Stadsbegroting 2026-2029

751

711

688

610

674

747

765

804

905

968

Externe inhuur (kosten als % van totale loonsom plus kosten inhuur externen

6,5%

5,7%

11,3%

10,2%

11,2%

9,0%

11,1%

15,3%

18,1%

18,0%

6,3%

7,1%

7,6%

5,8%

6,4%

6,3%

6,6%

6,7%

52%

82%

90%

basisset (BBV)

Overhead (% van totale lasten) gevraagd door raad Percentage van gemeentelijke websites/apps dat voldoet aan wettelijke verplichting mbt digitale toegankelijkheid Aantal meldingen van datalekken dat doorgezet wordt naar de autoriteit persoonsgegevens

12

Aantal ingediende Woo-verzoeken

8

6

13

9

135

159

119

Toelichting • Formatie (fte per 1.000 inwoners) Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van de ambtelijke organisatie, ongeacht of die worden ingevuld door iemand met een vaste aanstelling of een tijdelijke aanstelling of nog openstaan in de vorm van een vacature. • Bezetting (fte per 1.000 inwoners) Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is. • Apparaatskosten (kosten per inwoner) Apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. • Overhead (% van totale l asten) Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. • Percentage van gemeentelijke websites/apps dat voldoet aan wettelijke verplichting m.b.t. digitale toegankelijkheid De bron voor dit percentage is het dashboard dashboard.digitoegankelijk.nl. Op 13 augustus 2025 voldeden 56 van de 62 websites en apps van de gemeente Nijmegen aan de wettelijke verplichting. Deze 56 websites/apps hebben status A (voldoet volledig), status B (voldoet gedeeltelijk) of status C (eerste maatregelen genomen). • Aantal meldingen van datalekken doorgezet naar autoriteit persoonsgegevens Een goede ontwikkeling is dat medewerkers zich steeds meer bewust worden van risico’s (bijvoorbeeld door de verplichte eLearning) en daarom steeds meer risicovolle situaties melden.

Gelukkig leiden deze meestal niet tot een melding bij de AP, bijvoorbeeld omdat de gegevens de vertrouwde omgeving niet verlaten hebben. • Aantal Woo-aanvragen Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden als vervanging van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Het doel van de Woo is een meer transparante en actief openbaar makende overheid. Bij de cijfers voor 2023 en 2024 zijn de verzoeken om camerabeelden n.a.v. een verkeerovertreding niet meegerekend (voor 2022 is dat onderscheid niet te maken). Meer informatie over de Woo is opgenomen in de openbaarheidsparagraaf van de Stadsbegroting. Klik hier voor meer onderzoeksuitkomsten/statistieken over bestuur en organisatie: https://swm2025-nijmegen.pcportal.nl/p60522/kerncijfers

30

Veiligheid Wat willen we komend jaar bereiken? Met het Integraal Veiligheidsplan (IVP) ‘Samen veilig en weerbaar’ (2022-2026) hebben we een stevige basis gelegd voor ons veiligheidsbeleid. De afgelopen jaren hebben we aan de kernthema’s en prioritaire thema’s van dit plan uitvoering gegeven. Dat blijven we ook in 2026 doen. Belangrijke uitgangspunten voor alle thema’s zijn risico- en informatiegestuurd werken zodat vroegtijdig wordt gesignaleerd en geïntervenieerd. Het doel daarbij is het voorkomen en tegengaan van uiteenlopende veiligheidsproblemen. We handhaven daar waar nodig. In de jaarlijkse veiligheidsbrief leggen we per thema uit het IVP verantwoording af over de voortgang van de uitvoering. Daarnaast blikken we daarin vooruit op de uitvoering van het IVP in het nieuwe jaar. Daarbij werken we informatiegestuurd. Dit betekent dat op basis van criminaliteitscijfers, relevante maatschappelijke ontwikkelingen en evaluatie van de uitvoering van beleid wordt bepaald op welke thema’s focus moet worden gelegd. Zoals gebruikelijk doen wij dit in de veiligheidsbrief die aan het begin van het nieuwe jaar verschijnt, zodat daarin de jaarcijfers van het afgelopen jaar kunnen worden betrokken. Op het moment van schrijven van de Stadsbegroting 2026 (halverwege het jaar 2025) is onze informatie nog onvoldoende om alle specifieke activiteiten voor 2026 te bepalen.

Daarom wordt hier volstaan met een korte weergave van activiteiten die in 2026 zullen worden gecontinueerd. Aanvullende specifieke activiteiten voor 2026 komen, zoals gebruikelijk, in de veiligheidsbrief 2026 aan de orde. Ambitie: 3. We zijn een veilige en weerbare stad voor iedereen waar we overlast en criminaliteit voorkomen en tegengaan Doel 3.1: We voorkomen en gaan problemen van overlast, veelvoorkomende criminaliteit en high impact criminaliteit tegen Activiteiten  Per stadsdeel wordt door een Veiliger Wijkteam een veiligheidsaanpak geprogrammeerd en uitgevoerd. We blijven overlasthotspots in het centrumgebied aanpakken met een intensieve, geconcentreerde, intregrale hotspotsaanpak. We zien op verschillende locaties in de stad dat onze gebiedsgerichte- en hotspotsaanpakken positief uitwerken. We zien echter ook dat op sommige locaties de maatregelen nog niet alle gewenste effecten sorteren. We continueren en intensiveren waar nodig en mogelijk deze aanpak. 

Bewonersbetrokkenheid bij de aanpak van leefbaarheids- en veiligheidsvraagstukken is een belangrijke voorwaarde. Betrokkenheid van bewoners bij leefbaarheids- en veiligheidsvraagstukken is vaak een sleutel tot herstel van eigenaarschap over de eigen leefomgeving en ervaren leefbaarheid en veiligheid. We blijven daarom op verschillende manieren contact met bewoners en ondernemers organiseren. Ook bij actualiteiten die grote impact hebben op de leefbaarheid of ervaren veiligheid, gaan we met bewoners in gesprek.



We zetten in op preventieve handhaving Voor de uitvoering van het veiligheidsbeleid is een belangrijke rol weggelegd voor onze boa's. Om problemen van overlast, veelvoorkomende criminaliteit en high impact criminaliteit te voorkomen is preventieve handhaving van belang. De eerste stappen voor verdere ontwikkeling naar preventieve handhaving door onze boa's worden ingezet. Hiertoe starten we met de inzet van een extra jeugdboa.



We zetten verder in op een veiliger uitgaansleven De activiteiten die we hebben ontplooid in het uitgaansleven, waaronder in de horeca, continueren we. We geven uitvoering aan ons preventie- en handhavingsplan alcohol. Ook continueren we het project zelfregulering sportkantines (NIX18-aanpak) en onze deelname aan de zogenoemde STAD-aanpak.

31

Doel 3.2: We vergroten de weerbaarheid van de samenleving en de (gemeente)organisatie tegen (invloeden van) ondermijnende criminaliteit Activiteiten  We hanteren de pijlers van onze ondermijningsaanpak en verkennen of en welke herijking van prioriteiten binnen het thema nodig is Weerbaarheid van de samenleving, weerbaarheid van de organisatie en de bestuurlijke en integrale aanpak blijven de pijlers van onze ondermijningsaanpak. We gaan verkennen hoe we meer focus kunnen aanbrengen door prioritering in de thema’s. We blijven inzetten op het thema zorggerelateerde criminaliteit. 

We hanteren structureel Bibob-beleid in het sociaal domein en geven hieraan uitvoering. Na de pilot Bibob-beleid in het sociaal domein hanteren we een structureel beleid. Hieraan geven we komende tijd verder uitvoering.

Doel 3.3: We vergroten de weerbaarheid van jongeren, ouderen en ondernemers tegen digitale criminaliteit Activiteiten  Vergroten van de weerbaarheid tegen digitale criminaliteit vraagt blijvend om onze aandacht. We blijven verkennen welke interventies geschikt zijn om de weerbaarheid tegen digitale criminaliteit bij jongeren, ouderen en het MKB te vergroten. Waar nodig en mogelijk maken we concrete plannen om deze interventies in te zetten en uit te voeren. Ambitie: 4. We zijn een veilige en zorgzame stad voor iedereen waarin we (ernstige) overlast, crimineel en gevaarzettend gedrag van personen of groepen, met (multi)problematiek, tegengaan en voorkomen Doel 4.1: We voorkomen en gaan tegen dat jongeren in de criminaliteit belanden Activiteiten  We signaleren tijdig jongerenoverlast en beginnende criminaliteit We zetten onverminderd in op het tijdig signaleren van jongerenoverlast en beginnende criminaliteit door het organiseren van wijkbriefings en jeugdgroepenoverleggen. We blijven inzetten op het schooljongerenwerk, op ambulante rondes in de risicogebieden en het bieden van perspectief door middel van begeleiding naar school of werk. Ook zetten we een extra jeugdboa in. 

