Woordelijk verslag 13 november 2024

Oh ja, mevrouw Synhaeve, die was eerder. Spreker naam 12: Mevrouw Synhaeve (Raadslid D66) Mevrouw Synhaeve. Dank u wel, voorzitter. Even voortbouwend op wat college Brand net zei, hè. Dus volgens mij is het heel duidelijk, er is geen enkele partij in deze raad die voorstelt te bezuinigen op de Vierdaagse en dit is een voordeel, dat van wat de VVD elke keer doet. Hè, dus onrust zaaien, onrust voeden en inzetten voor eigen politiek gewin. Dat is wat ik beschrijf als plat politiek opportunisme. Bent u het met me eens? Spreker naam 11: De heer Bakker (Raadslid VVD) Nee, ik ben het totaal niet met u eens. Sterker nog, ik ben heel erg blij dat u alles zo blij bent met de Vierdaagse. Ik was daar ook van uitgegaan dat u dat zou zijn. Dus ik hoop ook dat van harte dat u deze motie gaat steunen.

CompanyWebcast @2024 Woordelijke Verslagen-Nijmegen

Kijk, de essentie is: wat moeten wij wel en niet doen? Ik zeg helemaal niet dat u tegen de Vierdaagse bent. Dat hoort u mij niet zeggen. Sterker nog, ik heb met mening van u tijdens de Vierdaagse een heel prettig biertje gedronken en ik hoop dat ze snel ook weer te mogen doen. Maar het is wel van belang om dan hier, maar eens die uitspraak te doen dat dat voor ons dus inderdaad zo een parel is waar wij niet aan gaan tornen. Ik hoop dat u ook niet aan de Vierdaagse wil tornen. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Grutters tenslotte. Spreker naam 10: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, vragen aan de heer Bakker. Meneer Bakker begon net dat hij dat zou willen dat iedereen in Nijmegen normaal goed leven zou leiden, komt dus nu met deze riante motie. U zegt u heeft hart voor de stad, u zegt u heeft hart voor die Vierdaagse waar blijft dan die constructieve motie die geld toevoegt aan die Vierdaagse want deze motie doet eigenlijk helemaal niets voor de Vierdaagse. Spreker naam 11: De heer Bakker (Raadslid VVD) Ja, dat is namelijk. Dat is een goede vraag, mevrouw Grutters, maar ik denk wel dat de Vierdaagse ook prima uit de voeten kan met het fonds, wat er nu ligt. Dus in die zin is geld toevoegen die pers nodig. Ik denk wel dat het nog mooier zou kunnen als ze het wel zouden doen, maar met de huidige begroting denk ik dat het juist een hele winst is.

Als we zeggen: we gaan er niet op bezuinigen. Dus dat is ook ons voorstel. Laten we dan met zijn allen uitspreken dat er in deze raadsperiode niet op bezuinigd mag worden. Spreker naam 10: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Voorzitter, we hebben meneer Bakker met zijn allen net even geholpen door hem uit te leggen dat er helemaal geen bezuiniging voor de Vierdaagse staat. Wat voegt deze motie dan toe aan iets wat er niet gebeurt? Maakt de motie op iets wat niet gebeurt. Dus wat voegt het toe? Spreker naam 11: De heer Bakker (Raadslid VVD) De toevoeging is dat wij dan met zijn allen uitspreken dat het ook niet gaat gebeuren en daarmee is de parel van onze stad, die Nijmeegse Vierdaagse ook voor de toekomst goed geborgd. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Gaat u verder. Spreker naam 11: De heer Bakker (Raadslid VVD) Dank u wel, voorzitter. Ik was gebleven bij het bereikbaarheidsprobleem van Nijmegen en het moge duidelijk zijn dat de VVD van mening is dat de bereikbaarheidsprobleem van onze stad Betonrot is in het fundament van het normaal en goed leven, zoals ik dat zojuist omschreef. Het voorgenomen besluit om het Keizer Karel Plein te versmallen is de zoveelste klap in het gezicht van iedereen die in Nijmegen een normaal werkend leven of een onderneming heeft en daarom dienen wij de motie: geef, geef <waar>de ruimte op het Keizer Karel Plein in.

Spreker naam 5: De heer Lokker (Raadslid GroenLinks) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) De heer Lokker.

CompanyWebcast @2024 Woordelijke Verslagen-Nijmegen

Spreker naam 5: De heer Lokker (Raadslid GroenLinks) Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik heb zo langzamerhand een soort flashback naar de Tell Sell reclames van vroeger op televisie, want de VVD staat allerlei oplossingen te presenteren voor problemen die eigenlijk helemaal niet bestaan. Er wordt helemaal niet bezuinigd op de Vierdaagse en de VVD zegt: maar wij hebben de oplossing. We gaan niet bezuinigd op de Vierdaagse. Nee, dat klopt. Vervolgens komt de VVD nu met de motie waarin wordt gezegd: we gaan het Keizer Karel Plein niet versmallen, maar dat hebben we al gezegd met zijn allen, dat we dat niet gaan doen. We hebben namelijk een van de Stadspartij de vorige keer is er een amendement aangenomen waarin gevraagd is aan het college: nou, kom tegen die tijd, wat was we? 2040-2045 als mevrouw Grutters, nog steeds geen 55 is. Een keer terug met plannen en scenario's en dan kunnen we dan met elkaar daarover hebben. Dus nu komt u met een motie die weer alleen maar voor de Bühne is, zodat u weer in de krant gaan zeggen: zie je wel, iedereen wilde de grafische of de Keizer Karel Plein versmallen. Ja, het Keizer Karel Plein versmallen, terwijl daar helemaal geen sprake van is.

En dan staat u vervolgens daarnet en dit doet me, ik word hier echt een beetje boos van voorzitter, dan staat u net een heel verhaal te vertellen over hoe belangrijk het is dat u dat er eerlijk gesproken wordt, terwijl u staat hier de Raad en de mensen in de stad echt voor de gek te houden. En dan ben ik toch echt wel benieuwd wat u daarvan vindt. Spreker naam 11: De heer Bakker (Raadslid VVD) De grap, grappig, voorzitter, dit betoog, want dit is dus precies wat er iedere keer gebeurd, hè. Ik spreek er gevoel uit en ik denk dat 80 procent van de Nijmegenaren dat gevoel met me eens is. Vervolgens word ik hierdoor de enige ene partij, als iemand die de krant wil halen, weggezet. Door de andere partijen als karikatuur neergezet. Maar dit is precies dit is precies wat elke Nijmegenaar hier met mij meevoelt. Je bent niet meer thuis in je eigen stad en dat is het probleem en het Keizer Karel Plein en het Vierdaagse is hartstikke belangrijk voor Nijmegen. Dat raakt aan de kern van dat gevoel van Nijmegenaar zijn, dat raakt aan de identiteit van onze stad en precies dat is het gevoel wat hier in deze raad misschien niet meer helemaal goed herkend wordt. Spreker naam 4: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, mevrouw Brand.

Spreker naam 4: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Meneer Bakker, ik ken u toch echt als iemand die echt wel van de feiten uitgaat en niet alleen maar politiek bedrijf op basis van gevoel, onderbuikgevoel en u weet net zo goed als ik dat we dit debat al met elkaar hebben gevoerd. En wat u doet is echt gewoon voor bühne, want het is niet aan de hand. Op dit moment wordt er niet voorspeld. Dat wordt door het college scenario's uitgewerkt. Daar gaan we dan naar kijken. Dan kijk, kiest u vast voor een scenario waar er nog meer auto's op het Keizer Karel Plein kunnen komen. Maar wat u doet, is niet eerlijk. Waarom doet u op deze manier? Bedrijft u deze manier politiek en gaat niet uit van feiten. Spreker naam 11: De heer Bakker (Raadslid VVD) Voorzitter, de PvdA heeft waarschijnlijk een andere definitie van eerlijkheid dan de VVD. Dat mag natuurlijk, maar op dit moment ligt er gewoon, ligt er gewoon een vastgestelde visie waarin het Keizer Karel Plein versmald wordt en VVD is daar ernst op tegen en wij grijpen dit moment aan om daar tegen te ageren en een uitspraak over te doen in deze stadsbegroting en dat lijkt mij gewoon een prima, een rechtvaardige uitspraak, zeker gezien het gevoel wat ik zojuist beschreef. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter)

