Stadsrekening 2020

Besl.niv.

Besl.datum Besl.nr

9,2

66,6

57,4 N

Wzg

-0,3

-1,8

1,5 V 0,0 N

BW-01686 SW2019 Technische wijzigingen

Raad

18 dec '19

111/2019

0,0

0,0

BW-01710 Voortgangsmonitor Verzamelvoorstel

Raad

24 jun '20

66/2020

-0,4

-0,8

0,4 V

BW-01711 Voortgangsmonitor Meldingen

Raad

24 jun '20

66/2020

0,0

0,1

0,1 N

BW-01712 Voortgangsmonitor Investeringen

Raad

24 jun '20

66/2020

0,0

-0,1

0,1 V

BW-01741 2e Voortgangsmonitor Meldingen

Raad

16 dec '20

118/2020

0,0

0,3

0,3 N

BW-01742 2e Voortgangsmonitor Verzamelvoorstel

Raad

16 dec '20

118/2020

0,1

-1,3

1,5 V

8,9

64,8

-55,9

Totaal Bestuur en organisatie

27

Stadsrekening 2020 De primitieve begroting bedroeg € 57,4 miljoen euro nadelig. Op basis van besluitvorming bij de diverse bestuursdocumenten (Nota slotwijzigingen 2019, 1e en 2e Voortgangsmonitor) is de primitieve begroting per saldo met € 1,5 miljoen bijgesteld naar een dynamisch saldo van € 55,9 miljoen. Een overzicht met links naar de bestuurlijke besluitvorming is beschikbaar onder de bijlagen, onderdeel begrotingswijzigingen.

Programma's naar taakvelden Onderstaand wordt een toelichting gegeven op de afwijking tussen de realisatie en de dynamische begroting. bedragen x € 1 mln Bestuur en organisatie

Begroting 2020 Begroting 2020 na primitief wijziging

Rekening 2020

Verschil

Lasten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead

5,1 5,3 56,3 66,6

5,1 5,4 54,3 64,8

5,0 5,5 55,8 66,2

0,1 -0,1 -1,4 -1,4

V N N N

0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead

0,0 2,5 6,7 9,2

0,0 2,5 6,4 8,9

0,2 2,4 7,0 9,6

-0,2 0,2 -0,6 -0,6

V N V V

Totaal per programma

57,4

55,9

56,7

-0,8

N

Baten

Verschil = Begroting na wijziging -/- Rekening (V=voordeel; N=nadeel)

Aan het programma bestuur en organisatie geven we per saldo € 56,7 miljoen uit. Het grootste deel hiervan gaat naar taakveld 0.4 overhead. Lastenzijde Ten opzichte van de dynamische begroting is er € 1,4 miljoen (2%) meer uitgegeven. Oorzaken van deze afwijking zijn: Taakveld Bestuur De loonkosten voor het bestuur, o.a. door vacature ruimte, vallen € 0,2 miljoen lager uit dan in de begroting was voorzien. Daarnaast zijn de accountantskosten € 0,1 miljoen hoger dan was voorzien. Taakveld Burgerzaken Om vragen van burgers en ondernemers te beantwoorden tijdens de corona crisis hebben we extra moeten inhuren voor ons Klanten Contact Centrum Taakveld overhead Bij de afdelingen Financiën, P&O, informatiemanagement, Facilitair en Juridische Zaken is er extra ingehuurd voor vervanging bij ziekte, en voor projecten waar tijdelijk specialistische kennis nodig is, en projecten die uitgevoerd worden de regio. Voor de projecten in de regio ontvangen we een vergoeding die verantwoord wordt aan de baten kant. Batenzijde Ten opzichte van de dynamische begroting is er € 0,6 miljoen (7%) meer baten gerealiseerd. Oorzaken van deze afwijking zijn: Taakveld Bestuur Het voordeel wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de ontvangst van de vereffeningsbijdrage van de voormalige Stadsregio Arnhem Nijmegen. 28

Stadsrekening 2020 Taakveld Burgerzaken Door de corona crisis zijn er minder aanvragen geweest voor rijbewijzen , verklaringen omtrent gedrag, uittreksel burgerlijke stand. Hierdoor vallen de leges opbrengsten € 0,2 miljoen lager uit. Bij de voortgangsmonitor was nog een klein voordeel gemeld, maar door de tweede lockdown zijn de inkomsten terug gelopen . Taakveld overhead Voor de projecten die door de afdelingen in de regio worden uit gevoerd ontvangen we een vergoeding. Het verschil tussen de primitieve begroting en de dynamische begroting is hierboven toegelicht bij het onderdeel Begrotingswijzigingen.

Indicatoren Bestuur en Organisatie

Formatie (fte per 1.000 inwoners) Bezetting (fte per 1.000 inwoners) Apparaatskosten (kosten per inwoner in €) Externe inhuur (kosten als % van totale loonsom plus kosten inhuur externen) Overhead (% van totale lasten) Percentage bewoners dat tevreden is over de dienstverlening door de gemeente

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

9,7

9,3

9,2

8,8

8,3

8,2

8,2

8,1

8,9

8,8

8,8

8,4

8,1

8,2

8,0

8,1

801

778

751

711

688

610

674

747

8,3%

8,1%

6,5%

5,7%

11,3%

10,2%

11,2%

9,0%

6,3%

7,1%

7,6%

5,8%

74%

74%

29

Stadsrekening 2020

Veiligheid Wat willen we bereiken De onderstaande tekst is een letterlijke kopie uit de publicatie Stadsbegroting 2020-2023

Wat willen we op lange termijn bereiken? De veiligheid van burgers raakt aan de kernwaarden van onze rechtsstaat. Zonder veiligheid is er geen plaats voor vrijheid, gelijkwaardigheid en solidariteit. De zorg voor lokale veiligheid rust op drie pijlers. De eerste: actieve burgers die verantwoordelijkheid willen nemen voor hun eigen veiligheid en die van hun omgeving. De tweede: een lokaal bestuur dat regie neemt, kaders stelt en partijen bij elkaar brengt. De derde: informatie- en netwerksturing om preventief en effectief optreden mogelijk maken. Dat draagt bij aan een stad waarin mensen zich in hun woon- en werkomgeving en op straat veilig voelen. Hiermee realiseren we een inclusief concept voor veiligheidsbeleid, waarbij het gaat om het zorgen voor vertrouwen als belangrijke steunpilaar onder de maatschappelijke samenhang en cohesie in onze stad. Zo sluiten we aan op de ambities van onze opgaven in ons coalitieakkoord: ‘een sociale stad blijven’, ‘bouwen aan een aantrekkelijke stad’ en ‘moderne overheid’.

Wat wilden we in 2020 bereiken De kern van ons succes ligt in de samenwerking die we met de partners en inwoners in onze stad organiseren. We stimuleren daarom multidisciplinaire samenwerking, met de gemeente als regisseur van die samenwerking. En we zorgen ervoor dat inwoners hierbij naar behoren zeggenschap kunnen nemen. Onze focus ligt op waar daadwerkelijk sprake is van veiligheidsrisico’s, om zo de daarmee samenhangende potentiële problemen tijdig te ondervangen. Ons motto hierbij is: voorkomen is beter dan bestrijden. Speerpunten hierbij zijn: ondermijningscriminaliteit, sociale en fysieke veiligheid. Veel vormen van criminaliteit worden steeds complexer en hardnekkiger van aard, vaak met ingewikkelde financiële constructies en verwevenheid met legale structuren. Ook de integriteit van het openbaar bestuur is hier kwetsbaar. We willen waakzaam zijn tegen misbruik van onze gemeentelijke producten en diensten, om te voorkomen dat georganiseerde misdaad de bovenwereld weet te vinden en dat we via inschrijvingen, vergunningen, contracten en grond- en vastgoedtransacties de ondermijnende misdaad onbedoeld faciliteren. Op het vlak van sociale veiligheid willen we aandacht geven aan de benadering van mensen met een psychische kwetsbaarheid die ernstige overlast veroorzaken.

En aan de systeemgerichte en multidisciplinaire aanpak van structurele (on)veiligheid als gevolg van huiselijk geweld. Dit doen we niet alleen vanwege een hoog maatschappelijk afbreukrisico, maar ook omdat we tot op heden in de netwerksamenwerking nog niet echt het gewenste resultaat bereiken. Ten aanzien van fysieke veiligheid zetten we de risicogestuurde benadering voort.

