Stadsrekening 2020
Tekst van het document
Stadsrekening 2020 Gemeente Nijmegen
Stadsrekening 2020
2
Stadsrekening 2020
Inhoudsopgave STADSREKENING ............................................................................................................................................................... 5 Inleiding........................................................................................................................................................................ 6 Financieel beeld ........................................................................................................................................................... 8 Voorstel om te besluiten ............................................................................................................................................ 21 PROGRAMMA’S ............................................................................................................................................................... 22 Bestuur en organisatie ............................................................................................................................................... 23 Veiligheid ....................................................................................................................................................................
30 Economie en toerisme ............................................................................................................................................... 36 Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg............................................................................................................................. 44 Werk en Inkomen ....................................................................................................................................................... 58 Onderwijs ................................................................................................................................................................... 66 Bereikbaarheid ........................................................................................................................................................... 72 Wonen en stedelijke ontwikkeling............................................................................................................................. 83 Openbare ruimte ........................................................................................................................................................ 94 Cultuur en Cultureel erfgoed ...................................................................................................................................
102 Sport ......................................................................................................................................................................... 110 Financiën .................................................................................................................................................................. 116 Indicatoren Duurzaamheid ...................................................................................................................................... 121 Indicatoren Wijkontwikkeling .................................................................................................................................. 122 PARAGRAFEN ................................................................................................................................................................ 125 Investeringen ........................................................................................................................................................... 126 Lokale heffingen....................................................................................................................................................... 129 Bedrijfsvoering .........................................................................................................................................................
139 Verbonden partijen .................................................................................................................................................. 146 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................................. 154 Grondbeleid ............................................................................................................................................................. 159 Weerstandsvermogen & risicobeheersing ............................................................................................................... 163 Financiering.............................................................................................................................................................. 176 JAARREKENING ............................................................................................................................................................. 182 Overzicht van baten en lasten ................................................................................................................................. 183 Taakvelden ...............................................................................................................................................................
192 Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................................................. 197 Balans ....................................................................................................................................................................... 198 Grondslagen ............................................................................................................................................................. 223 BIJLAGEN ....................................................................................................................................................................... 226 Sisa bijlage ............................................................................................................................................................... 227 Gemeentefonds ........................................................................................................................................................ 253 Indicatoren ............................................................................................................................................................... 256 Leningen limiet kasgeld ...........................................................................................................................................
274 Leningen norm renterisico ...................................................................................................................................... 275 Begrotingswijzigingen ............................................................................................................................................. 276 Subsidiestaat............................................................................................................................................................ 277 Uitvoering raadbesluiten over rekenkameronderzoeken ...................................................................................... 279 Coronacompensatie................................................................................................................................................. 287
3
Stadsrekening 2020
4
Stadsrekening 2020
Stadsrekening
5
Stadsrekening 2020
Inleiding In de Stadsrekening 2020 laat de gemeente Nijmegen zien wat in het afgelopen jaar is bereikt. Het college van burgemeester en wethouders legt op die manier inhoudelijk en financieel verantwoording af over het gevoerde beleid zoals dat is vastgelegd in de begroting van 2020. We kijken terug op een heftig jaar, waarin Covid-19 een stempel drukte op onze inwoners, ondernemers, instellingen en verenigingen. Veel zaken die Nijmegen tot een levendige en aantrekkelijke stad maken, waren onmogelijk. Denk alleen al aan de evenementen en fysieke ontmoetingen die niet door konden gaan. Maar er is ook heel veel gedaan om de impact van coronamaatregelen te beperken. Als gemeente hebben we geprobeerd om zoveel mogelijk vanuit de behoefte van inwoners en ondernemers ondersteuning te bieden waar dat op lokaal niveau kon. Ook in de uitvoering van de coronamaatregelen zijn grote inspanningen geleverd op het gebied van handhaving en de volksgezondheid. Juist in deze langdurige crisis was de inzet om Nijmegen sociaal en inclusief te houden extra belangrijk. Met de campagne Geldzorgen zijn inwoners die te maken hebben met financiële problemen actief en laagdrempelig benaderd met als doel een ernstigere schuldenlast te voorkomen. Via een pilot met een toeslagencheck hielpen sociaal raadslieden inwoners om veranderingen in hun persoonlijke situatie te managen.
In nauwe samenwerking met onder meer scholen, sportverenigingen en cultuurinstellingen is gekeken naar mogelijkheden om binnen de landelijke regels ruimte te creëren, hulp te bieden en te blijven investeren in de toekomst. Zo is er een fonds opgericht om jongerenactiviteiten binnen de coronaregels te stimuleren en zijn laptops beschikbaar gesteld voor leerlingen die anders vanwege financiële omstandigheden geen digitaal onderwijs konden volgen. Ook is het noodzakelijk onderhoud aan de schouwburg gestart en zijn nieuwe sportvelden aangelegd. Onze coronateams hebben duizenden ondernemers ondersteund met de Tozo- en de Now-regelingen. Als lokale overheid hebben we met een aantal ‘noodpakketten’ extra ruimte werd gecreëerd voor directe, praktische ondersteuning van ondernemers. Daar waar mogelijk is ruimte gecreëerd via een anderhalvemeterfonds, pilots met coronaproof events, verruimde regelingen voor terrassen, de campagne ‘support your locals’ of langere venstertijden voor supermarkten. Met ondernemers is gewerkt aan een veerkrachtige economie na corona via onder meer digitaliseringsvouchers en programma’s voor scholing en omscholing. Op basis van de met ondernemers gemaakt Economische Visie is zo’n 2 miljoen besteed aan het versterken van de economie. Ondanks alle beperkingen zijn veel belangrijke projecten en beleidsmaatregelen die op de planning stonden gerealiseerd in 2020.
Zo is de Omgevingsvisie vastgesteld waarin de uitgangspunten voor het gebruik van de ruimte in Nijmegen staan. Om de grote druk op de woningmarkt te verlichten is grond voor 1250 kavels uitgegeven. De woondeal Arnhem-Nijmegen gaat daarnaast voor tienduizenden broodnodige extra woningen zorgen. In het stationsgebied en Winkelsteeg ontstaan nieuwe leef-en werkgebieden die belangrijk zijn voor een toekomstbestendige stad. Verduurzamen en vergroenen is essentieel om in die toekomst prettig en veilig in onze stad en regio te blijven wonen. De Regionale Energiestrategie (RES) is belangrijk om de energietransitie te realiseren. Een nieuw actieplan met 29 maatregelen voor een betere luchtkwaliteit moet bijdragen aan het verbeteren van de gezondheid en het leefplezier van Nijmegenaren. Dat laagdrempelig verduurzamen samen met bewoners echt werkt, bleek opnieuw in 2020. Duizenden Nijmegenaren maakten gebruik van de energiebesparingsvouchers, de sloopregeling voor zeer vervuilende oude brom- en snorfietsen was populair en actie Steenbreek wist opnieuw bijna honderdduizend tegels te vervangen door groen. Financieel gezien is het gelukt om 2020 met een zeer positief resultaat af te sluiten van 33,8 miljoen euro. De grootste bijdrage daaraan leveren Beschermd Wonen en BUIG.