CompanyWebcast @2024 Woordelijke Verslagen-Nijmegen

Mevrouw Grutters. Spreker naam 10: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, voorzitter, ik heb toch een vraag aan de VVD. We hebben een maand geleden een debat gehad. Toen hebben we allemaal gezegd: we willen naar het strand. Toen kon de VVD staat <...> willen naar het strand. Toen kon de VVD daarin mee. Toen koos de VVD daar niet voor. Kennelijk heeft de VVD daar heel veel spijt van. Toen hebben we tegen mekaar gezegd. Nou weet je wat we gaan, wat bestemmingen onder mekaar zitten en we gaan kijken wat we dan uiteindelijk gaan doen. Daar zit het strand ook bij afgedaan bekomen weer met mekaar terug. En wat doet de VVD? Die komt nou een motie, weet je wat we doen? We gaan naar het strand. Kunt u uitleggen waarom het allemaal zo traag gaat? Waarom heeft u dit niet vorige maand gedaan, toen we het erover hadden? Waarom denkt u dat u dat nu moet doen. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Was een metafoor begrijp ik<...>. Spreker naam 11: De heer Bakker (Raadslid VVD) Nou, voorzitter.... Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Nee, met mij zaten een aantal mensen te kijken welk strand gaan we, maar we hebben... Spreker naam 10: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Voorzitter, meneer Bakker, lijkt het zo slecht te begrijpen. Ik denk ik vereenvoudig het een beetje voor u. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Nee mee eens.

Ik begrijp u bedoeling, de heer Bakker. Spreker naam 11: De heer Bakker (Raadslid VVD) Ik, ik zal het nog ik, ik ben een beelddenker voorzitter en ik zag mij ineens met al mijn raadscollega's op het strand zitten, maar ik zal u voor de rest de beelden daarbij besparen. Nee, maar zonder die gekheid voorzitter, wij zullen elk moment aangrijpen elk moment in het verleden, in het heden en in de toekomst, om het idee van het versmallen vanwege wat onze hele stad onbereikbaar maakt, waar mensen normaal leven leiden hier onmogelijk maakt, om daartegen te ageren. En dit is ook zo een moment. Dus volgens mij begrijp ik het prima, maar probeert u de aandacht af te leiden van het GroenLinks kruisje waar u een keer bij tekent en dat u dat doet, moet u zelf weten. Maar dan moet u mij niet zeggen dat ik het niet begrijp. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ik stel voor dat de heer Bakker hij is op zijn laatste pagina zijn verhaal voor. Ja, meneer Bakker, ook voor u ringt de bel. Spreker naam 11: De heer Bakker (Raadslid VVD) Ik weet in ieder geval dat we zes uur niet meer gaan halen voorzitter. Goed, ik zal een pagina overslaan voor u, want volgens mij is het punt wel helder. De VVD vindt dat Nijmegen beter verdient dan dit. En laten we ons niet langer laten meeslepen door grootste verweg gezichten en ideologieën die onze stad onherkenbaar en onbereikbaar maken.

De VVD zal op blijven komen voor een eerlijk Nijmegen, waarin hard werken wordt beloond en waarin onze wijken schoon, veilig en toegankelijk blijven en waar iedereen die 's avonds nog ergens uit zijn werk naartoe wil, daar ook fijn en veilig naartoe kan, of dat nou een sportplek een culturele hotspot of een café

CompanyWebcast @2024 Woordelijke Verslagen-Nijmegen

is. Voorzitter, de VVD zal dus niet met alle linkse winden mee waaien en wij staan pal voor al deze Nijmegenaren. Die kaasboer, die mensen met die kledingzaak, die middenstanders, die maak industrie op TPR west, de nachtploeg medewerker van NXP, de verplegers van de Radboud voor de advocaten consulten te vertegenwoordigen met zijn leaseauto. Ga zo maar door. Daar staan wij voor en dat zullen wij blijven staan. Wij zullen daar ook voor blijven strijden en voor iedereen die eerlijk en hard werkt, hopen wij dat Nijmegen weer een keer een fijne en echte stad wordt waar je je eigen leven kan leiden. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, dan gaan wij.... Spreker naam 7: Mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, mevrouw van Doorn. Spreker naam 7: Mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Ik heb een ordevoorstel. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dat mag altijd. Spreker naam 7: Mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Ja, want ik zou het heel vervelend vinden als ik bij mevrouw Synhaeve door het beeld moet lopen. Dus daarom vraag ik om een paar minuten te schorsen voor een sanitaire stop. Ja, laten we dat vijf minuten doen. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dat moet lukken met ons allen. Spreker naam 7: Mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Bij mij wel.

Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, maar ik, ik probeer ook rekening. Me misschien anderen die willen gaan en dan gaan we ook even kijken hoe dat verder vanavond moet, want anders wordt het morgenavond ook nog geeft niet, ik ben er. Vergadering is geschorst. Mag ik je weer een verzoeken weer terug te komen? In zoverre niet aanwezig, want we gaan weer verder met de raadsvergadering. Ik heropen de vergadering, dan gaan we verder met de eerste termijn van uw raad ten aanzien van de stadsbegroting. Mag ik iedereen verzoeken te gaan zitten. In zoverre het nog niet zo is. En dan nodig ik mevrouw Synhaeve uit voor haar bijdrage namens D66. Spreker naam 12: Mevrouw Synhaeve (Raadslid D66) Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, vandaag wil ik stilstaan bij de dromen en de zorgen van mensen, bij wat we als overheid kunnen betekenen en de keuzes die we daarin vandaag met elkaar maken. De overheid kan een steun zijn die mensen vooruit helpt. Maar helaas kan de overheid ook een obstakel zijn en dat zien we regelmatig. Denk aan mensen die plots een bijstandsuitkering verliezen omdat ze een formulieren over het hoofd hebben gezien en toeslagen ouders en hun kinderen in Nijmegen, die het vertrouwen in de overheid allang kwijt zijn. En jongeren in gesloten jeugdzorg die traumatherapie krijgen voor de trauma's die ze in gesloten jeugdzorg hebben opgelopen

CompanyWebcast @2024 Woordelijke Verslagen-Nijmegen

juist op die plek waar ze veilig hadden moeten zijn, en aan de ouderen thuis, die zich zorg gemaakt over bezuinigingen in de zorg en zich afvraagt of hij volgend jaar nog wel op dagbesteding kan rekenen. Het zijn mensen met een zachte stem, een stem die je alleen kan horen als je echt de moeite neemt om te luisteren en juist die stem wordt nog te vaak niet gehoord. Maar voorzitter, de overheid kan mensen ook vooruit helpen en hiermee bijdrage aan vrijheid. Vrijheid geeft mensen de kans om hun eigen leven vorm te geven en dat vraagt om een actieve overheid en daar zetten we Nijmegen belangrijke stappen in. De buurtteams bieden laagdrempelige ondersteuning en zorg, zodat kleine problemen ook klein blijven. De gemeente denkt en investeert mee in het isoleren van je woning of bedrijfspand waardoor je elke maand minder stookkosten hebt. Voor mensen zonder baan bieden we begeleiding naar werk, zodat zij weer volwaardig mee kunnen doen in de samenleving. Voor vluchtelingen bieden we opvang, zodat zij een veilige basis kunnen vinden in onze stad. En met de realisatie van meer dan tweeduizend nieuwe woningen zorgen we ervoor dat mensen niet alleen een dak boven hun hoofd hebben, maar ook een plek waar zij zich thuis kunnen voelen.

