Woordelijk verslag 2 november 2022

En mijn fractie vindt het, gezien het refrein wat nog steeds als een soort van zwaard van Damocles boven ons hoofd hangt, heel erg verstandig dat het college er nog wel even voor kiest om meer te sparen. De hondenbelasting een onrechtvaardigde belasting, wordt afgeschaft en dat verdient een groot compliment. Er wordt geïnvesteerd in het uitbaggeren van onze havens en toch een belangrijke economische pijler van onze stad en de binnenstad krijgt, al wordt het misschien deels tenietgedaan door een verhoging van de parkeertarieven een miljoenen impuls. Stuk voor stuk, net als het actieplan biodiversiteit en het ecologisch inrichten van stadsbeheer, stuk voor stuk punten die de VVD van harte onderschrijft en steunt. De oppositiepartijen in deze raad geven ook samen met het goede voorbeeld, als het aankomt op samenwerken, op draagvlak en op vertrouwen. We dienen vandaag met alle oppositie, van socialistisch tot liberaal, van conservatief tot progressief een totaalpakket aan moties en amendementen in.

CompanyWebcast @ 2022/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 14 of 100

Namens de Partij van de Arbeid, het CDA, de Partij voor de Dieren, de SP, GewoonNijmegen.Nu, ODV en natuurlijk mijn eigen VVD dien ik dan ook alvast het amendement veilige hoeksteen voor sociale wijk in. Met dit amendement slaan we twee vliegen in één klap. Het is veilig, het vergroot de veiligheid en het is sociaal. Er gaan meerdere naar het veiliger maken van de plek. Maar dat het allerbelangrijkste is, je eigen leefomgeving. Daar waar je kinderen buitenspelen, daar waar je ze puber, daar waar je puber met zijn vrienden op een veldje staat, daar waar je boodschappen doet of een kopje koffie gaat drinken, op de plek waar je ouders of grootouders een ommetje maken. Die plek daar moet je lekker en met een fijn gevoel over straat kunnen. Met extra bouwcapaciteit in de wijk maak je wijken veiliger en zorg je ervoor dat de publieke ruimte op elk moment van iedereen is. Dat bevordert sociale contacten en het zorgt ervoor dat iedereen zich echt thuis voelt in de eigen wijk, juist ook als die wijk iets meer buiten het centrum ligt. De coalitiepartijen hebben hun coalitieakkoord de prachtige titel ons Nijmegen, stad van iedereen meegegeven. En ik spreek vandaag dan ook de hoop uit dat die titel ons Nijmegen, stad van iedereen, van het coalitieakkoord meer is dan een holle frase.

En daarmee bedoel ik dat als wij met zeven partijen, van de VVD tot de SP en alles wat daartussen zit, samen uit een pakket samen tot een pakket van zes moties en amendementen kunnen komen met een keurige dekking, dan is dat een heel gebalanceerd pakket. En dat verdient steun. Om dit verhaal compleet te maken. Ik begrijp en ik snap heel erg goed dat de drie coalitiepartijen gepuzzeld en onderhandeld hebben om tot de afspraken die nou in de begroting liggen te komen. En dat dit pakket van de oppositie die afspraak er dan weer wijzigt en dat is ingewikkeld. En misschien moet je dan als coalitiepartij zelfs nog een keer over je eigen schaduw heen stappen. Maar en daarom mijn oproep, maar dat is wel het verschil tussen ons Nijmegen, stad van iedereen en ons Nijmegen en met ons bedoelen we de coalitie. Verder is voor VVD jezelf kunnen zijn, regie kunnen voeren op je eigen leven en mee kunnen doen aan het maatschap aan de maatschappij zien wel het allerbelangrijkste uitgangspunt. Het maakt je een vrij en zelfstandig mens. We vinden het daarom belangrijk, we vinden het daarom belangrijk dat projecten waar de gemeente Nijmegen een belangrijke rol in heeft, voor iedereen toegankelijk zijn. Soms kom je er achteraf dat je aan de voorkant iets hier niet proactief of goed genoeg ingeregeld hebt, dat je niet goed genoeg rekening hebt gehouden met iedereen.

Dit is ook het geval bij de Fasim, de Boksschool maar misschien ook wel op andere locaties. Deze locatie is in ieder geval voldoende, onvoldoende-onvoldoende onvoldoende toegankelijk voor mensen met een beperking. En om dat probleem aan te pakken en om iedereen die mee wil doen toch goed te kunnen laten boksen in de Fasim, dienen we samen met de Partij van de Arbeid, de motie: what's in the box in. Als we verder kijken naar de inhoud van de begroting, dan ziet de VVD nog één heel groot probleem. Ik noemde hem net al, het is het mobiliteitsbeleid. En ik kan me over alleen maar heel erg helder zijn. De VVD zal zich op alle manieren blijven verzetten tegen een ideologisch uitdrijven van de auto, zoals GroenLinks, D66 en de Stadspartij dat nu in hun coalitieakkoord en hun begroting doen. Het is ons echt een groot doorn in het oog. Kunnen gaan en staan waar je wil. Op het moment dat je dat wil, is het fundament van een vrij leven. Het investeren in infrastructuur voor fiets en voetgangers is dan een goede keuze, maar het eenzijdig alleen focus hebben op die twee groepen doet geen recht aan de behoefte en niet aan de noodzaak om ook een goede auto-infrastructuur te realiseren. Eén van de meest in het oog springende punten in deze anti auto ideologie is de begroting is in de begroting het weer verder belasten van de automobilist in de parkeertarieven.

Door deze verhoging van de parkeertarieven wordt onze stad steeds minder aantrekkelijk voor bewoners, voor hun bezoek, maar ook voor mensen die graag naar ons stad vertoeven. De VVD vindt het echt een eeuwige zonde, een domme keuze, die bovendien slecht is voor de middenstand, terwijl die juist op dit moment al zo onder druk staat. En daarom dienen we het amendement auto's zijn geen melkvee in. Ik kom tot een afronding. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Burgemeester & Voorzitter) Er is nog een interruptie van mevrouw Grutters. Sprekernaam 5: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, u gaat hier een dank, voorzitter. Vraag aan de heer Bakker. Sorry, vraag aan de. Voorzitter, ik ben bijna mijn vraag kwijt. Sprekernaam 6: De heer Bakker (Raadslid VVD)

CompanyWebcast @ 2022/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 15 of 100

We kunnen in ieder geval constateer dat de heer van Campen niet ver veur uut hebt gekeken toen die toen die zijn telefoon meenam. Sprekernaam 5: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Voorzitter, vraag aan de heer Bakker. De heer Bakker zegt dat het voor ondernemers en voor de Nijmegenaren een tariefsverhoging voor het parkeren echt nou, de grote hel is. Ik ben benieuwd wat de heer Bakker vindt van het feit dat een bezoeker van Nijmegen kan gaan bezoeken, daar de horeca kan gaan bezoeken, daar 15 tot 17 procent meer betaalt voor een etentje of een biertje. Maar dan als die de auto ophaalt in de parkeergarage 50 cent per uur betaalt. 50 cents per uur betaal je in Nijmegen als je een avondje gaat stappen. En, meneer Bakker, dat is al tien jaar zo. Tien jaar lang 50 cent per uur. Waar ziet u de problemen? Sprekernaam 6: De heer Bakker (Raadslid VVD) Ja, dat is hartstikke mooi, is wel trouwens voor dat moment 50 cent te veel, maar het gaat natuurlijk om alle andere momenten waar die tariefverhoging wel van toepassing is en waar je enkele euro's per uur betaalt. Uiteindelijk is het: wil je een aantrekkelijkere binnenstad waar mensen graag komen, dan maak je parkeerruimte en tarieven goedkoop en wil je een minder aantrekkelijke binnenstad of stadwaar mensen niet graag met de auto komen, ja, dan jaag je ze weg door minder parkeerplekken te realiseren en niet te verhogen.

