet tevreden. Laat ik het daarop zeggen.

Kan het college aangeven wanneer zij verwachten nieuwe vergunning gereed is? We zijn direct gestart met de toen de vergunning toen die is ingetrokken, zijn we gelijk begonnen met een nieuwe aanvraag voor te bereiden. Met de met de aanvullende eisen die gesteld waren. Er waren met dat nood voor met het oog op het archeologisch onderzoek en zo allemaal. En na het zo ver het er nu uitziet, zeg maar, kunnen we in augustus kunnen we die aanvraag kunnen we die indienen, dan ligt die zes weken ter inzage en de zienswijzen op ingediend worden. Maar wij hopen dus dat is zo snel mogelijk kunnen beginnen met het met het vervangen van het kunstgras. En ik weet, ik zal er niet uitgenodigd worden om de eerste aftrap te doen, maar ik zal toch blij zijn als het er ligt. Dank je wel. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Dan kijk ik of er nog aanvullende vragen zijn? Ja, mevrouw van Doorn. Naam spreker 4: mevrouw van Doorn (ODV) Dank u wel, voorzitter. Ik heb drie vragen aanvullend. We hebben allemaal nog vers in het geheugen de problematiek en de perikelen die we hadden bij het voetbalveld van trapveldje in Nijmegen Oost, wat toen zelfs in wereldnieuws is geweest. In hoeverre schat het college in dat er een risico is op de herhaling van zetten, maar dan bij VVV bij VV Krayenhoff? Dat is vraag één.

Vraag twee is: Is er met voor het komende jaar als tussenoplossing gesproken met sportclubs en dan met name VV Krayenhoff of er een alternatieve speelplek is beschikbaar is bij andere sportverenigingen? En vraag drie is, enigszins aan de zijlijn van het onderwerp, maar niet minder belangrijk: In het sportveldencomplex Lindenholt is destijds ook het natuurgras vervangen door kunstgras. Kunstgras is natuurlijk gewoon een plastic mat. Dat gaat ten koste van wellicht klimaatadaptatie zeker met hoosbuien, maar ook het kan daardoor de biodiversiteit gehalten in de omgeving onder druk komen te staan. Is het college bereid om te kijken of ze bij het aanleggen van het kunstgrasveld een extra impuls in de omgeving

kunnen geven op biodiversiteit? Dank u wel. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Ik kijk als er nog andere aanvullende vragen zijn? Mevrouw Brand. Naam spreker 2: mevrouw Brand (PvdA) Ja, dank u wel, wethouder voor de beantwoording. Ik heb nog een paar vragen. U zegt: begin van het seizoen is het veld eigenlijk hoe het en naarmate het seizoen verder loopt in de competitie wordt het veld slechter. Echter, in dit geval was het veld al heel lang heel slecht en dat daar roept de motie ook de op om tussentijds het natuurgrasveld op te knappen en dan verbaast het me wel dat dat zo lang duurt en dat dat nu gebeurt en dat u nu zegt: nou ja, die stenen, dat is nu even tijdelijk en dat wordt allemaal beter. Dat dat hoop ik dan maar. Maar er is dus ja in de tussentijd eigenlijk niks gebeurt. Klopt dat? Zou daar nog even op kunnen reflecteren en u zei in een zin over de omwonenden dat u mensen op bezoek had gehad van de buurt. En dat ze niet blij waren met de maatregelen die wij niet namen. Waar doelt u precies op? En verder zegt u: nou, wij zijn voornemens of wij koersen op augustus met het indienen van een nieuwe vergunningsaanvraag en dan, ja, dan volgt de reguliere procedure van zes weken ter inzage, de mogelijke zienswijze en dan zo snel mogelijk.

Maar dan wil ik van u nog even vragen: Betekent dat, dat u ook als het allemaal goed loopt, dat u bereid bent om juist in de winterstop dan over te gaan tot de aanleg van het kunstgrasveld? Dank u wel. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Verder geen aanvullende vragen? Dan geef ik ten slotte de wethouder het woord. Naam spreker 3: meneer Broeren (Wethouder) Ja, dank u wel voor aanvullende vragen. Op de vraag van de ODW, net zoals op vraag één van u, net zoals het verhaal bij de Buut: nee, dat verwacht ik dus absoluut niet. Dat dat daar gaat gebeuren. Maak je juist de situatie nu juist beter voor de aanwonenden. U vraagt om een eventuele tussenoplossing, daar zijn we mee bezig mocht, want mocht tussentijds, dat is misschien ook een antwoord op de vraag van mevrouw Brand, mocht tussentijds toch het gewoon gras naar kunstgras vervangen moeten worden, dan zullen we die club toch ergens anders tijdelijk moeten onderbrengen, want ze hebben maar één veld, dus dan zou een club zes weken niet kunnen spelen. Dus daar gaan we erover in gesprek met een met de andere club. En misschien is het mogelijk om op een sportpark de het eerste elftal, bijvoorbeeld, de ene zondag laten spelen en de andere club op de andere zondag, zijn we mee bezig. Wat u vraagt over biodiversiteit. Daar staat er hele hoog op in.

Sowieso we hebben laatst bij SV Nijmegen is ook een kunstgrasveld gekomen en daar hebben we ook een speciaal biodiversiteitsplan leggen wordt aan, ook met medewerking van de provincie, die heeft dat heel hoog zitten. Dus daar dus daar zijn we werken zeker aan mee. Even kijken. Ja, u zegt het veld is slecht, maar er wordt continu toch wel onderhoud aan gepleegd. Maar het is echt dit wordt zo zwaar intensief bespeeld. Dat het daarna een paar weken gewoon heel slecht is, maar dan wordt het toch weer opgelapt en wij zien echt de noodzaak van wel dat het veld vervangen gaat worden naar kunstgras. Wat u zegt bewoners zijn niet tevreden. We hebben aangegeven ook zijn bewoners aan de Dokter de Blecourtstraat waar de situatie niet voor veranderd en die willen aanvullende geluidsmaatregelen hebben nu voor geluid tegen te gaan, zeg maar, wat er wat er op het speelveld is, maar er is nooit geklaagd uit die buurt. Er is nooit overlastmeldingen geweest vanuit de Doctor de Blécourtstraat en die willen nu wel in één keer aanvullende eisen, terwijl voor hun situatie niet veranderd. Dus er was voor ons geen aanleiding om daar maatregelen voor te nemen en wie weet in het vervolg we nog met hun in gesprek gaan, maar in principe is dat niet de eerste. En wat u zegt

