Stadsbegroting 2026-2029
Tekst van het document
Suïcide aanpak opzetten met partners en regiogemeenten. Valpreventietrainingen voor senioren en activiteiten in het kader van een beweegvriendelijke en dementievriendelijke stad. Het stimuleren van een toegankelijke, gezonde voedselomgeving door het ondersteunen van lokale voedselinitiatieven en (school)moestuinen. Het goed prioriteren van de werkzaamheden van de gezondheidsbevorderaars in de stadsdelen als gevolg van de bezuiniging op de basisinfrastructuur welzijn en gezondheid per 2026. Preventieafspraken voor 2027 en verder uitwerken met partners en bestendigen van het netwerk Wij zijn Groen, Gezond en in Beweging Nijmegen voor de komende 10 jaar. Doel 8.9: Gezondheidsverschillen in Nijmegen worden kleiner doordat we mensen met verhoogde gezondheidsrisico’s extra ondersteunen Activiteiten Wij investeren komend jaar nog meer ongelijk voor gelijke gezondheidskansen. Om verschil te maken richten wij ons op groepen en gebieden waar de gezondheidsachterstanden en -risico’s het hoogst zijn en de meeste gezondheidswinst valt te behalen. Het gaat onder andere om kwetsbare ouderen, mensen met lagere sociaal economische positie en/of mensen met een migratieachtergrond. En om de gebieden waar de gezondheid van inwoners achter blijft en andere problemen zoals geldzorgen en beperkte basisvaardigheden zich ook opstapelen. Onze inzet is gericht op inclusie.
Dit pakken wij intern samen op met Financiële bestaanszekerheid, Sport, Asiel & Integratie, Onderwijs, Jeugd, Welzijn. We zorgen er ook voor dat de fysieke inrichting zoveel mogelijk bijdraagt aan het verkleinen van gezondheidsverschillen. Dit doen we samen met partners in de stad zoals de GGD, Wij zijn Groen Gezond en in Beweging, armoedeorganisaties, welzijnsorganisaties, de eerstelijnszorg etc. Dit doen we in 2026 onder andere door: Het verbeteren van de zorg en ondersteuning aan kinderen en gezinnen waar overgewicht speelt voort te zetten in Nijmegen-West
50
-
-
Het inzetten van ervaringsdeskundigen geldzorgen en gezondheid in Dukenburg, Lindenholt en Nijmegen-Zuid. We zetten in op voorlichtingen, het bereiken van mensen met geldzorgen via vroegsignalering en meedenken bij de totstandkoming en evaluatie van beleid. Het ondersteunen van initiatieven gericht op voedselgelijkheid en gezonde voeding in Dukenburg, Lindenholt en Nijmegen-Zuid. Laagdrempelig organiseren van activiteiten in Dukenburg (pilotwijk “bewegen in de buurt!”) om gezondheidsachterstanden en eenzaamheid onder senioren te verkleinen. Extra aandacht te vragen voor het vergroenen van wijken waar veel inwoners met een lage sociaal economische positie wonen om gezondheidsdoelstellingen te bereiken. Dit gaan we doen in het omgevingsprogramma dat we samen met Klimaatadaptatie, Groen en Mobiliteit gaan opstellen. We willen dat iedereen gelijke kansen heeft om te bewegen, ontmoeten en voldoende verkoeling en schaduw te vinden dichtbij huis.
Doel 8.10: De publieke gezondheid wordt beschermd en bevorderd door een gezonde fysieke leefomgeving Activiteiten Beweegvriendelijke omgeving, een groene en klimaatbestendige omgeving Binnen ruimtelijke – en beleidsprojecten werken we aan gezondheidsbevordering en -bescherming door in te zetten op een beweegvriendelijke omgeving, een groene en klimaatbestendige omgeving, een gezond milieu, ruimte voor ontmoeten en verbinden, gezond en sociaal wonen voor iedereen, functiemenging waar mogelijk, een gezonde en duurzame voedselomgeving en een schone en veilige buurt. Bij al deze onderwerpen, die uitgewerkt zijn in de omgevingsvisie De Nabije Stad, hebben wij extra aandacht voor de wijken waar de gezondheidsachterstanden het grootst zijn. In 2026 gaan we aan de slag met: Het opstellen van een omgevingsprogramma waarin we samen met Klimaatadaptatie, Groen en Mobiliteit maatregelen opstellen voor een gezonde, groene en klimaatbestendige stad. Hierin worden onze thema's groene en klimaatbestendige omgeving, beweegvriendelijke omgeving, ontmoeten en verbinden en een gezonde en duurzame voedselomgeving uitgewerkt en gekoppeld aan maatregelen voor vergroening. Waarborgen en monitoren dat de gezonde leefomgeving als leidend principe, zoals opgenomen in de omgevingsvisie De Nabije Stad, wordt meegenomen in ruimtelijke- en beleidsprojecten binnen de afdeling Stadsontwikkeling.
Het inbrengen en uitwerken van de elementen van een gezonde leefomgeving in de gebiedsvisie Winkelsteeg/Kanaalzone Zuid. Aansluiten op de “Vernieuwingsgolf openbare ruimte 2025-2027” voor een meer gezonde leefomgeving in Hatert en Nieuw-West Een verkenning van mogelijkheden voor het versterken van een gezonde leefomgeving rondom de IJpenbroekweg; waar vanuit Mobiliteit een project loopt. We focussen op een uitwerking van de thema's luchtkwaliteit, veiligheid en leefbaarheid. We realiseren de wijkaanpak BOSS in Hatert en de Ackerwijken. We richten het speellandschap opnieuw in en realiseren grote centrale plekken in de wijk met voorzieningen voor jong én oud gericht op bewegen, ontmoeten, spelen en sporten. We noemen dit groene sociale knooppunten. Het toegankelijker en inclusiever maken van de gezonde en duurzame voedselomgeving, door samenwerkingen tussen sociale organisaties/initiatieven en lokale voedselproducenten (o.a. stadslandbouw) uit te breiden en te versterken. En het verkennen van het weren van ongezonde voedselreclames. Het opstellen van een integraal actieplan Hitte, waarbij we vanuit gezondheid focussen op het voorkomen van gezondheidsklachten – en risico's door hittestress (met name bij kwetsbare groepen). We doen dit samen met Klimaatadaptatie, Groen en Energietransitie en focussen op de thema's: gebied, gebouw en gezondheid.
51
Doel 8.11: Inwoners kunnen zelfstandig hun leven leiden en meedoen met behulp van sociale steun. Wanneer het nodig is, ondersteunen wij hen bij het verkrijgen of herwinnen hiervan Activiteiten We zetten in op het benutten van laagdrempelig aanbod in de wijk om de Wmo toegankelijk en betaalbaar te houden. In 2026 zorgen we voor verdere versteviging de samenwerking van Buurtteams Volwassenen met de sociale basis en aanbieders van geïndiceerde begeleiding. Met de uitvoeringsagenda duurzame Jeugdhulp en Wmo begeleiding werken we aan het beschikbaar houden van zorg voor mensen die dit het meest nodig hebben. Per 2026 gaan de nieuwe contracten Wmo dagbesteding in. We starten een nieuwe toeleidingsvorm, waarbij inwoners zowel via het Buurtteam als via de aanbieder (bij maximaal 3 dagdelen in de week) voor de Wmo dagbesteding terecht kunnen. In deze route zijn bevindingen vanuit de eerdere pilot indicatievrije dagbesteding, met oog voor regie en financiën, meegenomen. We evalueren de route de eerste twee jaar samen met de regio Rijk van Nijmegen. Per 2026 gaan ook de nieuwe contracten voor Wmo logeeropvang in. Hierbij is de doelgroep verbreed van 18 65 naar 18+ met oog op toenemende vergrijzing en de belangrijke waarde van mantelzorgers. In 2026 werken we met o.a.
Pro Persona, Iriszorg en RIBW aan het toegankelijk en betaalbaar houden van hulp, ondersteuning en de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) voor volwassenen. Inzet is om zo preventief mogelijk te werken en om een bijdrage te leveren aan het terugdringen van de wachtlijsten tot de volwassenen-GGZ. In 2024 startte met subsidie van ZonMW de samenwerkplaats sluitende aanpak waarmee onze inzet voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid lerend verder ontwikkelen. Naast uitvoeringsinstanties, zorgverzekeraar en gemeenten is daarom ook de HAN nauw betrokken. De leerplaats loopt tot en met 2027. Opbrengsten uit de samenwerkplaats worden gebruikt om hulp, ondersteuning en zorg toegankelijk en betaalbaar houden.
Dagbesteding senioren We starten met een pilot voor ontmoetingsgerichte dagbesteding. Dit is een lichtere en vernieuwende vorm van dagbesteding voor senioren die ondersteuning nodig hebben bij de invulling van hun dag.