Sprekernaam 5: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Voorzitter. Een aanvullende vraag, dus ik begrijp van meneer Bakker dat het niet uitmaakt hoe de binnenstad eruit ziet, maar dat die aantrekkelijk is als het goed is voor het parkeren. Sprekernaam 6: De heer Bakker (Raadslid VVD) Nee, dat begrijpt u helemaal verkeerd. U begrijpt van mij dat als de tarieven van parkeren hoger worden, dat de binnenstad dan minder aantrekkelijk wordt. Sprekernaam 4: De heer van Hooft (Raadslid SP) Voorzitter. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Burgemeester & Voorzitter) De heer van Hooft. Sprekernaam 4: De heer van Hooft (Raadslid SP) Ja, meneer Bakker, maak me wel heel erg benieuwd, u vindt 50 cent voor een uur parkeren te veel? Maar dat. Want dat zei u net. Gewoon een hele andere vraag, hé. De regering, die heft voor iedere kubieke meter gas, die je verstookt moet je ook 50 cent belasting betalen. Wat vindt u daar eigenlijk van? Sprekernaam 6: De heer Bakker (Raadslid VVD) Als ik... Sprekernaam 4: De heer van Hooft (Raadslid SP) Is van uw partijgenoot Rutte, die dat al heel lang doet hé... die ons gewoon helemaal onze portemonnee echt leeg trekt, hé. Sprekernaam 6: De heer Bakker (Raadslid VVD)

CompanyWebcast @ 2022/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 16 of 100

Ik kan u van harte aanbevelen om te solliciteren bij de Tweede Kamer, als u daar iets van wil vinden. Ik wil graag een aantrekkelijke binnenstad en een aantrekkelijke stad en daarvoor lijkt het mij heel erg wijs dat we de parkeertarieven niet verhogen. Sprekernaam 4: De heer van Hooft (Raadslid SP) Dan een vervolgvraag als al die mensen voor iedere kubieke meter gas die 50 cent in hun zak houden, weet je hoeveel ze hier in de stad en de binnenstad kunnen uitgeven? Sprekernaam 6: De heer Bakker (Raadslid VVD) Nee, maar gaat u mij dan vertellen? Sprekernaam 4: De heer van Hooft (Raadslid SP) Nou ja, het gemiddelde gebruik is iets van 1100 kub keer 50 cent, heb je zes bijna 600 euro per jaar meer te besteden dus, dat is volgens mij heel mooi voor de binnenstad.

Sprekernaam 6: De heer Bakker (Raadslid VVD) Mooi ik... Sprekernaam 1: De heer Bruls (Burgemeester & Voorzitter) Meneer Bakker gaat zijn betoog vervolgen. Ja, ik denk dat deze vergelijking als een tang op een varken slaat. De VVD wil één ding en daar staan wij pal voor en dat is een aantrekkelijke binnenstad voor iedereen, ook voor de mensen die met de auto komen. En wij vinden het heel erg jammer dat de coalitie er nadrukkelijk voor kiest om die auto' s steeds verder uit te drijven en dat is slecht voor mensen die hier hun boodschapjes wel met de auto willen doen. Dat gezegd hebbend voorzitter, want ik was volgens mij bij een afronding, ja, dat klopt, daar was ik. Het is niet erg als we op inhoud van ideeën verschillen, we hoeven namelijk ook niet eens te zijn als we maar in de volledige openheid dat gesprek met elkaar voeren. Uiteindelijk gaat het dan niet om woorden, maar om daden en ik daag daarom ook echt nadrukkelijk de coalitiepartijen uit om hun woorden ons Nijmegen, stad van iedereen, om te zetten in daden. En straks die uitgestoken hand of de vredespijp van de Heukelum pijprokers bijeenkomst, zo je wil. De uitgestoken hand, het uitgebalanceerde verhaal van de oppositiepartijen te omarmen, de daad bij het woord te voegen en voor dit pakket moties en amendementen te stemmen. Dank u wel. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Burgemeester & Voorzitter) Ik dank u.

Dan is nu het woord aan de D66-fractie mevrouw Bouwmans. Sprekernaam 7: Mevrouw Bouwmans (Raadslid D66) Voorzitter, Nijmegen als stad waar het fijn is om te wonen en te werken. Waarin ieder kind dezelfde kansen krijgt, ongeacht de plek waar je geboren bent, een stad waarin we de klimaatcrisis serieus nemen en de urgentie voelen om daar iets aan te doen, nu en voor toekomstige generaties. Dat is waar we de komende tijd voor aan de lat staan en met die bril heeft mijn fractie naar deze stadsbegroting gekeken. Doen we wat nodig is voor onze inwoners en onze stad? En doen we dat met een goede financiële onderbouwing? Het antwoord daarop is: ja. We leven in onzekere tijden. De nasleep of misschien weer opleving van corona is nog niet voorbij. De kurkdroge zomer maakt de noodzaak van klimaatadaptatie letterlijk zichtbaar en er is oorlog in Europa, met als gevolg de pan uitrijzende energiekosten en een ongekend hoge inflatie en koopkrachtdaling. De eerste zinnen van deze begroting drukken ons al met de neus op de feiten. Duizenden huishoudens in onze stad hebben moeite om aan het einde van de maand de eindjes aan elkaar te knopen. Duizenden kinderen in Nijmegen groeien op in armoede.

CompanyWebcast @ 2022/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 17 of 100

Financiële problemen vormen een steeds groter risico voor steeds meer Nijmegenaren. Bestaanszekerheid neemt af, kansengelijkheid neemt af. Voorzitter, deze ontwikkelingen zijn confronterend en zeer zorgelijk. Ja, natuurlijk, het gaat op veel vlakken heel goed met de stad, maar de problemen waar we de afgelopen maanden in toenemende mate mee te maken hebben gekregen, zijn op zijn zachtst gezegd niet mals. Tegelijkertijd blijft de torenhoge ambities die we al hadden onder meer de bouw van tien duizend woningen en op koers blijven naar een energie neutrale stad-in 2040 gewoon staan ,want ook dat is keihard nodig. Ik licht drie voor ons hele belangrijke punten uit waar ik dieper op in wil gaan. Allereerst de klimaatcrisis, daarvoor moeten we groter, maar ook kleine stappen zetten. De kurkdroge zomer en de stijgende energieprijzen maken onze gemeentelijke inzet op duurzaamheid en in de energietransitie nog urgenter. Er gaat meer dan een tandje bij en dat moet ook, willen we onze stad leefbaar houden voor toekomstige generaties. Maar het moet ook om de leefbaarheid van dit moment te waarborgen. Wij geloven dat we met alle afspraken uit het coalitieakkoord en hoe die vertaald zijn in deze stadsbegroting grote ambities op duurzaamheid en in de energietransitie waar kunnen maken. Maar, voorzitter, het gaat niet alleen om grote stappen, het gaat soms ook om kleine stapjes.

Daarom dienen we samen met GroenLinks, Stadspartij Partij van de Arbeid en de SP de motie statiegeld hoort naast de prullenbak in, waarbij we oproepen om doneringen rond de prullenbak prullenbakken te plaatsen. Er zijn ijzeren ringen rondom prullenbakken waar je een lege plastic flesjes in kunt zetten. En dat zorgt voor een betere inzameling van statiegeld flesjes. Het tweede punt gaat over kansengelijkheid. Ik zei het in deze zaal al eerder: het maakt in Nijmegen uit voor de kansen die je in je leven krijgt, in welke wijk je wieg staat. Maar door bovengenoemde problemen lijkt het nu ook nog eens zo dat het zelfs uitmaakt voor de kansen die je in je leven krijgt, in welke wijk je als kind naar school gaat. Uitgaven zoals de ouderbijdrage op school van onze kinderen zijn voor velen ineens een groot probleem geworden, met als resultaat dat er in toenemende mate scholen zijn die niet eens de pepernoten voor een simpele sinterklaasviering bij elkaar geraapt krijgen. Wanneer we onderwijs zien als de cruciale schakel om kansengelijkheid om de kansengelijkheid kloof te dichten en D66 doet dat, dan is dit onacceptabel.