kunnen eventueel in de winter aangelegd worden, zodra het kan. Als ik kijk als 20 graden vriest bij wijze van, met de opwarming van de, als dat niet zo snel zijn. Maar als het kan, dan leggen we het aan. Als we gewoon die die vergunning maar rond hebben en als we weten van qua zienswijzes daar moeten we afwachten wat er wat daar eventueel op komt. Dan, hoe heet dat, dan zullen wij echt, dan zal ik er echt moet, zelf de eerste schep gaan zetten daar dan zorg ik dat er komt te liggen. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Goed. Nou, dat waren deze vragen en de beantwoorden. Waarvoor dank. Dat brengt mij bij de tweede set vragen voor vanavond, die gaan over de zorg van bewoners voor de verkeersveiligheid vernieuwde Laan van nieuw Oost-Indië. Ik geloof, mevrouw Markovic die vragen gaat stellen? Ja. Naam spreker 5: mevrouw Markovic (SP) Klopt, voorzitter, dank u wel. Op 17 juni jongstleden konden we in de Gelderlander lezen dat bewoners zich zorgen maken over de verkeersveiligheid in de laan van Oost Indië. Deze week is er weer verkeer over de Weurtseweg en de vernieuwde Laan van Oost-Indië. De Weurtseweg kon natuurlijk niet alleen als ontsluitingsweg dienen, vandaar dat er ook het nodige aan herstructurering heeft plaatsgevonden.

Dus er is eigenlijk vanwege die transformatie een verbinding gemaakt tussen de Weurtseweg en de Laan van Oost-Indië, die nu zegt maar eigenlijk door de nieuwbouwwijk gaat. Het westelijk deel van de Weurtseweg wordt in het najaar omgebouwd tot Fietsstraat. Dat zijn even de plannen zoals ze nu liggen. Bewoners van het eind van de Laan van Oost-Indië die maken zich zorgen over de verkeersveiligheid. Zij benoemen in de krant ook een aantal knelpunten die steeds zichtbaarder problematischer worden en ik heb er een ik heb vier punten even opgesomd. Het zijn er in ieder geval het ontbreken van een trottoir of de stoep en een veilige oversteekplaats bij de kruising met de Winselingseweg, op een plek waar het steeds drukker wordt met betrekking tot verkeer. Dit is niet alleen gevaarlijk voor buurtbewoners en hun kinderen, maar ook voor bezoekers van evenementen en feesten op het Nimma terrein. Mensen lopen daarover de weg, berm, parkeerplaatsen vanwege het ontbreken. Een ander punt is het ontbreken van een veilige oversteekplaats voor fietsers ter hoogte van de Jan van kloppenburg straat. Daar fietsen de fietsers in ieder geval nu schuin over en dat veroorzaakt ook gevaarlijke situaties. Een ander punt wat de bewoners hebben aangehaald is de kruising Laan van Oost-Indië met de Willem van Lelimanstraat daarvan wordt het zicht in ieder geval als gevaarlijke gezien.

En tot slot het punt de in en uitgang van de stad via de rotonde van de verlengde Energieweg naar de Nijmeegseweg ook daar weer door het toenemende verkeer wordt het steeds lastiger om op de rotonde zelf te komen. De SP maakt zich, net als de bewoners van dit deel van Nijmegen west, zorgen over de verkeersveiligheid en daarom hebben we de volgende vragen aan het college. Erkent herkent het college de zorg en knelpunten van de bewoners? Tweede vraag: wat gaat het college concreet doen om de zorgen van de bewoners op korte termijn weg te halen? De derde vraag: is het college bereid om, in navolging van suggesties door buurtbewoners een oversteek met een midden geleider te realiseren of in ieder geval de stoep zo in te richten dat voetgangers niet op straat moeten om over te steken? En tot slot de laatste vraag: is het college in het uiterste geval bereid om dit deel van der Laan van Oost-Indië niet open te stellen totdat er tijdelijke maatregelen getroffen zijn? Zo ja, op welke termijn gaat u de dat doen en zo niet, wat zijn dan uw beweegredenen? In afwachting van uw antwoorden. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Ja, dank u wel. Dan geef ik het woord aan wethouder Daemen. Naam spreker 6: mevrouw Daemen (Wethouder)

Dank u wel. Ik was al langer met deze inwoner in gesprekken met gistermiddag ter plaatse gaan kijken en toen kwamen uw vragen daarna binnen. Dus, ik heb het heel vers allemaal in het in het geheugen zitten en het is zo dat dat stuk weg zelf, het hele stuk natuurlijk al in 2017 is aangelegd en dat er nog steeds omheen ontwikkeld wordt daar, dus het is een groot gebied in ontwikkeling. Die weg is toen ontworpen met alle inzichten om het zo veilig mogelijk te doen, met vrij liggende fietspaden, deels een parallelweg en een aantal voetgangersoversteekplaatsen en juist dat de om te zorgen dat die weg niet een Barrière is in die wijk, maar zeker als je daar dan rondloopt en je ziet nu de punten die u opnoemt dan is dat zien we, dat dat er nog wel een aantal dingen te verbeteren zijn en dat het ook zo is dat nieuwe bewoners altijd weer een nieuw gebied nieuw kunnen beleven en daar wat punten zijn waar we zeker wat mee willen gaan doen. Op korte termijn, dan heb je inderdaad die oversteek met de Winselingseweg daar zat een groepje struikjes hele lage struiken is in de weg voor het zicht die willen we gaan verwijderen, bijvoorbeeld. Er is een stuk waar de er nu geen goede voetgangersoversteken is. Dat heb ik ook daar geconstateerd.

Dat willen wij als de snelste, op korte termijn maatregelen aanpakken, dat we daar wat najaar nog een stukje bestrating en stoeprand verlagen, zodat iedereen er mooie kan oversteken. En dan krijg je van die strepen dus geen zebrapad want dat kost een verkeersbesluit en is er ook niet altijd de juiste keuze. Dus dit gaan we op korte termijn doen met een bord erbij om mensen te wijzen op er is hier een nieuwe verkeerssituatie ontstaan, dus. Nou, let even op. Iedereen moet in dat gebied weer zijn weg gaan zoeken qua verkeer. Dan is er één waar die schuine oversteek nu niet mooier op elkaar aansluit. Daar zullen we met een parkeerplaats opofferen dat moeten we dan doen om een rechter oversteek weer te gaan creëren en de zichtlijn die u noemt bij dat andere zebrapad, daar zouden we dan ook een parkeerplaatsen moeten opofferen omdat dat aan de ligging van de weg en de kromming kun je nu niks meer doen. Maar als daar geen auto mag staan, dan heb je wel meer zicht, dus dat is nog een suggestie voor die plek. En u noemt nog de doorstroming op het verkeers. Ja, het plein. Dat zullen we ook in de gaten houden dat gaat, dus het belangrijkste wat ik nu kan aangeven, dat we op korte termijn die oversteek daar maken. Die kunnen we als eerste oppakken bij de Winselingseweg en verder zal dat hele gebied nog verder ontwikkelen.

