Stadsbegroting 2026-2029

•

Organiseren nieuwkomersonderwijs in Nijmegen Nieuwkomersonderwijs is er voor alle kinderen en jongeren die de Nederlandse taal (nog) niet of onvoldoende beheersen, ongeacht hun status of verblijfplaats. In Nijmegen verzorgt De Bloemberg dit onderwijs op de basisschool. Jongeren in het voortgezet onderwijs gaan naar het Pontem College. Sinds 2022 staat de organisatie van dit onderwijs onder druk door een sterk wisselend aantal nieuwkomers en het structurele lerarentekort. We verwachten dat deze uitdagingen ook in 2026 blijven spelen. We verwachten een substantiële toename van het aantal Alleenstaande minderjarige vluchtelingen (Amv-ers). Voor deze jongeren willen we duidelijke afspraken maken met schoolbesturen en gemeenten in de buurt. Deze afspraken moeten ervoor zorgen dat er een goede samenwerking is en dat scholen snel kunnen uitbreiden of juist kleiner worden, afhankelijk van het aantal leerlingen. Om te voorkomen dat jongeren met een taalachterstand uitvallen bij de overstap van het Pontem College naar vervolgonderwijs, zijn we in schooljaar 2025/2026 gestart met een impulstraject in samenwerking met het ROC en het Praktijkonderwijs. Dit helpt jongeren beter door te stromen naar vervolgonderwijs en vergroot hun kans op succes. Dit wordt voortgezet in 2026.

•

Subsidies m.b.t. kansengelijkheid en optimale ontwikkelingskansen evalueren We evalueren de bestaande subsidies en werkwijze en werken toe naar heldere regels en kaders voor het aanvragen van subsidies.

•

Uitvoering convenant SchoolsOUT SchoolsOUT biedt gerichte ondersteuning aan kinderopvang, primair onderwijs, voortgezet onderwijs en mbo bij onderwerpen over seksuele- en genderdiversiteit. Het programma versterkt kennis, acceptatie, sociale veiligheid en handelingsvaardigheid binnen het onderwijs. Daarmee draagt SchoolsOUT bij aan een positief, inclusief en veilig schoolklimaat voor alle leerlingen – ongeacht hun seksuele oriëntatie of genderidentiteit.

70

In 2025 is de samenwerking voor de periode 2026–2029 bekrachtigd met een nieuw convenant. Dit is ondertekend door vertegenwoordigers van het primair en voortgezet onderwijs, het mbo, COC Regio Nijmegen, Dito, Young LGBT+ Nijmegen en de GGD Gelderland-Zuid. Met dit convenant spreken we een gezamenlijke, duurzame inzet af voor de doelen van SchoolsOUT. De centrale norm daarbij is helder en fundamenteel: op school kun je jezelf zijn en houden van wie je wilt.

•

Uitvoeringsagenda Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) 2026 is het eerste volledige kalender jaar waarin de nieuwe uitvoeringsagenda actief is. Daarmee gaan we in 2026 werken aan het versterken van de voorscholen (kinderopvang) als pedagogische basisvoorziening en het intensiveren van de samenwerking tussen de voorscholen en vroegscholen (basisscholen).

•

Voorliggende voorziening Sociaal Medische indicatie (SMI) versterken Het doel is om SMI als voorliggende voorziening te versterken. In 2026 kunnen de Buurtteams Jeugd en Gezin ook indiceren voor SMI. Daarvoor kon alleen de GGD indiceren voor SMI.

•

Visie doorontwikkeling Brede scholen in praktijk brengen We gaan door met de doorontwikkeling brede scholen, om kwalitatief goede programma’s te creëren waarbinnen kinderen hun talenten en vaardigheden kunnen ontwikkelen en benutten. De in 2025 vastgestelde visie wordt in praktijk gebracht.

Doel 12.2: Zoveel mogelijk jongeren verlaten de school met een passend vervolgtraject, binnen (vervolg)onderwijs of arbeidsmarkt, met diploma of startkwalificatie Activiteiten • Nieuw programma ‘Jongeren naar school of werk’ In 2025 hebben we gewerkt aan een nieuw regionaal programma: ‘Jongeren naar school of werk’. Dit programma start op 1 januari 2026. Dit sluit aan bij de nieuwe wet die dan ook ingaat, de wet “naar school of duurzaam werk”. Deze wet gaat over vier onderwerpen: 1. Aanvullende loopbaanbegeleiding door het mbo 2. Begeleiding naar werk door de gemeente (via de Participatiewet) 3. Uitbreiding van de dienstverlening van het Doorstroompunt voor jongeren tot 27 jaar 4. Een wettelijke basis hoe de verschillende organisaties hierop samenwerken Met het nieuwe programma ‘Jongeren naar school of werk’ gaan we de komende jaren aan de slag met drie samenhangende programmalijnen: 1. Oriëntatie, instroom en doorstroom 2. Begeleiding in het onderwijs 3. Overstap naar werk •

Uitbreiding dienstverlening Doorstroompunt Ook ontwikkelen we in 2026 de dienstverlening van het Doorstroompunt door. Door de nieuwe wet kunnen nu ook jongeren tot 27 jaar begeleiding krijgen en gebruik maken van de dienstverlening (eerder was dat tot 23 jaar).

Doel 12.3: Leerlingenvervoer voor leerlingen van primair, speciaal en voortgezet onderwijs zo zelfstandig mogelijk, betaalbaar en van goede kwaliteit. Activiteiten

•

Onderzoek naar ondersteuningsmogelijkheden In 2026 onderzoeken we of er naast de reguliere dienstverlening (een vergoeding voor vervoerskosten of aangepast vervoer), nieuwe of aanvullende ondersteuningsmogelijkheden zijn, zodat leerlingen zo zelfstandig mogelijk kunnen reizen naar school.

71



Opstellen regionaal uitvoeringsplan, als randvoorwaarde voor inclusief onderwijs In de Ontwikkelagenda Inclusief Onderwijs 2025–2028 werken onderwijsinstellingen en regiogemeenten gezamenlijk aan de beweging naar inclusief onderwijs. Een belangrijk onderwerp in deze agenda is het zorgen voor goed leerlingenvervoer. Dit is belangrijk om gelijke kansen in het onderwijs mogelijk te maken. Inclusief onderwijs betekent dat kinderen met verschillende achtergronden en ondersteuningsvragen samen les krijgen, het liefst in hun eigen buurt, gemeente of regio. Daarvoor is goed en passend vervoer nodig. In 2026 maken we hiervoor een regionaal uitvoeringsplan. Daarin staan duidelijke acties, afspraken en doelen. Dit plan is een belangrijke stap naar een onderwijssysteem waarin elk kind echt mee kan doen.

Doel 12.4: Betere (digitale) geletterdheid en basisvaardigheden van volwassenen Activiteiten

•

Opstellen jaarplan basisvaardigheden en volwasseneducatie We hebben in het vierde kwartaal 2025 een nieuw ‘Regionaal Uitvoeringsplan basisvaardigheden en volwasseneducatie’ vastgesteld en werken het jaarplan voor Nijmegen uit dat daar onderdeel van is

•

Bieden van taallessen aan Oekraïners We continueren de taallessen aan Oekraïners in de eerste helft van 2026.

•

Versterken digitale vaardigheden Met Bibliotheek Gelderland Zuid werken we een reeks cursussen uit rondom het versterken van digitale vaardigheden.

•

Versterken vrijwilligers van SamenSpraak Samen met Gilde Nijmegen werken we aan het versterken van de inzet van de vrijwilligers van SamenSpraak.

•

Inzet op kwaliteitsverbetering taaldocenten De subsidie die we STEP (Steunpunt Taal Educatie en Participatie) in 2025 hebben verstrekt voor de duurzame kwaliteitsverbetering van hun docenten, continueren we en we monitoren de voortgang.

Doel 12.5: Door samenwerking met kennisinstellingen worden studenten betrokken bij maatschappelijke opgaven, waardoor hun kennis en creativiteit benut worden en ze kennismaken met hun toekomstige werkveld Activiteiten • Samenwerking met kennisinstellingen We blijven studenten, docenten en onderzoekers betrekken bij het oplossen van maatschappelijke vraagstukken vanuit de gemeente en andere maatschappelijke organisaties. We richten ons hierbij op twee inhoudelijke richtingen: 1. Sociale Basis – we sluiten aan bij het stadsdeelprogrammeren, waarbij een passend aanbod in de wijk wordt gerealiseerd ter versteviging van de sociale basis. 2. Maak Ruimte – we betrekken studenten bij projecten zoals het stationsgebied en Winkelsteeg. •

Inzet studentambtenaren Twee studentambtenaren van de RU, HAN, Yuverta en/of het ROC werken 8 uur per week bij de gemeente. Zij brengen de leefwereld van studenten onder de aandacht van de gemeente en helpen mee om het welzijn van studenten te verbeteren.

