Woordelijk Verslag 1 november 2023

Deze motie dienen we in om ervoor te zorgen dat de gemeentelijke overheid weer gaat doen wat je voor bedoeld is: zich bezighouden

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

met het oplossen van de problemen van Nijmegenaren en dus groenbakken vaker ophalen. De VVD ziet ook dat er weinig plekken zijn waar je afval kwijt kunt. En wij staan achter de inwoners die er last van hebben. We dienen daarom motie nummer 17 en dat dienen wij samen met CDA en GewoonNijmegen.NU met hetzelfde gemak, gooi het in een grotere vuilnisbak in. Voorzitter, we dienen deze motie in omdat we ervoor willen zorgen dat de gemeentelijke overheid doet waarvoor hij bedoeld is. Bezighouden met het oplossen van problemen van mensen in Nijmegen en daarom willen wij realiseren dat er meer plekken zijn waar je afval kwijt kan. Voorzitter, het zijn van een gemeentelijke overheid gaat om het zorgen voor basale voorzieningen, makkelijke problemen of kleine problemen, kleine hinder en dat oplossen en één zo een andere basale voorziening en een gemeentelijke kerntaak is het voorzien van voldoende sportruimte. We horen uit Lent, Nijmegen-Noord verhalen dat kinderen en volwassenen niet terecht kunnen bij de vereniging waar zij willen sporten en dit omdat het te weinig ruimte voor hen is. De VVD ziet en hoort hen en staat achter hen. In dit geval gaat het specifiek over de voetbalclub DVOL in Lent. Een sportclub die alle leeftijden, sociale achtergronden en mensen uit de wijk oud en nieuw verenigd en een breed palet aan sport en motorische ontwikkeling aanbiedt.

Een club om als Nijmegen trots op te zijn, een club met groeipotentie en zeker een club met groeipotentie in een wijk waar wij nog veel woningen bij willen bouwen. De VVD ziet en hoort de Nijmegenaren die bij DVOL willen sporten. Wij begrijpen dat zij niet naar de andere kant van de rivier of naar een andere gemeente willen om dat te delen en omdat wij hen zien en horen, dienen wij samen met het CDA de motie "de voetbal of legpuzzel" in en die staat als motie 18 aangeduid. Spreker naam 8: De heer van Hooft (Raadslid SP) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) De heer van Hooft per interruptie. Spreker naam 8: De heer van Hooft (Raadslid SP) Ja, ik vind het een hele sympathieke motie, maar hij neigt wel erg naar cliëntelisme en ik heb dit zelf ook ooit eens bij de hand gehad, dat Trekvogels mij vroeg of ik niet kon zorgen voor een kunstgrasveld dan heb ik vervolgens gezegd: nou, weet je wat we doen, we maken een inventarisatie van welke club kunstgrasvelden nodig hebben en als Trekvogels in dat lijstje staat, dan krijg je vanzelf dat veld. En ik zou eigenlijk willen vragen om deze motie zo niet in te dienen, want cliëntelisme wordt volgens mij niet thuis in de gemeenteraad, maar om hem op een andere manier in te dienen. En als de nood bij DVOL zo hoog is, dan komt die vanzelf ook weer boven aan dat lijstje terecht.

En dan krijgen zij dat kunstgrasveld want als er behoefte is aan kunst, als veel en ik geloof direct dat dat bij DVOL zeker het geval is, dan ja, dan moeten we dit probleem wel oplossen, want dat ben ik met u eens, alleen niet op deze manier. Spreker naam 10: De heer Bakker (Raadslid VVD) Ik vind het wel grappig, voorzitter, dat de fractievoorzitter van de SP, zodra er één spandoek op het stadseiland komt en dan daar bomen gaat planten en moties indient om geen woningen te bouwen waar we met zijn allen eerder mee akkoord zijn gegaan, mij beschuldigd van cliëntelisme op het moment dat er wachtlijsten zijn om voor een lidmaatschap bij een voetbalclub. Goed, ik werp dat verre van me, hij mag dat zeggen. Ik denk dat wij hier volksvertegenwoordigers zijn. En dat is een, het is een goed gebruik en ik denk ook een heel groot voorrecht en goed ding. Op het moment dat wij benaderd worden door de mensen die wij vertegenwoordigen om dan als politiek de afweging te maken, hebben zij een punt. Als daar wachtlijsten zijn bij een vereniging en wij kunnen

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

als gemeente iets betekenen en lees de motie goed, hè, ik heb gevraagd om een onderzoek en scenario's uit te werken. Dat kan ook uitkomen. Goh, het is niet nodig, de gemeente staat daarvoor aan de lat. Dan denk ik niet dat het cliëntelisme is, maar dan denk ik dat dat goed volksvertegenwoordiging is. Ik mag natuurlijk verder gaan, tenzij meneer van Hooft daar nog een vraag over heeft. Goed voorzitter, ik sta hier ook voor het uithangbord van onze stad, de Vierdaagse feesten en de Vierdaagse en er bereiken ons signalen dat stichting Vierdaagse feesten op dit moment worstelt, worstelt met de financiële positie en worstelt met het toekomstperspectief. Tegelijkertijd bereiken ons van de andere kant signalen dat onze binnenstad, ondernemers op dit moment een te grote druk ervaren op hun bedrijfsvoering door die Vierdaagse feesten. VVD maakt zich hier zorgen over en wij zien graag een duurzame toekomst voor de Vierdaagse feesten. Omdat wij deze zorgen horen en zien, dienen wij motie nummer 20 samen met CDA, ODV, GewoonNijmegen.NU en de Partij voor de Arbeid in. En dat is de motie: best party of the year vierdaagse feesten, betaalbaar voor iedereen en met deze motie beogen wij dat de gemeente doet waarvoor die bestaat, namelijk het zorgen voor de problemen en kansen en het pakken van kansen voor onze stad.

Met deze motie beogen we een deugdelijk fundament voor toekomstbestendig Vierdaagse evenementen te organiseren. Voorzitter, ik zei al, ik sta hier voor studenten en LHBTIQ-plussers die niet over straat kunnen 's nachts, maar eigenlijk is dat natuurlijk een dingetje voor alle Nijmegenaren. Veiligheid is de kern van de kerntaken van de overheid. Zonder veiligheid, zonder veilige omgeving geen vrije en gelijkwaardige samenleving. De VVD vindt daarom dat elke Nijmegenaar zich veilig moet voelen, of het nou ochtend, avond, middag of nacht is, het moet veilig zijn in onze stad. Tegen alle vrouwen, studenten, LHBTIQ-plussers en één ieder ander die zich in Nijmegen in de nacht weleens onveilig voelt, zeg ik: de VVD ziet je, hoort je en wij staan achter je. De VVD vindt dat elke Nijmegenaar het verdient om zich veilig over straat te begeven in onze stad en om die veiligheid te bewerkstelligen dienen wij wederom een motie in voor verhoogd cameratoezicht dat is motie 19, Voorkom anopsie bij hotspots. Camera's werken preventief en op het moment dat er toch wat gebeurt, helpen ze bij het identificeren en het van straat afhalen van de daders. In dezelfde lijn dienen we amendement 12, een veilige hoeksteen voor sociale wijken, in en deze beoogt om meer toezicht en handhavingscapaciteit te realiseren in de Nijmeegse wijken.

We kunnen met preventieve communicatiecampagnes strooien tot we een ons wegen, maar uiteindelijk zijn het de toezichthouders op straat die het moeten doen en die onze stad veilig maken en houden. Voorzitter, namens mijn fractie begrijp, grijp ik de gelegenheid aan om het gemeentebestuur en de coalitie op te roepen zich bezig te gaan houden met waar de gemeentelijke overheid voor bedoeld is. Stop luchtfietserij en grootse plannen. Ga aan de slag voor de taken waar wij als gemeente voor aan de lat staan. Zorg voor een veilige, schone stad, zorg ervoor dat je oproepen van onze eigen inwoners, zoals de oproep van DVOL, hoort en ziet. Ga naast hen staan en ga in gesprek. En tegen alle Nijmegenaren zeg ik: de VVD staat voor een schone binnenstad. De VVD staat voor voldoende prullenbakken in alle wijken. De VVD staat voor een stad waarin uw groenbak opgehaald wordt zonder dat die onder uw raam staat te stinken. Maar bovenal staat de VVD voor een veilige stad waarin BOA's en politie een oogje in het zeil houden en waarin daders worden gepakt. Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ik dank u. Dat brengt me bij de fractie van D66, mevrouw Bouwmans. Spreker naam 11: Mevrouw Boumans (Raadslid D66) Dank u wel voorzitter, het is alweer bijna vijf jaar geleden dat duizenden scholieren op het Malieveld stonden.

