Woordelijk Verslag 1 november 2023

Woordelijk verslag besluitronde 1 november 2023 Datum Tijd Locatie Voorzitter Griffier Aanwezigen

01-11-2023 16:00 - 22:55 Stadhuis - Raadzaal H. Bruls S. Ruta Jasmijn de Vries-Kraaijeveld, Maarten Bakker, Cees de Beer, Eric Bender , Diede Beumer, Lusanne Bouwmans, Charlotte Brand, Sanne Buursink - de Graaf, Gerry van Campen, Paul Eigenhuijsen, Jeanette Exel, Adam Galijasevic, Jeannette Geers, Sander van der Goes, Frank de Gram, Wendy Grutters, Michiel van Hoof, Abdulahi Hussen, Léonie Janssen, Mika Kraft, Niek Kraut, Eline Lauret, Quirijn Lokker, Delano van Luik, Maartje Maas, Biljana Markovic, Marjolijn Mijling, Sophie den Ouden, April Ranshuijsen, Bart Salemans, Ruud Sewpersad, Marieke Smit, Marijke Synhaeve, Ayse Terzi, Rosalie Thomassen, Louisa Tumiwa, Michelle van Doorn, Toon van Gent en Hans van Hooft Grete Visser, Tobias van Elferen, Noël Vergunst, Cilia Daemen, Jean-Paul Broeren, John Brom Omnummer 7

1 Opening en mededelingen Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Goed, mag ik iedereen verzoeken te gaan zitten, plaats in te nemen. Dan open ik bij deze de raadsvergadering van de gemeenteraad van Nijmegen, van harte welkom aan één ieder. Ik heb geen afmeldingen ontvangen, dus dat is een mooie, mooi nieuws. Een paar mededeling aan het begin. Om te beginnen, Toon van Gent is vader geworden van dochter Suze Annabel Jolijn van Gent, op elf oktober. Van harte gefeliciteerd maar ik zeggen. Laat er maar veel geluk over jullie levens komen en daar hebben we de tompouce aan te danken. Ja, geen crompouce maar een tompouce en iets anders bijzonders is ook gebeurd op 26 oktober jongstleden zijn Marieke Smit en Maarten Bakker aan elkaar verbonden. Dat is, heb ik de term die jullie zelf voor hanteren, heb ik uiteraard verder geen commentaar op en dat schijnt gebeurd te zijn in Kranenburg heb ik me laten vertellen: zonder regio subsidie en het was in ieder geval een hele mooie verbintenissen bijeenkomsten. Verbindings bijeenkomst moet ik het dan gaan noemen. En uiteraard wens ik jullie ook heel erg veel geluk. Best een unieke verbintenis en raadsleden land, dat komt niet alle dagen zo voor. Jullie hebben ook lang geoefend, het heeft het jaren geduurd dan is het toch gelukt, dat is hartstikke goed en jullie hebben ook een kleine versnapering hier zitten.

Maar, beste raadsleden ik heb van de beide verbonden gehoord dat er nog een heel leuk feest komt voor raad en college. Daar kunnen we ons ook verheugen dan. Gefeliciteerd. Oh ja, kijk En traditioneel als ik ben graag die geven aan de dame, Maarten mag dat? Nee, nee, dat doen we. Kijken we even naar de griffier of er nog andere mededelingen zijn of andere mededelingen hebben. Niet, dan komen bij agendapunt 2. 2 Agendavaststelling inclusief de orde van de vergadering De agenda, agendavaststelling inclusief de orde van de vergadering. Toegevoegd zijn in ieder geval het raadsvoorstel benoeming, voorzitter van de rekenkamer. Dat is agendapunt 5.1 en ook het raadsvoorstel benoem ik fractievolger voor GewoonNijmegen.NU is toegevoegd. Dat is agendapunt 5.2, het raadsvoorstel straatnaamgeving Vredeburg plan, dat wordt doorgeschoven naar 29 november, de raadsvergadering en mevrouw Brand wil nog een ordevoorstel doen, begreep ik ten aanzien van het raadsvoorstel Asfalt Centrale

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

APN, mevrouw Brand. Spreker naam 2: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA) Ja, dank u wel, voorzitter. Ik heb de collega's ook al even kort over ingelicht, maar ik zou dat graag verheffen tot een debatstuk deze ronde. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, dat lijkt me prima, hè dat het voorstel staat onder geheimhouding, straks een stemstuk maar daar wordt het onder dezelfde geheimhouding een debatstuk, dus dat dat kan. Even kijken naar de eerste termijn van uw raad. Die zal natuurlijk beginnen zo meteen met de stadsbegroting. Nou, de eerste termijn daarover staat er een maaltijd klaar in het restaurant en we werken met spreektijden. Ik heb begrepen van diverse collegeleden dat een aantal moties en amendementen best wel op een relatief laat moment of nog een gewijzigd te vormen of überhaupt erop zijn gekomen, dus zij hebben nu enige leestijd. Studietijd zou het kunnen uitdrukken dus dan krijg ik een seintje of een uur schorsing voldoende is, of dat dat wellicht toch anderhalf uur moet gaan worden, want anders loopt u het risico dat de beantwoording niet die kwaliteit krijgt die we met zijn allen willen. Dus nou nou, we hopen dat het allemaal goed gaat. Dat gezegd zijn in de hoop dat u allemaal mee eens bent. De volgende punten zijn niet in de raadskamers behandeld en voorgesteld wordt om de stuk te behandelen. Het gaat over 4-1 tot met 4-6, 4-8 en 4-9.

Kunnen we hiermee instemmen? Kijk even zo rond, ja. Dat brengt me bij agendapunt 3. De besluitvorming naar aanleiding van de behandeladviezen van de gespreksronde van vier oktober en elf oktober. 3 Besluitvorming behandeladviezen van de gespreksrondes Raadsvoorstel stadsbegroting hebben ergens als debatstuk staan. Het raadvoorstel Gewijzigde vaststelling bestemmingsplan, zeg maar Griftdijk, ook een debatstuk vandaag. De noodopvang Winkelsteeg komt debatstuk terug en dat geldt dus ook voor het geheim, onder geheimhouding, het raadvoorstel Asfaltcentrale APN van Dura Vermeer, als debatstuk vanavond. 4 HAMERSTUKKEN Ja, dan via de hamerstukken voor de punten 4-1 tot en met 4-6, 4-8 en 4-9, negen is geen spreektijd gevraagd en daarom is ook ingestemd met de voorstellen. Ook dat is het geval en dat brengt ons dan bij de benoemingen want daar zijn we dan nu aanbeland. 5 BENOEMINGEN Allereerst het raadvoorstel benoeming, voorzitter van de rekenkamer dat gaan de heer Jos van der Broek maar voordat we overgaan tot de benoeming is het denk ik ook wel gepast om na zes jaar afscheid te moeten nemen van G. Bakkers, onze huidige voorzitter om een paar woorden tot je richten. G, zit daar hij heeft zijn ogen ten hemel geheven. Dat heeft in de afgelopen zes jaar volgens mij nog wel een paar keer gedaan, maar daar zo meteen iets meer over. Want, beste G.

geachte heer Bakkers, ik heb best wel even zitten nadenken wat moet je nou zeggen na zes jaar voorzitterschap van jou, van onze rekenkamer en wat in ieder geval opvalt is een bepaalde tegenstelling. Je zou zelfs kunnen spreken van een zekere paradoxale tegenstelling tussen jouw mabele karakter, maar tevens jouw onverzettelijkheid. Dat gaat samen in mensen en bij jou gaat het ook samen. En misschien past het ook wel bij de voorzitter van een rekenkamer en voor zijn rekenkamer, de meeste van ons

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

hebben er geen ervaring mee hebben we het nooit mogen ervaren of doorleven en daar komt wel wat bij kijken. Kijk, in een ideale wereld wordt een rapport van en een plan voor een rekenkameronderzoek laten we bij het begin beginnen door iedereen, raad-college antiorganisatie, met gepast gejuich ontvangen van hehe we gaan dus lekker wat onderzoeken. We gaan het transparant maken en echt een soort zucht van verlichting moet door alle rangen gaan. Dat gaat plaatsvinden, want die onafhankelijke, deskundige rekenkamer gaat iets onderzoeken en dat onafhankelijk is heel erg van belang. Er wordt niet naar de mond gepraat er wordt gewoon alles keurig geanalyseerd en iedereen werkt natuurlijk in de ideale wereld, ook van alle kanten mee. Alle bureaulade digitale, fysiek worden omgedraaid en alles wordt aangeleverd zelfs zodanig dat de rekenkamer begint te verzuchten van kan het een onsje minder. Ik vrees dat we niet in die ideale wereld leven, om het met een understatement te zeggen en de dankbaarheid, als het rapport er is, die is er misschien wel, wordt soms ook met de mond luidkeels beleden maar blijkt daar niet altijd in het vervolg op die doorwrochte stukken en daar moet je wel mee kunnen omgaan, dacht ik zou als voorzitter van de rekenkamer. Je moet onverstoorbaar blijven doorgaan en toch een weg vinden om dan wel de analyses en de rapporten haar ingang of hun ingang te doen wijden.