Bij beschermd wonen zien we door effectief beleid bijvoorbeeld al enkele jaren een positieve trend die in 2020 een voordeel opleverde van 15,1 miljoen. Dankzij slimme maatregelen hebben we in de afgelopen jaren de kwaliteit geborgd en de kosten stevig omlaag gebracht omdat we weten dat in de nabije toekomst minder geld beschikbaar is vanuit het Rijk. Op BUIG zien we 7,6 miljoen euro extra ten opzichte van de begroting. Dat komt door een niet structurele positieve bijstelling vanuit het Rijk waardoor we in 2020 geen beroep deden op de vangnetregeling. Toch zijn er ook stevige tegenvallers. Zo is bij ambulante Jeugdhulp het zorgvolume toegenomen en dat zorgt voor een nadeel van 6,6 miljoen. Een deel van de ontstane ruimte bestaat uit al eerder geconstateerde incidentele meevallers die grotendeels los staan van corona. Daarnaast is het helder dat de gemeente zonder de financiële steun van het Rijk voor onder
6
Stadsrekening 2020
meer ondernemers en hun werknemers onoverbrugbare financiële klappen had moeten verwerken tijdens de coronacrisis. Uit de cijfers blijkt dat de basis onder ons financiële beleid op orde is waardoor we kunnen blijven investeren in de stad, ook in moeilijke tijden. Maar ondanks een positief resultaat van 33,8 miljoen zijn de keuzes die we in de komende tijd maken zeker niet eenvoudig. Zo is een substantieel deel van de middelen incidenteel en kunnen we het geld maar één keer uitgeven of sparen. Grote projecten zoals die in het stationsgebied en de Winkelsteeg zijn van groot belang voor de toekomst van onze stad, maar vragen om flinke investeringen. Maar ook de al langer bestaande onzekerheden en discussies rond bijvoorbeeld het gemeentefonds en de opschalingskorting zijn nog niet beslecht. Bovendien weten we nog niet wat de mogelijke lange termijneffecten van deze crisis voor de stad zijn. We kunnen ons dus niet ineens rijk rekenen. Natuurlijk moeten we in lijn met eerdere afspraken juist nu blijven investeren om de gevolgen van coronamaatregelen te dempen, maar we moeten ook vooruit blijven kijken door slim en behoedzaam te werken aan een solide basis zodat Nijmegen aantrekkelijk, duurzaam, sociaal en economisch veerkrachtig blijft.
7
Stadsrekening 2020
Financieel beeld Algemeen Het financieel beeld bestaat uit de gerealiseerde voornemens uit de programmabegroting 2020 en ontstane afwijkingen.
Resultaat Het resultaat van € 33,8 miljoen voordelig wordt met name verklaard door onderstaande posten: Hoofdoorzaken
Bedrag
1.
Beschermd wonen Ingezette transformatiekoers en lagere uitgaven dan gecontracteerd.
€ 15,1 miljoen
V
2.
Maatwerkdienstverlening 18-
€ 6,6 miljoen
N
3.
Treasury Vervroegde winstuitkering GR Bijsterhuizen (€ 1,5 miljoen) Lage rentestanden (€ 1 miljoen)
€ 2,2 miljoen
V
4.
Gemeentefonds Budgettair effect circulaires (‘sept ’19 – dec. ‘20)
€ 2,2 miljoen
V
5.
Vrijval taakmutaties Dak- en thuislozen en de suppletie-uitkering sociaal domein
€ 2,6 miljoen
V
6.
Buig Hogere vaststelling Buig-budget (€ 6,1 miljoen) Lagere uitgaven uitkeringslasten (€ 1,5 miljoen)
€ 7,6 miljoen
V
7.
Tozo uitvoeringskosten
€ 2,4 miljoen
V
8.
Werk Coronacompensatie Sociale werkvoorzieningen (€ 1,7 miljoen) Minder inzet Participatiemiddelen (instrumentengeld) (€ 2,4 miljoen) Minder uitgaven WSW-middelen (indexering meicirculaire) (€ 0,9 miljoen)
€ 5,0 miljoen
V
Overige verklaringen per saldo
€ 3,3 miljoen
V
€ 33,8 miljoen
V
8
Stadsrekening 2020 1.
WMO Beschermd wonen € 15,1 miljoen voordeel Wmo beschermd wonen: op de geleverde zorg (Zorg in Natura en PGB) is minder uitgegeven dan gecontracteerd c.q. begroot. De totale zorgdeclaraties vanuit de zorgaanbieders zijn achtergebleven ten opzichte van hetgeen gecontracteerd is. We verwachten dat de totale zorgdeclaraties (ZIN) € 41,3 miljoen bedragen. Dit is lager dan het ‘gecontracteerde’ bedrag van € 46,0 miljoen. Met name de nieuw ontwikkelde beschermd thuis producten en overige extramurale producten blijven achter. Daarnaast blijft ook het gebruik van het PGB budget achter ten opzichte van de begroting; dit levert een voordeel op van € 1,4 miljoen. Het voordeel op Wmo beschermd wonen wordt mede veroorzaakt door de ingezette transformatiekoers van de afgelopen jaren. De afgelopen jaren zijn er minder (dure) intramurale plekken ingekocht (afbouw) en wordt door de zorgaanbieders daarvoor in de plaats (goedkopere) extramurale zorg geleverd. Dit is in lijn met de transformatiedoelstellingen beschreven in het beleidsplan ‘samen dichtbij’. Vanaf 2018 hebben we –samen met de zorgaanbieders- ongeveer 150 plekken beschermd wonen weten af te bouwen. Een gemiddeld beschermd wonen plek kost € 57.000; dit levert op jaarbasis per saldo een resultaat op van € 8,6 miljoen.
2.
Een nadeel op Maatwerkdienstverlening 18-* € 6,6 miljoen Het betreft dan jeugdhulp zoals ambulante begeleiding en behandeling, jeugd-GGZ, persoonlijke verzorging en persoonsgebonden budgetten. Hiervoor is een budget beschikbaar van € 28,0 miljoen. In 2020 is € 34,6 miljoen uitgegeven, wat resulteert in een nadelig resultaat van afgerond € 6,6 miljoen. Dit nadeel heeft te maken met de nog steeds hoge kosten voor ambulante jeugdzorg.
3.
Een voordeel op Treasury van € 2,2 miljoen Financiering € 1 miljoen voordeel Door de aanhoudende lage rente en soms negatieve rente hebben we een voordeel van 1,0 miljoen op de financieringslasten
Beleggingen € 1,5 miljoen voordeel Dit voordeel wordt met name veroorzaakt door de vervroegde winstuitkering van € 1,5 miljoen van de GR Bijsterhuizen.
4.
Een voordeel op Algemene uitkering en overige uitkeringen van € 2,2 miljoen Het totaal van de budgettaire effecten van de circulaires van september 2019 tot en met december 2020 laat een voordeel zien van €2,2 miljoen .
5.
Een voordeel op vrijval taakmutaties van € 2,6 miljoen Een aantal taakmutaties uit het gemeentefonds valt vrij omdat besteding in 2020 niet mogelijk was. Het betreft de taakmutatie Dak- en thuislozen (€ 2 miljoen) en de suppletie-uitkering sociaal domein (€ 0,6 miljoen).
6.
BUIG voordeel van € 7,6 miljoen Hogere vaststelling van het BUIG-budget € 6,1 miljoen voordeel De definitieve beschikking Buig over het jaar 2020 is vastgesteld op € 107,3 miljoen euro. Het voorlopige budget is hiermee € 6,1 miljoen naar boven bijgesteld. Dit zorgt voor een voordeel ten opzichte van de eerder begrote baten, waarvan reeds € 5 miljoen (bandbreedte € 4 - € 6 miljoen) bij de 2e voortgangsmonitor was gemeld. Gezien deze positieve bijstelling hoeven we geen beroep te doen op de vangnetregeling. Wel is een nuancering ten aanzien van dit voordelige resultaat op zijn plaats: in het coalitieakkoord 2018-2022 is een bedrag van € 6 miljoen structureel toegevoegd om het tekort op BUIG te kunnen opvangen.
Lagere uitgaven op de uitkeringslasten BUIG € 1,5 miljoen voordeel Door minder inzet van loonkosten subsidie ad € 0,3 miljoen, door een dalend IOAW-bestand ad € 0,4 miljoen en door minder uitkeringen P-wet ad € 0,5 miljoen.
9
Stadsrekening 2020 7.