Duizenden klimaatspijbelaars vroegen de politiek wanhopig om meer actie tegen klimaatverandering. Meer actie om ervoor te zorgen dat ook zij en de generaties na hen een leefbare toekomst zouden hebben. Verschillende, met name conservatieve politici, hoonden ze toen weg. Ga terug naar school, werd er gezegd, en

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

klimaatplannen zijn leuk, maar er moet wel een beetje draagvlak voor zijn. Niet-begrijpende hoe cynisch die uitspraak feitelijk was. Het draagvlak stond namelijk recht voor hun neus, met duizenden en duizenden tegelijk op het Malieveld, maar de politieke wil ontbrak om ze daadwerkelijk te zien en te horen. Voorzitter, het zijn onder andere deze jongeren waarom ik de politiek in ben gegaan, om te zorgen voor een eerlijke, duurzame stad waarin iedereen dezelfde kansen krijgt, nu en in de toekomst. Tijdens de begrotingsbehandeling van vandaag staat voor mij één vraag voorop: maken we vandaag de keuzes die daaraan bijdragen. Tijdens de behandeling van het koersdocument gaf ik aan dat de ambities die wij in ons coalitieakkoord afspraken, urgenter dan ooit zijn om de woonklimaat- en kansengelijkheidscrisis te beslechten, om van Nijmegen een toekomstbestendige stad te maken. Maar ook was het toen al duidelijk dat we er financieel niet goed voor stonden en die situatie is er niet beter op geworden. Scherpe keuzes voor de begroting bleken onontkoombaar. Voor mijn fractie waren er drie belangrijke uitgangspunten en die hebben wij ook gebruikt om deze begroting te toetsen. Eén: we werken toe naar een sluitende begroting zonder te veel op ambities in te leveren, door te focussen te temporiseren en onze risico's te verkleinen en te heroverwegen.

Twee: de ambities uit het coalitieakkoord geven we voorrang op bestaand beleid, de grote crisis van onze tijd, op wonen, klimaat en kansenongelijkheid vragen om echt te antwoorden, ook in tijden van schaarste. Drie: we schuiven onze problemen niet af op volgende generaties. We moeten niet in tijden van schaarste de focus verliezen op een leefbare toekomst voor onze kinderen en de generaties daarna. Met deze criteria in de hand komt mijn fractie tot de volgende conclusies. Allereerst een algemene conclusie. Mijn fractie wil om te beginnen haar complimenten uitspreken aan het college dat een sluitende begroting heeft gepresenteerd. Gezien de financiële situatie waar we ons in bevinden, is dat namelijk niet makkelijk. Er zijn scherpe keuzes gemaakt zonder koers te verliezen, en we blijven financieel gezond, soms door te prioriteren soms door te temporiseren door opnieuw naar onze investeringen te kijken en ook door op sommige vlakken zaken los te laten. Daarnaast ligt er nog drie inhoudelijke zaken specifieker uit. Allereerst, D66 is blij dat de ambitie om in onze stad te blijven bouwen en daarmee de woningnood aan te pakken, onverminderd doorgaat het is dapper en tegelijkertijd spannend, maar noodzakelijk dat we bepaalde ontwikkelingen niet in eigen hand houden, maar meer overlaten aan de markt, zoals bij Lincoln Smitweld als onderdeel van de Winkelsteeg gebeurt.

Hierdoor zorgen we voor financiële ademruimte die juist op het terrein van stedelijke ontwikkeling zo wenselijk is. Ook de ontwikkeling van Dukenburg blijft wat ons betreft staan als een huis. We dienen de motie Dukenburg blijft op de agenda staan daarom graag mede in. Spreker naam 8: De heer van Hooft (Raadslid SP) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) De heer van Hooft. Spreker naam 8: De heer van Hooft (Raadslid SP) Ja, ik hoor u net zeggen dat u woningbouw vooral aan de markt wil overlaten. Volgens mij is dat precies de reden waarom we nu grote problemen hebben. Dat er namelijk heel veel mensen geen betaalbare huurwoning kunnen vinden. Zou het niet een beter plan zijn om het om te draaien en de woningbouwers wat meer door de overheid en woningcorporaties, de regie daarover te krijgen, zodat we daar grotere aantallen hebben waarmee we de woningnood oplossen? Hoe kijkt D66 daartegenaan. Spreker naam 11: Mevrouw Bouwmans (Raadslid D66)

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

U heeft mij niet horen zeggen dat ik vooral alles aan de markt wil laten overlaten, maar ik denk wel dat deze begroting laat zien dat er wel kansen zijn om op sommige ontwikkelingen inderdaad een stapje terug te doen als gemeente. Dat is misschien best spannend voor sommige partijen, misschien meer dan voor andere partijen, maar het geeft denk ik wel de ademruimte die we nu op dit moment nodig hebben en tegelijkertijd blijven we volgens mij als gemeente sturen. We houden ons aan het woon behoefteonderzoek. Dus ik zie eigenlijk minder beren op de weg dan u. Spreker naam 8: De heer van Hooft (Raadslid SP) Ja, maar als u zegt: we houden ons aan het woon behoefteonderzoek en mensen moeten 20 jaar ingeschreven zijn om aan een huurwoning te komen, dan houdt u zich volgens mij aan de verkeerde dingen lossen, namelijk het probleem van mensen dat ze geen huurwoning kunnen vinden, dat ze daar 20 jaar op moeten wachten. Dat probleem lost u niet op. En met die 30 procent bijbouwen die effectief, uiteindelijk, over de afgelopen twaalf jaar, blijkt niet meer dan 20 procent te zijn netto schieten we daar ook niet mee op. Dus al uw oplossingen zijn oplossingen uit het verleden die volgens mij de problemen waar we nu mee zitten niet oplossen. Hoe kijk je daar dan zelf tegenaan? Spreker naam 11: Mevrouw Bouwmans (Raadslid D66) Ja, ik ben het daar niet mee eens.

Volgens mij doen we dit soort onderzoeken ook om daarin gewoon een helder standpunt te kunnen bepalen als raad en ik vind het dus ook helemaal geen gekke gedachte dat wij als D66 maar als coalitie en heel veel andere partijen staan daar ook achter zeggen dat we een behoefteonderzoek dat is voor ons hè de sturende factor. Dat is waar wij in deze gemeente naar gaan kijken. Ik zie daar eigenlijk helemaal niet zoveel gekkigheid in. Ja, ik was inmiddels ook al beland bij de klimaat en energiecrisis die pakken we, daarop pakken wij onverminderd door. Dit college gaat meer dan voortvarend aan de slag met het isoleren van onze woningen, met het aardgas vrijmaken van onze wijken en het drastisch vergroenen van versteende plekken in onze stad kan er nog meer wellicht. Maar het is gezien de schaarste op alle vlakken, zowel financieel personeel als materieel, nu het hoogst haalbare en dat is precies de ambitie die mijn fractie graag terug wilde zien. Dan kansengelijkheid. In deze stad blijft het prioriteit dat iedereen mee kan doen, of het nu gaat om die ene bijstand vader die ook eens een dagje uit kan met zijn kinderen of om het tegengaan van stagediscriminatie bij mensen met een andere etnische achtergrond. Door op zo zoveel mogelijk momenten massaal achter de LHBTIQ-plus gemeenschap te gaan staan, dragen we collectief uit dat iedereen in onze stad zichtbaar zichzelf mag zijn.

