Stadsrekening 2023 - boekwerk
Tekst van het document
Indicatoren 2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Formatie (fte per 1.000 inwoners)
9,3
9,2
8,8
8,3
8,2
8,2
8,1
8,1
8,2
8,5
Bezetting (fte per 1.000 inwoners)
8,8
8,8
8,4
8,1
8,2
8,0
8,1
8,1
8,3
8,8
Apparaatskosten (kosten per inwoner in €)
778
751
711
688
610
674
747
765
804
905
Externe inhuur (kosten als % van totale loonsom plus kosten inhuur externen
8,1%
6,5%
5,7%
11,3%
10,2%
11,2%
9,0%
11,1%
15,3%
18,1%
6,3%
7,1%
7,6%
5,8%
6,4%
6,3%
6,6%
52%
65%
6
13
130
382
basisset (BBV)
Overhead (% van totale lasten) gevraagd door raad Percentage van gemeentelijke websites/apps dat voldoet aan wettelijke verplichting mbt digitale toegankelijkheid Aantal meldingen van datalekken dat doorgezet wordt naar de autoriteit persoonsgegevens Aantal ingediende Woo-verzoeken
26
12
8
Toelichting Formatie (fte per 1.000 inwoners) Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van de ambtelijke organisatie, ongeacht of die worden ingevuld door iemand met een vaste aanstelling of een tijdelijke aanstelling of nog openstaan in de vorm van een vacature. Bezetting (fte per 1.000 inwoners) Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is. Apparaatskosten (kosten per inwoner) Apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. Overhead (% van totale l asten) Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.
Percentage van gemeentelijke websites/apps dat voldoet aan wettelijke verplichting m.b.t. digitale toegankelijkheid De bron voor dit percentage is het dashboard dashboard.digitoegankelijk.nl. Op 13 februari 2024 voldeden 42 van de 65 website en apps van de gemeente Nijmegen aan de wettelijke verplichting. Deze 42 websites/apps hebben status A (voldoet volledig), status B (voldoet gedeeltelijk) of status C (eerste maatregelen genomen). Aantal meldingen van datalekken doorgezet naar autoriteit persoonsgegevens Een goede ontwikkeling is dat medewerkers zich steeds meer bewust worden van risico’s (bijvoorbeeld door de verplichte eLearning) en daarom steeds meer risicovolle situaties melden. Gelukkig leiden deze meestal niet tot een melding bij de AP, bijvoorbeeld omdat de gegevens de vertrouwde omgeving niet verlaten hebben. Aantal Woo-aanvragen Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden als vervanging van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Het doel van de Woo is een meer transparante en actief openbaar makende overheid. In 2023 werden er 382 Woo-verzoeken ingediend. Meer informatie over de Woo is opgenomen in de openbaarheidsparagraaf van de Stadsbegroting.
27
Veiligheid Wat hebben we dit jaar bereikt In onze jaarlijkse veiligheidsbrief rapporteren wij uitgebreid over de ontwikkelingen in het veiligheidsdomein en blikken daarbij onder andere terug op wat we in het afgelopen jaar hebben bereikt. Hieronder geven wij op hoofdlijnen een aantal resultaten weer. Ambitie: We willen een actieve burger die verantwoordelijkheid neemt voor zijn eigen veiligheid en die van zijn omgeving. Doel: We respecteren de autonomie van de burger en treden op als wet- en regelgeving ons daartoe verplicht of als de vrijheid en zelfbeschikking van anderen in het gedrang komt Doel: We sturen op een integrale programmering van Omgevingsdienst (ODRN) en regionale brandweer (VRGZ) in relatie tot fysieke veiligheid, waarbij de eigen verantwoordelijkheid van de burgers en ondernemers expliciet tot uitdrukking komt Ambitie: We zijn een lokaal bestuur dat binnen het veiligheidsdomein regie neemt, kaders stelt en partijen bij elkaar brengt.
Doel: We spannen ons in om georganiseerde criminaliteit zoveel als mogelijk uit Nijmegen te weren, waarmee we ondermijning van de rechtsorde tegengaan en voorkomen dat kwetsbare burgers misbruikt worden We bouwen de aanpak van ondermijning uit In 2023 hebben we actief burgers, ondernemers, veiligheidspartners en raadsleden geïnformeerd over de herkenning van drugsproductie via folders, online campagnes en een ondermijningscontainer. Na een incident in de wijk Malvert hebben we direct een bewonersbijeenkomst georganiseerd en interne trainingen gegeven over ondermijning. We ontvingen en analyseerden 32 meldingen van ondermijning en startten een plan van aanpak voor mensenhandel. Daarnaast hebben we 130 Bibobprocedures afgerond. We hebben negen panden op basis van de Opiumwet gesloten om zo een krachtig signaal af te geven en overlast door drugscriminaliteit te stoppen. Bovendien voerden we 76 integrale controles uit, waarbij specifiek 23 garageboxen zijn gecontroleerd op basis van meldingen en onveiligheidsgevoelens van inwoners. Ten slotte hebben we de pilot last onder dwangsom voor kennelijk dealen geïntensiveerd, met inmiddels een eerste verbeuringsbesluit als resultaat.
Doel: We nemen regie bij de persoonsgerichte aanpak door de samenwerking en afstemming tussen zorg- en strafrechtinterventies in het Veiligheidshuis te organiseren We blijven werken aan (nieuwe) oplossingen voor problematiek op het raakvlak van zorg en veiligheid In 2023 hebben we binnen het thema zorg en veiligheid verschillende instrumenten ingezet om de maatschappelijke veiligheid te bevorderen, waaronder de regieteams multiprobleemhuishoudens, het doorbraakteam en het Zorg- & Veiligheidshuis. We hebben intensief samengewerkt met diverse partners om mensen met verward gedrag aan te pakken, waarbij een palet aan interventies is gebruikt. Onder andere door toename van deze doelgroep, hebben we ook extra inzet gepleegd op de aanpak van woonoverlast. Hierbij hebben verbeterde werkafspraken met politie en woningbouwcorporaties in de praktijk geleid tot een effectievere aanpak. Ook hebben we een nazorgteam voor ex-gedetineerden opgezet. Daarnaast hebben we het Uitvoeringsprogramma Levensloopzorg en toekomstige voorzieningen voor specifieke groepen geïnitieerd. Ten slotte hebben we gewerkt aan het vormgeven van een nieuwe governancestructuur binnen de regionale samenwerking op zorg en veiligheid.
We breiden de doorbraakaanpak uit Vanwege de successen van deze aanpak zetten we hier structureel extra op in.
29
Het Doorbraakteam is met 0,5 fte uitgebreid en is daarmee met totaal 2,5 fte structureel verankerd. De verdere inhoudelijke resultaten van de Doorbraakaanpak zijn opgenomen onder het programma Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg.
We zetten extra in op het tegengaan van jonge aanwas in de criminaliteit Om risicojeugd en kwetsbare jongeren eerder in beeld te krijgen en te komen tot een aanpak van jonge aanwas in de criminaliteit, zetten we in op laagdrempelige interventies om crimineel en strafbaar gedrag te voorkomen. In 2023 hebben we een plan opgezet om in de komende jaren een stevige impuls te geven aan de aanpak van jeugdcriminaliteit. Daarnaast hebben we andere acties ondernomen. Zo hebben we onder leiding van de regisseur veiligheid naast de reguliere briefings in de wijken een gezamenlijke briefing in het centrum gestart. Dit omdat hier niet zozeer veel jongeren wonen, maar wel verblijven. Hierdoor is er beter zicht gekomen op de overlastgevende jongerengroepen in het centrum. Daarnaast is individueel maatwerk verricht zoals met een-op-eenbegeleiding en het vinden van een bijbaan. Ook hebben we in Nijmegen sinds coronatijd jongerenwerk op de scholen. Ten slotte komen wekelijks circa twintig zorgleerlingen bij de jeugdcoaches met als doel het trainen van de weerbaarheid. Hiermee willen we onder andere uitval voorkomen. Dit levert de jeugdcoaches een betekenisrelatie en een betere informatiepositie op. Dit heeft onder andere geleid tot het voorkomen van diverse vechtafspraken tussen groepjes jongeren.
