Stadsrekening 2022

47

Ambitie

We zorgen dat kinderen en volwassenen zo veel mogelijk in een (veilige) thuissituatie kunnen leven. We versterken inwoners en gezinnen die de basis van het bestaan niet (meer) op orde hebben of deze dreigen te verliezen.

Doelen * We versterken jeugdigen en gezinnen zodat er minder kinderen in verblijf opgroeien en als dit moet dan in gezinsvormen en zo kort mogelijk. * We verbeteren de veiligheidsketen voor jeugdigen door een systeemgerichte aanpak, meer preventieve jeugdbescherming en duurverkorting van ondertoezichtstellingen. * We voorkomen huisuitzettingen, leiden toe naar zorg, werken aan het perspectief van multiprobleemhuishoudens en beperken de overlast als gevolg van dakloosheid en psychiatrische en/of psychosociale problematiek. * We bieden opvang aan inwoners (uit Nijmegen en regio) die dakloos zijn geworden en werken aan herstel richting zo zelfstandig mogelijk wonen en participeren. * We bieden een beschermende woonomgeving aan inwoners (uit Nijmegen en regio) die vanwege hun ernstige psychiatrische of psychosociale problemen (nog) niet in staat zijn zelfstandig te wonen en werken aan herstel richting zo zelfstandig mogelijk wonen en participeren. * We bieden slachtoffers van huiselijk geweld en kindermishandeling een veilige omgeving en er wordt ingezet op het voorkomen, vroegsignaleren, stoppen en duurzaam doorbreken van geweld.

Wat wilden we bereiken De ontwikkelingen die we in gang hebben gezet in 2021 zetten we door in 2022. De komende jaren werken we samen met onze uitvoeringspartners aan de hand van onze visie op de sterke sociale basis, die naar verwachting in het najaar van 2021 door de gemeenteraad wordt vastgesteld. Daarmee beogen we een overzichtelijk geheel aan activiteiten en algemeen toegankelijke voorzieningen, dat bijdraagt aan het welzijn, de participatie en de gezondheid van al onze inwoners en aan een sociale, veerkrachtige en inclusieve stad. Een sterke sociale basis geeft houvast, zingeving en bevordert weerbaarheid en veerkracht. Daarmee heeft het een preventieve werking. Wij verwachten dat dit tot een vermindering van individuele zorgtrajecten leidt en daarmee tot minder zorgkosten. We zetten in op verdere verbetering van ondersteuning in de wijk. Dit doen we onder andere met de Buurtteams Jeugd & Gezin en vanaf 1 januari 2022 ook met de Buurtteams Volwassenen. We houden net als in de afgelopen periode nadrukkelijk de vinger aan de pols als het gaat om de impact en nasleep van corona voor onze inwoners, vrijwilligers- en uitvoeringsorganisaties. Als het nodig is, zetten we extra in om de zorgcontinuïteit te waarborgen. We versterken de gemeentelijke regie op het sociaal domein. Het sociaal domein is zeer complex en dynamisch.

De sturing op het sociaal domein en een stevige verbinding tussen beleid en uitvoering zijn daarom van cruciaal belang. De focus in de uitvoering richt zich in dit kader op 3 belangrijke onderwerpen: 1. Informatiegestuurd werken: we zijn de pioniersfase voorbij en maken de personele inzet (ongeveer 2 fte) nu structureel, zodat de doorontwikkeling van de dashboards sociaal domein is geborgd en we goed kunnen monitoren en bijsturen. 2. Aanpak sociale fraude: het probleem van fraude en ondermijning in de zorgsector wordt landelijk geconstateerd. Het is noodzakelijk om de keten van toezicht en handhaving te versterken (ongeveer 3 fte), zodat we de signalen die binnenkomen goed kunnen oppakken en waar nodig kunnen handhaven. 3. Sturing op de sociale basis: we organiseren de sturing op de sociale basis anders. Gecontracteerde organisaties dragen bij aan het oppakken van de vraagstukken die spelen in de stadsdelen. De gemeente krijgt hierdoor meer een regierol. Om dit samenspel tussen professionals en de gemeente op stadsdeelniveau goed te laten verlopen, zijn ongeveer 4 fte’s extra nodig. Naar aanleiding van de uitspraak van de arbitragecommissie heeft het Rijk besloten om voor 2022 extra middelen beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de Jeugdwet, voornamelijk bedoeld ter compensatie van de tekorten. Voor Nijmegen betekent dit dat we €15 miljoen extra ontvangen.

We lossen hiermee het tekort Jeugd structureel op.

48

In 2022 wegen we af of we aan de hand van de landelijke ontwikkelagenda Jeugd die 1 januari 2022 gereed moet zijn, aanvullende interventies op het jeugdbeleid willen inzetten met eventuele bijbehorende nieuwe taakstellingen. Versterking sociale basis Naast de reguliere activiteiten kenmerkt 2022 zich door de uitvoering van de volgende activiteiten: We werken gericht aan een Sterke Sociale Basis We zijn in 2020 gestart met het visietraject op de sociale basis, in afstemming met (vertegenwoordigers van) inwoners en onze uitvoeringspartners. In Samen werken, samen sterk staat stadsdeelprogrammering onder procesregie van de gemeente centraal. Het bijbehorende subsidieafwegingskader wordt in 2021 en 2022 verder uitgewerkt en definitief gemaakt. In 'Samen werken, samen sterk' gaan we gericht werken aan een inclusieve en veerkrachtige stad en een sterke sociale basis. In de uitvoering en samenwerking staat stadsdeelprogrammering centraal. Het bijbehorende subsidieafwegingskader wordt in 2021 en 2022 verder uitgewerkt en definitief gemaakt. We zetten de transformatie van wijkaccommodaties verder door Wij gaan in 2022 verder met het transformeren van onze wijkaccommodaties. Wijkcentra waar vrijwel geen wijkactiviteiten meer plaatsvinden, krijgen een andere functie.

Daarbij zorgen we ervoor dat we alle nog bestaande activiteiten voor en door de wijkbewoners in goed overleg naar andere locaties verplaatsen. We dragen bij aan een gezonde leefomgeving We zijn gestart met de uitvoering van de gezondheidsagenda 2021-2024 die in afstemming met onze interne en externe partners is opgesteld en in april 2021 is vastgesteld door de raad. Daarbij vormt een Gezonde leefomgeving een van de speerpunten voor 2022 en verder. Zo gaan we verder met het stimuleren van actief bewegen door de omgeving aantrekkelijk te maken om te wandelen of fietsen. Met onze partners in Groen, gezond en in beweging richten we ons bijvoorbeeld op een gezond en duurzaam voedselaanbod dichtbij onze inwoners. We peilen of er draagvlak is voor initiatieven als buurtmoestuinen, voedselbossen en stadslandbouw. We zetten in op gezondheidswinst voor iedereen Bij de uitvoering van de Gezondheidsagenda 2021-2024 richten we ons vanaf 2022 naast een gezonde leefomgeving op het continueren van diverse activiteiten op het gebied van: gezond en veilig opgroeien, gezond gedrag, mentale gezondheid, gezond ouder worden, gezond met een beperkt budget en gezond werkgeverschap. Per speerpunt geven we met onze partners tevens nieuwe activiteiten vorm, met het doel gezondheidspreventie en gezondheidswinst voor iedereen.

We starten met de uitvoering inclusieagenda’s In 2021 zijn twee inhoudelijke inclusieagenda’s vastgesteld, die we in 2022 gaan uitvoeren: 1. Het Actieprogramma Inclusie in het kader van het VN-verdrag handicap. We werken met onze partners en ervaringsdeskundigen aan de uitvoeringspunten van dit Actieprogramma, gericht op mensen met een beperking. In 2022 starten we onder meer met het versterken van de inzet van ervaringsdeskundigen in het sociaal domein. Dat doen we aan de hand van onze visie die we 2021 in samenwerking met regiogemeenten hebben opgesteld. 2. De Regenboogagenda 2021-2024. In 2022 werken we samen met het Regenboognetwerk aan 8 thema’s, waarbij we vooral inzetten op de speerpunten als: zorg & welzijn, bi-culturele LHBTIQ+-mensen (LHBTIQ+ staat hierbij voor lesbisch, homoseksueel, biseksueel, transgender, intersekse, queer en andere (non-binaire) seksuele en genderidentiteiten) en veiligheid. We zijn gaststad voor de EuroGames 2022 Ook vindt in 2022 het meerdaagse internationale regenboog- sportevenement EuroGames plaats, waarmee we uitstralen dat Nijmegen zowel een Sport- als een Regenboogstad is! Voorafgaand aan het evenement, is voor 2021 en 2022 een side-eventprogramma opgezet voor de gehele provincie Gelderland. We zorgen voor een betere aansluiting tussen jeugdhulp en onderwijs