Tozo uitvoeringkosten voordeel van € 2,4 miljoen De Tozo-regeling kent naast een vergoeding voor verstrekte uitkeringen tevens een vergoeding voor uitvoeringskosten. In de TOZO-verantwoording is hiervoor een bedrag van € 2,8 miljoen opgenomen voor meerdere jaren (2020 en verder). In 2020 heeft er voor € 0,4 miljoen aan extra inzet door externe dienstverleners plaatsgevonden.
8.
Werk voordeel van € 5,0 miljoen Geen gebruik door MGR coronacompensatiemiddelen Sociale werkvoorziening € 1,7 miljoen voordeel In twee verschillende tranches heeft het Rijk extra middelen beschikbaar gesteld ter compensatie van gederfde inkomsten bij de Sociale Werkvoorziening. De MGR heeft geen beroep hoeven doen op deze aanvullende middelen. Deze middelen vallen dus nu vrij ten gunste van het rekeningresultaat.
Minder WSW middelen uitgaven € 0,9 miljoen voordeel Het WSW-budget is in de meicirculaire 2020 met € 0,9 miljoen verhoogd als gevolg van indexeringen. Deze middelen zijn niet nodig geweest voor de bekostiging van de WSW.
Minder inzet door corona van Participatiemiddelen € 2,4 miljoen voordeel Het jaarrekeningresultaat 2020 van de MGR is fors. Het Nijmeegse aandeel in dit voordeel bedroeg € 2,35 miljoen. Vanwege de corona-crisis werd veel instrumentengeld niet ingezet. De MGR heeft verzocht om een deel van deze middelen (Nijmeegse aandeel € 0,71 miljoen) over te hevelen naar 2021.
* Taakveld Maatwerkdienstverlening 18- vormt samen met taakveld Geëscaleerde zorg 18- de Jeugdzorg. Hiervoor is een gezamenlijk budget beschikbaar van € 48,9 miljoen. In 2020 is € 56,9 miljoen uitgegeven.
10
Stadsrekening 2020
Financiële effecten Corona Bij de tweede voortgangsmonitor hebben we een update gegeven van de coronaeffecten. Nu bij de stadsrekening geven in onderstaande tabel weer wat de realisatie hierop per jaareinde is.
11
Stadsrekening 2020
Financiële effecten coronacrisis Stadsrekening 2020 Stadsrekening 2020
2e voortgangsmonitor 2020 bedragen * € 1.000
programma
inschatting compensatie
risico
kosten/ inkomsten derving
Compensatie pakket 1 2020
pakket 2 2020
pakket 3 2020
overig
totaal
Inkomstenderving leges – publiekszaken (*)
Best. en org.
50
-27
Verkiezingen (2020 overheveling naar 2021)
Best. en org.
-265
Derving legesinkomsten veiligheid (*)
Veiligheid
-210
Extra kosten VRGZ
Veiligheid
Toezicht en handhaving
Veiligheid
Afname toeristenbelasting
Eco. en toerisme
-500
Niet doorgaan van de (zomer)kermis
Eco. en toerisme
-170
Vierdaagse en Vierdaagsefeesten
Eco. en toerisme
Steun meest beeldbepalende evenementen (**)
Eco. en toerisme
-100
100
-100
100
100
Stimuleren tijdelijke alternatieven/evenementen (**) Eco. en toerisme
-50
50
-50
50
50
Steunfonds anderhalve meter samenleving (**)
Eco. en toerisme
-250
250
-200
250
250
Toerisme: promotie en marketing campagne (**)
Eco. en toerisme
-100
100
-142
100
100
Geen marktgelden 2020 (**, ***)
Eco. en toerisme
-200
-200
0
Geen precario standplaatsen 2020 (**, ***)
Eco. en toerisme
-22
0
0
Kwijtschelden precario (terrassen) 2020 (**, ***) Inkomstenderving tot 1 juni (precario, markt en evenementen)
Financiën
-539
-513
0
Extra kosten GGD
WWZ
0
0
Meerkosten voortkomend uit coronamaatregelen
WWZ
-2.589
2.589
-1.778
2.590
2.590
Inhaalzorg Jeugdwet
WWZ
-391
391
-395
391
391
Extra inzet dagbesteding ouderen /Inhaalzorg WMO
WWZ
-170
127
-125
127
127
Niet innen eigen bijdragen WMO
WWZ
-252
252
-252
265
0
-265
265
265
-187
0
-105
0 0
151
-171
507
507
151
151
-204
0
128
0
314
314 0
252
252
Stadsrekening 2020
Derving huurink. wijkacc - losse verhuur
WWZ
-450
-250
Permanente verhuur Voorzieningenharten en wijkacc. WWZ
-600
0
0
Inkomstenderving exploitatie horeca wijkaccom.
WWZ
-400
-350
0
Continuïteit van zorg (COVID 19)
WWZ
Compensatie quarantaine kosten
WWZ
48
48
Continuïteit van zorg beschermd wonen Noodopvang kinderen van ouders met een cruciaal beroep
WWZ
188
188
Vrijwilligersorganisaties Jeugd
WWZ
Bijstand zelfstandigen
WWZ
205
205
218
218
-39
186
-39
186
-67
64
Werk en Ink.
-22.820
22.820
-19.956
Woonkostentoeslag (*,***)
Werk en Ink.
-200
Inkomstenderving participatiebedrijf
Werk en Ink.
-1.696
Gemeentelijk schuldenbeleid
Werk en Ink.
231
231
Bijzondere bijstand
Werk en Ink.
81
81
Aanvullend pakket re-integratiekosten
Werk en Ink.
818
818
Impuls re-integbratie 2021
Werk en Ink.
Crisisdienstverlening
Werk en Ink.
Garantstelling laptops scholen
Onderwijs
0
0
-6
Voorschoolse voorziening peuters
Onderwijs
-86
86
-28
86
86
Parkeerinkomsten
Bereikbaarheid
-3.000
2.165
-4.000
2.165
2.165
Bereikbaarheidsmaatregelen (inrichten teststraten)
Bereikbaarheid
Huurinkomsten vastgoed
Wonen sted.ontw.
pm
Derving havengeld door annulering cruisevaart
Openbare ruimte
-100
-92
0
Milieustraten
Openbare ruimte
-20
-207
0
Huis aan huis inzameling
Openbare ruimte
-40
-115
0
Textiel
Openbare ruimte
0
-84
0
Meld en herstelmeldingen
Openbare ruimte
-40
0
0
Exploitatie speeltuin Brakkefort en Leemkuil
Openbare ruimte
-300
-293
0
Kwijtschelden reclameopbrengst evenementen (**)
Openbare Ruimte
-500
-100
0
0
Maatwerk instandhouden instellingen (**)
Div. programma’s
pm
-700
1.696
186 64 19.956
-139
0
0
1.091
19.956 0
606
1.697
0 413
-200 -700
-140
413 0
0 0
0
Stadsrekening 2020
Lokale culturele voorzieningen
Cult. en cult. Erfg.
-3.176
3.130
-3.355
Huurink. binnen- en buitensportaccommodaties (*)
Sport
-1.300
187
-985
Exploitatie horeca Triavium
Sport
-600
Evenementen en activiteitensubsidies
Sport
Zwembaden subsidie Exploitatie sportverenigingen Geen dwang en inv.kosten in rekening brengen (*)
Financiën
715
751
2.415
3.881
187
187
-710
0
200
0
Sport
0
0
Sport
-30
0
-261
0
-240
Gemeentelijke organisatie
-500
Nadelig resultaat parameters grondexploitatie
-390
2.853
2.853
-7.500
Schrappen oploop in opschalingskorting gemeentefonds in 2020 en 2021
770
compensatie, niet toegewezen aan specifieke posten
770
2.611
Inmiddels toegezegd, nog niet toegekend aan individuele gemeenten: - inkomstenderving vanaf 1 juni 2020 (landelijk € 250 miljoen voor 2020) - meerkosten afvalinzameling (landelijk € 32 miljoen voor 2020 - perspectief jeugd en jongeren landelijk € 58 miljoen) - verhuur sportaccommodaties (landelijk € 60 miljoen nog voor 2020) - exploitatie ijsbanen en zwembaden (landelijk € 100 miljoen 2020) - verhuur sportaccommodaties en exploitatie ijsbanen en zwembaden 2021 (landelijk € 240 miljoen)
Totaal
-41.365
37.156
-9.745
-35.838
7.316
3.920
1.998
25.911
39.145
Stadsrekening 2020 Toelichting per regel Hieronder is ter verduidelijking bij een aantal regels een toelichting opgenomen. Niet doorgaan van zomerkermis en verplaatsten van najaarskermis € -204.000 Het niet doorgaan van de zomerkermis en het verplaatsten van de najaarskermis naar het NYMA-terrein leidt tot een nadeel ten opzichte van de begroting van € 204.000. Geen precario standplaatsen 2020 Het nadeel van deze maatregel is begrepen in de raming bij marktgelden.