Doel: We nemen regie bij veiligheidsvraagstukken op straat-, buurt- en wijkniveau door de inzet van de Veiliger Wijkteams We zetten extra in op de aanpak van overlasthotspots In 2023 hebben we sterk ingezet op intensivering van de samenwerking binnen het centrumgebied om zo de veiligheidsproblematiek in de stad beter en integraal aan te pakken. Afgelopen jaar hebben we de hotspotlocaties in het centrumgebied met de grootste leefbaarheids- en veiligheidsvraagstukken in kaart gebracht. Vervolgens zijn we aan de slag gegaan met het versterken van de samenwerking tussen in- en externe partners. Op locaties als het Kronenburgerpark en het Joris Ivensplein heeft dit samen met de betrokkenheid van bewoners, geleid tot een duidelijke afname van de overlast.
We betrekken bewoners meer bij de aanpak van veiligheidsproblematiek in hun wijk We hebben verschillende initiatieven opgezet om te investeren in de relatie met wijkbewoners en om de betrokkenheid bij de aanpak van leefbaarheids- en veiligheidsproblemen te vergroten. Zo hebben we in de wijk Meijhorst geëxperimenteerd met spreekuren voor bewoners. En in de wijk Hatert hebben we met een kraam op de markt gepoogd moeilijk te bereiken bewoners beter te betrekken. Bij actualiteiten die een grote impact kunnen hebben op de leefbaarheid van de wijk, hebben we bijeenkomsten georganiseerd om samen met bewoners te werken aan een passende aanpak, zoals bij de komst van noodopvang Winkelsteeg.
We besteden meer aandacht aan de preventie van digitale criminaliteit Zoals in 2022 het geval was, hadden we ook afgelopen jaar beperkte capaciteit beschikbaar voor de aanpak van digitale onveiligheid. De reguliere deelname aan regionale expertgroepen op het gebied van digitale onveiligheid en monitoring van het regionale cyberbeeld hebben we gecontinueerd. Daarnaast hebben enkele concrete interventies in Nijmegen plaatsgevonden, gericht op jongeren en ondernemers, zoals ‘re_b00tcmp OostNederland’. Dit evenement in het Goffertstadion was erop gericht om jongeren die affiniteit hebben met IT weerbaar te maken tegen het ontwikkelen van een cybercriminele carrière. Ook heeft het congres ‘Better Safe Than Sorry’ plaatsgevonden in Nijmegen. Dit congres was gericht op ondernemers uit Gelderland-Zuid, met als doel om hen voor te lichten over het thema cyber. Tot slot hebben we in 2023 preventieve tips gedeeld op on- en offline kanalen. Met deze activiteiten dragen we met kleine stapjes bij aan het versterken van risicobewustzijn en handelingsperspectief bij jongeren, ouderen en kleine en middelgrote ondernemers.
Doel: Wij kijken bij interventies en maatregelen altijd of ze te verantwoorden zijn zowel met het oog op de kosten voor de burger als gelet op de opbrengst in termen van daadwerkelijke veiligheidswinst. Ambitie: We zorgen voor een sterke informatiepositie en voor de samenwerking die hierbij nodig is, zodat tijdig en gericht optreden mogelijk is alvorens een veiligheids- probleem ontstaat of escaleert. 30
Doel: We versterken de strategische en tactische informatiepositie van de gemeente en zijn partners om zo fenomenen en achtergronden in beeld te brengen.
Verbonden partijen en samenwerking In het veiligheidsdomein werken we samen met een groot aantal partners, zoals: Politie Openbaar Ministerie Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) Belastingdienst (Jeugd)reclassering GGD Gelderland-Zuid Ggz Veilig Thuis
Wat heeft het gekost Begrotingswijzigingen Bedragen x €1 mln
Besl.niveau Besl.datum
Besl.nr
Stadsbegroting 2023-2026 primitief
Baten
Lasten Saldo
-0,7
24,4
23,7
V
Wijzigingen BW-01839
VM2-2022 Verzamelvoorstel
raad
21-12-2022
92/2022
0,2
-0,2
0,0
N
BW-01860
VM1-2023 Verzamelvoorstel
raad
28-06-2023
69/2023
0,0
-0,1
-0,1
N
BW-01897
VM2023-II Verzamelvoorstel
raad
20-12-2023
4.13
-0,9
1,3
0,5
N
-1,4
25,4
24,0
N
Totaal
De primitieve begroting bedroeg 23,7 miljoen euro. Op basis van besluitvorming bij de diverse bestuursdocumenten (1e en 2e Voortgangsmonitor 2023) en de verwerking van de begrotingswijzigingen die volgen zoals loonsom indexeringen van het ambtelijk apparaat, materiële indexeringen en correcties tussen taakvelden is de primitieve begroting met 0,3 miljoen euro bijgesteld naar een dynamisch saldo van 24 miljoen euro.
Ambities Begroting 2023 Begroting 2023 na primitief wijziging
Rekening 2023
Verschil
Lasten Lokaal bestuur dat regie neemt, kaders stelt en verbindt Actieve burger met verantwoordelijkheid voor veiligheid
7,8
8,7
8,6
0,1 V
16,5
16,7
17,5
-0,8 N
24,4
25,4
26,2
-0,8 N
0,6
1,3
1,4
0,0 V
0,1
0,1
0,1
0,0 N
Baten Lokaal bestuur dat regie neemt, kaders stelt en verbindt Actieve burger met verantwoordelijkheid voor veiligheid Totaal per programma
0,7
1,4
1,4
0,0 V
23,7
24,0
24,8
-0,7 N
Verschil = Begroting na wijziging -/- Rekening (V=voordeel; N=nadeel)
31
Totaal programma Aan het programma Veiligheid geven we per saldo 24,8 miljoen euro uit. Het grootste deel hiervan gaat naar Actieve burger met verantwoordelijkheid voor veiligheid. De bijdrage aan de Veiligheidsregio Zuid is de grootste kostenpost. Per ambitie Lokaal bestuur dat regie neemt en kaders stelt en verbindt Lastenzijde Ten opzichte van de dynamische begroting is er 0,1 miljoen euro (8,3 %) minder uitgegeven. Het voordelige resultaat wordt veroorzaakt door plussen en minnen tussen de producten. Denk hierbij aan minder inkomsten op legesproducten en minder hoge uitgaven op veilige wijken. Actieve burger met verantwoordelijkheid voor veiligheid Lastenzijde Bij het overgaan van de brandweer van de gemeente naar de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) per 1 januari 2013, zijn de budgetten voor het Functioneel Leeftijdsontslag (FLO- een soort vroegpensioen voor functies die lichamelijk en psychisch te zwaar zijn om tot de pensioengerechtigde leeftijd vol te houden) van het voormalige gemeentelijke brandweerpersoneel achtergebleven bij de gemeente. Jaarlijks vindt er een afrekening plaats. De berekeningen hiervoor worden gemaakt door de VRGZ, vergezeld van een accountantsrapport met bevindingen. De verschillende jaren laten onderling aanzienlijke fluctuaties van de kosten zien. Door landelijke wijzigingen bleken de berekeningen van VRGZ te laag.
Daardoor hadden we hogere kosten dan begroot. De voorlopige afrekening afgegeven door VRZG is ruim 0,5 miljoen euro hoger dan begroot. De bijdrage die de gemeente Nijmegen moet betalen aan de VRGZ is hoger dan onze begroting. Dit heeft deels te maken met inflatie (zoals brandstof- en onderhoudskosten), een toenemend aantal en duur van hulpverleningen (vrijwilligersvergoedingen) en opleidingskosten (groter verloop, uitstel en inflatie) maar ook door een loonsomstijging als een verhoging van de thuiswerkvergoeding, de invoering van een reiskostenregeling voor woon-werkverkeer en overige arbeidsvoorwaarden. Het verschil tussen de primitieve begroting en de dynamische begroting is hierboven toegelicht bij het onderdeel Begrotingswijzigingen.
Investeringen per doel en ambitie Voor een verdere toelichting op de investeringen verwijzen we naar de paragraaf Investeringen. Ambitie
Doel
Investering
We zijn een lokaal bestuur dat binnen het veiligheidsdomein regie neemt, kaders stelt en partijen bij elkaar brengt.