En dat deed jij allemaal door langs te gaan. De nodige kopjes koffie zijn genuttigd met tal van mensen om toch onder over te brengen van misschien toch wel goed tot het komt. En waarom hebben we dit nu zogezegd, beste wethouder, wel hier en hierom zonder ook maar een centimeter terug te nemen op de conclusies. Dat is dan wel de opgave natuurlijk. En hoe kun je mensen toch enigszins met je meenemen zonder te veel terug te komen. En volgens mij heb je dat voortreffelijk gedaan. Als ik het wat onhandig uitdrukt, dan was dit eigenlijk een loftuiting aan jouw adres. Dat heb jij er voortreffelijk gedaan en het zou eigenlijk toch nog een beetje aan die ideale wereld denkt, de beste mensen, dan richt ik me ook zeker tot raadsleden en collegeleden het zou natuurlijk wel zo moeten zijn dat we het zo gaan doen, om het met immanuel kant, soms citeer ik zelfs verlichtingsdenkers het komt voor in dit leven te zeggen: ja, ik hoor het applaus wel, wethouder van Elferen. Maar plicht is met vrijheid verbonden hè, zoals de categorische imperatief zegt: handel volgens de principes waarvan je zou willen dat iedereen ze zou hanteren. Dit is geen vrij normale, rare principes toe te passen, maar wel een pleidooi voor consequent, naar je principes dan ook te leven. En zo zouden we het eigenlijk ook met deze van onze rekenkamer moeten doen.

Gé, hartelijk dank en een geweldig applaus voor onze Gé en een bos bloemen. Zo ja, het mooie Gé zei tegen mij: tot morgen, dat klopt, want morgen hebben Gé en ik nog een onder onsje waarin die ook nog wat bevindingen gaat delen. En dan gaan we het erover hebben Gé, hoe transparant we met die bevindingen omgaan. Hè, dat gaat het dan worden. Zo nee heeft een aantal interessante waarnemingen en die zijn denk ik zeker de moeite waarom te delen, maar dat komt er nog wel. <Alles>. Nu gaan we over tot de benoeming van de heer Jos van de Broek. Mag ik mevrouw van Doorn namens de oudercommissie het woord geven over dit voorstel? Spreker naam 3: Mevrouw van Doorn (Raadslid ODV) Ja, dank u wel, voorzitter, wij zijn verheugd dat we de heer Jos van der Broek kunnen voordragen als nieuwe voorzitter voor de rekenkamer. In het gesprek dat we hebben gevoerd, hebben we hem leren kennen als iemand die met enthousiasme en visie leiding kan geven aan de rekenkamer. Hij heeft ruime ervaring op het gebied van onderzoek voor lokale overheden en last not least, hij woont in Nijmegen. We kijken uit naar de komende samenwerking en wensen Jos en ons veel mooie onderzoeken toe. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Kort, maar krachtig en heel erg veel dank. Ook leden van de Audit commissie.

Is er nog iemand anders die het voorbeeld wenst te voeren over deze voordracht? Nee, dan zou ik de heer van den Broek willen verzoeken om

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

naar voren te komen en even je plaatsnemen om de belofte af te leggen en u allen graag verzoeken om te gaan staan. Als je niet van de grond maar goed. De belofte en die ga ik voorlezen, dan is het nu, meneer van den Broek, om te reageren. Ik verklaar dat ik, om tot voorzitter van de rekenkamer benoemd te worden, rechtstreeks, nog middelijk onder welke name of welk voorwensen ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks nog middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als voorzitter van de rekenkamer naar eer en geweten zal vervullen. Spreker naam 4: De heer van den Broek Dat verklaar en beloof ik. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel, dan ben je hierbij benoemd, dat voorzitter van de rekenkamer van de gemeente Nijmegen. En ik heel veel succes samen met uw collega's ons allemaal een applaus voor de heer van den Broek. Nou, dat is mooi zo! Dat brengt ons bij een tweede benoeming voor vanavond, onder 5.2. Dat gaat over een fractievolger van GewoonNijmegen.NU, de heer Leo Venderbosch en daarvoor dat we dat gaan doen, geef ik eerst het woord aan mevrouw Beumer, heb ik begrepen namens de commissie geloofsbrieven.

Spreker naam 5: Mevrouw Beumer (Raadslid GroenLinks) Ja, dat klopt. De commissie voor de geloofsbrieven heeft de geloofsbrieven onderzocht van de personen die zijn voorgedragen door de fractie GewoonNijmegen.NU als lid, niet zijnde raadslid van een raadscommissie. We hebben ons beperkt tot voorwaarden zoals verwoord in artikel 8C van het reglement van orde voor de vergadering en andere werkzaamheden van de Raad, en de relevante artikelen van de gemeentewet zijn van overeenkomstig op de fractievolgers. Nou, wij hebben het overleg, de stukken onderzocht en in orde bevonden en dat gaat om de meneer Leo Venderbosch van GewoonNijmegen.NU. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, Venderbosch, ja, zo is het. Ik neem dat er niemand stemming over het voorstel wil. Nee, nou, dat is ook aangenomen kan ik de heer Venderbosch feliciteren met zijn benoeming. Dat brengt ons via agendapunten 6, vragen van raad en het college waar geen vragen daarvoor zijn aangekondigd, in een elegante hinkstap sprong naar het raadsvoorstel van de stadsbegroting 2024-2027. 7.1 Raadsvoorstel Stadsbegroting 2024-2027 (93/2023) U kent inmiddels hoe we dat doen.

En eerst termijn van uw raad, waarbij we grootste niet vroeger, mocht je dat zo mooi zeggen, college scharende partij, maar dat hoort niet meer in de dualisme niet-coalitiepartij dan coalitiepartij, groot en om en om zullen uiteindelijk ieder van u die< daten> uiteraard aan het woord is. Ik wijs erop niet alleen om met spreektijden werken, maar die zijn, die spreektijd is niet alleen bedoeld voor de begroting, meld ik, maar even zeker nu nog een mooi debatstukken zijn toegevoegd. Moet je daar goed op letten, en dat weet de eerste spreekster van vanavond heel erg goed, mevrouw Brand, neem ik aan namens de PvdA-fractie. Spreker naam 2: Mevrouw Brand (Raadslid PvdA)

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

Voorzitter, politiek is keuzes maken en vanmiddag en vanavond bespreken we hier onze stadsbegroting. In een tijd waar het eigenlijk alle aandacht lijkt uit te gaan naar 22 november. Op die dag mogen alle Nederlanders van 18 jaar en ouder weer naar de stembus en hoewel sommige mensen allemaal denken dat we een premier kiezen, is dat natuurlijk helemaal niet waar. Wij kiezen dan 150 nieuwe tweede-kamerleden en mogelijk zitten daar een aantal Nijmeegse gezichten bij. Maar de tijd zal dat leren. En ja, het maakt uit wat voor kabinet er uiteindelijk komt, want dat betekent ook echt iets voor onze stad. En ik kan hier natuurlijk hele mooie vergezichten gaan schetsen over hoe Nederland eerlijker socialer en zelfs groener kan worden. Maar ik denk dat heel veel partijen hier anders over denken. En laten we dat debat nou maar de komende drie weken elders voeren. Waar we elkaar in elk geval in kunnen vinden, is dat merendeel van de fracties vindt die hier vanavond aanwezig is dat er meer geld naar de gemeentes moet. Er zijn steeds meer taken richting de gemeentes gegaan, maar er is niet meer geld bijgekomen. Daarbij bevindt Nederland zich en ook onze stad-in een mildere sessie, zijn dagelijks boodschappen duurder en komen er meer mensen terecht in armoede.