En die regenboog gemeenschap verdient ook een extra steuntje in de rug. We dienen het amendement behoudt de pot met goud voor de regenboog daarom van harte mede in en ik dank <erin >Diana en onze Michiel voor hun inspanningen hierop. We zorgen ervoor dat ieder kind in deze stad dezelfde kansen krijgt om zich te ontwikkelen tot wie hij of zij wil zijn, door, als dat nodig is, vroeg in te zetten op voorschoolse educatie bij een taalachterstand of huiswerkbegeleiding voor iedereen toegankelijk te maken. Met een fors kansengelijkheid budget laten we als dat zien dat we bereid zijn de kansengelijkheid crisis bij de wortels aan te pakken en dat begint op school, bij onze jongste Nijmegenaren. Voorzitter, concluderend we bouwen voort zodat iedereen die dat wil op een betaalbare manier in Nijmegen kan wonen. We werken met man en macht aan de klimaat en energiecrisis en we zetten in wat nodig is om iedere Nijmegenaar dezelfde kansen te geven. Nu en in de toekomst. Mijn verhaal moest gaan over eerlijke kansen en een leefbare toekomst, zonder onze ogen te sluiten voor mensen die het nu moeilijk hebben. En hoewel de financiële schaarste van dit moment ervoor zorgt dat het op veel plekken in de stad pijn zal gaan doen, moeten we de kansen niet onbenut laten om zaken te repareren als dat kan.

Mijn fractie dient daarom het amendement van de PvdA graag mede in om de wachtlijsten voor de WMO voor in ieder geval het komende jaar terug te dringen. Tot slot maken we

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

vandaag de keuzes die bijdragen aan een eerlijke, duurzame stad waarin iedereen dezelfde kansen krijgt. Mijn antwoord daarop is volmondig ja, ondanks de schaarste waar we ook hierin hiermee te maken hebben, blijven onze ambitie staan en werken we aan een mooie Nijmegen voor iedereen. Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ik dank u. Ja, ik ben blij dat ik vanochtend de kam er door de haren heb gehaald van ik merk dat sommige filmpjes zijn het maken en ik dacht eerst in eerst van de spreker, maar de griffier en ik gaan ervanuit die ons beiden in beeld wil brengen. Waarvoor dank. Dat brengt me kijken. Ja, dat wordt lastiger qua perspectief voor de Partij voor de Dieren nog een filmpje te maken. Nou, mijn beelden brengen niet. Nee, ik zal naar u blijven kijken. Goed, de heer de Gram, neem ik aan, geef ik het woord. Spreker naam 12: De heer de Gram (Raadslid Partij voor de Dieren) Dank u wel, voorzitter, wat heb je aan geld als de ijskap smelt? Deze woorden sprak Mariene Time tijdens een debat in 2016 over de staat van de beschermde status van het Antarctisch gebied. Toen leek het nog dat we smelten, konden remmen. Maar de wetenschap haalt ons in. Twee weken geleden concludeerde wetenschappers dat we de tipping point van de ijsmassa op West Antarctisch hebben bereikt. Deze gaat zeker smelten, wat we ook doen, een zeespiegelstijging van minstens één meter.

Het lijkt erop dat we de controle kwijt zijn, zeggen de klimaatwetenschappers in het artikel. Dit laat zien dat we niet kunnen wachten. Want ondertussen kunnen we weer een donkerrood jaar toevoegen aan deze klimaat streepjescode. Deze is voor de klimaatmars op twaalf november en daar kunnen we allemaal naartoe gaan, maar wij kunnen lokaal veel meer impact doen hebben als raadsleden. In Nijmegen ondervinden we ook de gevolgen van deze klimaatverandering en van deze tipping point. Sinds de vorige begroting zijn weer meerdere dier en plantsoorten uitgestorven. Afgelopen week zagen we nieuwsberichten over sterk vermagerde vogels die aanspoelden op Texel in Nijmegen en andere steden zien we egels die ondervoed de winter in moeten. Door de opwarming raken voedselsystemen in de war, waardoor dieren niet voldoende voedsel meer kunnen vinden. En dan zou je kunnen denken: wat heeft dat met ons te maken? Maar een andere belangrijke tipping point is het ineenstorten van ecosystemen en dit soort kleine signalen maken duidelijk dat dit ook gaande is onder onze ogen. We moeten iedere centimeter groen, natuur en plek waar deze eco samen kunnen herstellen, koesteren en versterken. Maar wat dan nu? Wat kunnen wij hier als Nijmegen bij de behandeling van de begroting mee? Wat heb je aan geld? Niet alles, maar nu de ijskap smelt.

Het is vaak gehoorde uitspraak: we zijn de laatste generatie die deze crisissen nog halt kunnen toeroepen maar nu ga ik iets atypisch doen voor iemand van de Partij voor de Dieren. Ik ga aan CDA-quoten "in een gesprek met de correspondent zei Henry bonte bal iets raaks hij zei: we zijn ook de eerste generatie die iets die iets kunnen doen. Wij zijn de eerste generatie die genoeg geld hebben, ons om maatschappij volledig veranderen. De eerste generatie die niet alleen genoeg geld heeft om in te grijpen, maar ook snapt dat dit nodig is. We zijn de eerste generatie die volledig bewust is dat het zo niet verder kan". Laten we daarvan gebruik maken om systemen die er zijn te veranderen. Laten we de eerste generatie zijn die zegt: we kunnen wel met minder toe. We zien dat altijd goeie de persoonlijke hebzucht vooruithelpt, maar niet de wereld voor de toekomstige generaties. De buitenstaande zekerheid, om maar een modewoord te gebruiken voor de jonge generaties en alle generaties na ons, hangt ervan af of we onze systemen kunnen veranderen. Klimaatwetenschappers kwamen vorige week met een artikel dat het afwachtende beleid van de afgelopen kabinet veroordeelden. Het was te aarzelend en weinig effectief. Ik ben blij dat dit in onze gemeente minder aan de hand is. Dit laat zien dat we in de gemeente niet onze oren hoeven te laten hangen naar wat de regering wil.

Het is niet verboden meer te doen dan wat de landelijke overheid van ons verwacht. De begroting die voor ons ligt laten helemaal dingen zien waarin we als

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

stad voor de massa uitlopen. De begrote voor de massa uitlopen. Sociaal groen en met oog voor de verandering van het klimaat en de gevolgen daarvan. Ik wil hier ook met trots uitspreken dat we een stad blijken die het lukt een groenere en socialere koers te varen dan het landelijke beleid. Uiteraard zien we nog wel punten waar het college kunnen aanmoedigen om tegen de geschetste mondiale achtergrond een tandje bij te zetten. In onze ogen verdienen dieren en natuur extra aandacht in deze begroting. We kunnen huiselijk geweld vroeg signaleren door oog te hebben voor dierenmishandeling omdat dit vaak een voorbeding of aanwijzing is voor huiselijk geweld tegen mensen. We kunnen het verband tussen mensen en dieren niet los zien. We moeten immers niet vergeten dat wij zelf dieren zijn. Dit maakt het ook belangrijk om waakzaam te zijn op infectieziekten bij dieren die zich kunnen ontwikkelen tot een zoönose, een ziekte die kan overspringen van mens op dier. Extra aandacht en bewustwording voor dit risico kan in het licht van de Corona epidemie geen kwaad.

De realisatie dat een mens ook een dier is en dat de overstap zo is gemaakt, zowel door een geweldpleger als voor een infectieziekte vindt wat ons betreft meer expliciete aandacht in de begroting en daarom dienen we het amendement dieren master mishandeling telt bij het vroeg signaleren en stoppen van geweld samen met CDA en VVD in en de eveneens het amendement zoönose preventie is de intentie, samen met CDA in. Verder zien we mogelijkheden waarbij we zowel kunnen bezuinigen als het milieu in de natuur een handje kunnen helpen. Het strooien van zout in de winter is een bezigheid die veel weerslag heeft op natuur, grondwater en oppervlaktewater. Daarom zouden wij zoveel wil als mogelijk willen stoppen met de strooien op plekken waar dit niet de hoogste urgentie heeft en op plekken waar dat dat wel zo is, kiezen voor de minst schadelijke optie voor het milieu. Hierom dienen we de motie: spaar het milieu en bespaar geld in. We hebben met lede ogen aangezien hoe de afgelopen maanden de natuur in de Kop van Malden en het fragiele landbouw <ik> systeem wat daar wordt opgebouwd verstoord werd door de komst van een noodvoorziening voor de natuur, een van de voor de natuur een van de minst gunstige locaties.