€ -0
Meerkosten voortkomend uit coronamaatregelen (maatschappelijke- en vrouwenopvang) € -1.778.000 / € 2.778.000 Het Rijk heeft met de september- en decembercirculaire 2020 de gemeenten een compensatie gegeven voor de directe meerkosten die voortkomen uit de coronamaatregelen en het volgen van de RIVM-richtlijnen. De meerkostenregeling WMO en Jeugd is verlengd tot en met 31 december 2021. Aan de decentralisatie-uitkering Maatschappelijke opvang en integratie-uitkering beschermd wonen is een bedrag toegevoegd van respectievelijk € 2.405.532 en € 188.428. Aan de decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang is een bedrag toegevoegd van € 183.763. In 2020 zijn er door verschillende zorgaanbieders meerkosten bij (centrum)gemeente Nijmegen ingediend voor een totaalbedrag van € 1.778.000. We verwachten echter van enkele aanbieders nog nakomende facturen, waar we in het resultaat geen rekening mee hebben gehouden. Inhaalzorg jeugdwet € -395.000 / € 391.000 Er zijn maatregelen genomen om cliënten op grond van de Jeugdwet hulp en ondersteuning te blijven bieden. Dit doen we vanwege de continuïteit van zorg voor cliënten tijdens coronamaatregelen én voor continuïteit van het stelsel als de coronamaatregelen weer afgeschaald worden. Het rijk heeft met de mei- en septembercirculaire gemeenten een compensatie gegeven voor inhaalzorg op grond van de Jeugdwet in 2020.
Extra inzet dagbesteding ouderen /Inhaalzorg WMO €-125.000 / € 127.000 Door de coronamaatregelen kunnen minder ouderen op de dagbestedingslocaties terecht. Daarom wordt vanaf november 2020, voor de duur van 1 jaar het aantal locaties voor een drietal instellingen uitgebreid. Dit brengt voor 2020 € 105.000 aan extra kosten met zich mee. Daarnaast is er in 2020 voor € 20.000 aan extra reiskostenvergoedingen en voor aanpassing keukenblok verstrekt voor de dagbesteding. Voor € 125.000 worden deze uitgaven gecompenseerd door een bijdrage in het gemeentefonds voor inhaalzorg Cluster WMO. Voor de resterende 10 maanden in 2021 gaat het in totaal om € 640.000 (€ 505.000 voor uitbreiding locaties van de dagopvang; € 75.000 voor 10 maanden reiskostenvergoedingen en € 60.000 voor respijtzorg voor mantelzorger). Niet innen eigen bijdragen WMO € -252.000 / € 252.000 De Minister van VWS heeft besloten de eigen bijdrage voor de WMO (exclusief beschermd wonen en opvang) vrij te stellen voor de maanden april en mei 2020. Aanleiding hiervoor was dat door de coronacrisis een substantieel deel van de zorg en ondersteuning in de WMO niet (volledig) kon worden geleverd. Vanwege een onevenredige uitvoeringslast voor gemeenten en aanbieders rond het tijdelijk opschorten van de eigen bijdrage is besloten om WMO-cliënten in genoemde maanden vrij te stellen van de eigen bijdrage.
Vanuit het Rijk hebben we € 252.226 ontvangen. Dit bedrag is voldoende om de gemiste eigen bijdrage te compenseren. Permanente verhuur Voorzieningenharten en wijkaccommodaties € -0 We hebben bij de permanente verhuur niets hoeven compenseren, omdat de huurders (al dan niet) op sleutelfunctie gewoon gebruik konden maken van de kantoren. Inkomstenderving Exploitatie horeca wijkaccommodaties € -350.000 Het sluiten van de wijkaccommodaties heeft ook effect op de exploitaties van de horeca. Over heel 2020 is er een inkomstenderving van € 350.000.
15
Stadsrekening 2020 Noodopvang kinderen van ouders met een cruciaal beroep € -39.000/€ 186.000 Voor kinderen van wie één of beide ouders werken in een cruciaal beroep of vitale sector, werd voor de periode medio maart tot 1 juli gratis noodopvang aangeboden. De (gratis) noodopvang gedurende werkdagen eindigde eerder per 8 juni. Gemeenten hebben deze noodopvang, in overleg met kinderopvangorganisaties en scholen, gecoördineerd. Gemeenten vergoeden de kosten aan kinderopvangorganisaties en scholen. Van het rijk hebben we € 186.000 aan compensatie ontvangen die in 2020 niet volledig is ingezet. Over de 2e lockdown hebben wij nog geen kostenopgaven ontvangen. Vrijwilligersorganisaties Jeugd € -67.000 / € 64.000 Met de septembercirculaire hebben wij € 64.000 ontvangen van het rijk om lokale vrijwilligersorganisaties te compenseren voor schade als gevolg van de coronamaatregelen. Bijstand zelfstandigen € -19.956.000/ € 19.956.000 We hebben in totaal een bedrag van € 25,725 miljoen ontvangen aan voorschotten van het Rijk. We hebben netto een bedrag van € 19,956 aan TOZO uitkeringen verantwoord. Dit bedrag is exclusief de uitvoeringskosten. Omdat het voorschot hoger is geweest dan daadwerkelijk uitgekeerd is er- rekening houdend met de te declareren uitvoeringskosten- een terugbetalingsverplichting opgenomen op de balans aan het Rijk van € 2,916 miljoen.
De compensatie die we krijgen is € 22,809 miljoen. In deze compensatie zit ook een vergoeding voor onze uitvoeringkosten ten behoeve van de TOZO, ter hoogte van € 2,853 miljoen. Dit bedrag is opgenomen onder de regel Organisatiekosten in bovenstaande tabel. Een deel van de vergoeding van de uitvoeringskosten kunnen de komende jaren worden ingezet. Woonkostentoeslag € 139.000 We hebben vanwege de coronacrisis de regels rondom het toekennen van woonkostentoeslag versoepeld. Dit Heeft € 139.000 aan extrakosten met zich meegebracht. Inkomstenderving participatiebedrijf € 0 / € 1.696.000 Door het coronavirus zijn de Sociale Werkbedrijven geheel of gedeeltelijk gesloten geweest. Daardoor vallen bedrijfsopbrengsten weg waarmee (deels) de loonkosten van medewerkers die werkzaam zijn voor een Sociale Werkbedrijf worden bekostigd. Van het Rijk ontvangen we hiervoor compensatie via een hogere integratie-uitkering Participatie. Voor Nijmegen gaat het om € 1.696.000. Deze middelen zijn in het jaar 2020 niet ingezet voor de MGR, doordat de verwachte coronaeffecten uiteindelijk meevielen. Garantstelling laptops scholen €-6.000 We zijn geconfronteerd met gezinnen waar geen digitale devices aanwezig waren om thuisonderwijs te kunnen volgen. We hebben daarom besloten garant te staan voor extra kosten die ouders c.q. het onderwijs hiervoor moesten maken tot een maximaal bedrag van € 50.000.