Doel 8.12: Vluchtelingen kunnen op een veilige en gezonde manier verblijven in onze regio en zo goed als mogelijk meedoen in de samenleving Activiteiten Op basis van het beleidskader Asiel & Integratie en het bijhorende uitvoeringsprogramma voor de periode 20252028 bouwen we verder aan de opvang, huisvesting en integratie van vluchtelingen. De focus ligt daarbij in 2026 op de volgende activiteiten:
We bieden voldoende opvangplekken en verduurzamen bestaande opvanglocaties om een leefbare situatie te borgen. We faciliteren in 2026 de opening van een nieuw AZC voor 300 personen. Daarmee bieden we het benodigde aantal opvangplekken van 817 (op basis van de Spreidingswet). We starten met verduurzamen, dan wel vervanging, van het huidige aantal van 780 opvangplekken voor ontheemden uit Oekraïne, zodat langer verblijf op humane wijze mogelijk is. We bereiden de transitie voor van de huidige tijdelijke opvangsituatie van ontheemden uit Oekraïne naar langetermijnbeleid (NTO), waarbij deze doelgroep onderdeel wordt van onze bredere dienstverlening, inclusief zorg en welzijn. We faciliteren met WerkBedrijf en UWV mogelijkheden voor asielzoekers om eerder te beginnen met werk, vanuit de opvang.
We zoeken naar alternatieve en creatieve oplossingen om te zorgen dat statushouders zo snel als mogelijk een passende woonruimte hebben. We verkennen de mogelijkheden om een of meerdere doorstroomlocaties te realiseren om statushouders versneld tijdelijk te huisvesten, in afwachting op definitieve huisvesting.
52
-
-
We maken afspraken met woningcorporaties over de versnelling van woningbouw (300-500 wooneenheden) voor huisvesting van statushouders en andere doelgroepen. Waar mogelijk met permanente woningen, anders met flexwoningen. We organiseren aanvullende (tijdelijke) AMV-huisvesting in Nijmegen, in lijn met de indicatieve huisvestingstaakstelling AMV.
We versterken de mogelijkheden voor statushouders, gezinsmigranten en ontheemden (uit Oekraïne) om zo snel en volwaardig als mogelijk mee kunnen doen in de samenleving We organiseren meer passend aanbod voor jonge inburgeraars op basis van een aanbesteding van aparte leerroutes voor jongvolwassenen. We organiseren de ‘Welkomgroep’, waarin statushouders bij aanvang van inburgering worden geïnformeerd over hun inburgering en de sociale kaart in Nijmegen. We maken afspraken met COA over een vroege start van inburgering en integratie vanuit opvanglocaties. We voeren een Pilot uit gericht op vroege participatie en het Werkfit maken van inburgeraars en Ontheemden uit Oekraïne We ontwikkelen een nieuwe locatie voor ISK. We voeren inclusief en divers personeelsbeleid, en kijken naar mogelijkheden om ervaringsdeskundigheid te verbinden aan functies.
We blijven opvang aanbieden aan mensen zonder documenten met regionale binding en werken samen met hen aan duurzaam toekomstperspectief, gericht op terugkeer naar het land van herkomst, migratie naar een ander land, of legalisering van het verblijf. We financieren sobere opvang voor mensen zonder documenten, ook nu Rijksfinanciën hiervoor zijn ingetrokken. We verduurzamen de huidige opvanglocaties voor mensen zonder documenten en maken deze geschikt voor een ouder wordende populatie. We onderzoeken of we mensen zonder documenten toegang kunnen geven tot voorzieningen die hen helpen om regie te nemen over hun leven en te werken aan een duurzame oplossing.
Doel 8.13: Inwoners kunnen zelfstandig wonen in een schone en geschikte woning en deelnemen aan de samenleving. Wanneer het nodig is, ondersteunen wij hen bij het verkrijgen of herwinnen hiervan Activiteiten We werken aan oplossingen om de Wmo toegankelijk en betaalbaar te houden. In 2026 werken we met duidelijke opdrachten voor onze Wmo-consulenten en contractpartners. Hierin houden we rekening met de ontwikkelingen rondom de toenemende instroom (vergrijzing), financiën en de kwaliteit die we willen bieden. Het doel is om de werkprocessen van indicatiestellen en herindiceren te versimpelen of te versnellen zonder dat we aan kwaliteit inleveren. In 2025 is de pilot was- en strijkservice geëvalueerd. In deze pilot wordt het wassen en strijken centraal geregeld, in plaats vanuit de indicatie huishoudelijke hulp. Het doel van een was- en strijkservice is tweeledig: het creëren van banen door de uitvoering te laten doen door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. En het verlagen van de druk op de huishoudelijke hulp. Bij akkoord van college maken we in 2026 de plannen voor een aanbesteding/inkoop concreet, aan de hand van de evaluatie van de pilot in 2025. We zijn in 2025 gestart met de regionale respectievelijk bovenregionale aanbesteding hulpmiddelen en trapliften. Per 2026 gaan deze nieuwe contracten in.
In 2026 wordt tevens een nieuw contract voor het vraagafhankelijk vervoer 'perceel Zuid’ afgesloten. De aanbesteding wordt georganiseerd door BVO DRAN.
53
Ambitie: 9. We zorgen dat kinderen en volwassenen zo veel mogelijk in een veilige thuissituatie kunnen leven. We versterken inwoners die de basis van het bestaan niet op orde hebben of deze dreigen te verliezen Doel 9.1: Kinderen groeien zo veel mogelijk veilig en gezond thuis op Activiteiten We voegen ervaringsdeskundigheid toe aan het Regionaal Expert Team (RET) In 2026 voegen we de expertise van ervaringsdeskundigen toe aan het netwerk van het RET. Zij spelen een belangrijke rol in het vertegenwoordigen van de stem van de cliënt. In het RET zijn ouders en jongeren zelf altijd welkom. De ervaringsdeskundige zal het gesprek aan de RET-tafel met de ouders en jongere voorbereiden zodat ze weten wat hen te wachten staat en ook uitgebreid met hen nabespreken. Dit is ook voor het RET zelf van belang omdat eventuele feedback van ouders en jongere direct meegenomen kan worden in de continue doorontwikkeling van het RET. Het leren staat hierin centraal. Doel 9.2: Gezinnen en huishoudens die te maken hebben met onveilige situaties krijgen tijdig, passende en samenhangende hulp en bescherming Activiteiten We verbreden de aanpak Samen Verder: duurzame veiligheid voor gezinnen in de wijk In 2021 is het landelijke programma Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming gestart. In elf regio’s werken Regionale Veiligheidsteams (RVT’s) samen aan meer veiligheid voor kinderen.
In deze teams zitten onder andere gecertificeerde instellingen, Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming en lokale teams. Hun doel is om signalen eerder op te merken, problemen samen te duiden en met het gezin te werken aan blijvende veiligheid. Zo willen we ook het aantal juridische dwangmaatregelen terugdringen. Gemeente Nijmegen is begin 2023 gestart met een eigen RVT in stadsdeel Dukenburg: Samen Verder. Sindsdien daalde daar het aantal ondertoezichtstellingen met 13%. Ook waren de kosten per traject lager dan elders in de stad. Gezinnen voelden zich beter geholpen. Professionals werkten met meer motivatie en konden eerder iets doen bij onveiligheid, vaak zonder tussenkomst van de rechter. Door dit succes is Samen Verder in 2025 uitgebreid naar meer wijken: Centrum & Oost en Hatert (inclusief Zuid). We brachten het team ook inhoudelijk onder bij de bestaande Regieteams. Zo kunnen we meer gezinnen sneller helpen. In 2026 zetten we deze lijn door. Samen met de Buurtteams en Regieteams rollen we de aanpak stap voor stap uit naar andere stadsdelen.