Achter de nemen en energie is natuurlijk binnenkort onderwerp van gesprek. Dus wat daar aan verkeersstromen nog anders gaat lopen of bestemmingen en zo drukbezocht zullen gaan worden door het door ook fietsers en voetgangers, dan moeten we kijken of we nog wat stukken op de lange termijn en anders moeten inrichten, maar dat kost dus ook tijd. Er zijn niet dingen die we binnen een kwartaal gedaan hebben, dat is iets wat ook over een aantal jaren nog de aandacht gaat krijgen, en op dit moment is de situatie voldoende veilig en dan hebben we daarom ook die weg gewoon open gedaan nadat die aangepast is. Dus dat is in antwoord op uw vierde vraag. We gaan dat niet nog meer anders toen hij is gewoon open. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Ja, dank u wel. Mevrouw Markovic nog aanvullende vragen? Naam spreker 5: mevrouw Markovic (SP) Ik had, in ieder geval, één vraag, want ik hoorde wethouder zeggen van op de korte termijn kunnen we daar in ieder geval wat maatregelen treffen, zodat er veilig overige overgestoken kan worden. U gaf zelf ook aan van: Goh, weetje geen zebrapad. Zou u mij, in ieder geval, kunnen toelichten van waarom dat niet nu ook een juiste maatregel zou kunnen zijn? Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Nee, dat gaat niet gebeuren. En kijk even rond of er nog andere aanvullende vragen zijn? Dat is geval, mevrouw Brand.

Naam spreker 2: mevrouw Brand (PvdA) Dank u wel, voorzitter. En dank u wel, wethouder. Ik hoor u zeggen: voor de korte termijn zijn er een aantal verbeteringen mogelijk. Daar bent u ook zelf geweest en ik maak mij vooral zorgen over dat het een zeer

kinderrijke buurt is, dat ik daar laatst ook met kleine kinderen was die nou, dat was gewoon gevaarlijk en de scholen gaan straks weer dicht, straks ook weer open in augustus. Kunt u iets zeggen over de termijn waarop die aanpassingen die korte termijn aanpassingen gedaan kunnen zijn op dat gebied? Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. De heer Bakker. Naam spreker 7: meneer Bakker (VVD) Ja, dank en ook dank aan de SP voor het stellen van deze vragen, want is ook een zorg die wij enorm delen. Aanvullend hierop, er wordt nu achteraf een aanpassing gedaan als ik de wethouder goed beluisterd. Dat vinden we erg fijn. Er zijn echt best wel wat veel vergelijkbare situaties in onze stad op dit moment gaande. Een voorbeeld daarvan is het autoluw gaan maken van de campus staat voor. Daarvan zijn heel erg veel zorgen vooraf bij de mensen die daar wonen en ik wil aan de wethouder vragen of zij dan ook vooraf een gesprek gaat met bij dit soort te ontwikkelen ontwikkelingen om ervoor te zorgen dat dit soort problemen niet achteraf gerepareerd hoeven te worden als zich voordoen? Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Dank u wel. Geen verdere aanvullende vragen? Dan de wethouder Daemen.

Naam spreker 6: mevrouw Daemen (Wethouder) We kiezen waarom niet voor een zebra, dat is en omdat dat niet altijd een veilige oplossing is en dat deze, als we het over snelheid heeft, wat we nu kunnen aanleggen gaat ook veel sneller, want daar hoeft geen verkeersbesluit voor genomen te worden. Dus dat heeft ook met tempo te maken. En met een inhoudelijke afweging waarom dit ook goed de veiligheid mogelijk maakt en voor kinderrijke buurt en de planning. Het is zo dat we dit zo snel mogelijk willen doen, maar dat moet ook even blijken. Wanneer iemand aan de slag kan dan of we dat zelf nog mee kunnen nemen binnen het project, dat er zo meteen aan de Weurtseweg ook gebeuren gaat. Maar het mooiste als dat nog in 2023 natuurlijk kan gebeuren, maar niet zo snel als uw vraag met wanneer kinderen weer naar school gaan kinderen gaan nu naar school en straks ook en dat zal niet in de zomer gedaan zijn en over het autoluw maken van de campus. Dat is in het kader van de gebiedsvisie campus Heijendaal en ook duurzaam bereikbaar Heijendaal zijn we continu in gesprek, is er een participatieproces met de inwoners daar, dus die spreken we regelmatig. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Ja, dank u wel. Dan zijn deze vragen ook gesteld en beantwoord. 4. Raadsvoorstel Koersdocument 2024 (63/2023) Dan schakel ik over naar de hoofdschotel voor vanavond.

Agendapunt 4: Raadsvoorstel koersdocument 2024. Koersdocument is een tussenstap in de totstandkoming van onze begroting. Een aantal uitgangspunten liggen voor en we hanteren ook tegen die achtergrond qua volgorde van sprekers de afspraken die we ook bij de begroting maken. Dus allereerst geef ik het woord aan, ik denk, ja mevrouw Brand namens de PvdA. Naam spreker 2: mevrouw Brand (PvdA) Ja, voorzitter. Het is koers vanavond. We bevinden ons in het mooie Nijmegen en als we kijken zien we daar in de verte een kopgroep die steeds dichterbij komt met daarin een divers gezelschap. Er is een groepje dat vooral aan de linkerkant van de weg probeert te rijden. Een clubje dat tot verbazing van sommige toch echt op de fiets zit. En daar tussenin een aantal fietsers in het midden, die niemand wil laten vallen. Ze zijn op koers. De fietsers weten waar ze heen gaan. En het afgelopen jaar zijn ze meer en meer één team geworden. De ploeg heeft zich een doel gesteld en ambities geformuleerd. En de wind, die lijkt in eerste instantie in hun rug te zetten. Maar gaandeweg de

koers begint er langzaamaan steeds meer malheur te komen. Allereerst, begint de wind te waaien uit een andere richting. Er wordt een waar jas doorgereden. En in de heuvels rondom de stad, ja, de heuvels die blijken plotseling steeds steiler geworden. Het wegdek is op sommige stukken zelfs opeens glad en de winter is nog niet eens in zicht. En hier en daar dreigt zelfs bij de geoefende fietser een valpartij. En ondanks deze tegenslag is de camera motors steeds in de buurt om nauwgezet verslag te doen van de koers. Het kost de ploeg steeds meer energie om te fietsen. En, voorzitter, om bij het eerder vastgestelde stelde doel uit te komen, moet je of een andere route nemen of meer tijd rekenen of je moet constateren dat het doel niet langer haalbaar is. De koers waaraan ik refereer, staat symbool voor de koers die we als stad ook moeten fietsen. Er werd vorig jaar, na de verkiezingen in maart een coalitie geformeerd onder een financieel gunstig gesternte, ambities werden op de mat gelegd. Maar inmiddels is er een gure wind opgestoken en zien we dat onze stad te kampen heeft met schaarste zowel financieel een tekort van zes miljoen euro dreigt de prijzen en de rentes stijgen. Er is schaarste aan menskracht en materiaal en daartegenover staan ambities en uitdagingen en dat maakt dat we als Raad naar het verloop van de koers moeten kijken.