•

Opstellen plan voor borging De subsidie voor City Deal Kennis Maken loopt tot 1 juni 2026. In de eerste helft van 2026 maken we een plan om studenten van Yuverta, ROC, HAN en de Radboud Universiteit te blijven inzetten bij maatschappelijke vraagstukken. We verkennen de samenwerking met de organisatie van Groen, Gezond en in Beweging en Maatschappelijke Diensttijd. 72

Ambitie: 13. We hebben voor kinderen en jongeren duurzame, moderne en toegankelijke onderwijsgebouwen Doel 13.1: Kinderen gaan zoveel mogelijk dichtbij huis naar de basisschool. Er is een goede verdeling van voortgezet en speciaal onderwijs over de stad. Vernieuwing van alle schoollocaties tussen 2008-2048 Activiteiten  Medio 2026 verwachten we de oplevering van het vernieuwde gebouw voor de Aventurijn van Stichting Aloysius. Na de doordecentralisatie per 31 januari 2025 is dit gebouw aan de Hatertseweg 400 volledig en grootschalig gerenoveerd. Daarnaast zijn de voorbereidingen voor de realisatie van een nieuwe sportzaal ten behoeve van Aloysius Park Neerbosch in 2025 gestart en zullen deze in 2026 doorlopen. Deze sportzaal is ter vervanging van de sterk verouderde sporthal in Park Neerbosch. De planning is in 2027 te starten met de bouw.  Rond de zomer van 2026 verwachten we de oplevering van het VSO-deel van de Tarcisiusschool. Deze school is niet doorgedecentraliseerd, waardoor de zorgplicht voor de onderwijshuisvesting bij de gemeente Nijmegen ligt. Naast de door de gemeente gefinancierde uitbreiding van het VSO-deel, heeft het schoolbestuur het reeds bestaande deel qua onderhoud ook meteen onder handen genomen. Gedurende deze verbouwing hebben de VSO-leerlingen onderwijs gevolgd aan de Streekweg 20.

Met deze uitbreiding en het uitgevoerde onderhoud beschikt de school nu over een toekomstbestendig onderwijsgebouw.  We starten in 2026 met de daadwerkelijke realisatie van de nieuwbouw voor basisschool Noorderstroom in Hof van Holland. Het plan is dat het gebouw medio 2027 gebruiksklaar is. Tot die tijd gaan de kinderen gewoon naar de Noorderstroom, maar dan op een andere, tijdelijke locatie.  In 2026 zorgen we voor (tijdelijke) onderwijshuisvesting voor een nieuwe VO-school in Nijmegen: het Kompas College Per juni 2025 heeft de minister ingestemd met de oprichting van een islamitische school in het voortgezet onderwijs in Nijmegen. De gemeente Nijmegen heeft daarmee de zorgplicht om te voorzien in onderwijshuisvesting zodat het onderwijs op deze nieuwe school per augustus 2026 van start kan gaan.  We willen in 2026 werken aan een toekomstgerichte uni-locatie voor het Pontem College Samen met het schoolbestuur voCampus willen we in 2026 de plannen concretiseren voor een toekomstgerichte uni-locatie voor het Pontem College voor een Internationale Schakel Klas (ISK) in Nijmegen. Het idee is een nieuwe locatie te realiseren voor 400 leerlingen, maar het is mogelijk om af te schalen tot 200 leerlingen of op te schalen tot 600 leerlingen. Op deze manier kunnen we anticiperen op sterk wisselende omstandigheden en vraagstukken.

Hetzelfde gaan we in het PO samen met Conexus doen bij de locatie Bloemberg.  We werken in 2026 verder aan de planvorming voor een nieuw schoolgebouw voor de Vrijeschool Waldorf aan de Waal en voor de islamitische basisschool Hidaya. Tot die tijd maken deze scholen gebruik van reeds bestaande gebouwen aan respectievelijk de Griftdijk 93 en aan de Heiweg 99 / Akkerlaan 19.  In 2026 is de verbouwing (renovatie en uitbreiding) van het vm. Dominicus College gereed en zal het Mondial College Leuvensbroek naar dit schoolgebouw verhuizen. Hierna zal het schoolgebouw van het Mondial College Leuvensbroek in eigendom terugkomen naar de gemeente.  In 2026 starten de bouwvoorbereidingen voor een nieuwe basisschool in de wijk Aldenhof. Deze school dient ter vervanging en samenvoeging van de bassischolen Nutschool Lankforst, De Meiboom en De Aldenhove.  We starten de gedeeltelijke renovatie en nieuwbouw van basisschool de Hazensprong in 2026 op.  We gaan nader concretiseren wat er aan onderwijsvoorzieningen nodig is in het gebied Winkelsteeg.

73

Samenwerkingen en verbonden partijen                    

Schoolbesturen regio Rijk van Nijmegen Kinderopvangaanbieders Samenwerkingsverbanden voor primair en voortgezet onderwijs Zorg-, welzijn- en gezondheidsinstellingen Ouders Kinder-en Jongerenraad Bedrijfsvoeringsorganisatie doelgroepenvervoer regio Arnhem Nijmegen (BVO DRAN) Bibliotheek Gelderland Zuid GGD WerkBedrijf Rijk van Nijmegen SamenSpraak (Gilde Nijmegen) ROC Nijmegen STEP Bindkracht10 Taalambassadeurs (Stichting ABC) Stichting Lezen en Schrijven Gemeenten Rijk van Nijmegen Kennisinstellingen Radboud Universiteit, HAN, ROC en Yuverta Oidos (Buurtteams jeugd en gezin) Interne afdelingen; Team leerrecht en Doorstroompunt

Wat kost het? Financieel overzicht taakvelden Bedragen * €1 mln Baten 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Totaal Lasten 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Totaal Saldo van lasten en baten

Rekening 2024

Begroot 2025

2026

2027

2028

2029

0,7 10,8 11,5

0,9 10,3 11,1

0,9 9,0 9,9

0,9 9,0 9,9

0,9 9,0 9,9

0,9 9,0 9,9

19,9 19,2 39,1 -27,6

20,4 19,5 39,9 -28,8

20,9 18,1 39,0 -29,1

21,3 18,5 39,8 -29,9

22,3 18,5 40,8 -30,9

23,0 18,4 41,4 -31,4

Financieel overzicht ambities Bedragen x € 1 mln Lasten 2. Alle inwoners hebben gelijkwaardige participatiekansen en optimale ontwikkelingsmogelijkheden. 3. We hebben voor kinderen en jongeren duurzame, moderne en toegankelijke onderwijsgebouwen. Totaal lasten Baten 2. Alle inwoners hebben gelijkwaardige participatiekansen en optimale ontwikkelingsmogelijkheden. 3. We hebben voor kinderen en jongeren duurzame, moderne en toegankelijke onderwijsgebouwen. Totaal baten Totaal per programma

74

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

18,1

18,5

18,5

18,4

20,9

21,3

22,3

23,0

39,0

39,8

40,8

41,4

9,0

9,0

9,0

9,0

0,9

0,9

0,9

0,9

9,9

9,9

9,9

9,9

-29,1

-29,9

-30,9

-31,4

Veranderingen in de begroting Bedragen * € 1.000

2026

2027

2028

2029

0

-64

-64

-64

onrendabel deel kinderopvang Hof van Holland Mutaties gemeentefonds Aanpak laaggeletterdheid (DU)

-118

-118

-118

0

Totaal

-118

-182

-182

-64

Toelichting Onrendabel deel kinderopvang Hof van Holland (€ 0 - € 64.000) Er ligt nu een Definitief Ontwerp met een kosten- en exploitatieraming van de school en kinderopvang Hof van Holland. De kinderopvang moet nog worden aanbesteed en moet (conform huidige budgetten) financieel rendabel zijn zonder subsidiëring. De kapitaallasten zijn niet afgedekt en moeten worden opgevangen door de huurinkomsten. Indien we de kostprijsdekkende huur vragen, is de kans groot dat er geen inschrijvingen komen, wat tot leegstand en een ongedekte investering leidt. We nemen daarom in de aanbesteding een minimale huurprijs op. Met de extra financiële middelen sluit de te ontvangen huurprijs aan bij de kostprijsdekkende huur. Taakmutaties Onder Financiële begroting - Algemene dekkingsmiddelen - Gemeentefonds - Taakmutaties vindt u een toelichting op nieuwe taakmutaties en taakmutaties met een omvang groter dan 1 miljoen euro.

Investeringen per doel en ambitie Voor een verdere toelichting op de investeringen verwijzen we naar de paragraaf Investeringen. Ambitie 13. We hebben voor kinderen en jongeren duurzame, moderne en toegankelijke onderwijsgebouwen.