We nemen regie bij veiligheidsvraagstukken op straat-, buurt- en wijkniveau door de inzet van de Veiliger Wijkteams
Vervanging Toezichtcamera's
32
Indicatoren 2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
8,1
7,2
7,1
6,3
6,3
5,5
5,7
5,2
6,5
5,7
Gemiddelde benchmark
8,1
7,5
7,3
6,9
6,8
6,6
6,1
5,6
6,1
Aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners
5,0
4,0
3,9
3,2
2,5
2,8
1,9
1,5
1,9
Gemiddelde benchmark
5,8
4,8
3,9
3,1
2,8
2,6
2,0
1,4
1,6
Aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners
5,3
4,2
4,1
3,7
3,8
3,6
3,4
2,7
3,3
Gemiddelde benchmark
4,5
4,1
3,8
3,7
4,0
4,0
3,4
2,7
3,7
Aantal vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners
8,8
8,0
8,1
7,0
6,3
6,7
6,9
7,5
7,6
Gemiddelde benchmark
9,7
9,1
8,7
7,7
7,1
8,1
8,1
7,9
8,1
Aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar
15
12
11
10
8
10
9
9
7
gemiddelde benchmark
18
17
18
17
15
17
16
12
11
384
401
361
140
158
173
187
284
268
325
299
77
89
basisset (BBV)
1,6
3,9
gevraagd door de raad Aantal casussen regieteams Aantal Nijmeegse casussen veiligheidshuis Aantal casussen doorbraakaanpak
411 128
162
Aantal meldingen ondermijning
133
168
Aantal overlasthotspots aan het einde van het jaar
26
24
Toelichting Het jaar 2023 is nog niet overal gevuld. Dit kan komen doordat de cijfers voor 2023 pas in de loop van 2024 ter beschikking komen. Dat geldt onder meer voor veel van de verplichte indicatoren, waarvoor waarstaatjegemeente.nl de bron is. Daarnaast geldt voor diverse indicatoren dat deze tweejaarlijks gemeten worden (en enkele worden zelfs vierjaarlijks gemeten).
Gemiddelde benchmark Het gemiddelde voor de steden Arnhem, Eindhoven, Enschede, Groningen, Leiden, Maastricht, Nijmegen en Tilburg. Aantal geweldsmisdrijven, diefstallen uit woningen, winkeldiefstallen, vernielingen en beschadigingen (per 1.000 inwoners) Het gaat bij de opgenomen aantallen misdrijven en incidenten om door de politie geregistreerde gevallen. Aantal casussen regieteams Het gaat om de casussen die in het betreffende jaar opgestart zijn plus de casussen die in eerdere jaren opgestart zijn en nog lopen. Er is gewerkt aan een verbetering van de registratie van de casussen regieteams. Daarom is er geen cijfer voor 2022 beschikbaar, maar wel weer voor 2023. Aantal Nijmeegse casussen veiligheidshuis Het gaat om de Nijmeegse casussen die in het betreffende jaar opgestart zijn plus de casussen die in eerdere jaren opgestart zijn en nog lopen. Het gaat om de casussen Top X aanpak, Top X plus aanpak (gestart in april 2019) en Jeugdbeschermingstafel (gestart in januari 2019). Aantal casussen doorbraakaanpak Opgenomen is het aantal aangemelde casussen. Omdat het gaat om een kortdurende aanpak staat het aantal aanmeldingen min of meer gelijk aan actieve casussen in een jaar. Aantal meldingen ondermijning Ondermijnende criminaliteit is een vorm van zware, georganiseerde criminaliteit.
Criminelen maken voor hun illegale activiteiten gebruik van legale bedrijven en dienstverleners. Zo raken onder- en bovenwereld met elkaar vermengd. Concrete voorbeelden van ondermijnende criminaliteit zijn de georganiseerd hennepteelt, mensenhandel en –smokkel, misbruik en fraude binnen de vastgoedsector en witwassen. Meldingen van ondermijning zijn afkomstig van Meld Misdaad Anoniem en het interne Meldpunt Ondermijning. Deze meldingen
33
34
gaan niet alleen over ondermijnende criminaliteit, maar ook over de zichtbare uitingsvormen hiervan, zoals het dealen van drugs. Aantal overlasthotspots aan het einde van het jaar In 2023 zijn er 8 overlasthotspots bijgekomen en 11 afgeschaald. Eind 2023 waren er 24 overlasthotspots. Een locatie is een overlasthotspot als omwonenden dan wel bezoekers gedurende een langere periode (> 4 weken) een hoge mate van overlast ervaren ten opzichte van andere locaties en/of de voorgaande periode. Het gaat dan met name om (een stapeling van) overlast door personen, zoals overlast door dealen, jeugdoverlast en overlast door personen met verward gedrag. Door deze vormen van overlast kan een gevoel van onveiligheid ontstaan. Andere vormen van overlast, zoals overlast van fietsen, afval en andere vormen van verloedering zijn vaak complementair. Gezamenlijk zorgen deze vormen van overlast voor een vermindering van ervaren leefbaarheid. De ervaren overlast kan resulteren in meldingen over een locatie (bij gemeente of politie), maar signalen van overlast kunnen ook via andere kanalen terecht komen bij de gemeente. Daarom wordt de afweging óf iets een overlasthotspot is bepaald door professionals uit de buurt (in het Veiliger Wijkteam). Hierin wordt harde en zachte informatie meegewogen. Ter aanvulling: er zijn ook overlastplekken die meer incidenteel van aard zijn (<4 weken).
Door preventief in te zetten op deze incidentele plekken kan in veel gevallen worden voorkomen dat iets een overlasthotspot wordt.
Economie en toerisme Wat hebben we dit jaar bereikt Ambitie: We dragen bij aan het creëren en behouden van meer en passende banen en zijn als stad aantrekkelijk voor werkgevers en werknemers. Doel: We stimuleren de start en groei van bedrijven in een sterk economisch ecosysteem, met name in de kansrijke Nijmeegse sectoren We stimuleren ondernemerschap bij startende én groeiende bedrijven In 2023 bleven we intensief in gesprek met de stad, op zoek naar nieuwe kansen om de lokale economie te versterken via accountmanagement en het Ondernemerspunt. Op basis van de maatwerkaanpak uit de economische visie bewogen we flexibel mee met de behoeften van ondernemers. Het midden- en kleinbedrijf (mkb) kreeg hierbij extra aandacht, omdat voor deze bedrijven het omschakelen naar circulaire productie, het aantrekken van personeel en het digitaliseren van de dienstverlening een zwaardere opgave was. Voor startende bedrijven is StartUp Nijmegen (SUN) al sinds 2015 een bewezen succesvol concept. Ook in 2023 zijn er 54 startende ondernemers lid van SUN. Gemiddeld na 1 tot 2 jaar vliegen zij uit. Dit betekent dat er inmiddels ruim 800 bedrijven zijn ontstaan die bij SUN hun eerste stappen hebben gezet. In 2023 faciliteerde SUN bijvoorbeeld ruim 1.000 partnergesprekken en verzorgde 36 workshops, 60 events, 30 blogs en 30 podcasts ter ondersteuning van ondernemers en hun bedrijven.
In 2023 werd het programma voor scale-ups ontwikkeld. Omdat deze bedrijven juist veel werkgelegenheidsgroei bieden, werd de aandacht hiervoor dit jaar geïntensiveerd. We wilden het ook in 2023 voor groeiende bedrijven aantrekkelijk houden om in Nijmegen gevestigd te blijven. We sluiten bij voorkeur aan bij initiatieven vanuit de bedrijven zelf. Dóór ondernemers vóór ondernemers blijkt een heel effectieve werkvorm. Een direct succes op dit vlak was de start van Scale and Grow in september. Dit is een community van ondernemers voor ondernemers die is voortgekomen uit SUN. Scale and Grow helpt snelgroeiende bedrijven met netwerk, trainingen en bijeenkomsten. Het accountmanagement heeft hierin een belangrijke ondersteunende rol. Ten slotte bleven we ook dit jaar alert op mogelijkheden om regels af te schaffen daar waar het kan. Doel: We versterken de bedrijvigheid en innovatiekracht van de clusters health & high tech We versterken het cluster health en high tech Door uitvoering te geven aan de ontwikkelvisie Winkelsteeg en het opstellen van een gebiedsvisie voor campus Heijendaal boden we ruimte aan een verdere groei van bedrijvigheid in Health &High Tech. Ook investeerden we in de samenwerking tussen de beide campussen door gezamenlijk met de Radboud Universiteit, het Radboudumc, Noviotech campus en OostNL een actieagenda op te stellen met als werktitel ‘Campus Nijmegen’.