We dienen daarom samen met GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, de Partij van de Arbeid, de SP, de Partij voor de Dieren, het CDA en GewoonNijmegen.NU de motie bijdragen aan de ouderbijdrage in, omdat ieder kind mee moet kunnen gaan op een schoolreisje en ieder kind mee moet kunnen doen met andere activiteiten op school. Het derde en laatste punt gaat over zinvol mee kunnen en mogen doen. Voorzitter, we willen dat elke inwoner van onze stad mee kan doen, want dat maakt Nijmegen zo mooi. Een bonte verzameling van individuele, ieder met een eigen verhaal en achtergrond. Mee kunnen doen, vraagt om gezien en om geaccepteerd te worden. We hebben vier voorstellen om ervoor te zorgen dat ook dat verbeterd. We dienen de motie Nijmegen denkt niet zo zwart wit in, omdat zichtbaarheid essentieel is voor de acceptatie van LHBTIQ plusgemeenschap en daarom willen de D66, GroenLinks Stadspartij Nijmegen, de Partij van de Arbeid, de VVD-SP en het CDA een zichtbare regenboog uiting in de openbare ruimte in ieder stadsdeel. Dat dat nodig is, bleek weer toen vorige week een regenboogvlag werd verbrand in Nijmegen Oost. Ten tweede, vandaag start de week van de pleegzorg. Onze pleegouders zijn goud waard.

Naast de aandacht voor de werving van pleegouders is meer aandacht nodig voor het behouden van pleegouders daarom dienen we samen met GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, de Partij van de Arbeid en de SP het amendement niet alleen pleegouders werven, maar ook pleegouders behouden in. Ten derde, jaarlijks zijn in Nederland meer dan 100 duizend kinderen het slachtoffer van mishandeling. Het tijdig opvangen en melden van signalen van kindermishandeling is cruciaal. Wat D66 betreft, zijn niet alleen scholen en kinderdagverblijven de plek waar signalen van kindermishandeling zichtbaar kunnen zijn, maar ook bij sportverenigingen. Daarom dienen wij het amendement kinderopvang, onderwijs en sportverenigingen als plek waar kindermishandeling en huiselijk geweld zichtbaar zijn, in, samen met GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, de Partij van de Arbeid, de Partij voor de Dieren en de SP. Tot slot, voorzitter. Als gemeenteraad besturen we de stad en in onze stad hebben we een prachtige kinderraad. Ik ben trots te kunnen zeggen dat we namens alle partijen in deze raad de motie verder versterken, Nijmeegse kinderraad indienen. Met deze motie zorgen we dat de ideeën van kinderen uit onze stad niet alleen in kaart worden gebracht, maar ook tot actie worden omgezet, want ook onze kinderen verdienen immers een stem.

Kansengelijkheid begint bij het investeren in onze kinderen, zinvol mee kunnen en mogen doen. Erbij horen. Zo is en blijft Nijmegen en stad van iedereen. Dank u wel.

CompanyWebcast @ 2022/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 18 of 100

Sprekernaam 1: De heer Bruls (Burgemeester & Voorzitter) Ik dank u. Dan geef ik het woord aan mevrouw Lauret, namens de Partij voor de Dieren. Sprekernaam 8: Mevrouw Lauret(Raadslid Partij voor de Dieren) Dank u wel voorzitter. De stadsbegroting. Laat ik beginnen met een compliment aan alle ambtenaren die weer een helse klus hebben geklaard. Maar ook aan alle collega's die moeite hebben gedaan om moties en amendementen te schrijven. De kritiek achter de schermen was altijd groot, zeker ook deze keer weer. Maar als je dat doet, als je iets schrijft, dan kom je op voor je idealen en voor wat je denkt dat belangrijk is en dat vind ik een groot compliment waard. De stadsbegroting gaat over wat we de komende jaren en in het bijzonder in 2023 voor de stad willen, welke plannen we hebben en hoe we het geld gaan besteden het is het gevolg van het Democratisch proces. In dat proces spelen mensen de hoofdrol. De stem van alle andere levende wezens wordt nauwelijks gehoord en als Partij voor de Dieren willen we juist die stem laten horen. Onze besluiten als gemeenteraad raken immers de leefomgeving en belangen van dieren, natuur en milieu. Wat veel mensen zich nog steeds onvoldoende realiseren, is dat wij niet boven deze wereld staan, maar dat wij onderdeel zijn van deze wereld. Als deze wereld instort dan vallen wij ook.

Nou, wil ik niet met doemscenario's komen, maar om ons heen is elke dag te zien dat het niet goed gaat met deze wereld. We vallen van de ene crisis in de andere crises. Klimaatverandering, rampen door klimaatverandering, biodiversiteitsverlies, corona, stikstof, oorlog in Oekraïne, vluchtelingen, inflatie, voedsel en energietekorten en energiearmoede, stijgende voedselprijzen zijn ook nog eens het gevolg. Dit lijken voor een deel zaken die los staan van elkaar, maar dat zijn ze niet. Ze zijn allemaal verbonden door één gemene deler en dat is de mens. En de hebzucht van een minderheid. Er is immers genoeg voor ieders behoefte, maar niet voor ieders hebzucht. Als Partij voor de Dieren geloven wij in het goede van de mens. De mens heeft prachtige dingen bewerkstelligd, maar op dit moment is de wereld oneerlijk verdeeld voor mensen, voor dieren en voor de natuur. Mensen kunnen dit veranderen door andere keuzes te maken. En ja, het helpt om pleisters te plakken, natuurlijk. Maar dat helpt voor kleine wondjes. Dat helpt niet als er sprake is van een slagaderlijke bloeding of van gebroken ledematen en onze wereld is gebroken. Een ander systeem is noodzakelijk, een systeem waarbij zij die geen stem hebben, stem krijgen. En dat geldt voor mensen die geen stem hebben, maar ook voor dieren en natuur. Want de wonden zijn een symptoom van een zieke systeem.

Niet aanpakken van dat systeem is gewoon door etteren. Op een gegeven moment hebben we geen geld meer om allerlei mensen te ondersteunen die op dit moment het verschrikkelijk moeilijk hebben. En wat dan? Het systeem blijft als het niks als het niks veranderd hetzelfde. Dus, terwijl de wetenschap steeds meer tot inzicht komt dat wij minder verschillen van dieren dan we altijd dachten dat zij meer op ons lijken dan we dachten, gaan we door met vernietiging van natuur en milieu, stoppen we dieren steeds verder weg omdat we hun ellendig niet willen zien en verhard onze maatschappij steeds verder, niet alleen naar dieren, maar ook naar mensen. Respect voor elkaar lijkt te verdwijnen op straat, op social-media in het maatschappelijke debat en ook in de politiek. Mensen worden steeds banger. Wetenschap wordt openlijk betwijfelt, mensen weten dat het allemaal zelf beter en over dit alles heb ik grote zorgen. Het is aan ons als raad en college om in deze vreemde tijden testuren op de ratio en op feiten, maar om wel oog en begrip te hebben voor de moeilijkheden waarmee mensen worstelen, gevoelens die er leven en om serieus rekening te houden met andere mensen en dieren. We zijn namelijk allemaal waardevol en onderdeel van een kwetsbare wereld. Als raadsleden willen we het best voor Nijmegen. Het probleem is vooral dat er een beperkte hoeveelheid geld is.

En vaak hebben we andere ideeën over hoe dat besteed moet worden. Dat is dit keer ook het geval. We zijn uiteraard als Partij voor de Dieren, voor armoedebestrijding en veel andere moties die zijn ingediend, die het leven van mensen die het moeilijk hebben, verbeteren. Heel veel partijen dienen daar moties of amendementen al over in en die zullen wij van harte steunen. Maar en of als Partij voor de Dieren vinden we ook dat de stadsbegroting elk jaar beter wordt. Toen we in 2018 begonnen, waren de woorden dieren en biodiversiteit nauwelijks te vinden. Dat is veranderd. Er komt steeds meer aandacht voor. Inmiddels heeft Nijmegen zelfs wethouders die zich inzetten voor dierenwelzijn, duurzaamheid, klimaat adaptatie en stad vergroening. Dat juichen wij toe. Maar als we echte wereld willen behoeden voor desastreuze klimaatverandering en biodiversiteitsverlies, als onze stad daarvoor willen behoeden dan moeten we meer doen en dat ook sneller doen. Elk jaar sterven er meer planten en dieren uit en elk jaar zijn er meer rampen veroorzaakt door

CompanyWebcast @ 2022/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 19 of 100

klimaatverandering, worden de klimaatrapporten alarmerende en gisteren nog werd opnieuw bevestigd dat het kabinet met hun plannen de klimaatdoelen voor 2030 niet gaat halen. Als gemeente kunnen we braaf achter deze plannen aanlopen en denken dat we genoeg doen. Maar we kunnen ook een voorbeeldfunctie omarmen want er is geen tijd te verliezen, niet voor het klimaat en niet voor de biodiversiteit, Inde stadsbegroting ontbreekt het wat ons betreft aan urgentie en daarom dient de Partij voor de Dieren de volgende moties in. Allereerst een motie die het klimaat en CO2 begroting bijlage bij stadsbegroting vanaf 2023. Daarnaast de motie verduurzaming vastgoed. Logisch moment was gisteren, die dienen wij in samen met het CDA, GroenLinks en ODV. Dan nog de motie energiebesparing in openbare ruimte, mogelijkheden genoeg. Daarnaast zijner een aantal moties die wij mede-indienen met andere partijen. Dan gaat het over demotie stop het kapitaliseren van klimaatverandering over de reclames over fossiel en bio industrie vrij. Demotie over geen gascentrale op het ENGIE-terrein die spreekt voor zich. En ook de motie van PvdA eveneens van PvdA, laat de zon schijnen op daken en daarmee in portemonnee van huishoudens. Dat zijn echt de laatste twee zijn, of dat zijn moties van de hele oppositie. Deze moties die ik net genoemd heb, zes in getal, geeft ons de kaart, de kans als het, gaat lekker hier.