49

In 2021 zijn er werkgroepen gevormd waarin gemeenten, scholen en het samenwerkingsverband samen kijken naar de (verbetering van) aansluiting jeugdhulp en onderwijs. In 2022 starten we met pilots om deze verbinding te verbeteren. We verfijnen op basis van praktijkervaring de werkwijze van het Buurteam Jeugd & Gezin Per 1 januari 2022 is het Buurtteam Jeugd &Gezin een halfjaar operationeel. 2022 en verder benutten we om de werkwijze van de Buurtteams verder door te ontwikkelen, mede op basis van een actief leerproces gericht op praktijkervaringen, samen met onze partners. We hebben nieuwe (regionale) contracten voor ambulante jeugd-GGZ In 2021 hebben we de jeugd-GGZ (Geestelijke Gezondheidszorg) samen met de regiogemeenten opnieuw aanbesteed. Deze contracten gaan per 1 januari 2022 in. Het zijn langdurige contracten en kunnen maximaal 9 jaar gelden. Samen met de gecontracteerde partijen blijven we werken aan de transformatie binnen de jeugd-GGZ. We voeren de Wet verplichte GGZ in nauwe samenwerking met ketenpartners en regiogemeenten in Gelderland-Zuid uit In 2021 heeft een evaluatie van de uitvoering van de Wvggz plaats gevonden, waaruit bleek dat de uitvoering op hoofdlijnen goed verloopt en er geen aanleiding was voor grote aanpassingen in de wijze waarop de Wvggz-taken zijn georganiseerd. Deze werkwijze zetten we in 2022 door.

Er komt een multidisciplinair WijkGGZ-team We realiseren in 2022 samen met zorgverzekeraars en ketenpartners in alle stadsdelen in aansluiting op de Buurtteams een multidisciplinair wijkGGZ-team om te zorgen voor een sluitend netwerk in wijken voor mensen met psychische kwetsbaarheid die zelfstandig wonen. De wijkGGZ-teams zullen in eerste instantie beperkt van opzet zijn; de teams zullen vooral meerwaarde hebben vanwege de multidisciplinaire (combinatie van ggz, verslaving en verstandelijke beperking) expertise, consultatie & advies en kortdurende interventies die op wijkniveau beschikbaar komen. Er komt een multidisciplinair WijkGGZ-team We realiseren in 2022 samen met zorgverzekeraars en ketenpartners in alle stadsdelen in aansluiting op de Buurtteams een multidisciplinair wijkGGZ-team om te zorgen voor een sluitend netwerk in wijken voor mensen met psychische kwetsbaarheid die zelfstandig wonen. De wijkGGZ-teams zullen in eerste instantie beperkt van opzet zijn; de teams zullen vooral meerwaarde hebben vanwege de multidisciplinaire (combinatie van ggz, verslaving en verstandelijke beperking) expertise, consultatie & advies en kortdurende interventies die op wijkniveau beschikbaar komen.

We besteden de nieuwe contracten voor de dyslexiebehandeling van jeugdigen met ernstige enkelvoudige dyslexie regionaal aan Samen met de regio Rijk van Nijmegen voeren we deze aanbesteding uit. De contracten kunnen niet meer verlengd worden na 31 december 2022, de nieuwe contracten gaan per 1 januari 2023 in. De input van externe partners als het onderwijs worden hierin meegenomen. We starten met de uitvoering van de Nieuwe wet inburgering (nWi) Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet inburgering in werking. Voor statushouders die onder deze nieuwe wet vallen, organiseren we een brede intake en een inburgeringstraject gericht op zowel taal als participatie. Hiervoor hebben we met de regiogemeenten in het rijk van Nijmegen taaltrajecten ingekocht en afspraken gemaakt met onder meer het WerkBedrijf en onderwijsinstellingen. Daarnaast continueren we onze aanpak voor de groep, waarvoor de oude wet nog geldt. We zorgen voor goede en herkenbare dienstverlening welzijn aan ouderen Per 2022 organiseren we de ouderenadviseurs separaat van de Buurtteams, waardoor ze voor zowel onze oudere inwoners als de ketenpartners makkelijker te vinden zijn. Ook zorgen we voor toegankelijke dagbesteding voor ouderen, verspreid over de stad. Hiervoor sluiten we nieuwe subsidiecontracten af met de zorgaanbieders. We pakken de uitvoeringsagenda Dierenwelzijn op 50

In 2021 hebben we de uitgangspunten van ons dierenwelzijnsbeleid vastgesteld, met daaraan gekoppeld een uitvoeringsagenda voor 2021 en 2022. We richten ons onder meer op het realiseren van een Nijmeegs platform Dierenwelzijn en het informeren van alle Nijmegenaren over deze agenda. Verdere ondersteuning en hulp voor jeugd en gezin Naast de reguliere activiteiten kenmerkt 2022 zich door de uitvoering van de volgende activiteiten: We ontwikkelen een lokale aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling In 2021 hebben we een regionale aanpak ‘Samen voor een thuis zonder geweld 2021-2025’ ontwikkeld. In 2022 bouwen we hierop verder om ook een lokale aanpak te ontwikkelen. We zetten de wervingscampagne voor pleegzorg voort We doen dit zodat er meer aandacht, kennis en bekendheid rondom pleegouderschap komt. We hopen dat hierdoor meer mensen zich aanmelden als pleegouder, zodat er meer pleeggezinnen komen voor kinderen op de wachtlijst. We evalueren de inzet en de werkwijze van de Verwijsindex Risicojongeren (VIR) De VIR is een landelijk hulpmiddel om onderlinge afstemming tussen professionals te versterken. Het is een wettelijk verplicht instrument. In 2022 evalueren we de werking van dit instrument in onze regio, samen met onze samenwerkingspartners.

We werken vanaf 1 januari 2022 volgens de nieuwe Wet wijziging woonplaatsbeginsel Dit houdt in dat wij als gemeente vanaf 1 januari 2022 verantwoordelijk zijn voor jeugdigen die ten tijde van de hulpvraag ingeschreven zijn in Nijmegen, óf direct voorafgaand aan een indicatie voor verblijf ingeschreven stonden in Nijmegen. Voorheen werd de verantwoordelijke gemeente bepaald aan de hand van de woonplaats van de gezaghebbende ouder(s)of voogd. We dragen regionaal en bovenregionaal bij aan passende hulp in complexe situaties Dit doen wij onder andere in het regionaal expertiseteam, het Overleg Passende Hulp, zodat regionaal samengewerkt wordt tussen zorgaanbieders, verwijzers en uiteindelijk kinderen en hun gezinnen. Dit met het doel om regionaal passende hulp te realiseren en te leren van deze complexe casussen. We zijn daarnaast opdrachtgever en medeontwikkelaar van een bovenregionaal expertisecentrum/netwerk in Gelderland. Dit expertisecentrum/netwerk biedt consultatie en advies en helpt bij het organiseren van passende hulp en kennisdeling voor een zeer kleine groep kinderen en jongeren bij wie het in de regio Rijk van Nijmegen niet lukt om passende hulp te organiseren.

We werken vanaf 2022 in heel Gelderland met uniforme contracten, tarieven en heldere samenwerkingsafspraken met de Gecertificeerde Instellingen (GI) voor jeugdbescherming Voorheen waren er bovenregionaal grote verschillen in tarieven, contracten en de samenwerking in de praktijk. In de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming zijn er op bovenregionaal niveau uniforme afspraken gemaakt over en met de Gecertificeerde Instellingen. We verbeteren aandacht en zorg voor kwetsbare gezinnen In 2022 werken we intensiever samen met Gecertificeerde Instellingen, Veilig Thuis, Raad voor de Kinderbescherming en lokale teams in zogenaamde toekomsttuinen. Met deze afspraken kunnen jeugdbeschermingsorganisaties investeren in hun personeel en de caseload van jeugdbeschermers verlagen. We kunnen sneller ingrijpen op signalen van onveiligheid en daarmee het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen omlaag brengen. Ook kunnen we de inzet van (hoog)specialistische jeugdzorg efficiënter organiseren en daarmee de administratieve lasten verlagen. Al deze elementen zorgen voor het hogere doel: het verbeteren van aandacht en zorg voor kwetsbare gezinnen. We verzorgen voor Gelderland de coördinatie voor de uitvoering van de uitkering uitbreiding acute jeugd-GGZ De uitkering loopt van 1 juli 2021 tot en met 31 december 2022.