Laten we mogelijk moeilijke beslissingen moeten gaan nemen voor de stad. Want niet alles wat de coalitiepartijen een jaar geleden afspraken, is nog haalbaar. Het college legt vanavond aan ons de vraag voor of wij als Raad ons kunnen vinden in de inhoudelijke en financiële koers die zij uitstippelt. En dit is ook het moment dat we het college nog kaders kunnen meegeven richting de stadsbegroting van 2024. Op inhoud, verdeling en opbouw en mijn fractie kijkt dan ook uit naar dit debat. In het koersdocument is één van de kopjes onzekere toekomst voorbereiden op schaarste niet alles meer mogelijk. Een duidelijke hartenkreet. Er moet in aanloop naar de begroting geprioriteerd getemporiseerd en heroverwogen worden en we ontkomen er dan ook niet aan om het vanavond over de woningmarkt te hebben. Want een betaalbare woning vinden, dat is volgens onze inwoners het belangrijkste probleem en dat blijkt ook weer uit de stad en wijkmonitor. En dat is natuurlijk niet zo gek, want Nijmegen is naar Amsterdam en Utrecht een stad met het grootste woningtekort. Ja, ik vind het we kunnen eigenlijk niet vaak genoeg herhalen: wonen is een recht, woningen zijn om in te wonen en niet om mee te beleggen. En dat brengt mij tot de eerste motie van deze avond. Eerder maakte de P van de A zich met succes sterk voor een zelfbewoningsplicht en de opkoopbescherming.

De grens voor dat laatste is inmiddels bepaald op 350 duizend euro. En ik heb er eerder geen geheim van gemaakt dat wij graag zien dat deze grens omhooggaat. En in Utrecht zagen we onlangs ook al dat dat gebeurde. En daarom dienen we met GewoonNijmegen.NU, CDA, SP, GroenLinks en de Stadspartij de motie kopen om te wonen versterkt de opkoopbescherming in, waarin we het college oproepen om te onderzoeken hoe deze grens en tot welke waarde kan worden verhoogd. Eerder werd ook naar een oproep van de Raad een Dashboard geïntroduceerd met knoppen waaraan gedraaid kan worden om bij te sturen op de negatieve grondexploitaties en de precieze uitwerking blijkt nog niet helemaal uit het koersdocument, maar die knoppen die geeft wel inzicht en maakt duikelen duidelijk dat we keuzes kunnen maken om risico's te dempen. En we gaan ervan uit dat het college de Raad, zoals afgesproken hier verder in meeneemt. Het college kiest ervoor om te focussen en te prioriteren op vier grondexploitaties, dan hebben we het over de Waalsprong, dan hebben we het over het waalfront, stationsgebied en de Winkelsteeg en dat begrijpen wij als P van de A. We kunnen ons ook vinden in het temporiseren en opknippen van bestaande ontwikkelingen, iets wat wij ook al vaker opperde. Maar één zin die in dit document staat, die baat mij toch wel enigszins zorgen.

En dan gaat het over de zin kleine projecten, initiatieven wil het college overlaten aan stad en particulier initiatief. Kan het college misschien uitleggen wat hier precies bedoeld wordt, als het gaat om CPO collectief particulier opdrachtgeverschappen, ja, dan juichen we dat toe. Maar wat bedoelt het college met het overlaten aan de stad? Staat daar eigenlijk niet het overlaten aan projectontwikkelaars? Want volgens ons hebben de afgelopen jaren laten zien dat we wonen niet aan de markt kunnen overlaten. Dus, graag wat verduidelijking op dit punt. Daarnaast zegt het college te willen inzetten op meer tijdelijke woningen, op splitsen op optoppen en daar kan onze fractie zich grotendeels in vinden.

Natuurlijk moet ook de kwaliteit in ogenschouw worden genomen. Ja, tot onze spijt wordt er nergens gerefereerd aan het leegstandsbeleid dat er aan gaat komen en dat heeft wat ons betreft toch echt veel te lang geduurd. En vorig jaarrond deze tijd stelde ik hier al vragen over aan het college en later ook nog een keer samen met de fractie van GroenLinks. Steeds wordt er gezegd: de het college komt met het leegstandsbeleid er is zo een grote nood moeten sturen waar we kunnen, zou de wethouder meer kunnen zeggen, wanneer dat er nou daadwerkelijk komt? Want dat is ook een belangrijke knop waaraan wij als gemeente kunnen draaien. Wat de P van de A betreft, moet de gemeente in elk geval de regie nemen bij de broodnodige woningbouw en sturen waar zij kan. Nijmegen is van oudsher een sociale stad en het college wil ook dat iedereen mee kan doen en dat is voor de P van de A ook altijd het uitgangspunt en er worden twee varianten voorgesteld in het sociaal domein. Wat de P van de A betreft, bezuinigingen in principe niet op ondersteuning voor mensen die dat nodig hebben. En als het dan ook echt noodzakelijk is, dan kiezen voor een optie tussen focus maatwerk en uitbreiding. Doorbraak gedachte en de optie vereenvoudiging. Dat je hiermee bespaart is mooi meegenomen, maar juist het mooie is dat ook mensen hiermee sneller en efficiënter worden geholpen.

En het verbaast mij enigszins dat we niet eerder hebben gedaan als dit, naast dat het makkelijker wordt voor de mensen in de stad, het ook een kostenreductie kan opleveren. Want, wethouder, waarom hebben we dat nou niet eerder gedaan? En bovendien u stelt ons een aantal varianten voor, maar wat zijn de precieze financiële implicaties daarvan? Dus we zien graag dat die sturingsvarianten verder worden uitgewerkt, zodat we echt een gewogen keuzen kunnen nemen. Voor de P van de A is het helder dat we een betrouwbare overheid moeten zijn. We hebben we uitgaan van vertrouwen en niet van wantrouwen, dus geen onnodige controledrift. We hebben helaas de laatste jaren te vaak gezien dat dit niet goed gaat in deze systematiek veel slachtoffers oplevert. Het college zegt in het koersdocument dat we kampen met een krappe arbeidsmarkt, waar bovendien veel mensen met pensioen gaan en het verzuim stijgt en daarom wil het college mogelijk het percentage flexwerkers dat nu staat op maximaal tien procent verhogen. En dat is een fundamenteel principe waar wij als P van der A grote moeite mee hebben. Het college rechtvaardig de tot de zeggen dat de flexwerkers en de ZZP'ers die nodig zijn voor deze functies, ja, die zijn niet altijd op zoek naar een vast contract.