Deze moties geven ons de kans als raad beter te sturen op klimaatdoelen en deze ook te behalen. De tijd om te treuzelen met het verduurzamen van vastgoed is immers voorbij en reclames die uitnodigen tot het kopen van producten of diensten, die klimaatverandering verergeren, moeten we niet in ons straatbeeld willen. Een fossiele gascentrale is natuurlijk niet welkom in een green capitol. Dat we daarover gaan discussiëren is ongelooflijk, dat moeten we, dat willen we niet. Verzin iets dat niet bijdraagt aan klimaatverandering. Het potentieel in onze stad om zonnepanelen op daken te leggen is nog lang niet benut en energiebesparing door slimme verlichting in de openbare ruimte is niet alleen goed tegen klimaatverandering en voor de portemonnee, maar ook voor de natuur. Die heeft het moeilijk in ons land en ook in onze stad. We zijn een dichtbevolkt land, een dichtbevolkte stad en de mens is zeer dominant aanwezig. Voor de natuur en de dieren die daarin leven blijft steeds minder ruimte over. Niet voor niets staat in onze omgevingsvisie dat we een balans willen bewaren in onze stad. Een balans tussen onder andere natuur, economische belangen en bebouwde omgeving. Daarom was de uitspraak van de wethouder tijdens een gespreksronde verbijsterend. Hij ziet die balans niet als zijn taak.

Een wethouder vertegenwoordigd het college en met zo een uitspraak doet hij dus een uitspraak namens het college. Als de uitspraak waar is en wie ben ik om een wethouder te betwijfelen. dan loopt het college de omgevingsvisie aan zijn laars. Dat kan niet. Daarom stel ik de volgende vraag aan het college: is het inderdaad de mening van het hele college dat zij het bewaken van de balans tussen natuur en menselijke belangen als economische activiteiten niet als hun taak zien? Graag ontvangen wij een toelichting van het college hierop, dus op de uitspraak van de desbetreffende wethouder. Ik ga door. De Partij voor de Dieren, blijft van mening dat er een goede balans moet zijn. Logisch, al te vaak zien we dat de belangen van de natuur ondergeschikt worden gemaakt aan de korte termijn belangen van mensen, dat we de draagkracht van de natuur, dat we die overschrijden, dat we oneindige groei nastreven, wat niet kan. Evenals voortdurende groei van de stad. Dat kan ook niet op een eindigen hoeveelheid grond in onze stad. Dat vergt keuzes. Zeker als we de leefbaarheid van onze stad belangrijk vinden en omdat die leefbaarheid en de natuur zo belangrijk zijn, dienen wij hierbij ook een tweetal moties in om de stad verder te vergroenen. Samen met de oppositie dienen wij die een motie in, daadwerkelijk meer bomen in Nijmegen.

En als Partij voor de Dieren dienen wij een motie in verwijder de perverse snoei prikkel uit groen contact contracten. Bedoeling daarvan is dat er gewoon minder gesnoeid wordt en dat bomen gewoon de kans krijgen om volle bomen tot volle bomen uit te groeien. Dan iets over de dieren zelf. Er moet meer aandacht komen voor de dieren die in onze stad leven. Zij hebben recht op een plek en zij vervullen allemaal een rol in ons ecosysteem. In de stadsbegroting staat de term plaagdieren, maar die bestaan helemaal niet. De term is door mensen bedacht om aan te geven dat wij weleens last ondervinden van bepaalde dieren. Maar één rat is nog geen plaag. Een rat, eet etensresten en afval en maakt daardoor dus ook onze stad schoner. Mensen kunnen bang zijn voor wespen, maar wespen eten muggen waardoor wij minder last hebben van jeukende bultjes in de zomer. We moeten verbanden leren zien en dieren waarderen voor de nuttige rol die ze spelen in onze leefomgeving. Of gewoon voor wie ze zijn. Terug naar de term plaagdieren, die term levert vol voor veel dieren een onterecht negatieve stigma open daarom dienen wij de motie plaagdieren bestaan niet, in. Ook willen wij dat mensen bewuster worden gemaakt van hoe zij zelf kunnen voorkomen dat er overlast wordt ervaren van bepaalde groepen dieren. Daarom dienen wij het amendement, goede preventieve aanpak voorkomt overlast van dieren, in.

Dit amendement vraagt aandacht voor preventie van overlast vooraf in plaats van achteraf. Te vaak zijn daar mensen immers

CompanyWebcast @ 2022/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 20 of 100

werkelijke oorzaken van problemen. Voor wat betreft dieren willen wij daarnaast specifieke aandacht vragen voor de dierenambulance van Nijmegen, de DAN. Te vaak zijn zij niet bereikbaar of rijders niet. Dit levert veel dierenleed op, met name en in de avonduren en in de weekenden maar ook leed bij mensen die dit soort dieren aantreffen. Alle goede bedoelingen ten spijt. Dit is al een aantal jaren zo en ik moet echt veranderen. Het is notabene een wettelijke taak van gemeenten om dit goed te regelen en de wens staat ook in onze uitvoeringsagenda dierenwelzijn. De gemeente heeft in het verleden extra subsidie gegeven, maar het lijkt erop dat er geen verbeteringen zijn opgetreden. Integendeel er ligt geen goede evaluatie van de dienstverlening en is en er is onvoldoende zicht of de dienstverlening in de toekomst gaat verbeteren of wat daarvoor nodig is. Daarom dienen wij de motie evalueer de wettelijke taak tot zorgplicht voor dieren in, samen met CDA en ODV. Ook willen wij nog aandacht vragen voor dierenmishandeling als signaal van huiselijk geweld. Te vaak worden er nog signalen over het hoofd gezien en blijven mensen en dieren te lang in een gewelddadige situatie zitten omdat er signalen niet worden herkend. We vinden dit erg belangrijk en vinden dat het onderwerp dus ook een plek moet hebben in de stadsbegroting.

En daarom dienen wij het amendement dierenmishandeling als signaal van huiselijk geweld in, eveneens samen met CDA en ODV. Verder willen wij graag oh, nee, die is nog niet ingediend, kan ik niks over zeggen. De volgende amendementen en moties dienen wij mede in. Dat is: compenseer sport en welzijn voor hoge energierekening, veilige hoeksteen voor sociale wijk, kinderopvang, onderwijs en sportverenigingen als plek waar kindermishandeling en huiselijk geweld zichtbaar zijn, meer werk voor jongerenwerk, bijdragen aan de ouderbijdrage. Wonen is een rechtskraak de leegstand en tenslotte verder versterken van de Nijmeegse kinderraad. We hebben nog twee laatste opmerkingen. Wij gaan de motie van de PvdA niet steunen en dat is, willen we ook wel even toelichten dat heeft alles te maken met dat in beide beslispunten de mogelijkheid voor kunst gras wordt ook opengelaten. En de. Sprekernaam 2: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Voorzitter. Sprekernaam 8: Mevrouw Lauret(Raadslid Partij voor de Dieren) Tenslotte willen we ook de motie van de SP: maak van het OV een publieke dienst. Dat vinden wij een zeer sympathieke motie, maar we hebben moeite met een deel van de beslispunten en we willen graag aan de SP vragen of zij de beslispunten twee, drie en vier gescheiden in stemming willen brengen ten opzichte van de beslispunten één, vijf en zes. En daarmee wil ik graag mijn betoog besluiten.