In deze agenda is aandacht voor innovatieve werklocaties met verschillende type werkgevers, het versterken van het netwerk van en tussen ondernemers, onderzoekers en (jong) talent in de stad. En het meer zichtbaar maken van mogelijkheden op de campussen, zowel voor onderzoek als ondernemerschap, op regionale en (inter)nationale schaal. Nieuw actieplan health en high tech. Het college stelde in april het actieplan health en hightech vast. Dit actieplan was de leidraad voor investeringen in het innovatieve ecosysteem rondom de clusters health en hightech in onze stad. We leverden dit jaar een bijdrage aan de fysieke ontwikkeling door een impuls te geven aan de gebiedsontwikkeling op de Nijmeegse campussen. Tevens leverden we een bijdrage aan de sociaal-economische ontwikkeling door het ondersteunen van innovatief ondernemerschap en investeren in kennisdeling en ontmoeting. Briskr. Dit jaar leverden we, samen met andere lokale en regionale partners zoals OostNL en provincie Gelderland, een bijdrage aan de netwerkorganisatie Briskr. Deze bijdrage bestond uit het ondersteunen van (startende) bedrijven en het aantrekken van nieuwe bedrijvigheid (acquisitie) op het gebied van Health & High Tech. Hiermee heeft Briskr bedrijven ondersteund en begeleid naar financiering, workshops en bijeenkomsten georganiseerd en geholpen bij het opzetten van nieuwe projecten.
35
-
-
CITC. Samen met de provincie Gelderland investeerden we in het CITC (Chip Integration and Technology Center). Het doel was onderzoek en praktijk op het gebied van integratie en het inpakken van chips dichter bij elkaar te brengen en daarmee innovatie te versnellen. Zichtbaarheid vergroten. Ten slotte maakten we de innovatiekracht van Health & High Tech ecosysteem van bedrijven en kennisinstellingen beter zichtbaar in de stad. Dit deden we onder andere door nieuwe artikelen over internationaal talent op IntoNijmegen. Daarnaast richtten we een Health en High Tech plein in tijdens de Vierdaagsefeesten en versterkten we de samenwerking tussen Nijmeegse startup-ondernemers, de kennisinstellingen en Techleap, de organisatie die zich inzet voor de groei van innovatieve Nederlandse startups.
Doel: We dragen bij aan de kwalitatieve match tussen de Nijmeegse beroepsbevolking en banen We stimuleren nieuwe initiatieven op de arbeidsmarkt We hebben de regionale Human Capital agenda vertaald in een Human Capital Akkoord (HCA) dat door The Economic Board verder uitgewerkt wordt. Belangrijkste doel van het HCA is het aanpakken van de mismatch op de arbeidsmarkt. En daarnaast in triple helix- (overheden, bedrijven en kennisinstellingen) verband samen te werken aan een arbeidsmarkt die werkt. We ondersteunden dit jaar lokale nieuwe initiatieven op het gebied van human capital. Concrete voorbeelden van enkele projecten zijn onder meer: Night of the nerds, CITC, het Ondernemerslab het Lifeport Welcome Centre, Make IT work. Honk 1. We voerden in 2023 de pilot HONK1 uit om een andere manier van het bij elkaar brengen van vraag en aanbod te organiseren. In totaal werden zo’n 130 mensen ‘gematcht’ aan een werkgever. Belangrijkste leerpunten uit de pilot zijn de laagdrempelige inloop en het centraal stellen van de talenten van mensen. Wij stopten halverwege 2023 met de pilot HONK 1 en namen de belangrijkste leerpunten mee in de (door)ontwikkeling van de Regionale Mobiliteitsteams naar de zogenoemde Regionale Werkcentra. VIA-T.
In 2023 werd gewerkt aan het fundament onder Via T, als hét centrum voor vakmanschap, innovatie, circulariteit en duurzaamheid in de bouw-, installatie en elektrotechniek. VIA–T is een groeimodel en nog volop in ontwikkeling. Dit jaar werd een tijdelijke locatie ingenomen op de Streekweg, werd de aanvraag voor de regiodeal ingediend en werd een optie genomen voor de permanente vestiging van VIA-T op het Mercuriuspark. Impact024. De impactondernemers nemen een belangrijke rol in als plaats waar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zich goed kunnen ontwikkelen. In 2023 werden bijeenkomsten georganiseerd voor impact ondernemers om de behoefte op te halen op het gebied van samenwerking, kennisdeling en het zichtbaar maken van impactondernemers. Hieruit is IMPACT024 ontstaan. Impact ondernemen was het centrale thema tijdens de inspiratiesessie rondom de economische visie in oktober. Daarbij werd ook de Impact ondernemers award uitgereikt. Doel: We ondersteunen ondernemers en bedrijven, waarbij we kansen benutten om ondernemerschap en innovatie te stimuleren Doel: We zorgen voor goede en duurzame werklocaties We investeren in werklocaties In 2023 startten we met het werklocatie-onderzoek met specifieke aandacht voor de kwaliteit van deze belangrijkste werklocaties en toekomstige behoeftes van de stad.
Nijmegen heeft een goede basis aan werklocaties met veel variëteit: twee campussen en de grotere bedrijventerreinen. Ongeveer 50% van de werkgelegenheid is geconcentreerd op deze werklocaties. We bleven investeren in de werklocaties. Dit deden we op verschillende wijzen: Via het Ondernemersfonds droegen we bij aan de financiering van het werklocatiemanagement op de bedrijventerreinen. Deze is in 2023 met € 100.000 verhoogd. We hadden specifieke aandacht voor de Havens, Winkelsteeg, het Engie-terrein en de Grift. Nieuwe opgaven voor de werklocaties dienden zich aan rond thema’s als energietransitie en circulariteit (Green deal TPNWest), bereikbaarheid (havens Oostkanaalhavens) en groen (De Grift/Rietgraaf). We lieten het werklocatie-onderzoek uitvoeren. De verwachting is dat de vraag vanuit bedrijven naar bedrijfsruimte blijft toenemen, terwijl de ruimte in Nijmegen beperkt is. Oplossen van dit ruimte-vraagstuk 36
-
vraagt om samenwerking met de regio, via de GMR, PFO Rijk van Nijmegen en overleg met Provincie en Rijk. Belangrijk instrument voor regionale afspraken is het Regionaal Programma Werklocaties. We bleven zorgen voor een sterke voorzieningenstructuur op korte afstand voor bewoners en bezoekers van de stad. Dit houdt in: kwalitatief voldoende winkels en horeca in de nieuwe ontwikkelprojecten (Hart van Holland) tot het behoud en versterking van het fijnmazige net aan winkelcentra (winkelcentra in Dukenburg).
Doel: We investeren in onze aantrekkelijke en gastvrije binnenstad We geven een impuls aan toerisme en citymarketing In 2023 startten we met het opstellen van de uitvoeringsagenda vrijetijdseconomie. Dit om de diverse sectoren die bijdragen aan de aantrekkelijkheid en promotie van onze stad met elkaar te verbinden en nog meer samenhang aan te brengen. We gaven via Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen (TVAN) invulling aan de regionale toeristische promotie voor het Rijk van Nijmegen die aansluit bij onze Uitvoeringsagenda Citymarketing 2030. De nieuwe Citystore op de Markt werd in maart geopend en inspireerde al veel bezoekers tot een langer verblijf of herhaald bezoek aan onze stad. Ambitie: We dragen de stad met trots uit en hebben een krachtig (inter)nationaal profiel Doel: We profileren de unieke kracht van health & high tech We dragen de stad met trots uit We profileerden de unieke kracht van health & high tech door de samenwerking te zoeken met partners in stad, regio en land. Deze samenwerking kreeg vorm in health & high tech activiteiten voor een breder publiek, zoals tijdens de Vierdaagse, Serious Request en het Parkinson weekend. We werkten samen met het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen en Rijksdienst voor Ondernemend Nederland en andere steden aan de voorbereidingen voor New Dutch.
Daarmee gaan we Nederlandse innovaties in de etalage zetten voor onder andere buitenlands talent. Met Arnhem, de Groene Metropoolregio, OostNL, The Economic Board en de provincie Gelderland werkten we aan de positionering om gezamenlijk de strategische lobby te organiseren. Doel: We profileren Nijmegen als oudste stad van Nederland met een jong en bruisend karakter Binnenstad In 2023 is de koers voor de binnenstad opgesteld. We werkten aan de gebiedsvisie ‘Koers voor de Binnenstad’ waarin we richting gaven aan de projecten die we uitvoerden met de toegekende 15 miljoen euro om de binnenstad van een impuls te voorzien. In dit traject werden diverse bijeenkomsten met de stad georganiseerd en input opgehaald. We startten met de voorbereiding van de aanpak Burchtstraat, Augustijnenstraat en (bus)plein 44. Daarna gaan we door met het Joris Ivensplein. In 2023 continueerden we een aantal projecten uit 2022.