Wat deze aanpak oplevert: Vertrouwde gezichten dichtbij in de wijk Minder dwangmaatregelen, sneller passende hulp Meer samenwerking, minder overdracht Betere resultaten tegen lagere maatschappelijke kosten Doel 9.3: We voorkomen huisuitzettingen, leiden toe naar zorg, werken aan perspectief van multiprobleemhuishoudens en beperken overlast door dakloosheid en psychiatrische en/of psychosociale problematiek Activiteiten We realiseren en continueren wonen met zorg en ondersteuning Het vinden van een betaalbare woonplek is erg moeilijk. De samenleving vergrijst de komende twintig jaar, terwijl zorg en ondersteuning (zowel financieel als qua personeel) niet mee kan groeien. In landelijke programma’s zoals ‘Een thuis voor iedereen’ en ‘Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen’ staan twee doelgroepen centraal: senioren en aandachtsgroepen. Om resultaten te bereiken, werken we regionaal en lokaal samen met inwoners (organisaties), gemeenten, woningcorporaties, ontwikkelaars en een breed scala aan andere (zorg)instellingen en organisaties. 54
In het vierde kwartaal van 2024 hebben we een regionaal afsprakenkader vastgesteld voor de Groene Metropoolregio (GMR). Met dit afsprakenkader dragen we bij aan vitale wijken en realiseren we een evenwichtigere spreiding (fair share) van aandachtsgroepen over de GMR. In 2025 en 2026 werken we in de Groene Metropoolregio aan randvoorwaarden om deze afspraken in onze regio te realiseren, zoals de ontwikkeling van een bemiddelingstafel om huisvesting voor aandachtsgroepen. Eind 2024 de Nijmeegse Woonzorgvisie (mét uitvoeringsagenda) vastgesteld waarin we landelijke en regionale ambities verbinden met lokale kansen en partijen. In 2026 continueren we de uitvoering en realisatie van deze ambities en zorgen voor verbinding met meerdere relevante ontwikkelingen: We programmeren in nieuwbouwprojecten huisvesting van senioren en aandachtsgroepen met rolstoel-, levensloopgeschikt(ere)-, geclusterde en zorggeschikte woningen, alsmede kamers/ onzelfstandig/klein geclusterd wonen voor jongvolwassenen. We implementeren de wet versterking regie volkshuisvesting. We ontwikkelen een handreiking ‘Wonen en Zorg’ waarin uitgangspunten worden opnemen voor toekomstige nieuwbouw- en transformatie projecten. We realiseren meer (flexibele) woonruimte voor aandachtsgroepen.
We zetten eind 2025 / begin 2026 middels het Woonfonds 1,1 miljoen euro in om bij nieuwbouwprojecten huisvesting voor aandachtsgroepen mogelijk te maken. We verbeteren de vindbaarheid van informatie en duidelijkheid over regels op de gemeentelijke website. Met woningbouwcorporaties en huurdersverenigingen werken we aan nieuwe meerjarenprestatieafspraken. Hierin staan ambities én concrete acties op huisvesting van senioren / aandachtsgroepen en samenwerking met relevante zorg-en welzijnspartners.
Bijzondere woon(zorg)projecten Met woningbouwcorporaties en huurdersverenigingen schetsen we in meerjarenprestatieafspraken de randvoorwaarden om vanaf 2026 bijzondere woon(zorg)projecten mogelijk te maken. Een voorbeeld hiervoor is Bongerd. Dit gemengd Wonen project van Portaal en Onder de Bomen is medio 2025 gestart. Dit inclusieve woonproject in een sterke nieuwbouwwijk draagt onder meer bij aan uitstroom uit Beschermd Wonen. Sterker Sociaal Werk en Bindkracht 10 krijgen een additionele opdracht om te ondersteunen bij community building en fijn samenwonen. Met Droombankje bieden we ook in 2026 een tussenvoorziening voor economisch daklozen. We bieden in 2026 passende ondersteuning aan de bewoners van de Zorgwoningen in Weezenhof en zoeken naar alternatieven om huisvesting voor deze doelgroep (tijdelijke) uit te breiden in Nijmegen en in de regio. We streven met corporaties en zorgorganisaties naar verdere uitbreiding van trajecten Housing First voor daklozen in 2026. De toewijzing van een woning is daarbij de start van een traject met intensieve woonzorgbegeleiding. Daarnaast hebben we de ambitie om in 2026 te starten met een project ‘Wonen Eerst’ voor Jongvolwassenen. Samen met het Zorgkantoor VGZ alsmede de zorgorganisaties RIBW, Iriszorg en Pro Persona.
Tot oktober 2027 continueren we Binder (tijdelijk gemengd wonen-project in het oude belastingkantoor) en verkennen de mogelijkheden om een Binder 2.0 te ontwikkelen. Doel 9.4: Daklozen krijgen tijdelijk opvang en een perspectief op zelfstandig participeren en (zelfstandig) wonen. Activiteiten
•
We verminderen de druk op de opvang De maatschappelijke opvang staat onder druk omdat er meer daklozen zijn. We verminderen deze druk door enerzijds meer aandacht te vragen en projecten op te starten om het wonen (al dan niet met begeleiding) te faciliteren, zoals de initiatieven Droombankje en Binder. Anderzijds doen wij dit door (tijdelijk) te zorgen voor extra opvangplekken. De winteropvang in de portacabins wordt vervangen door een uitbreiding in 55
opvangcapaciteit voor zoveel mogelijk buitenslapers. Het winterprotocol blijft gelden, bij vrieskoude vangen we meer mensen op in aanvullende nachtopvang. We maken we een regionale beleidsvisie op de toekomst van maatschappelijke opvang waarin wij ook de resultaten van de daklozentelling ‘Ethos Light’ verwerken. Daarnaast komt er een regionaal plan van aanpak dak- en thuisloosheid, in navolging van het landelijke actieplan. In 2026 worden de afspraken in het bijbehorende uitvoeringplan geïmplementeerd. Doel 9.5: Inwoners met een psychische kwetsbaarheid of licht verstandelijke beperking kunnen in een beschermde woonomgeving zich ontwikkelen richting zelfstandig wonen en participeren Activiteiten We actualiseren in 2026 de afspraken over regionale samenwerking rond beschermd wonen en maatschappelijke opvang We actualiseren in 2026 de afspraken over regionale samenwerking rond beschermd wonen en maatschappelijke opvang en zorgen voor een regionale begroting, waarin we de rol van centrumgemeente blijven vervullen en de zorg aan de inwoners van Nijmegen (en regio) wordt voortgezet. Net als in 2025 werken we regionaal financieel samen; we delen de kosten en baten van beschermd wonen en maatschappelijke opvang met de regiogemeenten.
Met de nieuwe contractering beschermd wonen die per 1-1-2025 is ingegaan, hebben we een beter dekkend zorgaanbod binnen de regio Gelderland-Zuid ingekocht. Tegelijkertijd merken we ook dat de druk op de intensievere zorglocaties en de vraag naar specifieke beschermd wonen zorg (safehouses) toenemen. Daarnaast zien we kansen ten aanzien van een beter gespreid zorgaanbod en de inzet van meer beschermd thuis. Met bovenstaande ontwikkelingen gaan we in 2026 verder aan de slag.
Samenwerkingen en verbonden partijen
Netwerken in de stad en wijken en andere programma's binnen de gemeente We kunnen onze doelstellingen niet alleen bereiken. We werken samen met partners in lokale netwerken (zoals Groen, Gezond en in Beweging) en met andere programma’s binnen de gemeente. We zijn aanwezig in de wijk en betrekken inwoners bij ontwikkelingen in de stad. Zo hebben we de laatste jaren geïnvesteerd in de samenwerking met inwoners, inwonersorganisaties en met sociale ondernemingen, zoals BUUR, de Wijkfabriek en de Broerderij. Ook geven we subsidies aan inwonersmagazines en wijkwebsites. Samen met organisaties, professionals, vrijwilligers en inwoners blijven we werken aan het versterken van de sociale basis. Deze lerende samenwerking is een belangrijke pijler binnen de kadernota Samen werken, samen sterk en de opgave sturing Sociale Basis.
Maatschappelijke instellingen, stichtingen en verenigingen We werken samen met een groot aantal maatschappelijke instellingen, stichtingen en verenigingen. We hebben subsidierelaties met een aantal grote welzijnsinstellingen zoals Bindkracht10 en Sterker sociaal werk voor onder meer de uitvoering van welzijnswerk in de wijk. Ook geven wij opdracht aan Stichting Oidos en Stichting Buurtteamorganisatie Volwassenen voor de uitvoering van de Buurtteams. We werken samen met de GGD aan gezondheidsbescherming en -bevordering, het bestrijden van infectieziekten en de toegang tot beschermd wonen en maatschappelijke opvang. We werken samen met Straatdokters, die zich in zetten voor de gezondheid van daklozen. We werken nauw samen met onderwijsinstellingen, woningcorporaties, verzekeraars en het Werkbedrijf Rijk van Nijmegen.
Bedrijfsvoeringsorganisatie doelgroepenvervoer regio Arnhem Nijmegen (BVO DRAN) Voor de uitvoering van het Wmo- en Jeugdwet-vervoer werken we samen met de bedrijfsvoeringsorganisatie doelgroepenvervoer regio Arnhem Nijmegen (BVO DRAN).