Doel 13.1 Kinderen gaan zo veel mogelijk dichtbij huis naar de basisschool, rekening houdend met de menselijke maat in het basisonderwijs. Een goede verdeling van de scholen voor voortgezet onderwijs en speciaal (voortgezet) onderwijs over de stad rekening houdend met de regiofunctie. Vernieuwing van alle schoollocaties in de periode 2008-2048.

Investering Gymzaal plus Park Neerbosch Huisvesting Aloysius Basisschool Hidaya OWH School Hof van Holland Hof van Holland kinderopvang Huisvesting Tarcisius Huisvesting Zuiderveld Extra budget Tarcisius Huisvesting nieuwkomersonderwijs PO en VO Huisvesting nieuw VO initiatief

Indicatoren 2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Absoluut verzuim per 1.000 leerplichtigen

8,6

11,4

11,9

11,2

9,4

7,6

8,5

14,8

13,0

12,2

Gemiddelde benchmark

2,7

3,7

2,8

4,2

4,1

3,7

4,3

6,1

8,0

9,4

Relatief verzuim per 1.000 leerplichtigen

39

36

27

23

19

15

18

20

23

28

Gemiddelde benchmark

31

32

25

25

24

19

19

22

23

26

Percentage voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (VSV-ers) onder 12t/m 22-jarigen

2,2%

1,9%

2,4%

2,8%

2,3%

2,1%

2,1%

2,7%

3,1%

3,0%

Gemiddelde benchmark

2,5%

2,3%

2,7%

2,8%

2,7%

2,3%

2,5%

3,1%

3,1%

3,0%

95%

92%

83%

84%

87%

91%

94%

26%

12%

16%

26%

Basisset (BBV)

Gevraagd door raad Percentage van peuters met ontwikkelingsrisico dat gemeente bereikt met een toegespitst aanbod Oververtegenwoordiging leerlingen van "rode scholen" dat hoger toetsresultaat dan advies heeft

75

Toelichting • Gemiddelde benchmark Het gemiddelde voor de steden Arnhem, Eindhoven, Enschede, Groningen, Leiden, Maastricht, Nijmegen en Tilburg. • Absoluut verzuim per 1.000 leerplichtigen Van absoluut verzuim is sprake als een leerplichtige jongere tussen de 5 en 16 jaar of een jongere van 16 of 17 jaar die valt onder de kwalificatieplicht niet is ingeschreven op een school en ook niet vrijgesteld is van de inschrijvingsplicht. Administratieve factoren vertekenen de benchmark voor deze verplichte indicator. Vaak is bij scholen de administratie pas op 1 oktober rond. De meldingen van DUO komen echter al in augustus en september binnen. De meeste gemeenten wachten tot oktober met het importeren van DUO-gegevens, om onnodige meldingen van absoluut verzuim te voorkomen. In Nijmegen is de keuze daar juist snel mee te zijn, om er eventueel vroeg op af te kunnen. De gemeente Nijmegen hanteert een strikte registratie van alle absoluut verzuimmelding, dus ook voor de gevallen die snel worden opgelost. Administratieve redenen verklaren dus dat Nijmegen hoger dan het gemiddelde voor de benchmark scoort. • Relatief verzuim per 1.000 leerplichtigen Van relatief verzuim is sprake als een op een school ingeschreven leer- of kwalificatieplichtige jongere ongeoorloofd afwezig is.

• Percentage van peuters met ontwikkelingsrisico dat gemeente bereikt met een toegespitst aanbod Op consultatiebureau’s kunnen peuters een VVE-indicatie (voor voor-en vroegschoolse educatie, ter bestrijding van ontwikkelingsachterstanden) krijgen. Met zo’n indicatie komen zij in aanmerking voor vergoede VVE-opvang. Bij VVE-opvang worden programma’s om ontwikkeling van het kind te stimuleren gebruikt, die voldoen aan de daarvoor wettelijke gestelde eisen en die verzorgd worden door daarvoor speciaal opgeleide medewerkers. Daarnaast kunnen deze peuters extra uren naar de opvang. De percentages laten zien hoeveel van de peuters met een indicatie ook werkelijk een opvang bezoeken en betreffen het vierde kwartaal. • Oververtegenwoordiging leerlingen van "rode scholen" dat hoger toetsresultaat dan advies heeft In 2023 heeft een afvaardiging uit de gemeenteraad voor hen belangrijke indicatoren benoemd. Een thema dat daarbij hoge prioriteit had, is kansengelijkheid in het onderwijs. Het is moeilijk goede indicatoren voor dit thema te vinden. De nu opgenomen indicator geeft aan in welke mate onderadvisering meer voorkomt op scholen met veel kinderen met risico op onderwijsachterstand. Gemiddeld haalt ongeveer 30% van de basisschoolleerlingen op de eindtoets een score die hoger is dan het schooladvies.

Op scholen met een zware populatie ("rode scholen”) komt dat meer voor dan op scholen met een makkelijke populatie ("groene scholen”). De indicator laat zien hoeveel hoger het aandeel is dat op rode scholen hoger scoort dan het advies in vergelijking tot het percentage op groene scholen. In 2024 scoorde op de groene scholen 22% hoger dan het advies en op de rode scholen 49%, een verschil van 26%. De indicator geeft een beeld van mogelijk lagere kansen voor kinderen in een risicosituatie, maar tegelijkertijd is dit een thema waar de gemeente geen verantwoordelijkheid voor heeft en dat dan ook geen onderdeel van het onderwijsbeleid van de gemeente uitmaakt. Het is de verantwoordelijkheid van scholen om goede adviezen af te geven én aan de schoolbesturen om hier toezicht op te houden. Klik hier voor meer onderzoeksuitkomsten/statistieken over onderwijs: https://swm2025-nijmegen.pcportal.nl/p60281/kerncijfers

76

Bereikbaarheid Wat willen we komend jaar bereiken? Ambitie: 14. We versnellen onze mobiliteitstransitie, om zo de stad bereikbaar en leefbaar te houden Doel 14.1: Een bereikbare stad via alle modaliteiten Activiteiten  We zorgen voor een fijnmazig voetgangersnetwerk, waarin een voetganger zonder (veel) omwegen op de belangrijkste bestemmingen kan komen.  We voeren onze aanpak voor toegankelijkheid uit en lossen knelpunten in toegankelijkheid van openbare ruimte op.  We completeren en versterken het fietsnetwerk, door meer fietsstraten en snelfietsroutes te realiseren en onveilige knelpunten op te lossen.  We bieden voldoende stallingsmogelijkheden en exploiteren gemeentelijke stallingen.  We stimuleren fietsgebruik en richten ons in onze aanpakken op verschillende doelgroepen.  We implementeren de nieuwe ov-concessie in de stad. We houden nauw contact met de provincie en de busmaatschappij om zorg te dragen voor een goed busnetwerk.  We werken onze ov-visie uit in een maatregelenpakket.  We werken aan een voorstel voor een toekomstbestendige financiering van parkeren in de stad en op afstand in stadrandhubs.  We werken met de provincie en rijksoverheid aan het verbeteren van het spoornetwerk en onze stationsgebieden.

Onder andere door aansluiting op hoog frequent spoor (Programma Hoogfrequent spoor van het Rijk) realisatie van een ingang aan de westzijde van centraal station.  We zorgen voor een voldoende mate van verkeersafwikkeling op de S100 en onze andere hoofdwegen.  We zijn opdrachtgever van projecten waarbij de infrastructuur wordt aangelegd of aangepast. We doen dit in overleg met andere belanghebbenden, zoals de regio, provincie en het Rijk.  We werken met de provincie en de Rijksoverheid aan het verbeteren van de doorstroming op de Rijks- en provinciale wegen. Doel 14.2: Meer ruimte voor actieve mobiliteit en andere ruimtelijke opgaven Activiteiten • We maken de binnenstad verblijfsvriendelijk, waarbij het autoparkeren op straat gefaseerd wordt overgebracht naar de parkeergarages in en rondom het centrum. Vrijkomende ruimte richten we anders in. • We voeren betaald parkeren in op plekken met een hoge parkeerdruk. Hierbij volgen we de spelregels invoering betaald parkeren. • We maken nieuwe Beleidsegels Parkeren en Beleidsregels Abonnementen. • Wij realiseren het kenteken invoeren bij de parkeerautomaten op straat. • We maken vergunningen en ontheffingen en geven deze uit. • We voeren het uitvoeringsplan Netwerkvisie Mobiliteit uit, waarbij we medio 2026 op ongeveer 60 wegen de maximum toegestane snelheid verlagen van 50 naar 30 km/uur.