Met deze specifieke uitkering wordt enerzijds beoogd dat de ambulante én klinische crisiscapaciteit in de acute jeugd-ggz wordt uitgebreid, en anderzijds dat de druk op de acute jeugd-GGZ wordt verlicht door uitbreiding van reguliere behandelcapaciteit. In Gelderland wordt uitvoering gegeven aan deze uitkering door zorgaanbieders GGNet en Karakter.

51

We evalueren netwerk Tussen Wal en Schip Bij de overgang van de jeugdhulp voor de leeftijd 18-/18+ zien we nog knelpunten. Hiervoor hebben we nieuw leven geblazen in het netwerk Tussen Wal En Schip (TWES) en het bijbehorende casusoverleg. In dit netwerk en casusoverleg benaderen we problemen in overgang naar zelfstandigheid bij jongeren richting volwassenheid. Dit doen we vanuit de zogenaamde big 5 (support, wonen, werk & inkomen, onderwijs en zorg & welzijn). We gaan dit netwerk en bijbehorend casusoverleg in 2022 evalueren en doorontwikkelen, met als doel de ondersteuning van deze jongeren te verbeteren. Verdere ondersteuning en hulp aan volwassenen/wonen met zorg Naast de reguliere activiteiten kenmerkt 2022 zich door de uitvoering van de volgende activiteiten: We creëren een solide basis voor de regionale samenwerking beschermd wonen en maatschappelijke opvang per 2023 We werken de gemaakte afspraken over regionale samenwerking inzake beschermd wonen en maatschappelijke opvang verder uit en zorgen voor een regionale begroting, zodat we per 2023 de rol van centrumgemeente kunnen blijven vervullen en de zorg aan de inwoners van Nijmegen (en regio) wordt gecontinueerd.

We wijzigen de toegang tot ‘klassieke’ Wmo voorzieningen (hulpmiddelen, hulp bij huishouden e.d.) Met het afschaffen van de sociale wijkteams en het oprichten van de Buurtteams is ook besloten dat wij als gemeente de toegang tot ‘klassieke’ Wmo voorzieningen met ingang van 1 januari 2022 weer zelf gaan verzorgen. We blijven dit wijkgericht doen en sluiten nauw aan bij de Buurtteams, maar de medewerkers zijn weer in dienst van de gemeente zelf. Uitgangspunt hierbij is adequate dienstverlening aan onze inwoners. We realiseren en continueren wonen met zorg en ondersteuning Bij woon-zorgopgaven op de woningmarkt spelen landelijke, regionale en lokale, alsmede kwantitatieve als kwalitatieve vraagstukken. Om hier resultaten te bereiken werken we nauw samen met inwoners(organisaties), gemeenten in onze regio, woningcorporaties, ontwikkelaars en een breed scala aan andere (zorg)instellingen en organisaties. We blijven ons in 2022 gericht inzetten voor huisvesting van doelgroepen met een hulpvraag en de (groeiende groep) ouderen. We maken ruimte om de woonmogelijkheden van deze doelgroepen in de bestaande voorraad en bij nieuwbouw te vergroten. In 2022 continueren we in dit kader Binder (wonen in oude belastingkantoor) en starten we met Droombankje, een tussenvoorziening voor economisch daklozen.

Aandachtgroepen voor 2022 zijn verder statushouders, die ook zijn aangewezen op betaalbare woonruimte. Op basis van de ontwikkelvisie Winkelsteeg werken we aan de voorbereiding van de transformatie van dit gebied om zo ruimte te bieden aan werken, wonen en (maatschappelijke) voorzieningen. Vooruitlopend daarop werken we in 2022 samen met de woningbouwcorporatie aan de afronding van de realisatie van circa 500 flexibele woningen, NDW21. Dit wordt een gemengde, leefbare wijk in het hart van Winkelsteeg. We zijn gestart met de bouw van de zorgwoningen voor dak- en thuislozen met zware psychische/psychosociale problematiek in Nijmegen-Noord en in de Weezenhof. We organiseren passende ondersteuning bij het wonen voor deze doelgroep. Ook in de regio kijken we naar mogelijkheden om deze bijzondere woonvorm te realiseren en sluiten we aan bij lokale initiatieven. We breiden het aantal trajecten Housing First verder uit in Nijmegen en in de regio. Housing First is een vorm van wonen met ambulante, intensieve begeleiding en bedoeld voor dakloze mensen met meervoudige problemen, waarbij de toewijzing van een woning de start is van een traject waarbij zelfstandig wonen het doel is. We gaan door met de ambulantisering: van beschermd wonen naar beschermd thuis We willen zorg dichtbij de inwoners organiseren.

Noodgedwongen (tijdelijke) verhuizingen naar instellingen willen we indien mogelijk voorkomen. We breiden daarom het aantal beschermd thuis plekken verder uit en brengen waar mogelijk het aantal beschermd wonen plekken verder terug. We verminderen de druk op de opvang en borgen de winteropvang voor daklozen

52

De maatschappelijke opvang staat onder druk omdat er meer daklozen zijn. We verminderen deze druk door enerzijds meer aandacht te vragen en projecten op te starten om het wonen (al dan niet met begeleiding) te faciliteren zoals Droombankje en Binder. Anderzijds doen wij dit door (tijdelijk) te zorgen voor extra opvangplekken. Tegelijkertijd zorgen wij voor een adequate winteropvang waarbij we rekening houden met eventuele coronamaatregelen. We verbeteren hulp aan straatsekswerkers De tippelzone blijft open en wij blijven zorg en ondersteuning bieden aan straatsekswerkers. Wel zetten wij hierbij de komende periode in op het ontwikkelen van een hulpmethodiek die meer aansluit bij deze doelgroep om hun meer en beter te motiveren om uit het straatsekswerk te stappen. Schuldhulpverlening Naast de reguliere activiteiten kenmerkt 2022 zich door de uitvoering van de volgende activiteiten: We investeren in laagdrempelige en effectieve ondersteuning bij (dreigende) financiële problemen: vroeger, sneller en beter Het huidige beleidsplan financiële dienstverlening en schuldhulpverlening loopt af in 2022. Samen met relevante partners werken we in 2022 aan een nieuw beleidsplan voor de periode 2023 – 2026. Hierin staat hoe gemeente Nijmegen het beleid voor integrale schuldhulpverlening vorm geeft.

Het geeft uitvoering aan de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en onze ambities voor de komende jaren. Het uitgangspunt is laagdrempelige en effectieve ondersteuning voor onze inwoners, waaronder ook de inzet van de financieel experts in de wijk (FEW) bij (dreigende) financiële problemen: vroeger, sneller en beter. We implementeren de Wet adviesrecht gemeenten bij schuldbewind Op basis van deze wet kunnen gemeenten de rechtbank adviseren of iemand met problematische schulden hulp moet krijgen van een beschermingsbewindvoerder. Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan het convenant met de bewindvoerders. Hierin maken we eenduidige afspraken met de bewindvoerders over in-, door- en uitstroom van inwoners voor een zo goed mogelijke dienstverlening en het sneller regelen van schulden. We optimaliseren de keten van schulphulpverlening aan ondernemers De coronacrisis had een groot effect op ondernemers. In 2020 en 2021 moesten veel zelfstandigen een beroep doen op steunmaatregelen vanuit het Rijk. In 2022 wordt duidelijk welk effect het wegvallen van deze steunmaatregelen heeft. Om te voorkomen dat problematische schulden ontstaan en om te zorgen dat ondernemers met geldzorgen en/of schulden zo goed mogelijk worden geholpen werken we proactief aan het verbeteren van de keten

Wat hebben we dit jaar bereikt Ambitie

We hebben wijken met een vitaal & gezond leefklimaat waar inwoners zich thuis voelen en mee kunnen doen.