Dank u wel. Sprekernaam 4: De heer van Hooft (Raadslid SP) U tevreden mee kunnen maken. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Burgemeester & Voorzitter) Ik kijk eerst even, mevrouw Brand. Het is duidelijk? Sprekernaam 2: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Nee, het was mij niet duidelijk over welke motie, mevrouw Lauret had. Ik had <...>. Ja, volgens mij mevrouw, over voetballen. Ja, daar bent u niet op natuur of op kunstgrasvelden voor. Dat is mij helder. Ja, dank u wel. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Burgemeester & Voorzitter) Dan de heer van Hooft. Sprekernaam 4: De heer van Hooft (Raadslid SP) Ja, is akkoord, die splitsing. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Burgemeester & Voorzitter)

CompanyWebcast @ 2022/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 21 of 100

Dus daar gaat het door twee, drie en vier, hé, apart. Ja, helemaal goed wordt dat even genoteerd, de administratie. Dank u wel. Dat brengt ons bij de fractie van CDA, mevrouw Mijling. Sprekernaam 9: Mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Ja, voorzitter, dank u wel en ik weet het dus al. We zijn al een tijdje bezig en iedereen wil graag eten, maar heb geduld. Nog heel even. De eerste stadsbegroting van deze periode en normaal begint mijn fractie vaak met het geven van een compliment. En ja, er staan ook zekerpunten in waarin wij ons kunnen vinden. Maar dat komt met name doordat men vrij algemeen blijft. Ik benoemde dit ook al in mijn reflectie op het coalitieakkoord. Over het algeheel hadden ideeën in deze begroting wel meer uitgewerkt mogen worden. En de vraag blijft hoe dit allemaal precies financieel onderbouwd wordt. We krijgen als collega's maar moeilijk heldere antwoorden op. Nee, voorzitter, de begroting leest lekker weg, maar wat staat er nou eigenlijk? Het wordt weinig concreet. En dat maakt het bijna onmogelijk om erop te reageren. Bijna. Bij de bespreking van het coalitieakkoord uitte ik de zorg dat we aan de vooravond stonden van financieel zware het tijden en dat is helaas uitgekomen.

Dat betekent slimme keuzes maken voor investeringen op de lange termijn, zodat gemeenschapsgeld gedegen besteed wordt en natuurlijk proberen de zorg bij inwoners, bedrijven en organisaties wegnemen op de korte termijn. Nog beter kijken naar hoe kunnen we nu efficiënt mogelijk zoveel mogelijk mensen helpen en als daar al, als daar al hele beleidsterreinen voor opnieuw moet worden bekeken of ingericht moeten worden, zoals bijvoorbeeld het armoede beleid, dan schuwt mijn fractie dat niet. Wij zijn bereid om mee te denken en mee te werken aan een beleid, wat voor mij wat voor Nijmegen, voor nu en voor de toekomst het beste is. Voor het CDA staan drie onderwerpen centraal deze periode. Leefbaarheid bestaanszekerheid en goed bestuur, oftewel een betrouwbare overheid. De leefbaarheid van onze stad kan op meerdere manieren worden uitgelegd. Vormen we met elkaar een gemeenschap? Kijken we naar elkaar om? En hoe veilig is mijn leefomgeving? Bestaanszekerheid is niet alleen van toepassing op onze inwoners zelf, bij inkomen of werk of wonen, maar ook bijvoorbeeld bij organisaties die afhankelijk zijn van gemeentelijke subsidies. Wanneer je twijfels hebt over je bestaanszekerheid levert dit stress op en neemt u denkvermogen af. We vinden als CDA dat we ons beleid hierop moeten toetsen. Minder ik meer wij.

De problemen die zich nu voordoen, landelijk, maar ook zeker in onze eigen gemeente, op het gebied van armoede en bestaanszekerheid vragen om een daadkrachtig stadsbestuur. Een overheid die er van mensen is en die samen alles op alles zet om de angst en onzekerheid die er speelt, bij inwoners weg te nemen. De samenwerken, de handen ineenslaan en kijken waar we naar waar we elkaar kunnen vinden. Dat is cruciaal voor de komende periode. Het CDA toont zich zoals altijd een constructieve partner en heeft samen met de oppositie, collega's gekeken naar wat mist er nog in deze begroting. En wat vinden wij gezamenlijk, van links tot rechts zo essentieel dat we dit nog zouden willen toevoegen aan de plannen? Door echt samen te werken en met de bereidheid om over onze eigen schaduw heen te stappen, hebben we gezamenlijk de moties en amendementen geschreven. We hopen dan ook dat de coalitie deze samenwerking instapt en zich eveneens een constructieve partner toont. Want alleen met samenwerken kunnen we de enorme uitdagingen waar we nu als stad voor staan, het hoofd bieden. Daarnaast dienen we als CDA een aantal moties en amendementen van andere partijen mede in, omdat ze een bijdrage leveren aan wat voor ons zo belangrijk is: leefbaarheid of bestaanszekerheid. En zelf vragen we nog aandacht voor de ouderen en jongeren in onze gemeente.

Waar we van ouderen verwachten en vragen om nog steeds langer en de eigen woning te blijven wonen, moet dit natuurlijk ook mogelijk zijn. Wij helpen mensen hierbij, maar goede vriend, als een huisdier in huis is ook heel veel waard en helpt uitstekend tegen eenzaamheid. Maar de hond uitlaten of de kattenbak verschonen is voor veel ouderen een drempel. Het CDA introduceert dan ook graag de dieren buddy in Nijmegen. En ik dien hierbij graag namens mijn fractie en mede-indiener de Partij voor de Dieren, de motie dieren buddy in, met de complimenten voor mijn collega Jonathan Koelewijn. En dan de jongeren. Die gunnen we als CDA graag alle kansen. En als gemeente moet je je jongeren soms willen beschermen tegen wat dat wat die gelijke kansen wellicht in de weg staat, zoals het gebruik van drugs. Na de terechte aandacht voor de gezondheidsrisico's van roken en alcohol is het wat betreft het CDA nu ook belangrijk om de jeugd bekend te maken met de risico's van drugsgebruik. De campagne, een rookvrije generatie is op het initiatief van D66 in Nijmegen succesvol uitgerold enkele jaren geleden. En mijn fractie hoopt dan ook nu dat deze partij aan haar zijde wil gaan staan bij de preventiecampagne, een drugsvrije generatie. Voorzitter,ik dien hierbij namens mijn fractie en mede-indienen van Gewoon Nijmegen.Nu de motie naar een

CompanyWebcast @ 2022/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 22 of 100

rookvrije generatie, nu ook een drugsvrije generatie. Ik benadruk dat deze motie gericht is op preventie. We hebben demotie vrij ruim geformuleerd en het is ambitieus maar er zijn genoeg aanknopingspunten te vinden op bestaande ambities. Dan voorzitter een laatste punt van zorg: het wijkgericht werken. Ik heb er in het verleden al veel over gezegden mijn fractie heeft zich in de afgelopen jaren ingezet voor de participatie van wijkbewoners, wijkraden en andere samenwerkingsverbanden van inwoners. De geluiden die wij nu vernemen, baren ons zorgen. Het bericht dat een actieve wijkraad als ons Waterkwartier op het punt heeft gestaan zichzelf op te heffen, daar zijn we van geschrokken. Juist als de gemeente de ambitie heeft om nog beter aan de slag te gaan met participatiebeleid en een representatieve democratie te waarborgen. Er zou er zou in wijken waar geen wijkraad actief is, gekeken worden hoe inwoners gestimuleerd kunnen worden een wijkraad op te zetten. Als dat de ambitie is van onze gemeente, zou eeuwig zonde zijn wanneer de actieve wijkraad zichzelf opheft omdat ze zich niet meer serieus genomen voelen. We roepen het college dan nogmaals op om in gesprek te blijven met de wijkraden en om de belofte waar te maken dat er gekeken wordt, hoe de gemeente de wijkraad kan ondersteunen bij hun taak als vertegenwoordigers van de wijken. Voorzitter, ik rond af.