• We actualiseren ons risico-gestuurde uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid en voeren maatregelen uit dit programma uit. • We leren de weggebruikers veilig deel te nemen aan het verkeer, onder andere door het uitvoeren van de landelijke veiligheidscampagnes binnen de gemeente Nijmegen. • We voeren gesprekken met politie en Openbaar Ministerie (OM) om de mogelijkheden tot handhaving van overtredingen te vergroten. • We stimuleren en verleiden bewoners, bezoekers en werknemers om duurzamer te reizen. • We evalueren samen met de buurt de huidige locaties van de Ruimtemakers, waarna we de 10 Ruimtemakers verplaatsen naar 10 nieuwe straten via dezelfde aanvraagprocedure. • We organiseren in Nijmegen de 'Week van de Rechtvaardige Straat'. 77

• •

•

Bij nieuwbouwontwikkelingen zetten we in op actieve, duurzame en ruimte-efficiënte mobiliteit. We ontwikkelen nieuwbouw zoveel mogelijk met een lage parkeernorm. Bij nieuwbouwontwikkelingen met meer dan 50 woningen in het Waalfront, Hof van Holland, het stationsgebied, Winkelsteeg, Binnenstad, Spoorstraat Lent en ROC Zwanenveld voeren we proactief betaald parkeren in, in een straal van 300 meter rondom de ontwikkeling. We geven uitvoering aan het programma Slim & Schoon Onderweg van de Groene Metropoolregio, gericht op duurzame mobiliteit en gedragsverandering. In de aanpak richten we ons op werkgevers, onderwijsinstellingen (Duurzaam Bereikbaar Heijendaal) en bewoners.

Doel 14.3: Meer en betere alternatieven voor je eigen auto Activiteiten • We zetten ons in voor goede busverbindingen vanaf de stadsrandhubs. Ook zorgen we voor goede deelmobiliteit op deze locaties. • We zetten ons in voor een goed OV-netwerk in onze stad, waarbij HOV onze bijzondere aandacht krijgt. • We breiden het aanbod deelmobiliteit in Nijmegen uit en voeren meer regie op het aanbod en de betaalbaarheid. • We vergroten de aantrekkelijkheid van deelmobiliteit, door deeltweewielers te faciliteren in deelhubs in wijken en buurten. Deelauto’s parkeren op daarvoor bestemde parkeervakken. • We nemen meer regie op het aanbod van deelmobiliteit bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. We verkennen, definiëren en implementeren een bureau mobiliteitsbeheer dat hier uitvoering aan gaat geven. • We faciliteren autodeelgroepen voor buurtgenoten of bekenden. • We voeren de aanpak mobiliteitsongelijkheid uit en zorgen er zo voor dat alle inwoners mee kunnen doen aan de mobiliteitstransitie. Doel 14.4: We hebben een toekomstbestendige binnenhaven die toegankelijk is en optimaal wordt gebruikt Activiteiten  We stimuleren de vestiging van water gerelateerde bedrijvigheid in de Oostkanaalhaven.  We werken intensiever samen met de havendiensten Arnhem en Tiel op het gebied van personeel.  We werken aan het professionaliseren en digitaliseren van onze havenprocessen Ambitie: 15.

Onze infrastructuur, weginrichting en civiele kunstwerken zijn van goede kwaliteit en goed bereikbaar Doel 15.1: Kwaliteit van de infrastructuur, weginrichting, straatmeubilair en civiele kunstwerken is op orde Activiteiten  We beheren en onderhouden de infrastructuur op basis van meerjarige programma’s. We geven hiervoor ook opdrachten aan derden: aannemers, Dar, etc.  We inspecteren de kwaliteit van de infrastructuur, civiele kunstwerken en bijzondere (kunst-)objecten.  We houden toezicht en handhaven op fout geparkeerde fietsen en voertuigen. Verwaarloosd achtergelaten fietsen en fietswrakken verwijderen we.  We plaatsen, onderhouden en verwijderen fietsklemmen.  We verwerken wijzigingen in het areaal (bijvoorbeeld nieuwe straten toevoegen)  We implementeren nieuwe generatie verkeerslichten (iVRI).  We beheren en onderhouden verkeersregelinstallaties, verkeersborden en (ANWB) bewegwijzering; ABRI’s, DRIS en het busstation; civiele kunstwerken, openbare verlichting en bijzondere (kunst-)objecten.  We beheren steeds meer ‘datagestuurd’.  We zorgen met de tools Nijmegen.mijnwijkplan.nl en de Meld- en herstel-App dat bewoners en ondernemers hun positieve en negatieve aandachtspunten over de openbare ruimte onder de aandacht kunnen brengen, zodat we samen met hen kunnen werken aan oplossingen

78

Doel 15.2: Zo min mogelijk vuil en rommel op straat en bestrijding van gladheid om Nijmegen veilig bereikbaar te houden Activiteiten • We verlenen opdracht aan Dar voor het schoonhouden van straten. • We verlenen opdracht aan Dar voor het inzamelen van bladafval in de herfst. • We verlenen opdracht aan Dar om (een deel van) het zwerfafval op te ruimen door de inzet van assistentwijkvegers en stichting Dagloon en het organiseren van participatie door Wijkhelden. • We verlenen opdracht aan Dar voor het inzetten van afvalcoaches waarmee we bewustzijn over zwerfafval bij bewoners willen vergroten. • We strooien bij gladheid zout op belangrijke wegen, openbaar vervoer (OV)-routes, fietspaden en looproutes. In geval van zware sneeuwval wordt deze op de belangrijkste wegen geruimd ten behoeve van de bereikbaarheid. We geven opdracht aan Dar voor het verstrekken van zoutkisten voor bewoners. Doel 15.3: Brandkranen in de openbare ruimte zijn bereikbaar en bruikbaar Activiteiten • Vitens controleert 4-jaarlijks alle brandkranen en afsluiters in de openbare ruimte, toetsen deze op bereikbaarheid voor de brandweer en functioneren van de kranen. Waar nodig zorgt gemeente Nijmegen dat de brandkranen zo snel mogelijk weer functioneren c.q. bereikbaar zijn. Ambitie: 16.

Een bereikbare stad met schone mobiliteit Doel 16.1: We stimuleren duurzame vervoerswijzen (lopen, fietsen en openbaar vervoer) Activiteiten • We stimuleren fietsen, lopen, het gebruik van deelmobiliteit en het openbaar vervoer (OV). • We zorgen voor meer en betaalbaar deelvervoer. • We zetten in op duurzame gedragsverandering. Dit doen we in gemeentelijk beleid en samen met de regio in het programma 'Slim en Schoon onderweg’. Doel 16.2: We stimuleren verdere verschoning van het gemotoriseerd verkeer Activiteiten • We houden de plaatsingsleidraad en de agenda laadinfrastructuur actueel om te reageren op nieuwe ontwikkeling zoals snelladen, logistiek laden en verlengd private aansluitingen. • We plaatsen laadpalen op basis van de berekende behoefte. We verwachten dat er eind 2026 zo’n 1.100 laadpalen staan. • We onderzoeken hoe netcongestieverzachtende maatregelen inpasbaar en toepasbaar zijn in de reguliere laadinfrastructuur. • We werken samen met gemeenten, ministerie van I&W en branchepartijen aan de uitvoering van de gezamenlijke Uitvoeringsagenda Zero-emissiezones. • We zorgen voor doorlopende communicatie om de zero emissie zones voor stadslogistiek kenbaar te maken, ook bij kleinere bedrijven. • Vanuit ‘Slim & Schoon Onderweg’ zijn twee logistiek makelaars actief in de regio Arnhem Nijmegen.

Wij zetten hen in bij bedrijven en projecten waar zij kunnen helpen bij minder en schonere kilometers. • We stimuleren de overstap van fossiele naar elektrische brom- en snorfietsen middels een inruilregeling.

Samenwerkingen en verbonden partijen    

DAR Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen Ondernemers Provincie Gelderland

79

  

OSN (onderhoud nieuwe stadsbrug) I-Lent (onderhoud Verlengde Waalbrug) Aantal partners die, naast de uitvoering, ook meerdere beheerstaken van ons overnemen. Denk hierbij aan het asfaltbestek met Van Gelder, de raamovereenkomst Onderhoud en herstel civiele kunstwerken met Hegeman en de overeenkomst onderhoud en installatiewerk van de openbare verlichting met Spie Infratechniek (voormalig Ziut).