We hebben met onze sociale partners een gezamenlijke stadsdeelanalyse in Lindenholt uitgevoerd. Voor het versterken van de sociale basis in de stad gaan we de komende jaren werken met de methodiek van stadsdeelprogrammeren. In 2022 hebben we een eerste stap gezet in de gebieden Lindenholt, Zuid en Oost. In Lindenholt is met onze partners een gezamenlijke analyse van de verbeterpunten uitgevoerd. Nadat bewoners hebben meegedacht over de prioritering, zullen in 2023 de uitvoeringsprogramma’s in de stadsdelen worden uitgewerkt. In de overige stadsdelen is in 2022 het gebiedsgerichte werken vormgegeven met de voorlopers van stadsdeelprogrammeren: de stadsdeelagenda’s en de preventieprogramma’s jeugd. We hebben de gezondheid van de leefomgeving in onze wijken verbeterd Op diverse manieren hebben we het actief bewegen in de openbare ruimte gestimuleerd. Zo hebben we in Meijhorst samen met partners in de wijk plannen voor een Kwiekroute gemaakt, hebben we in Bottendaal samen met het ROC een QR-fitroute aangelegd en in Lindenholt een pumptrack gerealiseerd. Ook hebben we In Hegdambroek en Brakkenstein de eerste sociale knooppunten in de stad voorbereid en zullen Bottendaal, de

53

Landbouwbuurt, Hatert, Oud Lent en de Ackerwijken volgen. Groene sociale knooppunten zijn centraal gelegen groene plekken in de wijk waar bewoners van alle leeftijden kunnen bewegen, ontmoeten, spelen en sporten. Om de leefwereld te verbeteren zijn we daarnaast in oktober 2022 in samenwerking met Jantje Beton, IVN en de GGD in Grootstal gestart met het project Gezonde buurt. Tot slot hebben we met ondersteuning van de GGD het aantal schoolmoestuinen vergroot (medio 2022 zijn het er 25) en is de kwaliteit en continuïteit van de tuinen verbeterd. Gezondheidswinst voor iedereen bereikt Gezondheid is niet voor iedereen vanzelfsprekend en de kansen zijn ongelijk verdeeld. Via de preventieplatforms jeugd zijn in de wijken diverse maatregelen rond bewegen en voeding uitgevoerd. Verder is gewerkt aan gezondheid voor iedereen door: met de zorgverzekeraar in Hatert de pilot Gecombineerde Leefstijl Interventie voor mensen met obesitas te starten; het project Fitcoins van uitvoeringsbudget te voorzien, waardoor inmiddels ca. 400 mensen een account hebben aangemaakt waarmee zij VincentiusVitaal-community-lid zijn geworden; en de collectieve aanvullende zorgverzekering (CAZ) uit te breiden. Met onder meer Bindkracht10 en de GGD is een werkgroep gevormd om taboeonderwerpen bespreekbaar te maken onder mensen met een migratieachtergrond.

Ruimte voor ontmoeten in verschillende wijkcentra In 2022 zijn we verder gegaan met de toepassing van het beleid Ruimte voor ontmoeting in de gemeentelijke wijkaccommodaties. We hebben gewerkt aan het actualiseren van het verhuurkader. De besluitvorming hierover vindt plaats in 2023. Daarnaast hebben we meerdere wijkcentra gemoderniseerd: we hebben de binnenruimte van wijkcentrum Dukenburg gemoderniseerd en de tuin van het Wijkatelier in Lindenholt aangepakt. Ook zijn voorbereidingen getroffen voor een herinrichting van ’t Oude Weeshuis in de benedenstad en hebben we nog enkele Buurtteams en Stips geplaatst in de wijkcentra.

Ambitie

We zorgen dat inwoners eigen regie kunnen voeren over hun leven, gezin en gezondheid en actief deel kunnen nemen aan de maatschappij. Men heeft respect voor elkaar en ondersteunt elkaar.

Regenboognetwerk versterkt en uitgebreid We hebben bij de start van de uitvoering van de Regenboogagenda vooral geïnvesteerd in het versterken en uitbreiden van het regenboognetwerk in de stad, waarmee we samen werken aan de acht thema’s van de Regenboogagenda. Met de extra middelen uit het coalitieakkoord hebben we in twee subsidierondes 25 initiatieven vanuit de stad extra kunnen ondersteunen die bijdragen aan de doelstellingen van de Regenboogagenda. Nijmegen met de EuroGames 2022 op de kaart als Sport- en Regenboogstad In juli 2022 vond in Nijmegen de EuroGames plaats, waarmee we Nijmegen nationaal en internationaal op de kaart hebben gezet als Sport- en Regenboogstad. Door middel van het bijbehorende side-eventprogramma voor de gehele provincie Gelderland is ook regionaal aandacht besteed aan inclusief sporten en bewegen. Dienstverlening voor ouderen in onze stad verbeterd De ouderenadviseurs zijn actief in de wijken en werken vanuit de wijkcentra, waardoor informatie, advies en ondersteuning voor ouderen dichtbij en toegankelijk is. Ouderenadviseurs hebben een belangrijke taak in verwijzing, onder andere naar laagdrempelige dagbesteding. In 2022 hebben we hiervoor nieuwe subsidiecontracten met zorgaanbieders afgesloten, die deze vorm van dagbesteding verspreid over de stad en daardoor dichtbij ouderen aanbieden.

We hebben de toegankelijkheid voor iedereen vergroot Tijdens het congres Gelijk is Gelijk, dat dit jaar in Nijmegen is gehouden in samenwerking met het Zelfregiecentrum, heeft de gemeente samen met lokale organisaties een convenant ondertekend waarin de intentie is uitgesproken te werken aan een inclusieve stad voor mensen met een beperking. Bij de uitvoering van het Actieprogramma inclusie hebben we in 2022 extra aandacht gehad aan de inzet van ervaringsdeskundigen. Ook hebben we gewerkt aan het verbeteren van de toegankelijkheid van de gemeentelijke websites. Daarnaast is 54

eind 2022 het Handboek Nijmegen toegankelijk geëvalueerd en zijn vervolgacties voor komend jaar benoemd die bijdragen aan het verbeteren van de fysieke toegankelijkheid. Dierenwelzijn in de stad is verbeterd We zijn in gesprek gegaan met Dierenvoedselbank Happy Feet, wat heeft geleid tot nieuwe huisvesting in Wijkcentrum de Brack. Happy Feet kan hierdoor meer uitgiftemomenten organiseren, waardoor meer minima met huisdieren worden ondersteund. Daarnaast hebben we de financiële positie van de Dierenambulance Nijmegen (DAN) duurzaam versterkt. We hebben een voortrekkersrol in de regio genomen, met het resultaat dat de DAN met de meeste gemeenten nieuwe contractafspraken maakt of heeft gemaakt. Met de geactualiseerde tarieven is de DAN daarmee beter in staat duurzaam hun wettelijke taken uit te voeren. Het totaal aantal jeugdigen in jeugdhulp is in 2022 stabiel gebleven 2022 is het eerste volledige jaar waarin de Buurtteams Jeugd & Gezin actief zijn geweest. In 2022 hebben 1.998 gezinnen een beroep gedaan op de Buurtteams Jeugd en Gezin. De gemiddelde wachttijd bij de Buurtteams was aan het begin van het jaar 28 dagen. Eind 2022 is de wachttijd gehalveerd tot 14 dagen. Het aantal jeugdigen dat een vorm van geïndiceerde jeugdhulp ontvangt is de laatste jaren ongeveer gelijk gebleven: 4.199 in 2022 ten opzichte van 4.223 in 2021.

We zien nog niet direct een afname in het totaal aantal jeugdigen dat een ambulante vorm van jeugdhulp ontvangt, zoals begeleiding of jeugd-ggz. Op dit moment gaat het om 3.904 jeugdigen in 2022 t.o.v. 3918 in 2021. Aansluiting tussen onderwijs en jeugdhulp verbeterd. In 2022 zijn diverse pilots uitgevoerd om de aansluiting onderwijs-jeugdhulp te verkennen. Ook zijn er samenwerkingsafspraken gemaakt tussen zes pilotscholen en de buurtteams om de samenwerking te verbeteren. Deze pilots worden in 2023 verbreed en doorontwikkeld. In 2022 zijn alle reguliere vo-scholen in Rijk van Nijmegen op eenzelfde manier gaan samenwerken met leerplicht en de jeugdarts om de aanpak rondom ziekteverzuim te verbeteren. Alle scholen werken nu volgens het stappenplan (een poster) waarop de verschillende medewerkers binnen school weten hoe zij op welk moment handelen als een leerling zich ziekmeldt. Er worden periodiek triagegesprekken gevoerd met de jeugdarts en leerplichtambtenaar, zodat zij vroegtijdig betrokken zijn bij de leerlingen. Buurtteams Jeugd en Gezin nog steviger ingebed in de wijk. Er zijn stevige samenwerkingsafspraken gemaakt met cruciale partners zoals het onderwijs, de kinderopvang, de jeugdgezondheidszorg, huisartsen, veiligheidspartners, zorgaanbieders, Stip, financieel experts in de wijk en jongeren- en kinderwerk.