Wat hebben we dit jaar bereikt Corona had een duidelijke invloed op het werk in het veiligheidsdomein Het veiligheidsdomein is een domein waarin actuele ontwikkelingen vaak de boventoon voeren. De coronapandemie, de maatregelen om deze te bedwingen én de gevolgen van deze maatregelen zelf waren in 2020 van overheersende invloed op het veiligheidsdomein. Dit alles had ook ingrijpende gevolgen voor onze reguliere processen. In de paragraaf die specifiek ingaat op corona lichten we dit meer specifiek toe. We zijn gestart met de beleidsevaluatie fysieke veiligheid Dat deden we dit najaar. We kijken of de uitgangspunten die we sinds 2016 hanteren goed werken of dat we die bij moeten stellen. Ook houden we in de evaluatie vraagstukken rondom uitvoering en governance tegen het licht. Onze uitvoeringspartners ODRN en VRGZ zijn nauw betrokken, evenals stakeholders in de stad.

30

Stadsrekening 2020 Onze straatcoaches zijn nu jeugdcoaches De straat- en nu jeugdcoaches zetten zich in om risicojeugd afkomstig uit de straatcultuur op het rechte pad te houden. Voorheen deden ze dit door voor elke buurt een specifieke aanpak te ontwikkelen. Het afgelopen jaar hebben we toegewerkt naar een aanpak waarin we per individu bekijken wat de beste interventies zijn. Zo kunnen we (vaak oudere) jongeren die (deels) al zijn afgegleden nog beter bereiken en verkleinen we de kans dat ze volharden in overlastgevend of crimineel gedrag. Hierin werken onze jeugdcoaches nauw samen met het reguliere jongerenwerk, dat een veel bredere doelgroep heeft en de ontwikkeling en begeleiding van jeugd vooropstelt. We hebben de rising stars-aanpak opgezet We willen voorkomen dat risicojeugd in het criminele circuit terechtkomt. Dit doen we door criminele netwerkvorming onder de jeugd sneller en beter in beeld te krijgen. De aanpak zit nog in de pilotfase en richt zich momenteel op één stadsdeel. Op basis van de resultaten daarvan willen we de aanpak uiteindelijk ook in de hele stad gaan doorvoeren. Ook andere steden zijn bezig met het ontwikkelen van deze nieuwe aanpak.

We geven duurzaam aandacht aan psychisch kwetsbaren en huiselijk geweld In 2019 hebben we een kleinschalige pilot gehad waarin we naar oplossingen keken voor complexe casussen waarin verwarde personen zorgen voor overlast of maatschappelijke onveiligheid. Wegens succes zijn we deze zogeheten Top X Plus-aanpak vanaf 2020 structureel uit gaan voeren. Hetzelfde geldt voor de MDA++-aanpak, een methodiek voor de aanpak van gezinnen die op meerdere leefdomeinen problemen ervaren; problemen die onderling samenhangen en die van generatie op generatie kunnen overgaan. Hiermee stoppen we huiselijk geweld en zorgen we voor duurzame veiligheid, herstel van ontwikkelkansen én een verhoging van de kwaliteit van leven. We hebben onze aanpak van ondermijning uitgebreid Dit hebben we gedaan door de toepassing van de Wet Bibob uit te breiden, door onze juridische capaciteit te versterken en door de samenwerking aan te gaan met Meld Misdaad Anoniem (M.). Jarenlang kijken we al extra scherp naar onder andere de drank- en horecavergunningen, om misbruik tegen te gaan en te voorkomen dat de onderwereld langzaam haar weg vindt in de bovenwereld. Nu doen we dat ook met zorgcontracten en grond- en vastgoedtransacties. Daarnaast hebben we door uitbreiding van onze juridische capaciteit in 2020 beduidend meer bestuursrechtelijke maatregelen op kunnen leggen in het kader van de Opiumwet.

Er zijn 27 drugspanden gesloten (in 2019 waren dat er nog 9) en we hebben als een van de eerste gemeenten in Nederland growshops gesloten. Ten slotte zijn we de samenwerking aangegaan met M. Hierdoor krijgen we vanaf december 2020 rechtstreeks geanonimiseerde meldingen doorgestuurd, wat onze informatiepositie versterkt en waardoor we nog sneller en gerichter kunnen handhaven.

Corona De coronapandemie heeft in 2020 een stevige invloed gehad op het veiligheidsdomein. Gedurende de eerste golf in het voorjaar stond de inzet van onze handhavers van politie en gemeente vooral in het teken van controles op de naleving van de coronamaatregelen; en ook tijdens de tweede golf ging daar veel aandacht naar uit. Daarnaast is er vooral op momenten dat er met de wisselende coronamaatregelen weer iets mogelijks was, forse inzet geweest op het gebied van vergunningen. Te denken valt bijvoorbeeld aan de prewinterscans, de 160 ‘terrasvergunningen’ die in een week tijd verleend zijn en al het andere maatwerk dat geleverd moest worden om toch het een ander mogelijk te maken. Tegelijkertijd ging veel gemeentelijke capaciteit naar de regionale crisisorganisatie. Ook bij de overige veiligheidspartners, met name die in de zorg, lag de prioriteit bij de bestrijding van de pandemie, c.q. werd hun werk daar ernstig door beïnvloed. In die zin mogen we wel spreken van een bijzonder jaar, waarin het een uitdaging bleek om de netwerksamenwerking bij de aanpak van problemen op straat en op het snijvlak van zorg en veiligheid goed te borgen. De doorwerking van de coronapandemie zien we duidelijk terug in de criminaliteitscijfers.

Inwoners hebben in 2020 relatief veel tijd thuis doorgebracht: veel mensen werkten vanuit huis, er waren weinig evenementen en de scholen, horecagelegenheden en niet-essentiële winkels waren een deel van het jaar gesloten. Bepaalde gelegenheidscriminaliteit nam hierdoor af. Tegelijkertijd liepen spanningen voelbaar op en nam de tolerantie juist af. De ervaren overlast is in 2020 dan ook fors.

31

Stadsrekening 2020

Verbonden partijen en samenwerking Aanpak ondermijningscriminaliteit Bij de aanpak van ondermijningscriminaliteit zijn de belangrijkste samenwerkingspartners het Openbaar Ministerie, de politie en de Belastingdienst. Fysieke veiligheid Op het terrein van fysieke veiligheid werken we samen met de Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) en de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ). Sociale veiligheid De aanpak van sociale veiligheid wordt voornamelijk vormgegeven in het Veiligheidshuis, waarin we met een groot aantal partijen samenwerken: naast de partners in de strafrechtketen Openbaar Ministerie, politie en (jeugd)reclassering, onderhouden we werkrelaties met GGD Gelderland-Zuid, ggz en Veilig Thuis. Veiligheidsdomein Op het veiligheidsdomein werken we samen met drie verbonden partijen: de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ), ODRN en GGD Gelderland-Zuid. De VRGZ verricht voor ons vooral taken op het terrein van brandweerzorg en crisisbeheersing. De ODRN voert toezichthoudende en handhavende taken uit voor een veilige leefomgeving. Met de GGD Gelderland-Zuid werken we samen waar het taakveld maatschappelijke zorg de sociale veiligheid raakt. De GGD is daarmee een belangrijke partner in de verbinding tussen zorg en veiligheid.

Wat heeft het gekost Begrotingswijzigingen

Onderstaand worden de begrotingswijzigingen inzichtelijk gemaakt tussen de primitieve begroting en de dynamische begroting. Veiligheid; bedragen x € 1 mln

Besl.niv.

Besl.datum Besl.nr

Stadsbegroting 2020-2023 primitief Wzg

Lasten

0,3

18,5

Saldo 18,2 N

0,6

0,5

0,0 V

66/2020

0,4

0,4

0,0 N

24 jun '20

66/2020

0,0

-0,0

0,0 V

16 dec '20

118/2020

0,0

0,2

0,2 N

118/2020

0,2

-0,1

0,2 V

0,8

19,0

18,2 N

BW-01710 Voortgangsmonitor Verzamelvoorstel

Raad

BW-01712 Voortgangsmonitor Investeringen

Raad

BW-01741 2e Voortgangsmonitor Meldingen

Raad

BW-01742 2e Voortgangsmonitor Verzamelvoorstel

Raad

16 dec '20

Totaal Veiligheid

Baten

24 jun '20

De primitieve begroting bedroeg € 18,2 miljoen. Door technische wijzigingen is zowel de lasten- als de batenkant met € 0,5 miljoen toegenomen. De totale dynamische raming blijft daarmee ongewijzigd met per saldo € 18,2 miljoen lasten. We hebben de coronamelding over achterblijvende legesinkomsten bij vergunningen in de eerste voortgangsmonitor niet verwerkt in de begroting. Het uiteindelijke effect hebben we opgenomen in de financiële toelichting bij dit programma. Lastenzijde Met het verzamelvoorstel bij de eerste Voortgangsmonitor is in totaal € 0,4 miljoen toegevoegd aan de begrote lasten. De verhoging heeft betrekking op bestrijding van jihadisme, het Intergemeentelijk Projectbureau (IGP), het Veiligheidshuis en uitvoeringskosten. Hier staan externe inkomsten tegenover.