Een greep uit deze projecten: het succesvolle gratis Waalpodium, iedere zondag op de Waalkade de kwartiermakers gingen met het Huis voor de Binnenstad aan de slag om samen met ondernemers een stevig netwerk te bouwen en de kwartieren te laten bruisen Nimma’s Playground startte iedere zaterdag in de zomer op Plein ’44, speciaal voor jongeren in de binnenstad het ‘Wandelende Park’ is in voorbereiding, daarmee kunnen we testen waar groen het beste kan staan in de drukke binnenstad We hebben ook nieuwe projecten opgestart in de binnenstad: Pleiners: via foto’s en verhalen is het Mariënburgplein aan bewoners, ondernemers en bezoekers gepresenteerd. Dit was een initiatief van Nijmegenaar Janneke Bos: de mensen uit Nijmegen; Romeinse planten: in september bracht werkgroep ‘Hortus Civitatis’ in samenwerking met Hartje Nijmegen en @gemeentenijmegen een interactief kunstwerk tot stand met geurende Romeinse bloemen en kruidenplanten. Tijdens de introductie werkten we samen met universiteit en hogeschool om overlast van fout geparkeerde fietsen tegen te gaan.
37
Doel: We versterken ons evenementenklimaat en stimuleren evenementen die bijdragen aan het profiel van onze stad We stimuleren evenementen We hebben aansprekende evenementen georganiseerd in Nijmegen en hebben gewerkt aan de toekomst van evenementen in de stad. Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen keken we naar mogelijkheden voor evenementen en stelden we een plan van aanpak op om evenementen te verduurzamen en meer toegankelijk te maken. In 2023 zijn honderden evenementen in Nijmegen georganiseerd: de bekendste is en blijft DE 4DAAGSE en de Vierdaagsefeesten. De kermis vierde haar 750-jarige bestaan. We stelden een nieuwe kermisvisie op die de basis vormt voor een vervolgopdracht aan Bureau de Kermisgids. Met het Huis voor de Binnenstad stimuleerden we de doorontwikkeling van de Nijmeegse Winterweken met dit jaar een koppeling met het Limesfestival. We haalden 3FM Serious Request naar onze stad en zorgden ervoor dat de Grote Markt optimaal werd gepresenteerd. Met het succes van dit evenement liet Nijmegen zien dat de Oudste stad van Nederland een groot hart heeft voor medemensen die het om welke reden dan ook lastig hebben. Dat is onze sociale inborst waarmee we trots Old City, Young Vibe uitdragen. Een absoluut hoogtepunt voor en van de stad.
Verbonden partijen en samenwerking
Stichting RvN@ The Economic Board Groene metropoolregio Regio Agendacommissie (RAC) opgericht. Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen
Wat heeft het gekost Begrotingswijzigingen Bedragen x €1 mln
Besl.niveau Besl.datum
Besl.nr
Stadsbegroting 2023-2026 primitief
Baten
Lasten Saldo
-1,8
8,9
7,1
V
Wijzigingen BW-01839
VM2-2022 Verzamelvoorstel
raad
21-12-2022
92/2022
0,0
0,6
0,6
V
BW-01860
VM1-2023 Verzamelvoorstel
raad
28-06-2023
69/2023
-0,3
0,2
-0,1
V
BW-01897
VM2023-II Verzamelvoorstel
raad
20-12-2023
4.13
0,1
-1,3
-1,2
V
-2,0
8,5
6,5
N
Totaal
De primitieve begroting bedroeg 7,1 miljoen euro. Hieraan is 0,6 miljoen euro onttrokken, zodat de totale dynamische raming uitgekomen is op 6,5 miljoen euro. Lastenzijde Ten opzichte van de primitieve begroting is 0,5 miljoen euro onttrokken aan lasten. Hiermee komen de lasten op 8,5 miljoen euro. De voornaamste effecten aan de lastenkant zijn geweest:
38
Vanuit de 2e Voortgangsmonitor 2022 is er een aantal budgetten overgeheveld naar dit begrotingsjaar. Dit betreft onder meer 0,1 miljoen euro voor evenementenbeleid 2023 vanuit de opbrengsten van de MOJO gelden 2022 en 0,3 miljoen euro ten behoeve van het CITC. Ook voor het actieplan binnenstad is 0,2 miljoen euro aan budget overgeheveld naar begrotingsjaar 2023. Hierdoor worden de begrote lasten in het jaar 2023 verhoogd met 0,6 miljoen euro; Vanuit de 1e Voortgangsmonitor 2023 is een bedrag van 0,3 miljoen euro aan provinciemiddelen beschikbaar gesteld ter ondersteuning van maatschappelijke voorzieningen en het MKB die door de hoge energieprijzen in de problemen zijn gekomen. (zie ook onder baten);
Vanuit de 2e Voortgangsmonitor 2023 is de begroting 2023 met 1 miljoen euro naar beneden bijgesteld als gevolg van een budgetoverheveling van de middelen voor VIA-T naar het begrotingsjaar 2024.
Batenzijde Ten opzichte van de primitieve begroting is 0,2 miljoen euro toegevoegd aan baten. Hiermee komen de baten op 2,0 miljoen euro. Het voornaamste effect aan de batenzijde is geweest: Vanuit de 1e Voortgangsmonitor 2023 is een bedrag van 0,3 miljoen euro aan provinciale middelen beschikbaar gesteld ter ondersteuning van maatschappelijke voorzieningen en het MKB die door de hoge energieprijzen in de problemen zijn gekomen. Hiermee zijn de begrote baten verhoogd. (zie ook onder lastenzijde).
Ambities Begroting 2023 Begroting 2023 na primitief wijziging
Rekening 2023
Verschil
Lasten We dragen bij aan 10.000 extra banen We dragen de stad met trots uit
6,8 2,1 8,9
6,2 2,3 8,5
5,9 2,1 8,1
0,3 V 0,1 V 0,4 V
We dragen bij aan 10.000 extra banen We dragen de stad met trots uit
0,4 1,4 1,8
0,7 1,3 2,0
0,6 1,4 2,0
0,1 N -0,1 V 0,0 V
Totaal per programma
7,1
6,5
6,0
0,5 V
Baten
Verschil = Begroting na wijziging -/- Rekening (V=voordeel; N=nadeel)
Totaal programma Aan het programma Economie geven we per saldo 6,0 miljoen euro uit. Het grootste deel hiervan gaat naar de ambitie We dragen bij aan 10.000 extra banen. Per ambitie We dragen bij aan het creëren en behouden van meer en passende banen en zijn als stad aantrekkelijk voor werkgevers en werknemers Ten opzichte van de dynamische begroting is er per saldo 0,2 miljoen euro voordeel op deze ambitie. Lastenzijde Ten opzichte van de dynamische begroting is er 0,3 miljoen euro (5%) minder aan lasten uitgegeven. Dit wordt verklaard door: Er zijn minder subsidies verstrekt ten behoeve van Human capital dan begroot. Dit veroorzaakt een voordeel ten opzichte van de begroting van 0,3 miljoen euro. Batenzijde Ten opzichte van de dynamische begroting is er 0,1 miljoen euro (14%) minder aan baten gerealiseerd. Dit wordt verklaard doordat de marktopbrengsten lager zijn uitgevallen dan begroot. We dragen de stad met trots uit en hebben een krachtig (inter)nationaal profiel Lastenzijde Ten opzichte van de dynamische begroting is er 0,1 miljoen euro ( 4%) minder aan lasten uitgegeven. Dit wordt verklaard door: In de begroting 2023 stonden middelen begroot voor het democratiefestival. Deze is in 2023 niet doorgegaan, waardoor een voordeel aan de lastenkant is ontstaan van 0,1 miljoen euro.
Batenzijde Ten opzichte van de dynamische begroting is er 0,1 miljoen euro (7%) meer aan baten gerealiseerd. Dit wordt verklaard door:
39
Enerzijds zijn er minder inkomsten van de kermissen (Zomerkermis en Najaarskermis) gerealiseerd. Dat veroorzaakt een nadeel van 0,1 miljoen euro. De bijdragen van de kermisexploitanten zijn niet gestegen in 2023. Anderzijds is er in 2023 meer toeristenbelasting gerealiseerd dan begroot. Dat levert een voordeel op van 0,2 miljoen euro ten opzichte van de dynamische begroting. Het verschil tussen de primitieve begroting en de dynamische begroting is hierboven toegelicht bij het onderdeel Begrotingswijzigingen.