Samenwerken, de handen ineenslaan en kijken naar wij vinden wij elkaar. Enerzijds slimme keuzesmaken voor investeringen op de lange termijn, zodat gemeenschapsgeld goed besteed wordt en anderzijds proberen de zorgen bij inwoners, organisaties en bedrijven op de korte termijn weg te nemen. Alleen dan kunnen we de leefbaarheid en bestaanszekerheid garanderen voor onze stad en haar inwoners. En alleen dan toch niet als Nijmegen, een goed bestuurder en een betrouwbare overheid. Dank u. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Burgemeester & Voorzitter) Ik dank u. Dan geef ik het woord aan de heer Eigenhuijsen namens GewoonNijmegen.Nu. Zal er ongetwijfeld sanitaire stop zijn, maar ik mag inderdaad aannemen dat ze snel terugkomen, ja. Gaat wel van ja, de spreektijd loopt, is aan u. Sprekernaam 10: De heer Eigenhuijsen (Raadslid VoorNijmegen.NU) Expliciet wat vragen aan de wethouders, die nou net weg zijn. Dus dat vind ik vervelend. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Burgemeester & Voorzitter) Ja, daar heeft u gelijk in, die horen hier gewoon te zijn. Ik weet niet wat de reden is. Kijk, er wordt collegiale even gebuurt om te kijken waar men is. Nou, meer hebben we dan niet meneer Eigenhuijsen, gaat uw gang. Sprekernaam 10: De heer Eigenhuijsen (Raadslid VoorNijmegen.NU) Wellicht over drie jaar.

Voorzitter, ja, vervelend, ik bedoel het helemaal niet vervelend, maar ik heb expliciet wat vragen aan u, dus ik vond het fijn als u daar ook bij bent. Voorzitter, de begroting 2023 -2026, daar gaan we het van middag over hebben. De begroting die uitgaat van uitgaven van bijna één miljard per jaar. Eén miljard die verdeeld wordt over de stad, 58 miljoen voor verkeer en vervoer, 112 voor nieuwbouw projecten, 265 voor welzijn welke wijkontwikkeling en zorg. Eén miljard waar we vandaag beslissing over nemen. Best een belangrijke taak. Voorzitter, die eerste begroting ook van deze nieuwe coalitie, de nieuwe coalitie die haar akkoord heeft gepresenteerd met als titel ons Nijmegen, stad van iedereen. De heer Bakker had het, ook al heeft het ook al aangehaald. De begroting waar ook 34 moties en acht amendementen worden ingediend. Ik geef het je te doen in je eentje. Motie die ertoe doen en moties voor de bühne. Voorzitter, ik ga niet elke motie individueel langslopen, dat is echt geen doen. Ik ga wel mijn eigen moties amendementen toelichten. Het amendement, het eerste amendement, nieuwe, duurzame tot topsport locatie. Het college stelt voor om middelen te reserveren voor de bouw van een nieuw zwembad en daarbij de voorkeur te geven de voorkeur uitspreekt deze ontwikkeling een Winkelsteeg te combineren met de nieuwbouw van de Jan Massinkhal.

Niet op de locatie van de Jan Massinkhal de heer van Hooft, maar in de Winkelsteeg, ongeveer een kilometer van de Jan Massinkhal. Het is uiteindelijk aan de raad om het definitieve keuze te maken van de locatie van het nieuwe zwembad. En de mogelijk realisatie van een nieuwe topsporthal ter vervanging van de Jan Massinkhal. Het voorstel voor de locatiekeuze en de plannen voor de ontwikkeling van een nieuwe sporthal zal dit najaar voorgelegd worden aan de raad. Maar in hoeverre is er nog een keuze? Bij het vaststellen van deze begroting ligt de keuze voor ontwikkeling in Winkelsteeg wel vast. Maar

CompanyWebcast @ 2022/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 23 of 100

in het coalitieakkoord staat dat: we doen nu vast de voorbereidende onderzoeken die nodig zijn om later tot een goede keuze voor de schaatssport te komen. Deze onderzoeken, zoals blijkt uit beantwoording van schriftelijke vragen, zal leiden tot een plan van aanpak voor het Triavium in 2023 volgend jaar. Er staat tevens in het coalitieakkoord ook wordt zwembad de Winkelsteeg een duurzaam zwembad. Zwembad de Winkelsteeg. Dus hoeverre, waar is de keuze? Dat bijvoorbeeld verwarmd wordt met restwarmte van bedrijven in het gebied. Maar moet je zwembad verwarmen met restwarmte van bedrijven in dit gebied. Moet je, net als inde Waalsprong de warmte vraag afhankelijk maken van de commerciële partij? Dit terwijl er op allerlei plekken in het land zwembaden en ijsbanen aan de sluiting wordt bedreigd, omdat de energiekosten te hoog zijn. Al deze overwegingen hebben geleid tot een amendement dat ik graag bij deze samen wil indienen met de VVD, het CDA en ODV. Waarbij ik nog specifiek mijn dank wil uitspreken aan mevrouw Buursink de graaf, die een enorme bult werk hierin heeft gestopt. Met dit amendement willen wij voorkomen dat er weer een catastrofale blunder wordt gemaakt met de ijsbaan. Wij zouden graag willen dat er onderzocht wordt of de ijsbaan toegevoegd kan worden bij de nieuwe ontwikkeling in Winkelsteeg.

Dus een ijsbaan, een zwembad en sporthal in één, waarbij de warmte die nodig is voor het verwarmen van het zwemwater geleverd wordt voor het maken van ijs. Dan de motie, maakt de Kade bus vrij. Een motie die wij samen indienen met VVD, ODV, Partij voor de Dieren en Partij van de Arbeid. Een motie om te voorkomen dat we weer een bus Burchtstraat drama krijgen. Omdat ook hier staat in het coalitieakkoord, we verkennen ten tenslotte de opties om op termijn de bussen van de Waalkade te laten verdwijnen. Maar welke opties wil je dan verkennen? Er reden geen bus op de Waalkade tijdens de verbouwing, de kermis, de zomerfeest en het hoogwater. Alle bussen reden toen over de Singels en dit heeft tot geen enkelprobleem geleid. Welke optie wil je dan nog verkennen? Ga het gesprek aan met de provincie voor een bus vrije Waalkade, eventueel met pendelbusjes daar roepen wij toe op. Dan de laatste motie. Een motie die ik samen met de voltallige oppositie indien, waarvoor mijn grote dank, heel bijzonder hoe deze samenwerking tot stand is gekomen. Voorzitter, deze motie gaat ergens over. Tijdens de laatste bijeenkomst van de jongerenraad werd er gesproken over de mentale weerbaarheid van jongeren. Daar zijn zeer veel vragen over. Er zijn op veel scholen jongeren met mentale problemen. Deze problemen zijn verergerd door corona, online lessen en achterstanden.

Jongerenwerk wordt op heel veel scholen via bindkracht team ingezet en verricht hier heel veel goed werk. Maar, voorzitter, er is nu vier uur per school beschikbaar voor jongerenwerken dat wordt a-structureel betaald door de NPO gelden. Het nationaal programma onderwijs. Scholen hebben hier zelf geen middelen voor, maar dit probleem behoeft wel een structurele oplossing. We hebben allemaal de brandbrief van de bestuurders gister per mail ontvangen, waarbij ze aangeven dat ze op hun scholen constateren dat een te groot deel van hun leerlingen nog lang niet de gevolgen van corona te boven is, dat daardoor de straatcultuur te vaak de scholen binnenkomt en dat dat zorgt voor onveilige situaties die het leerklimaat niet bevorderen. Dit vraagt om een aanpak waarin zij via pedagogische tact en middels grenzen, deze jongeren weer het goede pad kunnen brengen. Zij merken dat naast hun docenten en pedagogisch medewerkers, de jongerenwerkers een belangrijke rol spelen. De jongerenwerkers hebben goede relatie met de jongeren, zitten ook in de wijken, gaan bij problematische gezinnen langs en zien erg veel. Vanmorgen nog kregen de schoolbesturen een brief van de burgemeester getiteld, campagne wapens en jongeren en ik citeer uit deze brief: de gemeente Nijmegen en de politie zijn bezorgd over de toenemende signalen van bezit en gebruik van steekwapens onder jongeren.