Voorzitter, bij deze begroting is er terecht aandacht voor de zorgen die leven bij onze inwoners door bezuinigingen op welzijnswerk op de zorg, op de armoederegelingen. Die bezuinigingen raken onze inwoners direct en dat doet pijn en daar moeten we bij stilstaan. In Nijmegen willen we dat iedereen zijn eigen pad kan bewandelen en wat is dan daarin? De rol van de overheid? D66, D66 ziet de overheid als een, als een vangrail om mensen te beschermen en vooruit te helpen zonder hen in hun vrijheid te beperken. En de vraag is echter: waar plaatsen we die vangrail? Want als we die vangrail te dicht bij het midden van de weg plaatsen, dan helpen we mensen die eigenlijk prima zelf de bocht hadden kunnen nemen. Maar plaatsen we die vangrail te ver weg, dan zijn we te laat en raken mensen van de weg af, waardoor het veel moeilijker is om hem weer op weg te helpen. In de stadsbegroting zoals die nu voorligt, wordt bij het onderwijsachterstandenbeleid de vangrail weggehaald. Dat is voor D66 onacceptabel. Juist op gelijke kansen, bijvoorbeeld door het verbeteren van taalontwikkeling moeten we niet bezuinigen. Anders zetten we jonge kinderen met 3-0 achterstand of anders zetten we jonge kinderen op 3-0 achterstand. Daarom dienen we samen met Stadspartij, GroenLinks en PvdA de amendement houdt het onder onderwijsachterstandenbeleid 'wat een woord' in stand. Dat dienen we dus in.

Voorzitter, we vroegen er al vaker aandacht voor. Bewegen. Bewegen is cruciaal om gezond op te groeien en gezond ouder te worden en zeggen dat je iets belangrijk vindt, betekent ook dat je er geld voor vrij moet maken. Daarom dienen we samen met Stadspartij en GroenLinks het amendement bewegen is meer dan sporten in. Ook dienen we samen met GroenLinks, Stadspartij en Partij voor de Dieren het amendement leidende principes voor zorg-welzijn en ondersteuning in. De druk op de zorg, die zal vooral door gebrek aan personeel de komende jaren enorm toenemen en dat betekent dat we keuzes moeten maken, keuzes die ertoe leiden dat het te vangrail op de juiste plek staat en iedereen die dat nodig heeft de zorg krijgt die nodig is. Niet meer, maar ook minder. Spreker naam 8: De heer De heer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) De heer Eigenhuijsen, bij interruptie. Spreker naam 8: De heer De heer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Ja, voorzitter, met een verduidelijkende vraag eigenlijk. Maar die metafoor van die vangrail, die die die snap ik, hè. Nou, volgens mij handig is om vangrail aan de rand van de weg te zetten en niet middelen weg, maar dat even geheel terzijde. Zou mevrouw Synhaeve mij eens mee kunnen nemen, in de gedachten van D66-fractie.

Die die begroting, die komt uit het college, die die wordt vastgesteld, die krijgen wij, die krijgen we op papier, die krijgen we in de in de email, dan gaat u hem lezen. En wat is dan? Wat is dan de strategie die D66 volgt als die stadsbegroting komt, wat is dan de gedachte? Hoe, hoe gaat het in de fractie? Hoe gaat u nu die begroting lezen

CompanyWebcast @2024 Woordelijke Verslagen-Nijmegen

en hoe gaat u nu bepalen van goh, wat vinden we hier nou van? Ik ben nog. Ik wil ook wel graag een keer met de fractie meelopen maar het is gewoon even een pure interessante vraag. Spreker naam 12: Mevrouw Synhaeve (Raadslid D66) U bent gewoon zelfsprekend van harte welkom om een keer mee te lopen. Ik nodig andere partijen daar ook toe uit. Zij die dat willen? Kijk het begin natuurlijk met de vraag. Ik ga geen werkproces beschrijven, maar dat is volgens mij ook niet waar u naar vraagt. Waar u naar vraagt, is op welke basis maken we met elkaar keuzes, hè? Dus wat wij doen is kijken van, op het moment dat wij kijken naar de samenleving als de plek waar je in vrijheid moet kunnen ontplooien en de overheid, die daar een actieve rol in moet nemen. Niet om je te helpen, waar je het misschien ook zelf had gekund, maar ook niet om je pas te laten helpen als je al over die rand bent. Door, op die manier kijken wij naar de begroting. Programma per programma hebben wij punten waarvan we zeggen: daar staan we nou volledig achter en zijn er ook en daar daarom dienen we ook een aantal amendementen in en daarom zullen we ook een aantal voorstellen van andere partijen van harte steunen. Zijn er ook dingen waarvan we denken: dat zouden we wellicht anders doen en dan zijn wij als gemeenteraad het hoogste orgaan en wij bepalen met elkaar.

Waar we uiteindelijk volgend jaar onze ons geld aan besteden. Spreker naam 8: De heer De heer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, heel kort, meneer Eigenhuijsen. Spreker naam 8: De heer De heer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Ja, voorzitter, dat heel kort begint het een beetje geïrriteerd te maken, is het belangrijkste document. Het is mijn tweede interruptie. Ik vind dat ik gewoon recht heb om een beetje interruptie en u hoeft niet per zes uur aan de eten te zitten. We kunnen ook best iets laten eten. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, ik weet niet waarom je dat nou zegt, maar ik wil er op wijzen uw vorige interruptie telde welgeteld acht vragen en ik vond het hartstikke knap dat mevrouw Synhaeve daar één van heeft gemaakt. Dat is wat ik nu vraag. Spreker naam 8: De heer De heer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Ik neem een inleiding op de interruptie en, maar het is niet de eerste keer dat u zegt vanavond, bij de eerste interruptie van een collega van mij, was de tweede interruptie in totaal meteen en even kort.

Zullen we gewoon met mekaar een fatsoenlijk debat houden, waarbij en zo als ik mijn betoog heb, mag iedereen stoppen met interrumperen dan vind ik prima, maar dat zie gewoon een fatsoenlijk debat houden met mekaar, dat ik gewoon normale vraag kan stellen, mevrouw Synhaeve zijn en misschien wel in twee of in drieën. Een ordevoorstel voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ik heb bijna de neiging om te gaan schorsen. Spreker naam 8: De heer De heer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Ik vind het prima, dan gaan we schorsen, we gaan een ordevoorstel want inderdaad.... Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) U doet uw interruptie en dan gaan we verder.

CompanyWebcast @2024 Woordelijke Verslagen-Nijmegen

Spreker naam 8: De heer De heer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Voorzitter, dus als ik het goed begrijp, dan komt de begroting van, van het college die komt dan in de fractie van D 66 en gaat u kijken van: goh, waar staat nou de vangrail niet op de juiste plek? En waar kunnen we het corrigeren? En is dan binnen de begroting zoals het nu ligt, onderwijs achterstandenbeleid en het verleden verbeeld zijn dat dan de mijlstenen waar D66 zegt van nou, in deze begroting zit daar precies waar de vangrail niet het goed staat. En dan heb ik daarna nog een vervolgvraag voorzitter, als dat mag? Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Synhaeve. Spreker naam 12: Mevrouw Synhaeve (Raadslid D66) Het zijn in ieder geval twee onderdelen waar we graag wijzigingen willen zien op de begroting. Dus daarom geef ik volgens mij antwoord op de eerste vraag. Kijk ten aanzien van cultureel erfgoed. Daar kom ik later nog op, want ik snap die vraag, hè. Ik snap de vraag als u zegt: van hebt u, zijn dit de goede prioriteiten? Even in mijn eigen woorden. Als ik kijk naar de begroting, dan hebben we het over een begroting van meer dan een miljard. Die omvat tal van programma's en over al die programma's mogen we iets vinden. Dus ook over cultureel erfgoed. Daar vinden we wat van, juist omdat er ook hele mooie kansen liggen. Aankomend jaar.

Stelt u me de vraag van waar hecht u, waar wat heeft nou het allermeest prioriteit? Dan spreken we volgens mij de cijfers voor zich. Op een begroting van een miljard gaat 300 miljoen naar zorg en welzijn, gaat 200 miljoen naar werk en inkomen, gaat 45 miljoen naar cultuur en gaat 2,5 miljoen gaat naar cultureel erfgoed. Dat zijn de cijfers en dat zijn daarmee ook onze prioriteiten. Spreker naam 4: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Voorzitter. Spreker naam 8: De heer De heer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, meneer Eigenhuijsen een aanvullende vraag en dan naar mevrouw Brand. Spreker naam 8: De heer De heer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Ja, oké, het licht van D66 snap ik die. Dan is eigenlijk mijn simpele vervolgvraag, maar hoe komt u dan tot een dekking? Kijk dat dit uw prioriteiten zijn. Het zijn niet mijn prioriteiten. Even voor alle duidelijkheid. Maar hoe komt u dan tot een dekking? En is het dan het antwoord: wat uw eigen D66 wethouder in de kamerronde gaf? Is dat dan nog bepalend voor de keuze van uw dekking? Spreker naam 12: Mevrouw Synhaeve (Raadslid D66) Ja, u hebt zelf gezien in het amendement waar wij de dekking vandaan halen. U doelt specifiek op één onderdeel, hè, dus de zogenaamde vier miljoen ten aanzien van het ambtenarenapparaat versterken.