En treurig genoeg zijn de rijkste Nederlanders in 2023 rijker geworden, terwijl de meeste mensen steeds meer moeite hebben gekregen om rond te komen. Daarnaast kennen we nog steeds in enorm tekort aan betaalbare woningen en komt er een extra druk op ons energienet en tegelijkertijd is er een te korte menskracht en materialen. Kortom het piept en het kraakt. Dus de gemeentes ook onze gemeente staat voor een lastige opgave. We moeten meer doen met minder middelen, maar het is ook weer niet zo dat we niets kunnen veranderen, want hoewel we moeten blijven aandringen op voldoende financiering vanuit het Rijk, mogen en kunnen we ons niet zelf niet ontslaan van het feit dat we binnen de huidige middelen keuzes moeten en kunnen maken. Vanmiddag en vanavond komen alle fracties vanuit hun idealen met voorstellen hoe het anders en beter kan. Wat de PvdA betreft, zou de focus moeten liggen op inwoners die het zelf niet meer redden. Wij zetten ons altijd in om onze inwoners een zeker bestaan en eerlijke kansen te bieden. Ongeacht wat je achtergrond of omstandigheden zijn. Iedereen moet zich op de juiste plek en op de juiste manier kunnen ontwikkelingen en gelijke kansen komen niet vanzelf. Dat kan alleen door ongelijk te investeren. Afgelopen jaar hebben ons daar steeds sterk voor gemaakt.

Of het nou ging om meer jongeren, werk, bestrijding van armoede in die breed in de brede zin van het woord, het haalbaar en betaalbaar maken van deelvervoer voor lagere inkomens, of we het met voorrang voor duurzame, van huurwoningen met de slechtste energie labels zodat mensen dat direct per portemonnee merken. We weten allemaal dat mensen met minste geld het snelst te maken krijgen met de heftige maatregelen van de energiecrisis en ook hier is weer ongelijk investeren het devies, dat is altijd onze keuze. Om dat soort politieke keuzes te kunnen maken, is het essentieel dat de Raad de goede informatie krijgt. En al eerder vroeg mijn partij, maar ook de Audit Commissie, om meer sturingsmogelijkheden en dat hebben we natuurlijk gehad, eerder in 2019, bij het koersdocument en nu zien we na lang aandringen dat er ook eindelijk wat meer sturingsmogelijkheden in deze begroting zitten. Maar is dat genoeg? Nee, als u het onze fractie vraagt en hoewel ik lees in de begroting dat het dat het college bereid is om ook in de toekomst hier verder mee aan de slag te gaan, is dat wat ons betreft wel erg summier en zou ik graag horen van het college hoe zij daarnaar kijken in de toekomst. Wij zien in elk geval zo graag mogelijk zo uitgebreid mogelijke sturingsmogelijkheden zodat de Raad in staat wordt gesteld om weloverwogen keuzes te maken.

Het blijft voor een raad dit moeilijk om goed te kunnen bijsturen als je iets anders wilt dan dat er in de begroting staat, want dan ben je afhankelijk van goede en gedegen informatie, zowel inhoudelijk als financieel. En dit jaar was dat en dat vind ik spijtig om te moeten zeggen een moeizaam proces. En voorzitter u heeft het mij vaker horen zeggen: informatie is de zuurstof van de democratie. En ik zou eigenlijk nog een stap verder willen gaan. Zonder goede informatievoorziening kan de raad haar werk niet doen. Laat dit ook een oproep zijn voor uw college, voor nu en in de toekomst. We zien als fractie dat het college in deze begroting probeert haar best te

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

doen om haar ambities waar te maken. Maar we zien ook dat moeilijke keuzes vooruit worden geschoven en dat een aantal politieke keuzes ten laste valt van de meest kwetsbare inwoners. En daarbij signaleert het college moeilijkheden, maar doet zij hier vervolgens te weinig aan. En daarom heeft fractie van de PvdA een aantal voorstellen om deze begroting beter te maken voor meer mensen in onze stad. Wij hebben ons daarbij de vraag gesteld: wat voor stad willen we nou eigenlijk zijn? En de PvdA kiest voor een sociale stad voor iedereen, waar voldoende betaalbare huizen zijn. Wonen is immers een recht en geen verdienmodel woningen zijn om in te wonen en niet om te beleggen. Een stad waar het niet uitmaakt of je als student een woning zoekt, als woonwagenbewoner of als Nijmegenaar die noodgedwongen bij zijn ouders moet blijven wonen. Iedereen is ons even lief. Een stad die niet ophoudt bij het centrum, maar een stad waar ook waar we ook kijken naar wijken als Neerbosch-Oost en Hatert. Waar we oog houden voor onze stad, de Lindenholt in Dukenburg want daar ligt de komende jaren een belangrijke ontwikkelopgave en het zou zomaar kunnen zijn dat daar later vanavond nog een voorstel voor komt om daar een stukje beter te maken. Een sociale stad die pal staat voor haar inwoners. Onze gemeente is er voor stadsgenoten die het op een bepaald moment bijvoorbeeld niet meer redden.

En wanneer zij zich zorgen maken over een zeker bestaan, dan schieten wij te hulp en alleen wijzen naar Den Haag. Dat is niet de bedoeling. We moeten juist ook zelf verantwoordelijkheid nemen daar waar Den Haag faalt. Wij vinden het dan ook eigenlijk heel erg logisch dat we een groot deel van die rekening neerleggen bij hen die het meeste geld hebben, omdat dat eerlijk is. Tijdens het koersen bed hebben wij daar als PvdA ook al iets over gezegd, over onze eigen verantwoordelijkheid en we hebben ook gezegd dat de gemeente zelf een knop hebben om aan te draaien, en dat is eigenlijk het verhogen van lasten van mensen die het meeste hebben. Toch zegt het college dat zij komend jaar niets extra kan doen voor de inkomensondersteuning ondanks stijgende armoede en in een tijd van financiële krapte en schaarste moet volgens de PvdA altijd het adagium zijn sterkste schouders, zwaarste lasten. En dat betekent dat onze fractie het niet uit te leggen vindt dat pandeigenaar een belastingkorting krijgen van iets meer dan één miljoen euro per jaar. Dat is een politieke keuze, en hiermee wel het college de gevolgen van de huidige schaarste af op de inwoners, die onze hulp juist het hardste nodig hebben.

Juist in tijden van financiële krapte moet je van de mensen die het meest hebben meer vragen en niet ook nog eens een cadeautje geven, terwijl anderen in de stad er alles aan doen om rond te kunnen komen: Nijmegen is de stad waar we naar elkaar omkijken armoede of leven in angst om of je je rekeningen nog wel kunt betalen in een tijd waarin alles duurder wordt, wordt niet bij onze sociale stad. Wat de PvdA betreft, doen we alles wat we kunnen om de groeiende kloof te dichten en vragen we daarvoor een eerlijke bijdrage aan de meest daar draagkrachtige inwoners. Het college zegt daarnaast dat zij minder kunnen investeren in onder meer openbare ruimte en sport en speelvoorzieningen. Laten wij de pandjesbazen vooral geen cadeau geven, maar gewoon een normaal tarief OZB laten betalen, zodat we met het geld in onze stad en dan echt in onze stad kunnen investeren. En aan mensen. En omdat politiek keuzes maken is, vinden wij het eerlijk om echt te investeren in de stad, juist daar waar het hardst nodig is, en daarom dienen wij het amendement sterkste schouders, zwaarste lasten in. Eigenlijk is het heel simpel: wie het meest heeft, levert meer in, zodat anderen die het minder hebben, ook kunnen meedoen als gemeente willen we mensen die in de schulden terecht komen, helpen met persoonlijke leningen.