We betrekken de wetenschap actief bij het voorkomen dat jongeren doorgroeien in de criminaliteit. Bij het versterken van jongerenwerk en specialistisch jongerenwerk wordt wetenschappelijke expertise naar Nijmegen gehaald.

Doel 4.2: We beperken en voorkomen (ernstige) overlast en criminaliteit door personen, huishoudens en groepen waarbij sprake is van (multi)problematiek Activiteiten  We zetten op maat gemaakte aanpakken in We blijven onverminderd inzetten op de persoonsgerichte aanpak voor de diverse onderkende doelgroepen zoals de dak-en thuisloze mensen, ex-gedetineerden, mensen met verward en onbegrepen gedrag etc. 

We zetten in op het realiseren van geschikte woonplekken met ambulante begeleiding. We zetten ons in om deze doelgroepen een kans te bieden op een betere toekomst door in te zetten op de noodzaak tot het realiseren van woonplekken met ambulante begeleiding.



We blijven verkennen welke interventies het meest passend zijn bij ernstige woonoverlast.

32

Doel 4.3: We voorkomen veiligheidsproblemen die kunnen ontstaan door discriminatie, extremisme, radicalisering, polarisatie en maatschappelijke onrust Activiteiten  We verwachten in 2026 de discriminatie agenda verder tot uitvoering te brengen. Voor de jaren 2026 en 2027 zal de antidiscriminatie-agenda zich richten op de volgende beleidsdomeinen: 1) Onderwijs; 2) Huisvesting; 3) Commerciële dienstverlening (met name horeca); 4) Gemeentelijke dienstverlening; 5) Bewustwording over discriminatie en racisme. Vanaf 2027 zal de agenda met de volgende terreinen worden aangevuld: 6) Cultuur & Sport; 7) Arbeidsmarkt en Werk & Inkomen; 8) Publieke ruimte & Openbare orde. Aan de hand van de gevoerde stakeholdergesprekken zal een concrete uitvoeringsagenda worden opgesteld. 

We zetten in op verdere ontwikkeling van expertise van collega’s en ketenpartners die zich bezighouden met het onderwerp radicalisering en extremisme. Net als andere jaren hebben we middelen ontvangen vanuit het Ministerie van Justitie en Veiligheid om gerichte trainingen aan te bieden opdat professionals signalen van radicalisering en extremisme tijdig kunnen herkennen en waar nodig kunnen aanpakken.



We zetten onverminderd in op het gesprek met de stad door middel van dialoogsessies op diverse thema’s.

Doel 4.4: We voorkomen en gaan onveilige situaties als gevolg van (seksuele/straat)intimidatie tegen Activiteiten  We gaan door met het netwerk veilige steden. We besteden daarbij aandacht aan het voorkomen van slachtofferschap, bewustzijn bij omstanders en het bieden van een handelingsperspectief. Ambitie: 5. We zijn een stad waarin de openbare orde en fysieke veiligheid zijn geborgd. Veiligheidsmaatregelen zijn altijd redelijk, billijk en evenwichtig Doel 5.1: We bevorderen en bewaren de openbare orde Activiteiten  De burgemeester blijft waar nodig zijn openbare orde bevoegdheden inzetten De burgemeester speelt een belangrijke rol in het waarborgen van de lokale veiligheid. Deze richt zich met name op de aanpak van verstoringen of bedreigingen van de openbare orde. Hiertoe heeft de burgemeester wettelijke bevoegdheden die zien op maatregelen als samenscholingsverboden, verblijfsontzeggingen, cameratoezicht, het sluiten van drugspanden. We faciliteren demonstraties. Waar mogelijk en noodzakelijk blijft de burgemeester deze bevoegdheden inzetten. 

Rondom de jaarwisseling blijven we onze wijkgerichte aanpak continueren, brengen we hotspots in beeld en houden we aandacht voor samenwerking

Doel 5.2: We vergroten de veiligheid van evenementen, horeca en markten risicogestuurd waarbij we ondernemers, organisatoren en inwoners stimuleren verantwoordelijkheid te nemen voor de veiligheid Activiteiten  We houden toezicht en controleren op de horeca Eerder hebben we toezicht en controle op de horeca geïntensiveerd. Dit blijven we doen zodat we blijven aansluiten bij de landelijke norm.

33



Risicogestuurd werken vraagt blijvend om aandacht Hierop blijven spanningen ontstaan door diverse, tegengestelde belangen en verwachtingen. Aanvragers van vergunningen willen bijvoorbeeld graag dat hun aanvraag makkelijk in te dienen is met niet teveel moeilijke vragen. Diensten vragen om gedegen plannen die getoetst kunnen worden. Bovendien zijn er andere maatschappelijke belangen en wetgeving die het risicogestuurd werken bemoeilijken. We blijven hierop richten en intensiveren waar mogelijk.

Doel 5.3: We voorkomen en gaan branden, ongevallen, rampen, crises en sociale en fysieke gevolgen die daarmee samenhangen tegen Activiteiten  We blijven inzetten op de weerbaarheid van onze inwoners Eerder constateerden we dat de ramp- en crisisorganisatie steeds meer onder druk staat, landelijk gezien maar ook in Nijmegen. Rampen en crises worden steeds complexer, systemen zijn meer met elkaar verweven en onze afhankelijkheid van bijvoorbeeld het elektriciteitsnetwerk groeit, terwijl het netwerk steeds vaker uitvalt door overbelasting. Tegelijk zien we dat er geopolitieke spanningen zijn die hun weerslag (kunnen) hebben op onze gemeente. Er zijn echter steeds meer zorgen over onze algehele weerbaarheid. Weerbaarheid in het kader van militaire conflicten, maar juist ook in het geval van langdurige stroomuitval, overstromingen of andere uitdagingen die op ons af kunnen komen. De ingezette aandacht die we besteden aan de weerbaarheid van onze inwoners blijven we ook vanuit onze ramp- en crisisorganisatie continueren en intensiveren waar mogelijk en nodig.

Samenwerkingen en verbonden partijen         

Openbaar Ministerie Politie Belastingdienst Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) (Jeugd)reclassering GGD Gelderland-Zuid Ggz Veilig Thuis

Wat kost het? Financieel overzicht taakvelden Bedragen * €1 mln Baten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal Lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal Saldo van lasten en baten

Rekening 2024

Begroot 2025

2026

2027

2028

2029

0,0 2,1 2,1

0,0 3,4 3,4

0,0 0,9 0,9

0,0 0,6 0,6

0,0 0,6 0,6

0,0 0,6 0,6

17,6 9,8 27,4 -25,3

19,0 11,9 30,9 -27,5

19,8 11,0 30,8 -29,9

19,8 10,6 30,3 -29,7

20,1 10,7 30,8 -30,2

20,2 10,7 30,8 -30,2

34

Financieel overzicht ambities Bedragen x € 1 mln Lasten 3. We zijn een veilige en weerbare stad voor iedereen waar we overlast en criminaliteit voorkomen en tegengaan. 4. We zijn een veilige en zorgzame stad voor iedereen waarin we (ernstige) overlast, crimineel en gevaarzettend gedrag van personen of groepen, waarbij sprake is van (multi)problematiek, tegengaan en vo 5. We zijn een stad waarin de openbare orde en fysieke veiligheid zijn geborgd. Veiligheidsmaatregelen zijn altijd redelijk, billijk en evenwichtig. Totaal lasten Baten 4. We zijn een veilige en zorgzame stad voor iedereen waarin we (ernstige) overlast, crimineel en gevaarzettend gedrag van personen of groepen, waarbij sprake is van (multi)problematiek, tegengaan en vo 5. We zijn een stad waarin de openbare orde en fysieke veiligheid zijn geborgd. Veiligheidsmaatregelen zijn altijd redelijk, billijk en evenwichtig. Totaal baten Totaal per programma