32

Stadsrekening 2020 Bij de 2e voortgangsmonitor is hebben we de begrote lasten met € 0,15 miljoen verhoogd voor het Experiment Gesloten Coffeeshops. Aan de andere kant hebben we van dit project en van de versterkingsgelden voor de bestrijding jihadisme in totaal € 0,16 miljoen overgeheveld naar 2021. Corona De vertraging op deze projecten is mede het gevolg van corona. Batenzijde Met het verzamelvoorstel bij de eerste Voortgangsmonitor hebben we de begrote baten met afgerond € 0,4 miljoen verhoogd. Het gaat daarbij vooral om de onderdelen waar we bijdragen van deelnemende gemeenten ontvangen zoals het IGP en het Veiligheidshuis. Bij de 2e voortgangsmonitor hebben we de Rijksbijdrage van € 0,15 miljoen voor het Experiment Gesloten Coffeeshops in de begroting verwerkt. Voor deze onderdelen begroten we ook lasten. Corona De wijzigingen van de begrote baten houden geen verband met corona. Een overzicht met links naar de bestuurlijke besluitvorming is beschikbaar onder de bijlagen, onderdeel begrotingswijzigingen.

Programma's naar taakvelden Onderstaand wordt een toelichting gegeven op de afwijking tussen de realisatie en de dynamische begroting. bedragen x € 1 mln Veiligheid

Begroting 2020 Begroting 2020 na primitief wijziging

Rekening 2020

Verschil

Lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid

14,4 4,1 18,5

14,4 4,6 19,0

14,4 4,4 18,7

0,0 V 0,2 V 0,3 V

1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid

0,0 0,3 0,3

0,0 0,8 0,8

0,0 0,6 0,6

0,0 V 0,3 N 0,3 N

Totaal per programma

18,2

18,2

18,1

0,0

Baten

V

Verschil = Begroting na wijziging -/- Rekening (V=voordeel; N=nadeel)

Aan het programma Veiligheid gaven we in 2020 per saldo € 18,1 miljoen uit. Hiervan is onze gemeentelijke bijdrage van € 13,5 miljoen aan de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) in het taakveld 1.1. Crisisbeheersing en brandweer de grootste post. Over 2020 bedraagt het afgeronde resultaat van het programma Veiligheid per saldo 0. We hebben gestuurd op minimale uitgaven voor de beïnvloedbare posten om op die manier het nadelige coronaeffect op de legesinkomsten zoveel mogelijk te compenseren. Lastenzijde Ten opzichte van de dynamische begroting is er € 0,3 miljoen (1,5 %) minder uitgegeven. Oorzaken van deze afwijking zijn: Corona-effecten De lastenzijde wordt maar beperkt beïnvloed door corona. In de eerdere voortgangsmonitor hebben we in dat kader daarom geen meldingen opgenomen. In de realisatie 2020 blijkt dat er door corona uiteindelijk minder opleidingen voor crisisbeheersing en rampenbestrijding zijn gerealiseerd. Daarnaast zijn er door de focus op corona minder speciale projecten van de grond gekomen dan in andere jaren. Het corona-effect op de lasten komt daarmee op totaalniveau uit op € 0,1 miljoen.

33

Stadsrekening 2020 Effecten niet als gevolg van corona Van het voordeel op de lasten wordt € 0,2 miljoen niet veroorzaakt door corona maar door lagere uitvoeringskosten. Een belangrijke oorzaak daarvan is de moeizame invulling van specifieke juridische capaciteit. Het resultaat op de totale gemeentelijke uitvoeringskosten lichten we nader toe bij het onderdeel Bedrijfsvoering. Voor het programma Veiligheid zijn er bij eerdere voortgangsrapportages in dit kader geen meldingen gedaan. Batenzijde Ten opzichte van de dynamische begroting zijn er € 0,3 miljoen (30%) minder baten gerealiseerd. De begrote baten bestaan voor een belangrijk deel uit legesinkomsten. Oorzaken van de lagere baten zijn: Corona-effecten Het nadeel op de baten wordt voor € 0,2 miljoen veroorzaakt door corona-effecten. In de eerste voortgangsmonitor was dit de melding van de verwachte derving van de legesinkomsten bij Veiligheid. Door de annulering van evenementen zijn er nauwelijks aanvragen geweest. De legesinkomsten uit evenementen en horeca bleven daarom fors achter bij de begroting. Daarnaast was de inschatting dat losse standplaatsen en objecten niet of minder vergund zouden worden en de bijbehorende legesopbrengsten eveneens lager zijn dan begroot. Deze melding van lagere legesinkomsten is niet verwerkt in de begroting.

De werkelijke derving van de legesinkomsten bij Vergunningen bedraagt € 0,2 miljoen en sluit daarmee aan bij de eerdere melding. Effecten niet als gevolg van corona Buiten de corona-effecten zijn er aan de batenkant geen noemenswaardige verschillen.

Het verschil tussen de primitieve begroting en de dynamische begroting is hierboven toegelicht bij het onderdeel Begrotingswijzigingen.

Indicatoren Veiligheid

Aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners gemiddelde benchmark Aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners gemiddelde benchmark Aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners gemiddelde benchmark Aantal vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners gemiddelde benchmark Aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar gemiddelde benchmark

34

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

8,4

8,1

7,4

7,5

6,6

6,4

5,8

5,8

8,7

8,2

7,8

7,5

7,2

7,0

6,8

8,1

5,0

4,0

3,9

3,3

2,5

2,8

6,9

5,8

4,8

3,9

3,1

2,8

2,6

4,5

5,3

4,2

4,1

3,7

3,8

3,6

4,6

4,5

4,1

3,8

3,7

4,0

4,0

10,7

9,4

8,5

8,5

7,6

6,9

7,2

10,8

10,4

9,7

9,3

8,2

7,8

8,8

158

151

116

110

105

84

100

164

180

165

177

167

147

165

1,9

3,4

Stadsrekening 2020 Percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) met een delict voor de rechter gemiddelde benchmark Rapportcijfer voor veiligheid in buurt gemiddelde benchmark Score voor functioneren politie in buurt gemiddelde benchmark

3%

2%

1%

1%

1%

1%

1%

3%

2%

1%

1%

1%

1%

1%

6,9

7,1

7,1

7,2

7,2

7,2

6,8

6,9

6,9

7,1

7,1

7,2

5,2

5,6

5,4

5,6

5,8

6,2

5,2

5,4

5,3

5,6

5,6

5,9

Aantal casussen regieteams Aantal Nijmeegse casussen veiligheidshuis

384 140

158

173

187

284

35

Stadsrekening 2020

Economie en toerisme Wat willen we bereiken De onderstaande tekst is een letterlijke kopie uit de publicatie Stadsbegroting 2020-2023

Wat willen we op lange termijn bereiken? Nijmegen heeft een groot economisch potentieel en een groeiende economie, maar staat qua banenontwikkeling in vergelijking met andere steden in Nederland nog op achterstand. We kiezen er daarom voor te investeren in versterking van de economische veerkracht en de banenontwikkeling van onze stad. Verdere verbetering van het ondernemings- en vestigingsklimaat staat centraal in het programma Economie en Toerisme. Dit doen we onder andere door het relatiemanagement met ondernemingen te versterken, met gericht acquisitiebeleid, professionele dienstverlening aan zittende en nieuw te vestigen bedrijven en het stimuleren van ondernemerschap en innovatie. Samenwerking met de private sector en met andere overheidsniveaus is hierbij vanzelfsprekend.