Kijk, natuurlijk nemen wij mee wat in kamerrondes is gezegd van alle wethouders en van alle collegeleden dat spreekt voor zich. Maar uiteindelijk is het aan ons om ook afwegingen te maken. En als ik kijk naar hoe die in de stadsbegroting die vier miljoen is opgebouwd, dan zien wij dat er inderdaad een forse slag nodig is. Maar wij denken dat dat ook met iets minder kan. En overigens zit daar wel een groeipad in. Hè, dus uiteindelijk gaan we wel naar die vier miljoen toe. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter)

CompanyWebcast @2024 Woordelijke Verslagen-Nijmegen

Goed, mevrouw Brand. ja, dank u wel voor voorzitter. Spreker naam 4: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Ja, mevrouw Synhaeve, ik krijg een beetje gevoel dat u zich een beetje verschuilt achter dat het grotendeels wettelijke taken zijn, hè bij werk en inkomen. Maar wat u eigenlijk feitelijk doet, is gewoon het bezuinigen op de armoederegelingen inkomens, regelingen. Hoe kijkt u daarnaar daar ben ik wel benieuwd naar, want u heeft een heel mooi verhaal, wat misschien in grote lijn nog best wel met u kan delen, hè op het sociaal domein. Maar wat u doet is eigenlijk een keiharde bezuiniging doorvoeren. Spreker naam 12: Mevrouw Synhaeve (Raadslid D66) Ja, dank u wel, dank u wel voor die vraag. Nou als eerste beste, wij zullen ook volmondig het voorstel steunen. Ik weet even niet meer wat precies de naam is of de titel is, maar waarbij we kijken van hoe kunnen we zorgen dat die 1,5 miljoen ook echt goed onderbouwd is, zodat op het moment dat we keuzes maken ook weet wat de consequenties zijn van die keuzes. Dat is voor ons ook rand voorwaardelijk om akkoord te gaan, ook met die 1,5 miljoen. Daarop voortbouwend en dan probeer ik een beetje te zorgen dat we niet het debat wat al drie keer is gevoerd, te herhalen, maar ook op het moment dat we hier anderhalf miljoen afhalen dan geven we nog meer uit dan wat we de afgelopen jaren hebben besteed.

Het neemt niet weg dat het heel zorgvuldig moet zijn en dat het heel zorgvuldig moet gebeuren en dat is ook wat we met elkaar gaan doen. Spreker naam 9: Mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) De heer Wieken, zie ik. Dan mevrouw Mijling. Eerst de heer Wieken. Spreker naam 6: De heer Wieken (Raadslid SP) Ja, dank, voorzitter. Ja, mevrouw Synhaeve zegt, inzicht in die keuze is rand voorwaardelijk voor akkoord gaan met die anderhalf miljoen. Maar volgens mij gaan wij vanavond al stemmen over die anderhalf miljoen. Dus terwijl die voorwaarden dan nog helemaal niet bekend zijn. Dus hoe ziet mevrouw Synhaeve dat? Spreker naam 12: Mevrouw Synhaeve (Raadslid D66) Ja, dat is een, een terechte opmerking. Dat had ik net ook anders moeten formuleren. Ik hoop van harte dat het voorstel wat voorligt waar GroenLinks initiatief nou, neemt er op was, dat dat een meerderheid zal halen in deze raad en wij zullen sowieso voorstellen met instemmen met deze stadsbegroting. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Mijling dan. oh, nee, de eerst de heer Wieken nog. Spreker naam 6: De heer Wieken (Raadslid SP) Ja, maar was het de bijvoorbeeld niet verstandig geweest dat D66 een voorstel ingediend om dat bedrag voor nu even uit de begroting te halen en later te bespreken zoals de PvdA ook voorstelt met de Schouwburg.

Spreker naam 12: Mevrouw Synhaeve (Raadslid D66) Vandaag maken we de keuze hoe de stadsbegroting eruit komt te zien. Vandaag maken we ook een keuze over financiën, daarmee samenhangend. Dus wat ons betreft, is vanavond ook het moment om deze keuze te maken. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter)

CompanyWebcast @2024 Woordelijke Verslagen-Nijmegen

Dan gaat u verder mevrouw Synhaeve. Spreker naam 12: Mevrouw Synhaeve (Raadslid D66) Terug naar de leidende principes. De leidende principes bieden de handvatten om keuzes te maken, juist ook op de langere termijn. Mijn fractie ziet deze leidende principes nadrukkelijk als een eerste voorstel, waar we een reactie van het college op vragen en waar we vervolgens op een later moment met hopelijk alle politieke partijen over in gesprek gaan. En het spreekt daarbij voor zich, in ieder geval voor onze partij, dat de leidende principes zoals die nu zijn geformuleerd, voor ons niet in beton gegoten zijn. Daar willen we met jullie over in gesprek. Voorzitter, naast de lastige keuzes die we moeten maken, gebeurt er ook veel moois en ik verwees er net al even naar. In onze stad. Excuus even opnieuw. Voorzitter, naast de lastige keuzes die we moeten maken, gebeurt er ook veel moois in onze stad, Nijmegen leeft, er komt een nachtvisie en ook op het terrein van cultureel erfgoed staat ons een mooi jaar te wachten. Het Gebroeders van Limburg huis viert hun jubileumjaar en de Stevenskerk wordt gerenoveerd. En laten we de stad hierbij betrekken. Door bijvoorbeeld tijdens de renovatie het dak van de Stevenskerk toegankelijker te maken, toegankelijk te maken, zodat vele mensen vanaf deze prachtige plek ons Nijmegen kunnen bewonderen.

Omdat en ook andere initiatieven rond het zichtbaar maken van cultureel erfgoed mogelijk te maken, dienen we samen met Stadspartij en GroenLinks het amendement verleden beleefd verwezenlijkt in. En voorzitter, ik rond af. Spreker naam 9: Mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Mijling. Spreker naam 9: Mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Excuus, mevrouw Synhaeve gaf net aan en dat heb ik ook in de kamerronde gehoord. Ja, maar we geven uiteindelijk wel meer uit. Maar bent u het met me eens dat dat meer uitgeven ook mee samenhangt dat we gewoon als stad ook groeien, dus dat er ook meer mensen afhankelijk zijn van zorg en dat er ook andere beroepen op de gemeenten worden gedaan? Spreker naam 12: Mevrouw Synhaeve (Raadslid D66) Even voor mijn beeld, dat bedoelt u in algemene zin? Ja, helder. Ja, het spreekt voor zich op het moment dat je als dat groeit, dan geef je ook meer uit. <...> tijd zien we dat in de tien jaar tijd, bijna tien jaar tijd, dat de jeugdzorg gedecentraliseerd is, dus het budget wat wij aan jeugdzorg besteden verdubbeld is, onze stad is gegroeid. Absoluut leidt dat tot meer uitgaven. Absoluut verklaart dat een verdubbeling. Nee, dat neemt niet weg dat deze kinderen passende zorg moeten krijgen.