56
Zorginstellingen en huisartsen We werken intensief samen met huisartsen, onder andere door middel van de inzet van de praktijkondersteuners huisartsenzorg jeugd te realiseren. Huisartsen zijn onder andere verantwoordelijk voor verwijzing naar de Jeugdwet en naar de volwassen GGZ. We subsidiëren grote zorginstellingen voor maatschappelijke opvang. Op grond van de Wmo en de Jeugdwet kopen we regionaal zorg in bij een groot aantal aanbieders die zorg leveren op het gebied van beschermd wonen, ambulante Wmo, huishoudelijke hulp, ambulante jeugdhulp en jeugdzorg met verblijf. Om de veiligheid van onze inwoners te kunnen waarborgen werken we samen met Veilig Thuis waar kindermishandeling en huiselijk geweld gemeld kan worden. We subsidiëren verschillende gecertificeerde instellingen voor de uitvoering van (preventieve) jeugdbescherming en jeugdreclassering. Ook werken we samen met politie en justitie.
Regionale samenwerking In het verleden zijn al grote stappen gezet rondom de vormgeving van de regionale samenwerking beschermd wonen, echter werd de doordecentralisatie jaar na jaar uitgesteld. Nijmegen blijft acteren als centrumgemeente, maar de samenwerking met de regio intensiveert omdat gemeenten per 2025 een grotere (budget)verantwoordelijkheid hebben gekregen dan voorheen. Ook werken gemeenten, zorgpartijen en welzijnsorganisaties in de regio samen aan de verbinding en samenwerking tussen het sociaal domein en medisch domein. In de Regio Rijk van Nijmegen doen we dit via het netwerk Nijmegen op één lijn (NOEL).
Wat kost het? Financieel overzicht taakvelden Bedragen * €1 mln Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.81 Geëscaleerde zorg18+ 6.82 Geëscaleerde zorg187.1 Volksgezondheid Totaal Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.81 Geëscaleerde zorg18+ 6.82 Geëscaleerde zorg187.1 Volksgezondheid Totaal Saldo van lasten en baten
Rekening 2024
Begroot 2025
2026
2027
2028
2029
63,6 2,0 1,1 4,8 3,6 4,6 4,7 84,4
9,8 1,1 1,4 28,6 3,4 7,6 4,0 55,7
9,0 1,0 1,1 8,1 2,9 0,7 3,4 26,2
8,3 1,0 1,1 0,8 2,9 0,7 0,8 15,7
8,2 1,1 1,1 0,8 2,9 0,7 0,8 15,6
8,2 1,1 1,1 0,8 2,9 0,7 0,8 15,6
96,4 28,3 26,3 25,5 69,0 71,5 13,5 13,5 344,0 -259,6
56,2 30,6 10,3 37,4 98,1 87,2 15,6 15,3 350,8 -295,1
54,5 31,8 10,4 38,9 76,2 90,5 7,3 15,1 324,6 -298,5
53,0 31,8 9,6 37,3 68,8 89,7 7,3 12,5 310,1 -294,4
52,4 31,8 9,7 37,3 68,8 90,1 7,4 12,5 309,8 -294,2
52,3 31,8 9,7 37,3 68,8 90,1 7,4 12,5 309,8 -294,2
57
Financieel overzicht ambities Bedragen x € 1 mln Lasten 8. Inwoners voeren eigen regie over hun leven, gezin en gezondheid en actief deelnemen aan de maatschappij. Men heeft respect voor elkaar en ondersteunt elkaar. 9. We zorgen dat kinderen en volwassenen zo veel mogelijk in een (veilige) thuissituatie kunnen leven. We versterken inwoners en gezinnen die de basis van het bestaan niet (meer) op orde hebben of deze Totaal lasten Baten 8. Inwoners voeren eigen regie over hun leven, gezin en gezondheid en actief deelnemen aan de maatschappij. Men heeft respect voor elkaar en ondersteunt elkaar. 9. We zorgen dat kinderen en volwassenen zo veel mogelijk in een (veilige) thuissituatie kunnen leven. We versterken inwoners en gezinnen die de basis van het bestaan niet (meer) op orde hebben of deze Totaal baten Totaal per programma
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
185,6
178,3
177,7
177,7
139,0
131,7
132,1
132,1
324,6
310,1
309,8
309,8
14,8
11,6
11,5
11,5
11,4
4,1
4,1
4,1
26,2
15,7
15,6
15,6
-298,5
-294,4
-294,2
-294,2
Veranderingen in de begroting Bedragen * € 1.000
2026
2027
2028
2029
Huisvesting Maatschappelijke Opvang
-2.500
-2.500
-2.500
-2.500
Voortzetting Bed-, Bad- en Brood-opvang voor mensen zonder documenten
-220
-220
-220
-220
Uitvoering Wet Inburgering
-548
-300
0
0
Uitvoering Wet Inburgering trap-op trap-af
-216
-118
Begeleiding ex-AMV-ers
-90
-90
-90
-90
Integratie Oekraïense Ontheemden
-100
-100
0
0
Integratie Oekraïnse Ontheemden trap-op trap-af
-40
-40
GGD-begroting 2026 indexering
-175
-175
-175
-175
GGD-begroting 2026 inwonertal
-108
-108
-108
-108
Gezondheidsbeleid te verdelen naar regels: Realiseren gezonde (stadse) leefomgeving i.h.k.v. Omgevingswet
-532
-532
-532
-532
Besparing GGD
532
532
532
532
Lhbtiq+
-100
0
0
0
Uitbreiding formatie Buurtteams Jeugd & Gezin met 2 FTE
-190
-190
-190
-190
Basisinfrastructuur sociale basis – welzijn
-250
-250
-250
-250
Basisinfrastructuur sociale basis – gezondheid
-50
-50
-50
-50
Jeugdwelzijnswerk
-200
-200
-200
-200
-1.005
-1.005
-1.005
-1.005
Volume ontwikkeling Wmo binnen programma WWZ Mutaties gemeentefonds Kinderopvang pleegouders
-22
-23
-24
-24
-2.645
0
0
0
WMO hulpmiddelen
-117
0
0
0
Aanpassen regeling dienstverlening aan huis
-23
-24
-24
-25
Maatschappelijke opvang en OGGz (DU)
-68
-68
-68
-68
Vrouwenopvang (DU)
-13
-13
-13
-13
Nationaal Actieplan Dakloosheid (DU)
-13
-13
-13
-13
Antidiscriminatie voorzieningen (DU)
-26
0
0
0
0
0
0
-1.000
-8.719
-5.487
-4.930
-5.931
Uitstel vervanging abonnementstarief WMO
WMO indexatie demografie - septembercirculaire 2024 kopieerslag Totaal
58
Toelichting Huisvesting Maatschappelijke Opvang (€ 2,5 miljoen) De Ethos telling die vorig jaar is gehouden, heeft uitgewezen dat er veel dak- en thuisloze mensen in de regio Gelderland Zuid zijn. We werken aan een regionaal actieplan dak- en thuisloosheid waaruit vragen voortkomen naar meer (vormen van) huisvesting voor dak- en thuisloze mensen. We onderzoeken hoe we locaties kunnen inzetten voor specifieke doelgroepen. Voortzetting Bed-, Bad- en Brood-opvang voor mensen zonder documenten (€ 220.000) De gemeenteraad heeft bij het vaststellen van het beleidskader 'Asiel & Integratie' duidelijk de wens uitgesproken om door te gaan met het opvangen van Mensen Zonder Documenten. We ontvangen hiervoor geen rijksfinanciering meer. Om de Bed-, Bad- en Brood-opvang, inclusief basistoegang tot de zorg, voort te zetten, zijn extra middelen nodig. Uitvoering Wet Inburgering (€ 584.000 - € 300.000) Uitvoering Wet inburgering trap-op-trap-af (overhead) (€ 216.000 - € 118.000) Inmiddels begeleiden we in Nijmegen ruim 1.000 inburgeraars (700 statushouders en 350 gezinsmigranten) onder de nieuwe wet Inburgering. Dit is een veel hoger aantal dan eerder verwacht. We ontvangen vanuit het rijk onvoldoende uitvoeringsmiddelen om de inburgeraars goed te begeleiden. We hebben te maken met wachtlijsten voor de ‘brede intake’ en de caseload en de werkdruk bij klantregisseurs is zeer hoog.
In 2025 is het team van betrokken medewerkers uitgebreid. Deze uitbreiding is in ieder geval in 2026 en 2027 deels ook nodig om onze wettelijke taken goed uit te voeren. Begeleiding ex-AMV-ers (ex-alleenstaande minderjarige vreemdeling) (€ 90.000) We vangen steeds meer AMV’ers op in onze gemeente en regio. Deze jonge groep statushouders heeft extra begeleiding nodig wanneer zij 18 worden om de stap te zetten naar zelfstandigheid. Hiervoor organiseren wij inzet van Sterker-R75. Voor de voortzetting van deze opvang zijn geen financiële middelen meer geraamd. Integratie Oekraïense Ontheemden (€ 100.000) Integratie Oekraïense ontheemden trap-op-trap-af (overhead) (€ 40.000) Het lijkt erop dat de oorlog in Oekraïne voorlopig nog zal aanhouden en daarna zal worden gevolgd door een lange periode van wederopbouw. De Europese RTB (Richtlijn Tijdelijke Bescherming) is inmiddels tweemaal verlengd en eindigt van rechtswege op 4 maart 2026. Het is nog onduidelijk hoe hier vervolg aan zal worden gegeven, maar de verwachting is dat een grote groep ontheemden langer tijdelijk of permanent in Nederland zal blijven. Dat vraagt om meer aandacht voor integratie en een betere aansluiting tussen de nu nog apart georganiseerde ondersteuning van deze groep en onze reguliere dienstverlening (zorg, werk en inkomen, etc). Voor de capaciteit zijn extra middelen nodig.