Hierdoor kan er sneller worden geschakeld en preventiever worden gewerkt. De Buurtteams maken steeds meer gebruik van de mogelijkheden die de wijk en stedelijke voorzieningen bieden. Ook participeren de Buurtteams in de stadsdeelprogrammering met betrekking tot de sociale basis. In 2023 worden leercirkels opgezet met cruciale partners om de samenwerking met de Buurtteams verder te versterken. Wet adviesrecht gemeenten bij schuldenbewind geïmplementeerd Op 1 januari 2021 kunnen gemeenten gebruik maken van de mogelijkheid om advies uit te brengen na de instelling van beschermingsbewind wegens problematische schulden of verkwisting (ook wel schuldenbewind genoemd). Vanaf februari 2022 maakt de gemeente Nijmegen hier gebruik van. Laagdrempelige en effectieve ondersteuning bij (dreigende) financiële problemen verbeterd In 2022 is besloten om voor een jaar aan te sluiten bij de Nederlandse Schuldhulproute (NSR). De bedoeling was om in een vroeg stadium signalen op te vangen van mensen die grote kans hebben om op termijn in financiële problemen te komen. Inwoners kunnen via Geldfit (het digitale startpunt van de NSR) worden doorverwezen naar passende hulpverlening, algemeen of specifiek in Nijmegen. Daarnaast is er het landelijke gratis telefoonnummer 0800-8115 en Geldfit zakelijk.

De inzet op vroegsignalering via de Financieel Experts in de Wijk (FEW) is in 2022 gestart met deelname aan het experiment om naast de signalen van de vastelastenpartners ook hypotheeksignalen te ontvangen. Gekeken wordt of mensen met schulden, die nog niet in beeld zijn bij gemeenten, zo sneller worden bereikt. Ook is er speciale aandacht voor signalen van jongeren. Naast de inzet van een financieel hulpverlener gaat ook een

55

jongerenwerker mee. De gebleken meerwaarde van deze samenwerking om jongeren te bereiken heeft tot een vervolg op deze pilot geleid in 2023. Ambitie

We zorgen dat kinderen en volwassenen zo veel mogelijk in een (veilige) thuissituatie kunnen leven. We versterken inwoners en gezinnen die de basis van het bestaan niet (meer) op orde hebben of deze dreigen te verliezen.

In 2022 zien we een stijging in het aantal jeugdigen in (specialistische) jeugdzorg en meer inzet van Veilig Thuis In 2022 kregen 441 jeugdigen een vorm van jeugdhulp met verblijf (zoals pleegzorg, gezinshuizen of residentiële jeugdhulp). In 2021 waren dit er nog 414. De jeugdigen die als gevolg van het woonplaatsbeginsel onder de verantwoordelijkheid van Nijmegen zijn gekomen, zitten vooral in pleegzorg of gezinshuizen. Zo zien we in de residentiële jeugdhulp een afname: 175 jeugdigen in 2022 ten opzichte van 204 in 2021. Over het algemeen zien we een positieve trend: de nieuwe instroom in verblijf neemt jaarlijks af. Het gevolg van het woonplaatsbeginsel zien we ook terug in de jeugdbeschermingsketen. Hoewel het totaal aantal jeugdigen waar een gecertificeerde instelling bij betrokken is, stabiel is gebleven (499 in 2022, 505 in 2021) zien we met name meer jeugdigen met een kinderbeschermingsmaatregel en minder jeugdigen met een jeugdreclasseringsmaatregel. In 2022 heeft Veilig Thuis 7.530 adviezen gegeven, dat is een stijging van 4 procent ten opzichte van 2021. Veilig Thuis heeft 2.901 meldingen opgepakt, dat is een stijging van 13%. Er zijn 2.247 overdrachten geweest, dat is een stijging van 1%. Veilig Thuis werkt mee met verschillende landelijke ontwikkelingen zoals de proeftuinen in Nijmegen Dukenburg en Zaltbommel.

We werken volgens het nieuwe woonplaatsbeginsel In 2022 hebben we de nieuwe Wetswijziging woonplaatsbeginsel geïmplementeerd binnen onze gemeente. Op 27 januari 2022 is er een momentopname gemaakt van inkomende en uitgaande jeugdigen. Voor Nijmegen kwam dit neer op 154 inkomende jeugdigen en 69 uitgaande jeugdigen. Deze wijziging heeft tevens veel impact op onze begroting en monitoring. Voor alle jeugdigen in onze gemeente die jeugdhulp ontvingen, hebben uitgezocht wat de verantwoordelijke gemeente zou moeten zijn per 1 januari 2022. Vervolgens zijn deze jeugdigen overgedragen naar de juiste gemeente. Daarnaast zijn er jeugdigen aan onze gemeente overgedragen. Hiervoor zijn er door het Regionaal Ondersteuningsbureau, per zorgaanbieder, contractuele afspraken gemaakt zodat zij de geleverde jeugdhulp konden declareren. Ook met het Buurtteam Jeugd en Gezin zijn afspraken gemaakt hoe ze regie konden uitvoeren over deze nieuwe groep jeugdigen waar wij als gemeente verantwoordelijk voor werden. Regeling acute jeugd-GGZ voor heel Gelderland verlengd De uitkering liep oorspronkelijk van 1 juli 2021 tot en met 31 december 2022. Eind vorig jaar is door het ministerie van VWS besloten om de regeling met een jaar te verlengen, omdat de acute problemen in de jeugd-ggz nog steeds spelen. De regeling geldt voor het hele werkgebied van Karakter en GGNet.

In totaal gaat het om meer dan vijftig gemeenten. Tot nu toe is er o.a. meer behandelcapaciteit gerealiseerd op verschillende spoedpoli’s, de HIC (High & Intensive Care), op het gebied van eetstoornissen en Intensive Home Treatment. Ook is er extra geïnvesteerd in consultatie en advies om andere zorgaanbieders en artsen te ondersteunen in het oppakken, of voorkomen, van crisisvraagstukken. Bijgedragen aan regionale passende hulp in complexe situaties In de regio Rijk van Nijmegen zijn er in 2022 in totaal 199 aanmeldingen gedaan bij het vooroverleg, bij 51 casussen heeft dit geleid tot bespreking in het Overleg Passende Hulp met een multidisciplinair team van experts van verschillende zorgaanbieders. Overleg Passende Hulp verder ontwikkeld naar een Regionaal Expert Team In 2022 hebben we voor gecertificeerde instellingen de verplichting om alle uithuisplaatsingen bij het Overleg passende Hulp (OPH) te melden losgelaten, op voorwaarde dat we het aantal uithuisplaatsingen blijven volgen. Met de ontwikkeling van een nieuw regionaal dashboard Ini8 instroom Verblijf lukt dit. Het aantal unieke uithuisplaatsingen (jeugdigen die voor het éérst in verblijf komen) is in 2022 gestegen, van 127 t.o.v. 108 in 2021. Echter het grootste deel ervan (70) is het gevolg van de administratieve wijziging van het woonplaatsbeginsel. Per 56

1 januari 2023 vervalt de verplichting voor alle verwijzers en gaat het netwerk verder onder een nieuwe naam: Regionaal Expert Team (RET). Daarnaast hebben we onze praktijkervaring mogen inbrengen bij de ontwikkeling van een nieuwe, landelijke RETmonitor. Het idee is om meer te leren van complexe casuïstiek zodat inzichten vertaald worden in regionaal beleid en inkoop. Om ook achteraf te kunnen leren van een ‘zorgcarriëre’ bij vastgelopen casuïstiek, is het mogelijk gemaakt een pseudobouwsteen toe te voegen in het regionaal berichtenverkeer. Expertisenetwerk BOEG verder ontwikkeld Het Bovenregionaal Expertisenetwerk Gelderland (BOEG) voert de functies rondom consultatie en advies, het organiseren van zorg en leren uit. Er zijn in 2022 veel activiteiten uitgevoerd in heel Gelderland, ook in ons werkgebied. Procesregisseurs en hyperspecialisten ondersteunen regio’s in Gelderland met het realiseren van hypermaatwerk. Er is met zorgaanbieders samengewerkt en kleinschalig verblijf ontwikkeld om uitstroom uit zwaarder verblijf (open en gesloten groepen op terreinvoorzieningen) mogelijk te maken. Ook is in 2022 kennis en expertise bij eetstoornissen gebundeld in een netwerk (K-EET). En wordt er nu samengewerkt met kennisinstituten zoals HAN bij belangrijke thema’s zoals verklarende analyse, het werken met informeel mentorschap en gelijkwaardig samenwerken.