Maar we moeten wel zorgen dat juist voor de kinderen die het meest nodig hebben, zij zijn degene die, denk ik het meest in gevaar zijn op het moment dat we met elkaar geen keuzes durven te maken. Dan kom ik nu echt bij de afronding terug naar de dromen en de zorgen van mensen. Laten we die overheid zijn die mensen vooruit helpt. De stad die een fijn en veilig thuis biedt, waar iedereen in vrijheid zijn eigen kronkel pad mag bewandelen en waar we zorgen voor een stevige vangrail voor wie dat nodig heeft, nu en in de toekomst. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dan geef ik het woord aan de heer de Gram, namens de Partij voor de Dieren. Spreker naam 13: De heer de Gram (Raadslid Partij voor de Dieren)

CompanyWebcast @2024 Woordelijke Verslagen-Nijmegen

Dank u wel, voorzitter. Afgelopen weekend bezocht ik de tentoonstelling goed-fout in het Bonnefanten museum, waar de bekende prenten van de zeven hoofdzonden van Pieter Breugel, de ouderen, de basis vormde van de tentoonstelling. Ze hebben lichamen stuk voor stuk destructieve krachten in de mens. Vandaag wil ik me richten op één hoofdzonde niet die niet alleen individuen raakt, maar onze hele maatschappij in zijn geel. Hebzucht. Hebzucht voorzitter, is misschien wel de krachtigste en tegelijkertijd de meest invloedrijke van de hoofdsom in onze samenleving. Het is verlangen naar altijd meer, meer winst, meer bezit, meer groei, zonder oog voor de gevolgen. Dit denken heeft ons gebracht waar we nu zijn, een wereld waarin economische groei en winstmaximalisatie centraal staan, vaak ten koste van dier, natuur, klimaat, mensen in ontwikkelingslanden en uiteindelijk onze eigen leefomgeving. Het versnelt de uitputting van natuurlijke bronnen, wat leidt tot biodiversiteitsverlies en klimaatverandering. Maar de gevolgen zijn niet gelijk verdeeld. Terwijl ecosystemen instorten en het klimaat onherstelbaar veranderd worden, de rijke rijker en groeit de kloof met zijn zij die nauwelijks rondkomen. In onze samenleving, zijn er steeds meer bewegingen die zoeken naar oplossingen voor een duurzame toekomst. Als partij verwijzen wij graag vaak graag naar de Donuteconomie.

Die een helder alternatief biedt. Vanuit het dit model komt het concept van de post groei voor een economie die niet langer afhankelijk is van eindeloze expansie, maar gericht op welzijn en rechtvaardigheid binnen de grenzen van onze planeet. De Donuteconomie laat zien hoe we een veilige sociale basis kunnen creëren voor iedereen: mens, dier, mens en dier, zonder de aarde uit te putten. Voorzitter, omdat we als Partij voor de Dieren nu al langere tijd praten over deze Donuteconomie hebben we deze keer daad bij woord gevoegd en hebben wij deze principes betaald naar een alternatieve begroting. Groen Nijmegen, voorbij de groei, een groene en rechtvaardige toekomst. Inmiddels heeft, als het goed is, elk raadslid deze ook in de mail ontvangen. Hierin presenteren we concrete wijzigingen in de voorliggende stadsbegroting die wij voor ons zouden zien om de post groei principes in Nijmegen voor een deel door te voeren. Deze voorstellen sluiten aan bij de Donuteconomie, met specifieke aanpassingen van de begroting, beter laten passen binnen de ecologische grenzen. Ik wil hier ook graag onze beleidsmedewerker Bo bedanken voor het vele werk wat ze heeft gedaan, verzet om deze begroting te realiseren. Om onze visie letterlijk smakelijk te maken, hebben we bovendien voor alle aanwezigen een donut van de lokale circulaire en maatschappelijke ondernemer Trash'ure taarten.

Deze donut symboliseert het economische model waar wij in geloven. Een eerlijke, inclusieve economie die ons niet dwingt onze blauwe groene planeet uit te putten. Vandaar de kleuren van de donut, maar die ons stimuleert om binnen de ecologische grenzen te blijven werken. We hopen dat deze lekkernij u helpt om ook even stil te staan bij de balans die wij willen vinden. Laat ik voorop stellen dat dit niet wegneemt dat we het college ook een compliment willen geven. De begroting die voorligt bevat al verschillende elementen die aansluiten bij de Donuteconomie. En wij hopen uiteraard dat het komt door de boeken die wij de afgelopen jaren hebben uitgedeeld aan de leden van het college. We zien bijvoorbeeld met focus op duurzaamheid en dat bredere welvaart, wat past bij de waarde van een post goede economie. Deze eerste stappen tonen verschuiven inrichtingen Nijmeegse toekomst die socialer, groener en eerlijker is. Toch maken wij ons ook zorgen over de bezuinigingen in het sociaal domein. Andere partijen benoemden hier al terechte zorgen en ik ga het niet allemaal herhalen. Juist in een tijd waarin de kloof tussen rijk en arm groeit en de bestaanszekerheid van veel inwoners onder druk staat, is dit zorgwekkend. Onze visie is dat sociale gelijkheid en zorg voor kwetsbare hand-in hand moeten gaan met duurzaamheid.

Wat betreft de leidende principes die we mede-indienen wil ik benadrukken dat deze aansluiten bij eerdere bijdrage in onze debatten. Ik wil extra aandacht vragen voor de uitbreiding van de housing first principes, waarin ook jongvolwassenen die op straat leven worden meegenomen, en ook al kortere tijd. Wij pleiten samen voor een rechtvaardig, groen en diervriendelijke keuzes. Ook in tijden van bezuinigingen. Wij hebben ons ook verbaasd over de grote investeringen die in de begroting staan voor de Stadsschouwburg. Spreker naam 8: De heer De heer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Voorzitter.

CompanyWebcast @2024 Woordelijke Verslagen-Nijmegen

Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) De heer Eigenhuijsen. Spreker naam 8: De heer De heer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Gaat de heer de Gram nou het Vierdaagse bezuinigen, het inplanten van de bloemen wapen weg wegschuiven en de toeristenbelasting verhogen. Lees ik dat nou goed? Spreker naam 13: De heer de Gram (Raadslid Partij voor de Dieren) Dank u wel, dank u wel, voorzitter. Dat dat klopt, ja, zeker. Spreker naam 8: De heer De heer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) En mogen we daar nog over stemmen of is het gewoon een, een hamerstuk en is meneer de Gram zo overtuigd van zijn gelijk dat die? Spreker naam 13: De heer de Gram (Raadslid Partij voor de Dieren) We gaan hier uit. Wij gaan hier niet over stemmen, maar we hebben wel een aantal motie met mensen die uit afgeleid zijn, dan kom ik straks op terug. Spreker naam 8: De heer De heer Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.NU) Ja, voorzitter. Ik ben genegen om meestal alles te lezen, maar ik heb nergens een motie of amendement gezien waarin het bloemen wapen wordt afgeschaft. Spreker naam 13: De heer de Gram (Raadslid Partij voor de Dieren) Ja, dank u wel, voorzitter. Nee, dat klopt die, dat hebben we nog niet uitgevoerd. Maar dit is wel een visie die wij voor ons zien voor de komende tijd.

We hebben niet alle dingen die we hierin hebben gezet in moties en amendementen gevat, maar dit is een voorstel hoe wij de begroting anders zouden doen. Daar hebben wij voor gekozen op deze manier en een aantal dingen daaruit uit te lichten. Terwijl culturele voorzieningen belangrijk zijn, moeten we ons afvragen of dit soort grootschalige projecten wel in verhouding staan tot de dringende noden van onze tijd. Wij pleiten ervoor om juist op het gebied van cultuur meer middelen te reserveren daarvoor initiatieven zoals De Bastei en makers, die niet alleen culturele waarde bieden, maar ook bijdragen aan bewustwording over de klimaat en biodiversiteitscrisis natuur, bewustzijn en een gezonde leefomgeving voor iedereen. Daarom steunen we de moties en amendementen van de Partij van de Arbeid die hierover gaan. Over de Stadsschouwburg. Om onze alternatieve begroting kracht bij te zetten, dienen we een tweetal amendementen en een motie in die in elk geval de basisprincipe van de post groei economie onderstrepen. Zo stelt het amendement van groei van de stad naar ontwikkeling voor de stad voor om de focus te verschuiven van economische groei naar duurzame ontwikkelingen in de stad, waarbij middelen worden herverdeeld naar lokale Circulaire initiatieven.