En deze ruimte is er juist voor mensen die kortlopende schulden versneld willen aflossen zodat ze niet nog verder in de schulden komen. En dan vindt mijn fractie het eigenlijk niet meer uit te leggen dat we hier als gemeente ook nog eens rente op gaan heffen. En daarom dienen we het amendement een echte sociale lening in, zodat we per één januari 2024 kunnen stoppen met deze zinloze rente heffing. Als ik blijf bij het thema werken inkomen, zien we dat de plaatsingen op maatwerk banen minder snel worden gerealiseerd dan vooraf vast gedacht. De matching en bemiddeling in Nijmegen wordt normaal gesproken uitgevoerd, zoals we allen weten, door het werkbedrijf en

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

bij de arbeidsbemiddeling voor de maatwerk banen doet de gemeentelijke organisatie dat zelf en we zien eigenlijk dat die juiste matching en bemiddeling op dit moment nog niet voldoende expertise in huis is. Maar is er wel bij het werkbedrijf. Zij kennen de doelgroep immers goed. Met onze motie maak gebruik van elkaars expertise en maatwerk baan meer op maat roepen we het college op om intensiever samen te werken met het werkbedrijf om zo meer en betere plaatsingen te kunnen realiseren. Het college maakt zich ook grote zorgen over de langere wachtlijsten voor de WMO en de jeugdhulp en er zijn veel en steeds meer mensen in onze stad afhankelijk van de wet maatschappelijke ondersteuning. De wachtlijsten lopen op en of het nu gaat om huishoudelijke hulp, een hulpmiddel om zich te kunnen verplaatsen, woningaanpassing of hulp bij vervoer, daar zijn gewoon mensen die kijken naar ons als gemeente en er zijn complex en er zijn eenvoudige vragen, en ook hier noemt het college dit als een zorg, maar geven ze geen oplossing. De PvdA komt daarom vandaag met een voorstel. Met het amendement: pakt de wachtlijsten in de WMO aan? Willen we een werkwijze borgen waarbij enkelvoudige vragen van complexe vragen kunnen worden gescheiden, en daarmee blijft de WMO voor veel Nijmegenaren toegankelijk. De sterkste schouders, de zwaarste lasten.

Dat is een keuze, en precies dat is onze politieke keuze voor deze stadsbegroting. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Dank u wel voor uw bijdrage. Dat brengt mij bij de volgende fractie. Dat is de fractie van GroenLinks en de heer Lokker, geef ik het woord. Spreker naam 6: De heer Lokker (Raadslid GroenLinks) Ik zou bijna willen beginnen met samen kan het, maar dat mag nog niet. Voor, goed en daar is hij Nee, voorzitter. Dus ik zou ook mijn kapot schrikken voorzitter. GroenLinks blijft ondanks de crisis en onzekere toekomst geloven in een eerlijk, duurzaam en vrij Nijmegen. Zo eindigde ik een half jaar geleden mijn bijdrage bij de bespreking van het koersdocument en, voorzitter, dat geloof heeft mijn fractie nog steeds, maar de crisis en onzekere toekomst zijn helaas ook onveranderd aanwezig. Sterker nog, deze zijn in de afgelopen maanden alleen maar groter geworden. De fractie van GroenLinks is blij om te lezen in deze begroting dat het college ook blijft geloven en vasthouden aan een eerlijk, duurzaam en vrij Nijmegen. De financiële kaders zijn strak, de keuzes zijn moeilijk, maar tegelijkertijd blijven de Nijmeegse antwoorden op de uitdagingen van onze stad onverminderd overeind. Het college maakt keuzes waar we als GroenLinks achter kunnen staan, al zijn we niet over alle keuzes even enthousiast. We blijven investeren in onze ambities.

En voorzitter, dat werpt zijn vruchten af. Dat zien we in de begroting. Maar gisteren ontvingen we bijvoorbeeld de klimaatadaptatiestrategie uit het college en kwam het nieuws naar buiten dat er eindelijk gebouwd gaat worden op het terrein van Metterswane. Voorzitter, we bespreken vandaag een begroting van 978 miljoen, een bijna onvoorspelbaar bedrag. We spreken over het toevoegen van duizenden huizen, over het totale aanbod van zorg en ondersteuning in onze stad en over grote investeringen die we in onze stad willen gaan doen. Maar de begroting gaat niet alleen over geld en grote bedragen maar het gaat juist ook over kleine initiatieven en zaken die we als gemeente doen, die een directe impact hebben op onze inwoners, in hun persoonlijke leven, in hun straat of in onze stad. En juist deze zaken zien we ook terug in deze begroting. Om een aantal voorbeelden te noemen: het college draagt bijvoorbeeld de komende jaren extra geld bij aan droom bankje. Hier kunnen mensen die anders niet op straat terechtkomen een klein bedrag voor ons als gemeente, maar ontzettend belangrijk voor het leven van deze inwoners die nu niet op straat terechtkomen. Een ander voorbeeld naar aanleiding van schriftelijke vragen van mijn fractie van het begin van dit jaar: Nijmegen betaalt al jaren de uitvaart van mensen waarvan de nabestaanden dit niet kunnen betalen uit de

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

bijzondere bijstand. Tot voor kort was dit alleen een standaard uitvaart en werd er geen rekening gehouden met de religieuze wensen of met wensen vanuit levensovertuiging. Naar aanleiding hiervan heeft het college besloten, ook wanneer dat iets duurder is, de gemeente bij te dragen voor de uitvaart van alle Nijmegenaren, wat hun levensovertuiging of religie ook is. Het college investeert extra in de doorbraakaanpak waardoor we ervoor zorgen dat we mensen direct kunnen helpen als dat nodig is. We investeren in consultatiebureaus zodat er in Nijmegen, Noord en in Dukenburg ook voldoende capaciteiten zijn. Daarnaast kiezen we ervoor om extra geld vrij te maken, zodat we toch, ondanks de moeilijkheden waar we tegenaan lopen, zoveel mogelijk bomen kunnen bijplanten in onze stad, waarbij juist de kwaliteit van de plaatsing heel belangrijk is. Daarnaast komt er volgend jaar een bomenwachter die speciaal wordt aangesteld, die specifiek gaat letten op en zorgen voor het gezond behouden van bestaande bomen in onze stad. En het zijn juist deze zaken waar Nijmegenaren direct mee te maken hebben, die we in stand moeten houden, waar onze inwoners op rekenen en waar onze stad ook beter van wordt. En juist met die bril heeft de fractie van GroenLinks gelukkig vaak samen met andere fracties naar deze begroting gekeken naar die kleine dingen die enorme impact kunnen hebben op onze inwoners.

En het college doet het al, zoals ik al een paar mooie voorbeelden aangaf maar we hebben daarvan ook nog een aantal andere zaken die we graag nog zouden verbeteren. Eén daarvan, een voorbeeld daarvan is de woonomgeving verbeteringen dat zijn bulk investeringen waarmee de gemeente elk jaar aan groenprojecten van inwoners bijdraagt. En die openbare ruimte. Dat is juist de plek waar mensen hun buren, hun buurtgenoten en stadsgenoten tegenkomen en elkaar ontmoeten. Het college stelde voor om deze bulk investeringen terug te brengen naar 125 duizend euro per jaar. Maar dat betekent 250 duizend euro minder, juist om deze projecten, die door inwoners worden bedacht en samen worden uitgewerkt, te kunnen ondersteunen. Wij komen daarom met het amendement waar de burgemeester al zei: sommigen waren een beetje laat. Dat was onder andere deze. Amendement: een fijne buurtstraat en samenleving investeert dan in een woonomgeving verbetering en ik moet daar wel bij zeggen, toen ik hem opschreef dacht ik dat die zou rijmen maar dat valt toch vies tegen. Maar goed, misschien doen we ooit nog en keer een prijs voor de slechtste motietitel en dan weet ik zeker dat ik bij de winnaar zal komen. Samen kan het dat ook gekund. Ja.