Lokale aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling opgesteld In deze lokale agenda huiselijk geweld en kindermishandeling benoemen we een aantal concrete acties waar we als stad het afgelopen jaar mee zijn gestart:  Meer aandacht bij het onderwijs voor kinderen en jongeren met een onveilige thuissituatie;  Samenwerken aan veiligheid;  Een lokale alliantie financieel misbruik bij ouderen in Nijmegen;  De juiste ondersteuning bij complexe scheidingen;  Werken met migrantenorganisaties en sleutelfiguren bij HGKM in het algemeen en bij eergerelateerd geweld in het bijzonder. In 2022 is het convenant en privacy protocol TWES 18-/18+ ondertekend. Ruim 25 partijen hebben zich gecommitteerd aan samenwerking rond complexe casuïstiek van jongeren in overgang naar volwassenheid. Tevens is een start gemaakt met het bieden van maatwerk voor deze doelgroep, middels de doorbraakmethode. Huisvesting aandachtsgroepen De (sociale) woningmarkt stond in 2022 onder toenemende druk. Dit leidt tot groeiende vraagstukken rondom huisvesting van aandachtsgroepen, waaronder ouderen, statushouders dak-en thuislozen en de doorstroom vanuit Beschermd Wonen. In 2022 zijn enkele landelijke programma’s ontwikkeld zoals een ‘Een Thuis voor iedereen’ en ‘Wonen en Zorg voor ouderen’. De eerste voorbereidingen zijn gestart om deze programma’s in een lokale en regionale Woonzorgvisie uit te werken.

NDW21 Op basis van de ontwikkelvisie Winkelsteeg werken we aan de voorbereiding van de transformatie van dit gebied om zo ruimte te bieden aan werken, wonen en (maatschappelijke) voorzieningen. Vooruitlopend daarop werken we in 2022 samen met de woningbouwcorporatie aan de afronding van de realisatie van circa 500 flexibele woningen, NDW21. Dit wordt een gemengde, leefbare wijk in het hart van Winkelsteeg. De financiering én voorbereidingen noodzakelijk voor de komst van circa 500 flexibele woningen op NDW21 waren uitdagender dan vooraf ingeschat, maar medio 2023 verwachten wij de eerste bewoners te verwelkomen. Zorgwoningen We zijn gestart met de bouw van de zorgwoningen voor dak- en thuislozen met zware psychische/psychosociale problematiek in Nijmegen-Noord en in de Weezenhof. We organiseren passende ondersteuning bij het wonen

57

voor deze doelgroep. Ook in de regio kijken we naar mogelijkheden om deze bijzondere woonvorm te realiseren en sluiten we aan bij lokale initiatieven. In april 2022 zijn de 8 zorgwoningen in de Weezenhof opgeleverd en succesvol in gebruik genomen. Housing First We hebben het aantal trajecten Housing First in Nijmegen en in de regio uitgebreid. Housing First is een vorm van wonen met ambulante, intensieve begeleiding en bedoeld voor dakloze mensen met meervoudige problemen, waarbij de toewijzing van een woning de start is van een traject waarbij zelfstandig wonen het doel is. In 2022 zijn in Rijk van Nijmegen 10 trajecten Housing First opgestart en zijn de eerste voorbereidingen gestart om trajecten in Rivierenland mogelijk te maken. Ambulantisering van beschermd wonen naar beschermd thuis Zoals ook in de evaluatie van het beleidsplan is aangegeven is de doelstelling zoals gesteld in het beleidsplan Samen Dichtbij ten aanzien van de ambulantisering (om de helft van de intramurale bedden in 2030 te hebben afgebouwd) inmiddels achterhaald. Dit heeft te maken met de reeds afgebouwde bedden, de overgang van bedden naar een ander financieringsregime (Wet langdurige Zorg) en de uitdaging om doorstroom van cliënten naar een eigen woonplek te realiseren.

We constateren in 2022 dat we qua beschermd wonen plekken voor de regio Gelderland Zuid een niveau hebben bereikt, waarbij verdere afbouw niet gepast is. Een basisaanbod voor onze kwetsbaarste bewoners blijft de komende jaren noodzakelijk en wenselijk. Wel constateren we dat we moeten blijven inzetten op de opbouw van meer ambulante 24-uurszorg (beschermd thuis). Druk op de opvang en borgen de winteropvang voor daklozen verminderd De maatschappelijke opvang staat onder druk omdat er meer daklozen zijn. We verminderen deze druk door enerzijds meer aandacht te vragen en projecten op te starten om het wonen (al dan niet met begeleiding) te faciliteren zoals Droombankje en Binder. Anderzijds doen wij dit door (tijdelijk) te zorgen voor extra opvangplekken. Tegelijkertijd zorgen wij voor een adequate winteropvang waarbij we rekening houden met eventuele coronamaatregelen. Sloop en nieuwbouw De Hulsen In de zomer van 2022 is de sloop van gebouw De Hulsen begonnen. Einddatum van de nieuwbouw is voorzien voor eind 2024. Sinds de sloop is het voormalige gebouw De Flet (nu heet het De Aanvang) gebruikt als eerste opvanglocatie voor klanten van IrisZorg. Bed Bad Brood-voorziening Wij hebben in 2022 de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers in de BedBadBrood -voorziening (25 plaatsen) voortgezet wegens humanitaire redenen en de risico’s voor de openbare orde en de volksgezondheid.

Straatsekswerkers We hebben de hulp aan (straat)sekswerkers verder verbeterd en zijn de hulpaanpak voor straatsekswerkers blijven inzetten. Er zijn hulpmethodieken ontwikkeld die beter aansluiten bij deze doelgroep. Lotsverbetering en motiveren om uit te stappen staan centraal. We hebben het kennisnetwerk in seksualiteit en sekswerk versterkt als het gaat om preventie, zorg, begeleiding en uitstapmogelijkheden uit de prostitutie. We hebben het burgerinitiatief om een Overweeghuis te realiseren ondersteund. Dit is een plek waar sekswerkers in rust kunnen overwegen hun leven een ander perspectief te geven en uit de prostitutie te stappen.

Verbonden partijen en samenwerking      58

Kracht10 Buurtteams Jeugd & Gezin Gecertificeerde Instellingen Gecontracteerde en gesubsidieerde zorgaanbieders op het gebied van Beschermd Wonen, Jeugd, Huishoudelijke Hulp, Maatschappelijker Opvang en (klassieke) Wmo Gemeenten in regio Rijk van Nijmegen & Gelderland Zuid

           

GGD Huisartsen en praktijkondersteuners jeugd Kinderopvang Maatschappelijke bewonersbedrijven (zoals BUUR, Wijkatelier, Wijkfabriek) Onderwijsinstellingen Politie en Justitie Sterker Sociaal Werk Stichting Buurtteam-organisatie Volwassenen Nijmegen Veilig Thuis Werkbedrijf Rijk van Nijmegen Woningbouwcoöperaties Diverse ov

Wat heeft het gekost Begrotingswijzigingen Bedragen x €1 mln

Besl.niveau Besl.datum

Besl.nr

Stadsbegroting 2022-2025 primitief

Baten

Lasten Saldo

-10,1

238,2

228,2

N

Wijzigingen BW-01793

2e voortgangsmonitor Verzamelvoorste

college

22-12-2021

122/2021

-1,2

-1,2

-2,4

V

BW-01806

Budget buurtteams volwassenen 2022

college

7-12-2021

4.4

0,0

0,0

0,0

N

BW-01808

1e Voortgangsmonitor 2022 Meldingen

raad

13-07-2022

41/2022

0,0

2,0

2,0

N

BW-01809

1e Voortgangsmonitor 2022 VZvoorstel

raad

13-07-2022

41/2022

-8,4

8,1

-0,3

V

BW-01821

Inburgering statushouders

college

08-03-2022

4.5

0,0

0,0

0,0

N

BW-01832

Uitv.motie Geef de Regenboog vleugel

raad

29-03-2022

18/2022

0,0

0,1

0,1

N

BW-01834

Basissubsidie Sterker 2022

college

10-05-2022

3.19

0,0

0,0

0,0

N

BW-01838

VM2-2022 Meldingen

raad

21-12-2022

92/2022

0,0

0,2

0,2

N

BW-01839

VM2-2022 Verzamelvoorstel

raad

21-12-2022

92/2022

-15,1

17,0

1,9

V

BW-01841

Extra inzet JGC op CB Hatert en Duk.

college

05-07-2022

4.8

0,0

0,0

0,0

N

BW-01846

Budgetoverheveling inde saldireserve

raad

08-06-2022

24/2022

0,0

0,1

0,1

N

BW-01852

Aanpak energie crisis 2022-2023

raad

30-11-2022

90/2022

0,0

0,9

0,9

N

Totaal

Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg

-34,7

265,3

230,6

N

De primitieve begroting bedroeg € 228,2 miljoen. Hier is € 2,4 miljoen aan toegevoegd, zodat de totale dynamische raming uitgekomen is op € 230,6 miljoen. Lastenzijde Ten opzichte van de primitieve begroting is € 27,1 miljoen toegevoegd aan de lastenzijde. Dit wordt veroorzaakt door: - 1e Voortgangsmonitor 2022 verzamelvoorstel * Specifieke uitkering vergroten beschikbaarheid acute jeugd-ggz (€ 4,7 miljoen) * Specifieke uitkering Bovenregionale Expertisecentra voor gespecialiseerde jeugdhulp (BOEG) (€ 2,8 miljoen) * Verlagen Eigen bijdragen Wmo beschermd wonen (€ 1,1 miljoen) -2e Voortgangsmonitor 2022 verzamelvoorstel * Opvang Oekraïne (€ 15,0 miljoen)

59

* Blokhuismiddelen (€ 1,4 miljoen) Batenzijde Ten opzichte van de primitieve begroting is € 24,6 miljoen toegevoegd aan de batenzijde. Dit wordt veroorzaakt door: zie voor de toelichting hierboven onder Lastenzijde. Een overzicht met links naar de bestuurlijke besluitvorming is beschikbaar onder de bijlagen, onderdeel begrotingswijzigingen Een overzicht met links naar de bestuurlijke besluitvorming is beschikbaar onder de bijlagen, onderdeel begrotingswijzigingen.