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

1,6

1,5

1,5

1,5

3,7

3,1

3,1

3,1

25,5

25,7

26,1

26,2

30,8

30,3

30,8

30,8

0,3

0,0

0,0

0,0

0,7

0,7

0,7

0,7

0,9

0,6

0,6

0,6

-29,9

-29,7

-30,2

-30,2

Veranderingen in de begroting Bedragen * € 1.000

2026

2027

2028

2029

Indexatieverschil VRGZ

-180

-180

-180

-180

0

pm

pm

pm -215

Nieuwe kostenverdeelsystematiek VRGZ Herziening MJOP VRGZ

0

0

-188

Legesopbrengst vergunningen

-162

-162

-162

-162

Totaal

-342

-342

-530

-557

Toelichting Indexatieverschil Veiligheidsregio Gelderland Zuid (VRGZ) (€ 180.000) De VRGZ begroting wordt jaarlijks geïndexeerd. Deze indexering wijkt jaarlijks af van de indexeringspercentages van de Gemeente Nijmegen. We verwachten hierop een tekort van € 180.000 vanaf 2026. Nieuwe kostenverdeelsystematiek VRGZ (€ 0 - pm) De bijdrage aan de VRGZ is in 2012 vastgesteld aan de hand van een verdeelsleutel. Deze verdeelsleutel voldoet niet meer aan de vastgestelde criteria zoals inwonersbijdrage, verhoudingen cluster gemeentefonds, etc. Er is een nieuwe verdeelsleutel opgesteld die aan de vastgestelde criteria voldoet. Volgens deze kostenverdeelsleutel zal de gemeente Nijmegen vanaf 2027 jaarlijks meer moet bijdragen. Het exacte bedrag is nog niet gekend. In mei '26 besluit het bestuur over de invoering van de nieuwe verdeelsystematiek. Herziening van het meerjarenonderhoudsplan VRGZ (€ 0 - 215.000) De herziening van het meerjarenonderhoudsplan van de VRGZ heeft geleid tot een stijging van de jaarlijkse dotatie aan de voorziening groot onderhoud. Begin 2028 is de huidige reserve niet meer toereikend voor de geplande kosten. Vanaf dat moment zullen de kosten worden toegevoegd aan de gemeentelijke bijdrage. Legesopbrengst vergunningen (€ 162.000) Het knelpunt van 2 fte is ontstaan door de toegenomen complexiteit bij de behandeling en begeleiding van de aanvraag.

We hebben twee vergunningverleners aangetrokken voor de vergunningverlening voor horeca en evenementen. Afgelopen jaren zijn programmagelden aangewend om deze vergunningverleners in te kunnen zetten. Om dit knelpunt (gedeeltelijk) structureel op te lossen, is een analyse uitgevoerd naar de vraag in hoeverre

35

voor een aantal categorieën horeca- en evenementenvergunningen de leges kunnen worden verhoogd en een deel van de vergunningen (A-evenementen) vergunningsvrij te maken.

Investeringen per doel en ambitie Voor een verdere toelichting op de investeringen verwijzen we naar de paragraaf Investeringen. Ambitie 3. We zijn een veilige en weerbare stad voor iedereen waar we overlast en criminaliteit voorkomen en tegengaan.

Doel 3.1 We voorkomen en gaan problemen van overlast, veelvoorkomende criminaliteit en high impact criminaliteit tegen

Investering Vervanging Toezichtcamera's

Indicatoren 2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

Aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners

7,2

7,1

6,3

6,3

5,5

5,7

5,2

6,5

5,9

5,5

Gemiddelde benchmark

7,5

7,3

6,9

6,8

6,6

6,1

5,6

6,1

5,7

5,8

Aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners

4,0

3,9

3,2

2,5

2,8

1,9

1,5

1,9

1,6

1,2

Gemiddelde benchmark

4,8

3,9

3,1

2,8

2,6

2,0

1,4

1,6

1,6

1,4

Aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners

4,2

4,1

3,7

3,8

3,6

3,4

2,7

3,3

3,9

3,2

Gemiddelde benchmark

4,1

3,8

3,7

4,0

4,0

3,4

2,7

3,7

4,3

3,7

Aantal vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners

8,0

8,1

7,0

6,3

6,7

6,9

7,5

7,6

7,5

6,5

Gemiddelde benchmark

9,1

8,7

7,7

7,1

8,1

8,1

7,9

8,1

7,9

7,5

Aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar

12

11

10

8

10

9

9

7

10

8

Gemiddelde benchmark

17

18

17

15

17

16

12

11

12

13

384

401

361

411

456

140

158

173

187

280

257

323

309

221

215

77

89

128

162

142

Aantal meldingen ondermijning

133

168

263

Aantal overlasthotspots aan het einde van het jaar

26

24

21

Basisset (BBV)

Gevraagd door raad Aantal casussen regieteams Aantal Nijmeegse casussen veiligheidshuis Aantal casussen doorbraakaanpak

Toelichting • Gemiddelde benchmark Het gemiddelde voor de steden Arnhem, Eindhoven, Enschede, Groningen, Leiden, Maastricht, Nijmegen en Tilburg. • Aantal geweldsmisdrijven, diefstallen uit woningen, winkeldiefstallen en vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag (per 1.000 inwoners) Het gaat bij de opgenomen aantallen misdrijven en incidenten om door de politie geregistreerde gevallen. • Aantal casussen regieteams Het gaat om de casussen die in het betreffende jaar opgestart zijn plus de casussen die in eerdere jaren opgestart zijn en nog lopen. • Aantal Nijmeegse casussen veiligheidshuis Het gaat om de Nijmeegse casussen die in het betreffende jaar opgestart zijn plus de casussen die in eerdere jaren opgestart zijn en nog in het betreffende jaar liepen. Het betreft de casussen Top X aanpak, Top X plus aanpak, Jeugdbeschermingstafel en Top15&15 aanpak. De daling van het aantal casussen na 2021 heeft te maken met een verzwaring van de casuïstiek. Behalve met de genoemde casussen houdt het Zorg- en Veiligheidshuis zich ook bezig met meldingen over radicalisering en extremisme, mensenhandel en detentie (nazorg voor ex-gedetineerden).

36

•

•

•

Aantal casussen doorbraakaanpak Opgenomen is het aantal aangemelde casussen. Omdat het gaat om een kortdurende aanpak staat het aantal aanmeldingen min of meer gelijk aan actieve casussen in een jaar. Aantal meldingen ondermijning Ondermijnende criminaliteit is een vorm van zware, georganiseerde criminaliteit. Criminelen maken voor hun illegale activiteiten gebruik van legale bedrijven en dienstverleners. Zo raken onder- en bovenwereld met elkaar vermengd. Concrete voorbeelden van ondermijnende criminaliteit zijn de georganiseerd hennepteelt, mensenhandel en -smokkel, misbruik en fraude binnen de vastgoedsector en witwassen. Meldingen van ondermijning zijn afkomstig van Meld Misdaad Anoniem en het interne Meldpunt Ondermijning. Deze meldingen gaan niet alleen over ondermijnende criminaliteit, maar ook over de zichtbare uitingsvormen hiervan, zoals het dealen van drugs. Aantal overlasthotspots aan het einde van het jaar Een locatie is een overlasthotspot als omwonenden dan wel bezoekers gedurende een langere periode (> 4 weken) een hoge mate van overlast ervaren ten opzichte van andere locaties en/of de voorgaande periode. Het gaat dan met name om (een stapeling van) overlast door personen, zoals overlast door dealen, jeugdoverlast en overlast door personen met verward gedrag. Door deze vormen van overlast kan een gevoel van onveiligheid ontstaan.

Andere vormen van overlast, zoals overlast van fietsen, afval en andere vormen van verloedering zijn vaak complementair. Gezamenlijk zorgen deze vormen van overlast voor een vermindering van ervaren leefbaarheid. De ervaren overlast kan resulteren in meldingen over een locatie (bij gemeente of politie), maar signalen van overlast kunnen ook via andere kanalen terecht komen bij de gemeente. Daarom wordt de afweging óf iets een overlasthotspot is bepaald door professionals uit de buurt (in het Veiliger Wijkteam). Hierin wordt harde en zachte informatie meegewogen. Ter aanvulling: er zijn ook overlastplekken die meer incidenteel van aard zijn (<4 weken). Door preventief in te zetten op deze incidentele plekken kan in veel gevallen worden voorkomen dat iets een overlasthotspot wordt.