GGD-begroting 2026 indexering (€ 175.000) De voorliggende begroting GGD 2026 gaat uit van een indexeringspercentage van 4,86%. Dit percentage is hoger dan het percentage dat de gemeente hanteert. Dit leidt tot een tekort in de gemeentebegroting. GGD-begroting 2026 inwonertal (€ 108.000) Hogere inwoneraantallen (ten opzichte van de overige deelnemende gemeenten) leiden tot een hogere bijdrage aan de GGD. Hierdoor ontstaat een tekort in de gemeentebegroting. Gezondheidsbeleid te verdelen naar regels: Realiseren gezonde (stadse) leefomgeving i.h.k.v. Omgevingswet, Gezondheidsachterstanden verkleinen en Jong Gezond en in Beweging (€ 532.000) In verband met de invoering van de nieuwe Omgevingswet in 2024, zijn extra middelen toegekend. Deze hadden een tijdelijk karakter (2024-2025) omdat toen nog niet duidelijk was wat de invoering van de nieuwe Omgevingswet, met daarin een prominente plek voor gezondheid, betekende voor de opgave om gezondheid mee te nemen in ruimtelijke processen en projecten. Na ruim een jaar Omgevingswet en met het voorliggende 59
geactualiseerde Ontwerp 'Omgevingsvisie Nijmegen 2050, De Nabije Stad van Nijmegen' wordt duidelijk dat er structureel extra middelen nodig zijn om te voldoen aan de Omgevingswet en te kunnen inzetten op de realisatie van ambities van een gezonde en sociale stad in de ontwerp Omgevingsvisie. Daarnaast blijven we inzetten op het verkleinen van gezondheidsachterstanden. We blijven de initiatieven en uitvoeringsorganisaties in de sociale basis ondersteunen, die op een laagdrempelige manier maatschappelijk kwetsbare inwoners helpen om te werken aan hun gezondheidsproblemen en financiële problemen. En met de aanpak “Jong Gezond en in Beweging”, waarin we ons richten op gezondheidsbevordering en een gezonde omgeving voor kinderen en jongeren die in een kwetsbare situatie opgroeien, versterken we de reguliere inzet op gezondheidsbevordering bij de jeugd in de sociale basis. Gezondheidsbeleid/besparing GGD (€ 532.000) Voor de claims die betrekking hebben op het hierboven genoemde gezondsheidsbeleid stellen we de middelen beschikbaar die gepaard gaan met de voorgenomen besparing bij de GGD. Lhbtiq+(€ 100.000) De resultaten van de LHBTIQ+ monitor 2024 laten zien dat er blijvende aandacht nodig is voor de positie van LHBTIQ+ inwoners van Nijmegen. Met het coalitieakkoord is voor 2023 t/m 2025 € 100.000 beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de Regenboogagenda.
Daarmee zijn in de stad veel projecten en initiatieven gerealiseerd die hebben bijgedragen aan de doelen van de agenda. Om de initiatieven ook in 2026 voort te zetten, zijn extra middelen nodig. Uitbreiding formatie Buurtteams Jeugd & Gezin met 2 fte (€ 190.000) Tijdens het herzieningsproces van de Buurtteams Jeugd & Gezin voor 2025 is incidenteel € 180.000 toegekend voor de uitbreiding van de bezetting met 2 fte. Dit is destijds gefinancierd vanuit het overschot van de Buurtteams Jeugd & Gezin. Hierbij is tevens de intentie uitgesproken om dit vanaf 2026 structureel te maken. Basisinfrastructuur sociale basis – welzijn (€ 250.000) De eerdere ingeboekte bezuiniging op de basisinfrastructuur sociale basis- welzijn wordt voor 50% verlicht. Basisinfrastructuur sociale basis – gezondheid (€ 50.000) De eerdere ingeboekte bezuiniging op de basisinfrastructuur sociale basis- gezondheid wordt voor 50% verlicht. Jeugdwelzijnswerk (€ 200.000) De eerdere ingeboekte bezuiniging op jeugdwelzijnswerk wordt met € 200.000 teruggebracht. Volume ontwikkeling Wmo binnen programma WWZ (€ 1 miljoen) Vorig jaar is in de septembercirculaire over het gemeentefonds opgenomen dat het rijk compenseert voor de volume ontwikkeling van de WMO. Deze extra middelen staan centraal gereserveerd. De tranche voor 2026 voegen we toe aan het programma.
Taakmutaties Onder Financiële begroting - Algemene dekkingsmiddelen - Gemeentefonds - Taakmutaties vindt u een toelichting op nieuwe taakmutaties en taakmutaties met een omvang groter dan 1 miljoen euro.
60
Investeringen per doel en ambitie Voor een verdere toelichting op de investeringen verwijzen we naar de paragraaf Investeringen. Ambitie 8. Inwoners voeren eigen regie over hun leven, gezin en gezondheid en actief deelnemen aan de maatschappij. Men heeft respect voor elkaar en ondersteunt elkaar.
Doel 8.1 Inwoners nemen actief deel en dragen bij aan de samenleving.
Investering Toegankelijkheid wijkaccommodaties Investeringsimpuls wijkcentra
9. We zorgen dat kinderen en volwassenen zo veel mogelijk in een (veilige) thuissituatie kunnen leven. We versterken inwoners en gezinnen die de basis van het bestaan niet (meer) op orde hebben of deze dreigen te verliezen.
9.1 Kinderen groeien zoveel mogelijk veilig en gezond op.
Jongerencentrum Nijm.Noord Consultatiebureaus Noord en Dukenburg
9.4 Daklozen krijgen tijdelijk opvang en een perspectief op zelfstandig participeren en (zelfstandig) wonen.
Skaeve Huse NUNN Renovatie
Indicatoren 2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Percentage jongeren (0 t/m 17 jaar) met jeugdhulp
13,1%
13,7%
16,9%
16,3%
Gemiddelde benchmark
15,0%
14,6%
15,0%
15,6%
Percentage jongeren (0 t/m 17 jaar) met jeugdbescherming
1,3%
1,2%
1,2%
1,1%
Gemiddelde benchmark
1,5%
1,4%
1,3%
1,2%
Percentage jongeren (12 t/m 22 jaar) met jeugdreclassering
0,5%
0,4%
0,4%
0,4%
Gemiddelde benchmark
0,5%
0,4%
0,4%
0,4%
Basisset (BBV)
Percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) met een delict voor de rechter
1%
1%
1%
1%
1%
1%
1%
1%
1%
Gemiddelde benchmark
1%
1%
1%
1%
1%
1%
1%
1%
1%
690
720
740
770
770
740
710
670
780
830
823
818
803
739
Aantal WMO-cliënten met een maatwerkarrangement (per 10.000 inwoners) Gemiddelde benchmark Gevraagd door raad Aantal cliënten jeugdhulp zonder verblijf
3.921
4.010
4.025
4.117
4.141
4.101
3.943
Aantal cliënten jeugdhulp met verblijf
389
399
420
414
459
423
397
Aantal aanmeldingen buurtteams volwassenen
3.265
3.375
3.494
Buurtteams jeugd en gezin: percentage heeft binnen 14 dagen na aanmelding eerste gesprek
76%
86%
86%
62%
53%
Buurtteams volwassenen: percentage heeft binnen 14 dagen na aanmelding eerste gesprek
46%
Aantal bezoeken Stips
13.500
Percentage huishoudens dat gebruik maakt van 5 of meer gemeentelijke voorzieningen in het sociaal domein
3,9%
15.000
18.000
23.100
14.052
15.013
22.000
24.300 21.900
3,7%
3,8%
4,5%
4,5%
4,9%
4,5%
Percentage dat vindt dat men te weinig contact met anderen heeft
10%
9%
12%
12%
Rapportcijfer bewoners voor woonbuurt als plek om te wonen en te leven
7,4
7,5
7,6
7,5
7,6
Percentage bewoners tevreden over openbaar vervoer in de buurt
79%
78%
76%
76%
72%
61
4,8%
2015 Percentage bewoners tevreden over groen in de buurt
69%
2016
2017 71%
2018
2019 68%
2020
2021 66%
2022
2023
2024
65%
Het jaar 2024 is nog niet overal gevuld. Dit kan komen doordat de cijfers voor 2024 pas later ter beschikking komen. Dat geldt onder meer voor veel van de verplichte indicatoren, waarvoor waarstaatjegemeente.nl de bron is. Daarnaast geldt voor diverse indicatoren dat deze tweejaarlijks gemeten worden (en enkele worden zelfs vierjaarlijks gemeten). Toelichting • Gemiddelde benchmark Het gemiddelde voor de steden Arnhem, Eindhoven, Enschede, Groningen, Leiden, Maastricht, Nijmegen en Tilburg. • Percentage jongeren (0 t/m 17 jaar) met jeugdhulp Het CBS is de bron voor deze verplichte indicator. In 2021 is het CBS gestart met een nieuwe tijdreeks vanwege wijzigingen in de dataverzameling. De stijging in Nijmegen van het percentage jongeren met jeugdhulp heeft te maken met de toename van ondersteuning die geboden wordt door de buurtteams jeugd en gezin, die in juli 2021 van start zijn gegaan. Bij de stedenvergelijking voor deze indicator moeten we een kanttekening plaatsen: Het CBS geeft aan dat het aantal jongeren met buurt-/wijkteamhulp niet goed vergelijkbaar is tussen verschillende gemeenten en verschillende jaren. Voor het CBS is het soms lastig om op basis van de door gemeenten aangeleverde gegevens onderscheid te maken tussen jongeren die wel of niet jeugdhulp van het buurt-/wijkteam krijgen.