Maar ik zou eigenlijk tegenover willen stellen dat niet alle flexwerkers die we in dienst hebben nee zou dus zeggen tegen een vast contract. Wat ons betreft zou dit slechts een tijdelijke maatregel kunnen zijn, waarbij we onderscheid maken in salarisschaal en waar we ook goed evalueren wat dat nou daadwerkelijk betekent in de praktijk. Los dit nou daadwerkelijk iets op? Wat betekent het voor de mensen die dit betreft? En verder zouden we graag zien dat het college inzet op het bieden van perspectief aan medewerkers binnen onze eigen organisatie. Zorg dat je medewerkers aan je organisatie bindt, door ze fatsoenlijk te betalen, door scholing te bieden, door te kijken naar doorgroeimogelijkheden. Een ander punt is: mijn fractie onderschrijft dat er terdege dat we als organisatie investeren in het fundament op informatieveiligheid archivering privacy, digitale vaardigheden en informatievoorziening. Daar hebben wij ook altijd voor gepleit en we lopen hierop ook risico als gemeente en we moeten echt aan de bak en een goede informatiehuishouding is immers zuurstof voor democratie, zeg ik nog maar eens. Het college formuleert een zestal uitgangspunten voor de financiële koers richting de stadsbegroting. En daar zit een tweetal moeilijkheden, vindt onze fractie.

Het college stelt dat we het verhogen van gemeentelijke inkomsten bij voorbaat moeten uitsluiten, en dat vinden wij te vroeg om dat in dit stadium al te doen. Immers, dat is dadelijk een belangrijke knop waarin we misschien kunnen moeten kunnen draaien. Die kans moet zich kunnen voordoen en we moeten nu niet al zeggen geen mee. Daar gaan we in elk geval niet met elkaar naar kijken en ik hoop niet dat het nodig is. Laat dat helder zijn. Maar we moeten wel die mogelijkheid nog met elkaar hebben. En daarom dienen wij met GewoonNijmegen.NU, CDA, Partij voor de Dieren en SP, het amendement: Maakt op voorhand nog geen keuze in. En daarnaast vinden wij principieel dat de Raad bij afwijkingen op geformuleerde uitgangspunten aangaande de financiële koers van de stad eerst geconsulteerd moet worden. En daarom dienen wij met Gewoon Nijmegen.NU, CDA, VVD en de SP de motie bij afwijkingen van de koers eerst naar de Raad. En ik ga ervan uit dat we in financiële tijden ook eerlijk kijken naar de grote opgaves waar we voor staan en dat ook

de coalitiepartijen hun eigen ambitie tegen het licht houden. Want het gesternte is veranderd en dat betekent dat we een nieuwe koers moeten bepalen. Daar moeten we ook kijken of eerder geformuleerde ambities kunnen worden uitgesteld, getemporiseerd of zelfs in het uiterste geval die door kunnen gaan. Het doel is volgens onze partij dat neem ik, sociaal beleid en iedereen mee kan doen. Ik kom langzaam aan het einde van mijn eerste termijn, maar niet voordat we er nog even teruggaan naar het wielrennen. Want als we terugkijken naar de kopgroep dan zien we vlakte achter het peloton met heel veel Nijmegenaren. Nijmegenaren uit allerlei stadsdelen, allerlei achtergronden, ze stoempen door om in het wiel te blijven. Het doel is dat niemand hoeft te lossen en sommige mensen hangen al aan het elastiek. Je kunt dan wel door kachelen, zoals wijlen Gerrie Kneteman zei, met het verstand op nul heel hard doorfietsen, maar dat is voor niemand goed. De kopgroep moet soms wordt langzaam gaan fietsen om sommige fietsers een duwtje in de rug te geven of ze uit de wind te houden. Want alleen zo zullen alle fietsers de finish bereiken. En voorzitter, laat dit een symbool zijn voor de koers van onze stad, een stad waar we ook in financieel moeilijke tijden omkijken naar elkaar.

Waarin we gezamenlijk, college en raad, de coalitie en oppositie beslissingen maken en ook transparant zijn, naar al die Nijmegenaren in onze stad. Omdat de politiek keuzes maken is en dat we juist ook moeilijke keuzes moeten kunnen uitleggen. En wat dat betreft is daarbij het credo nog steeds volgens onze partij, de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten. Dank u wel. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Ik dank u. Daar voorts naar de volgende spreker, dat is de heer Lokker namens GroenLinks. Naam spreker 8: meneer Lokker (GroenLinks) Dank u wel, voorzitter. Ik wou dat ik nu een fiets had, omdat die afstand af te leggen. Ik dacht, ik doe ook een wielrij grapje, maar ik hoorde het al. Maakt u geen zorgen die komen verder niet meer. Voorzitter, gelukkig wordt aan de linkerkant weer gelachen. Vorig jaar stond ik hier om ons nieuwe coalitieakkoord bespreken. Een akkoord voor bomvol met plannen en ambities om de uitdagingen van deze tijd aan te gaan. Uitdagingen op het gebied van wonen, het klimaat en ongelijkheid tussen Nijmegenaren. Dat was en dat is nog steeds hoognodig. In het coalitieakkoord hebben we afgesproken dat we vaart blijven maken met het toevoegen van betaalbare woningen, dat we werk maken van het vergroenen en klimaat-adaptief maken van onze stad. Onze binnenstad wordt nog verblijfsvriendelijker en wij maken een versnelling met de mobiliteitstransitie.

GroenLinks is blij dat het college nu, maar ook al in het afgelopen jaar, voortvarend aan de slag gegaan is met deze en nog vele andere ambities uit ons akkoord. Wij kijken ernaar uit om dit in de volgende jaren voort te zetten. Dit koersdocument laat zien dat we er nu ook op financieel vlak een flinke uitdaging bij hebben. De daling van de huizenprijzen en de stijgende bouwkosten zorg voor financiële tegenvallers en onze grondexploitaties en daarmee nog belangrijker zorg dat voor potentieel veel vertraging in het bouwen van de broodnodige betaalbare huizen in onze stad. Daarnaast geeft het college in dit koersdocument aan dat we op dit moment rekening moeten houden met een structureel tekort van zes miljoen per jaar. Tenslotte heeft ook de gemeente te maken met een tekort aan personeel, waardoor de uitvoering van de plannen in gevaar kan komen. Als je deze omstandigheden optelt bij de uitdagingen die ik net al noemde wonen, klimaat, ongelijkheid. Dan gaan zelfs de grootste optimisten zich nu toch wel even achter de oren krabben. Maar voorzitter, gelukkig zijn GroenLinks dus niet alleen optimisten, we worden ook nog eens gedreven door onze idealen, door het geloof dat we echt een betere wereld kunnen maken. Wij laten ons niet zo makkelijk van ons stuk brengen, want juist wanneer het moeilijk wordt, hebben we de ideale nodig om de juiste politieke keuzes te maken.