Investeringen per doel en ambitie Voor een verdere toelichting op de investeringen verwijzen we naar de paragraaf Investeringen. Ambitie
Doel
Investering
We dragen de stad met trots uit en hebben een krachtig (inter)nationaal profiel
We profileren Nijmegen als oudste stad van Nederland met een jong en bruisend karakter
Voorzieningen evenemententerreinen
We dragen bij aan het creëren en behouden van meer en passende banen en zijn als stad aantrekkelijk voor werkgevers en werknemers.
We investeren in onze aantrekkelijke en gastvrije binnenstad
Extra investering binnenstad
Indicatoren 2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar
108,8
111,4
115,1
117,6
123,1
129,2
135,9
140,2
148,7
Gemiddelde benchmark
111,1
114,0
118,8
121,5
127,0
131,8
138,5
145,1
152,9
Functiemenging
55,8
55,4
54,9
55,4
55,8
55,9
55,8
56,1
56,9
Gemiddelde benchmark
55,7
55,6
55,6
56,0
56,3
56,5
56,3
56,4
56,9
8,2%
9,0%
7,8%
7,5%
6,9%
5,6%
6,1%
5,6%
4,2%
3,4%
ruim gemidd. gemidd.
krap gemidd.
krap
zeer krap
krap
54%
65%
71%
72%
75%
basisset (BBV)
gevraagd door raad Percentage winkeloppervlak dat langer dan een jaar leegstaat Spanningsindicator voor krapte op arbeidsmarkt in Rijk van Nijmegen Aantal horecavestigingen tov aantal winkelvestigingen in Stadscentrum
50%
50%
57%
64%
69%
Toelichting Het jaar 2023 is nog niet overal gevuld. Dit kan komen doordat de cijfers voor 2023 pas in de loop van 2024 ter beschikking komen. Dat geldt onder meer voor veel van de verplichte indicatoren, waarvoor waarstaatjegemeente.nl de bron is. Daarnaast geldt voor diverse indicatoren dat deze tweejaarlijks gemeten worden (en enkele worden zelfs vierjaarlijks gemeten).
40
Gemiddelde benchmark Het gemiddelde voor de steden Arnhem, Eindhoven, Enschede, Groningen, Leiden, Maastricht, Nijmegen en Tilburg. Functiemenging De functiemengingsindex weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen in de stad. Bij een waarde van 50 zijn er evenveel banen als woningen. Bij een waarde boven de 50 zijn er meer banen dan woningen (alle benchmarksteden scoren boven de 50). Percentage winkeloppervlak dat langer dan een jaar leegstaat Het percentage betreft alle winkelgebieden in de stad (niet alleen de binnenstad) en geeft de stand van zaken in januari weer. De cijfers bij de indicator laten een afname van de leegstand zien. Echter, in het centrum neemt de leegstand sinds midden 2023 duidelijk toe (van onder de 5% naar 7%).
Spanningsindicator voor krapte op arbeidsmarkt in Rijk van Nijmegen Het UWV berekent een spanningsindicator voor de krapte op de arbeidsmarkt door het geschatte aantal openstaande vacatures te delen door het aantal personen dat op hetzelfde moment korter dan 6 maanden WW ontvangt. De spanning wordt getypeerd, variërend van ‘zeer ruim’ tot ‘zeer krap’. De spanningsindicator wordt niet apart voor Nijmegen berekend, wel voor het Rijk van Nijmegen. De bij de indicator opgenomen typering heeft betrekking op het derde kwartaal. Ieder kwartaal wordt de spanningsindicator geactualiseerd (zie: https://www.werk.nl/arbeidsmarktinformatie/dashboards/spanningsindicator) Aantal horecavestigingen ten opzichte van aantal winkelvestigingen in Stadscentrum 2023: van aantal horecavestigingen in de binnenstad (278) is 75% ten opzichte van het aantal winkels in Stadscentrum (372). Stel dat dit percentage op 100% komt, dan zijn er net zoveel horecavestigingen als winkelvestigingen.
41
Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg Wat hebben we dit jaar bereikt Ambitie: We hebben wijken met een vitaal & gezond leefklimaat waar inwoners zich thuis voelen en mee kunnen doen Doel: Wij stimuleren positieve en samenhangende ontwikkeling in iedere wijk/buurt We zetten in op het welzijn van onze inwoners in onze wijken via stadsdeelprogrammeren We hebben met onze sociale partners in de stadsdelen Lindenholt, Zuid en Oost een stadsdeelanalyse uitgevoerd. Deze gezamenlijke analyses dragen bij aan een eenduidiger beeld over de thema’s waarop we elkaar kunnen versterken. De samenwerking tussen organisaties heeft geleid tot betere afstemming over inwoners en hun vraagstukken. In 2023 lag de nadruk op het organiseren van inwonerparticipatie. In Lindenholt is door ruim 200 inwoners een vragenlijst ingevuld waarvan 59 inwoners verder wilden meepraten. Zij zijn uitgenodigd voor inwonerssessies. De thema’s “Lekker in je vel zitten” “Prettig wonen” en “Geen zorgen over geld” werden het meest belangrijk gevonden. Meepraten willen inwoners vooral over “Prettig wonen” en “Lekker in je vel zitten”. Het groen wordt in Lindenholt enorm gewaardeerd; het onderhoud daarvan kan wel beter. Er zijn 3 inwoners actief, samen met professionals in het lopende proces om tot prioritering en concrete opties tot verandering te komen.
In Oost hebben we 3 focusgroepen van inwoners georganiseerd, waarbij zij konden aangeven wat zij belangrijk vinden. In Zuid is de vragenlijst onder inwoners in 2023 gestart. In de overige stadsdelen hebben we met de sociale partners nog gewerkt met de voorlopers van de werkwijze stadsdeelprogrammeren, namelijk de stadsdeelagenda’s en de preventieprogramma’s jeugd. Dit gaat om gezamenlijke aanpakken op bepaalde thema’s en niet zozeer om een echt “programma”. Naast het stadsdeelprogrammeren is een inventarisatie gemaakt van subsidies in de sociale basis over de verschillende begrotingsprogramma’s heen. Hiermee is voor het eerst overzicht en inzicht gekregen in de subsidies met de nadruk op bewoners- en vrijwilligersinitiatief. Doel: Wij versterken de mogelijkheden in een wijk/buurt voor bewoners om mee te doen en verantwoordelijkheid te nemen als zij dit willen We werken aan ruimte voor ontmoeten We hebben in juni het nieuwe verhuurkader "Een ruimte huren in een wijkcentrum" vastgesteld. Hiermee faciliteren we dat inwoners elkaar kunnen ontmoeten, samen activiteiten kunnen organiseren en laagdrempelige hulp en advies dichtbij huis kunnen krijgen. Huurders zijn geïnformeerd over de (verwachte) nieuwe tarieven voor hun activiteit. Dit nieuwe tarief zal ingaan vanaf huurseizoen 2024-2025.
Daarnaast is de kredietaanvraag voor de herinrichting van ’t Oude Weeshuis goedgekeurd en is de verbouwing (die plaats vindt in 2024) voorbereid. Met de verbouwing maken we ’t Oude Weeshuis toekomstbestendig, met ruimtes die voor meerdere doeleinden en gebruikers geschikt zijn. Doel: We dragen bij aan een gezonde leefomgeving, zowel in fysiek als sociaal opzicht Er is een calisthenics park gerealiseerd in het Limospark , een 3x3 basketbalveld in Dukenburg, een KWIEKbeweegroute in Meijhorst, een pumptrack op het NYMA-terrein en een QR-FIT beweegroute langs de Spiegelwaal. In sociaal opzicht is er op het Mondial college een ‘Fitlab’ geopend, hebben supermarkten gezonde ideeën van kinderen ingevoerd en deden er twee nieuwe restaurants mee aan Vet Lekker op de kaart! Drie nieuwe scholen hebben een schoolmoestuin opgezet en er is zorg gedragen voor het behoud van "Van Tuin tot Bord" met extra financiële ondersteuning. Voor de omgevingsvisie hebben we een start gemaakt in de uitwerking van de gezonde leefomgeving. Door te definiëren welke thema’s horen bij een gezonde leefomgeving, kunnen we dit later concreter gaan uitwerken. We zijn een traject opgestart met de GGD voor advisering voor de gezonde leefomgeving. Ambitie: We zorgen dat inwoners eigen regie kunnen voeren over hun leven, gezin en gezondheid en actief deel kunnen nemen aan de maatschappij.