Omdat ons geruchten bereikt dat de gemeente Nijmegen meer plannen heeft in een gebied met de grondposities die ze daar hebben, willen we met een motie kop van Malde, geen kop van Jut zorgen dat de gemeente Nijmegen toezegt hier geen ontwikkelingen op eigen grond te laten plaatsvinden en actief zal zorgen dat ook de gemeente Malden dit gebied met rust laat. Het is ook niet zo vreemd dat we steeds zoeken naar plekken om te ontwikkelen, natuurlijk. We willen dingen veranderen, wonen en verduurzamen in onze hele daagse samenleving is de roep om economische groei bijna onweerstaanbaar. Maar terwijl we streven naar voorspoed moeten we ook onthouden en dat onze planeet eindige bronnen heeft. Het traditionele paradigma van voortdurende groei is niet langer houdbaar in een wereld die geconfronteerd wordt met ecologische grenzen. Onze focus zou niet alleen op groei moeten liggen, maar op de draagkracht van de planeet en het welzijn van alle inwoners. In dit licht bekijken we het ambitieuze plan van Nijmegen om in de komende vier jaar tien duizend nieuwe banen te creëren. Op het eerste gezicht lijkt het een mooie kast, kans voor onze stad echter brengt zo een snelle uitbreiding een reeks uitdagingen met zich mee, zoals druk op de woningmarkt en verkeerscongestie.

Maar is er nog een diepere vraag die we ons moeten stellen? Is er een<goeie> wel echt wat we nodig hebben? Nijmegen kampt al met een tekort aan betaalbare woningen en het wegennet is vaak overbelast. Met de komst van zoveel nieuwe banen. In slechts vier jaar tijd zal de infrastructuur verder onder druk komen te staan en onze groene ruimtes worden bedreigd. Meer verkeer betekent meer vervuiling en uitbreiding kan ten koste gaan van biodiversiteit en leefkwaliteit van onze bewo van onze inwoners. Maar bovenal moeten we ons afvragen of een samenleving die voortdurend gericht is op groei wel een echte vooruitgang betekent. Moeten we niet eerder streven naar een model van duurzame ontwikkeling, waarbij economische activiteiten in harmonie zijn met de draagkracht van onze planeet? Daarom pleiten wij voor gematigde aanpak, mede omdat er al zeven duizend banen van de tien duizend banen

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

uit de economische visie van 2020 zijn gerealiseerd. Laten we streven naar bijvoorbeeld een toename van vijf duizend banen over vier jaar. Dit zou onze stad nog steeds economische impulsen geven, maar op een schaal die beheersbaar is en die rekening houdt met zowel onze lokaal al behoefte als de grotere ecologische context. Daarom dienen wij de motie in tien duizend banen voor 25 miljoen om te om te onderzoeken of het ook een tandje minder kan en we slimmer kunnen koppelen en bedrijven kunnen helpen om dit te realiseren en hun bedrijfsvoering in lijn te brengen met groei binnen de grenzen van onze planeet. We willen een stad die voor onze eigen bewoners prettig is om te wonen en leven. Daarom dienen we ook de motie in: voorkomen is beter dan genezen om de groei van hotelkamers en toerisme in onze stad onder de loep te nemen, zodat we op voorhand Amsterdamse taferelen voorkomen en de druk op onze stad laaghouden. Ook hier geldt: groei is niet de weg naar een prettige, leefbare stad en toekomst. Toch kunnen we onszelf niet onttrekken aan de realiteit dat we werken met geld en een begroting van tegen de miljard euro. Om al deze goede sta, deze geldsom in goede banen te leiden, hebben we een goede huisbank nodig, niet alleen een bank die goed met ons geld omgaat maar ook een bank die dezelfde waarde in het vaandel heeft als wij als gemeente hebben.

Onze huidige huisbank heeft jaar na jaar laten zien niet te verbeteren op het gebied van dieren welzaam zijn, duurzaamheid en mensenrechten. Daarom roepen wij in de motie spreek uit over onze huisbank samen met GroenLinks het college op, vooruitlopend op de nieuwe aanbesteding en de bespreken criteria klip en klaar duidelijk te maken naar bank en burger, dat wij het investeringsbeleid van onze huidige huisbank ING niet onderschrijven. Een dergelijke dwaling en aanbesteding van de gemeente kan gebeuren, maar zou zoveel mogelijk voorkomen moeten worden, helemaal als ambtenaren zoveel dingen hebben op te letten en rekening mee te houden. Echter is het klimaat belang klimaatbeleid belangrijk en blijkt uit onderzoek van klimaatwetenschappers dat er vaak heel aarzelend en veel meerder efficiënt zijn dan gedacht. IPCC-wetenschappers suggereren daarom om een klimaat ambassadeur in te stellen. Deze toetst of beleid met strookt met de klimaatdoelen omdat dit soms uit het oog wordt verloren, omdat er zoveel dingen zijn op te letten. Daarom dienen wij de motie in klimaat en biodiversiteit ambassadeur. Deze klimaatdoelen zijn vaak ook wettelijke doelen, doelen die we als gemeente moeten uitvoeren. We zagen nog twee voorbeelden van normen en wetten in de begroting die aanscherping verdienen.

Ten eerste de wettelijke eis om 100 procent van bezwaren en klachten af te handelen binnen de termijn is die gesteld. Er wordt nu een doel opgenomen wat lager ligt dan de wettelijke termijn. Ja, wij vinden dat altijd moet worden nagestreefd moet gestreefd worden naar wettelijke termijnen en hieraan te voldoen en soms zelf nog iets beter. Daarom dienen we het amendement in, geen limiet van kracht op afhandeling van bezwaar en klacht. Ten tweede zien we dat de WAO in 2021 de advieswaarde voor luchtkwaliteit heeft aangepast. Wij vinden dat wij als Green Capital en gemeenten die aan de gezondheid van burgers denkt, boven het gewin van bedrijven ons zouden moeten committeren aan deze aangescherpte normen en dienen daarom de motie in voor WAO-normen zijn er niet voor niets, omdat ook onze burgers gezonde en schone lucht verdienen. Tenslotte wil ik nog een amendement indienen in verband met de paragraaf grondbeleid in de stadsbegroting op het moment dat we de begroting aannemen, nemen we te vroeg een besluit over de lokale acties van Lincoln Smitweld, terwijl we over het volledig bestemmingsplan een besluit nemen in de ronde van 29 november aanstaande bij het agendapunt Winkelsteeg, Kanaalzone. Daarom dienen we het amendement geen voorschot nemen is schot in de roos in, samen met SP, VVD, CDA en GewoonNijmegen.NU.

Wij zijn een gemeente die op belangrijke vraagstukken biodiversiteit klimaat en groen vaak voorloopt en goede initiatieven neemt. Maar we zijn ook een grote speler in Nederland en we spreken een begroting van één miljard. Onze rol als voorloper is groot, ook om mondiale problemen op te lossen. We kunnen op ijskap of Westland Antarctica niet meer redden. We kunnen de impact van de vogelgriep op de mondiale vogelpopulatie niet meer voorkomen, maar we kunnen wel onze systemen veranderen om voor toekomstige generatie een bestaan in onze wereld te garanderen want wat hebben we aan

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

geld als ecosystemen door onze groei worden geveld? Dank u wel, voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ik dank u. Dat brengt ons bij de fractie van CDA, mevrouw Mijling. Spreker naam 13: Mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Ja, voorzitter, dank u wel en ik moet een beetje denken aan mijn collega die mij vanmorgen appte, ik had zijn. Ik had mijn tekst gestuurd en hij schreef mij terug dat die het een mooie tekst voor, maar hij kon zich meteen ook mijn stem daarbij in zijn gedachten nemen en zei: het klonk goed. Nou, deze is voor jou Delano, daar gaat hij. Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) U kunt het ook uitspreken in de schorsing. Dan kunt u het als het alleen voor de heer van Luik is. Gaat u verder. Spreker naam 13: Mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Voorzitter, we gaan serieus verder nu, want mijn fractie heeft geworsteld met de stadsbegroting die nu voorligt. Vorig jaar stond namelijk in de stadsbegroting hoewel ons college voor een realistisch en deugdelijke begroting staat, kiest ons college nu voor het afgeven van een signaal door het niet sluitende begroting in 2026 te presenteren. Dit college verwacht de oplossing van het ravijn van diegene die het afijn heeft gecreëerd, namelijk het Rijk. Nu staat er in de begroting, we leggen u voor de jaren 2024- 2027 een begroting voor die meerjarig sluitend is.