Met dat voorstel willen we met het amendement wat met een aantal anderen wordt ingediend, een aantal andere partijen wordt ingediend, willen we vragen aan het college om voor een totaal van 25 duizend euro aan kapitaallasten in ieder geval die investeringen voor 2024 te repareren en er dan ook voor te zorgen dat we bij de volgende en dat is meer een mondelinge oproep aan het college om bij de volgende begroting ook weer te kijken. Kan dat niet weer gewoon terug naar het oude niveau? Dan een ander voorbeeld: wat ook gaat over niet alle Nijmegenaren en over kleine dingen, is ons amendement behoud de pot met het goud voor de regenboog. En voorzitter, ik heb de eer omdat amendementen mogen indienen maar dat is door alle fracties in deze raad gezamenlijk wordt dat ingediend, dus daar ben ik heel blij mee. Korte toelichting daarbij: de er is door een aantal jaar geleden <regimes > de georganiseerd door mensen in de stad.

Het was een ontzettend succesvol evenement waarbij de inclusie van LBTI Nijmegenaren in de sport eigenlijk een boost kreeg, maar wat ook realiseerde dat dat ook in de normale reguliere sport echt nog wel wat aandacht kan gebruiken, deze organisatie had heel veel inschrijvingen en sponsorgeld over, dus die hebben keurig netjes hun subsidiegeld terug overgemaakt aan de gemeente, waar wij natuurlijk heel blij mee waren, maar hadden daarbij wel het verzoek of dat dan niet ook ten goede kan komen aan de community en aan sport. Het college wilde dat wel, maar de Raad heeft hele strenge regels over haar begroting en dat is ook ons goed recht. Maar met dit amendement willen we dat eigenlijk weer goed maken en in 2024 2025 een pilot borging van de inclusie in de sport toevoegen aan het beleid van onze stad. Voorzitter, we hebben in onze stad veel mensen die

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

het helaas met minder inkomen moeten doen. Dat heeft te maken met landelijk beleid, mevrouw Brand verwees er al naar. Dat veranderen we hier niet en hopelijk veranderen we dat na 22 november wel. Maar tot die tijd zijn we eigenlijk op zoek aar manieren waarop we het makkelijker kunnen maken om solidariteit in onze stad te kunnen faciliteren. Een mooi voorbeeld daarvan is de oproep van het college tijdens de energiecrisis waarin mensen die het geld niet nodig hadden, dit over konden maken naar andere organisaties. Er wordt al jaren gesproken in onze stad over een stadspas over een inwonerspas. Iedereen noemt het zo, iedereen bedoelt eigenlijk wat anders. Maar voor onze fractie is het belangrijk dat we nu eens gaan kijken, als we toch het armoedebeleid tegen het licht gaan houden, om te kijken wat er in andere steden aan stadspas en inwoners passen allemaal bestaat dat te onderzoeken. Welke vormen zijn er, welke passen er eigenlijk bij Nijmegen en daarbij ook specifiek in te gaan op de mogelijkheid voor ondernemers en organisaties om hun diensten aan te bieden aan de gebruikers van de stadspas. Dus aan de mensen die dat nodig hebben. Spreker naam 7: De heer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.NU) Voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) De heer Eigenhuijsen.

Spreker naam 7: De heer Eigenhuijsen (Raadslid GewoonNijmegen.NU) Ja, voorzitter, even een verduidelijkende vraag aan de heer Lokker want zoals hij inderdaad zegt, die discussie over die stadspas loopt inderdaad al jaren. De wethouder in zijn rol toen als raadslid, kan daarover meepraten uw motie is fijn, mooi zit alleen met één ding: hoe kun je de stadspassen invoeren die niet-stigmatiserend is. Spreker naam 6: De heer Lokker (Raadslid GroenLinks) Nou, dus bedankt voor je vraag, die wat het moeilijk gedaan is. We hebben dus een kort, eigenlijk een korte inventarisatie gedaan. Welke stadspassen inwoners passen, zijn er allemaal al. Er zijn een mogelijkheid om het niet stematisch te maken is bijvoorbeeld volgens mij is het de gemeente Rotterdam. Daar kunnen inwoners krijgen, gratis als ze minder inkomen hebben, en mensen met meer inkomen kunnen dan kopen en krijgen dan dezelfde kortingen maar er zijn ook mogelijkheden door bijvoorbeeld online omgevingen te maken waardoor je met korting een kaartje kan kopen voor bijvoorbeeld een festivals voor een concert, zonder dat iemand ooit weet dat het aan jou gekoppeld is. Dus die mogelijkheden zijn er.

De vraag is alleen en dat is ook wat we hopen dat we met dit onderzoek naar buiten komt: wat passen nou bij het bestaande beleid? Wat past er bij het aanbod, wat we in Nijmegen daarmee zouden willen doen? En wat willen we dan eigenlijk, want die keuze is dan natuurlijk uiteindelijk aan ons. Voorzitter, ik rond af. Als GroenLinks zijn we namelijk blij om te zien dat het college vlas vast blijft houden aan de ambities van onze stad. We blijven inzetten op verduurzaming we blijven inzetten op betaalbare woningen en op een stad waar iedereen voldoende inkomen heeft en de juiste zorg en ondersteuning krijgt, en dat we als gemeente en ook in de financieel moeilijke tijden zorgvuldig blijven zoeken naar welke kleine zaken we kunnen blijven bewaren, welke kleine zaken we kunnen inzetten die de grootste impact hebben voor onze bewoners. Voorzitter, GroenLinks blijft geloven in een eerlijk, duurzaam en vrij Nijmegen, ook in 2024. Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ik dank u. Dan geef ik het woord volgens aan de SP-fractie de heer van Hooft.

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

Spreker naam 8: De heer van Hooft (Raadslid SP) Ja, kom je heel veel moties voorbij die toch wel erop lijken dat zeg maar de landelijke discussie over bestaanszekerheid dat die ook zo een weerslag heeft hier op lokaal niveau. En wat wij hier dan gaan doen, wij gaan dan op allerlei punten pleisters plakken en is dat nou wel zo hard nodig, zou ik zeggen. Om maar eens even één dingetje te noemen: Nederland heeft het bedrijfsleven het afgelopen jaar, inclusief banken en verzekeringsmaatschappijen zo in totaal 391 miljard winst gemaakt. Winst, geld is dus wat over is, hè. Gaat naar aandeelhouders toe enz. En zo stel dat je daar tien procent belasting extra op zou heffen, dan zou ieder huishouden in Nederland 400 euro per maand meer netto te besteden hebben. 400 euro per maand gemiddeld. Als je dat nog een beetje eerlijk zou verdelen en de lage inkomens 600 euro erbij geeft en de hogere inkomens 200 euro. En die topinkomens die krijgen dan helemaal niks natuurlijk. Want die hebben al genoeg, dan zouden we in één klap zou, ja, van zou de armoede in Nederland gewoon opgelost zijn. Eén maatregel, tien procent meer belasting op de winsten voor bedrijven zou ertoe leiden dat er geen armoede meer is in Nederland, dat mensen niet iedere maand, op het eind van de maand dubbeltjes moeten omdraaien om te kijken of ze nog boodschappen kunnen doen.

En dan gaan wij hier allemaal druk pleisters plakken, pleisters plakken. Maar eigenlijk is het toch wel bizar voor woorden dat die ene simpele maatregel, dat die niet wordt genomen landelijk en dat wij hierin al die gemeenteraden allemaal proberen om mensen met weinig geld een beetje te ondersteunen. Eigenlijk is dat heel bizar. Dat even vooraf. Aan bestaanszekerheid kunnen wij op een aantal terreinen hebben wij als gemeente daar wel een verantwoordelijkheid en dan zit het met name op het vlak van bijvoorbeeld toegankelijkheid van woningen, bouw van woningen, sociale huurwoningen. Ik heb dit al een aantal keren genoemd. Mensen die een woning zoeken, in Nijmegen, een sociale huurwoning zoeken. Die hebben gemiddeld meer dan 20 jaar meet tijd achter de rug voordat ze een woning krijgen. Dat betekent dus als je je op je achttiende inschrijft dat je blij mag zijn dat je op je veertigste een sociale huurwoning hebt en als je niet zo slim was om je dat op je achttien te doen, achttien te doen, maar pas op je vijfentwintigste of achtentwintigste dan mag je blij zijn dat je tegen je vijfenveertigste vijftigste ooit een keer een sociale huurwoning hebt. Dus voordat je die sociale huurwoning hebt, zit je al, sta je al bijna in de kist om het zomaar te zeggen, de bizar verwoorden. En dat komt door lokaal beleid.