Wat wilden we in 2020 bereiken Het gaat goed met de economie in Nijmegen: het inwoneraantal neemt toe, het aantal banen piekt en de bedrijfsvestigingen nemen toe. De positieve ontwikkeling van de economie heeft een grote positieve impact op ons dagelijks leven. Tegelijkertijd vraagt de groei van het aantal inwoners om de groei van banen. De ambitie is om in 10 jaar 10.000 extra banen te creëren op alle niveaus en het economische ecosysteem in stad en regio te versterken Om dit te bereiken is het belangrijk dat bedrijven in de regio blijven en ondersteund worden in hun groei, dat nieuwe bedrijven zich kunnen vestigen en ondernemerschap gestimuleerd wordt. Innovatie is daarbij een absolute noodzaak. De economische visie #Kans voor Nijmegen, die eind 2019 wordt vastgesteld, laat zien welke actielijnen we samen met de partners in stad en regio gaan uitvoeren om deze doelstellingen te bereiken. Daarnaast willen we een impuls geven aan de kansrijke toeristische sector en de vrijetijdseconomie, onder andere in de Binnenstad. Tenslotte is de profilering van onze aantrekkelijke stad en economische potenties in 2020 een belangrijk aandachtspunt en onderwerp van een nieuwe uitvoeringsagenda Citymarketing.

Wat hebben we dit jaar bereikt Het jaar 2020 begon met goede economische vooruitzichten: het inwoneraantal nam toe, het aantal banen piekte en de bedrijfsvestigingen namen toe. 2020 was ook het eerste jaar dat we samen met ondernemers en andere partners uitvoering hebben gegeven aan de zes actielijnen van de Economische Visie #Kans voor Nijmegen. Deze visie is eind 2019 vastgesteld na een intensief, participatief traject met de stad. Als gevolg van de coronacrisis hebben we in de uitvoering van de actielijnen van de economische visie wel bij moeten sturen om ondernemers en bedrijven in deze moeilijke tijd te ondersteunen. Deze paragraaf beschrijft de belangrijkste resultaten van het afgelopen jaar. Ontwikkeling werkgelegenheid in cijfers en duiding In het tweede van 2021 zullen naar verwachting de precieze gevolgen van de coronacrisis voor de banenontwikkeling in Nijmegen bekend worden. Die informatie hebben we nu nog niet. Wat betreft het aantal ingeschreven bedrijven bij de Kamer van Koophandel laat 2020 ondanks de crisis een groei zien van 694 bedrijven tot een totaal van 20873 in Nijmegen. Dit aantal ligt wel lager dan de topjaren 2017-2019 met gemiddeld meer dan 1000 vestigingen per jaar erbij. Gevolg van de coronacrisis is ook dat er 18% meer ondernemingen gestopt zijn ten opzichte van 2019. Faillissementen komen tot nu toe nauwelijks voor.

In de aanwas van nieuwe bedrijven gaf met name het tweede kwartaal van 2020 een ongewone daling te zien. In het derde kwartaal is er vervolgens een flink herstel van de groei van het aantal bedrijven te zien, die ook in het vierde kwartaal van 2020, zij het iets gematigd, doorzet. Deze ontwikkeling is een afspiegeling van het ondernemersvertrouwen. In het tweede kwartaal van 2020 is er een schrikreactie te zien bij regionale ondernemers. De beoordeling van het economisch klimaat in de daarop volgende drie maanden zakte nog iets sterker weg dan in najaar 2008, bij de aanvang van kredietcrisis. In het derde kwartaal verbetert dat beeld zeer sterk. Het ondernemersvertrouwen veerde regionaal terug naar “nog maar net negatief” (-5%-punt saldo). In het vierde kwartaal levert het vertrouwen weer wat in.

36

Stadsrekening 2020 Veel Nijmeegse ondernemers hebben te maken gekregen met steunregelingen Er zijn ca. 4600 toekenningen in de drie tranches van de TOZO-regeling gedaan. Daarnaast zijn er in de drie tranches van de NOW-regeling 2400 toekenningen in Nijmegen geweest. Een aanzienlijke ondersteuning van bedrijven in de stad, bedoeld voor het behoud van economische activiteit en banen. Digitaliseringsvouchers verstrekt aan MKB, horeca en detailhandel Het stimuleren van innovatie is één van de zes actielijnen van de economische visie. In 2020 hebben we met de inzet van digitaliseringsvouchers 62 Nijmeegse MKB’ers kunnen helpen met het versneld digitaliseren van hun onderneming. Door digitale diensten te ontwikkelen of een webshop op te zetten, ontstaan er nieuwe mogelijkheden voor ondernemers om hun producten aan te bieden. Dit is belangrijk, vooral nu de fysieke klantbezoeken door de coronamaatregelen zijn beperkt. Doordat de vouchers bij Nijmeegse IT-bedrijven moesten worden besteed, is het volledige effect van de vouchers (ongeveer € 350.000,- aan omzet) ten goede gekomen van de Nijmeegse economie. Het succes van de vouchers is tevens de basis geweest voor de MKB-deal ‘Sm@rt Together’ die het ministerie van Economische Zaken en Klimaat aan de regio Arnhem-Nijmegen heeft toegekend.

Met de MKB-deal krijgen honderden MKB-bedrijven de komende jaren hulp bij vragen en investeringen op het gebied van digitalisering. Ook komen via de MKB-deal nieuwe digitaliseringsvouchers voor de regio beschikbaar. We zijn blijven investeren in onze sterke clusters health & high tech Binnen de actielijn excelleren uit de economische visie zetten we ons in om het cluster health & high tech nog verder te versterken. Hoewel de uitvoering van het programma door corona iets is vertraagd, heeft het Chip Integration Technology Centre (CITC) in 2020 haar eerste volle jaar succesvol afgerond. Van de vier innovatieprogramma’s zijn er drie opgestart of in ontwikkeling. Ook is in samenwerking met de HAN de chipintegratie-opleiding gestart. Om de ondersteuning aan innovatieve starters en groeiers binnen health & high tech te versterken, is met de partners binnen Briskr gewerkt aan een stevig werkplan voor 2021 met contouren voor een meerjarig programma. Briskr is een consortium van organisaties die (startende) ondernemers ondersteunen op weg naar succesvolle groei. Naast het ondersteunen van starters, gaat Briskr aan de slag met het aantrekken van bedrijven en het ontwikkelen van projecten die het cluster versterken. Ook aan het profileren van onze economische sterktes hebben we gewerkt In september is de POP’HUB store geopend.

Dit is een fysieke winkel in de Marikenstraat, waar Nijmeegse innovaties aan het publiek getoond worden. We hebben samen met partijen in de stad de newsroom health & high tech opgestart, waardoor mooie innovaties vanuit Nijmegen meer aandacht krijgen. We hebben opnieuw geïnvesteerd in het Parkinson op Maat-event. Tenslotte hebben we samen met de partners de promo Health & High Tech gelanceerd, waardoor alle inwoners van Nijmegen kennis konden maken met onze Health & High Tech sector. Als vervolg op de omgevingsvisie is er is ook gewerkt aan de visievorming voor de Kanaalzone-zuid en Winkelsteeg en de indiening van het (deel)project Stationsomgeving Goffert-NTC. In dit project worden kansen geboden aan een verdere doorontwikkeling van Novio Tech Campus, in combinatie met woningbouw o.a. ten behoeve van expats. Impuls gegeven aan circulaire economie De transitie naar een circulaire economie biedt economische kansen en is een bron van nieuwe werkgelegenheid. Niet voor niets is dit één van de zes actielijnen uit de economische visie. We hebben in 2020 een aantal circulaire initiatieven ondersteund. Met het programma Circulaire Kickstart zijn MKB-ondernemers bijvoorbeeld met vouchers van maximaal € 1.500,- op weg geholpen om hun circulaire businesskansen te benutten. Daarnaast hebben we in de stad een grote ambitie om samen met partners circulair bouwen te versnellen.

Aan de stichting RvN@ is opdracht gegeven om met de aanwezige bouwbedrijven en onderwijsinstellingen aan de St. Hubertusstraat een sluitende businesscase op te stellen voor een Opleidingscentrum voor Circulaire Bouw. Samen met bedrijvenvereniging TPNWest is tenslotte een pilot gestart om gedurende 6 maanden afgedankte ICT-apparatuur bij de bedrijven op het bedrijventerrein op te halen en waar mogelijk door te verkopen voor hergebruik. De pilot is onderdeel van onze campagne ‘Samen Circulair en Energiebewust’. Resultaten van de pilot zullen uitwijzen of dit kostendekkend kan worden uitgevoerd en mogelijk een vervolg kunnen krijgen.