Wij voorzien voor 2024 en 2025 flinke tekorten maar naar het financiële beeld zich zal herstellen in 2026 en nog verder zal verbeteren in 2027 doordat het vooruitzicht is dat in 2026 en 2027 financieel beter voorstaan. Dank je wel<zomer>. Kiezen we nu niet voor structurele bezuinigingen. Voorzitter, deze twee boodschappen, die rijmen voor ons niet. Natuurlijk kan er sprake zijn van voortschrijdend inzicht, maar het CDA vraagt zich af waar deze rooskleurige blik op 2026 vandaan komt. Voor zover wij weten is het kabinet gevallen en is er voorlopig geen zicht op de oplossing uit Den Haag voor het spekken van de gemeentefinanciën en dit zal waarschijnlijk dan ook niet de prioriteit zijn de komende maanden. Graag, voorzitter, een reflectie van uw college op deze financiële plottwist. Het CDA begrijpt bepaalde keuzes die het college maakt. Wat we uiten ook punten van kritiek en zorg. Zo hebben we als raad gevraagd om besparings opties, maar als we die dan lezen in de begroting, dan staat er bij velen vermeld: deze besparing brengt grote risico's met zich mee. Of het zou vreemd zijn dit geld aan iets anders te besteden. Of zelfs met deze besparing optie lopen de schulden van inwoners op en neemt de stress toe. Nou, voorzitter, ik weet niet hoe het met u zit, maar als ik dit lees, dan durf ik dit als raad niet meer als een besparing optie aan te dragen.

Er staan bij ieder hoofdstuk besparing opties genoemd, maar de meest realistische heeft het college zelf al ingezet en die enkele optie, die dan nog daadwerkelijk in te zetten is, staat nu in meerdere amendementen genoemd als dekking. Het voelt als een schaakspel, wel aan de wens van de raad voldoen, maar geen echte speelruimte bieden. Voorzitter, ik ga verder. Zoals u inmiddels van ons gewend bent, toetst het CDA de begroting op drie voor ons belangrijke speerpunten leefbaarheid, bestaanszekerheid en een betrouwbare overheid. En onze stad heeft grote ambities, of het nu gaat om de woningmarkt, de economie of duurzaamheid. Onze stad moet groeien en wil vooroplopen. Echter kan niet iedereen meekomen in deze ambitie en ik gaf het hier al eerder aan en helaas is er inmiddels sprake van een Nijmegen van twee snelheden loert. Een deel van Nijmegen doet overal aan mee, deelt in de voorspoed en bepaalt het gezicht van onze promotie, praatjes en video's maar er is ook een substantieel deel van onze stad dat moeite heeft om daarbij aan te klampen, dat zich niet herkent in de gelikte campagnes en dat zich afvraagt waar hun toegevoegde waarde voor Nijmegen zit? En

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

waar ik vorig jaar het college nog complimenteerde over dat portefeuille werk en inkomen samen met economie zijn ondergebracht bij één wethouder, zien wij als fractie onvoldoende revenuen hiervan. De zorg om onze werkeloosheidscijfers en de Bakker van het werkbedrijf die vol zitten met werkzoekenden versus de bedrijven die hun deuren moeten sluiten omdat ze geen personeel kunnen vinden, de grote uitdaging op het gebied van klimaat, waar we de mensen niet voor kunnen vinden om het werk uit te voeren. En zo kan ik nog wel even doorgaan voorzitter. Het matcht niet en we hebben er onvoldoende in geïnvesteerd om het nu te laten passen. En de twee snelheden laten zich ook geografisch zien in onze stad. Hoe dichter je bij het stadhuis woont, hoe beter alles voor je geregeld is. Er wordt in deze begroting extra geïnvesteerd in Nijmegen-Noord. En mijn fractie vindt het zeker vindt zeker dat de faciliteiten en een nieuw stadsdeel als Noord gerealiseerd moeten worden. Zo moeten de inwoners van Noord kunnen sporten en de kinderen lekker kunnen voetballen. De velden van DVOL zijn ontoereikend en daar vragen we dan ook aandacht mee voor met de motie, de voetbal of legpuzzel die we samen met de VVD hebben ingediend. Maar, voorzitter, wat ons betreft had dit college ook ongelijk mogen investeren.

Stadsdelen waar de kans op achterstand aanwezig is of kansongelijkheid loert, wat ook terug te zien is, en bijvoorbeeld de CBS-school weging die verdienen meer aandacht en daarom steekt het ons dat stadsdeel Dukenburg weer het kind van de rekening is. Waar eerder dit jaar Dukenburg niet eens werd overwogen als locatie voor het nieuw te realiseren Merlijn wordt nu de ontwikkelagenda Dukenburg uitgesteld en daarmee stellen we de broodnodige impuls die dit stadsdeel verdient weer uit en het zou kunnen dat Dukenburgs gaan denken dat ze minder belangrijk zijn voor ons als gemeente. Dat wil het CDA voorkomen, want dit stadsdeel verdient de aandacht en heeft wat ons betreft al veel te lang geduldig gewacht tot dit stadsbestuur is in beweging zou komen. Maak van uitstel geen afstel en daarom dienen we graag de motie van de Stadspartij mede in. Dukenburg blijft op de agenda staan. En, voorzitter, als laatste vraag ik me vraag ik namens mijn fractie uw aandacht voor de vele vrijwilligers in onze stad en dan met namen die actief zijn binnen de wijken en de wijkraden daar mogen we trots op zijn, maar de baart ook zorgen. We leunen als maatschappij en als stad zwaar op deze actieve inwoners.

Maar wat als deze vrijwilligers straks willen gaan stoppen omdat ze bijvoorbeeld te oud zijn of omdat er meer, omdat ze meer moeten gaan werken, omdat er een beroep op hem wordt gedaan vanuit het bedrijfsleven, dan zouden we, als stad weleens voor grote problemen kunnen komen te staan. Wie vangt hen op? Mijn fractie collega Jonathan en ik hebben gesproken met ambtenaren hier in huis, omdat er op dit moment onderzoek wordt gericht naar deze vrijwilligers. De meesten zijn actief bij organisaties of via de vrijwilligerscentrale, maar die actieve wijkbewoner in de wijkraad die heeft deze steun niet. Op ons verzoek zal ook aandacht voor hen zijn voor deze groep. Wat hebben zij nodig? Zij die voor ons als gemeente een belangrijk klankbord vormen en een rol innemen bij een gedegen inwonerparticipatie. Wij danken de ambtenaren voor het aangename gesprek wat we hebben gehad en we zullen de resultaten van het onderzoek en de vervolgstappen van de wethouder goed in de gaten houden en zo nodig met een eigen visiestuk komen en inbrengen in deze raad. Voorzitter, alleen als we betrouwbaar zijn, dicht bij de mensen blijven staan en oog houden van hen die niet zo eenvoudig kunnen meekomen kunnen we de twee snelheden in onze stad nog beteugelen en blijft Nijmegen ook voor langere tijd een stad waar iedereen zich trok zou voelen een Nijmegenaar te zijn. Dank u wel.

Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ik dank u. Dat brengt me bij de fractie van GewoonNijmegen.NU, de heer Eigenhuijsen. Spreker naam 7: De heer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.NU) Ja, dank u wel voorzitter. Voorzitter, het wordt daar allemaal niet makkelijker op ons werk als raadslid bedoel ik

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

dan. De begroting beslaat 222 pagina's die we op dinsdag 19 september hebben gekregen. Technische vragen moesten we binnen één week inleveren. Ik heb geen idee hoe dit werkt in een fractie met meerdere leden, maar in je eentje is dit niet te doen. In de begroting zijn nu ook opties opgenomen, mevrouw Mijling noemde het ook al waar bezuinigd op kon worden. Dat is ook voor het eerst. Dat is super. Uiteindelijk is de Raad het hoogste orgaan en dient de Raad keuzes te kunnen maken. Keuzes waar we op willen sturen en waar onze prioriteit moeten liggen. Daar ben ik superblij mee. Die kan dan helder en transparant zien welke keuzes je kunt maken en eventueel welke keuzes niet. Maar, voorzitter, dit is wel heel beperkt allemaal de opties voor bezuinigingen in programma bereikbaarheid bijvoorbeeld. Daar is een bezuinigingsopties opgenomen van 650 duizend euro, dit deels door het college is verbruikt. Verder zijn er geen opties om te bezuinigen of openbare ruimte. Daar kunnen we onder andere kiezen om 500 duizend te bezuinigen op de Dar maar en ik citeer ''als er gekozen wordt om hierop te bezuinigen, raakt dat direct de service voor onze inwoners, zoals meer moeite doen om afval kwijt te raken of lange afval thuis bewaren. Het is vrijwel onmogelijk aan te geven wat een ombuiging mogelijkheid betekent in de stad''. Einde citaat.

Ja, als het college bij voorbaat al aangeeft dat het onmogelijk is om aan te geven wat dit betekent voor de stad, dan is deze optie toch eigenlijk ook geen optie. Als je niet weet wat de consequentie is, dan is het toch kiezen, meer blinddoek om of het thema duurzaamheid. Daar staat geen enkele bezuinigingsopties vermeld. Ik snap dat bezuinigingen in sommige programma's voor het college tot bezwaren kunnen leiden. Maar, voorzitter, wij moeten die keuze wel hebben, we moeten ze wel kunnen maken. Voorzitter, ik maak me hier zorgen over en voorzitter, ik vind dat dit beter moet. Graag een reflectie hierop van de wethouder financiën. Dan de inhoud. Voorzitter, ik heb twee amendementen die ik graag bij deze wil indienen het eerste amendement dien ik samen in met het CDA. Samen willen wij uitvoering geven aan het coalitieakkoord. Jazeker en maken wij de binnenstad bereikbaar door in te zetten op het gemak van een stap op stap af busje, maar dan bereikbaar voor iedereen. Daarnaast willen we ook serieus kijken of een stap op stap af busje een optie is om de Waalkade bus vrij te maken. Dat willen we betalen door in de stadswinkel de verwarming lager te zetten op dagen dat er nog niemand aanwezig is.

Overigens maar dit geheel terzijde, bleek er voor de pilot die nu loopt geen geld gereserveerd te zijn in het coalitieakkoord, maar wordt er in de mobiliteit begroting van 20, 22, 23 en 2024. 90 duizend euro vrijgemaakt. Voorzitter, is dit dan geen bezuinigingsopties? Nergens heb ik in de begroting van vorig jaar kunnen lezen dat deze bedragen over waren en nergens wordt aangegeven waar projecten niet of beperkt worden uitgevoerd. Voorzitter, die keuzes wil ik als raadslid ook kunnen maken. Kan de wethouder misschien nu aangeven welke projecten niet of beperkt worden uitgevoerd door deze pilot? Dan mijn tweede amendement, elke <sport voor rub>. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Een interruptie eerst van mevrouw Grutters, begrijp ik, ja. Spreker naam 9: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, voorzitter, dank u wel. Vraag aan de heer Eigenhuijsen. U wilt een aanpassing of een verlenging in de pilot. U heeft een half jaar geleden van het college een brief gehad waarin het college uit heeft gelegd hoe die pilot eruit zou zien, dat dat geen busvervoer is. Het heet niet voor niks hop hop, hè, mensen hoppen van het ene plekje naar het andere plekje. Dat is echt wat anders als busvervoer. Daar is ook een route voorgesteld. Dat hebben we VoorNijmegen.NU nergens over gehoord. Nu loopt er een pilot en nu wilt u in ene keer die pilot onderbreken of veranderen.

Waarom bent u niet bereid om even de resultaten in alle rust van die pilot af te wachten? Spreker naam 7: De heer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.NU)

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

Voorzitter, ik heb keurig gewacht op de antwoorden op uw technische vragen en daar kwamen we antwoorden op die mij nou, ja, dachten van hè, daar kan ik op voortborduren. Namelijk een ze nu nieuw coalitie, ook in Gelderland die ook zeggen: we geven meer ruimte aan andere opties voor openbaar vervoer, onder andere éénpersoons busje en ik wil de pilot niet onderbreken. Ik wil de pilot die nu loopt, uitbreiden naar ook over de Waalkade, omdat volgens mij wilt u precies dat ook om de stad bereikbaar te houden en ik wil een nieuwe pilot te betalen uit dat die die die vorm wordt laag gezet. Een nieuwe pilot met het negen persoons busje die voor iedereen toegankelijk is. Spreker naam 9: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Aanvullende vraag, hoe belangrijk is voor Gewoon Nijmegen.NU dan de mening van de Nijmegenaar want iedere Nijmegenaar vult een enquête in na het vervoer met stads hopper. Spreker naam 7: De heer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.NU) Ontzettend belangrijk. Maar volgens mij willen we die pilot om de binnenstad bereikbaar te houden en te kijken of de bussen van de Waalkade kunnen. Op het moment dat dat busje nu niet over die Waalkade rijdt, kan mensen invullen wat ze willen, maar ik wil graag weten of het een serieuze optie is. Dat is mijn vraag voor die pilot.

Dan mijn tweede amendement, die ik samen in die met CDA, Partij van de Arbeid, GroenLinks, Stadspartij en D66, waarvoor mijn grote dank. Mijn voor voorzitter, het doel is om de scholen die nu niet op schoolreisje gaan, te helpen. De oorzaak van het niet op schoolreisje gaan ligt aan de draagkracht van de ouders. Scholen die nu geen ouderbijdrage vragen omdat ze weten, want de ouders dit toch niet kunnen betalen. Elke school, nee. We beginnen met de scholen met een hogeschool weging omdat zeker daar het probleem speelt. Daar wordt geen ouderbijdrage meer gevraagd. Daar kan stichting leerroutes ook niet bijspringen, daar worden schoolreisje geschrapt of gaan kinderen nog met één keer per twee jaar op schoolreisje. Concreet gaat het om 30 euro per kind en in totaal ongeveer twee duizend kinderen verdeeld over alle scholen. Zou ik dit anders willen? Ja, zeker, ik zou eigenlijk elke school waar dit, waar dit specifieke probleem speelt, willen hebben, willen helpen. Maar, voorzitter, die keuzes kan ik op basis van deze begroting helaas niet maken. Ik zal dan ook eigenlijk een toezegging van de wethouder willen ontlokken zou hij, naast het uitvoeren van dit amendement, mocht hij het halen, willen kijken of er meer scholen zijn die geholpen moeten worden? En kijk of jij daar in zijn programma wellicht nog ruimte voor heeft, ruimte die wellicht weleens, maar voor ons onzichtbaar.

Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ik dank u. Dat brengt mij tenslotte bij mevrouw van Doorn namens de ODV-fractie. Spreker naam 3: Mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Ja, dank je wel, voorzitter, en als je als laatste aan de beurt bent, dan heb je eigenlijk wel behoefte aan een sanitaire stop maar, ik heb nog 20 pagina's spreektekst. Dus nee hoor, dit komt vast goed, maar daar staan we weer voorzitter. Een nieuw jaar voor de boeg, dus ook een nieuwe begroting en eentje die sluit, maar die liefst ook de jaarschrijven 2026 en 2027. En laten we hopen dat dat zo kan blijven, ook als we hier over twee jaar weer bijeen zijn om de begroting van 26, 29 te bespreken en laten we hopen dat de soep niet zo heet wordt gegeten als er nu lijk lijkt te worden bereid en dat het voldoende voedsel zal zijn tegen die tijd. Maar mocht Schraalhans toch keukenmeester blijven, ligt er niet alleen een uitdaging om scherpe keuzes te maken, maar ook een kans om eens goed te kijken naar de meer fundamentele vraag wat allemaal wel en wat eigenlijk niet een overheidstaak is. In deze tijden worden begrotingen strakker en krapper. Lastenstijgingen volgende inwoners worden vermeden, wat ik toejuich en de ambities voor zijn zo zoveel

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

mogelijk overeind gehouden. De bewegingsruimte om onverhoopte tegenvallers en schokken op te vangen wordt wel kleiner. De vraag aan het college is dan ook: heeft u al nagedacht over de ruimte waar de ruimte zit om deze op te vangen als die zich onverhoopt voordoen, waar liggen dan de keuzes van het college om te bezuinigen? Het is, het is goed om ambities te hebben, maar de tendens van de afgelopen jaren is wel dat er bij ieder probleem dat zich in onze samenleving voordoet gelijk naar de overheid wordt gekeken om het op te lossen met een zak geld. Financieel karige jaren nopen wat mij betreft tot die fundamentele vraag: is dit wel een taak voor de overheid? En zo ja, want dat antwoord kan wel degelijk ja zijn, moeten we dat oplossen met geld? Wat mij betreft is het een opdracht voor ons allemaal om de overheid verslaving te temperen. We hebben het met enige regelmaat voor armoede en schuldenproblematiek, zowel de gemeente als de inwoners met schulden zijn erbij gebaat dat de schulden zo snel mogelijk worden opgelost, vooral als dat kan middels het besparen van kosten. En dat brengt me bij de motie die ik hierbij indien samen met Stadspartij Nijmegen. Met de titel: beslag moet je niet opkloppen want wat is er aan de hand? De gemeente betaalt uitkeringen aan inwoners die dat nodig hebben. Daarop kan door gerechtsdeurwaarders beslag worden gelegd.

Conform de wet wordt daar maandelijks vijf procent op ingehouden om de schulden in te lossen. Bij iedere afdracht aan de deurwaarde rekent deze administratieve kosten. Nu heeft de gemeente de keus om iedere maand af te dragen of om dat jaarlijks te doen. Nijmegen doet dat maandelijks, waarmee dus de aflos tijd langer duurt voor de schuldenaar en de kosten hoger. Nu heeft de rechter in een uitspraak de gemeente Haarlem op de vingers getikt en gevonnist dat dat middels een jaarlijkse afdracht moet, wat dus een twaalfde minder aan kosten met zich meebrengt en de gemeente Haarlem moet dat met terugwerkende kracht aan de inwoner worden vergoeden en dat is zonde van het belastinggeld en daar hebben we niet over de proceskosten die vermeden hadden kunnen worden. Ik heb inmiddels begrepen dat deze jurisprudentie ook voor de bril is bij de gemeente Nijmegen, dus ik ben hoopvol gestemd dat we hier vandaag uitkomen in het belang van de belastingbetaler en de beslagene. En dan dien ik ook maar gelijk met een andere motie in getiteld elke vogel prijs zijn nest, eigen huis is allerbest. Het blijft mij bevreemden dat deze gemeenteraad er een meerderheid maar tegen blijft dat huurders van sociale huurwoningen die graag een eigen, die graag hun huis willen kopen, maar niet tussenkomen door de krapte op de huizenmarkt hun eigen huurhuis kunnen kopen van een woningcorporatie.

Her en der schijnt het al wel te gebeuren. Maar een algemeen beleid is het niet. Nu wil het geval dat GroenLinks en PvdA bij nader inzien toch voor deze mogelijkheid zijn, tenminste als we hun eigen programma voor de aanstaande verkiezingen gelezen hebben. Daarbij voeren ze dan wel een aantal criteria aan eerlijk is eerlijk, maar die staan dan ook opgenomen in deze motie. Dus dit is de kans om de gezamenlijke lijsttrekker blij te maken. Spreker naam 8: De heer van Hooft (Raadslid SP) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) De heer van Hooft, u voelt zich geroepen. Spreker naam 8: De heer van Hooft (Raadslid SP) Even aan alle hilariteit een einde te maken. Als nieuwe huurwoningen verkocht worden, wat natuurlijk een heel prettig is voor degene die dat huis aankoopt wat vermoedelijk moet, is dan ook de bedoeling dat die dat voor een relatief goedkoop bedrag kan doen. Betekent wel dat het aandeel sociale huurwoningen via dat terugloopt en het aantal sociale huurwoningen wat terugloopt betekent dat de woning nooit voor alle mensen die aangewezen zijn op een huurwoning alleen maar groter wordt? Dat is het gevolg van uw maatregel. Hoe kijkt u

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

daar zelf tegenaan? Goed plan of niet? Spreker naam 3: Mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Nee, want het klopt ook niet. Het zijn de corporaties zelf die zeggen: geef ons dat nou dat instrument, want met elke gemiddeld verkochte huurwoning aan de huidige bewoner genereert ons dat weer middelen om meer dan één sociale huurwoning terug te realiseren. En ik geloof dat zij ik heb niet in mijn hoofd, maar dat ze het gemiddeld tussen anderhalf á twee huurwoningen daarvoor terug kunnen realiseren. En dat betekent dus dat je en zowel woningen toevoegt aan de sociale huurvoorraad en mensen die graag in hun eigen een koophuis willen hebben, maar in de markt vanwege die krapte die tussenkomen toch de kans biedt om hun eigen nestje in het bezit te krijgen en daarmee ook vaak allerlei maatregelen treffen in de woning om die te verbeteren. Dan moet mij nog iets van het hart naar aanleiding van de interruptie want de heer van Hooft doet net altijd alsof dan alsof de behoefte, de krapte alleen bij de sociale huur ligt.

Maar dat is natuurlijk helemaal niet zo en er is al eerder gerefereerd aan de woningbehoefteonderzoek, die zit op meerdere segmenten en als je dit instrument in handen geeft van de woningcorporaties die dat in samenspraak moet kunnen gaan doen met de huurdersverenigingen en uiteraard de gemeenten in de tripartiete overleg zoals dat vaak wordt gevoerd, dan volgens mij smijt het snijdt het mes aan twee kanten en gaf u, geef je meer dynamiek aan de, aan de woningvoorraad aan de huizenmarkt zoals we die hier kennen. Spreker naam 8: De heer van Hooft (Raadslid SP) Ja, als je naar de cijfers kijkt over de ik zeg bijvoorbeeld de afgelopen twaalf jaar dat er dan netto 100, 150 uur woningen per jaar bijkomen ver achterblijven bij de totale groei van het aantal woningen, dan ziet u wel dat uw verhaal in de praktijk helemaal niet opgaat en voor kopers, er zijn heel veel woningen te krijgen. Gaat u maar op Funda kijken. Kunt u heel veel woningen krijgen? Alleen daar bepaalt de markt de prijs en wordt het opeens veel van mensen niet meer bereikbaar, omdat ze misbruik maken, ook van de woningnood die ook aan de onderkant er is. Spreker naam 3: Mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Nee, dan heeft u mijn antwoord net niet goed beluisterd, want u doet net alsof er twee segmenten zijn op de woningmarkt en dat is de sociale huur en de rest.

Je hebt natuurlijk allerlei gradaties in de koopmarkt waar de behoefte juist zit, is de betaalbare koop. En dus dat dat zijn juist de woningen die die je kunt genereren voor de mensen die nu in sociale huur zitten, maar graag een koopwoning willen hebben, er niet tussen kunnen komen vanwege de gekapte maar op die manier wel kunt bedienen en hartstikke mooi één plus één is drie. Je genereert ook nog meer middelen voor het realiseren van meer sociale huur. Oké, dank u wel. Mijn laatste zin bij mijn bijdrage was voor nu laat ik het hierbij. Wat betreft de reflectie op de begroting en ik hoop met u allen dat het ravijn dat op ons afkomt uiteindelijk slechts een dalletje blijkt. En afsluitend en ik twijfelde nog tot op dit moment aan om daar iets over te zeggen en ik ga het toch doen, want in de afgelopen periode zien wij aan de randen van Europa vreselijkste dingen gebeuren en daar ga ik helemaal niks over zeggen. Dat is ook niet de plek en het moment om dat hier te doen, maar misschien ook de weerslag in onze samenleving. En dan doel ik met name op de enorme oplaaiende antisemitisme, en dat is iets waar ik me verschrikkelijk veel zorgen om maak. Dat gaat ons allemaal aan, niet alleen de groep die het betreft. We zien dat er van alles niet meer mogelijk is in het land, wat we wel allemaal normaal gewend zijn om te doen qua herdenkingen lezingen, noem maar op.