Ambities Bedragen x € 1 mln

Begroting 2022 Begroting 2022 na primitief wijziging

Rekening 2022

Verschil

Lasten Vitaal woon & leefklimaat in wijken Eigen regie, respect en onderlinge steun Ondersteuning volwassenen, gezinnen en kinderen

10,6 133,7 93,9

11,2 158,6 95,5

12,7 160,9 89,9

-1,4 N -2,3 N 5,6 V

238,2

265,3

263,5

1,8 V

5,1 2,2 2,8

5,2 23,4 6,2

4,8 26,0 6,5

0,4 N -2,6 V -0,3 V

10,1

34,7

37,3

-2,6 V

228,2

230,6

226,2

4,4 V

Baten Vitaal woon & leefklimaat in wijken Eigen regie, respect en onderlinge steun Ondersteuning volwassenen, gezinnen en kinderen Totaal per programma

Verschil = Begroting na wijziging -/- Rekening (V=voordeel; N=nadeel)

Totaal programma Aan het programma Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg geven we per saldo € 226,2 miljoen uit. Het grootste deel hiervan gaat naar de ambitie Eigen regie, respect en onderlinge steun (€ 133,0 miljoen). Binnen deze ambitie gaat het meeste geld naar de volgende doelen: Ambulante jeugdhulp en dagbesteding (€ 35,3 miljoen) en Zelfstandig wonen en participeren (€ 32,4 miljoen). Bij de ambitie Ondersteuning volwassenen, gezinnen en kinderen (€ 82,3 miljoen) gaat het meeste geld naar het doel Beschermende woonomgeving (€ 28,1 miljoen). Per ambitie Vitaal woon & leefklimaat in wijken Lastenzijde: Ten opzichte van de dynamische begroting is € 1,4 miljoen (12,5%) meer uitgegeven. Belangrijkste oorzaken van dit nadeel zijn: Voortschrijdend inzicht leidt tot aanpassing van afschrijvingstermijnen voor een specifieke groep noodlokalen. Tot het huidige boekjaar werd nog van een termijn van 40 jaar uitgegaan. Consequentie van de aanpassing naar 20 jaar is een afboeking van de boekwaarde (door extra afschrijving) met een nadelig resultaat van € 2,0 miljoen. Het voordeel van € 0,3 miljoen op de Bewonersbudgetten en het Flexibel wijkbudget. Bij de 2de Voortgangsmonitor 2022 is reeds gemeld dat bij de wijkbudgetten om en nabij de 3 ton minder dan geraamd wordt uitgegeven aan (subsidies voor) bewonersactiviteiten in de diverse wijken.

Batenzijde Ten opzichte van de dynamische begroting zijn voor € 0,4 miljoen (8%) minder baten gerealiseerd als gevolg van achterblijvende horeca-opbrengsten bij de Wijk- en buurtcentra.

60

Eigen regie, respect en onderlinge steun Lastenzijde: Ten opzichte van de dynamische begroting is € 1,4 miljoen (1%) meer uitgegeven. Batenzijde Ten opzichte van de dynamische begroting zijn € 3,6 miljoen (15%) meer baten gerealiseerd. Doel: Inclusie bevorderende activiteiten (€ 0,7 miljoen voordeel) Lasten (€ 0,67 miljoen voordeel): Er is in november 2022 naast de reguliere interventies, een integrale crisisaanpak vastgesteld. Deze houdt in dat tot 1 april 2023, Nijmeegse instellingen die als gevolg van de hoge energiekosten in de knel komen, ondersteund worden door het oprichten van een noodfonds voor maatschappelijke instellingen met een vitaal belang. In 2022 werd voor deze gemeentebrede ondersteuning, € 600.000 toegevoegd aan deze ambitie. In 2022 is er echter geen gebruik gemaakt van deze voorziening. In de paragraaf Resultaatbestemming wordt verzocht om de overgebleven budgetten van de energiecrisis toe te voegen aan de bestemmingsreserve Energiecrisis. Daarnaast een voordeel van € 100.000 vanwege het niet volledig uitgeven van subsidiebudgetten en terugvorderen van subsidies. Doel: Zelfstandigheid en zelfredzaamheid (€ 4,2 miljoen voordeel) Lasten (€ 1,6 miljoen nadeel): Er is een voordeel van ruim € 100.000 door het niet volledig uitgeven van het budget voor Statushouders en Nieuwkomers, doordat nog niet alles volledig georganiseerd is in 2022 voor de Wet Inburgering.

Daarnaast een voordeel van € 80.000 vanwege het niet volledig uitgeven van subsidiebudgetten en terugvorderen van subsidies. De uitgaven voor de inburgeringsvoorzieningen waren € 220.000 lager dan begroot vanwege later van start gaan van de leerroutes. Er is € 2 miljoen meer uitgegeven aan crisis noodopvang Oekraïners dan begroot, maar dit wordt meer dan volledig gedekt door de werkelijke inkomsten. Baten (€ 5,8 miljoen voordeel): Er is € 5 miljoen meer ontvangen aan de bijdrage voor de crisis noodopvang Oekraïners dan begroot. Voor € 2 miljoen staan hier ook hogere uitgaven tegenover. Voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne ontvangen wij van het Rijk per gerealiseerd bed een normbedrag. Met dit bedrag moeten wij de kosten die wij hiervoor maken kunnen dekken. Daarnaast kunnen wij aanspraak maken op een beperkte vergoeding voor het verbouwen en geschikt maken van panden voor de opvang. Momenteel werken wij aan het geschikt maken van een nieuwe locatie voor opvang, pand PH7 aan de Prins Hendriksingel. Door vertraging in het project hebben we het beschikbare budget uit het normbedrag in 2022 niet uit kunnen geven. We stellen bij de jaarrekening voor om deze middelen over te hevelen naar 2023 om het pand geschikt te maken voor de opvang. Verder is er € 220.000 minder bijdrage nodig geweest voor de nieuwe Wet Inburgering in verband met lagere uitgaven.

Doel: Ambulante jeugdhulp en dagbesteding (€ 2,7 miljoen nadeel) Lasten (€ 0,4 miljoen voordeel) De € 1,3 miljoen lagere lasten zijn te onderbouwen met de volgende verklaringen: Voordeel OMBD Acute Jeugd GGZ (€ 3,5 miljoen). Deze lagere uitgaven zijn aan de batenzijde een nadeel; Nadeel (€ 3,3 miljoen) dagbesteding en ambulante trajecten. De overschrijding betreft vooral een nadeel van € 2,7 miljoen op ambulante jeugdhulp en een nadeel van € 0,6 miljoen op intensieve jeugdhulp. Dit is in lijn met onze verwachting bij de 2e voortgangsmonitor. Baten (€ 3,1 miljoen nadeel) De € 3,1 miljoen lagere baten zijn te onderbouwen met de volgende verklaringen: Voordeel (€ 400.000) door afrekeningen van voorgaande jaren en terug ontvangsten van zorgaanbieders.