Klik hier voor meer onderzoeksuitkomsten/statistieken over veiligheid: https://swm2025-nijmegen.pcportal.nl/p60284/kerncijfers

37

Economie en toerisme Wat willen we komend jaar bereiken? Ambitie: 6. We dragen bij aan het creëren en behouden van meer en passende banen en zijn als stad aantrekkelijk voor werkgevers en werknemers. Doel 6.1: We stimuleren de start en groei van bedrijven in een sterk economisch ecosysteem, met name in de kansrijke Nijmeegse sectoren. Activiteiten  We voeren samen met ondernemers het uitvoeringsprogramma uit de Economische Visie uit om de lokale economie een impuls te geven. Het gaat om jaarlijks een vijftigtal acties, gegroepeerd rond de zes actielijnen Innoveren, Excelleren, Duurzaamheid, Ondernemerschap, Human Capital en Ecosystemen.  We stellen een Toekomstbeeld Economie 2040 op. We betrekken daarbij een onderzoek naar de kansen en bedreigingen voor de economie van de toekomst.  We blijven inzetten op het organiseren van 'toevallige ontmoetingen', onder meer tijdens grote netwerk- en inspiratiebijeenkomsten.  We nemen actief deel aan de zakelijke netwerken in de stad. Dit draagt sterk bij aan participatie door ondernemers, die we daar ontmoeten.  We versterken het netwerk rond impactondernemers, door zowel financiële als in kind ondersteuning.  We besteden expliciet aandacht aan de unieke positie en kracht van de binnenhaven. We letten met nadruk op communicatie en economische profilering, het behoud van ruimte voor havengebonden bedrijven en relatiemanagement.

 Met onze bijdrage aan de Logistics Valley regio Nijmegen zorgen we voor versterking van het logistieke vakgebied. Dit doen we samen met het bedrijfsleven, onderwijs, regio-gemeenten en provincie.  We nemen actief deel aan de stuurgroep Port of Nijmegen en investeren in een economisch sterke en toekomstbestendige haven, onder meer door de samenwerking tussen Tiel, Arnhem en Nijmegen te verstevigen.  Met subsidie aan Start Up Nijmegen ondersteunen we scholieren, studenten, starters en ondernemers bij hun eerste stappen in het oprichten van een bedrijf.  Met behulp van een scale up-programma steunen we snelgroeiende bedrijven in de verschillende kansrijke sectoren. Dit soort bedrijven ondersteunen is altijd maatwerk.  Met onze subsidie aan de Stichting Lifeport@ dragen we bij aan het versterken van het ecosysteem voor het MKB in stad en regio. Doel 6.2: We versterken de bedrijvigheid en innovatiekracht van de clusters health & high tech Activiteiten  We steunen belangrijke partijen in het organiserend vermogen van de Nijmeegse Health en Hightechsectoren, zoals Briskr, Health Valley, Pharma Delta, Digital Health Challenge Lab en Noviotech Campus.  We leveren een bijdrage aan evenementen die het ecosysteem en de samenwerking versterken tussen bedrijven en onderzoeks- en onderwijsinstellingen.

 We jagen onze twee bruisende campussen aan en stimuleren de groeiende samenwerking tussen deze campussen.  We investeren met partners in de kwaliteit en groei van onze campussen als cruciale plek voor bedrijvigheid en innovatie door uitvoering te geven aan de Gebiedsvisie Campus Heijendaal, Ontwikkelvisie Winkelsteeg en de doorontwikkeling van Noviotech Campus.  We voeren een analyse uit naar de positie van de regionale semicon-sector binnen het landelijke en internationale ecosysteem.  We versterken de governance van de triple helix samenwerking (overheid, bedrijfsleven, onderwijs) in de semicon-sector en dragen financieel bij aan uitvoeringskracht om dit cluster verder te versterken. We dragen

38



als lid van The Economic Board (TEB) bij aan het ontwikkelen en uitvoeren van de strategische agenda van TEB. We dragen bij aan projecten die als doel hebben te zorgen voor een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt binnen de sectoren Health en Hightech.

Doel 6.3: We dragen bij aan de kwalitatieve match tussen de Nijmeegse beroepsbevolking en banen Activiteiten  We willen de aantrekkelijkheid van Nijmegen en de regio voor internationaal talent versterken. We verkennen de mogelijkheden voor een “rode-loper-beleid. Daarnaast richten we ons op nog betere samenwerking van onze publieksbalie met de IND via het Internationaal Welcome center.  We werken samen met The Economic Board aan het Semicon Talent Plan zodat de kennisinstellingen speciale opleidingen gericht op de semicon industrie kunnen ontwikkelen.  We werken aan een inclusieve arbeidsmarkt door te investeren in Sociaal Ondernemerschap. We werken bovendien samen met het Regionaal Beraad.  We zetten ons in om jongeren, vooral meisjes/vrouwen, kennis te laten maken met techniek om de instroom richting deze sector te stimuleren.  We stimuleren bedrijven om open te staan voor nieuwe methoden zoals Open Hiring en Skills based selecteren.  We zetten ons in voor meer beschikbare stageplaatsen, met name voor ROC leerlingen.  Door ‘Routing-tot-ontmoeting’ te faciliteren stimuleren we contacten tussen kennisinstellingen/studenten en het bedrijfsleven waardoor er meer samenwerking ontstaat.  We ondersteunen de initiatiefnemers van Via-T in het ontwikkelen van hét kenniscentrum voor circulaire en duurzame bouw en techniek.

 We dragen bij aan programma’s om de positie van techniek en ICT in het onderwijs te bevorderen.  We blijven inzetten op goede samenwerking met Werkbedrijf, UWV, universiteit, HAN en ROC en proberen zo ook de onderlinge samenwerking te versterken. Leven Lang Ontwikkelen (LLO) ondersteunen we omdat we op die manier meer arbeidspotentieel beschikbaar krijgen maar ook houden. Doel 6.4: We ondersteunen ondernemers en bedrijven, waarbij we kansen benutten om ondernemerschap en innovatie te stimuleren Activiteiten  We stimuleren ondernemerschap met projecten vanuit de Economische Visie, vooral als deze door ondernemers zelf zijn aangedragen. We kijken daarbij ook nadrukkelijk naar sociaal ondernemerschap en projecten in de creatieve sector.  We bezoeken actief bedrijven en kennisinstellingen en investeren in de relaties door onze werkbezoeken. We verzorgen de dienstverlening via het OndernemersPunt en het accountmanagement.  We ondersteunen Start Up Nijmegen als stichting en bij diverse projecten, zoals het partnernetwerk en “Start Upper van het jaar”.  We onderzoeken de mogelijkheden om het aanvragen van vergunningen door bedrijven te vergemakkelijken.  Om het lokaal ondernemerschap te versterken investeren we het aanscherpen van het Aanbestedingsbeleid.

 We brengen in kaart welke mogelijkheden er zijn om bedrijvigheid op het gebied van digitalisering, waaronder AI en cybersecurity, te stimuleren en betrekken hier ons netwerk van bedrijven, branchevertegenwoordigers en kennisinstellingen bij. • We geven uitvoering aan de Uitvoeringsagenda Vrijetijdseconomie. Deze gaan we actualiseren en er komen nieuwe projecten. • We herijken het hotelbeleid en kijken daarbij naar de marktruimte voor nieuwe hotels in de stad en de regio. • We werken samen met de regio (Rijk van Nijmegen en Groene Metropoolregio) aan projecten voor wandel- en fietsroutes en netwerken. Daarmee stimuleren nieuw aanbod daarvan. • We ondersteunen evenementen en projecten die bijdragen aan de profilering van Nijmegen als oudste en bruisende stad.

39

 

We stimuleren passende toeristische ontwikkelingen op de juiste plaats, zowel in de binnenstad als er buiten (onder andere Nyma, Veur Lent en Winkelsteeg). We formuleren de opdracht voor regionale promotie en we werken een passende samenwerkingsvorm uit voor het Rijk van Nijmegen.

Doel 6.5: We zorgen voor goede en duurzame werklocaties Activiteiten  We financieren het werklocatiemanagement door middel van het Ondernemersfonds. We willen in samenwerking met het bedrijfsleven het werklocatiemanagement verder professionaliseren. Ook steunen we initiatieven van bedrijven en bedrijvenverenigingen die kunnen leiden tot een Bedrijfsinvesteringszone (BIZ).  We zorgen voor een goede en duurzame inbedding van de economische functies in nieuwe ruimtelijke plannen. We dragen bij aan de uitwerking van de gebieds- en ontwikkelvisies in omgevingsplannen van onder andere Winkelsteeg, Engieterrein en De Grift. Ook geven we Winkelcentrum Dukenburg een impuls. We willen ruimte voor nieuwe kantoormeters borgen door in de gebiedsontwikkelingen, zoals het Stationsdistrict en de Binnenstad, een programma voor kantoren op te nemen.  Om vraag en aanbod van nieuwe meters op de werklocaties op elkaar aan te laten sluiten, stemmen we in regionaal verband af. Het nieuwe Regionaal Programma Werklocaties 2025-2028 wordt samen met de regio uitgevoerd. De nadruk ligt op slim en duurzaam gebruik van bestaande ruimte: de regio zet in op herstructurering, intensivering en verdichting van bestaande terreinen.  Bedrijventerrein TPN West is een pilot in het regionale onderzoek voor herstructurering/intensivering dat we uitvoeren met o.a. de provincie.