Wij hebben hier in Nijmegen vanaf 2010 tot nu komen er gemiddeld per jaar ongeveer 100 sociale huurwoningen bij. In diezelfde periode zijn er in totaal dertien en een half duizend huurwoningen in heel Nijmegen bijgekomen. Je praat dan over toename van het aantal sociale huurwoningen 18 procent van alles wat er is bijgebouwd. Wij kachelen dus gewoon achteruit in het aantal sociale huurwoningen. Als we 40 procent hadden bijgebouwd dan hadden we nou in ieder geval tweeëneenhalf duizend sociale huurwoningen meer gehad. Maar dat hebben we niet gedaan en we zien dat nu terug in die cijfers van die 20 jaar inschrijftijd. Daarom stellen wij ook voor om vanaf nu 40 procent sociale huurwoningen te gaan bouwen. En dat is helemaal niet zo gek. Want bijvoorbeeld in het landelijke verkiezingsprogramma van de PvdA en GroenLinks staat ook dat er wat aan 40 procent sociale huur moet worden gebouwd. Dus ik verwacht in ieder geval van die twee partijen vandaag hier volmondig steun voor dat voorstel. Wij stellen niet voor om dat vanaf deze begroting te doen, maar vanaf de volgende begroting, zodat het college nog even tijd heeft om de cijfers aan te passen. En het is goed mogelijk, want ik heb ook eens teruggekeken naar de afgelopen twaalf jaar wat er in Nijmegen is gebouwd. En tussen 2010 en 2014 kwamen er 470 woningen bij corporaties. Tussen 2014 en 2018 waren dat er 1339.

Dat waren er vier keer zoveel bijna, en tussen 2018 en 2022 kwamen er 537 corporatiewoningen bij. Gemiddeld over die hele periode is dat 18 procent van wat er is gebouwd en het opmerkelijk is dat in de periode 2014 2018, dat 60 procent van de woningen die werd bijgebouwd dat dat uiteindelijk of dat die erbij kwamen, dat 60 procent daarvan corporatiewoningen waren, 60 procent. Er werd toen wel veel minder gebouwd, moet ik er eerlijkheidshalve wel bij zeggen.

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

Dus die 40 procent die wij nu vragen, want er wordt nu ook via veel minder gebouwd, is eigenlijk heel weinig. Eigenlijk zouden we moeten zeggen: doe maar net als in 2014, 2018 in die periode 60 procent sociale huurwoningen erbij, maar die 40 procent, denk ik, dus dat dat toch wel het minimum haalbaar is. En dus ja, het is te weinig, vinden wij. We vinden dat we een minimaal 50 procent moeten. Maar voor nu zou ik zeggen: hier moet toch wel steun voor te vinden zijn en daar dienen wij dus een amendement over in. Verder dienen wij een motie, of nee, dat is ook een nee, dat is een motie en die andere, dat is een amendement. Het gaat over de indicatoren. Eén van de indicatoren over die wij willen toevoegen in ieder geval, als het gaat over het woonbeleid is hoeveel, hoelang de meet tijd is voordat mensen in aanmerking komen voor een woning, omdat dat namelijk een goede indicator is, hoe slecht wij het op dit moment doen en ik hoop dat die indicator binnen nu en een aantal jaren gaat aangeven dat we het goed doen, dus dat die niet meer 20, 21 jaar is, maar dat je teruggaat naar vijftien, tien en straks uiteindelijk naar hooguit vijf jaar, dat je dan ook een sociale huurwoning hebt gevonden. Dus die indicator willen wij graag toevoegen. Volgens mij kan daar niet zo tegen zijn.

Het is gewoon informatie, informatie op basis waarvan wij kunnen beoordelen hoe goed of hoe slecht wij het doen met ons beleid met betrekking tot de bouw van sociale huurwoningen. Dan eigenlijk de begroting zelf. Voor de zomer dachten we, dat wordt een enorm slagveld en ik moet u zeggen en ik moet het college in die zin ook complimenteren dat valt reuze mee. U hebt veel uit de reserves gehaald om uiteindelijk, ja, de begroting ellende te voorkomen. U heeft veel afgeschreven al eerder al, van allerlei investeringen, zodat we uiteindelijk daarmee ja, dat komt uiteindelijk ook uit de saldi reserve, zodat we daarmee uiteindelijk, ja, redelijk mild hebben hoeven snijden in allerlei zaken. En het enige waar u wel op snijdt dat zijn de maatwerk banen. Dat is ongeveer een beetje de domste actie die je kan doen, en ook wel een hele goedkope actie. Vandaar dat wij een amendement hebben, niet opgeven door maatwerken. Want wat heeft het college namelijk gedaan? Die is al die tijd vergeten dat als iemand een maatwerk baan krijgt, dat die persoon geen uitkering meer krijgt. En je bespaart dus aan de uitkeringskant een bedrag van 21 duizend euro per baan. Als je dat niet meeneemt dan reken je jezelf heel erg arm met die maatwerk banen.

College had al 22 in de planning staan heeft daar nu flink op teruggenomen en pas over vier jaar komen we dan aan die 22, omdat we niet eens in staat zijn op dit moment hebben we 200 mensen, hebben we uitgenodigd en dan zijn er dan zeven die zo een baan hebben, denk ik, echt, waar zijn we in godsnaam mee bezig? Kan dat niet beter? Ik kan dat zelf volgens mij nog wel beter en dan ben ik geen re-integratie specialist. Maar als je die uitkeringen gewoon als winst pakt op het moment dat iemand een maatwerk baan heeft, dan hebben we er geen 22 maar dan hebben we binnen twee jaar hebben we 65 maatwerk banen voor hetzelfde geld waar het college nu mee komt. En dus zou ik zeggen: nou, laat, laten we daar morgen maar eens mee beginnen door A, te zorgen dat er meer maatwerk banen komen. Want er zijn heel veel dingen nuttig werk in de stad te doen. Maar er zijn ook een aantal mensen die op geen enkele manier aan de bak komen. Die zullen niet worden aangenomen bij een bedrijf omdat ze niet productief genoeg zijn, maar die kunnen wel een hele belangrijke maatschappelijke functie vervullen en daarbij ook nog een fatsoenlijk inkomen krijgen. Dat is goed voor hun eigen waarde, dus bespaart daarmee ook nog heel veel andere kosten. Want mensen die een beroerd leven hebben, die voelen zich vaak ook beroerd, en met name de kant van de zorgkosten en zo zul je zien dat je daar ook nog winst pakt.

Die nemen we niet eens mee in de begroting, maar dat is wel winst die we pakken en die die mensen ook pakken. Dus ook dat amendement, meer maatwerk banen zou ik willen vragen of u daar heel serieus naar wil kijken, want daarmee doen we eigenlijk wat het college heeft nagelaten namelijk de begroting is dan zonder serieuze, ernstige bezuinigingen ligt die er dan, en dat zou dan een compliment waard zijn. Dat zou ons zelfs de neiging kunnen geven dat als dit amendement wordt aangenomen dat wij de begroting steunen, terwijl er toch heel veel dingen in staan waar we het eigenlijk niet mee eens zijn. Maar dat wil ik er nog even wel bij vermelden en ik ben

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

erg benieuwd wat andere fracties hiermee gaan doen. Dank u wel, voorzitter. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, ik dank u voor uw bijdrage. Daar geef ik volgens het woord aan mevrouw Grutters naam Stadspartij Nijmegen. Spreker naam 9: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, voorzitter, dank u wel, u ziet mij ieder jaar met een dikke pak verschijnen, maar dat komt dat ik ieder jaar grote lettertype nodig heb. Niet dat het ieder jaar langer duurt. Voorzitter, dank u wel. Voor u staat iemand met het bijzonder warm hart voor de stad en vanuit dat Nimweegse warme hart kijkt de hele Stadspartij Nijmegen naar deze begroting en naar de toekomst van onze stad. Ons werme hart is toegewijd aan het welzijn van onze inwoners en de groei van onze stad. We streven naar een samenleving waarin Nijmegenaren kunnen floreren, waar zij kansen krijgen om te zijn, wie ze willen zijn en waar onze stad zich blijft ontwikkelen tot die trotse vrije en sociale stad die we bij de Stadspartij zo in ons hart dragen en dat welzijn voor onze inwoners moet altijd voorop blijven staan. Is het makkelijk om daarvoor verantwoordelijkheid te dragen, en dan vooral in deze tijd waarin financiële middelen niet overvloedig beschikbaar zijn. Nee, voorzitter, makkelijk is dat niet. Het zijn uitdagende tijden, niet alleen voor de wereld, maar ook voor Nijmegen.