Het amendement van externe invloed naar interne zeggenschap zet in op het beperken van externe inhuur zodat we meer kunnen investeren in burgerparticipatie en interne deskundigheid. Ook dienen we de motie met de neus in de boeken, zonder drempels de bibliotheek bezoeken in, waarmee we willen dat onderzocht wordt of en hoe drempels voor jongeren tot en met 27 jaar in de bibliotheek te bezoeken kunnen worden weggenomen. Ter bevordering van gelijke kansen en bestrijding van lage lekker geletterdheid. Dit onderstreept een belangrijke pijler van de post groei beweging, namelijk gratis publieke diensten. Daarnaast dienen we de motie samen schulden vrij van de Partij van de Arbeid, mede in. Geïnspireerd door de principes zoals deze in Arnhem zijn toegepast en ook in onze alternatieve begroting zijn opgenomen. Hiermee willen we bijdragen aan een schuldenvrije toekomst voor onze inwoners, waarin iedereen gelijke kansen heeft om financieel stabiel te zijn. In lijnen met onze visie op het post groeieconomie waar aan duurzaamheid en welzijn centraal staan boven

CompanyWebcast @2024 Woordelijke Verslagen-Nijmegen

maximale economische groei, dienen we de motie samen met CDA. Laat De Bastei niet barsten in. Deze motie stelt voor aan De Bastei extra te steunen, zodat museum kan investeren in een goed depot om te blijven voldoen aan de museum standaarden. De Bastei met haar unieke culture cultuur historische en natuurhistorische functie speelt een belangrijke rol in de educatie en vergoeding van onze stad en regio. Wij hadden liever een budget vrijgemaakt hiervoor, maar dit is een best <ving>en hier gaan wij voor. Recent onderzoek toont aan dat de natuur kennis bij jongeren snel afneemt slechts een kwart van de mensen onder de 35 kan veel voorkomende soorten zoals de margriet en korenbloem herkennen, terwijl driekwart van de ouderen dat nog wel kan. Ook vogels zoals de vink en merel worden steeds minder vaak herkend door jongeren. Deze trend is zorgwekkend in een tijd waarin natuurbescherming essentieel is om het draagvlak te vinden voor biodiversiteitsherstel. Door steun aan De Bastei te bieden stellen we het museum in staat om educatieve culturele programma's voort te zetten die beide natuur en milieubewustzijn van toekomstige generaties. We investeren hiermee in een wetenschappelijke duurzame die essentieel is voor het draagvlak op de lange termijn.

Voorzitter, zoals u van ons gewend bent, vinden wij dat een gezonde stad niet alleen gericht moet zijn op de noden van het mens-dier, maar ook op het welzijn van alle andere levende wezens binnen haar grenzen. Daarom zetten wij ons in voor een Nijmegen waarin mens, dier en natuur samen kunnen floreren. Voor het realiseren van deze visie hebben we enkele moties opgesteld die de stad een groenere rechtvaardiger en toekomstbestendige koers helpen varen. We zitten in een catastrofale biodiversiteitscrisis waarin elke kleine verandering in beleid en koers nu van groot belang zijn. De recente afname van soorten tot aan hoe kwetsbaar onze ecosystemen zijn en zelfs ogenschijnlijke kleine aanpassingen in ons beleid kunnen op langer termijn het verschil maken tussen herstel en verder verval. Door nu stappen te zetten voor een leven, omgeving waar mens, dier en natuur in het balans samenleven dragen we bij aan de stad die haar veerkracht behoudt en in de toekomst ook voor volgende generaties een gezonde leefomgeving biedt. Allereerst dienen we de motie meer soorten in het soortenmanagementplan in, die we samen met Partij van de Arbeid indienen uiteraard. Waarmee we ervoor willen zorgen dat alle beschermde dier en plantensoorten die in Nijmegen voorkomen, worden opgenomen in soorten Manage Plan en eventueel omgevingsplan omgevingsprogramma van de gemeente.

Op die manier beschermen we die het biodiversiteit in ons ecosysteem versterkt. Een sterk ecosysteem in Nijmegen is een lokale stap die we kunnen maken. Maar in poging ecosystemen wereldwijd te behouden, dienen we samen met GroenLinks de motie ondertekend manifeste tegen ecocide in, waarin we het college oproepen om het maar manifest tegen ecocide te ondertekenen. Dit manifest roept om op om ecocide de grootschalige vernietiging van ecosystemen internationaal te erkennen als een misdaad, wat essentieel is voor het behoud van natuur en klimaat. Om duurzame samenwerking te bevorderen stellen wij de motie samenwerking met preventie en waterschap cruciaal voor in. We vragen het college hierin om intensieve samenwerking aan te gaan met de provincie Gelderland, Waterschapm Rivierenland met het doel om een robuust programma op te zetten voor natuurbescherming natuurherstel en de bescherming van beschermde en bedreigde planten en dieren. In de motie voorop of achterop, stellen we het college, vragen we het college om te evalueren of Nijmegen op koers ligt met haar klimaatdoelen en waar versnelling nodig is. De realiteit is dat klimaatverandering of sneller inhaalt dan verwacht. 2024 is, zoals mijn collega van GroenLinks ook al benoemde, het eerste jaar dat de gemiddelde wereldwijde temperatuur boven de anderhalve gratis gekomen. Dit is het Klimaatdoel van Parijs.

Alle alarmbellen gaan af om onomkeerbare tipping Point komen in zicht de doelen zijn daardoor belangrijker dan ooit moeten bereid zijn om nog steviger op te treden als onze ambities in gevaar komen. En dan weer wat dichter bij huis. Met de motie Fladderiep en zwarte populier, planten hier, die we samen indienen met GroenLinks, willen wij dat de gemeente bedreigd en inheemse boomsoorten zoals de Fladderiep en zwarte populier een beschermde staat geeft en dat ze waar mogelijk actief worden aangeplant. Op deze manier dragen we bij aan het herstel van biodiversiteit in onze stad. Om onze bewoners actief te betrekken bij vergroening en biodiversiteit dienen we de motie, haak aan feest mee in, waarin we het college oproepen om Nij in Nijmegen aan te sluiten bij het nationale boom spiegel feest.

CompanyWebcast @2024 Woordelijke Verslagen-Nijmegen

Dit initiatief stimuleert inwoners om boomspiegels in hun buurt op een feestelijke manier te beplanten en vergroenen. Met de motie 'helpt de egel', vragen we om meer voorlichtingen inwoners en concrete acties om de egels in Nijmegen te beschermen in samenwerking met de zoogdierenvereniging. De egel populatie staat onder druk en wij geloven dat Nijmegen kan bijdragen aan hun bescherming. Tot slot willen wij met een motie zorg of bij zieke dieren een voorbeeld stellen voor door de onderzoek, door te onderzoeken of werknemers van de gemeente zorgverlof kunnen krijgen om voor een ziekte huisdier te zorgen. Dit voorstel erkent de waarde van dieren in onze levens en is een stap richting een diervriendelijk beleid. Als laatste motie en dat is niet onze eigen motie, dienen wij de motie van de Stadspartij de afvalbalansen graag mede in, omdat er deze er mede voor zorgt dat er minder overlast zal worden ervaren door diverse dieren die voedsel zoeken tussen zwerfafval. Met deze moties dragen wij bij aan een leefbare biodiverse stad voor dier, mens en natuur. Een stad die haar verantwoordelijkheid neemt en zorgt voor alle bewoners binnen haar grenzen, mens en dier. Voorzitter, laat mij afsluiten met een laatste gedachte. De Britse filosoof Timothy Martin spreekt over een ethisch tekort van onze tijd. Het wegkijken.

In de tentoonstelling in het Bonnefanten museum wordt gesuggereerd om dit uit te roepen tot de achtste zonde. De zonde van onze tijd, het wegkijken. Wegkijken van de schade die we aanrichten van de levende wezens die leiden en van de veranderingen die dringend nodig is. Laten we hier vandaag het lef tonen om niet weg te kijken. Laten we niet wegkijken van het dierenleed dat wordt veroorzaakt door onze consumptie van dierlijke producten. Laten we niet wegkijken als feiten worden verdraaid. Laten we niet wegkijken als er door mensenrechtenorganisaties wordt gewaarschuwd voor het gevaar voor demonstratie, recht en een gaande zijnde genocide. Laten we Nijmegen niet wegkijken van de dingen die we moeten doen om ons werkelijk voor te bereiden op de toekomst met moedige keuzes die ook ecologisch en sociaal rechtvaardig zijn. Dank u wel voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel, Jan, dan geef ik het woord aan mevrouw Mijling naar het CDA. Spreker naam 9: Mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Ja, voorzitter, ik doe het vanaf deze stoel en u weet denk ik wel waarom. Voorzitter, bij het lezen van deze begroting bedacht ik me, is dit nu de afdronk van het koersdebat, van alles wat deze tien partijen bij het koersdocument als richting en visie hebben meegegeven vertegenwoordigt deze begroting dat dan nu.