37

Stadsrekening 2020 In contact met ondernemers De accountmanagers en de adviseurs van het OndernemersPunt zijn steeds in contact met ondernemend Nijmegen. Bijvoorbeeld door actief deel te nemen aan netwerkbijeenkomsten van bedrijventerreinen en ondernemersverenigingen. Vanuit de economische visie #Kans voor Nijmegen zijn verschillende activiteiten georganiseerd om het ondernemerschap en contacten met ondernemers te onderhouden. Zo zijn er toevallige lunchontmoetingen georganiseerd, hebben we inspiratie- en themabijeenkomsten georganiseerd en zijn ondernemers (digitaal) bezocht. Ook is in 2020 ingezet op een verbeterde informatievoorziening voor ondernemers op de gemeentelijke website. Hier staat alle actuele informatie voor ondernemers online en is een speciale pagina ingericht met informatie over het Ondernemerspunt en de accountmanagers met directe contactgegevens. Start gemaakt met Skillshub De inzet op human capital heeft in het afgelopen jaar bijzondere aandacht gekregen vanwege de effecten van de coronacrisis op de economie. We willen mensen zoveel als mogelijk aan het werk houden of (weer) krijgen. Er zijn veel initiatieven in de regio die iets met skills doen en daardoor veel versnippering in het aanbod, waarbij velen zich richten zich op werkzoekenden. De Skillshub wordt nadrukkelijk ingevlogen vanuit het economisch perspectief.

Om werkgevers te ondersteunen is het voorstel om een Skillshub op te richten, die werkt als een expertiseloket waar werkgevers informatie en ondersteuningen kunnen vinden, bijvoorbeeld in werk-naar-werktrajecten. In 2020 heeft het PFO Economie van de regio Arnhem – Nijmegen de opdracht gegeven om te komen tot een business case voor deze Skillshub. In september zijn we hiermee gestart. Met de provincie en The Economic Board is tenslotte gewerkt aan een Human Capital agenda voor de regio, waarbij vooral de vraag van de ondernemers centraal staat. Werklocaties en Binnenstad verder versterkt We willen bereiken dat bedrijven in de regio blijven en ondersteund worden in hun groei, dat nieuwe bedrijven zich kunnen vestigen en ondernemerschap gestimuleerd wordt. Dat vraagt ook om het versterken van onze werklocaties. Er is in 2020 gewerkt aan de verduurzaming van werklocaties door o.a. energiescans uit te voeren op de werklocaties Bijsterhuizen, TPN West en Nijmegen Zuid. In 2020 is de transitie van De Smeltkroes naar de NYMA makersplaats in gang gezet met als doel de bedrijfscontinuïteit van de huidige 130 bedrijven uit de Honig te waarborgen. Diverse projecten zijn gerealiseerd, waaronder de “duurzaamheidsmakelaar” en de Campagne “Support your locals”. Er is gewerkt aan het versterken van de haven door de haven economisch beter te profileren middels een informatieve website.

Door continue informatie uit te wisselen in de havenwerkgroep is de kans groter dat watergebonden bedrijven zich vestigen en/of uitbreiden op beschikbaar gekomen terrein. Er is een traject in gang gezet om te onderzoeken in hoeverre de toegankelijkheid van de haven kan worden verbeterd. Via Logistics Valley regio Nijmegen is een project gestart, ‘kansen voor water’, waarbij de modal shift (de verschuiving van wijze van vervoer) van weg naar water wordt gestimuleerd. Samen met de gemeenten in de regio Arnhem Nijmegen en de provincie Gelderland is gewerkt aan de herziening van het Regionaal Programma Werklocaties. Met deze herziening komt er in 2021 nieuwe ontwikkelruimte voor bedrijventerreinen beschikbaar. De Binnenstad is een belangrijke werklocatie en het visitekaartje voor de verblijfseconomie in Nijmegen. In 2020 zijn we blijven investeren in belangrijke ontwikkellocaties in de Binnenstad, zoals de Waalkade en het Valkhofkwartier. Met hulp van een straatmanager hebben we het vestigingsklimaat op de Waalkade, in de Hertogstraat, Augustijnenen Bloemerstraat verder verbeterd. De sfeer en ambiance in de openbare ruimte in de binnenstad zijn verder verbeterd door projecten als de Waterwolf op de Waalkade en het verwijderen van de kiosken. Het Huis voor de Binnenstad is verder geprofessionaliseerd, mede dankzij het Binnenstadsfonds.

Old City, Young Vibe We willen de profilering van onze aantrekkelijke stad versterken. In 2020 hebben we daarvoor een nieuwe Uitvoeringsagenda Citymarketing 2030 vastgesteld, waar we direct uitvoering aan zijn gaan geven. We hebben met de campagne Old City Young Vibe het merk geïntroduceerd bij de Nijmegenaren en hebben promotiefilmpjes gemaakt van Nijmegen die ruim gedeeld zijn. Ook is de samenwerking met de stad geïntensiveerd. We hebben bijvoorbeeld samen met studenten van ‘Tourism and Cultural Heritage’ van de Radboud Universiteit de Oudste Stad op IntoNijmegen geladen. We hebben de Walk of the Town gelanceerd en een buitenprogramma aan de Winterweken toegevoegd. Intonijmegen.com is verder geoptimaliseerd tot de online etalage van de stad. De website is verbreed tot een platform voor de stad, is uitgebreid met deelgebieden, ondernemersprofielen en grotendeels tweetalig. In 38

Stadsrekening 2020 samenwerking met de stichting Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen en de regio Rijk van Nijmegen is de toeristische marketing en promotie gestructureerd en geïntensiveerd.

Corona De accountmanagers en de adviseurs van het OndernemersPunt zijn steeds in contact met ondernemend Nijmegen. Hierdoor hebben we goed kunnen inspelen op de behoeften van de ondernemers tijdens de coronacrisis. Om de effecten van de coronacrisis te verzachten zijn in de lokale maatregelenpakketten diverse acties opgenomen en besluiten genomen gericht op ondernemers en bedrijven. Het OndernemersPunt is steeds bereikbaar geweest voor vragen van ondernemers en heeft zelfstandigen ondersteund bij het aanvragen van een Tozo-uitkering. Een aantal maatregelen wordt hieronder toegelicht: Achttien initiatieven ondersteund via het 1,5 meter steunfonds In de zomer van 2020 hebben 18 projecten een subsidie gekregen uit het anderhalvemetersteunfonds. Hiermee ondersteunden we ondernemers en organisatoren in de sectoren cultuur, evenementen en bevorderen we (binnen de richtlijnen) de sociale interactie in Nijmegen, passend binnen de anderhalve meter samenleving. De meeste projecten zijn uitgevoerd, maar een aantal initiatiefnemers heeft helaas door de coronamaatregelen de activiteiten moeten annuleren of verzetten naar 2021. Veel evenementen zijn geannuleerd Het jaar 2020 was er voor de evenementenbranche één om snel te vergeten. Door het coronavirus is een groot gedeelte van de evenementenkalender geannuleerd.

Diverse organisatoren hebben een nieuw bedrijfsmodel opgezet, zoals het organiseren van een digitaal event. Er is een anderhalf meterloket opgezet om als gemeente snel in te kunnen spelen op de veranderde omstandigheden. Via het steunfonds en het niet in rekening brengen van huur en leges, hebben we diverse initiatieven gestimuleerd om een coronaproof editie te organiseren in de zomermaanden, zoals ’t Nest in het Goffertpark, de najaarskermis op het NYMA-terrein en de Nijmeegse Winterweken in het stadscentrum. Daarnaast hebben we in 2020 diverse evenementenlocaties geprofessionaliseerd en verduurzaamd met toereikende voorzieningen. Meer dan 80 verruimde terrassen gerealiseerd Om horecaondernemers de kans te de kans bieden om tijdens de coronacrisis bezoekers veilig te ontvangen op de terrassen, hebben we passend binnen de beperkingen van de 1,5 meter-samenleving daar waar mogelijk ruimere terrassen toegestaan. De verruiming is vanaf 1 juni 2020 toegepast. Ook hebben we vastgesteld hoe we om willen gaan met eventuele aanvragen voor het overkappen van terrassen. Vanwege de huidige lockdown hebben we hiervoor tot nu toe echter weinig aanvragen ontvangen.

Openingstijden en venstertijden voor supermarkten tijdelijk verruimd In verband met de lockdown waarbij behalve de horeca ook de niet essentiële winkels gesloten zijn, heeft het college besloten om via gedoogbesluiten de openingstijden van de supermarkten op zondagmorgen en de venstertijden voor het laden en lossen tijdelijk te verruimen. Hiermee proberen we te bereiken dat de klantenstromen in de supermarkten zo goed mogelijk kunnen worden gespreid. Daarnaast wordt een flexibele bevoorrading van de supermarkten mogelijk gemaakt. Begin gemaakt met Actieplan Binnenstad Er zijn voor 2021 en 2022 extra middelen vrijgemaakt om de Binnenstad aantrekkelijker te maken en daarmee de gevolgen van Covid19 voor de ondernemers in de Binnenstad deels op te vangen. In 2020 zijn we gestart met het opstellen van het actieagenda Binnenstad. Er zijn tien digitale bijeenkomsten met ondernemers en bewoners georganiseerd en er is een campagne geweest met de vraag ‘Wat is uw cadeau voor de Binnenstad?’. Uit de ‘cadeaus’ die zijn geopperd, zijn er vijf uitgekozen waar op gestemd kan worden. Na een online verkiezing waar meer dan 2500 stemmen voor zijn uitgebracht hebben de schaaktafels gewonnen. Dit cadeau zal zo snel mogelijk gerealiseerd worden.