Men heeft respect voor elkaar en ondersteunt elkaar. 42
Doel: We ondersteunen ontmoeting, participatie en vrijwilligerswerk Doel: We stimuleren activiteiten die inclusie bevorderen We zetten ons in voor de acceptatie van lhbtiq+ personen We hebben ons in 2023 ingezet voor de acceptatie van lhbtiqi+ personen. Met de extra middelen uit het coalitieakkoord hebben wij ondersteuning gegeven aan bijvoorbeeld de expositie over intersekse personen op het Mariënburgplein, de ontwikkeling van de ‘Regenboogrotonde’ en een handreiking voor lhbtiq+ inclusief beleid voor zorg- en welzijnsorganisaties. We zijn trots op het Rainbow Collective Festival dat in mei 2023 is georganiseerd. We vierden Coming Out Dag met een uitgebreid programma in de stad. Vanaf 2023 ondersteunen we COC Regio Nijmegen en Stichting Roze Woensdag met een meerjarige subsidie. We verlengden onze samenwerking met het Ministerie van OCW en blijven hiermee ook de komende jaren een trotse regenboogstad.
Versterken antidiscriminatie In 2023 hebben wij de eerste Keti Koti viering gefaciliteerd. Met het oog op het bewustwordingsproces van Nijmegenaren over de doorwerking van het slavernijverleden in de huidige samenleving, hebben we bekeken of onderzoek naar de rol van het gemeentebestuur bij slavernij wenselijk en mogelijk is. In 2024 vindt de besluitvorming hierover plaats. Verder zijn door het Huis van Compassie dialooggesprekken gevoerd met meer dan 500 inwoners uit Nijmegen met het oog op het verminderen en voorkomen van polarisatie en discriminatie. Tot slot zijn we in 2023 gestart met het inventariseren op welke beleidsdomeinen antidiscriminatie-maatregelen worden uitgevoerd en extra gewenst zijn. Dit zal leiden tot een concreet plan in 2024.
We maken werk van de inclusie voor mensen met een beperking In 2023 hebben we gezorgd voor meer toegankelijkheid voor Nijmegenaren met een beperking. We werkten bijvoorbeeld aan de uitvoering van het Actieprogramma Inclusie 2021 – 2024: “Iedereen doet mee”. Dit deden we samen met ervaringsdeskundige inwoners en de betrokken maatschappelijke partners. De extra middelen uit het coalitieakkoord werden gebruikt om sneller merkbaar verschil te maken voor Nijmegenaren met een beperking. We werkten bijvoorbeeld aan bewustwording door de organisatie van de Week van de Toegankelijkheid, we legden de basis voor betere, inclusieve communicatie in de gemeente, en pleitten en faciliteerden de inzet van ervaringsdeskundigheid in alle onderdelen van de gemeentelijke organisatie. Er werd geïnvesteerd in toegankelijke speelplekken, en we pakten het thema "Inclusief Wonen" uitvoerig op met de organisatie van een werkconferentie.
Doel: We stimuleren zelfstandigheid en zelfredzaamheid van onze (wijk)bewoners We zorgen voor goede en herkenbare dienstverlening Welzijn voor ouderen Het welzijnsaanbod voor ouderen hebben we op diverse manieren versterkt. Het ouderenwerk vanuit stichting Sterker is uitgebreid door onder andere aanpassing van de bereikbaarheid van de afdeling Langer Thuis (naar 9.00 – 16.00 uur) en de versterking van de functie Ouderenadvies. Daarnaast heeft Club Goud de deelname van ouderen aan het Nijmeegse culturele aanbod gestimuleerd. Dit is onder andere gebeurd door de zichtbaarheid van dit aanbod bij ouderen te vergroten en (fysieke en sociale) drempels voor deelname te verlagen. Ook is de motie Dierenbuddy vanuit de extra middelen uit het coalitieakkoord gefinancierd (zie uitvoering Dierenwelzijn). De pilot Sociaal Arrangeren (zomer 2021 – zomer 2023), die zich richt op ouderen met (beginnende) cognitieve problemen en meervoudige problematiek, hebben we geëvalueerd. De resultaten zijn positief voor de oudere zelf, de mantelzorger en de betrokken huisartsen en wijkverpleegkundigen. Op basis van de goede resultaten hebben we het project in de tweede helft van 2023 kunnen voortzetten met behulp van subsidie van VWS.
Doel: We stimuleren informele hulp en mantelzorg Doel: We versterken het opvoedklimaat rond gezinnen, in wijken en scholen We versterken jongerenparticipatie De Jongerenraad Nijmegen heeft in 2023 een dialoogsessie georganiseerd waarbij meer dan veertig jongeren vanuit diverse scholen voor voortgezet onderwijs waren betrokken. Hierbij heeft de Jongerenraad gemeente en onderwijs geïnformeerd en geadviseerd over hoe om te gaan met het mentaal welbevinden van de jeugd. Ook is
43
er een brede enquête uitgezet onder jongeren gericht op hun wensen en behoeften rondom ontmoeten, wat onder andere heeft geleid tot de organisatie van een jongerenfeest.
We investeren in de samenwerking jongerenwerk en Voortgezet Onderwijs Zoals eerder aangegeven, heeft het lectoraat Youth Spot van de Hogeschool van Amsterdam in 2023 een onderzoek afgerond naar de meerwaarde en effectiviteit van het jongerenwerk binnen het voortgezet onderwijs. Deze resultaten zijn gedeeld met de betrokken partijen, het college en uw raad. Er is een werkgroep geformeerd om aan de slag te gaan met de uitkomsten van het onderzoek om in 2024 met een aanbeveling te komen over de verdere implementatie van het jongerenwerk binnen het onderwijs.
We doen mee aan het Voorloperstraject Rijke Schooldag en doorontwikkeling brede scholen In 2023 is het eerste (naschools) aanbod gerealiseerd met de rijkssubsidie van het Voorloperstraject Rijke Schooldag. Het doel van dit traject is een programma van activiteiten, rond school en wijk, met als doel kinderen hun talenten en vaardigheden te laten ontwikkelen en benutten. Scholen hebben stevig in moeten zetten om tijdig een aanbod te realiseren. Een deel van de subsidie voor 2023 wordt ook in 2024 ingezet. Met gemeentelijke middelen subsidiëren wij al ruim 15 jaar 19 brede scholen. De doorontwikkeling van het lokale brede scholenbeleid is in 2023 opgepakt, met de bedoeling om in 2024 te starten met de implementatie van de doorontwikkeling.
We zetten voorliggende alternatieven voor jeugdhulp begeleiding in In augustus 2023 zijn de gemeenten van de regio Rijk van Nijmegen en Land van Cuijk gestart met pilots collectieve financiering van jeugdhulp op drie scholen: De Kom (Druten), Mikado (Gennep) en Tarcisius (Nijmegen). De werkwijze geldt zowel voor het SO als het VSO. De zorgaanbieders Unik (Mikado), ’s Heeren Loo (De Kom) en TVN (Tarcisius) krijgen een subsidie om de jeugdhulp (begeleiding en persoonlijke verzorging) collectief op school te leveren voor die kinderen die ondersteuning nodig hebben. Minder (verschillende) hulpverleners zorgen voor meer rust in de klas. Ook is er geen individuele indicatie meer nodig waardoor de bureaucratische last voor ouders, school en gemeente vermindert. In 2024 monitoren we de resultaten gedurende de pilotperiode om tot de best passende en duurzame vorm van collectieve zorg in onderwijstijd te komen. Ook hebben we in 2023 op alle scholen voor voortgezet onderwijs een vast aantal uren jongerenwerk ingezet, als preventie voor de inzet van geïndiceerde jeugdhulp. Jongerenwerkers bieden leerlingen ondersteuning door op een laagdrempelige manier benaderbaar te zijn en hen op een outreachende manier aan te spreken. Dit doen zij door veel op en buiten school met hen in contact te treden. Deze inzet is onderzocht door Youth Spot.
Hieruit kwam naar voren dat jongeren een meerwaarde zien van jongerenwerk op school. Ook het merendeel van de scholen ziet meerwaarde. Er is wel een doorontwikkeling nodig om de inzet en samenwerking goed te implementeren. Een belangrijk voorliggend alternatief voor begeleiding vanuit de Jeugdwet is basishulp verzorgd door gezinswerkers van de Buurtteams Jeugd en Gezin. Meer hierover onder de activiteit ‘We ontwikkelen op basis van praktijkervaring de werkwijze van het Buurtteam Jeugd & Gezin verder door’.