Nijmeegs gepretendeerd een sociale stad te zijn? En de meeste van de partijen in deze raad hebben bij het koersdebat duidelijk aangegeven waar het college vooral niet op mocht bezuinigen. Maar dan lees ik de begroting en dan vallen er meteen een aantal hele grote bezuinigingen op versobering van de dagopvang minimaregelingen die gekort worden en het afschaffen van het mantelzorgcompliment. Dus dat, voorzitter, is wat het college heft meegenomen van het hele besluitronde over het koersdocument. Chapeau! En ik vroeg het me al vaker af: hoe serieus neemt dit college onze raad of was het de bedoeling dat de Raad de hete kolen uit het vuur zou halen, dat wij de voorgenomen bezuinigingen zouden terugdraaien en daarbij zelf de harde keuzes zouden maken, zodat het college zich achter de Raad kon verschuilen. Maar dan had het college toch wel met serieuzere ombuigen opties mogen komen? Nogmaals, we pretenderen een sociale stad te zijn, maar de klappen vallen precies daar waar ze het meest pijnlijk zijn. Zorg en welzijn. Voorzitter, het CDA vindt het gênant en heeft last van plaatsvervangende schaamte, helemaal omdat een portefeuille als cultuur ongeschonden blijft. Sterker nog, daar geven we gewoon nog even 15 en een half miljoen extra uit aan de verbouwing van de Schouwburg die al 25 miljoen op de tellen had staan en we weten dat het hiermee nog niet klaar is.

Er komt vast nog een rekening voor deze miljoenen verbouwing. Dat hebben we tenslotte geleerd van het Valkhof. En hoe wordt die ophoging van 15 en een halve miljoen aangekondigd? In de begroting is slechts een paar zinnen zonder separaat debat, gewoon tekenen bij het kruisje en 15 en een half miljoen extra overmaken. Hoe moet dit overkomen op de mensen in onze stad? Zij die het al zwaar hebben en via deze begroting opnieuw inleveren? Kwetsbare mensen die geen dak boven hun hoofd hebben, worden verder uitgekleed voorzitter, voor het CDA, dat omziet naar elkaar. Een vrede, keuze die we en daarom dienen we graag het amendement in warmestad staat

CompanyWebcast @2024 Woordelijke Verslagen-Nijmegen

niemand in de kou van GroenLinks, de kaasschaaf is ter hand genomen en zorg en welzijn heeft het meeste ingeleverd. Voorzitter, deze begroting mist visie, maar het is niet voor het eerst dat ons college daaraan uitblinkt visieloos te zijn. We lijken het grote plaatje te missen. Nog steeds wordt er, nog steeds, wordt er een portefeuille gedacht en niet stadsbreed. Alles grijpt in elkaar, maar deze wethouders lijken het niet te zien. Sterker nog, ze missen zelfs de linken tussen de eigen portefeuilles. Zo hoorden we wethouder Daemen van mobiliteit, praten over het OV en dat met de verschaling van dat of mensen maar gewoon verder moesten lopen naar een bushalte of daarvoor zelfs de fiets moesten nemen. Dat terwijl dezelfde wethouder verantwoordelijk is van welzijn en bij ouderen welzijn investeren we juist in het terugdringen van eenzaamheid, dat diezelfde ouderen eerst voor hun deur van het verzorgingstehuis op de bus konden stappen richting de stad voor een bezoek aan de Mert, blijven diezelfde ouderen straks thuis, aangezien de bushalte voor hen onbereikbaar is geworden. Mag ik even de alinea afmaken. En dus investeren we extra in een welzijnsorganisatie die langs de deuren gaat voor een kopje koffie om te informeren of de ouderen eenzaam zijn. Hoort u ook de tegenstelling, voorzitter? Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ongetwijfeld, de heer Lokker.

Spreker naam 5: De heer Lokker (Raadslid GroenLinks) Dank je wel, voorzitter. Ik hoor mevrouw Mijling haar zorgen uitspreken over de, over dit openbaar vervoer en volgens mij delen we die ook en ik hoor haar ook zeggen dat dan de wethouder dat dan niet zou doen. En dat vind ik toch wel ingewikkeld, want ik heb de wethouder volgens mij al vaak horen zeggen dat zij, of een opdracht van de Raad of omdat ze dat zelf graag wil, naar Arnhem is gegaan om tegen het Provinciehuis te zeggen: u moet echt iets aan die bus doen. We hebben dat in, deze stad heeft dat gedaan, de regio heeft dat gedaan. Dus mijn vraag aan u is eigenlijk: denkt u nu dat als het gaat over om te zorgen dat het OV in onze stad tot peil blijft? Helpt het dan als u telkens dat blijft herhalen dat de wethouder volgens u niet genoeg doet? Of zouden we ons gezamenlijk, met alle partijen inderdaad die zich zorgen maken over het OV, nou op de provincie moeten richten, waar ze uiteindelijk de beslissingen maken over de hoeveelheid geld die naar het OV gaat. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Mijling. Spreker naam 9: Mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Ja, meneer Lokker, we hebben dit debat samen al eerder gevoerd en laten we ook nog in Neerbosch-Oost, hè, toen kwam het ook ter sprake.

Nee, we vinden elkaar daar zeker alleen als een wethouder in een debat over dat of wel gewoon dat zo uit en vervolgens niet de conclusie in haar hoofd trekt, hé, maar we doen ook heel veel aan het terugdringen van eenzaamheid bij ouderen, dan vind ik dat je daar de linken tussen de diverse portefeuilles gewoon mist. En dat is het punt wat ik hier probeer te maken en ik ben het met u eens. We moeten voor dat of ook naar de provincie, maar daarvan heb ik ook tegen u gezegd, we moeten als stad ook niet de provincie uiteindelijk onmogelijk maken om het OV te regelen door alle verkeer hier van 50 naar 30 te brengen. Ook dan maak je het voor het OV, heel lastig. Een ander voorbeeld, voorzitter, is de doorstroom op de op de woningmarkt. We hoorden bij een bewonersavond in Neerbosch-Oost, een verhaal van de mevrouw die alleen is en daarna eentje een eengezinswoning bezet houdt. Het zijn haar woorden voorzitter. Maar mevrouw is bereid om te verhuizen en ging informeren naar nieuwe appartementen die op de planning staan in de Winkelsteeg. Echter bleek ze door het beleid van de gemeente geen parkeerplaats in de buurt van haar appartement te kunnen krijgen en mevrouw is daar helaas wel afhankelijk van door een fysieke beperking. Het antwoord van de gemeente, dan laat u toch gewoon Picnic de boodschappen thuisbrengen. Voorzitter, deze reactie, die raakt mij gewoon.

Dan begrijp je het echt niet. Deze mevrouw kan nog prima functioneren en mantels mantelzorg zelfs nog voor haar zieke moeder, maar zij is daarbij wel afhankelijk

CompanyWebcast @2024 Woordelijke Verslagen-Nijmegen

van de auto. Dat zij dit antwoord krijgt, dat vind ik beschamend. We laten dus liever iemand in een appartement, afgezonderd van de buitenwereld, achter de <gaan>zitten in plaats omdat we creatief meedenken hoe we dit parkeerprobleem van deze mevrouw kunnen oplossen. Waardoor de notabene ook nog in een gezinswoning vrijkomt. Nee, we schaffen juist liever de verhuis coaches af, die meedenken over hoe je iemand naar een meer passende woning kan verhuizen, zodat de doorstroom op de woningmarkt weer verbeterd wordt. Een onbegrijpelijke keuze die alleen op de korte termijn een besparing oplevert. Hiervoor dien ik dan ook graag het amendement in verhuis de verhuiscoach niet de stad uit. Namens het CDA en GewoonNijmegen.NU. Voorzitter, dit laat mij weer zien dat we dus niet nadenken over de portefeuille van deze stad heen. De mevrouw van Neerbosch-Oost denkt er inmiddels aan om buiten Nijmegen te gaan wonen. Één nadeel: haar moeder die mantelzorg van haar ontvangt, zal daarbij de dupe zijn. De afstand zal de bezoek frequentie beïnvloeden en dat, voorzitter, dat levert ons als stad uiteindelijk weer een hoge rekening op. Voorzitter, dat brengt me op het volgende: het afschaffen van het mantelzorgcompliment. Nog zo een onbegrijpelijke keuze van dit college. Mensen die zich dagelijks met hart en ziel inzetten voor de extra zorg van familie, kennissen of buren in hun omgeving.