Misschien herkent u dat op uw school. Ook als u dit niet herkend, dan is het toch van belang om hier vroegtijdig met leerlingen aandacht voor te vragen. Met deze brief vragen wij uw medewerking om dit probleem gezamenlijk aan te pakken. Ook hier kan de jongeren werker een cruciale rol spelen. Zoals gezegd, bij scholen ontbreken de structurele middelen om dit te financieren. Voorzitter en daar komt mijn vraag. Ik begrijp dat ambtelijk er verschillende signalen zijn rondgestuurd. Wij hebben het signaal gekregen dat er geen structurele middelen beschikbaar zijn voor jongerenwerk op school. De coalitie heeft te horen gekregen dat dit wel het geval is. Voorzitter, graag hoor ik van de wethouder wat waar is. Is er voldoende geld beschikbaar vanuit de gemeente om het jongerenwerk op school, het jongerenwerk op school zoals nu gefinancierd wordt vanuit de NPO gelden voort te zetten? Voorzitter, tot zover mijn eerste termijn. Dank u wel. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Burgemeester & Voorzitter)

CompanyWebcast @ 2022/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 24 of 100

En tot slot geef ik het woord aan mevrouw van Doorn namens de fractie van Optimistisch Duurzaam. Fijn. Nee, hoor, moet u wel goed kijken. Mevrouw van Doorn. Sprekernaam 11: Mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Hoe snel dat wend, voorzitter. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Burgemeester & Voorzitter) Ja, ik heb... Sprekernaam 11: Mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Voorzitter, het was afgelopen maart en de week voorde verkiezingen dat de Gelderlander mij het predicaat gaf van smaakmaker in de Nijmeegse politiek. Of dat terecht was, dat laat ik aan een ieder om zelf te beoordelen. Maar als ik ervan uitga dat de krant dat bij het juiste eind had, moet ik op mijn beurt vaststellen dat ik sindsdien wel concurrentie er bij hebt gekregen , als ik zo rondkijk. Ik zal verder geen namen noemen, maar Kees jonge. Als chef smaakmaker, ik laat die titel natuurlijk niet zomaar los, voel ik de behoefte om een recept met jullie te delen. Lekker en voedzaam tenminste als jullie de receptuur ook volgen bij de bereiding. Een salade, een Nimwegen mevrouw Grutters. Wij nemen een grote kom. Doe er een mix van sla in. Roodgroene eikenbladsla van GroenLinks met de nootachtige smaak en de wat kosmopolitischer bij gebrek aan een beter woord, Romaine sla vanD66 voor een ligt bittere tegenhanger.

Hussel er ruim Stadspartij botersla doorheen, vertrouwt Hollands niet een erg uitgesproken smaak, maar het geeft wel volume. En zie hier, de schaal is al aardig vol. Maar je ziet alle wel dat dit bij lange na nog geen uitgebalanceerde complete en voedzame maaltijdsalade is. Er mist nog wel wat ingrediënten. Dus sniper er een mooie rood PvdA uitje. En snijdt vervolgens wat gratis CDA vruchten in partjes en we vragen de SP, hoe kan het ook anders om de vertrouwde tomaten leveren. Verdeel dit alles over de sla en het begint al aardig op ergens op te lijken, strooi er vervolgens voor de Baart wat vers geroosterde PvdD pijnboompitjes overheen. Serveer er versgebakken gewone Eigenheimer frit erbij. En besprenkel de gerechten rijke kijk met een dressing op basis van romige rechtsdraaiende yoghurt. Zelf zal ik met een saluut naar mijn vorige fractie, mijn bijdrage leveren in de vorm van een zacht gegaard eekhoorntjes brood. Sommigen zullen dat aanzien als splijtzwam, maar die verraden hun gebrek aan gastronomische kennis. Het zal jullie opgevallen zijn als indiener van de motie carnivoor geef het door dat het een vegetarische maaltijd is. Dus ik stel ook iedereen in de gelegenheid om dat aan te vullen, naar wens en dat dan door te geven aan de keten ring. Ik druk jullie dan wel op het hart om het wel Nijmeegs te houden.

Dus haal je rivierkreeftjes uit het Park Staddijk, konijn uit het Goffertpark en patrijs van Veur-Lent. Tot zover de uitzending van 39 kitchen, kokkerellen met Michelle. Want voorzitter, de stadsbesturen we met zijn allen, alle 39 raadsleden doen ertoe. Die opmerking, die hebben we de afgelopen maanden al veel gehoord. En helaas blijft het nog te veel bij woorden alleen. Zo ging het bij de eerste gelegenheid, dan mis toen een volstrekt logisch amendement over de paragraaf veiligheid, dat van links tot rechts op instemming kan rekenen werd afgeschoten door de coalitie. Heel jammer dat die uitgestoken hand toen niet werd aangenomen. Maar niet getreurd. Nu we dan de stadsbegroting spreken, is er een nieuwe kans om deze uitgestoken hand wel aan te nemen. De voltallige oppositie heeft dwars door de eigen ideologieën heen, van links tot rechts zes voorstellen geformuleerd ter verbetering van de voorliggende begroting. Niet omdat het nou zo een vreselijk beroerde begroting is, dat is het ook helemaal niet, maar omdat er altijd ruimte is voor verbetering en ik ben heel benieuwd of de uitgestoken hand nu wel wordt aangenomen, omdat het ons Nijmegen is. En we staan voor lastige tijden, voorzitter, maatschappelijk en financieel. Dat signaal geeft het college ook af door de jaarschijf 2026 in de begroting niet sluitend te laten zijn. De zorg die dat uitdrukt, die deel ik.

We mogen hopen dat het Rijk met gedegen een structurele oplossing komt, maar we mogen er niet zomaar van uitgaan. Behoedzaamheid in de uitgaven is daar al meer dan ooit geboden. Duurzaamheid moeten we niet alleen zien in de milieutechnische zin, maar zeker ook als in tijd houdbaar en in financiële zin. Voor mij betekent dat dat ik, dat ik al die drie betekenissen, zoveel mogelijk zal meewegen bij voorstellen. Ook bij de voorstellen die vandaag voorliggen. En dat zijn er heel wat. Nu hebben we misschien nog wel de luxe om veel voorstellen aan te nemen, ook als daar een extra financiële middelen voor nodig zijn, maar we moeten wel beseffen dat we naarmate het jaar 2026 nadere, steeds scherpere keuzes zullen moeten worden gemaakt met zijn allen. En veel van die diverse

CompanyWebcast @ 2022/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 25 of 100

wensenlijstjes zijn dan waarschijnlijk financieel niet meer verantwoord. En dan komen we er natuurlijk bij het meest actuele onderwerp wat we hiervoor ons hebben liggen en dat is het armoedebeleid, als gevolg van energiearmoede inflatie. En nou, ik hoef het allemaal niet uit te leggen. Er is acute armoede en we staan met zijn allen met die 39 aan de lat om die nood waar het nota is, te lenigen. Volgens mij hebben wij daar geen dispuut over in deze raad. Maar we moeten ook kijken naar wat betekent het als incidentele problemen structurelere vorm krijgen. Hoe gaan we dan om met de maatregelen die we hebben, met de regelingen die we hebben, met de financiën die we hebben om noden blijvend op een verantwoorde manier te kunnen blijven lenigen? Daarover zullen wij de komende tijd ook met elkaar in debat te gaan en we moeten er niet voor schuwen en mevrouw Mijling zei het ook al. En ik zegt haar dat na, we moeten het lef hebben om voor al die inwoners en voor de voor die duurzaamheid in de in alle drie de betekenissen, alles tegen het licht te houden aan wat voor regelingen en financiën we daaraan aan koppelen die mogelijk zijn, niet alleen nu, maar ook in 2026 en verder. Want armoede is een probleem. Ik merk alleen nu wel dat zelfs de kleinste teruggang, een zakje pepernoten op school al onder het kopje kansengelijkheid en onder het kopje armoede wordt geplaatst.