In 2020 hebben we hier € 6.000 aan uitgegeven. Voorschoolse voorziening peuters € -28.000/€ 86.000 Met de Junibrief hebben wij compensatie van het rijk ontvangen voor de eigen bijdrage van ouders/verzorgers voor de kinderopvang over de periode 16 maart tot en met 7 juni 2020. Parkeerinkomsten € -4.000.000 / € 2.165.000 Tijdens de 1e lockdown waren er veel minder bezoekers in de binnenstad die parkeerden op straat of in de parkeergarages. In de loop van het derde kwartaal zagen we een voorzichtig herstel. Met de 2e lockdown is het tekort opgelopen tot 4 miljoen euro. Via de eerste tranche coronacompensatie is bijna 2,2 miljoen euro compensatie toegekend. Bereikbaarheidsmaatregelen (inrichten en toezicht teststraten) € -200.000 Voor de inrichting van de teststraten is € 4 ton besteed aan inrichting en toezicht corona teststraten. Hiervan hebben we € 2 ton van de GGD terugontvangen. Exploitatie speeltuin Brakkefort en Leemkuil € -293.000 Er is een nadeel ontstaan van € 293.000 door sluiting van de speeltuinen als gevolg van de coronacrisis. 16
Stadsrekening 2020 Gemeentelijk organisatie € -390.000 / € 2.853.000 Het gaat hierbij om uitvoeringskosten die gemaakt zijn voor de TOZO-regeling. De compensatie die we hiervoor ontvangen bestaat uit een genormeerd bedrag per dossier voor zowel de jaren 2020 en 2021.
17
Stadsrekening 2020
Van begroting naar rekening Onderstaand wordt een overzicht gegeven van het verloop van de primitieve begroting naar de stand in de huidige stadsrekening. bedragen * € miljoen / 2020
Lasten 843,4
Baten 843,1
Saldo 0,3
N
Begrotingswijzigingen
78,8
79,1
0,3
V
3.
Stand dynamische begroting
922,2
922,2
0,0
-
4.
Realisatie
878,0
911,8
33,8
V
5.
Verschil
44,2
10,4
1.
Dit betreft de stand van de vastgestelde begroting 2020.
2.
Dit betreffen de begrotingswijzigingen in 2020. In de bijlage is een apart overzicht opgenomen met daarin alle begrotingswijzigingen en bij behorende links naar de achterliggende raadsbesluiten.
3.
De stand van de dynamische begroting is de stand van de vastgestelde begroting 2020 inclusief de begrotingswijzigingen.
4.
De realisatie is de eindstand van het boekjaar 2020. Deze sluit met een positief rekeningsaldo van € 33,8 miljoen.
5.
Het verschil tussen de realisatie en de dynamische begroting wordt ook zichtbaar in de laatste 3 kolommen van het Overzicht van baten en lasten verderop in de stadsrekening.
1.
Stadsbegroting 2020-2023
2.
18
Stadsrekening 2020
Vermogen & risico's De toekomst gaat gepaard met onzekerheden. Daarom brengen we risico’s op financiële tegenvallers in beeld. Als een risico zich voordoet moet de saldireserve de gevolgen opvangen als onze algemene buffer. Wanneer er meer zekerheid bestaat over het optreden van een gebeurtenis moet er boekhoudkundig een voorziening worden gevormd. Een goed voorbeeld hiervan zijn de voorzieningen die we treffen voor verwachte verliezen in de grondexploitaties, zoals de Waalsprong. Treffen we een voorziening dan daalt de saldireserve, maar vervalt ook het bijbehorende risico. Daarmee zijn voorzieningen en risico’s communicerende vaten, met als verschil dat voorzieningen financieel zijn vertaald in onze boekhouding. Grondexploitatierisico's Bij grondexploitaties lopen we als gemeente risico’s die veel financiële impact kunnen hebben. Daarom worden de risico's regelmatig tegen het licht gehouden. Onderstaand wordt aangegeven welke risico's in de Stadsrekening 2019, de Stadsbegroting 2021 en deze Stadsrekening worden onderkend. Wanneer een risico waarheid lijkt te worden, dan moeten we een verliesvoorziening vormen. De voorzieningen (hard) en de saldireserve voor risico's (zachter) vormen samen de buffer om verliezen op grondexploitaties op te vangen. Grondexploitaties (bedragen x € 1 miljoen) Verliesvoorzieningen Risico’s (niet in de tijd uitgezet) Saldireserve (na rek. resultaat)
Stadsrekening 2019 (juni 2020) 47,0 38,0 59,1
Stadsbegroting 2021 (nov ’20) nb 80,5 59,2
Stadsrekening 2020 46,5 83,1 109,3
Twee nieuwe planexploitaties, Winkelsteeg en Stationsgebied, zorgen voor een stijging van de risico’s ten opzichte van vorig jaar. Ten opzichte van de Stadsbegroting 2021-2024 is het risico Waalsprong toegenomen tot in totaal € 28,9 miljoen (oorzaken zijn onder andere de voortgang in de gronduitgifte, nieuwe prijsafspraken met de woningcorporaties en het uitwerken van verschillende deelplannen). Het risico Waalfront is met name gedaald door de subsidiegarantie. Programmarisico's De programmarisico's zijn ten opzichte van de stadsbegroting 2021-2024 gelijk gebleven en hebben een omvang van € 14,9 miljoen. Zowel in de stadsbegroting als in deze stadsrekening maakt de inschatting van de COVID-19 risico's een substantieel deel uit van het risicoprofiel (ca 27%). Buffer voor risico’s De saldireserve is onze buffer voor alle risico’s. Als we de ontwikkeling van de saldireserve in de tijd afzetten tegen de risico's blijkt dat de saldireserve ruim voldoende is om de risico's op te vangen én ruimte biedt voor onverwachte gebeurtenissen. Kengetallen Vanuit de voorgeschreven kengetallen concluderen wij dat de begroting financieel op orde is. De samenstelling van het weerstandsvermogen beoordelen we als solide. Onze grondpositie is wel hoog te noemen en daardoor ook onze schuldpositie. Voor meer informatie wordt verwezen naar de paragraaf Weerstandsvermogen & Risicobeheersing.
19
Stadsrekening 2020
Resultaatbestemming Het resultaat van de rekening bestaat uit het saldo van alle lasten en baten en vervolgens worden de mutaties uit de reserve waarover reeds besloten is, in mindering gebracht. Het saldo van lasten en baten laat een voordelig saldo zien van € 27,4 miljoen. Op dit saldo worden de stortingen in en de onttrekkingen uit de reserves gemuteerd. Rekeningresultaat 2020 Werkelijke last Werkelijke baten Saldo van lasten -/- baten
bedragen x € 1 miljoen 846,4 873,8 27,4
V
Mutaties in reserves, per saldo een storting in de reserve (a)
6,4
O
Resultaat na reservemutaties
33,8
V
Voorstel bestemming resultaat Voordelig saldo: toevoegen aan de saldireserve (b)
33,8
S
Toevoegen aan Reserve Decembercirculaire (c)
2,5
S
Te onttrekken uit de saldireserve
2,5
O
O = onttrekking / S = storting V = voordeel / N = nadeel a)
Mutaties in de reserves In de begroting zijn stortingen en onttrekkingen uit de diverse bestemmingsreserves en de saldireserve opgenomen. Deze mutaties zijn overeenkomstig in de jaarrekening verwerkt. Daarnaast zijn er enkele reserves, waarbij de definitieve reservemutatie pas na afloop van het jaar bepaald kan worden, maar wel geheel volgens de intentie van de reserve is. Ook deze mutaties zijn hierin opgenomen. Een voorbeeld hiervan is de reserve onderhoud accommodaties.
b)
Het voordelig rekeningsaldo toe te voegen aan de saldireserve.