Dit onderzoek geeft handvatten voor de aanpak van herstructurering van bedrijventerreinen en brengt de kosten daarvoor op hoofdlijnen in beeld. We werken de aanbevelingen uit het onderzoek verder uit tot een plan van aanpak, maken financiële consequenties inzichtelijk en kijken naar de instrumenten die we kunnen toepassen. Eén van de mogelijke instrumenten is erfpacht.  We onderzoeken ook wat de (financiële) effecten van het gebruik van erfpacht zijn bij uitgifte van nieuwe bedrijventerreinen, zoals bijvoorbeeld de Grift.  We investeren € 3,8 miljoen in een duurzame, aantrekkelijke werklocatie De Grift/Rietgraaf. We zorgen we voor verbinding van bestaande bedrijvigheid met de uitbreidingsplannen voor de nieuwe De Grift. We zijn in gesprek met de ondernemersvereniging om tot een juiste aanpak te komen.  Nijmegen versterkt haar regionale knooppuntenrol in het kader van het Goederenvervoerscorrdidorprogramma (MIRT-onderzoek). In het recent vastgestelde “knooppuntplan” staan de duurzame ruimtelijk economische ontwikkelingen, die Nijmegen beoogd op het gebied van havens en logistieke terreinen. Belangrijk voorbeeldproject is de infrastructuur rond Knoop 38.  We ondersteunen duurzame en circulaire projecten en initiatieven van bedrijven en instellingen. Samen met de ODRN kijken we hoe bij circulaire initiatieven een reststroom weer kan worden ingezet als grondstof.

 De bedrijvenverenigingen TPN-West en Nijmegen-Zuid (BNZ) hebben gezamenlijk een plan ontwikkeld om wandel-/beweegpaden aan te leggen op de beide werklocaties. Doel 6.6: We investeren in onze aantrekkelijke en gastvrije binnenstad Activiteiten  We hebben een gebiedsvisie voor de binnenstad opgesteld. Deze beschrijft de koers voor de langere termijn. We voeren een breed palet aan acties uit op het gebied van ondernemerschap, groen, bereikbaarheid, levendigheid en een schone en prettige binnenstad. Deze Koers voor de Binnenstad loopt tot 2035.  We bereiden grote ingrepen in de (openbare) ruimte voor, zoals de herinrichting van de BurchtstraatAugustijnenstraat-Grote Markt-Plein 1944, het Joris Ivensplein, het Vlaams Kwartier en de ringstraten. Vergroening, klimaatadaptatie en kwaliteitsverbetering met het oog op een verblijfsvriendelijke binnenstad staan hierbij voorop. We gaan dit gefaseerd doen en beginnen met het deel Burchtstraat tot Plein 1944.  Een groene binnenstad draagt bij aan een leefbare binnenstad. We willen de binnenstad vergroenen en doen dit in samenwerking met bewoners en ondernemers.

40

    





We steunen het Huis voor de Binnenstad om tot een nog betere samenwerking te komen met ondernemers, vastgoedeigenaren en anderen in de binnenstad. We innen reclamebelasting ten gunste van het binnenstadsfonds. Waar nodig pakken we leegstand aan. Gebieden waar grote leegstand ontstaat transformeren we naar andere functies (Fier en Feniks). We geven uitvoering aan het plan van aanpak leegstand. Voor een schone en prettige binnenstad is een prettig verblijfsklimaat een belangrijke vereiste. Dit vraagt om kleine ingrepen als bankjes, toiletten en verlichting. We willen de binnenstad als aantrekkelijk vestigingsgebied voor ondernemers behouden en waar mogelijk verbeteren. We zetten in op betere samenwerking met vastgoedpartijen. Tegelijkertijd blijven we terughoudend met het toevoegen van nieuwe winkelmeters buiten de winkelstraten. We verbeteren routes en bewegwijzering daar waar dat nodig is. We investeren in goede fietsstallingsmogelijkheden op straat en realiseren gebouwde voorzieningen door samen te werken met private ontwikkelaars en zorgen voor gedegen handhaving. We stellen de bewaakte fietsenstallingen ruimer open en voeren publieksacties uit om mensen hier beter op te wijzen. We starten de voorbereidingen om de binnenstad verblijfsvriendelijk te maken, waarbij we gefaseerd parkeren op straat verplaatsen naar de parkeergarages.

Ambitie: 7. We dragen de stad met trots uit en hebben een krachtig (inter)nationaal profiel Doel 7.1: We profileren de unieke kracht van health & high tech Activiteiten  We versterken de profilering en positionering van de health & hightech sectoren o.a. door het ondersteunen van projecten en evenementen die het health en hightech DNA van onze stad laten zien aan inwoners en bezoekers. We doen dit offline door in de stad middels campagnes en aankleding te laten zien welke innovaties er zijn. Online doen we dit via het health & high tech spoor op IntoNijmegen.com.  We zorgen voor een scherpere positionering van de sectoren Health & High Tech door samen met onze partners actieplannen te ontwikkelen en uit te voeren.  We zetten vol in op de profilering van de regio als tweede semicon regio van Nederland met Noviotech Campus als brandpunt en organiseren met de kennisinstellingen en bedrijven o.a. een jaarlijks terugkerend semicon-event met landelijke uitstraling;  We ondersteunen evenementen die bijdragen aan de profilering van de clusters, zoals het Health Valley event.  Samen met andere regio's en steden doen we mee aan de campagne New Dutch van het Nederlands Bureau Toerisme en Congressen (NBTC) en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) waarbij we Nijmeegse innovaties internationaal in de etalage zetten.

 We dragen samen met de triple helix partijen in de stad het regionale merk Lifeport Arnhem-Nijmegen uit en laden het merk met Nijmeegse H&HT content. Doel 7.2: We profileren Nijmegen als oudste stad van Nederland met een jong en bruisend karakter Activiteiten  We ondersteunen evenementen die bijdragen aan de profilering van Nijmegen als oudste en jonge bruisende stad.  We werken samen met Arnhem en omliggende gemeenten aan diverse projecten om de vrijetijdseconomie te versterken, onder andere op het gebied van duurzaamheid. We doen dit steeds op drie schaalniveaus: Arnhem-Nijmegen, Rijk van Nijmegen en Nijmegen.  We zorgen dat Nijmegen als oudste en jonge bruisende stad de nodige publiciteit krijgt. Dit doen we aan de hand van de Old City Young Vibe campagnes, persreizen, events zoals de uitreiking van Vrede van Nijmegen Penning.

41



 

We geven via Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen invulling aan regionale toeristische promotie voor het Rijk van Nijmegen. Hierbij zorgen wij ervoor dat deze toeristische promotie aansluit bij de onze Uitvoeringsagenda Citymarketing 2030. We formuleren de opdracht voor regionale promotie en we werken een passende samenwerkingsvorm uit voor het Rijk van Nijmegen. We zetten de citystore Rijk van Nijmegen in om de bezoekers in de binnenstad gastvrij te ontvangen en informatie en inspiratie over het toeristisch aanbod rond het thema Old City, Young Vibe aan te bieden. We zetten Old City, Young Vibe in voor de werving van talent en studenten en werken hierin samen met bedrijven en kennisinstellingen.

Doel 7.3: We versterken ons evenementenklimaat en stimuleren evenementen die bijdragen aan het profiel van onze stad Activiteiten  We voeren de regie op de Vierdaagse en zijn eerste aanspreekpunt voor de organisatoren, te weten Stichting Vierdaagsefeesten en Stichting DE 4DAAGSE.  We geven uitvoering aan de samenwerkingsovereenkomsten die zijn afgesloten met de organisatoren van Stichting Zevenheuvelenloop, MOJO/EDH, Stichting Vierdaagsefeesten en Stichting DE 4DAAGSE.  We hebben (meerjarige) subsidierelaties met organisatoren van evenementen, te weten Stichting Vierdaagsefeesten en Stichting DE 4DAAGSE.  We werven nieuwe evenementen die Nijmegen als oudste en bruisende stad nog nadrukkelijkerop de kaart zetten.  We zijn opdrachtgever voor de kermis en geven hiermee uitvoering aan het kermisplan.  We evalueren jaarlijks het voorgaande evenementenseizoen en koppelen dit terug aan de gemeenteraad.  We beheren de evenementen in onze stad via een evenementenkalender. Zo voeren we regie over ons evenementenaanbod volgens de in de kadernota Event Full (2011) vastgelegde voorrangscriteria.  We houden het locatiegebonden evenementenbeleid actueel en gaan op zoek naar nieuwe evenementenlocaties in de openbare ruimte.  We beschermen bestaande evenementenlocaties in de stad bij herinrichtingsopgaven en gebiedsontwikkelingen.