Doel: We beschermen inwoners tegen infectieziekten, ongunstige milieufactoren en seksuele gezondheidsrisico’s Doel: We realiseren een preventieve basisinfrastructuur ter bevordering van de volksgezondheid via een integrale aanpak We werken aan een gezonde leefomgeving Doel: We verkleinen de gezondheidsverschillen door inwoners met verhoogde gezondheidsrisico’s extra te ondersteunen We zetten in op gezondheidswinst en een kansrijke start voor iedereen Samen met partners van het lokale preventieakkoord Wij zijn Groen, Gezond en in Beweging maken we gezond weer gewoon. We hebben gesprekken gevoerd met (uitbaters van) gemeentelijke binnen- en 44
buitensportaccommodaties, speeltuinen en buurtcentra om gezondere keuzes aan te bieden. Enkele Nijmeegse locaties voldoen al aan deze richtlijnen. We verkennen in hoeverre het mogelijk is om in de vergunningverlening en/of subsidieverlening hier richting aan te geven, ook bij evenementen waar veel kinderen komen. Het terugdringen van gezondheidsverschillen begint bij het programma Kansrijke Start. De eerste 1.000 dagen (vanaf de conceptie) van een kind zijn namelijk sterk bepalend voor de gezondheid op latere leeftijd. Het is daarom belangrijk dat (aanstaande) ouders in een kwetsbare situatie tijdig de juiste zorg en ondersteuning ontvangen. In de afgelopen jaren zijn veel goede stappen gezet met betrekking tot Kansrijke Start. We werken samen met alle partners in het Netwerk Geboortezorg SAMEN Nijmegen e.o. (verloskundigen, kraamzorg, ziekenhuizen, Jeugdgezondsheidszorg (JGZ) en ervaringsdeskundigen) en partners in het sociaal domein Nijmegen, zoals de Buurtteams en de partners uit het Netwerk Jonge Kind. In 2023 zijn vanuit dit programma de volgende acties uitgevoerd: Inzet op minder ongeplande en onbedoelde zwangerschappen in kwetsbare gezinnen door mee te doen aan het landelijke programma Nu Niet Zwanger.
Tijdens de zwangerschap beter en eerder signaleren van (aanstaande) ouders in een kwetsbare situatie door hier passende instrumenten en/of gesprekstools voor te gebruiken. In de periode na de zwangerschap is met JGZ besproken dat zij verder gaat met het implementeren van een screeningslijst om postpartum depressie (PPD) te signaleren. VoorZorg, een programma voor jonge vrouwen tot 25 jaar die zwanger zijn van hun eerste kind en in een (zeer) kwetsbare positie verkeren. Zij krijgen verpleegkundige ondersteuning bij hun zwangerschap en bij de verzorging en opvoeding van hun kind, totdat het kind 2 jaar oud is. Doel: We dragen bij aan dierenwelzijn en stimuleren een diervriendelijke (leef)omgeving We pakken de Uitvoeringsagenda dierenwelzijn op We hebben een nieuw meerjarig contract afgesloten met de Stichting Dierenambulance Nijmegen en Omgeving (DAN) voor het uitvoeren van wettelijke taken in het ophalen, verzorgen en opvangen van (zwerf)dieren. Met het contract hebben we de uitvoering van deze taken verder versterkt, zekerheid gecreëerd voor de komende jaren en goede prestatieafspraken gemaakt. Het versterken van de uitvoering van deze wettelijke taak maakt deel uit van de Uitvoeringsagenda Dierenwelzijn. In 2023 is Dierenbuddy, een project van de Dierenbescherming, in Nijmegen gelanceerd.
Het project, waartoe eind 2022 werd opgeroepen in een motie, draagt eraan bij dat huisdiereneigenaren met een fysieke of mentale beperking hun dier (langer) thuis kunnen houden. Dat gebeurt met ondersteuning door vrijwilligers (de zgn. buddies). De ondersteuning draagt zowel bij aan het (sociaal) welzijn van de eigenaar als het welzijn van het dier. Doel: We zorgen dat kinderen en hun ouders dichtbij en deskundig worden ondersteund als zij problemen ervaren met opvoeding, ontwikkeling, zelfredzaamheid en participatie in de samenleving We ontwikkelen op basis van praktijkervaring de werkwijze van het Buurtteam Jeugd & Gezin verder door Een van de kernelementen van de opdracht aan Buurtteams Jeugd en Gezin is het realiseren van meer indicatievrije basishulp, door zelf hulp te verlenen of bijvoorbeeld te verwijzen naar mogelijkheden in de sociale basis - en daarmee minder te verwijzen naar ambulante jeugdhulp (in het bijzonder begeleiding). De Buurtteams Jeugd en Gezin hebben de streefdoelen in 2023 ruimschoots behaald. Het aantal verwijzingen naar begeleiding is met 21% gedaald ten opzichte van 2022. De absolute reductie is 291 minder verwezen jeugdigen. In de laatste drie kwartalen was de reductie nog groter: 28% ten opzichte van dezelfde periode in 2022. We zien de kosten voor begeleiding echter nog niet dalen.
Dit heeft hoofdzakelijk te maken met een tweetal factoren: De gereduceerde instroom in 2023 moet financieel nog doorwerken. De kosten van eerdere hogere instroom (een gemiddeld begeleidingstraject duurt iets meer dan twee jaar) ijlen nog na. Door de landelijke afbouw van Jeugdzorg Plus (verblijf in gesloten settings) wordt steeds vaker een intensief beroep gedaan op begeleiding in ‘lichtere’ verblijfssettings. Aan dit succes ligt stevige interne sturing door de Buurtteams ten grondslag, maar ook de handhaving van budgetplafonds op zorgaanbieders door de gemeente met toeleidingsstops. Deze worden opgelegd wanneer
45
aanbieders budgetten overschrijden. De toeleidingsstops gaan gepaard met grote zorgvuldigheid en redelijkheid. Toeleidingsstops gelden bijvoorbeeld niet voor verwijzingen vanuit de Regieteams en het Regionaal Expertiseteam, die zich bezig houden met complexere casussen. Ook blijft het mogelijk voor zorgaanbieders met toeleidingsstops om cliënten aan te nemen indien de Commissie Passende Verwijzing daar toestemming geeft. Deze wordt verleend wanneer beargumenteerd kan worden door de Buurtteams dat de betreffende aanbieder de best passende optie is en er geen alternatieven zijn. In deze commissie hebben ook onafhankelijke experts zitting. Ook is het aandeel van Buurtteams Jeugd en Gezin (BJG) in het totaal aantal verwijzingen naar begeleiding en andere vormen van jeugdhulp gegroeid (de Jeugdwet kent ook andere verwijzers). We zien de Buurtteams, conform bedoeling, dus een robuuste positie innemen in het jeugdnetwerk. Steeds meer jeugdigen en gezinnen weten de Buurtteams te vinden. Met de huisartsen en Buurtteams Jeugd en Gezin hebben we in 2023 een samenwerkingsconvenant gesloten om deze beweging te versterken: praktijken gaan cliënten verwijzen naar de Buurtteams wanneer zij denken dat de inzet van ambulante hulpverlening noodzakelijk is.
Ook alle herindicaties (waarvan de huisarts de oorspronkelijke verwijzer was) zullen op grond van het convenant worden opgepakt door de Buurtteams. In 2023 zijn 1.667 jeugdigen/gezinnen ingestroomd en 1.439 uitgestroomd. De gemiddelde wachttijd tot de start van het traject was stedelijk 19 dagen. 64% van de aangemelde gezinnen kon binnen veertien dagen terecht voor een kwalitatief intakegesprek. De toegankelijkheid van BJG is daarmee goed. De Buurtteams hebben ook dit jaar volop geïnvesteerd in het vakmanschap van hun gezinswerkers. Deze zijn op grote schaal getraind, bijvoorbeeld rondom basishulp en rondom veiligheid. In elk stadsdeel zijn aandachtsfunctionarissen veiligheid benoemd die collega’s coachen en ondersteunen bij (complexere) veiligheidscasussen en is de samenwerking met partners als Veilig Thuis en de Jeugdbescherming versterkt. Ook participeren de Buurtteams Jeugd en Gezin in de Proeftuin Dukenburg.