Wij zijn dan ook blij dat het college in dit koersdocument voor 2024 de ingezette koers aanhoudt juist nu het moeilijk wordt. Het college stelt bijvoorbeeld voor om de duurzame groei van onze stad te blijven faciliteren.

De fractie van GroenLinks schaart zich hier volledig achter. Maar we zien gelijk de noodzaak om het college te wijzen op de belangrijkste gedachte achter die duurzame groei. De wooncrisis is namelijk niet simpelweg een tekort aan woningen, het is een tekort aan betaalbare woningen. We moeten dus inzetten op het toevoegen van juist die woningen, zowel sociale huur als middeldure huur. En dan bedoel ik echt de middeldure huur en betaalbare koop. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Er is een interruptie van de heer Eigenhuijsen. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik ga gewoon naar mijn vraag. Want, ik lees in het koersdocument dat dat het college ervoor kiest om bepaalde versnellings ambities te temporiseren. Bijvoorbeeld de ambitie om een energieneutraal neutrale stad zijn dan in 2045. En het college stelt de vraag van: Goh, waar vinden we het temporiseren naar de landelijke streefdatum een optie? Zou ik aan de heer Lokker mogen vragen: Is voor GroenLinks dat ook een optie of is dat geen bespreekpunt? Naam spreker 8: meneer Lokker (GroenLinks) Ja, dank u wel, voorzitter. Het is allereerst om te reageren op het op uw laatste vraag. Voor ons is dat geen optie. Ik kom daar zo meteen nog op terug om uit te leggen wat onze gedachten daarover zijn.

E, tegelijkertijd, denk ik, dat het koersvast houden juist past bij het, of temporiseren juist past bij koersvast houden. We gaan niet allerlei andere dingen doen. We kijken en ik kom daar zo nog op terug op bepaalde onderwerpen of het niet beter is op dat een ander tempo te doen. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Voorzitter, maar dat temporisering geldt dus op alle andere doelen, alle andere ambities, behalve op het eerder energie-neutraal klimaatneutraal zijn. Dat is voor u geen optie onbespreekbaar? Naam spreker 8: meneer Lokker (GroenLinks) Nee, wat voor ons bespreekbaar is over temporiseren als temporiseren helpt om onze ambities betaalbaar te houden en ze ook te kunnen verwezenlijken, bijvoorbeeld wanneer er een ambitie niet gehaald kan worden door het gebrek aan personeel, dan is temporiseren bespreekbaar en verder zou ik willen zeggen dat temporiseren helemaal niet bespreekbaar is, omdat die ambities te belangrijk zijn om daar mee te wachten tot een later moment. Zoals, ik al zei, moeten we dus inzetten op het toevoegen van betaalbare woningen, zowel sociale huur, echter, middeldure huur en betaalbare koop. Het aanpassen van een woonprogramma in de grondexploitaties om meer opbrengsten te halen is wat GroenLinks betreft dan ook niet aan de orde. Maar die betaalbare woning, hoe betaalbaar die dan ook mag zijn.

Wordt pas echt een fijn en prettig huis als het in een mooie en groene omgeving staat. Een groene omgeving met ruimte voor natuur, biodiversiteit zorgt voor een gezonde en fijne leefomgeving, daarnaast draagt dit groen brij aan het tegengaan van de gevolgen van klimaatverandering zoals hittestress en wateroverlast. Beknibbelen op de kwaliteit van de openbare ruimte is daarom geen oplossing. Het zorgt alleen maar voor meer problemen op de lange termijn. Ik zei het net al, maar de klimaatcrisis kan niet wachten. Dat hebben we met zijn allen al veel te lang gedaan. We willen... Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Wederom een vraag van de heer Eigenhuijsen. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU)

Ja, voorzitter, u kijkt weer naar me, maar de heer Lokker gaat in het tweede punt wat de coalitie of het college graag wil heroverwegen namelijk aanpassingen doen in het programma in de gebiedsontwikkeling waarin staat: dat kan gevolgen hebben voor andere ambities, bijvoorbeeld op groen of betaalbaar wonen. Bent u ook niet bereid om dat te heroverwegen dus de ontwikkeling in het programma in de gebiedsontwikkeling? Dat hoor ik u namelijk zeggen. Naam spreker 8: meneer Lokker (GroenLinks) Ja, dank u wel, voorzitter. Het koersdocument wat voorligt geeft het laat het college zien welke richtingen zoekrichting het college heeft, welke mogelijkheden er zijn voor ons als Raad om bij te sturen. Wat ik met deze twee opmerkingen en nog een aantal andere opmerkingen die nog gaan volgen wil doen, is aangeven wat belangrijk is voor mijn fractie, waar mijn fractie niet op zou willen sturen. Andere opties die ik niet noem, zijn daarbij natuurlijk wel mogelijk. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Ja, voorzitter, die snap ik, maar het koersdocument is ook voor ons als raad zometeen richtinggevend wij willen er zometeen zien waar we ook de coalitie naartoe. Ik begrijp dus heel goed dat u dus niet de aanpassing in de gebiedsontwikkeling wil heroverwegen en doet u niet de ambitie om eerder klimaatneutraal we in 2045 niet wil heroverwegen. Dat is voor u een no-go.

Naam spreker 8: meneer Lokker (GroenLinks) Nee, dan begrijpt u mij niet helemaal goed. Er staan op in het koersdocument een aantal knoppen, waar mevrouw Brand ook al naar verwees, die verschillende knoppen die zijn gemaakt op de vraag van de Raad. Daar onder andere staat dat een mogelijkheid is om het type woonprogramma aan te passen. Daarvan zeggen wij het woonprogramma aanpassen, zoals we dat hebben afgesproken in het coalitieakkoord, namelijk we volgen daarbij het woonbehoefteonderzoek met voldoende betaalbare woningen. Voor ons is het inderdaad geen optie om de aan te draaien. Een tweede optie, waarin staat we gaan verdichten en we gaan meer programma toevoegen, is daarentegen zeker een optie waar met GroenLinks over te spreken valt. Dus er zijn verschillende opties die wij een goed idee vinden en in dit geval heb ik twee opties genoemd die wij geen goed idee vinden. Naam spreker 10: meneer van Hooft (SP) Voorzitter. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) De heer van Hooft. Naam spreker 10: meneer van Hooft (SP) Ja, is leuk dat u dat zegt. Een optie voor ons wel verdichten. Eén van die verdichtingsopties die in dit voorstel staan, is het volbouwen van Veur-Lent. Is dat voor u een optie die aanvaardbaar is? Naam spreker 8: meneer Lokker (GroenLinks) Die had ik die vraag had ik eerlijk gezegd anderhalf jaar geleden verwacht.