Wat kost het? Financieel overzicht taakvelden Bedragen * €1 mln Baten 0.63 Parkeerbelasting 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.4 Economische Havens en waterwegen 2.5 Openbaar vervoer Totaal Lasten 0.63 Parkeerbelasting 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.4 Economische Havens en waterwegen 2.5 Openbaar vervoer Totaal Saldo van lasten en baten

Rekening 2024

Begroot 2025

2026

2027

2028

2029

21,4 4,9 0,8 1,1 0,8 29,0

23,4 2,9 0,9 1,0 0,7 28,8

27,2 3,0 0,7 1,0 0,7 32,7

31,6 3,0 0,7 1,0 0,7 37,1

31,7 3,0 0,7 1,0 0,7 37,2

31,7 3,0 0,7 1,0 0,7 37,2

0,0 45,9 14,2 2,6 1,0 63,7 -34,7

0,0 44,2 14,8 1,2 1,0 61,2 -32,4

0,0 49,9 18,7 1,2 1,1 70,9 -38,2

0,0 51,4 24,4 1,2 1,2 78,3 -41,2

0,0 52,3 24,4 1,2 1,2 79,1 -41,9

0,0 53,2 24,2 1,2 1,2 79,7 -42,6

Financieel overzicht ambities Bedragen x € 1 mln Lasten 4. We versnellen onze mobiliteitstransitie, om zo de stad bereikbaar en leefbaar te houden. 5. Onze infrastructuur, weginrichting en civiele kunstwerken zijn van goede kwaliteit en goed bereikbaar. 6. Een bereikbare stad met schone mobiliteit. Totaal lasten Baten 4. We versnellen onze mobiliteitstransitie, om zo de stad bereikbaar en leefbaar te houden. 5. Onze infrastructuur, weginrichting en civiele kunstwerken zijn van goede kwaliteit en goed bereikbaar. Totaal baten Totaal per programma

80

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

24,0

30,1

30,1

29,8

46,9

48,2

49,1

50,0

0,1 71,0

0,1 78,4

0,1 79,2

0,1 79,9

29,5

33,9

34,0

34,0

3,2

3,2

3,2

3,2

32,7

37,1

37,2

37,2

-38,3

-41,3

-42,0

-42,7

Veranderingen in de begroting Bedragen * € 1.000

2026

2027

2028

2029

Uitbreiden capaciteit parkeerbeheer 2 fte incl. trap op trap af

-280

-280

-280

-280

Uitbreiden capaciteit parkeerbeheer uit areaal parkeren

280

280

280

280

Tekort DVO Dar 2025 e.v.

-1.929

-1.929

-1.929

-1.929

Aanpak afvalproblematiek

-100

-100

pm

pm

Verlenging Pilot Graffiti-aanpak

-250

-220

-220

-220

Tekort beheer en Onderhoud parkeren en huurpenningen Mariënburg

-580

-580

-580

-580

-1.000

-1.000

pm

pm

Onderhoudsbudget bebording en markeringen

-175

-175

-150

0

Exploitatie P+R West

-135

-240

-240

-240

Onderhoud verhardingen

Exploitatie P+R West uit areaal parkeren Totaal

135

240

240

240

-4.034

-4.004

-2.879

-2.729

Toelichting Uitbreiden capaciteit parkeerbeheer 2 fte incl. trap op trap af (€ 280.000) Uitbreiden capaciteit parkeerbeheer uit areaal parkeren De komende jaren breidt het gebied waarin we betaald parkeren hebben uit. Dit betekent dat er meer vergunningen worden uitgegeven, meer moet worden gehandhaafd en meer vragen zullen zijn rondom parkeren. De afgelopen jaren is de capaciteit van parkeerbeheer onvoldoende meegegroeid met de groei van het gebied met betaald parkeren. We willen een deel van de parkeerinkomsten inzetten voor de uitbreiding van parkeerbeheer. Tekort DVO Dar 2025 en volgende jaren (€ 1,9 miljoen) De DVO Dar is voor een deel opgenomen in het programma Bereikbaarheid en voor een deel in Openbare Ruimte. De afgelopen jaren hebben we voldoende financiële ruimte gehad om invulling te geven aan het brede takenpakket van Dar NV op Afval, Reiniging en IBOR-taken, dat vanuit wet- en regelgeving en beleidskeuzes is opgebouwd. Met de structureel toegenomen marktprijzen en loonkosten, de loon-reparatie bij Dar, de areaalherijking in Nijmegen Noord én de ontwikkelingen op de (Europese) afzetmarkt voor ingezamelde fracties, is er onvoldoende ruimte in de begroting om de wettelijke en beleidsmatig vastgelegde taken uit de DVO uit te voeren.

Aanpak afvalproblematiek (€ 100.000) In de moties ‘Stadsconciërge van rommel, naar parel’ en ‘De Afvalbalans’ is verzocht om een (kenterings-)aanpak en een gedragscampagne tegen vervuiling en verloedering. Er is geen dekking voor de uitvoering van deze moties. We hebben als stad een nieuwe aanpak nodig. Daarom werken wij in 2026 op basis van de uitkomsten van het inwonersberaad een integrale aanpak uit om de overlast van vervuiling en verloedering aan te pakken. Samen met inwoners en Dar passen we onze dienstverlening aan naar de ontwikkelingen uit een nieuwe aanpak in samenhang met het Grondstoffenplan. Verlenging Pilot Graffiti-aanpak (€ 250.000 - 220.000) Op basis van de motie ‘Clean City, Young Vibe’ hebben we vanaf januari 2024 tot nu fors ingezet op een nieuwe aanpak om de graffiti-overlast te bestrijden. De aanpak loopt tot eind 2025. Wij willen de pilot met een jaar verlengen om de aanpak en connecties steviger te verankeren in de stad en de werkwijze integraal op te nemen in de volgend jaar op te stellen reinigingsaanpak. Dit omdat graffiti en beplakking vaak een rol spelen in de verloedering van de openbare ruimte. De samenwerking met Huis van de Binnenstad, ondernemers, NEC, Waalhalla en interne afdelingen werpt buiten zichtbaar zijn vruchten af. We verwachten dat de reinigingskosten vanaf 2027 zullen dalen op basis van de graffiti-aanpak.

We nemen dit dan structureel op in de dienstverlening met de Dar.

81

Tekort beheer en onderhoud parkeren en huurpenningen Mariënburg (€ 580.000) De kosten voor beheer (bewaking) en onderhoud parkeren zullen meer stijgen zijn dan de (geïndexeerde) budgetten. Daarnaast zijn de huurpenningen voor de parkeergarages Marienburg, Molenpoortdak en Vve bijdrage plein 1944 gestegen. De extra kosten als gevolg van het verschil tussen de markt indexeringen en de toegepaste gemeentelijke indexering kunnen worden uitgesplitst in: 1. Gestegen onderhoudsovereenkomsten in de parkeerbegroting worden geïndexeerd conform de raamovereenkomsten in totaal ad € 340.000,2. Gestegen beheerskosten(bezetting AFAC, fietsenstallingen en parkeergarages) als gevolg van de gestegen minimum uurlonen en de toegepaste indexering conform de raamovereenkomst ad € 200.000. 3. Gestegen kosten op de huurpenningen voor de parkeergarage Marienburg en Molenpoortdak samen van € 20.000 en de VvE bijdrage parkeergarage plein 1944 van € 20.000 als gevolg van de hogere energie lasten en overige beheerskosten . Onderhoud verhardingen (€ 1 miljoen) Liander versterkt het netwerk in verband met de energietransitie en de toenemende netcongestie. Hierdoor wordt er de komende jaren twee keer zoveel gegraven en zal ongeveer een derde van de trottoirs in de stad worden opengebroken. Dit heeft daarmee een grote impact op het onderhoud van wegen en stoepen.

Volgens de VNG-regeling vergoedt Liander alleen het herstel van de sleuf die wordt opengebroken voor hun werkzaamheden. Om de stoepen weer een vlak en veilig geheel te maken, moet de gemeente vaak het resterende deel ook opnieuw bestraten. Daarnaast maken we ook kosten voor andere reparaties (Meld & Herstel meldingen), zoals schade door opdruk van boomwortels. Voor 2027 en 2028 nemen we een pm-post op. Reden hiervoor is dat er onzekerheid bestaat over de daadwerkelijke uitvoerbaarheid en het tempo van uitvoering van Liander’s plannen. Onderhoudsbudget bebording en markeringen (€ 175.000) Het budget voor verkeersvoorzieningen staat onder druk, terwijl de eisen aan de kwaliteit van verkeersborden en wegmarkeringen toenemen. Voor de verkeersveiligheid én voor de werking van rijhulpsystemen in auto's is het essentieel dat deze voorzieningen goed zichtbaar en herkenbaar zijn. Een recente inventarisatie in 2023 en 2024 laat zien dat een aanzienlijk deel van de RVV-bebording, NBDbewegwijzering en wegmarkeringen niet (meer) voldoet aan de minimale veiligheidseisen en richtlijnen. Er is sprake van achterstallig onderhoud, waardoor extra investeringen noodzakelijk zijn om het areaal weer op orde te brengen. Exploitatie P+R West (€ 135.000 - € 240.000) te dekken uit : Exploitatie P+R West uit areaal parkeren Vanaf 2026 start de nieuwe concessie.