De alle grote conflicten die nu spelen en de grote zorgen die we over de toekomst hebben, dreigt polarisatie en u allen bent ongetwijfeld met de Stadspartij eens, dat is nooit een goede ontwikkeling. Dat werme hart moet de leidraad zijn in alles wat we doen, juist als het even moeilijk wordt. En daarom ben ik blij, voorzitter, dat die typische Nijmeegse warmte ook doet voor sijpelt in de stadsbegroting. Ondanks zaken als minder geld, personeelstekort, inflatie en de grotere zorg vlag vraag: blijven we investeren in Nijmegen en dat moet, want als we nu niet investeren, betalen onze kinderen straks de rekening. Ook in de toekomst willen we die fijne woonstad blijven inzetten op bouwen, ook als dat risicovol en moeilijk is. En dat moet juist voor onze kinderen, met fijne in wijken die de dorpen in onze stad zijn, waar ruimte is voor ontmoeting, voor ondernemers, voor groei, met behoud van dat wat Nijmegen zo typisch Nijmeegs maakt. En dat doen we bijvoorbeeld door te investeren in de Winkelsteeg tot een nieuw hart voor wonen, werk en recreatie. Een ontwikkeling die ook een spreekwoordelijke brug slaat naar Dukenburg. Dukenburg dat echt impulsen nodig heeft om er een mooie, leefbare wijk van te maken. Daar wordt al hard aan gewerkt.

Denk aan de goede ontwikkelingen in de Weezenhof, Kanaalzone en de Zwanenveld maar een van die impulsen die echter echt broodnodig is, maar een maar waar een ingewikkeld proces met veel betrokken partijen zorgt voor bedrag, vertraging is de gebiedsontwikkeling rondom winkelcentrum Dukenburg. Hier moet naast een upgrade van het winkelcentrum straks ook een hernieuwd bus en treinstation ontwikkeld worden. Die vertraging is helaas onvermijdelijk, maar mag volgens ons niet leiden tot afstel investeren in dit gebied moet en daarom dien dienen wij een motie in die ervoor zorgt dat we allemaal vinger aan de pols houden, zodat Dukenburg op de agenda blijft staan. En dat is dan ook meteen van de motie de naam van de motie die ik indien namens D66, GroenLinks, PvdA, CDA en GewoonNijmegen.NU. <spreken we als raad >onze bereidheid uit om ons voor Dukenburg in te blijven zetten, ons waarme hart een het voor hen uit te blijven dragen. En dit vragen we ook aan de andere partijen uit die dit gebied mee gaan ontwikkelen. Dit stadsdeel, voorzitter, verdient dat. Onze Nijmeegse samenleving kan niet zonder ruimte voor ontmoeting, zelfontwikkeling en het gevoel van ergens bijhoren. Daarom is het zo belangrijk om te blijven investeren in cultuur, overdag en 's nachts, van hiphop tot< hen> papa van Nima tot Knotsenburg, van experiment tot zorg voor ons erfgoed.

We zijn er trots op dat we volgend jaar aan de slag gaan met de nachtvisie en dat er ruimte komt voor ons erfgoed en onze volkscultuur om zichzelf te presenteren.

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

Ook kan onze Nijmeegse samenleving niet zonder haar ondernemers. De ondernemers van onze stad zijn de motor die de lokale economie draaiende houden. Zonder deze ondernemers zou Nijmegen een stuk minder bruisen en we mogen dus niet vergeten dat onze ondernemers uit moeilijke jaren komen en een lastige tijd tegemoet gaan. Denk aan de coronajaren, terugbetalingen die ze nu moeten doen, inflatie en schaarste van personeel. Daar moeten we naast gaan staan, zoals bijvoorbeeld het ondernemerspunt geld doet, en daar moeten we niet tegenover gaan staan. Dat zagen we helaas recent wel bij de handhaving op het reclamebeleid, een beleid dat is vastgesteld door de Raad in 2013, maar dat wij niet meer vinden passen bij de ontwikkelingen en de wensen van deze tijd. Dat kan anders. Het is tijd om met een warm hart in gesprek te gaan met ondernemers over een nieuw en verbeterd reclamebeleid en niet een dwangsom op te leggen omdat een raamsticker net iets te groot is. Vandaar onze motie 'nieuw en beter reclamebereik', die wij samen met het CDA indienen. Daarom vragen we het college om aan de slag te gaan met een actueel reclamebeleid, bereid te blijven in gesprek met de ondernemers en in de tussentijd de lopende handhaving te bevriezen. Uiteraard moet er handhaving blijven bestaan op excessen. Spreker naam 10: De heer Bakker (Raadslid VVD) Voorzitter.

Spreker naam 9: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ik zag het <veeleer>. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) De heer Bakker. Spreker naam 10: De heer Bakker (Raadslid VVD) Ja, dank wel en volgens mij een erg mooie motie van de Stadspartij die onze steun zeker kan wegdragen. Ik heb in het verlengde daarvan wel een vraag aan mevrouw Grutters, er is bij de ondernemers, met name in de binnenstad, ook wel wat consternatie over zero emissie vervoer, wat op handen is. Hoe kijkt de Stadspartij daarnaar hebben ze daar ook een warm hart in om nog eens met de ondernemers in gesprek te gaan, om te kijken of wat anders kan? Spreker naam 9: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Ja, dat hebben we zeker. Ik kan u vertellen dat wij eigenlijk een concept-motie klaar hadden liggen op dit onderwerp en wij zijn er heel diep ingedoken want er komt vanuit de overheid ongelooflijk veel regelgeving en ook planmatige zaken op ons af. Dat werd een hele technische motie. Die riep ook op om dat vooral samen met die ondernemers te doen, en we hebben inmiddels besloten om dat met schriftelijke vragen te gaan doen, dus die kunt u eind van de week van ons verwachten.

Spreker naam 10: De heer Bakker (Raadslid VVD) Oh fantastisch vindt u het dan rijkelijk de hand, dan een goed idee als wij even meekijken naar die vragen, dan kunnen we misschien al die vragen samenvoegen en dan hoeven we niet twee keer vragen te stellen, want ik ben erg blij dat dat u deze dat warme benadering ook voor onze nemers, onze ondernemers, hebt. Die hebben wij namelijk ook. Spreker naam 9: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen)

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

Kijk, voorzitter, daar wordt nou een fractievoorzitter van de Stadspartij heel gelukkig van dat wij allemaal een warm hart hebben voor onze Nijmeegse ondernemers en ik nodig u allen uit om de vragen die wij aan het college willen gaan stellen samen met de VVD mee te schrijven. U bent van harte welkom. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ja, gaat u maar verder. Spreker naam 9: Mevrouw Grutters (Raadslid Stadspartij Nijmegen) Dank u wel voorzitter. Dan voorzitter, wil ik het even hebben over ontmoeten. Dat doe je niet alleen in de stad, maar dat doe je ook bij de vereniging of sportclub. Sport is van onschatbare waarde voor onze stad, want het brengt mensen van alle leeftijden en achtergronden samen. Het kan ook steun bieden aan de LHBTQ+ gemeenschap, door een inclusieve omgeving te creëren waar men kan sporten zonder raar aangekeken te worden. Omdat we vinden dat iedere Nijmegenaar zichzelf moet kunnen zijn, steunen we zojuist door GroenLinks ingediende amendement om het succes van de Euro Games vast te kunnen houden. Daarnaast vinden we het ook belangrijk dat we blijven investeren in sport en spel in de wijk, van Urban Sports, twee nieuwe pumptracks tot balsporten en uitdagende beweegplekken van kind tot senior. Denk aan korfbal in noord ende hi-tech sport sportzaal die afgelopen jaar is geopend door onze wethouder sport.