61

Nadeel door lagere uitgaven OMBD Acute Jeugd GGZ (€ 3,5 miljoen). Deze lagere uitgaven zijn aan de lastenzijde een voordeel. Doel: Zelfstandig wonen en participeren Tot dit doel behoren de Wmo huishoudelijke hulp, Wmo nieuw en schuldhulpverlening. Op dit doel is er per saldo een nadeel van € 1,5 miljoen. In de 2e VM 2022 is een nadeel gemeld van € 300.000. Op het onderdeel Wmo-nieuw (o.a. Wmo begeleiding en dagbesteding) is een nadeel van € 1,5 miljoen. Door de komst van het buurtteam Volwassenen is het aantal cliënten met geïndiceerde begeleiding in december 2022 gedaald met 40% t.o.v. jaar ervoor. Dit betekent dat de buurtteams Volwassenen in het opstartjaar een groot aantal cliënten heeft overgenomen van de aanvullende zorgaanbieders, maar minder dan het aantal waarop het lumpsumbudget voor 2022 was gebaseerd. Het buurtteam Volwassenen wordt lumpsum gefinancierd en daarom moet er voorafgaand aan het jaar een inschatting worden gemaakt van de gemiddelde daling in cliënten en kosten in tweedelijns begeleiding. Het bovenstaande tekort komt grotendeels overeen met het overschot wat buurtteam Volwassenen heeft over 2022. Voor de lumpsum van 2023 van buurtteam Volwassenen is het overschot van 2022 in mindering gebracht. Doel: Ondersteuning mobiliteitsproblemen (€ 0,2 miljoen voordeel) Op dit doel is per saldo een voordeel behaald van € 0,2 miljoen.

Op hulpmiddelen is € 0,2 miljoen meer uitgegeven, maar dit wordt gecompenseerd met een overschot van € 0,3 miljoen op vraagafhankelijk vervoer. Als gevolg van de coronacrisis wordt er nog steeds minder gebruik gemaakt van het vraagafhankelijk vervoer. Er is € 0,1 miljoen aan eigen bijdragen van het vraagafhankelijk vervoer ontvangen die niet waren begroot. Ondersteuning volwassenen, gezinnen en kinderen Lastenzijde: Ten opzichte van de dynamische begroting is € 5,6 miljoen (6%) minder uitgegeven. Batenzijde Ten opzichte van de dynamische begroting zijn € 0,3 miljoen (5%) meer baten gerealiseerd. Doel: Minder kinderen in verblijf (€ 2,9 miljoen nadeel) Lasten (€ 2,6 miljoen nadeel) De € 2,6 miljoen hogere lasten zijn te onderbouwen met de volgende verklaringen: Voordeel OMBD doorontwikkeling jeugd (€ 500.000). Deze lagere uitgaven zijn aan de baten zijde een nadeel; Nadeel kwaliteit en uitvoering (€ 500.000); Nadeel (€ 2,7 miljoen) verblijf jeugd. Deze overschrijding wordt grotendeels veroorzaakt door hogere uitgaven als gevolg van de wijziging van het woonplaatsbeginsel en tariefaanpassingen. Dit is in lijn met onze verwachting bij de 2e voortgangsmonitor.

Baten (€ 0,3 miljoen nadeel) De € 0,3 miljoen lagere baten zijn te onderbouwen met de volgende verklaringen: Voordeel (€ 200.000) door afrekeningen van voorgaande jaren; Nadeel door lagere uitgaven OMBD doorontwikkeling jeugd (€ 500.000). Deze lagere uitgaven zijn aan de lasten zijde een voordeel. Doel: Verbeterde veiligheidsketen (€ 1,2 miljoen voordeel) Lasten (€ 1,2 miljoen voordeel) Het voordeel op het onderdeel jeugdbescherming is vooral toe te schrijven aan de verdeling van de middelen voor het woonplaatsbeginsel en lagere uitgaven aan zorgkosten in het preventief justitieel kader. Doel: Voorkomen van uithuiszettingen en Opvang voor daklozen (2,8 miljoen) Lasten (€ 3,2 miljoen nadeel)

62

Beide doelen hebben betrekking op het beleidsdoel 'Maatschappelijke Opvang'. Hier laten we een overschrijding zien van 3,3 miljoen op de begrote lasten door een toenemende druk op de maatschappelijke opvang. Deze druk leidt tot hogere subsidie-uitgaven. Voor onder andere de volgende onderdelen is meer subsidie uitgegeven dan begroot: aanpak multiproblematiek (€ 100.000) bemoeizorg OGGZ (€ 500.000 ) tippelzone: zorgaanpak straatsekswerkers (€ 100.000 ) winteropvang (€ 560.000 ) Binder (€ 180.000) opvang dag en nacht: crisisopvang, 24 uursvoorziening: de Flet (€ 1.300.000) Verder heeft het onderzoek OGGz Bijzondere zorg GGD gezorgd voor € 300.000 extra lasten. Baten (€ 0,4 miljoen voordeel) De lagere baten zijn te verklaren doordat de regiogemeenten geen solidariteitsbijdrage hebben moeten afdragen (€ 120.000 nadeel). Dit ter tegemoetkoming van het uitstel van de decentralisatie van Beschermd Wonen naar 2024. Verder leiden de afrekening van de servicekosten en ontvangen huren van Binder (€ 270.000 voordeel) en de financiële afrekening met de GGD voor de wet verplichte GGZ (€ 213.000 voordeel) tot hogere baten dan begroot. Doel: Beschermde woonomgeving (10,1 miljoen voordeel) Lasten (€ 9,9 miljoen voordeel) Deze centrumgemeente taak heeft betrekking op Wmo beschermd wonen en laat een significant voordeel zien van € 9,9 miljoen (lagere lasten).

Afgelopen jaar is er € 4,2 miljoen minder dan de gecontracteerde zorg uitgegeven voor zorg in natura. Hiernaast zijn ook de uitgaven aan het PGB € 0,8 miljoen lager uitgevallen dan geprognosticeerd. Dit wijkt af van de melding in de 2e voortgangsmonitor. In 2021 is de WLZ opengesteld voor mensen met psychische problematiek (waaronder beschermd wonen cliënten). Dit leidde in dat jaar ook voor een grote uitstroom naar de WLZ vanuit Beschermd Wonen waardoor de zorgkosten lager waren dan voorgaande jaren. Dit effect zie je ook in 2022. Het overige voordeel wordt veroorzaakt door de lijn die de afgelopen jaren is ingezet in het afbouwen van beschermd wonen en de groei in beschermd thuis plaatsen. Dit betreft een incidenteel voordeel aangezien we zeer waarschijnlijk vanaf 2024 te maken krijgen met een objectief (her)verdeelmodel. Baten (€ 0,2 miljoen voordeel) De eigen bijdragen zijn met € 114.000 hoger uitgevallen dan begroot. Tevens is er nog schadevergoeding (€ 100.000) ontvangen uit het verleden voor de casus Rigtergroep. Doel: Doorbreken huiselijk geweld (€ 0,2 miljoen voordeel) Lasten (€ 0,2 miljoen voordeel) In de lokale agenda huiselijk geweld en kindermishandeling worden een aantal acties benoemd waarmee we het afgelopen jaar zijn gestart. Een voorbeeld hiervan is de proeftuin: "Samen verder" en de activiteiten rondom complexe scheidingen.

Deze activiteiten vinden grotendeels plaats in 2023 waardoor de lasten voor 2022 lager uitvallen dan begroot. Het verschil tussen de primitieve begroting en de dynamische begroting is hierboven toegelicht bij het onderdeel Begrotingswijzigingen.

63

Indicatoren Het jaar 2022 is hierin nog niet overal gevuld. Dit kan komen doordat de cijfers voor 2022 pas in de loop van 2023 ter beschikking komen. Dat geldt onder meer voor veel van de verplichte indicatoren, waarvoor waarstaatjegemeente.nl de bron is. Daarnaast geldt voor diverse indicatoren dat deze tweejaarlijks gemeten worden (en enkele worden zelfs vierjaarlijks gemeten). 2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Percentage kinderen (0 t/m 17 jaar) in uitkeringsgezin

10%

10%

11%

10%

10%

10%

10%

9%

Gemiddelde benchmark

10%

10%

11%

10%

10%

10%

10%

9%

2022

Percentage jongeren (0 t/m 17 jaar) met jeugdhulp

13,1%

11,0%

Gemiddelde benchmark

15,0%

11,7%

Percentage jongeren (0 t/m 17 jaar) met jeugdbescherming

1,3%

1,1%

Gemiddelde benchmark

1,5%

1,3%

Percentage jongeren (12 t/m 22 jaar) met jeugdreclassering

0,5%

0,3%

Gemiddelde benchmark

0,5%

0,3%

Verhouding jeugdhulp met en zonder verblijf: Aantal cliënten jeugdhulp zonder verblijf

4.135

4.262

4.512

4.479

4.500

4.511

Aantal cliënten jeugdhulp met verblijf

496

539

523

516

514

518

720

720

750

770

770

680

785

834

828

755

10.400

10.000

8.400

Aantal WMO-cliënten met een maatwerkarrangement (per 10.000 inwoners)

710

Gemiddelde benchmark Aantal aanmeldingen sociale wijkteams

4.000

7.800

9.900

10.200

Aantal gezinnen aangemeld bij buurtteam jeugd en gezin

2.030

Aantal inwoners aangemeld bij buurtteam volwassenen