Vanaf dan zal er naar alle waarschijnlijkheid een bus rijden langs de P+R West. Vanaf dat moment gaan we deze P+R exploiteren als stadsrandhub. We verwachten op basis van een exploitatiebegroting een negatief nettoresultaat voor P+R West van € 135.000 in 2026. Om aantrekkelijk te zijn moet de P+R een concurrerende prijs-propositie bieden ten opzichte van parkeren in de stad. Deze propositie kost netto geld omdat:  de ticketprijs laag moet zijn (vuistregel = goedkoper dan 2 uur parkeren op bestemming);  een ‘gratis’ reis met de bus met maximaal 4 personen naar de stad onderdeel is van de propositie. Het busvervoer is echter niet gratis. Wij betalen een afdracht aan de busmaatschappij per verkochte P+R-ticket;  de P+R locatie West naar verwachting geen andere inkomsten genereert dan die van P+R reizigers, bijvoorbeeld omdat er een andere functie in de buurt zit waarvoor mensen een parkeerkaartje zouden kopen.  er naast de vaste lasten voor de parkeerinfrastructuur en voorzieningen (beheer/onderhoud, stroom en water), ook een beheerder nodig is voor toezicht (sociale veiligheid) en de uitgifte van P+R-fietsen. Een P+R op deze locatie is hierdoor op zichzelf niet rendabel te krijgen, maar de P+R staat niet op zichzelf; deze is integraal onderdeel van de parkeeroplossing in Nijmegen. Dat betekent dat we de lastenverzwaring van P+R west 82

dekken binnen de totale parkeerbegroting, net zoals we dat ook al jaren doen bij P+R Noord. De exploitatiekosten komen dus ten laste van de parkeerbegroting.

Investeringen per doel en ambitie Voor een verdere toelichting op de investeringen verwijzen we naar de paragraaf Investeringen. Ambitie Doel 14. We versnellen onze mobiliteitstransitie, 14.1 Een bereikbare stad via alle om zo de stad bereikbaar en leefbaar te modaliteiten. houden.

Investering Transferia Binnenstad verblijfsvriendelijk Fietsenstalling Hezelpoortgarage (Duet) Fietsenstalling Kelfkensbos Apparatuur incl camera en intercom Lopen en toegankelijkheid Fietsprogrammering 2021-2025 Parkeergarage Hezelpoort (Duet) Parkeergarage Waalkwartier Parkeergarage Waalfront Parkeergarages Winkelsteeg Fietstunnels Waalsprong

14.2 Meer ruimte voor actieve mobiliteit en andere ruimtelijke opgaven.

Station Heyendaal Bereikbaarheid campus o.a. Heyendaal Aanleg Dorpensingel Weurtseweg Verkeersveiligheid Omvormen 30km wegen binnenstad Uitvoering GOW 30 (Heijendaal)

15. Onze infrastructuur, weginrichting en civiele kunstwerken zijn van goede kwaliteit en goed bereikbaar.

15.1 Kwaliteit van de infrastructuur, weginrichting, straatmeubilair en civiele kunstwerken is op orde

Fietsinfrastructuur Investeringen openbare ruimte Vervanging VRI's 2024 Vervanging VRI’s 2025 Vervanging armaturen openbare verlichting Vervanging 280 citypal parkeerautomaten Vervanging parkeerautomaten door uitbreiding parkeerzones Aanschaf parkeerapparatuur parkeergarage Waalkwartier Meer dan beheer Hoofdinfra (S-wegen) Vervanging parkeerapparatuur Uitbreiding parkeerautomaten Apparatuur parkeergarages WInkelsteeg Vervanging Pollers t.b.v. stadsafsluiting binnenstad op 14 locaties Ambitie gestuurde aanpak bij vervangingen OR

16. Een bereikbare stad met schone mobiliteit

16.2 We stimuleren verdere verschoning van het gemotoriseerd verkeer

Laadinfra Hubs deelmobiliteit

Indicatoren 2015

2016

2017

2018

2019

2020

Aantal verkeersongevallen met letsel per 100.000 inwoners

64

61

45

Gemiddelde benchmark

89

94

104

Aantal personenauto's van particulieren per 1.000 inwoners

352

354

359

362

2021

2022

2023

41

30

37

37

59

63

108

103

90

115

136

137

363

364

372

377

371

2024

Gevraagd door raad

83

368

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

357

358

361

364

366

367

373

376

371

370

Aantal (semi)publieke laadpunten voor elektrische auto's

403

541

715

924

1262

1644

Gemiddelde benchmark

539

667

841

1164

1533

2012

Gemiddelde benchmark

Percentage inwoners dat gebruik maakt van deelvervoer

19%

Het jaar 2024 is nog niet overal gevuld. Dit kan komen doordat de cijfers voor 2024 pas later ter beschikking komen. Dat geldt onder meer voor veel van de verplichte indicatoren, waarvoor waarstaatjegemeente.nl de bron is. Daarnaast geldt voor diverse indicatoren dat deze tweejaarlijks gemeten worden (en enkele worden zelfs vierjaarlijks gemeten). Toelichting • Gemiddelde benchmark Het gemiddelde voor de steden Arnhem, Eindhoven, Enschede, Groningen, Leiden, Maastricht, Nijmegen en Tilburg. • Aantal verkeersongevallen met letsel per 100.000 inwoners Dit aantal varieert in 2023 van 63 in Nijmegen tot 381 in Leiden. De sterk uiteenlopende aantallen per stad wekken de indruk dat administratieve factoren de benchmark voor deze verplichte indicator vertekenen. • Aantal personenauto's van particulieren per 1.000 inwoners Dit cijfer is exclusief de personenauto’s op naam van bedrijven. Hierdoor wordt de vertekening door de concentratie van leasebedrijven in enkele steden opgeheven. • Percentage inwoners dat gebruik maakt van deelvervoer De bron voor deze indicator is de tweejaarlijkse Burgerpeiling. Najaar 2023 hebben we de vragen over deelvervoer voor het eerst in de Burgerpeiling opgenomen. De meest gebruikte vorm van deelvervoer is de OV-fiets (12,6%). Op de tweede, derde en vierde plaats staan deelauto’s (4,5%), deelscooters (3,8%) en elektrische deelfietsen (3,5%).

Klik hier voor meer onderzoeksuitkomsten/statistieken over bereikbaarheid: https://swm2025-nijmegen.pcportal.nl/p60529/kerncijfers

84

Wonen en stedelijke ontwikkeling Wat willen we komend jaar bereiken? Ambitie: 17. We zijn een aantrekkelijke stad om te wonen, met goede werklocaties, openbare ruimtes en voorzieningen Doel 17.1: We behouden en versterken de ruimtelijke kwaliteit van onze stad, door zorg te dragen voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties Activiteiten • Vanaf 1 januari 2025 voert Nijmegen de BRIKS-taken zelf uit We hebben dit afgesproken in het coalitieakkoord. Hiervoor zijn twee teams opgestart: omgevingsloket en omgevingstoezicht en advies. Met het uitvoeringsprogramma 2025 wordt ingezet op de volgende focuspunten: Verminderen van CO2-uitstoot Omgevingsveiligheid bij bouw- en sloopplaatsen Brandveiligheid van bouwwerken Natuurinclusief bouwen Dienstverlening aan inwoners en bedrijven Voldoen aan kwaliteitscriteria Doel 17.2: We verbeteren de ruimtelijke kwaliteit van de stad door nieuwe ontwikkelingen te ondersteunen of zelf te initiëren en realiseren, om zo de ambities uit de omgevingsvisie te verwezenlijken Activiteiten • In 2026 werken we aan de verdere ontwikkeling van het stadsdeel Nijmegen Noord Woningbouw houdt prioriteit en we verkopen bouwrijpe grond om deze woningbouw mogelijk te maken.

Het winkelcentrum Hof van Holland functioneert als nieuw woon-winkelcentrum; de afrondende woningbouwprojecten in dit intensief bebouwde centrumgebied worden de komende jaren verder gerealiseerd. Nabij Station Lent ontwikkelen we samen met SSH& het studentencomplex Spoorstraat met start bouw halverwege 2026. De plannen (participatieproces) voor woningbouw bij de Hoge Bongerd zijn opgestart evenals de uitwerking om te komen tot een parkinrichting van het eiland Veur Lent. Ook starten we met de bouw in Zuiderveld-Oost en Vossenpels-Noord. De gunning van woningbouw op het plateau Stelt Zuid is recentelijk succesvol afgerond.Koudenhoek Noord, en Landschappelijk Wonen bevinden zich in de verkoopfase. Daarnaast werken we door aan de verbetering van de bereikbaarheid met de Dorpensingel. En we starten met de aanpak van de Griftdijk om de leefbaarheid langs, de veiligheid op en de oversteekbaarheid van de Griftdijk te verbeteren. Tenslotte zijn we bezig met de ontwikkeling van de uitbreiding van bedrijventerrein De Grift. We verkennen een off-grid scenario waarbij we inzetten op maximaal gebruik van wind- en zonne-energie. Met de uitbreiding van de Grift werken we aan de verbetering van de infrastructuur Griftdijk/Afslag 38. En we doen voorstellen voor revitalisering van de bestaande bedrijventerreinen Stationsstraat en Rietgraaf. •

In 2026 werken we door aan de realisatie van Waalfront We zijn gestart met de parkeergarage onder de woonblokken 4, 5 en 6. Na realisatie van de woningen zullen vervolgens blok 1, 2 en 3 op dezelfde wijze worden gebouwd. In totaal gaat het om ongeveer 1000 woningen. De restauratie van het te behouden deel van het Honigcomplex is inmiddels ook opgestart, net als de voorbereidingen van de woontoren bij de Honig.