• Percentage jongeren (0 t/m 17 jaar) met jeugdbescherming / Percentage jongeren (0 t/m 17 jaar) met jeugdreclassering. Het CBS is de bron voor deze verplichte indicatoren. In 2021 is het CBS gestart met nieuwe tijdreeksen voor deze indicatoren vanwege wijzigingen in de dataverzameling. • Aantal WMO-cliënten met een maatwerkarrangement (per 10.000 inwoners) In Enschede en Maastricht ligt dit aantal duidelijk hoger dan in Nijmegen en de andere benchmarksteden. • Aantal cliënten jeugdhulp zonder verblijf / Aantal cliënten jeugdhulp met verblijf De aantallen betreffen de geleverde en gedeclareerde jeugdhulp via een maatwerkvoorziening (de aantallen zijn dus exclusief de ondersteuning die rechtstreeks door de buurtteams jeugd en gezin gegeven wordt). De meeste cliënten ‘jeugdhulp met verblijf’ maken tevens gebruik van een andere maatwerkvoorziening op het vlak van jeugdhulp (‘jeugdhulp zonder verblijf’). Er zit dus een overlap tussen de cijfers. Een ruime meerderheid van de cliënten jeugdhulp met verblijf ontvangt daarnaast ook een vorm van jeugdhulp zonder verblijf. • Aantal cliënten buurtteams volwassenen Het gaat om het aantal mensen dat in 2024 hulp van de buurtteams volwassenen ontvangen heeft. Deze buurtteams, die begin 2022 van start zijn gegaan, bieden basiszorg. Bij maatwerk - zorg die het basisteam niet kan leveren - wordt een zorgaanbieder met expertise ingezet.
• Percentage huishoudens dat gebruik maakt van 5 of meer gemeentelijke voorzieningen in het sociaal domein Met gemeentelijke voorzieningen in het sociale domein bedoelen we regelingen op het vlak van zorg, inkomen, werk en jeugd. De energietoeslag is niet meegerekend. De vergelijking door de tijd is niet helemaal zuiver, vanwege veranderingen in het aantal regelingen en veranderingen in de voorwaarden voor het gebruik van regelingen. • Percentage dat vindt dat men te weinig contact met anderen heeft De bron voor deze cijfers is de tweejaarlijkse Burgerpeiling. Gevraagd wordt: “Vindt u in het algemeen dat u voldoende contacten met andere mensen heeft, dat wil zeggen buiten werk, school of het eigen huishouden/gezin?” met als antwoordmogelijkheden ‘ja, zeker’, ‘ja, maar ik zou wel wat meer contacten willen’ en ‘nee, ik vind dat ik te weinig contacten heb’. Voor de Burgerpeiling 2023 kunnen we geen uitkomst geven op deze vraag, vanwege een foute doorverwijzing in de vragenlijst.
62
Klik hier voor meer onderzoeksuitkomsten/statistieken over welzijn, wijkontwikkeling en zorg: https://swm2025-nijmegen.pcportal.nl/p60287/kerncijfers https://swm2025-nijmegen.pcportal.nl/p60285/kerncijfers-nijmegen
63
Werk en Inkomen Wat willen we komend jaar bereiken? Ambitie: 10. Nijmegenaren kunnen participeren Doel 10.1: Meer perspectief op maatschappelijke participatie en/of duurzaam, betaald werk Activiteiten • We realiseren regionaal 50 extra plaatsingen beschut werk voor mensen met een beperking, bovenop de 100 plaatsingen beschut werk die we al eerder afspraken met WerkBedrijf. Deze opdracht hebben we WerkBedrijf gegeven. WerkBedrijf kan hierbij gebruik maken van detacheringsmogelijkheden en de cao Aan de slag. Hiermee willen we een inhaalslag maken op de participatie van deze groep. Ook willen we hiermee een eventuele rijkskorting op het budget Beschut werk vanaf 2027-2028 beperken. • We investeren extra in de re-integratie van kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt. Sinds 2024 ontvangen gemeenten diverse budgetten van het Rijk in het kader van de Impulsregeling voor sociaal ontwikkelbedrijven. Deze budgetten bieden WerkBedrijf de mogelijkheid om extra te investeren in de reintegratie van kwetsbare groepen. Dit kan betrekking hebben op zowel begeleiding als infrastructuur. WerkBedrijf maakt plannen voor extra investeringen in de re-integratie van kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt. Bij de Kaderbrief van de MGR (eind 2025) verwachten we deze plannen voor te kunnen leggen aan de gemeenteraad. • We zetten in op een goede start van het nieuwe Werkcentrum Rijk van Nijmegen.
Het Werkcentrum opent in 2026, als opvolger van het Regionaal Mobiliteitsteam (RMT). Via het Werkcentrum bieden we meer informatie voor werkzoekenden, werkenden en werkgevers over werk, loopbaan, om-, na- en bijscholing. • We breiden de dienstverlening van participatiecoaches uit, zodat ze structureel 300 tot 400 inwoners per jaar kunnen begeleiden bij maatschappelijke participatie. Denk hierbij aan vrijwilligerswerk, een cursus, sport of hulp zoeken. Doel 10.2: Stimuleren en versterken van de samenwerking in de arbeidsmarktregio Activiteiten • We bevorderen de regionale samenwerking in de arbeidsmarktregio (gemeenten, UWV, Werkbedrijf, VNONCW, vakbonden, ROC, HAN en SBB) door deelname aan onder andere het Regionaal Beraad Rijk van Nijmegen en dragen bij aan de uitvoering van het meerjarenperspectief van het Regionaal Beraad. Doel 10.3: Verkleinen gezondheidsverschillen armoede Activiteiten • We bepalen het vervolg op de pilot “Gratis mondzorg”, naar aanleiding van het initiatiefvoorstel “Niet meer kiezen”. In 2025 zijn we gestart met de pilot. In 2026 kijken we op basis van de evaluatie naar de knelpunten bij de financiële ondersteuning van mondzorg en bepalen we hoe we onze ondersteuning inrichten. Doel 10.4: Bestrijden gevolgen opgroeien in armoede Activiteiten
•
We zetten in op een effectievere ondersteuning voor de ouderbijdrage primair onderwijs, zodat ieder kind mee kan doen. Dit doen we samen met de schoolbesturen en stichting Leergeld.
Doel 10.5: Participatie bevorderen van inwoners vanaf 18 jaar Activiteiten • We onderzoeken of we het busvoordeelabonnement kunnen uitbreiden naar spitstijden en ook beschikbaar kunnen maken voor kinderen.