Zij verrichten werk waar wij als maatschappij met elkaar op leunen. Verplaats je eens in degene die afhankelijk is van zo een zorg en mantelzorgers. Hoe kwetsbaar ben je dan. Het gevoel van afhankelijkheid loert en hoe mooi is het dan dat je je kinderen, die kennis of de buren kan bedanken met een cadeautje, een teken van dankbaarheid. Maar moeten wij daar dan met zijn allen aan meebetalen? Jazeker, want wij zouden het met elkaar niet eens kunnen opbrengen om de rekening te betalen voor alles wat deze mantelzorgers doen. Als we daar allemaal professionals voor moeten inhuren kunnen we niet meer bolwerken met elkaar. Zij ontlasten ons als gemeente en we vertrouwen op deze mantelzorgers. Voorzitter, als wij partij draagt het CDA deze helden op handen en daarom houdt het CDA koste wat kost het mantelzorgcompliment in het in stand. Want dat is niet alleen belangrijk voor de mantelzorger die het cadeautje krijgt, nee, het is nog veel belangrijker voor degene die het kan geven. Ik dien hierbij dan ook graag het amendement in het noodlot voor het mantelzorgcompliment afgewend, namens CDA en GewoonNijmegen.NU. En we dienen daarom ook graag de motie van Stadspartij mede in. Voorzitter, Nijmegen groeit en zal de komende jaren blijven groeien. Dat is mooi, maar het CDA gaf hier al eerder aan, het veroorzaakt ook een kloof in onze stad. Een tweedeling. Nijmegen van twee snelheden.

En wat schetst onze verbazing? Het college onderstreept deze kloof. Met de plannen. In deze begroting draagt het college actief bij aan de verdere tweedeling in onze stad. De mensen die het zwaar hebben, de sociaal zwakkeren in onze stad, de leerlingen met een leer, leer leerachterstand, zij worden gebruikt om de begroting sluitend te maken. Een college wat de mond vol heeft over sociale stad zijn en gelijke kansen voor iedereen. Nou voorzitter tot zover het sociale gezicht en de gelijke kansen. Politiek is verantwoordelijkheid nemen en in tijden van krapte weegt, weegt die verantwoordelijkheid zwaar. De heer Eigenhuijsen en ik hebben daarom kritisch gekeken naar een oplossing voor de lange termijn om de problemen waar we ons in bevinden te kunnen oplossen. Dat leverde stevig reacties op uit deze raad. Een lastenverhoging hoe durft u. Nou, voorzitter, en natuurlijk zaten wij er zelf ook niet om te springen om een lastenverhoging in te voeren. Maar het is een keuze en daarmee nemen we verantwoordelijkheid en we kunnen het uitleggen aan de stad, want als wij de sociale stad willen blijven die we pretenderen te zijn, dan moeten we bereid zijn om zulke keuzes te maken. Maar de partijen die nu door middel van het heen en weer schuiven van dat geld voor een paar zaken voor de eigen achterban, komen volgend jaar gewoon weer voor hetzelfde probleem te staan.

En wat zij doen is geen keuze maken. Ze dragen geen verantwoordelijkheid en dat is niet uit te leggen aan de stad. Voorzitter, nu zijn het fysiek en sociaal domein gescheiden van elkaar. Dat zou wat ons betreft mogen veranderen. Om het sociaal domein van de kosten de komende jaren alleen maar zullen stijgen, te ondersteunen, doet mijn voordoet mijn fractie de volgende voorstel. Stuur bij toekomstige voorstellen van grondexploitaties aan op een hoger rendement om daarmee via de algemene reserve het weerstandsvermogen te kunnen versterken en zo de druk op toekomstige bezuinigingen in het sociaal domein te kunnen verlichten. Daarvoor dien ik bij deze de motie in: geef ruimte voor het sociaal domein.

CompanyWebcast @2024 Woordelijke Verslagen-Nijmegen

Spreker naam 4: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Twee vragen. Eerst mevrouw Brand en dan de heer Wieken. Spreker naam 4: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, mevrouw Mijling die specifieke motie waar u het net over hebt. Bent u niet bang dat als die motie wordt aangenomen dat dat eigenlijk ten koste gaat van het bouwen van goedkopere woningen, van het groen, juist ook van de openbare ruimte, want dat is eigenlijk wat uw motie doet. Spreker naam 9: Mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Nee, wat ons, oh sorry. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Misschien de vraag van de heer Wieken er gelijk achteraan. Over hetzelfde onderwerp? Ja, gelijk , doet u maar. Spreker naam 6: De heer Wieken (Raadslid SP) Nee, dat, ik had ongeveer dezelfde vragen als mevrouw Brand inderdaad, omdat volgens mij hoge rendementen op grondexploitatie betekent of het algemeen duurdere woningen. En ja, ja, mevrouw Mijling maakt ons allebei druk om de bezuiniging op het sociaal domein. Maar volgens mij, als wij allemaal duurdere woningen gaan maken, dan brengen we al die kwetsbare inwoners van onze stad van de regen in de drup. Vindt mevrouw Mijling, dat nou echt een goed idee? Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Mevrouw Mijling.

Spreker naam 9: Mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Als mevrouw Mijling het geen goed idee zou vinden, zou ze het niet indienen op dit moment. Nee, zoals wij het hebben bekeken, zou het gaan dan om intensivering en ook het optoppen van meer woningen op het op hetzelfde stuk, en we hebben dat technisch nagevraagd en het zou in die zin moeten kunnen en wij denken daarom dat het wel een goed plan is. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) De heer Wieken vervolg. Spreker naam 6: De heer Wieken (Raadslid SP) Nog even om de scherp te krijgen. Is volgens mevrouw Mijling wel uitgesloten dat het dat dat het gaat om durende duurdere woningen?

Spreker naam 9: Mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Ja, dat heeft geen, sinds onze intentie niet duurdere woningen gewoon meer op hetzelfde stuk en dan kun je uiteindelijk rendementen verhogen. Spreker naam 6: De heer Wieken (Raadslid SP) Voorzitter.

CompanyWebcast @2024 Woordelijke Verslagen-Nijmegen

Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) .Ja, heel kort de heer Wieken dan de heer Lokker. Spreker naam 6: De heer Wieken (Raadslid SP) Ja, tot slot want mevrouw Mijling zegt, dat het niet haar intentie is, maar ze heeft technisch uitgevraagd maar is ook uitgesloten dat dat, dat het wel een consequentie kan gaan zijn van deze motie, want het bedoelde college gaat straks mee aan de slag in de uitvoering. Die hebben daar ook wat ruimte in. Dus is dat volgens mevrouw Mijling uitgesloten. Heeft ze dat nagevraagd? Spreker naam 9: Mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Nee, dat hebben we niet aangevraagd. Wij vragen ook om scenario's en dan kunnen we uiteindelijk de Raad kan er dan weer over bepalen of we dat wel of niet willen. Maar wij, wat we hiermee proberen te doen is wel om het fysiek en sociaal domein aan elkaar te koppelen en nu zie je dat ze echt gescheiden zijn van elkaar. En zie je ook in deze begroting dat stenen niks inleveren, maar de rest van alle onderwerpen in alle portefeuilles wel. En wij proberen de link te maken tussen het fysiek domein en het sociaal domein. Dat is wat we hiermee trachten. Wij denken dat dit een oplossing is, u mag daar voorstemmen en als u denkt dat vind ik niks, dan stemt u tegen. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) De heer Lokker.