c)
De toevoeging aan de Reserve Decembercirculaire. 1. Nog niet besteed (€ 0,2 miljoen): Een aantal posten uit de decembercirculaire 2020 heeft niet tot besteding in 2020 geleid, maar zijn nog wel noodzakelijk voor genoemde doelen. Vandaar dat wordt voorgesteld om deze te storten in de bestemmingsreserve Decembercirculaire. Het betreft: • Faciliteitenbesluit opvangcentra € 112.312 • Pilots verdere integratie arbeidsmarkt € 50.460 2. Aardgasvrij (€ 2,3 miljoen): In het Klimaatakkoord van juni 2019 is afgesproken dat het Rijk middelen ter beschikking stelt aan gemeenten voor de periode 2019 tot en met 2021. In de decembercirculaire 2019 zijn hiervoor de volgende middelen toegekend: voor de transitie warmte: een bedrag van € 202.101, voor de transitie wijkaanpak: € 409.997 en voor de transitie energieloketten: € 74.000. Bij deze toegekende middelen ligt de nadruk op de ondersteuning van de decentrale overheden bij het realiseren van de Regionale Energie Strategieën (RES) en op de ondersteuning van gemeenten bij de transities. In Nijmegen hebben wij deze aanpak vormgegeven in het project Aardgasvrij Nijmegen. Met BZK is het convenant Aardgasvrij maken wijk Dukenburg afgesloten. Concreet betekent dit dat binnen dit project een nieuw warmtenet wordt aangelegd van de ARN in Weurt naar tenminste 3000 woningen in Zwanenveld en Lankforst.
Bij de 1e voorgangsmonitor 2020 is voorgesteld om de middelen voor de transitieaanpak en het bedrag van € 3,497 miljoen (uit de decembercirculaire 2018) toe te kennen aan programma Openbare Ruimte. Ultimo 2020 zijn deze middelen nog niet volledig ingezet. Er resteert € 2.372.233. Omdat deze middelen beschikbaar moeten blijven voor genoemd doel, wordt voorgesteld deze toe te voegen aan de bestemmingsreserve Decembercirculaire.
20
Stadsrekening 2020
Voorstel om te besluiten
Onderwerp Stadsrekening 2020 Programma Financiën Portefeuillehouder M. Esselbrugge Voorstel van het College van Burgemeester en Wethouders d.d. 20 april 2021 Voorstel om te besluiten
1.
De Stadsrekening 2020 vast te stellen.
2.
Het voordelig jaarrekeningresultaat van € 33.767.122 te storten in de saldireserve.
3.
De middelen voor Faciliteitenbesluit opvangcentra en Pilots verdere integratie arbeidsmarkt ad € 162.772 toe te voegen aan de bestemmingsreserve Decembercirculaire.
4.
Het niet bestede deel van € 2.372.233 voor aardgasvrije wijken, toe te voegen aan de bestemmingsreserve Decembercirculaire.
5.
Claim op de saldireserve te leggen ter hoogte van € 452.668 voor de toegezegde ondersteuning aan de Lindenberg.
6.
Claim op de saldireserve te leggen ter hoogte van € 2.051.767 voor de uitvoeringskosten Tozo voor het jaar 2021.
7.
De begrotingswijziging over investeringskredieten vast te stellen (BW-1766)
21
Stadsrekening 2020
Programma's
22
Stadsrekening 2020
Bestuur en organisatie Wat willen we bereiken De onderstaande tekst is een letterlijke kopie uit de publicatie Stadsbegroting 2020-2023
Wat willen we op lange termijn bereiken? Bestuur Op basis van goed bestuur willen we onze rol als solide, betrouwbare, transparante en moderne overheid waarmaken. We willen bereiken dat voor inwoners duidelijk is wat we als bestuur doen en waar we het gemeenschapsgeld voor inzetten. Zij moeten erop kunnen vertrouwen dat we zorgvuldig omgaan met de ter beschikking gestelde middelen, zoals geld en personeel. Met een systeem van juridische kaderstelling en toezicht waken we over de rechtsstatelijkheid en juridische kwaliteit van het functioneren en handelen van de gemeente. We maken het gemeentelijke beleid openbaar. We streven ernaar inwoners tijdig, helder en begrijpelijk te informeren en te betrekken, zodat zij verantwoordelijkheid kunnen nemen voor hun eigen leefomgeving. Burgerzaken We zijn het visitekaartje van de gemeente Nijmegen en zorgen ervoor dat alle Nijmegenaren op een professionele manier worden geholpen. Daarbij doen we digitaal wat kan en houden we rekening met mensen die minder (digi)taalvaardig zijn. We zijn helder in onze communicatie en passen maatwerk toe waar dat nodig is. Bovendien zorgen we ervoor dat de BRP op orde is; de persoonsgegevens van de Nijmegenaar kloppen, we voorkomen hiermee fraude. Ook organiseren we de verkiezingen, waarbij we zorgen voor een goed verloop.
Overhead Vanaf de Stadsbegroting 2019 wordt de (centrale) overhead, het geld dat we aan de eigen organisatie besteden, onder één taakveld verantwoord. Belangrijke reden hiervoor is het voldoen aan wettelijke voorschriften en het op één plek verantwoorden van de overhead. Volgens de wettelijke definitie vallen ook leidinggevenden en bijvoorbeeld secretariële ondersteuning onder overhead. De financiële betekenis van deze verandering is dat in de programmabegroting meer lasten als overhead worden aangeduid. Organisatie We zijn van de stad en werken voor de stad. De opgaven in de stad en de ervaringen van de bewoners bepalen wat we te doen hebben. We spelen daarbij – als moderne overheid - in op ontwikkelingen en veranderingen die op de gemeente afkomen. . Dat vraagt een flexibele en professionele organisatie. We hebben vier principes benoemd die voor alle medewerkers de leidraad zijn in het werk: kiezen voor contact, vertrouwen als vertrekpunt, gewoon doen wat nodig is en leren van wat we doen. dat We zorgen als werkgever voor kwalitatief goed toegerust personeel dat zich blijft ontwikkelen maar ook voor een goede werkomgeving en een prettige werksfeer. Deze doelstellingen dragen bij aan de kwaliteit van de producten en dienstverlening aan de inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en cultuurinstellingen.
Wat wilden we in 2020 bereiken Wij staan voor kwalitatief goed bestuur van de gemeente Nijmegen. We nemen integrale en weloverwogen besluiten over de ontwikkeling van onze stad. We streven daarbij naar de maximaal haalbare openheid, transparantie en betrokkenheid. We zorgen voor objectieve, betrouwbare en bruikbare maatschappelijke informatie en kennis over stad, wijken en effecten van beleid. Waar nodig werken we samen met gemeenten in de regio. Ons algemeen doel is betere gemeentelijke dienstverlening, beleidsprogrammering en beleidsuitvoering. Openheid en transparantie vragen om heldere communicatie. De manier waarop we met bedrijven en inwoners communiceren is immers ons visitekaartje. Tijdigheid staat hoog in het vaandel. We kiezen daarbij bewust onze
23
Stadsrekening 2020 communicatiekanalen. In een stad waarin meer dan 80% van de inwoners aangeeft graag meer diensten digitaal vaardig af te willen nemen en mensen 24/7 online contact kunnen zoeken, kan veel digitaal, via nieuwsbrieven en social media. Maar niet alles, omdat (nog) niet iedereen hierin mee kan en we niemand willen uitsluiten . We blijven alert op vernieuwingen en wijzigingen in vormen van communicatie en dienstverlening. Openheid en transparantie geven we ook vorm door nog meer datasets toe te voegen aan het Open Data portaal, dat in 2019 gestart is. Informeren is slechts één vorm van betrekken van inwoners, bedrijven en instellingen. We willen als gemeente de belevingswereld van de inwoners centraal stellen. Dit vraagt om hen ook te betrekken bij het maken van beleid, het uitvoeren van projecten in de stad en het vormgeven van onze dienstverleningsprocessen. En om open te staan voor initiatieven van inwoners om de stad of hun directe leefomgeving mooier te maken. We geven invulling aan het initiatiefvoorstel van de gemeenteraad over participatie en actief burgerschap. Dit doen we in samenspraak tussen gemeenteraad, college en ambtelijke organisatie. We werken in de stad aan een aantal grote inhoudelijke opgaven. Dit zijn opgaven die een directe relatie hebben met ontwikkelingen in de maatschappij en wat wij daarin – samen met de stad – te doen hebben.