39

Stadsrekening 2020

Verbonden partijen en samenwerking De Stichting RvN@ De Stichting RvN@ is een bottom-up beweging met een focus op het MKB, die innovatie, sociale en economische groei in het Rijk van Nijmegen actief stimuleert. Ondernemers, overheid, organisaties, investeerders en kennisinstellingen/studenten werken over gemeentelijke en sectorale grenzen heen samen om nieuwe en bestaande initiatieven met elkaar te verbinden en door te ontwikkelen. We ondersteunden RvN@ ook in 2020 financieel en doen volop mee. Ook voerden RvN@ een aantal belangrijke projecten uit in het kader van de economische visie, zoals de digitaliseringsvouchers en de ondernemerspitches. The Economic Board The Economic Board zorgt voor het aanjagen van economische groei en voor de profilering van de regio in onder andere Den Haag, Düsseldorf en Brussel. De inzet van de Board is gericht op het versterken van de topsectoren Health, Energy en Food en de cross-overs daartussen. Er wordt gewerkt aan een nieuw bestuursakkoord voor de samenwerking tussen The Economic Board, de Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen en de provincie Gelderland. Met als doel een gezamenlijke economische agenda om de triple helix samenwerking (tussen ondernemers, overheid en onderwijs) rondom de sterke economische clusters te versterken.

Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen Samen met de Rijk van Nijmegen gemeenten hebben we de samenwerking met Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen (TVAN) opnieuw tegen het licht gehouden en de opdracht voor 2021 geformuleerd. We hebben het gastheerschap geëvalueerd en hebben met de regio en partijen in de stad de mogelijkheden voor een samenwerking voor de realisatie van een brandstore verkend. Op het niveau Arnhem Nijmegen hebben we gewerkt aan een Uitvoeringsagenda voor regio-overstijgende activiteiten van TVAN. Daarnaast werkten we samen met:  Ondernemers;  Ondernemersverenigingen;  Kennisinstellingen;  Het onderwijsveld;  Uitvoerende organisaties zoals Werkbedrijf Rijk van Nijmegen en Oost NL;  Medeoverheden;  Maatschappelijke partners

Wat heeft het gekost Begrotingswijzigingen Onderstaand worden de begrotingswijzigingen inzichtelijk gemaakt tussen de primitieve begroting en de dynamische begroting. Economie en toerisme; bedragen x € 1 mln

Besl.niv.

Besl.datum Besl.nr

Stadsbegroting 2020-2023 primitief Wzg

Baten

Lasten

Saldo

1,9

6,1

4,1 N 0,5 V

-0,2

-0,7

BW-01686 SW2019 Technische wijzigingen

Raad

18 dec '19

111/2019

0,1

0,1

0,0 V

BW-01710 Voortgangsmonitor Verzamelvoorstel

Raad

24 jun '20

66/2020

-0,3

0,2

0,5 N

BW-01712 Voortgangsmonitor Investeringen

Raad

24 jun '20

66/2020

0,0

-0,0

0,0 V

BW-01742 2e Voortgangsmonitor Verzamelvoorstel

Raad

16 dec '20

118/2020

0,0

-0,9

0,9 V

1,8

5,4

3,6 N

Totaal Economie en toerisme

De primitieve begroting bedroeg € 4,1 miljoen. Per saldo is hier € 0,5 afgeraamd zodat de totale dynamische raming uitgekomen is op € 3,6 miljoen nadelig.

40

Stadsrekening 2020 Lastenzijde Ten opzichte van de primitieve begroting is € 0,7 miljoen afgeraamd. Toegevoegd is 0,1 miljoen voor het ondernemersfonds en daarnaast zijn de uitvoeringskosten met 0,8 miljoen gecorrigeerd. Deze waren in de primitieve begroting op onderdelen niet juist geraamd. Gemeentebreed heeft dit geen financieel effect. Voor een toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering. Corona De wijzigingen van de begrote lasten houden geen verband met corona. Batenzijde Ten opzichte van de primitieve begroting is per saldo € 0,2 miljoen afgeraamd. Het gaat hierbij om administratief technische verschuivingen. Corona De wijzigingen van de begrote baten houden geen verband met corona. Een overzicht met links naar de bestuurlijke besluitvorming is beschikbaar onder de bijlagen, onderdeel begrotingswijzigingen.

Programma's naar taakvelden Onderstaand wordt een toelichting gegeven op de afwijking tussen de realisatie en de dynamische begroting. bedragen x € 1 mln Economie en toerisme

Begroting 2020 Begroting 2020 na primitief wijziging

Rekening 2020

Verschil

Lasten 3.1 Economische ontwikkeling 3.3 Bedrijfsloket 3.4 Economische promotie 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

2,8 1,1 2,0 0,1 6,1

2,6 0,9 1,9 0,0 5,4

2,8 0,8 1,7 0,0 5,4

-0,3 N 0,1 V 0,2 V 0,0 V 0,0 V

3.1 Economische ontwikkeling 3.3 Bedrijfsloket 3.4 Economische promotie 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

0,2 0,7 1,1 0,0 1,9

0,2 0,7 0,9 0,0 1,8

0,4 0,2 0,7 0,0 1,4

-0,2 V 0,4 N 0,2 N 0,0 V 0,4 N

Totaal per programma

4,1

3,6

4,0

-0,4 N

Baten

Verschil = Begroting na wijziging -/- Rekening (V=voordeel; N=nadeel)

Aan het programma Economie en Toerisme geven we per saldo € 4,0 miljoen uit. Een groot deel hiervan gaat naar beleid en realisatie van de Vierdaagse, kermissen en markten. Daarnaast hebben we als onderdeel van de economische visie in 2020 € 0,9 miljoen aan health en hightech sector besteed; € 0,5 miljoen aan het Ondernemersfonds en € 0,5 miljoen aan versterking kansrijke sectoren. Deze laatste betreft ondersteuning van diverse kleinere initiatieven waarmee we een impuls hebben gegeven aan de ambities van dit programma. Lastenzijde Ten opzichte van de dynamische begroting is er € 0,0 miljoen (0%) minder uitgegeven. Op de taakvelden zijn er wel wat verschillen opgetreden die worden veroorzaakt door corona.

41

Stadsrekening 2020 Corona-effecten Extra geld is gegaan naar: steunfonds anderhalve meter samenleving € 0,2 miljoen; vouchers voor ondernemers in nood € 0,1 miljoen. Minder uitgaven aan 4-daagse beheer vanwege het niet doorgaan van de 4-daage € 0,2 miljoen; minder uitgaven ten laste van het ondernemersfonds € 0,1 miljoen. Dit omdat er minder aanvragen zijn ingediend. Effecten niet als gevolg van corona n.v.t. Batenzijde Ten opzichte van de dynamische begroting is er € 0,4 miljoen (22%) minder baten gerealiseerd die wordt veroorzaakt door corona. Corona-effecten Dit nadeel wordt geheel veroorzaakt door corona-effecten. toeristenbelasting € 0,15 miljoen; niet doorgaan zomerkermis € 0,2 miljoen; minder marktgelden geïnd € 0,2 miljoen. geen opbrengsten 4-daagse en zomerfeesten € 0,1 miljoen. Daarnaast is er een bijdrage van de provincie ontvangen ter dekking van de kosten van het 1,5 meter fonds van € 0,2 miljoen. In de voortgangsmonitor was nog uitgegaan van een nadeel op de toeristenbelasting van € 0,5 miljoen, maar dat nadeel is lager uitgevallen omdat in de zomer Nijmegen toch druk bezocht is geweest. Effecten niet als gevolg van corona n.v.t. Het verschil tussen de primitieve begroting en de dynamische begroting is hierboven toegelicht bij het onderdeel Begrotingswijzigingen.