•

Kanaalzone Zuid / Winkelsteeg Voor de zomer van 2026 ronden we de infrastructurele maatregelen aan de Neerbosscheweg, Graafseweg en Nieuwe Dukenburgseweg inclusief vier onderdoorgangen voor langzaam verkeer af.

85

Met de ontwikkelende partijen die geselecteerd zijn om wonen en overig vastgoed te gaan realiseren in de deelgebieden Stationsomgeving Goffert én de Kanaalknoop werken we verder aan de voorbereiding van de realisatie van woningen en voorzieningen. Het bouwrijpmaken van deze deelgebieden is inmiddels gestart. We slopen de Jan Massinkhal en starten met de realisatie van een nieuw sportcentrum met parkeervoorzieningen. In Winkelsteeg werken we ook aan de voorbereiding van twee parkeergarages. Tot slot gaan we door met placemakingsactiviteiten die bijdragen aan de zichtbaarheid van Winkelsteeg als gebiedsontwikkeling waar we wonen-werken-ontmoeten. •

We bouwen nieuwe appartementen in Neerbosch Oost In Neerbosch-Oost worden 312 (sociale huur) maisonnettes gesloopt en worden ca. 550 nieuwe appartementen teruggebouwd. De maisonnettes zijn bouwtechnisch, en energetisch aan het einde van hun levensduur. Van de nieuwbouw worden tenminste 312 nieuwe sociale huurappartementen teruggebouwd. Daarnaast werken we aan een programma sociale bouwstenen voor Neerbosch-Oost. Met de vernieuwingsgolf openbare ruimte wordt de openbare ruimte rond de maisonnettes vernieuwd. Bewoners zijn betrokken bij de planvorming. De eerste bewoners zijn al geherhuisvest. De vrijkomende maisonnettes worden tijdelijk bewoond tot de sloop. Er is een intentieovereenkomst met de woningcorporaties Woonwaarts en Talis gesloten voor deze ontwikkeling. Die zal later worden uitgewerkt in een anterieure overeenkomst.

•

We gaan winkelcentrum en omgeving Dukenburg verbeteren Eind 2024 heeft het college een samenwerkingsovereenkomst vastgesteld voor de gebiedsontwikkeling winkelcentrum en omgeving. Deze heeft als doel de transformatie van het winkelcentrum, omliggende openbare ruimte, het toevoegen van 500 woningen en de verplaatsing van de bibliotheek. Heel 2025 is hard gewerkt aan het uitwerken van de plannen. Dit moet eind van het jaar leiden tot overeenstemming over het plan en afspraken, vast te leggen in een anterieure overeenkomst. Onderdeel van het plan is verplaatsing en vernieuwing van de bibliotheek. De ontwikkelcombinatie realiseert een nieuw gebouw, de gemeente koopt dit aan en vervolgens huurt de OBGZ van de gemeente. Hiervoor is door de gemeenteraad eerder al een voorbereidingskrediet ter beschikking gesteld. Na het vaststellen van de overeenkomst vindt in 2026 daadwerkelijke verwerving van een aantal panden plaats. Ook werken we de plannen voor het definitief ontwerp verder uit. Daarna starten we met de ruimtelijke procedure om de bouw mogelijk te maken. De werkzaamheden zijn gericht op start bouw in 2027. Op het oude ROC-terrein in Zwanenveld start de bouw van de eerste fase van deze ontwikkeling. Dit zijn ongeveer 200 woningen (sociale en middeldure huur). De verwachting is dat ook de eerste fase van het bouwplan aan de Oude Dukenburgseweg opgestart gaat worden.

Deze eerste fase omvat 128 woningen in de sociale huur. In de volgende fases volgen andere categorieën.

•

We geven vervolg aan de projecten Stationsdistrict In 2026 geven we een vervolg aan de projecten die in 2024 en 2025 zijn gestart zoals de bouw van Metterswane, de bouw van Nimwest op de voormalige UWV-locatie en Programma Hoogfrequent Spoor Schiphol-Nijmegen inclusief de aanleg van de Westentree met gebouwde fietsenstalling. Aan de Westzijde van het station willen we ook eind 2026 starten met de bouw van woontoren Duet inclusief gebouwde parkeergarage op de locatie bij de Hezelpoort. Aan de Centrumzijde starten we in 2026 met de grote renovatie van de Schouwburg. Voor deze renovatie is al investeringskrediet beschikbaar. De aanpak van de buitenruimte van de schouwburg is in deze begroting als nieuw knelpunt opgenomen. In de paragraaf investeringen lichten we dit verder toe. Ook werken we aan de infrastructuur aan beide zijden van Station Nijmegen. We ronden de snelfietsroute over de Krayenhofflaan af en bereiden de nieuwe verbinding tussen de VSM singel en de Hustinxstraat achter de nieuwbouw Metterswane voor. 86

Dit betekent dat inwoners van Nijmegen zowel aan de Centrumzijde als aan de Westzijde van het station hinder ervaren. Dit komt ook omdat er verschillende tijdelijke maatregelen gelden zoals de aanleg van een tijdelijke fietsenstalling in één van de buizen van de Tunnelweg en het (tijdelijk) verminderen van de rijstroken voor gemotoriseerd verkeer. Verder zal de centrale oversteek bij het stationsplein – VSM singel opnieuw tijdelijk zijn ingericht op een meer duurzame en groene wijze. In de gebiedsvisie Stationsdistrict zijn belangrijke keuzes en randvoorwaarden vastgelegd voor wat betreft het nieuwe Stationsplein, de nieuwe busstations en de buslijnvoering, de toekomstige verkeerssituatie passend bij de mobiliteitstransitie, de inrichting van het Keizer Karelplein, de realisatie van de Groene Corridor en de inrichting van de Hezelpoort. Daarnaast kijken we naar de directe omgeving en de ontwikkeling van vastgoed op diverse locaties zoals P&R/Vissers en het voormalige belastingkantoor. In het verlengde van de gebiedsvisie leggen we eind 2025 een gebiedsgericht omgevingsprogramma ter besluitvorming aan het college voor. In het gebiedsgerichte omgevingsprogramma doen we voorstellen voor een gevarieerd programma van wonen, maatschappelijke voorzieningen, kantoren en horeca voor o.a. de Woo-locatie, Talislocatie aan de VSM singel en belastingkantoor i.c. Tunnelweg e.o.

De ondertekening van de Samenwerkingsovereenkomst met onze ‘spoorse’ partners over de ontwikkeling van een nieuwe stationshal, fietsenstalling, busstations en infrastructuur markeert de overgang naar de fase van planvorming en realisatie. •

We werken verder aan de herinrichting Binnenstad De Koers voor de Binnenstad is in 2024 vastgesteld. Dit is het uitgangspunt voor de herinrichting van de openbare ruimte en de projectontwikkelingen. In 2026 werken we verder aan de planvoorbereiding voor de herinrichting van de Burchtstraat, de Augustijnenstraat, de Grote Markt en (bus)Plein 44 en de herontwikkeling van het Joris Ivensplein. Ook gaan we door met de uitvoering van lopende projecten. Zo werken we in 2026 toe naar oplevering van Kelfkensbos en starten we met de renovatie van het Valkhofpark. In 2026 zijn Feniks (voormalige V&D), hoek Vlaamsegas – TweedeWalstraat en transformatie van het voormalige Caroluspand in uitvoering. Naar aanleiding van het project Verblijfsvriendelijke binnenstad starten we met vergroening, waarmee het straatparkeren verplaatst wordt naar de garages. Daarnaast blijven we in gesprek over andere locaties in de Binnenstad waar eigenaren graag tot herontwikkeling over willen gaan. Dit doen we binnen de kaders van de Koers, waarin ook klimaatadaptatie en mobiliteitstransitie een belangrijke rol hebben.