En die luxe kunnen wij ons nu misschien wel permitteren. Maar ik vind dat wel ver gaan. Ik denk dat we niet automatisch in dat gat hoeven te springen als er een tandje teruggezet moet worden, op een school of in een buurt, o fik denk dat dat we veel meer als maatschappij als burgers naar elkaar om moeten kijken. Maar dat betekent dus niet dat automatisch dan de gemeente, de overheid, in de kleinste gaatjes dan ook springt. We gaan er allemaal een tandje op achteruit. Laten we dat dan ook zoveel mogelijk accepteren. En die enorme sju die we altijd hebben, hoe fijn die ook is en hoe fijn dat ook is dat het altijd mogelijk is geweest, die wordt ook wat minder. En dat brengt mij. Ik ga niet ook niet alle moties en amendementen af, maar ik wil er wel eentje uitlichten, die van D66 over de stichting leergeld. Ik snap hem. En ik sta er ook niet zwart wit in en het is heel sympathiek, maar in het kader van wat ik net schetste vind ik dat toch wel een beetje een probleem, dat als het even tijdelijk niet mogelijk is om schoolreisjes te maken, bijvoorbeeld om uitstapjes te maken, dat we dan niet met de scholen gaan afspreken we doen het gewoon voor allemaal even niet meer. Dat is ook nog een mogelijkheid en daar heb ik een bepaalde gedachte bij. Ja, ik <...>. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Burgemeester & Voorzitter) Mevrouw Bouwmans.

Sprekernaam 7: Mevrouw Bouwmans (Raadslid D66) Voorzitter, als u mij toestaat maar. Ik hoor het u zeggen en ik voel ook eigenlijk wel wat u zegt. Ik kan me heel goed voorstellen, maar wat er nu gebeurt, is dat er dus in verschillende, in de ene wijk en school staat waarbij hele luxe, mooie schoolreisjes worden georganiseerd om dat daar kinderen wonen met ouders die dat die die die ouderbijdrage kunnen betalen en dat er ook scholen zijn in misschien wat minder goede wijken, die gewoon echt letterlijk zeggen: wij krijgen die kerstviering gewoon niet georganiseerd dit jaar. En dat verschil, dat moet toch gewoon niet kunnen in onze stad, vraag ik dan aan u?

Sprekernaam 11: Mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Kijk, dat is nou juist wat ik net zei, het is niet zwart wit, daar ben ik het op zich mee eens. De vraag is alleen hoe ga je dat dan doen? En Nijmegen is natuurlijk een stad die die heel erg stuurt op de verdeling van kinderen over de scholen. Misschien moet je via de systematiek wel eens gaan kijken: wat kunnen scholen voor elkaar betekenen? Ik weet dat is beetje misschien nivelleren in dit opzicht. Maar het gaat wel om kinderen die de keuzevrijheid dan niet hebben, naar welke school ze gaan. Het zou heel mooi zijn als het door ouders, door scholen zal worden opgepakt, om die kansengelijkheid te borgen zonder gelijk daar een zakje geld vanuit de gemeente tegenover te stellen. Dat is eigenlijk de kanttekening die ik daarbij plaats. En nogmaals, het is voor mij geen zwart wit, want ik deelde zorg en ik deel de opvatting dat dat het niet iets is wat we moeten willen, dat het schrijnend kan zijn. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Burgemeester & Voorzitter)

CompanyWebcast @ 2022/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 26 of 100

Mevrouw Boumans. Sprekernaam 7: Mevrouw Bouwmans (Raadslid D66) Een korte vervolgvraag, want we roepen ook in die motie wordt opgeroepen hé, om het gesprek aan te gaan om te kijken van hoe gaan we dit structureel oplossen dit probleem, maar om nu voor dit voor dit keer als gemeente daarvoor bij te springen. Dus ja, wellicht dat u dan toch daarover kunt nadenken en voor die motie kan stemmen. Want op zich ben ik het wel met u eens, dit moet structureel worden opgelost en volgens mij moeten we daarover ook het gesprek aan met de scholen zelf. Sprekernaam 11: Mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Dat is al een mooi signaal en ik neem dit mee in mijn overweging, want we stemmen er nog niet gelijk na mijn bijdrage, dus dat er is nog... Sprekernaam 4: De heer van Hooft (Raadslid SP) Voorzitter. Sprekernaam 11: Mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Op basis van goede argumenten kan ik natuurlijk altijd nog mijn stemgedrag bepalen, maar ik beloof u niks. Sprekernaam 1: De heer Bruls (Burgemeester & Voorzitter) De heer van Hooft nog een interruptie. Sprekernaam 4: De heer van Hooft (Raadslid SP) Ja, kijk we springen nu bij.

Maar zou het eigenlijk niet veel logischer zijn dat scholen naast geld voor onderwijzers en een onderwijsprogramma, dat scholen ook geld krijgen om een aantal schoolactiviteiten te kunnen organiseren, dat eigenlijk de Rijksoverheid daarin tekortschiet dat wij dat nu in dat gat springen, maar uiteindelijk heel raar is dat dat via ouderbijdrages moet komen, is natuurlijk volstrekt ridicuul systeem wat uiteindelijk kansenongelijkheid per definitie organiseert, terwijl als je dat vanuit het Rijk zou doen, maar nu door doen we vanuit de gemeente. Dus in die zin zou ik zeggen ik kan er dan, als u dat wel vind dat het vanuit het rijk zou kunnen worden betaald, dan zou je het ook moeten kunnen omarmen dat we dat nu vanuit de gemeente doen. Sprekernaam 11: Mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Ja, meneer van Hooft dat zou allemaal kunnen, dat betwist ik ook helemaal niet. Ik ben alleen. Ik sta er nogal sceptisch tegenover de keuze die hier dan wordt gemaakt vanuit de deze politiek. Ik heb daar nog een ander argument bij om. Als het gaat om schoolreisjes sportdagen en dat soort zaken, dan gaat mijn iPad uit. Er wordt altijd aangenomen dat alle leerlingen dat zo fijn vinden om op schoolreis te gaan, op sportdagen op uitjes of dat soort dingen, zijn een heleboel leerlingen. Die zijn niet het meest vocaal. Voor hun is een school überhaupt geen sociaal veilige omgeving en is het overleven.

Dat zijn kinderen met autisme, introverte, met LHBTI struggles. Nou ja, die voor hun school af, helemaal niet zo fijn als sociale omgeving. Ik wil het persoonlijke niet al te politiek maken, voorzitter, dat, maar het is vaak overleven. En als je dan op schoolkamp gaat op schoolreisje dan zijn dat juist de. Het is leuk voor de populaire bovenlaag van leerlingen, maar een heleboel kinderen daaronder die voor hun is het niet zo een feestje om in zo een groepsdynamiek op reis te gaan, op stap te gaan. Dus ik denk dat ik, als ik voor die kinderen mag spreken, vandaag dan misschien moeten we gewoon eventjes tijd ten tijde van deze crisis helemaal geen schoolreisjes doen. Dan hebben zij ook een soort van opluchting daarin en voor hen zal ik waarschijnlijk dan toch tegen deze motie stemmen, met alles wat ik daarbij over heb gezegd. Dan wil ik nog een lans breken voor cultuur, want cultuur is vaak het ondergeschoven kindje. Dat zagen we in de covid periode al. Culturele instellingen moesten als eerste dicht, mocht als laatste open en nu staan ze ook weer achteraan in de rij om ja, in de benen gehouden te worden als het gaat om de energiearmoede. Misschien dat de

CompanyWebcast @ 2022/ Woordelijke verslagen- Nijmegen

Page 27 of 100

stadsschouwburg wel de voorstellingen kan draaien, maar geen kopje koffie meer kan schenken. Dat zijn van die voorbeelden. De überhaupt ben ik wel heel blij trouwens, laat ik een compliment geven aan de coalitie dat de Stadsschouwburg flink gefinancierd wordt om de duurzame doorstart te maken. In schril contrast daarbij staat wel het Valkhof wat veel dure daar gaat worden. Maar ik zie daar ook een lichtpuntje in. Want als we het Valkhof gaan redden met telkens weer een miljoen of een half miljoen erbij, dan kan het niet zo zijn dat wij Kwatta gaan laten zakken. Een internationaal en nationaal gerenommeerd gezelschap, die van onderop cultuur bij de jonge generatie dat dat ze daarin opleiden, dat de kennis laten maken met cultuur, dat ze zelf cultuur laten maken, het inspireert, het participeert en dat zijn juist de makers die straks in die prachtige Schouwburg van ons kunnen gaan staan. De toppodia en juist die educatie van cultuur, die Kwatta als geen ander kan die hebben elkaar nodig. Er is er is een zijn gesprekken, heb ik begrepen met Kwatta en ik ga ik echt op de uitkomsten bereiding van Kwatta in welke vorm dan ook. De wethouder, het college kan daarin op mijn fractie op mij rekenen. Want ik ga er wel van uit, wel het Valkhof in de benen houden, maar Kwatta dat kan echt niet, jongens.