Indicatoren Economie en Toerisme 2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Aantal banen per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar

825,9

811,2

801,5

790,6

795,2

812,8

831,8

gemiddelde benchmark

850,5

841,1

842,7

849,9

863,8

878,1

891,1

life sciences

9.990

9.970

10.140

10.260

10.480

10.640

10.690

high tech

6.510

6.350

6.100

6.160

6.420

6.770

6.730

vrijetijdseconomie (toerisme en recreatie)

5.870

6.030

6.370

6.720

7.020

7.250

7.390

logistiek

2.290

2.580

2.350

2.270

2.080

2.340

2.440

environmental goods and services (duurzaamheid)

1.150

1.100

1.110

1.080

1.000

1.030

1.100

Aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar

106,6

109,2

112,1

116,0

118,5

124,5

131,3

gemiddelde benchmark

109,6

111,1

114,0

119,0

121,8

127,6

132,6

Functiemenging

56,2

55,8

55,4

54,9

55,6

56,0

56,2

gemiddelde benchmark

56,0

55,6

55,6

55,6

56,0

56,3

56,5

Leegstandspercentage winkels, voor winkelgebieden stadsbreed

7,4%

8,0%

8,9%

7,3%

6,4%

8,7%

6,1%

17,4%

11,4%

11,4%

9,9%

7,2%

2020

Aantal banen in de volgende sectoren:

Leegstandspercentage kantoren

42

8,0%

Stadsrekening 2020 Aantal toeristische overnachtingen (hotels en B&B’s) Rapportcijfers ondernemers voor ondernemersklimaat

151.684

161.510 6,5

176.518

200.510 6,7

275.083

302.697

297.500

6,6

43

Stadsrekening 2020

Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg Wat willen we bereiken De onderstaande tekst is een letterlijke kopie uit de publicatie Stadsbegroting 2020-2023

Wat willen we op lange termijn bereiken? We streven naar een inclusieve en veerkrachtige stad met een sterke sociale basis en leefbare, krachtige wijken. Waar nodig zorgen we voor toegankelijke, passende en goede ondersteuning en voorzieningen. We stimuleren een gezonde leefstijl en leefomgeving. Zorg en Welzijn Onze leidende principes zijn:  Preventie voor curatie  Van zware zorg naar lichte ondersteuning  Gewoon meedoen voor iedereen  Zelfregie en sociale steun  Veiligheid als ondergrens  1 gezin, 1 plan, 1 regisseur  Ondersteuning dichtbij leefomgeving  Vertrouwen aan professionals We sturen op een toegankelijk en kwalitatief goed aanbod van zorg en welzijn, dat betaalbaar is voor de stad en dat aansluit op onze leidende principes. We leren van wat we doen, en we ontwikkelen ons aanbod en stelsel daarop door. Dit betekent voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en jeugdhulp de zorg verder wordt omgevormd naar lichtere, kortdurende en goedkopere ondersteuning, zoveel mogelijk in de thuissituatie. We streven ernaar dat minder huishoudens een beroep doen op gemeentelijke regelingen voor verschillende leefgebieden. En we willen de stapeling van regelingen en maatwerkvoorzieningen in de komende periode verminderen. Daarbij blijft het uitgangspunt wel ‘doen wat nodig is’. We willen gezondheidspotentieel van burgers meer benutten.

We werken naar een omslag in het stelsel van het sociaal domein per 2021: we willen meer gebiedsgericht sturen, bekostigen en uitvoeren. We maken daarbij ook nieuwe afwegingen in welzijnssubsidies, inkoop van zorg en samenwerking met partners. Ook werken we aan betere aansluiting tussen de domeinen Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg en Werk, Inkomen, Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening. Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening zijn uitgewerkt in het programma Werk en Inkomen. Wijken We geven via onze wijkaanpak richting aan thema’s die vergaande positieve of negatieve effecten hebben op de leefbaarheid en de ontwikkeling van de wijken. We werken aan een samenhangende aanpak op sociaal, fysiek en economisch gebied. We staan midden in de Nijmeegse samenleving, verbinden vraag en aanbod van bewoners, wijkpartijen en de gemeente aan elkaar, zorgen voor kennisuitwisseling en meer samenhang t.a.v. ontwikkelingen in de wijken en de aansluiting tussen praktijk en beleid. We dragen bij aan een zo direct mogelijk contact tussen de gemeente en de wijk. Door gerichte inzet bevorderen we ‘meedoen’ op allerlei manieren: van het vormgeven aan de eigen fysieke leefomgeving, tot het organiseren van allerhande activiteiten. Onze brede samenwerking in de wijkaanpak legt de basis waar de transities op het gebied van zorg en welzijn, energie en omgevingswet op verder bouwen.

Door analyses, gerichte interventies, het ontwikkelen van nieuwe methoden en technieken en het ondersteunen van bewonersinitiatieven dragen we bij aan duurzame sociale stabiliteit.

Wat wilden we in 2020 bereiken De ambities voor 2020 liggen in de lijn van het door de raad vastgestelde Interventieplan Fase 4, samengevat onder de noemer 'de opgave Sociale Stad'. Voor de uitgebreide inhoud verwijzen wij dan ook naar dit plan. We hebben hierin een drietal hoofddoelen geformuleerd: 44

Stadsrekening 2020  

Inclusieve en veerkrachtige stad met een sterke sociale basis Passende hulp is zo dichtbij mogelijk beschikbaar (thuis en in de wijk), maar stedelijk en regionaal waar nodig  Bij complexe situaties is goede specialistische zorg snel beschikbaar Bij het toewerken naar deze doelen blijven de sturingsprincipes: kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid. We voegen daar 'lerend stelsel' aan toe. We willen de stelselwijziging Wmo en Jeugdhulp in 2020 in gang zetten door een vernieuwde opdracht voor een bredere eerstelijn voor Wmo en jeugd. De uitvoering kan dan starten in 2021. Bij de specialistische zorg blijven we inzetten op vernieuwing en ambulantisering van het aanbod: van 'bedden' naar een breder palet aan hulp thuis, tijdelijke en lichtere vormen van verblijf, en vormen die meer aansluiten op een situatie zoals thuis. Dit geldt zowel voor volwassenen als voor jeugd. Parallel nemen we besluiten over het versterken van de sociale basis: welzijn en preventie voor volwassenen en jeugd. Daarnaast blijven we in de uitvoering in 2020 sturen op wacht- en doorlooptijden, kwaliteit, handhaving en betaalbaarheid van de zorg vanuit de principes die we daarbij hanteren. We werken met onze partners gericht aan Nijmegen Groen Gezond en In Beweging. Wij sluiten aan op de kracht en het talent van mensen.

We sturen op een ongedeelde stad en zorgen ervoor dat zoveel mogelijk mensen mee kunnen doen. Dit doen we bijvoorbeeld door ondersteuning van lhbti-initiatieven zoals de Eurogames, de agenda rondom het VN-Verdrag voor personen met een beperking en we pakken de regie bij de inburgering van nieuwkomers in voorbereiding op de nieuwe Wet Inburgering. We geven richting aan een positieve ontwikkeling van het leefklimaat in wijken en stadsdelen. Het gaat om het op peil houden van wat goed gaat in de wijken, het aanpakken van achterstanden in deelgebieden die achterblijven en het stimuleren van participatie en samenwerking met wijknetwerken Ook leveren we een bijdrage aan de doorontwikkeling van het wijkgericht werken en de gebiedssturing in het sociaal domein. Dit betreft het neerzetten van procesregie op jeugd, het werken met de W2 stadsdeelagenda’s welzijn en het neerzetten van nieuw beleid op de wijkaccommodaties . In het kader van slimmer werken in de wijken kijken we bovendien naar de totale (gemeentelijke) inzet in de wijken met als doel onze sturing efficiënter en effectiever te maken.

Wat hebben we dit jaar bereikt We hebben resultaat behaald in de langetermijnontwikkeling van Dukenburg, Neerbosch-Oost en Hatert In Hatert is samen met wijkpartijen een goede start gemaakt met de integrale analyse. Die vormt de basis voor een langetermijnvisie voor de aanpak van hardnekkige problematiek en het upgraden van de wijk. In Neerbosch-Oost en Dukenburg is onze integrale langetermijnaanpak één van de onderleggers geweest voor de woondeal regio ArnhemNijmegen. Dukenburg gaat profiteren van ontwikkelingen in de Winkelsteeg, de aanpak van de HAN-locatie en (ver)bouw van winkelcentrum Weezenhof en Meijhorst. We zijn gestart met de preventieaanpak Jeugd In drie stadsdelen (Hatert, Nijmegen-Noord en Dukenburg) zijn we gestart met preventieprogramma’s jeugd 0-12 jaar. Samen met onze welzijnsinstellingen, scholen, GGD en andere partners wordt op basis van een stadsdeelgerichte analyse een stadsdeelagenda opgesteld. Daarnaast worden de preventieve activiteiten en projecten steeds meer gericht op deze agenda. Wat we hier leren in de praktijk willen we op termijn ook in andere stadsdelen gaan toepassen. De preventieprogramma’s jeugd 12+ zijn stadsbreed en hiervan is de conceptversie klaar. Ook zijn er voor de (meer stedelijke) thema’s zoals voortijdig schoolverlaten, gezonde leefstijl, zinvolle dagbesteding en werk, mentale veerkracht en gedrag prioriteiten gesteld.