•

We werken verder om van het Valkhofkwartier dé cultuurhistorische en culturele hotspot te maken Voor de grootscheepse renovatie van Valkhofpark hebben wij inmiddels de benodigde vergunningen voor de uitvoering van dit project (4-voudig beschermd rijksmonument). Nadat in 2025 de plannen technisch zijn uitgewerkt tot (meerdere) contracten, starten we in 2026 met de grootschalige renovatie van het park, het zichtbaar maken van de burchtmuren en het herstel van paden, om eind 2026 de nieuwe beplanting aan te brengen. De doelstelling is dat het park vanaf 2027 volledig gerestaureerd te bezoeken is. Voor de herinrichting van het Kelfkensbos en het vernieuwen van het dak van de parkeergarage is gestart met de aanbesteding van het contract. De beoogde start van de werkzaamheden aan het plein is september 2025, direct aansluitend op de verbouwing van het Valkhofmuseum. Vóór de Vierdaagsefeesten van 2026 moeten de werkzaamheden aan het plein worden afgerond, met uitzondering van de kunstwerken en de beplanting. Deze worden naar verwachting in het najaar van 2026 geplaatst en aangebracht. Eind 2026 moet het plein klaar zijn.

•

Campusontwikkeling We blijven investeren in de kwaliteit en ruimte voor groei van onze campussen, om zo ruimte geven aan nieuwe bedrijvigheid in health & high tech. Dit doen we door uitvoering te geven aan de ontwikkelvisie Winkelsteeg, doorontwikkelingsmogelijkheden voor de Novio Tech Campus te verkennen en de gebiedsvisie 87

voor Campus Heijendaaluit te werken, die in 2025 door de gemeenteraad is vastgesteld. Met de campuspartijen werken we toe naar een Campus met ruimte voor zorg, onderwijs en wonen waarbij voetgangers en fietsers centraal staan. •

Ook ontwikkelen we een visie voor het gebied rondom de Energieweg, waarmee we de negatieve impact van bedrijven op de leefomgeving willen verminderen.

Ambitie: 18. We zijn een stad met een gevarieerd woningaanbod en gemengde wijken dat aansluit bij de vraag van alle nieuwe en bestaande bewoners Doel 18.1: Realisatie van onze woningbouwopgave uit de omgevingsvisie en het woonbeleid Activiteiten • We passen de uitgangspunten van ons woonbeleid toe Bij de beoordeling van woningbouwplannen passen we de uitgangspunten van ons woonbeleid toe en sturen indien nodig via het omgevingsplan (doelgroepenverordening) op realisatie en instandhouding van betaalbare woningen van voldoende kwaliteit. Ook privaatrechtelijk maken we afspraken over realisatie en instandhouding van betaalbare woningen van voldoende kwaliteit. Met nieuw budget geven we in 2026 en 2027 invulling aan monitoring, controle en handhaving van deze afspraken. •

We nemen een besluit over de inzet van middelen die voortvloeien uit de tijdelijke regeling realisatiestimulans van het rijk.

Doel 18.2: Voldoende beschikbaar aanbod van sociale woonruimte en betaalbare koopwoningen Activiteiten • We nemen een besluit over de inzet van het bedrag uit de Regeling Realisatiestimulans van het rijk. De uitkering van de eerste tranche voor start bouw van betaalbare woningen uit 2025 vindt eind 2026 plaats. Doel 18.3: Voldoende woonruimte voor studenten Activiteiten • We willen 50% van de nieuwe studentenhuisvesting door marktpartijen in laten vullen. In 2026 gaan we door met gesprekken hierover met potentiële partijen. • We geven uitvoering aan het in 2021 vastgestelde plan voor studentenhuisvesting en de geactualiseerde opgave voor studentenhuisvesting uit de Nijmeegse Woonagenda 2024-2029. • We voeren de afspraken met de SSH& uit over voldoende huisvesting voor studenten. Doel 18.4: Een rechtvaardige en evenwichtige verdeling van de vrijkomende schaarse sociale woonruimte Activiteiten  Indien nodig passen we de verordening aan gelet op de besluitvorming van het parlement over het wetsvoorstel Wet versterking regie volkshuisvesting, het regionale afsprakenkader huisvesting aandachtsgroepen en de Nijmeegse woonzorgvisie.  We werken in de Groene Metropoolregio aan de ontwikkeling van een bemiddelingstafel om huisvesting voor aandachtsgroepen in onze regio te realiseren.

Samenwerkingen en verbonden partijen    

Bewoners(organisatie), woningcorporaties, ontwikkelaars Ministerie van BZK en VRO, provincie, de gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen Groene Metropoolregio Ontwikkelingsbedrijf Waalfront en Indigo BV

88

Wat kost het? Financieel overzicht taakvelden Bedragen * €1 mln

Rekening 2024

Begroot 2025

2026

2027

2028

2029

0,4 91,6 7,9 99,9

0,5 116,6 8,6 125,6

0,5 101,1 8,9 110,5

0,5 97,2 8,9 106,5

0,5 33,1 8,9 42,5

0,5 33,1 8,9 42,5

4,6 95,5 16,1 116,2 -16,3

4,8 124,5 23,0 152,3 -26,6

5,2 109,3 19,0 133,4 -22,9

4,4 106,8 18,5 129,7 -23,1

3,9 44,2 16,4 64,6 -22,0

3,9 43,9 16,5 64,3 -21,8

Baten 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie 8.3 Wonen en bouwen Totaal Lasten 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie 8.3 Wonen en bouwen Totaal Saldo van lasten en baten

Financieel overzicht ambities Bedragen x € 1 mln

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

114,6

111,3

48,2

47,9

18,9

18,4

16,3

16,3

133,4

129,7

64,6

64,3

101,8

97,8

33,8

33,8

8,7

8,7

8,7

8,7

110,5

106,5

42,5

42,5

-22,9

-23,1

-22,0

-21,8

Lasten 7. We zijn een aantrekkelijke stad om te wonen, met goede werklocaties, openbare ruimtes en voorzieningen. 8. We zijn een stad met gemengde wijken en een gevarieerd woningaanbod dat aansluit bij de vraag van alle nieuwe en bestaande bewoners. Totaal lasten Baten 7. We zijn een aantrekkelijke stad om te wonen, met goede werklocaties, openbare ruimtes en voorzieningen. 8. We zijn een stad met gemengde wijken en een gevarieerd woningaanbod dat aansluit bij de vraag van alle nieuwe en bestaande bewoners. Totaal baten Totaal per programma

Veranderingen in de begroting Bedragen * € 1.000

2026

2027

2028

2029

Briks taken

-615

-615

-615

-615

Handhaving anterieure overeenkomsten

-100

-100

0

0

Handhaving anterieure overeenkomsten trap-op trap-af

-40

-40

Omgevingswet transitieplan 2.0

-1.700

-1.400

0

0

Omgevingswet transitieplan 2.0 trap-op trap-af

-48

-48

0

0

Gebiedsvisie campus Heijendaal

-100

-100

0

0

Ruimtelijke doorontwikkeling NTC

-200

-200

0

0

Intensiveringsstudie stad naar aanleiding van omgevingsvisie

-600

0

0

0

Structureel tekort op indexering onderhoudscontract ir.t. gemeentelijke indexering

-840

-840

-840

-840

Natuurinclusieve gebouwen

-50

-50

-50

-50

Brandveiligheid inclusief scope 12

-250

-250

-250

-250

-100

-100

-100

-100

-3.743

-1.855

-1.855

Advieskosten en inventarisatiekosten Woonfonds

-5.000

Totaal

-9.643

89

Toelichting Briks taken (€ 615.000) Bij het terughalen van de Briks-taken is er een verschil geconstateerd tussen de in onze begroting opgenomen budgetten voor het uitvoeren van de VTH-taken en de opdracht 2025. Dit tekort wordt veroorzaakt doordat het werkplan ODRN 2024 niet financieel verwerkt is in onze begroting. In december 2024 is de raad hier reeds over geïnformeerd. In 2026 en verder wordt een structureel tekort van € 615.000 verwacht. Handhaving anterieure overeenkomsten (€ 100.000) Handhaving anterieure overeenkomsten trap-op trap-af (overhead) (€ 40.000) Er wordt in alle woningbouwprojecten aan de voorkant gestuurd op betere beschikbaarheid en meer betaalbare woningen. Extra capaciteit is nodig om niet alleen bij planontwikkeling hierop te sturen, maar ook in de uitvoering en na realisatie. Instandhouding van prijssegmenten, kwaliteitscriteria en toewijzing aan de juiste doelgroepen dienen geadministreerd, gemonitord en gehandhaafd te worden. Na twee jaar moet deze functie kostendekkend zijn. Omgevingswet transitieplan 2.0 (€ 1,7 miljoen - € 1,4 miljoen) Omgevingswet transitieplan 2.0 trap-op trap-af/fte (€ 48.000) Met de kennis van nu kunnen we stellen dat de transitieopgave behoorlijk is onderschat door onszelf, het rijk en in de adviezen die gegeven zijn door de VNG.