64
Ambitie: 11. Nijmegenaren beschikken over financiële bestaanszekerheid Doel 11.1: Verstrekken uitkeringen en toeslagen Activiteiten We onderzoeken voor alle bijstandsgerechtigden of zij (gedeeltelijk) recht hebben op een andere voorziening, zoals vanuit de Wajong, WIA of Toeslagenwet. Andere voorzieningen zoals een arbeidsongeschiktheidsverzekering zijn voorliggend de bijstandsuitkering. Als een inwoner hier recht op heeft, kan dat betekenen dat er minder of geen bijstandsuitkering nodig is. Het in kaart brengen van deze voorzieningen vraagt specialistische kennis. Daarom werkt de gemeente hiervoor samen met een gespecialiseerd bureau. Dit zorgt ervoor dat inwoners de juiste voorziening ontvangen en dat de gemeente minder uitgaven heeft aan de bijstand. We starten met de uitvoering van de visie Financiële bestaanszekerheid. Deze visie ligt aan het eind van 2025 voor aan de gemeenteraad. In de uitwerking van de visie financiële bestaanszekerheid verbreden we onze blik van armoedebestrijding naar (financiële) bestaanszekerheid. We werken de komende jaren toe naar een vereenvoudigd systeem op het gebied van inkomensondersteuning. Hierin hebben we extra aandacht voor een stabiele basis, meedoen, maatwerk en perspectief.
Doel 11.2: Aanbieden aanvullende gemeentelijke inkomensondersteunende regelingen Activiteiten • We gaan de wijk in om inwoners met een sociale huurwoning te helpen bij het aanvragen van regelingen, het organiseren van activiteiten voor de wijk en het verbeteren van de sociale cohesie. Doel 11.3: Voorkomen problematische schulden Activiteiten We evalueren ons beleidsplan Schuldhulpverlening 2023–2026 en ontwikkelen een nieuwe visie. Het huidige beleidsplan loopt in 2026 af. Begin 2026 deelt het college een evaluatie met de gemeenteraad en een planning voor de nieuwe visie op schuldhulpverlening. Deze visie zal een onderdeel uitmaken van de visie financiële bestaanszekerheid.
• •
We breiden de outreachende aanpak van de Financieel Expert in de Wijk uit met een pilot in twee wijken. We werken samen met de Belastingdienst om inwoners met beginnende betalingsachterstanden te helpen en pakken maandelijks 20 signalen van betalingsachterstanden bij de Belastingdienst op.
Doel 11.4: Duurzaam uit de schulden Activiteiten
•
We breiden onze begeleiding en nazorg bij de schuldhulpverlening uit om aan de vastgestelde eisen van de basisdienstverlening te voldoen. De basisdienstverlening schuldhulpverlening beschrijft waar gemeenten aan moeten voldoen op het gebied van schuldhulpverlening. In 2026 richten we ons met name op de onderdelen begeleiding en nazorg. We maken een begeleidingsplan per traject en evalueren deze meerdere keren tijdens een traject. Zo meten we de voortgang van de situatie en zijn inwoners beter in staat om op lange termijn voor hun eigen financiën te zorgen.
Samenwerkingen en verbonden partijen De belangrijkste verbonden partij waarmee we vanuit het programma Werk en Inkomen samenwerken is het regionale WerkBedrijf Rijk van Nijmegen als onderdeel van de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Rijk van Nijmegen (MGR). WerkBedrijf is de plek waarin alle professionaliteit op het gebied van arbeidstoeleiding (inclusief de Sociale Werkvoorziening en ‘Op weg naar werk’ - voorheen arbeidsmatige dagbesteding) voor deze regio is gebundeld en om werkzoekenden en ondernemers in de regio de beste mogelijke en een eenduidige dienstverlening te bieden. WerkBedrijf bemiddelt, ontwikkelt en begeleidt werkzoekenden met een kwetsbare
65
positie op de arbeidsmarkt naar werk en streeft daarbij naar een passende en zo regulier mogelijke werkplek. Het verstrekken van de uitkeringen, de handhaving en een deel van de taken op het gebied van schuldhulpverlening en armoedebestrijding worden daarnaast uitgevoerd door de gemeentelijke afdeling Inkomen, Zorg en Leerplicht. We werken daarnaast samen met veel andere grote en kleinere samenwerkingspartners, zoals: Regionaal Opleidingencentrum (ROC) Nijmegen Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN) Radboud Universiteit Nijmegen Radboudumc Regionaal Werkcentrum (RWC) Gemeenten in regio Rijk van Nijmegen UWV VNO-NCW FNV CNV Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) Bindkracht10 Stichting Leergeld Nijmegen Stichting de Voedselbank Nijmegen-Overbetuwe Stichting de Kledingbank Vincentius Vereniging Nijmegen Stichting Huis van Compassie Stichting Dagloon Stichting BWN Stichting ANDERS Stichting Babyspullen Fibon Humanitas Schuldhulpmaatje MoneyStart MoneyWays Housing First RIBW
Wat kost het? Financieel overzicht taakvelden Bedragen * €1 mln Baten 6.3 Inkomensregelingen 6.5 Arbeidsparticipatie Totaal Lasten 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie Totaal Saldo van lasten en baten
Rekening 2024
Begroot 2025
2026
2027
2028
2029
125,2 4,7 129,9
124,4 0,0 124,4
124,3 0,0 124,3
124,3 0,0 124,3
124,3 0,0 124,3
124,3 0,0 124,3
173,9 24,1 24,4 222,4 -92,5
171,5 28,5 19,4 219,4 -95,0
171,6 27,6 19,2 218,4 -94,1
171,5 26,3 19,9 217,7 -93,4
171,2 25,7 20,7 217,6 -93,3
171,2 24,8 20,5 216,5 -92,2
66
Financieel overzicht ambities Bedragen x € 1 mln Lasten 0. Nijmegenaren kunnen participeren. 1. Nijmegenaren beschikken over financiële bestaanszekerheid. Totaal lasten Baten 1. Nijmegenaren beschikken over financiële bestaanszekerheid. Totaal baten Totaal per programma
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
58,7 159,7 218,4
58,0 159,6 217,7
58,3 159,3 217,6
57,2 159,3 216,5
124,3 124,3
124,3 124,3
124,3 124,3
124,3 124,3
-94,1
-93,4
-93,3
-92,2
Veranderingen in de begroting Bedragen * € 1.000
2026
2027
2028
2029
0
0
-272
-272
Continuering dienstverlening Financieel Expert in de Wijk (FEW)
-203
-203
-203
-203
Continuering dienstverlening Participatiecoaches
-257
-257
-257
-257
Inkomensregelingen
-882
-813
-537
-537
Versterking Arbeidsmarktregio's (DU)
-248
-248
-248
0
Armoedebestrijding kinderen (DU)
8
8
8
8
Participatie (IU)
-1.195
-1.249
-1.183
-1.219
Totaal
-2.777
-2.762
-2.692
-2.480
Structurele kosten applicaties sociaal domein (n.a.v. DDSD)
Mutaties gemeentefonds
Toelichting Structurele kosten applicaties sociaal domein (n.a.v. DDSD/Doorontwikkeling Dienstverlening Sociaal Domein) (€ 0 - 272.000) Bij het vaststellen van de begroting 2025-2028 is besloten incidentele middelen beschikbaar te stellen voor het project Doorontwikkeling Dienstverlening Sociaal Domein (DDSD) voor de jaren 2025, 2026 en 2027. In dit project wordt gewerkt aan het verbeteren van onze dienstverlening, onder meer door ons IT-landschap op een klantgerichte, innovatieve en toekomstgerichte manier in te richten. Er zijn echter ook structurele middelen noodzakelijk voor de applicaties binnen het sociaal domein (inclusief subsidies). Het betreffen de kosten voor het gebruik en hosting van de Saas-applicaties inclusief het technische beheer door de leverancier dat hierbij hoort. Zonder deze middelen kunnen we geen gebruik blijven maken van applicaties die fundamenteel zijn voor de dienstverlening aan inwoners. Continuering dienstverlening Financieel Expert in de Wijk (FEW) (€ 203.000) We zien de afgelopen jaren het aantal aanmeldingen stijgen. In 2024 hebben we 11% meer aanmeldingen ontvangen bij de Financieel Expert in de Wijk dan in 2023. Ook de eerste drie maanden van 2025 laten een stijging van 10% zien ten opzichte van 2024. De werklast en werkdruk op de hulp bij geldzorgen stijgt.
Er is 1,6 fte meer capaciteit nodig bij bureau Geldzorgen, afdeling Inkomen, Zorg en Leerrecht. Continuering dienstverlening Participatiecoaches (€ 257.000) We hebben extra middelen nodig voor behoud van de Participatiecoaches. Zij begeleiden bijstandsgerechtigden die niet naar werk begeleid kunnen worden, maar wel op een andere manier kunnen participeren, zoals door vrijwilligerswerk, activiteiten of passende ondersteuning. Per 1 januari 2026 is dit een wettelijke verplichting, omdat in de 'Participatiewet in Balans' een breder begrip van maatschappelijke participatie is opgenomen. Met de structurele uitbreiding van 2 fte kunnen Participatiecoaches zo’n 200 inwoners per jaar begeleiden. Hiermee behouden we onze succesvolle aanpak van Doe je mee en kunnen we de integrale dienstverlening behouden. Analyse van de resultaten laat zien dat 80% van de aanmeldingen succesvol geplaatst wordt of begeleid wordt naar zorg.