 Na het succesvolle circulaire bekerproject tijdens de Vierdaagse gaan we aan de slag met nieuwe manieren om evenementen te verduurzamen met als doel dat evenementen minder CO2 en stikstof uitstoten.  We stimuleren evenementenorganisatoren om evenementen toegankelijker, inclusiever en (sociaal-)veiliger te maken voor iedereen.  We voeren effectmetingsonderzoeken uit met als doel het bezoekersprofiel, waardering, economische en toeristische impact in beeld te krijgen. We ondersteunen randvoorwaardelijke zaken zoals voorzieningen op evenementenlocaties, parkeren en bereikbaarheid (stroom, internet, ontsluiting en parkeren).  We handelen klachten af van omwonenden en ondernemers uit de stad.  We organiseren jaarlijks het Nijmeegs Evenementen Overleg (NEO).

Samenwerkingen en verbonden partijen     

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Stichting RvN@ The Economic Board Stichting Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen (TVAN) Leisurelands

42

Wat kost het? Financieel overzicht taakvelden Bedragen * €1 mln Baten 3.1 Economische ontwikkeling 3.3 Bedrijfsloket 3.4 Economische promotie Totaal Lasten 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijfsloket 3.4 Economische promotie Totaal Saldo van lasten en baten

Rekening 2024

Begroot 2025

2026

2027

2028

2029

0,1 0,6 1,1 1,8

0,0 0,3 1,1 1,5

0,0 0,4 1,2 1,6

0,0 0,4 1,2 1,6

0,0 0,4 1,2 1,6

0,0 0,4 1,2 1,6

4,5 0,5 0,4 2,0 7,4 -5,6

5,8 0,7 0,4 2,3 9,2 -7,7

5,1 0,6 0,4 2,2 8,4 -6,8

4,8 0,6 0,4 2,2 8,1 -6,5

4,7 0,6 0,4 2,2 8,0 -6,4

4,7 0,6 0,4 2,2 8,0 -6,4

Financieel overzicht ambities Bedragen x € 1 mln Lasten 6. We dragen bij aan het creëren en behouden van meer en passende banen en zijn als stad aantrekkelijk voor werkgevers en werknemers. 7. We dragen de stad met trots uit en hebben een krachtig (inter)nationaal profiel. Totaal lasten Baten 6. We dragen bij aan het creëren en behouden van meer en passende banen en zijn als stad aantrekkelijk voor werkgevers en werknemers. 7. We dragen de stad met trots uit en hebben een krachtig (inter)nationaal profiel. Totaal baten Totaal per programma

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

6,2

5,9

5,8

5,8

2,2

2,2

2,2

2,2

8,4

8,1

8,0

8,0

0,4

0,4

0,4

0,4

1,2

1,2

1,2

1,2

1,6

1,6

1,6

1,6

-6,8

-6,5

-6,4

-6,4

Veranderingen in de begroting Bedragen * € 1.000

2026

2027

2028

2029

Chiptechsector

-250

-250

-250

-250

-250

-250

-250

Reserve Chiptechsector

-1.000

Totaal

-1.250

Toelichting Chiptechsector (€ 250.000) In publiek-private samenwerking dragen de overheden bij aan het Nationaal versterkingsplan microchip-talent waarmee een totale investering van circa € 12 miljoen in onze regio landt. De komende jaren vraagt een extra inzet van Nijmegen die zich richt op het versterken van a) het innovatie ecosysteem, b) Campus Nijmegen als innovatiehub en c) de gezamenlijke lobby en positionering. De extra financiële middelen zijn voor (meerjarige) cofinanciering van projecten en programma's die bijdragen aan een toekomstbestendige en succesvolle chiptechsector in Nijmegen. Reserve chiptechsector (1 miljoen euro) We stellen een reserve chiptechsector in. We voegen hier eenmalig 1 miljoen euro aan toe.

43

Investeringen per doel en ambitie Voor een verdere toelichting op de investeringen verwijzen we naar de paragraaf Investeringen. Ambitie 7. We dragen de stad met trots uit en hebben een krachtig (inter)nationaal profiel

Doel 7.2 We profileren Nijmegen als oudste stad van Nederland met een jong en bruisend karakter

Investering Bezoekerswebsite into Nijmegen

7.3: We versterken ons evenementenklimaat en stimuleren evenementen die bijdragen aan het profiel van onze stad

Duurzaamheidstoekomst Heumensoord Voorzieningen evenemententerreinen

Indicatoren 2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar

111,3

115,1

117,2

122,8

128,9

135,2

138,9

145,1

153,3

Gemiddelde benchmark

114,0

118,8

121,5

127,0

131,7

138,2

144,7

152,0

159,8

Functiemenging

55,4

54,9

55,4

55,8

55,9

55,8

56,1

56,7

57,4

Gemiddelde benchmark

55,6

55,6

56,0

56,4

56,5

56,3

56,4

56,9

57,2

7,9%

7,0%

6,8%

6,1%

5,1%

5,4%

2024

Basisset (BBV)

Gevraagd door raad Percentage winkeloppervlak dat langer dan een jaar leegstaat Spanningsindicator voor krapte op arbeidsmarkt in Rijk van Nijmegen Aantal horecavestigingen ten opzichte van aantal winkelvestigingen in Stadscentrum

50%

5,1%

3,9%

3,2%

2,9%

gemid- gemidruim deld deld

gemidkrap deld

krap

zeer krap

krap

krap

54%

65%

71%

72%

75%

76%

57%

64%

69%

Het jaar 2024 is nog niet overal gevuld. Dit kan komen doordat de cijfers voor 2024 pas later ter beschikking komen. Dat geldt onder meer voor veel van de verplichte indicatoren, waarvoor waarstaatjegemeente.nl de bron is. Daarnaast geldt voor diverse indicatoren dat deze tweejaarlijks gemeten worden (en enkele worden zelfs vierjaarlijks gemeten). Toelichting • Gemiddelde benchmark Het gemiddelde voor de steden Arnhem, Eindhoven, Enschede, Groningen, Leiden, Maastricht, Nijmegen en Tilburg. • Functiemenging De functiemengingsindex weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen in de stad. Bij een waarde van 50 zijn er evenveel banen als woningen. Bij een waarde boven de 50 zijn er meer banen dan woningen (alle benchmarksteden scoren boven de 50). • Percentage winkeloppervlak dat langer dan een jaar leegstaat Het percentage betreft alle winkelgebieden in de stad (niet alleen de binnenstad) en geeft de stand van zaken in januari weer. • Spanningsindicator voor krapte op arbeidsmarkt in Rijk van Nijmegen Het UWV berekent een spanningsindicator voor de krapte op de arbeidsmarkt door het geschatte aantal openstaande vacatures te delen door het aantal personen dat op hetzelfde moment korter dan 6 maanden WW ontvangt. De spanning wordt getypeerd, variërend van ‘zeer ruim’ tot ‘zeer krap’.

De spanningsindicator wordt niet apart voor Nijmegen berekend, wel voor het Rijk van Nijmegen. De bij de indicator opgenomen typering heeft betrekking op het derde kwartaal. Ieder kwartaal wordt de spanningsindicator geactualiseerd (zie: https://www.werk.nl/arbeidsmarktinformatie/dashboards/spanningsindicator) • Aantal horecavestigingen ten opzichte van aantal winkelvestigingen in Stadscentrum In 2024 is het aantal horecavestigingen in de binnenstad 76% ten opzichte van het aantal winkels in

44

Stadscentrum. Stel dat dit percentage op 100% komt, dan zijn er net zoveel horecavestigingen als winkelvestigingen. Klik hier voor meer onderzoeksuitkomsten/statistieken over economie en toerisme: https://swm2025-nijmegen.pcportal.nl/p60527/kerncijfers

45

Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg Wat willen we komend jaar bereiken? Ambitie: 8. Inwoners voeren eigen regie over hun leven, gezin en gezondheid en nemen actief deel aan de maatschappij. Men heeft respect voor elkaar en ondersteunt elkaar Doel 8.1: Inwoners nemen actief deel en dragen bij aan de samenleving Activiteiten  We ondersteunen Bindkracht10 en Sterker Sociaal Werk met een meerjarige subsidie (2026-2029) voor een stadsbrede inzet op sociale basisvoorzieningen. Bijvoorbeeld het opbouwwerk, de Stips, en het ouderenadvies. We werken hierbij vanuit de gedachte 'de sociale basis als fundament voor het sociaal domein' en ‘ongelijk investeren in gelijke kansen’. 