De samenwerkende partijen, zoals bijvoorbeeld Bindkracht10 en het Regionaal Werkbedrijf, vertalen deze nu naar concrete interventies en activiteiten.

45

Stadsrekening 2020 We verankerden het bevorderen van een gezonde leefomgeving in de omgevingsvisie ‘Nijmegen in beweging 2020-2040’ Met de omgevingsvisie gaan we meer aandacht hebben voor het realiseren van een beweegvriendelijke omgeving. Dat doen we door het creëren van een netwerk van looproutes, meer groen en plekken voor spelen en ontmoeten. Om dit nog meer kracht bij te zetten doen we mee aan de city deal ruimte voor lopen, waarmee we lopen nog meer willen faciliteren en stimuleren. We hebben extra aandacht gehad voor ontmoetingsactiviteiten en participatie In het afgelopen jaar zijn er 150 subsidieaanvragen geweest voor bewonersinitiatieven. We hebben op verschillende manieren eigen initiatieven van bewoners ondersteund, onder andere via de wijknetwerken. Zo is het plein aan de Voorstenkamp nu een speelontmoetingsplek en is er in november gestart met TV-Dukenburg, een initiatief voor en door bewoners. Ook is er een start gemaakt met het realiseren van de natuurspeelplaats naast Het Octaaf in Neerbosch-Oost en worden er in Nijmegen-Noord verschillende bewonersinitiatieven ontwikkeld, waaronder de welkomsttas voor nieuwe bewoners. We hebben het nieuwe wijkaccommodatiebeleid ‘Ruimte voor ontmoeting’ vastgesteld Dit beleidskader is op 23 september vastgesteld.

De focus van het beleid ligt niet meer op de accommodaties zélf (de stenen) maar op het nog beter stimuleren en faciliteren van inwonersinitiatieven. We zijn nu bezig met de voorbereidingen voor een uitwerking per stadsdeel. Verder hebben we ook in 2020 de bouwkundige kwaliteit van onze wijkvoorzieningen verbeterd, met name gericht op de brandveiligheid en toegankelijkheid. Ook zijn de wijkcentra Wijkatelier, De Biezantijn en Hater aangepast. Met deze initiatieven hebben we een belangrijke impuls gegeven aan de sociale agenda “ontmoeten en verbinden” We hebben ‘slimmer werken in de wijken’ verkend Vanuit de totale organisatie is er in 2020 een uitgebreide verkenning gedaan naar het wijkgericht werken. Dat omhelsde niet alleen een inzicht in de huidige situatie, maar ook scenario’s hoe we de sturing en effectiviteit kunnen verbeteren. Uitgangspunt is dat alle relevante domeinen (ruimtelijke, sociaal en veiligheid) verantwoordelijk zijn voor wijkgericht werken én dat de bewoners in onze stad verbetering gaan merken. Deze verkenning is eind 2020 gepresenteerd aan het college van B en W en in 2021 wordt dit verder ontwikkeld. Dit met als doel om per 2022 met de nieuwe werkwijze te starten, gericht op kwalitatieve impuls en doelmatigheid. Wij verwachten de structurele taakstelling van €500.000 vanaf 2022 te halen.

De wachttijden bij de sociale wijkteams zijn verbeterd De sociale wijkteams hebben de dienstverlening goed kunnen doen, ondanks de coronacrisis. Bij sommige gezinnen is in deze tijd extra hulp ingezet. Het aantal aanmeldingen is in 2020 ten opzichte van 2019 iets teruggelopen: van 10.182 aanmeldingen in 2019 naar 9.753 in 2020. Verder zijn in de tweede helft van 2020 de wachttijden voor inwoners verder teruggelopen. In het vierde kwartaal was de gemiddelde wachttijd 5,6 weken tegen 9,1 weken in hetzelfde kwartaal van 2019. Dit geeft een algemeen beeld. Er zijn fluctuaties per maand, per team en per onderdeel. Het aantal afgeronde trajecten is met 10.186 in 2020 hoger dan in 2019 (9.664). Dit geeft inzicht in de "productie" van het Sociaal Wijkteam.  9% van de aanmeldingen is tussentijds geannuleerd;  15% leidt tot een verwijzing naar een andere organisatie (algemene voorziening, regieteam, veiligheidshuis, Wlz/Zvw);  63% van deze trajecten leidt tot toeleiding naar een maatwerkvoorziening Wmo;  13% leidt tot een oplossing binnen de eigen kracht/het netwerk van de cliënt;  9% leidt tot de toeleiding naar een individuele voorziening Jeugdwet. In sommige gevallen is er sprake van verwijzing naar meerdere typen vervolgtrajecten, waardoor de som van de percentages groter is dan 100%. Deze percentages wijken niet, of minimaal, af ten opzichte van 2019.

Het aantal indicaties maatwerkvoorzieningen Wmo is in Q4 2020 nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van Q4 2019, (3.921 in Q4 2019 en 3.879 in Q4 2020). De indicatie die in deze periode het meeste is afgegeven is, net als in 2019, Hulp bij huishouden, maar deze is wel gestegen van 5.213 in Q4 2019 naar 6.080 in Q4 2020. De top 5 bij type 46

Stadsrekening 2020 problematiek is: psychosociale problematiek, opvoeding, huisvesting, echtscheiding en financiële huishouding. We hebben de besluitvorming brede basisteams Jeugd en Gezin afgerond en we hebben geïnvesteerd in expertise jeugd bij de huidige wijkteams Eind november is de definitieve gunning voor de aanbesteding brede basisteams Jeugd en Gezin gepubliceerd. De implementatiefase is inmiddels gestart. In 2020 is voorafgaand hieraan al geïnvesteerd in het vormen van een stadsbreed team Jeugd. Zo bundelen we de expertise en toegang jeugd binnen de organisatie Sterker sociaal werk onder één aansturing en volgens één werkwijze. Er zijn diverse werkprocessen uitgewerkt en uitgevoerd met samenwerkingspartners, zoals Veilig Thuis en het voortgezet onderwijs. Ook is de expertise versterkt met trainingen op het gebied van veiligheid en casusregie/procesregie. Een doel was om de groeitrend van de kosten voor ambulante jeugd (met name reguliere begeleiding) om te buigen. In 2020 zien we, onder andere als gevolg van de coronacrisis, nog steeds een stijging in het gebruik van ambulante jeugdhulp, met name op het gebied van begeleiding en ggz. We hebben samen met het stadsbreed team Jeugd richtlijnen ontwikkeld voor de toekenning van begeleiding.

De medewerkers van dit team hebben de mogelijkheid om op basis van overgang van onderneming mee te gaan naar het brede basisteam Jeugd en Gezin. In de samenwerking rond het jonge kind van 0-4 jaar zijn nieuwe samenwerkingsafspraken gemaakt. Kern is dat het wijkteam (en straks breed basisteam) een spilfunctie heeft in de toegang naar kostbaar hulpaanbod zoals dagbehandeling. Daarnaast heeft de gemeenteraad ook besloten toe te werken naar brede basisteams volwassenen met ingang van 1 januari 2022 en is de opdrachtverlening voor deze aanbesteding in december 2020 gepubliceerd. Parallel hieraan is in 2020 gestart met de voorbereiding van een pilot “indicatievrije dagbesteding” (samen met gemeente Berg en Dal). Ook is er een plan van aanpak opgesteld om GGZ in de wijk stads- en regiobreed te gaan organiseren in 2021 en 2022. Ook in regioverband is de Wet verplichte ggz geïmplementeerd. We hebben het onderzoek over beschermingsbewindvoering afgerond Dat leidt tot het opstellen van een convenant voor bewindvoerders. In het convenant worden afspraken gemaakt over de in- en uitstroom uit bewindvoering en de doorstroom naar schuldhulpverlening. Door inwoners met kwalitatief goede bewindvoering te ondersteunen zorgen we ervoor dat er rust komt in de financiën en voldoende ruimte om te voorzien in levensonderhoud.