Die uitdagingen zijn inhoudelijk van aard, maar vragen ook om een bepaalde aanpak van de gemeentelijke organisatie. Een aanpak die soms afwijkt van de gebaande paden. Een aanpak die vraagt om samenwerking met de stad en waarin de mens centraal staat. Een moderne overheid dus. We ontwikkelen onze organisatie door naar een wendbare netwerkorganisatie, die mee kan bewegen met de ontwikkelingen waar we als overheid op in willen en moeten spelen. Een organisatie die op een effectieve manier werkt voor en met de stad. Via het vergroten van de inzet op datasturing ondersteunen we de organisatie in haar doorontwikkeling. Door verregaande digitalisering beschikken we over steeds meer data die we effectief willen benutten. Dat doen we op een veilige en verantwoorde manier. We geven daar zelf het goede voorbeeld in. Een praktijkvoorbeeld is onze keuze voor telsensoren in de binnenstad. Voor ontwikkelingen op het gebied van IT en datasturing werken we samen met regionale partners en kennisinstellingen. Wij ondersteunen de Radboud Universiteit bij het ontwikkelen van de voorziening voor een digitale identiteit, waaronder IRMA. Onze ervaringen delen we weer met de partners in de stad. Landelijk participeren we in vernieuwingsprogramma’s als 'Samen Organiseren'. Ook voor veel andere beleidsterreinen hebben we samenwerking met gemeenten in de regio nodig.
In 2019 hebben de 18 gemeenten in de regio Arnhem Nijmegen gezamenlijk geconstateerd dat de huidige lichte samenwerkingsvorm in het Gemeenschappelijk Orgaan Arnhem Nijmegen niet meer voldoet. In 2020 gaan we verder onderzoeken hoe we de samenwerking in de regio kunnen versterken. Tevens is een proces gaande om de Investeringsagenda van de gemeente Arnhem en Nijmegen, de provincie Gelderland en The Economic Board te integreren.
Wat hebben we dit jaar bereikt Voorbereidingen Tweede Kamerverkiezingen 2021 in volle gang We nemen integrale en weloverwogen besluiten over de ontwikkeling van onze stad. We streven daarbij naar de maximaal haalbare openheid, transparantie en betrokkenheid. Net als bij andere verkiezingen zoeken wij de samenwerking met vele vrijwilligers uit de stad. Door de coronacrisis ligt de focus nu op het coronaproof organiseren van de verkiezingen. We hebben onderzoek gedaan hoe Nijmegenaren veilig kunnen stemmen in de 1,5 metersamenleving, welke alternatieven er zijn voor zorgcentra en scholen die normaal gesproken als stemlocatie fungeren en naar eventuele mobiele stembureaus voor kwetsbare ouderen. Ook hebben we onderzoek gedaan naar de toegankelijkheid van de stemlocaties voor onder andere slechtzienden en slechthorenden. We maakten onze diensten toegankelijker voor de Nijmegenaar We kozen bewust onze communicatiekanalen voor ons contact met bedrijven en inwoners. De manier waarop we communiceren is immers ons visitekaartje. Meer dan 80% van de inwoners geeft aan graag meer diensten digitaal af te willen nemen. De coronacrisis zorgde in 2020 voor een nog grotere wens om onze diensten meer digitaal toegankelijk 24
Stadsrekening 2020 te maken voor de Nijmegenaar. Dit resulteerde in de versnelde digitalisering van onze dienstverlening. We zorgden voor extra digitaal aanbod zoals digitale aangifte van geboorte en vereenvoudiging van overlijdensaangifte. Daarnaast zorgden we er natuurlijk ook voor dat de Nijmegenaar in de Stadswinkel, bij het Steunpunt, maar ook via het gemeentelijk telefoonnummer 14024 professioneel, persoonlijk en passend werd geholpen. Ook is samen met de stad gewerkt aan de pilot ID-bellen met behulp van de identificatietool IRMA, waardoor de Nijmegenaar zich op een veilige manier telefonisch kan identificeren. In deze samenwerking met de gemeente Arnhem en de Drechtsteden is onderzoek gedaan naar identificatie in telefoongesprekken en de toegankelijkheid en gebruiksvriendelijkheid van digitale dienstverlening voor mensen die minder (digi)taalvaardig zijn. Dat de Nijmegenaar op een gebruiksvriendelijke, toegankelijke manier gebruik kan maken van digitale diensten is belangrijk. Om die reden is gestart met de aanbesteding van een nieuwe applicatie voor de afdeling burgerzaken. Met die aanbesteding gaan wij onze dienstverlening slimmer, passender en persoonlijker maken voor de Nijmegenaar. We zijn klantgerichter gaan denken en handelen We willen als gemeente de belevingswereld van de inwoners centraal stellen.
Dit vraagt om hen ook te betrekken bij het vormgeven van onze dienstverleningsprocessen. In 2020 hebben wij verder gewerkt aan het centraal zetten van de Nijmegenaar in onze dienstverlening. Zo zijn wij verder gegaan met het doorlopen van klantreizen, het afnemen van online metingen en klanttevredenheidsonderzoeken. Op deze manier proberen wij ons nog beter te verplaatsen en te verdiepen in de behoeften van de Nijmegenaar. Ook zijn we begonnen met het verkennen van een omnichannel strategie. Bij deze strategie richt de organisatie zich niet langer op het managen van elk dienstverleningskanaal afzonderlijk, maar verschuift het accent naar het samenspel van alle kanalen. Op deze manier dragen we bij aan een persoonlijke, eenvoudige en toegankelijke dienstverlening, waarbij gegevens veilig zijn en de privacy gewaarborgd is. We werkten samen met de stad aan participatie en actief burgerschap Om invulling te geven aan het initiatiefvoorstel van de gemeenteraad over participatie en actief burgerschap, hebben we in samenspraak met gemeenteraad en college gewerkt aan het ontwikkelen van een stappenplan en het inrichten van een participatieproces. Ook zijn we in gesprek gegaan met verschillende partijen uit de stad over actief burgerschap en het centraal zetten van de leefomgeving.
We beschikken over een actuele Referendumverordening We gaven invulling aan het initiatiefvoorstel van de gemeenteraad. Daardoor beschikken wij weer over een actuele Referendumverordening die voldoet aan de Algemene verordening gegevensbescherming en nauw is aangesloten bij de modelverordening van de VNG. Naast de bestaande papieren wijze is een digitale mogelijkheid voor ondersteuningsverklaringen toegevoegd. We werkten aan de ontwikkeling en wendbaarheid van onze organisatie We ontwikkelden onze organisatie door naar een wendbare netwerkorganisatie, die mee kan bewegen met de ontwikkelingen waar we als overheid op in willen en moeten spelen. Als goede werkgever is het belangrijk om een duidelijke koers uit te zetten en deze continu aan te passen aan de veranderende omgeving. De coronacrisis heeft ons daarnaast gedwongen om op afstand te werken. Dit vraagt om wendbaarheid van medewerkers en van onze systemen. We willen een wendbare netwerkorganisatie zijn dat werkt als één organisatie. Dit betekent dat we ook scherp moeten kijken waar we nu staan en waar de urgentie de komende periode zit. Daarom is in 2020 het actieprogramma ‘naar een mooie organisatie’ aangescherpt.