Ruimte voor ontmoeting We maken de gemeentelijke wijkaccommodaties zo uitnodigend en aantrekkelijk mogelijk voor onze inwoners. Daarbij streven we naar modernisering, meer duurzaam en toegankelijke wijkcentra. In 2026 maken we een start met het verbeteren van wijkcentrum Daalsehof. Dit doen we in overleg met gebruikers en buurtbewoners. Ook gaan we aan de slag met een plan van aanpak om de sociale ontmoetvoorzieningen in de stad te verbeteren. We moeten hierbij wel keuzes maken welke initiatieven we kunnen ondersteunen.



Sturing sociale basis We werken het investeringsfonds sociale basis verder uit, waarbij we extra aandacht hebben voor de 3 gebieden Nijmegen-Noord, Zwanenveld/Lankforst en Lindenholt. Dit doen we samen met de organisaties in de sociale basis. We gaan door met de aanpak stadsdeelbudgetten. In deze aanpak bepalen inwoners en professionals in de wijk met elkaar welke activiteiten er worden opgestart. Ook bepalen ze samen hoe het beschikbare budget wordt besteed. De aanpak is bedoeld om met elkaar te leren hoe we op wijkniveau kunnen sturen in de sociale basis.



Jongerenparticipatie We onderzoeken hoe we kinderrechten kunnen inbedden in ons lokale beleid en de uitvoering hiervan, door vorm te geven aan betekenisvolle kinder- en jongerenparticipatie. We verkennen onder meer de deelname aan het Child Friendly Cities Initiative van UNICEF. Hierin wordt, samen met jongeren en relevante maatschappelijke partners, een situatieanalyse uitgevoerd en een actieplan wordt opgesteld om een kindvriendelijke stad te creëren waar kinderen veilig, gezond en kansrijk kunnen opgroeien en ontwikkeling en hier zelf invloed op kunnen uitoefenen.

Doel 8.2: Gehouden en vrijlevende dieren ontvangen ondersteuning waar gezond en goed leven in het geding is Activiteiten  We versterken de uitvoering van de wettelijke taken dierenwelzijn. Dit doen we onder meer door het maken van contractafspraken met de Dierenambulance. We hebben ook aandacht voor de huisvesting van de Dierenambulance. Daarnaast werken we aan het formaliseren van de regeling voor noodopvang van gehouden dieren. Doel 8.3: Inwoners van Nijmegen kijken naar elkaar om in het dagelijks leven Activiteiten  We gaan door met onze waardering voor vrijwilligers We gaan door met onze waardering voor vrijwilligers en versterken de ondersteuning van vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties in Nijmegen. We hebben onder andere aandacht voor de sociale veiligheid van

46

vrijwilligers en zorgen we dat er een vertrouwenspersoon beschikbaar is voor kleine vrijwilligersorganisaties in Nijmegen. Ook doen we onderzoek naar het verminderen van regeldruk bij vrijwilligersorganisaties. 

Mantelzorgers Voor de ondersteuning van mantelzorgers ontwikkelen we het expertisecentrum Mantelzorg Nijmegen verder door. Hierbij hebben we aandacht voor professionals, werkgevers en vrijwilligers die in aanraking komen met mantelzorgers. Aanvullend is er aandacht voor jonge mantelzorgers, mantelzorgers met een migratieachtergrond, en werkende mantelzorgers. We zorgen voor een jaarlijkse waardering van mantelzorgers in Nijmegen.

Doel 8.4: Inwoners van Nijmegen kunnen (vrij) zichzelf zijn en worden hierin geaccepteerd Activiteiten  We voeren het Beleidskader Inclusie uit In 2025 is het Beleidskader Inclusie vastgesteld; 2026 staat in het teken van de uitvoering. Onder meer met: Het actualiseren van de Regenboogagenda en het Actieprogramma VN-Verdrag Handicap. De start van de uitvoering van de Anti-discriminatieagenda. Het afronden van het kennis- en bewustwordingsprogramma "slavernijverleden Nijmegen". Het maken van een uitvoeringsplan voor de thema’s die in het gesprek met de stad naar voren zijn gebracht. Zoals het inzetten van ervaringsdeskundigheid binnen de hele gemeente en het beter integreren van inclusie in gemeentelijke afwegingskaders. Het organiseren van een kennis- en inspiratiebijeenkomst over Inclusie in organisaties door het leernetwerk ‘Brede Inclusiebeweging’ waarvan de gemeente kernpartner is. Doel 8.5: We hebben een stevig opvoedklimaat rond gezinnen, in wijken en scholen Activiteiten

•

In de Preventieplatforms Jeugd 12- en 12+ blijven we bouwen aan een sterk voorliggend aanbod in de stadsdelen De preventieplatforms worden nog nadrukkelijker een onderdeel van de opgave ‘sturing op een sterke sociale basis’ waar we op stadsdeelniveau gaan programmeren. In Grootstal gaan we in 2026 aan de slag met het programma ‘vreedzame wijken’ om samen met kinderen en opvoeders te werken aan een gezamenlijk ontwikkelklimaat, burgerschapsvaardigheden en gemeenschapszin.

•

We bezuinigen € 150.000 op jeugdwelzijnswerk In de stadsbegroting 2025-2028 stond oorspronkelijk een bezuiniging van € 350.000. In 2025 hebben we hiervoor de voorbereidingen getroffen. De bezuiniging is teruggedraaid naar €150.000,-. We kiezen ervoor om het vrijwillig jeugdwerk en het aanbod voor kinderen en jongeren in de meest kwetsbare situaties zoveel mogelijk te ontzien. Deze bezuiniging is gezocht in de extra ingekochte taken van de jeugdgezondheidszorg van de GGD. Het gaat om de brede school ondersteuningsteams (BSOT), Kijk op Kleintjes, Lichte hulp en attentiewijken.

•

We starten met Join-Us Join Us biedt jongeren middels collectieve laagdrempelige voorzieningen de kans om sociale vaardigheden en veerkracht te ontwikkelen en versterken. Het doel is het tegengaan van eenzaamheid onder jongeren omdat langdurige sociale en emotionele eenzaamheid risicofactoren zijn voor afnemende mentale gezondheid en kunnen leiden tot depressie, verslaving of suïcidaliteit. We starten met 1 groep in samenwerking met Bindkracht10 en we onderzoeken de mogelijkheid om met een tweede groep aan de slag te gaan.

•

We starten met de uitvoering van de nieuwe opdracht aan het jongerenwerk en de Jeugdcoaches In juni 2025 is de nieuwe opdracht aan het jongerenwerk van Bindkracht10 en de gemeentelijke Jeugdcoaches vastgesteld. In het najaar is een implementatieplan met prioriteiten geschreven. In 2026

47

starten we met de meerjarige uitvoering van deze opdracht , met hierbij onder meer aandacht voor methodisch werken in en om het onderwijs, bouwen aan sterke en sociale wijken en aandacht voor samenwerking voor veiligheid.

•

We werken aan preventie met gezag samen met het onderwijs Samen met onze maatschappelijke partners zetten we interventies in om kinderen en jongeren vroegtijdig te informeren en ondersteunen wanneer er risico's zijn op risicovol gedrag en/of het in aanraking komen met criminaliteit. De focus voor 2026 ligt op de verbinding met het onderwijs en het versterken van de samenwerking in de Nijmeegse wijken.