Juist ook met deze kleine dingen maken we het verschil. Toch zijn dit soort ambities niet meer zo vanzelfsprekend om na te streven. We moeten helaas voorzichtig zijn vanwege de onzekere financiële vooruitzichten van het Rijk. Willen sommige gemeenten willen hun begroting niet sluitend presenteren uit protest. Wij kiezen hier voor verantwoordelijkheid. Als we als Nijmegen die sociale stad willen blijven, dan moet er echt boter bij de vis. Gemeenten mogen niet alle taken en daarbij behorende kosten op hun bordje krijgen. Dan verzuipen we in regels en komt de rekening straks bij de mensen terecht die we juist allemaal zo graag willen ontlasten. Voorzitter, zoals ik net al zei, pakken we in Nijmegen voor nu onze eigen verantwoordelijkheid door prioriteiten te stellen en te temporiseren. Helaas moet er dan wat ingeleverd worden en als Stadspartij Nijmegen doet het ons "waarme Nijmeegse hart pien" dat we 1,3 miljoen moeten bezuinigen op beweegroutes, spelen en buitenruimte voor ontmoeten in de wijk. Maar gelukkig zit er nog wel wat investeringsruimte voor dat bewegen en dat spelen in de begroting en kan er via de uitvoering van die budgetten rekening gehouden worden met deze ambities.

Daarom dienen we de motie 'spelen met ambitie' in samen met GroenLinks, CDA en PvdA, waarin het college wordt gevraagd om in alle bestaande investeringen rond bewegen, groen, speeltuinen en meer de ambitie voor beweegroutes, watertappunten, ontmoeten en speelplekken meer mee te nemen en dit aan de Raad te rapporteren. Ik heb inmiddels begrepen dat het investeringsbedrag wat wij als bijlage bij die motie indienen niet helemaal juist is. Dat zou geen 5,9 miljoen zijn, maar drie-en-een-half miljoen. Voorzitter, het gaat de sport Stadspartij niet specifiek om de hoogte van dit bedrag. Het doel van deze motie is dat het college bij de uitvoering van deze posten die mooie ambitie ook daarin dat achterhoofd houdt en dat ook laat zien aan de Raad. Dat is ons hoofddoel. Voorzitter met een waarme hart verantwoordelijkheid nemen en niemand in de kou laten staan, oog houden voor de gemeenschap, het welzijn van onze inwoners. Het is een belangrijk principe van deze stad en daarom vraag ik hier vanavond ook aandacht voor een te vaak vergeten groep. Ouderen die met mishandeling te maken hebben. Het is shocking dat 20 procent van de mensen boven 65 jaar met mishandeling te maken krijgt. Toch zien we dit amper in meldingen terug. Een vergeten leed dat onder de radar blijft en heel veel vormen kent, van verwaarlozing tot financieel misbruik, van mentaal tot fysiek geweld.

Dat is volstrekt onacceptabel. Daarom is het juist noodzakelijk dat we in Nijmegen daar meer oog voor hebben. Omdat juist deze ouders ons waarme hart nodig hebben, dienen wij daarom deze motie in. Je ziet niet alles aan de

CompanyWebcast @2023/Woordelijke Verslagen-Nijmegen

buitenkant en dat doen we samen met GroenLinks en het CDA. En daarin vragen we extra aandacht voor de aanpak ouderenmishandeling. Nou, voorzitter, dat was een hele waslijst een onderwerp en ik ben bijna klaar, maar ik wil nog één keer extra aandacht vragen voor het volgende. Bij aanvang zei het al: we moeten voorkomen dat meningsverschillen ons verdelen. Vooral in moeilijke tijden blijkt hoe noodzakelijk een warm hart voor de stad, haar inwoners, ondernemers en studenten. Dat Nimweegse hart dat verbindt ons, dat houdt ons bij elkaar, geeft ons hoop en moed om obstakels te overwinnen. Het is onze gemeenschappelijke kracht, ons geheime wapen. Laten we ervoor zorgen dat we samen dat typisch Nimweegse waarme, rood-zwarte hart het blijven koesteren en niet tegenover elkaar gaan staan in deze stad, maar naast elkaar. Niet zwart-wit denken, maar in de kleuren van het waarme, het waar alle meningen er mogen zijn, maar er ook respectvol met elkaar wordt omgegaan en er altijd een uitkomst uitrolt in het belang van ons mooie Nijmegen. Voorzitter, dank voor het woord. Spreker naam 1: De heer Bruls (Voorzitter) Ik dank ik dank u. Dan geef ik het woord vervolgens aan ik neem aan de heer Bakker namens de VVD-fractie. Ja, u hoort mij dat zeggen, dus dat is zo. Spreker naam 10: De heer Bakker (Raadslid VVD) Nou, laten we dat dan maar doen voorzitter. Ik ga dit ook even allemaal ordenen.

Voorzitter, collega's, ambtgenoten moet je dan tegenwoordig zeggen: hè, wat doen we hier eigenlijk? Dat is toch wel een vraag die ik mij de afgelopen jaren, maar eigenlijk ook wel zeker het afgelopen jaar toch best wel een paar keer heb gesteld. De vorige raadsvergadering kwam dit goed tot uiting. Het debat over de klimaat begroting was een initiatiefvoorstel we hebben we het zo anderhalf uur of zo over gehad. Daarvoor hebben we daar nog een uur over gehad in een kamerronde en dat initiatiefvoorstel verwerd tot een motie die eigenlijk op niets anders meer neerkwam dan we gaan eigenlijk door met het huidige beleid. En toch werd hier een in deze raad een feestje gevierd, alsof de wereld gered was. Voorzitter, dat is niet waarvoor ik hier sta. Ik sta hier voor alle Nijmegenaren die gewoon een fijne stad willen hebben. Ik sta hier voor alle ondernemers die gewoon een opgeruimde binnenstad willen hebben. Ik sta hier voor de vrijheid van Nijmeegse studenten die gewoon in een slobberbroek of een minirok of iets daartussenin moeten kunnen gaan stappen zonder op basis van hun uiterlijk onverzorgd of een hoer excuses voor het woord of iets anders uitgemaakt te worden. Ik sta hier voor de LHBTIQ-plus gemeenschap die gewoon 's nachts hand in hand over straat willen lopen. Ik sta hier voor onze BOA's en de politie die bij dag en ontij voor ons klaarstaan.

Ik sta hier ook voor slachtoffers en naasten van slachtoffers van geweldsincidenten in Nijmegen en die hopen dat de daders van die geweldsincidenten gepakt worden. Ik sta hier voor Nijmegenaren die hard werken, binnen en buiten Nijmegen, dat zij met hun auto, hun fiets, het OV of anderszins naar een plek van bestemming kunnen komen. Ik sta hier voor alle mensen in Brak Stein die geen terreinauto hebben om door de kuilen in het wegdek naar hun huis te rijden. Ik sta hier voor alle Nijmegenaren die geen groene beleidsstukken willen, maar die willen dat 's zomers hun stinkende groene bak wordt geleegd. Voorzitter, de VVD is er voor iedere Nijmegenaar hier in deze stad die gewoon wil dat alles goed geregeld is, wat er geregeld moet zijn. En dat is precies de afslag die ook in deze begroting weer niet door de coalitie wordt gemaakt. Voorzitter, de zomers in Nijmegen, paar weken hitte, je kunt je afval niet kwijt, je stinkende bak onder je raam. Een grote ergernis, vooral voor heel veel Nijmegenaren. De VVD ziet dit en staat achter de inwoners die hier last van hebben en dat we gewoon de dingen moeten doen die we moeten doen en geen grootse, verre vergezichten moeten stichten in deze stad, dienen wij de motie, verdienen wij het amendement bekend onder nummertje 14, geen stank, maar dank in.