We zien een bevolkingsgroep die zo marginaal is, maar zo in de knel staat, die zich geïntimideerd voelt, die zich bedreigd voelt. We moeten daar, al is het alleen maar met een paar woorden die we eraan kunnen wijken, uit uitwijden uitspreken dat we naast hen staan. Ik doe dat in ieder geval wel. Ik zal, ja, ik kan daar in mijn eentje

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

niks aan doen, maar dit is een zorg die ik toch wil uitspreken en de groep waar we het over hebben, onze Joodse medebewoners die worden weleens gedoemd. De kanarie in de kolenmijn nou, die kanarie is aardig kortademig geworden en dat vind ik echt een hele treurige gang van zaken, zoals we nu waarnemen in de afgelopen weken. En daar sluit ik dan mee af voorzitter. Jan Boerstoel heeft ooit een tekst geschreven die over dit soort zaken gaat, als een als een, een, een leerling uit het verleden en een waarschuwing voor de toekomst. Die zal ik hier even de strofe uit citeren. Wanneer zo een dictatuur in dit land ooit huis zal houden, wie moet ik dan gaan vrezen? Wie kan ik nog vertrouwen en zegt het dan nog wat, zoals ik nu de mensen ken? De protesteerders zullen die dan ook hun stem verheffen? De verontrusten zullen die dan ook het kwaad beseffen? Wat weet ik van degene door wie ik omgeven ben? Wat weet ik van degene door wie ik omgeven ben? Wie staat dan juichend langs de kant en wie grijpt naar een wapen? De goede en de kwade, de bokken en de schapen? Dank je wel. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel en uw laatste zin, ik kan ik alleen maar aansluiten en er is veel meer wat u kunt doen, want in Nijmegen vieren we in de openbaarheid op de markt elke december weer Chanoeka.

Ik nodig je van harte uit om met mij ik sta daar elk jaar al ruim tien jaar met de rabies en zijn mensen, weer en wind, met heerlijke Joodse oliebollen ik ben een perfecte naam vergeten. Vergeef mij even, zeg ik via deze microfoon, komt. Dat zijn momenten waarop je ook solidariteit, net zo goed als we bij andere geloofsgenootschap en ook op hun feestdagen die sympathie kunnen zo een want dat voeg ik er wel aan toe om niet één groep alleen maar uit te lichten. Dit gezegd zijnde zijn we bij het einde komen van de eerste termijn van uw raad. Ik heb de indruk dat op zich in een uur pauze er wel goed doorheen kunnen komen en toch een enige zekerheid in te bouwen, zou ik voorstellen. We hebben nu iets over zes, dat er kwart over zeven verder gaat, heeft iedereen ruim genoeg de tijd om nog eens na te denken over alles wat gezegd is. Dus we gaan kwart over zeven verder. De vergadering is geschorst. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Zo, dames en heren, ik heropen de vergadering en we gaan verder met de reactietermijn van het college. Er is <ja, de ambtsketen >die komt eraan, mevrouw Brand, zo die die lag even veilig en dat komt allemaal. Maar goed, maar we gaan verder met de reactietermijn van het college van B&W en we doen dat we krijgen voorgeschoteld dat eerste wethouder financiën reageert en dan de diverse andere portefeuillehouders.

Ik zal afsluiten en dan neemt mevrouw Brand op dat moment even het voorzitters stokje, de hamer moet ik zeggen over, maar dat merkt u wel tegen die tijd dat. Dat komt vast goed. Wethouder van Elferen. Spreker naam 14: De heer van Elferen (Wethouder) Ja, dank u wel, voorzitter, en ook dank aan alle raadsleden die complimenten hebben uitgesproken over deze begroting. Ook de auditcommissie heeft naast zoals altijd constructieve verbeterpunten ook haar waardering voor de leesbaarheid uitgesproken, en dat is ook iets waar met man en macht aan gewerkt wordt dus die complimenten geleid ik graag door. Voor de Inga op de op de gestelde vragen emotie sta ik graag stil bij het overkoepelende beeld van wat hier vanavond voorligt. Deze begroting is opgesteld in een tijd van onzekerheid. Nog altijd hebben we te maken met de gevolgen van oorlog in Oekraïne, hoge inflatie, stijgende rente en grote tekorten op diverse vlakken. Tegelijkertijd groeit onze stad en de vraag naar woningen en sociale voorzieningen zal blijven groeien, evenals de vraag naar zorg. Het maken van een begroting in deze context is geen sinecure en in het koersdocument hebben we daarvoor met u al een aantal uitgangspunten afgesproken en het college gelooft dat we met deze begroting trouw blijven

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

aan die koers. Het college kritisch gekeken naar ambities en gezocht naar verantwoordelijke besparingen, dat leidt tot deze begroting. Dat betekent dus ook dat we soms duidelijk in de waarderingen uw amendement zullen ontraden simpelweg omdat wij de omvang van een ambitie in onze integrale afweging al hebben moeten temperen. Dat wil dus niet zeggen dat u amendement minder sympathiek of anderszins vinden. Met de keuze die we in deze begroting maken, is het ons gelukt om onze begroting meerjarig sluitend en op orde te krijgen. Robuustheid is daarbij ons absolute kader. We zorgen ervoor dat we vanaf 2027 structureel bijna 100 procent meer gaan sparen dan we deden en zijn daarmee bestand tegen de financiële risico's die horen bij een gemeente met actief grondbeleid en we zorgen er met deze begroting voor dat de voorzieningen op niveau blijven, zonder de lasten te verzwaren voor onze inwoners. De ambitie van uw raad blijven daarmee overeind. Hebben we daarmee een balans gevonden tussen voorzichtig zijn waar dat verstandig is en het krachtig, waar dat niet anders kan. Om in te gaan op uw woorden en vragen en moties. Ja, een aantal van u maakt opmerkingen over de lijst van bezuinigingen. Kijk, ik constateer even een paar dingen in allereerste zin. Dit is voor het eerst dat we op deze manier zo in de begroting verwerken.

Dat blijven we ook doen, maar de eerste keer, dat moet, dat kunnen we nog beter krijgen en dat geldt met name, hoop ik volgend jaar in de samenspraak met de ambtelijke organisatie nog een hoger niveau kunnen krijgen. Tegelijkertijd constateer ik ook dat u veel al gebruik maakt van deze dekkingsmogelijkheden bij uw moties amendementen dus dat het blijkbaar ook zijn werk wel kan doen. En als ik daar nog iets aan toe mag voegen, dit is de lijst die wij ook hebben, dat klinkt misschien wat plat, maar dat is volgens mij wel wat in een wat een dualistische verhouding klopt. Wij hebben ook geen andere opties gehad en iemand van u zei: ja, maar de makkelijke dingen heeft u al genomen. Ja, inderdaad, want als er moeilijke, als het geen moeilijke keuzes waren om het te doen, ja, dan hadden we dat ook wel gedaan. Uiteindelijk hebben we ook een bezuinigingsopdracht met elkaar te vervullen en ik stel dan ook maar even vast dat u met name de dekkingsmogelijkheden, de bezuinigingsmogelijkheden gebruikt om nieuwe plannen uit te voeren. De wethouder financiën zou het ook leuk vinden, maar misschien kunnen dat een andere keer doen, dat ze ook gebruikt om het saldo te verbeteren, maar dat op een ander moment. Dan even andere punten. Ja, de PvdA heeft een amendement ingediend, dat heet sterke schouders, waar ze lasten. Spreker naam 13: Mevrouw Mijling (Raadslid CDA) Voorzitter.