Doel 8.6: Kinderen en hun ouders worden laagdrempelig, dichtbij en deskundig ondersteund als zij problemen ervaren met opvoeding en/of kansrijke ontwikkeling, indien nodig met specialistische jeugdhulp Activiteiten

•

Samen met de Buurtteams Jeugd en Gezin blijven we investeren in onder andere basishulp, de samenwerking met het onderwijs en de expertise m.b.t. complexe casuïstiek en veiligheid De Buurtteams Jeugd en Gezin zijn ruim 4 jaar operationeel. Net zoals de voorgaande jaren blijven we gezamenlijk doorontwikkelen. De belangrijkste thema’s voor de doorontwikkeling zijn: kwaliteit van basishulp, interne kwaliteitssturing, ontwikkelen van meer collectief hulpaanbod, samenwerking met kinderopvang en onderwijs, veiligheid en complexe casuïstiek. Extra aandacht voor financiële problematiek en de verbinding met partners op dit gebied is ook een ontwikkelpunt voor het aankomende jaar. In samenhang met het project ‘duurzame jeugdhulp’ zetten we in op een sterk voorliggend en collectief aanbod om de inzet van jeugdhulp waar mogelijk te voorkomen. Het vakmanschap op het gebied van basishulp krijgt extra aandacht door o.a. te focussen op regievaardigheden en doelformulering. Rondom complexe casuïstiek en veiligheid wordt er vanuit de Buurtteams en gemeenten gezamenlijk gewerkt aan het versterken de interne en externe steunstructuur. De buurtteams zijn actief betrokken bij de proeftuinen Kind- en gezinsbescherming. Het aankomende jaar wordt deze proeftuin in meerdere stadsdelen uitgebreid. Hierin wordt de samenwerking tussen de buurtteams en veiligheidspartners versterkt. N.a.v.

een interne kwaliteitsaudit in 2025 wordt in 2026 de interne kwaliteitssturing verder doorontwikkeld.

•

We werken aan de uitvoeringsagenda Duurzame Jeugdhulp en Wmo-begeleiding Met de vaststelling van de Stadsbegroting 2025-2028 heeft de gemeenteraad besloten om de komende jaren € 7,2 miljoen te besparen op de ambulante jeugdhulp (€ 6 miljoen) en op de Wmo-begeleiding (€ 1,2 miljoen). In 2025 is de Uitvoeringsagenda Duurzame Jeugdhulp en Wmo-begeleiding vastgesteld om uitvoering te geven aan dit besluit. De meeste maatregelen zullen 2026 van kracht worden. We werken met deze uitvoeringsagenda aan een urgente maatschappelijke opgave. De houdbaarheid van ons lokale stelsel staat personeel en financieel onder druk. De uitvoeringsagenda voor 2026 heeft een eerste set aan interventies die vertrekt vanuit het principe dat iedere vraag om hulp en ondersteuning legitiem is en tegelijkertijd de geïndiceerde ambulante jeugdhulp en Wmo-begeleiding zo veel mogelijk wil reserveren voor diegenen die deze zorgvormen het hardste nodig hebben. Het gaat om maatregelen gericht op: -

Het beter benutten van bestaande voorzieningen in de sociale basis, zoals het jongerenwerk en begeleide omgang; Het versterken van het collectief aanbod in de sociale basis door dit meer te richten op vraagpatronen in de ambulante jeugdhulp en Wmo-begeleiding; Het stimuleren van collectieve hulpverlening ter substitutie van individuele trajecten;

48

-

Het doorontwikkelen van de Buurtteams Jeugd en Gezin en Buurtteams Volwassenen, mede op basis van de recente externe evaluaties van beide buurtteams; Het intensiveren van de samenwerking tussen enerzijds Buurtteams Jeugd en Gezin en gemeente en anderzijds de gecertificeerde instellingen en huisartsenpraktijken; Het versterken van het primaire proces van pedagogische basisvoorzieningen als kinderopvang en onderwijs en het handelingsrepertoire van de betrokken professionals; Het versterken van het contractmanagement door meer opgavegericht te sturen op doelmatige zorg en op de inzet van passende zorg; Het opnieuw bepalen van de lokale reikwijdte van de jeugdzorg en de Wmo middels de verordening en beleidsregel Het (selectief) werken met bestedingsruimtes en het normeren van de instroom en intensiteit van specifieke zorgvormen.

•

We breiden de aanpak voor collectieve Zorg Binnen Onderwijs (ZBO) verder uit op het (voortgezet) speciaal onderwijs in de regio. In schooljaar 2023-2024 zijn we (regionaal) op drie verschillende locaties voor speciaal onderwijs gestart met een pilot voor capaciteitsfinanciering van zorg binnen onderwijs (reguliere begeleiding en persoonlijke verzorging). Dit sluit ook aan bij de landelijke ontwikkelingen voor zorg binnen onderwijs. Op dit moment wordt gewerkt aan een wetswijziging voor zorg binnen onderwijs om dit voor alle speciaal onderwijsscholen beter te regelen. In 2026 gaan we met verschillende scholen voor (voortgezet) speciaal onderwijs in onze regio in gesprek om ook daar met collectieve beschikkingsvrije zorg binnen onderwijs te gaan werken. Dit doen we samen met de Buurtteams Jeugd & Gezin, het samenwerkingsverband Stromenland en het samenwerkingsverband V(S)O.

•

We breiden het doorbraakteam verder uit. We breiden het doorbraakteam uit met als doel om meer Nijmeegse huishoudens, die gebruik maken van 5 of meer gemeentelijke regelingen, te helpen en ondersteunen buiten de vaste kaders en werkwijze en op een manier die beter past bij de unieke situatie van deze huishoudens. Door een meer proactieve aanpak en benadering is de verwachting dat we meer huishoudens kunnen bereiken en dat dit zal leiden tot zowel een betere aansluiting op de specifieke hulp/ondersteuningsvragen van een huishouden als zal leiden tot een besparing op zorgkosten.

•

We implementeren de uitgangspunten van het Ecosysteem Mentale Gezondheid (GEM) bij onze jeugd- en gezin partners d.m.v. een ontwerpaanpak. De GEM-aanpak borduurt voort op de nieuwe GGZ zoals die in de volwassenen-sector in opkomst is, gedragen door een aantal innovatieve psychiaters in het land. In Nijmegen maken we de vertaalslag van die beweging naar jeugd en gezin. We leggen de focus op herstel en op de dagelijkse context in plaats van op individuele behandelingen en medicijnen. We verwachten dat we hiermee kinderen en gezinnen sneller en meer kunnen (onder)steunen, zeker nu er sprake is van wachttijden. We beseffen dat dit een cultuurverandering in de sector is en dat het gaat om een veranderingstraject van meerdere jaren. Ook is nog niet helemaal duidelijk hoe het er in de toekomst uit moet komen te zien. Door middel van een ontwerpaanpak oefenen we en leren we in verschillende samenstellingen (lokaal en regionaal) met de diverse uitgangspunten van GEM zoals collectiveren van hulp, voeren van een breed gesprek en stimuleren van lotgenotencontact.

Doel 8.7: Inwoners worden beschermd tegen infectieziekten, ongunstige milieufactoren en seksuele gezondheidsrisico’s Activiteiten  We geven ook in 2026 een regionale opdracht aan de GGD om inwoners te beschermen tegen ziekten en risico’s waar ze zelf niet of nauwelijks invloed op hebben. Dit doen we voor o.a. technische hygiënezorg, integrale seksuele gezondheid, forensische geneeskunde, medische milieukunde, de uitvoering van het

49

rijksvaccinatieprogramma, publieke gezondheid bij incidenten, rampen en crises en het voorkomen en bestrijden van infectiezieken. Doel 8.8: De gezondheid van Nijmegenaren wordt bevorderd door een preventieve basisinfrastructuur en een integrale aanpak. Activiteiten  We bouwen komend jaar verder aan een gezonde en stevige basis van collectieve activiteiten en voorzieningen die gezond opgroeien, gezonde leefgewoonten, mentale gezondheid, gezondheid ouder worden en een gezonde leefomgeving ondersteunen en stimuleren. In 2026 focussen we op: Gezondere keuzes gemakkelijker maken op plekken waar veel kinderen en jongeren komen en het verbeteren van de zorg en ondersteuning aan kinderen en gezinnen waar overgewicht speelt. Blijvende focus op een Rookvrije Generatie door inzet op rookvrije omgevingen, toegankelijk stoppen met roken aanbod en bereiken van kwetsbare groepen. Inzet op NIX18 en alcoholmatiging bij onder andere scholieren, studenten en uitgaanders met STAD (STockholm prevents Alcohol and Drug problems). Versterken van basisvaardigheden zoals lezen en schrijven en de preventie en aanpak van laaggeletterdheid. In gebieden met veel bewoners in kwetsbare omstandigheden is een specifieke wijze nodig om bewoners te bereiken en betrekken. We zetten vaker ervaringsdeskundigen en sleutelpersonen in om beter met inwoners in contact te komen.