Nee, volgens mij hebben we als Raad daar een beslissing overgenomen, dat we daarmee de beslissing van de stad hebben gevolgd en dat is wat ons betreft nog steeds een heldere beslissing. Er staan ook nog steeds achter. Naam spreker 10: meneer van Hooft (SP) Dus dat is een onaanvaardbaar iets voor u? Naam spreker 8: meneer Lokker (GroenLinks)

Ja, ik kan bij alle stukken kan zeggen op welke of wat onaanvaardbaar is, maar dat heb ik heb dat volgens mij net gezegd. Veur-Lent is een beslissing overgenomen door deze Raad, door mijn fractie en door alle andere fracties in deze Raad, waarin we hebben gezegd: we volgen daarmee de uitslag van het van de stadspeiling. En, volgens mij, is dat hartstikke helder. We gaan niet bouwen op VeurLent. Naam spreker 10: meneer van Hooft (SP) Oké, heel goed. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) De heer Bakker dan nog. Naam spreker 7: meneer Bakker (VVD) Ja, voorzitter, ik sluit me toch even aan, ook bij de heer Eigenhuijsen en de heer van Hooft, want ik hoor de heer Lokker een aantal dingen zeggen die niet wil. In het raadsvoorstel staat duidelijk: We kijken naar alle activiteiten in de totale begroting en heroverwegen of deze nog voldoende bijdragen aan onze ambities. Ik hoor de heer Lokker een aantal blokkades opwerpen, maar ik zie vervolgens geen motie of amendement van de heer Lokker, dus ofwel het is een hele lege huls die die hier staat te verkondigen, oftewel het klopt met wat u zojuist in zijn antwoorden zeg, dus ik ben wel benieuwd: komt er nog een amendement of een motie van de heer Lokker aangaande deze punten of is het een lege huls? Naam spreker 8: meneer Lokker (GroenLinks) Nou, voorzitter, ik laat die vervolgens de worden volledig aan de heer Bakker zelf.

Kijk, het gaat erover dat we met het koersdocument richting geven aan onze stad, zoals de heer Eigenhuijsen al zei. Wij doen dat door aan te geven wat er voor ons belangrijk is, onze ambities, die van GroenLinks, maar ook de ambities die we al eerder met het in coalitieverband hebben afgesproken. Volgens mij komen die ambities en wat ik hier nu over zeg. Ik ga ervan uit dat de heer van Elferen namens het college die ieder jaar is aangeschoven niet alles wat ik zeg op schrijf. Ik wil hem ook met liefde mijn tekst trouwens toesturen aan het einde van deze termijn. Maar natuurlijk zal dat zo zijn dat het college weegt wat wij hier vanavond allemaal zeggen. Dat kan in de vorm van een motie. Ik heb ervoor gekozen om dat niet te doen, omdat ik ervan overtuigd ben dat het college ook voelt wat de wil van de Raad is, wat er wel van een meerderheid van de Raad is en ook daarmee straks in een begroting met een definitief voorstel komt, waar wij dan vervolgens kunnen amenderen en het is aan het eindelijk natuurlijk onze verantwoordelijkheid om de begroting vast te stellen en daarin ook te zeggen over de blij zijn met de manier waarop het college onze inbreng van vanavond heeft verwerkt. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) De heer Bakker nog een, dan verzoek ik de heer....

Naam spreker 7: meneer Bakker (VVD) Ja, voorzitter, want dit zijn dit zijn heel veel woorden om helemaal niks te zeggen. Dus ik wil toch eigenlijk mijn vraag herhalen. Klopt en ik zal hem anders formuleren, maar dan klopt het conclusie dus dat eigenlijk alle opties openliggen voor de heer Lokker of klopt die niet? Naam spreker 8: meneer Lokker (GroenLinks) Ja, kijk, ik heb natuurlijk al heel veel woorden gezegd, maar dan zou ik u toch willen vragen om daarnaar te luisteren, want ik heb zojuist al een aantal dingen gezegd die voor mijn fractie niet openliggen aan opties en daar heb ik geen moties of amendementen voor nodig. Dat heb ik net gezegd. Volgens mij heeft het college dat kunnen horen en ik ga ervan uit of ik hoop dat het college dan denkt oh, GroenLinks, wil dat niet. Laten

we dat dan niet in de begroting zetten. Als het dan straks toch in de begroting staat, dan zeg ik: nou, dat willen we eigenlijk niet en dan gaan we het daar met elkaar over hebben op het moment dat de begroting begrotingen... Naam spreker 7: meneer Bakker (VVD) Toch nog één vraag, voorzitter... Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Ja, heel kort, want dan ga ik meneer Lokker... Naam spreker 7: meneer Bakker (VVD) Ja, want dan heb ik dan wel de vraag aan de heer Lokker: Wat zijn we hieraan doen? Er ligt een koersdocument daarin staat eigenlijk alle opties liggen open. Vervolgens gaan we dat straks besluiten. Alle opties liggen open. Ik hoor de heer Lokker zeggen: voor mij liggen niet alle opties open. Maar gaat u dan straks tegen in het koersdocument stemmen? Of wat gaat er precies gebeuren? Want we zitten hier toch om koers te bepalen. En als je koers bepaalt, dan kom je met voorstellen die koers geven, dan ga je niet zeggen: We willen die kant op, maar als puntje bij paaltje komt, stemmen tegen en dan stel ik voor dat alle opties openliggen dat lijkt mij echt onmogelijk. Naam spreker 8: meneer Lokker (GroenLinks) Er is iemand in de zaal, in ieder geval, met u eens dat. Dat is fijn, nou ja, er is in ieder geval, één. Ik ben dat niet.

Kijk, het gaat over het koersdocument stelt een aantal dingen voor, een paar uitgangspunten die ook in het worden herhaald en vervolgens een aantal zoekrichtingen op verschillende domeinen volgens mij, wat ik hier sta te doen, wat mevrouw Brand weer heeft gedaan en wat anderen van u ook zullen doen, is daarop aangeven wat er voor hun partij belangrijk is. Dat heb ik gedaan voor onze stad: betaalbaar wonen, zorg dragen voor het klimaat en zorgen dat de ongelijkheid in onze stad niet toeneemt. Dat geef ik mee aan het college en daarvoor ga ik uit dat het ook straks te zien is in de begroting. Als dat niet te zien is in de begroting, dan zullen we daar op dat moment ook op terugkomen en zeggen: wij hebben dit aangegeven, wij vinden dit nog steeds, want dat gaat niet veranderen en we zullen dan daar ook amendementen en moties vragen over stellen. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Als het op hetzelfde punt is, dan nog één keer, meneer Eigenhuijsen, want ik hoor bij die, ik hoor de heer Lokker namelijk nu drie, vier keer soortgelijke bewoordingen... Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Het is niet op hetzelfde punt, voorzitter. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Oké, ga uw gang. Naam spreker 9: meneer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Voorzitter, ik ga het gewoon op een ander punt dan proberen.