67
Inkomensregelingen (€ 882.000 - € 537.000) In navolging van het amendement 'Iedereen doet mee' wordt de eerder ingeboekte bezuiniging op inkomensregelingen structureel verlaagd. De taakstelling wordt ten laste gebracht van het algemeen saldo. Taakmutaties Onder Financiële begroting - Algemene dekkingsmiddelen - Gemeentefonds - Taakmutaties vindt u een toelichting op nieuwe taakmutaties en taakmutaties met een omvang groter dan 1 miljoen euro.
Investeringen per doel en ambitie Er zijn in dit programma geen investeringen opgenomen.
Indicatoren 2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Aantal banen per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar
801,5
789,7
789,6
805,2
822,1
825,9
847,2
876,8
894,8
Gemiddelde benchmark
844,2
850,8
863,7
879,4
892,6
891,3
908,0
931,6
942,8
Netto arbeidsparticipatie
65,9
65,7
67,8
68,1
68,9
69,4
70,2
71,8
72,4
73,2
Gemiddelde benchmark
64,9
65,2
66,0
67,1
68,1
67,7
69,0
70,8
71,7
72,1
Percentage werkloze jongeren (16 t/m 22 jaar)
2%
2%
2%
2%
3%
3%
2%
2%
2%
Gemiddelde benchmark
2%
3%
3%
3%
2%
2%
2%
2%
2%
Aantal personen met een bijstandsuitkeringen per 10.000 inwoners
633,3
665,1
676,6
639,8
617,4
720,9
656,1
586,2
560,6
548,5
Gemiddelde benchmark
587,1
607,2
611,4
585,2
560,9
637,9
599,8
525,9
499,1
493,6
Percentage kinderen (0 t/m 17 jaar) in uitkeringsgezin
10%
11%
10%
10%
10%
10%
9%
9%
9%
Gemiddelde benchmark
10%
11%
10%
10%
10%
10%
9%
9%
9%
73,0
73,7
76,5
73,6
75,4
77,7
732
610
883
680
535
567
87%
87%
89%
Basisset (BBV)
Aantal lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar Gevraagd door raad Aantal mensen dat uit de bijstand uitstroomt naar werk
755
668
868
933
Percentage mensen dat jaar na uitstroom uit de bijstand door werk niet opnieuw ingestroomd is Percentage zelfstandige huishoudens dat zegt dat financiële situatie slecht is
9%
Aantal Nijmegenaren dat gebruik maakt van 1 of meer inkomensondersteunende voorzieningen
15.994
17.125
18.345
18.544
19.126
19.052
20.756
27.657
32.836 29.126
Aantal Nijmegenaren met inkomen tot 130% sociaal minimum
26.500
26.500
26.500
26.200
25.800
26.100
24.600
23.700
24.000
6%
5%
4%
5%
Het jaar 2024 is nog niet overal gevuld. Dit kan komen doordat de cijfers voor 2024 pas later ter beschikking komen. Dat geldt onder meer voor veel van de verplichte indicatoren, waarvoor waarstaatjegemeente.nl de bron is. Daarnaast geldt voor diverse indicatoren dat deze tweejaarlijks gemeten worden (en enkele worden zelfs vierjaarlijks gemeten). Toelichting • Gemiddelde benchmark Het gemiddelde voor de steden Arnhem, Eindhoven, Enschede, Groningen, Leiden, Maastricht, Nijmegen en Tilburg.
68
•
•
•
•
•
•
• •
Aantal banen per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar In Eindhoven, Arnhem, Groningen en Leiden is dit aantal hoger dan in Nijmegen; in Leiden, Tilburg en Enschede is dit aantal lager dan in Nijmegen. In vergelijking met de benchmarksteden is het aantal banen in Nijmegen in de jaren 2017 tot en met 2023 relatief sterk toegenomen, na een periode waarin de banengroei in Nijmegen relatief minder sterk was. Netto arbeidsparticipatie Het gaat om het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de potentiële beroepsbevolking. De potentiële beroepsbevolking is het deel van de bevolking dat gezien de leeftijd in aanmerking komt voor deelname aan het arbeidsproces (15 tot 75 jaar). Percentage werkloze jongeren (16 t/m 22 jaar) Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie (waarin UWV informatie verzamelt over loon, uitkeringen en arbeidscontracten). Het werkloosheidspercentage volgens deze definitie is lager dan het werkloosheidspercentage voor de 15- t/m 24-jarigen op basis van de Enquête Beroepsbevolking van het CBS. In 2024 lag het werkloosheidspercentage voor de 15- t/m 24-jarigen op 8,9% (versus 4,4% voor de totale Nijmeegse beroepsbevolking).
Aantal re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar De gegevens komen uit de Statistiek Re-Integratie door Gemeenten van het CBS. Het aantal varieert in 2024 van 71 in Eindhoven en 78 in Nijmegen tot 244 in Arnhem en 332 in Groningen. Die sterk uiteenlopende aantallen per stad hebben te maken met verschillen tussen de gemeenten in wat ze wel en niet tot reintegratievoorzieningen rekenen. Deze verplichte BBV-indicator is daarom niet geschikt voor een vergelijking met de benchmarksteden. Het CBS is bezig met een traject om te komen tot een nieuwe aanpak voor deze indicator, om ervoor te zorgen dat stedenvergelijking wel weer mogelijk is. Aantal mensen dat uit de bijstand uitstroomt naar werk Hierbij zijn de IOAW en IOAZ wel meegerekend en de BBZ niet. Bij uitstroom naar werk kan het gaan om werken bij een werknemer of werken als zelfstandige. Percentage mensen dat jaar na uitstroom uit de bijstand door werk niet opnieuw ingestroomd is Het gaat om het percentage mensen dat 1 jaar na uitstroom uit de bijstand door het vinden van werk niet opnieuw ingestroomd is. Percentage zelfstandige huishoudens dat zegt dat financiële situatie slecht is De bron voor deze indicator is de tweejaarlijkse Burgerpeiling.
Aantal Nijmegenaren dat gebruik maakt van 1 of meer inkomensondersteunende voorzieningen Voor huishoudens met een laag inkomen zijn er in Nijmegen verschillende gemeentelijke regelingen om financiële ondersteuning te krijgen. De belangrijkste daarvan zijn: Individuele Inkomenstoeslag, Individuele bijzondere bijstand, Meedoenregeling, Kinderfonds, Collectieve Aanvullende Ziektekostenverzekering en Busvoordeelpas. In 2022 was het aantal mensen dat gebruik maakte van 1 of meer inkomensondersteunende voorzieningen een stuk hoger dan in 2021. Dit had vooral met de energietoeslag te maken. In 2023 zien we een verdere stijging: nog steeds veel energietoeslagen (7.000 mensen ontvangen alleen energietoeslag en geen andere toeslag) en stijgingen bij Busvoordeelpas, Meedoenregeling (wijziging deelnamecriteria) en Kinderfonds. In 2024 volgt een daling, omdat er in dat jaar geen energietoeslag was. Wel zitten in het aantal voor 2024 nog 3.000 mensen, die in 2024 toeslag van 2023 uitgekeerd kregen. Bij de Busvoordeelpas, Meedoenregeling en Leergeld steeg het gebruik in 2024.
Klik hier voor meer onderzoeksuitkomsten/statistieken over werk en inkomen: https://swm2025-nijmegen.pcportal.nl/p60528/kerncijfers
69
Onderwijs Wat willen we komend jaar bereiken? Ambitie: 12. Alle inwoners hebben gelijkwaardige participatiekansen en optimale ontwikkelingsmogelijkheden Doel 12.1: Samen met onderwijs- en opvangpartners bevorderen we kansengelijkheid, taal- en talentontwikkeling en welbevinden zodat kinderen kunnen deelnemen aan regulier onderwijs en naschoolse ondersteuning Activiteiten
•
Inzet coalitiemiddelen Actieplan kansengelijkheid onderwijs In 2026 gaan we verder met het ‘Uitvoeringsplan Gelijkwaardige Kansen’. We gebruiken de extra coalitiemiddelen om ervoor te zorgen dat zo veel mogelijk kinderen gelijke kansen krijgen in en na het onderwijs. We zorgen voor een samenhangende aanpak, die tevens integraal en duurzaam is. We richten ons vooral op wijken waar kinderen meer risico hebben op achterstanden. In 2026 zetten we de bestaande activiteiten voort. We leggen extra focus op de doorontwikkeling van de inzet van het jongerenwerk in het (voortgezet) onderwijs. We versterken en verbeteren bestaande projecten en initiatieven. Dit doen we binnen drie programmalijnen: 1. Iedereen kan meedoen 2. Iedereen kan groeien 3. Iedereen kan hulp krijgen