De focus is gelegd op opgavegericht werken en beter prioriteren, uitdagingen vaker multidisciplinair aanpakken met de juiste personen op de juiste klus waarbij we vanuit leiderschap meer daadkracht en snelheid tonen. Ook wordt prioriteit gegeven aan het verder digitaliseren van ondersteunende processen. We breidden de dashboards voor datagestuurd werken uit Via het vergroten van de inzet op datasturing ondersteunen we de organisatie in haar doorontwikkeling. Door verregaande digitalisering beschikken we over steeds meer data die we effectief willen benutten. Dat doen we op een veilige en verantwoorde manier. Er zijn in 2020 verschillende dashboards opgeleverd die het datagestuurd werken ondersteunen. Denk hierbij aan dashboards voor bedrijfsvoering, drukte dashboards over de binnenstad ten behoeve van corona en dashboards voor zorg en toezicht. We leidden medewerkers op ter verbetering van het gebruik van de dashboards en gaven medewerkers met de juiste competenties de ruimte om zich hier verder in te ontwikkelen.
25
Stadsrekening 2020 We werkten aan onze informatieveiligheid en privacy Als betrouwbare overheidsorganisatie hebben we doorgewerkt aan de verbetering van ons programma rond informatieveiligheid en privacy. Daarbij zorgden de inbraak bij de Universiteit Maastricht en Citrix crisis er in 2020 voor, dat wij ons meer bewust werden van de kwetsbaarheden rond IT. We hebben samen met iRvN belangrijke stappen gezet die de veiligheid van onze systemen en processen verhogen en die ons reactievermogen zullen verbeteren. We hebben een actieprogramma gestart om de risico’s op cybercriminaliteit te monitoren en zullen voortdurend alert zijn op aanvullende maatregelen die we kunnen nemen om extra beveiliging te verbeteren. Daarnaast hebben we alle medewerkers een wachtwoord manager gegeven, waarmee medewerkers worden geholpen goed om te gaan met hun wachtwoorden. Ook blijven we actief met acties in het kader van bewustwording op deze thema’s. Op het gebied van privacy hebben we ook veel bereikt in 2020. Zo is het proces van afhandeling klachten rondom privacy ondergebracht in het algemeen gemeentelijke klachten proces waarbij coördinatoren dit proces bewaken. Ook is dit jaar de route vastgesteld hoe elke afdeling de komende jaren verder privacy-proof kan worden gemaakt. Om in control te zijn op domein van privacy moet er een aantal verplichte maatregelen worden genomen.
In 2020 is onderzocht hoe we dit kunnen checken en welke stappen we hier voor moeten zetten. Tot slot is in 2020 ingezet op verbeteracties om tot verdere bewustwording te komen. Dit blijft een terugkerend thema komende jaren. We willen een moderne overheid zijn met goed toegerust personeel, en daar horen ook moderne ICT-producten bij. Al in 2019 hebben we gekozen om over te stappen op persoonlijke laptops voor alle medewerkers om hiermee de wendbaarheid van onze organisatie te vergroten. Alle medewerkers hebben inmiddels versneld een persoonlijke laptop ontvangen en de werkplekken zijn ingericht om deze erop aan te sluiten. Dit heeft er mede voor gezorgd dat we al gedurende de eerste golf van corona direct vanuit huis konden gaan werken. Daarnaast zijn alle medewerkers voorzien van een telefoon. We participeerden in het landelijke vernieuwingsprogramma ‘Samen Organiseren’ In het kader van Samen Organiseren hebben we met veel partners in het land gewerkt aan de eerste dienstverlenende producten. Vaak moet daarvoor eerst de technische infrastructuur opgebouwd worden. Zo is begonnen met een proef voor het digitaal Huishoudboekje voor armoedebestrijding. We vormden de gemeenschappelijke regeling Regio Arnhem – Nijmegen Wij staan voor kwalitatief goed bestuur van de gemeente Nijmegen. We nemen integrale en weloverwogen besluiten over de ontwikkeling van onze stad.
Waar nodig werken we samen met gemeenten in de regio. Om de regionale samenwerking op het gebied van de vijf grote lokale en regionale opgaven verder te versterken, hebben we in 2020 samen met de gemeente Arnhem en de overige gemeenten in onze regio’s intensief gewerkt aan de vorming van een gemeenschappelijke regeling. Dit heeft geresulteerd in de oprichting van de Gemeenschappelijke regeling Regio Arnhem – Nijmegen per 1 januari 2021. De belangrijkste opgaven van deze versterkte regionale samenwerking zijn: Groene groeiregio, Productieve regio, Verbonden regio, Circulaire regio en Ontspannen regio.
Corona Voor het programma bestuur en organisatie was 2020 een speciaal jaar waarin een beroep gedaan is op de wendbaarheid van onze organisatie omdat corona een groot deel van onze agenda bepaalde. De organisatie maakte een transformatie door naar het (digitaal) werken op afstand. We bleken als collega’s erg wendbaar en flexibel te zijn. We hebben snel een multidisciplinair actiecentrum ingericht. We leverden extra inzet op het gebied van crisiscommunicatie en voor de juristenpoule van de crisisorganisatie van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ). Ook is onderzoekscapaciteit ingezet voor de monitoring van de coronacrisis. Veel fysieke evenementen en bijeenkomsten gingen niet door (bevrijdingsherdenking, 4daagse, Democratiefestival, week tegen de cybercrime). Sommige evenementen kregen een online invulling, anderen worden alweer voorbereid voor 2021. Dat anders invullen, geldt ook voor bewoners en participatiebijeenkomsten. Behandelingen van bezwaren en klachten konden door de invoering van online of telefonische hoorzittingen toch doorgaan. 26
Stadsrekening 2020 We hebben er voor gekozen om in onze dienstverlening zo veel mogelijk mee te bewegen met de behoefte van de Nijmegenaren. Verschillende producten worden daarom nu ook digitaal aangeboden, zoals het doen van een geboorteaangifte. De coronacrisis heeft er voor gezorgd dat minder Nijmegenaren gebruik hebben gemaakt van onze diensten. We verwachten dat er een inhaalslag komt na de coronacrisis. Door de crisis hebben we ook al onze dienstpanden coronaproof in moeten richten. Werkplekken en vergaderruimtes zijn aangepast zodat medewerkers veilig kunnen werken. Daarnaast zijn er desinfectiemiddelen aangeschaft en ter beschikking gesteld aan medewerkers en bezoekers. Bij alle publieksbalies zijn plexiglazenschermen geplaatst ter afscherming van de baliemedewerkers. Tot slot hebben we er voor gezorgd dat medewerkers de benodigde kantoorfaciliteiten konden lenen om thuis te gebruiken, zoals een bureaustoel of een beeldscherm.
Verbonden partijen en samenwerking Landelijk Project Adreskwaliteit Dit betreft een samenwerking van publieke organisaties, waaronder gemeenten, diverse ministeries en uitvoeringsorganisaties. Veiligheidsregio Gelderland-Zuid In het geval van calamiteiten werkten wij samen met de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Bij de calamiteiten die zich hebben voorgedaan, waren wij via het gemeentelijk telefoonnummer 14024 (KCC) extra bereikbaar. Zo hebben we de Nijmegenaar zo goed mogelijk proberen te informeren over de coronacrisis. Ministerie van Binnenlandse Zaken In samenspraak met het ministerie van BZK kent Nederland 19 gemeenten waar EU-burgers een Burgerservicenummer (BSN) kunnen aanvragen aan het RNI-loket (Registratie Niet-Ingezetenen). Nijmegen is één van de gemeenten die deze taak uitvoert. Verder werkten we samen met: Andere gemeenten op het gebied van de Basisregistratie Personen (BRP); IND; Woningbouwcorporaties; Maatschappelijke instellingen
Wat heeft het gekost Begrotingswijzigingen Onderstaand worden de begrotingswijzigingen inzichtelijk gemaakt tussen de primitieve begroting en de dynamische begroting. Bestuur en organisatie; bedragen x € 1 mln
Baten
Lasten
Saldo
Stadsbegroting 2020-2023 primitief