In dit koersdocument staat dat het college actief gaat sturen op kostenreductie hiervoor zijn een aantal mogelijke zoekrichtingen. En dat noemen ze a tot en met i. Welke opties zijn er voor GroenLinks bespreekbaar? Welke zoekrichtingen zijn er voor GroenLinks niet bespreekbaar? Naam spreker 8: meneer Lokker (GroenLinks) Voorzitter, ik kom ik zo meteen in mijn verhaal op terug. Voorzitter, de klimaatcrisis kan niet wachten, zei ik al, want dat hebben we met zijn allen al veel te lang gedaan. We willen dus ook absoluut slappe stappen blijven zetten naar een klimaat en energie-neutraal Nijmegen. We hebben wat ons betreft geen keus en

moeten verstandige beslissingen nemen voor de lange termijn. Geen onverstandige keuzes voor de financiële korte termijn. Voorzitter, we zien dat de ongelijkheid in ons land alleen maar groter wordt. Daarom moeten we in Nijmegen juist vasthouden aan onze koers. In Nijmegen krijgt iedere inwoner de zorg en ondersteuning die hij nodig heeft, helpen we mensen met schulden en ondersteunen we mensen in een uitkering extra, zodat ze net als ieder ander mee kunnen doen in onze stad, juist wanneer de ongelijkheid in ons land alleen maar groter wordt. GroenLinks is trots op dat we deze ambitie al jarenlang waarmaken, maar we voelen ook een groeiend ongemak bij de uitvoering. In alle goede bedoelingen in deze Raad is er namelijk een kerstboom aan regelingen opgetuigd waar we op zich natuurlijk heel trots op zijn. De vraag is echter wel of al deze verschillende regelingen nog wel zo gebruiksvriendelijk zijn en of we ook op deze manier echt ons doel bereiken. Ons minimabeleid werkt alleen als mensen er ook makkelijk toegang toe hebben. Daarom willen wij een vereenvoudiging zodat inwoners meteen alles krijgen wat ze nodig hebben, zonder zich te vermelden bij allerlei verschillende loketten, onder allerlei verschillende voorwaarden. Iedereen moet in één keer krijgen waar die recht op heeft. En voorzitter, wij zijn niet de enige met die ambitie in ons land.

De gemeente Tilburg ging ons bijvoorbeeld al voor. Daar krijgen inwoners maandelijks een bedrag gestort dat ze normaal via allerlei regelingen bij elkaar hadden moeten sprokkelen. Vanuit deze zelfde gedachte kijken we naar de focus die het college legt op maatwerk en de uitbreiding van de doorbraak aanpak. GroenLinks is hierover te spreken. Met de doorbraak aanpak worden de problemen van Nijmegen naar de bij de wortel en met een blijvend effect aangepakt. Deze aanpak werkt. We doorbreken daarmee de negatieve spiraal. En het mooie is, mevrouw Brand zei het ook al, het is op de lange termijn ook nog eens goedkoper. Als laatste noem ik nog... Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) Er is nog een vraag van de heer van Hooft, dacht ik, ja. Naam spreker 10: meneer van Hooft (SP) Ja, u zegt dat over die doorbraak aanpak, nou wordt daar volgens mij al een jaar of tien, 15 op die manier over gesproken en is steeds gezegd: Dat gaan we nou eens echt aanpakken, want dat lost heel veel problemen op. Ik trek me helemaal dood als ik hier zie staan dat er een half procent van de vier en half procent van de mensen die daar aanspraak op maakt. Dat die voor die doorpraten braak aanpak op dit moment in aanmerking komt, betekent dus dat we een heel klein beetje hebben opgelost, en heel veel nog niet. Terwijl dit echt al jaren speelt.

Waar haalt u de overtuiging en het vertrouwen vandaan dat dit nou opeens wel gaat werken? Want dit is echt niet een discussie van gister. Dit is een discussie die al gewoon tien, 15 jaar speelt. Die doorbraak aanpak moeten we nu eens echt gaan doen en er komt dus blijkbaar in de praktijk geen zak van terecht. Naam spreker 1: meneer Bruls (Voorzitter) De heer Lokker. Naam spreker 8: meneer Lokker (GroenLinks) Nou, of daar wat van terechtkomen of niet, dat laat ik volledig met u. Kijk, wat wij hebben gezien is dat we vierenhalf procent van huishoudens in onze stad maken, gebruik van meer, van meerdere regelingen, vijf of meer, terwijl we slechts een half procent van de huishoudens die bereiken met de doorbraak aanpak. Dat is niet omdat de doorbraak aanpak niet werkt en tegendeel dat is gewoon omdat we daar niet meer op inzetten. Gelukkig zijn we, in het coalitieakkoord hebben we afgesproken om nog meer in te zetten op doorbraak aanpak, niet alleen bij huishoudens, maar ook bijvoorbeeld op jeugd. Daar zijn we al heel blij mee. We zien dat het werkt. We zien ook dat het dus op de goedkoper wordt, maar ook nog eens dat we mensen veel beter werken. Dat is voor ons reden om te zeggen: Daar moeten we daar nu meer in investeren, waarom dat eerder niet is gebeurd. Ik kan me zomaar voorstellen dat dit vraagt een voorinvestering en het kost het lost niet altijd gelijk meer dingen op.

En wij zijn van plan en wij zijn er staan erachter om die investeringen te doen.

Misschien is dat de reden waarom het eerder niet is gebeurd. Dan geef ik de heer van Hooft. Ja, toch een vervolgvraag naar eerder was ook de inzet om al die mensen die van vijf of meer regelingen gebruik maakt om die daar op die doorbraak aanpak te zetten. En het kost geld. Dat levert uiteindelijk heel veel geld op. De voorinvestering kost wel wat, dus er is eigenlijk geen enkele goede redenen te verzinnen waarom het iedere keer dus niet gebeurd is, terwijl het al volgens mij een twee, drie coalitieakkoorden hiervoor ook gestaan heeft. We gaan dat nu echt doen en blijkbaar komt het dus niet van de grond. Waarom zou het dan nu wel van de grond komen, terwijl het nou de afgelopen 12 jaar niet gebeurd is, want dat is eigenlijk schrikbarend wat hier staat. Nog een keer de vraag. Nou, dat vindt het niet zo schrikbarend. Kijk op het moment dat je één team hebt die de doorbraak aanpak doet en die stuurt de stad en om mensen te helpen, dan kun je zoveel mensen helpen. Nou, blijkbaar is dat in dit geval 0,5 procent van de huishoudens. Op het moment dat je zegt: nou, dat werkt eigenlijk heel goed. Dat betekent dat je dat doorbraak aanpak team kan van kan verdubbelen naar bijvoorbeeld; twee teams of drie teams of in dit geval zeven teams, en dan kunnen ze al die vierenhalf procent van de huishoudens wel helpen. Dat lukt niet allemaal in 2024, maar wel in de komende jaren.