Stadsbegroting 2024-2027
Tekst van het document
Activiteiten We bouwen de aanpak van ondermijning uit Om ondermijnende criminaliteit in een vroeg stadium te signaleren en aan te pakken, werken we nadrukkelijk aan preventie. Het is daarbij belangrijk dat we zowel de samenleving als de gemeentelijke organisatie weerbaarder maken. Om onze samenleving weerbaar te maken tegen de invloed van ondermijning, zetten we vooral extra in op bewustwording en handelingsperspectief bij bewoners en in specifieke branches van onze lokale economie. Om onze organisatie weerbaar te maken, maken we ambtenaren alert op signalen en de juiste meldroutes. Naast de inzet van de Wet Bibob en het analyseren van kwetsbaarheden in werkprocessen als (deels) preventieve acties, werken we aan repressieve acties, zoals het organiseren van integrale handhaving om vormen van georganiseerde criminaliteit tijdig te kunnen verstoren. We besteden meer aandacht aan de preventie van digitale criminaliteit De lokale overheid kan hierbij tijdelijk een aanjaagfunctie vervullen met als belangrijkste doelgroepen: jeugd, ouderen en kleine en middelgrote ondernemers. Uit onderzoeken, ook in Nijmegen, blijkt dat dit de gebruikers zijn die online het hoogste risico lopen. Het versterken van risicobewustzijn en handelingsperspectief zijn de speerpunten van een preventieve aanpak op maat.
Daarbij kunnen we volop gebruikmaken van initiatieven en programma’s die reeds op de markt zijn.
27
Doel:
We nemen regie bij de persoonsgerichte aanpak door de samenwerking en afstemming tussen zorg- en strafrechtinterventies in het Veiligheidshuis te organiseren.
Activiteiten We blijven werken aan (nieuwe) oplossingen voor problematiek op het raakvlak van zorg en veiligheid Veel Nijmegenaren weten zich gelukkig prima zelf te redden, maar er zijn ook inwoners die daar niet toe in staat zijn en van wie de problematiek tevens leidt tot maatschappelijke onveiligheid. In deze situaties kiezen we voor een individu- en/of systeemgerichte aanpak. We zetten daarbij in op het tegengaan en voorkomen van ernstige overlast en crimineel gedrag van personen of groepen. Daarbij kijken we met name naar de diepere oorzaken om herhaling en terugval te voorkomen. We verbreden de doorbraakaanpak Met de Doorbraakaanpak wil de gemeente Nijmegen écht maatwerk leveren, en daarbij passende uitkomsten realiseren voor het betrokken huishouden tegen lagere maatschappelijke kosten. We verbreden de nazorg aan ex-gedetineerden Jaarlijks komen circa 250 gedetineerden afkomstig uit Nijmegen uit detentie. Het team nazorg investeert in het contact met deze inwoners en helpt hen bij het versterken van onder andere de inkomenszekerheid bij hun terugkeer naar de samenleving. Tevens helpt deze nazorg om de recidive van criminaliteit en overlast te verminderen. Doel:
We nemen regie bij veiligheidsvraagstukken op straat-, buurt- en wijkniveau door de inzet van de Veiliger Wijkteams
Activiteiten We blijven inzetten op de aanpak van overlasthotspots Overlast is een hardnekkig probleem dat telkens weer op een andere plaats de kop op kan steken. Doordat we structureel extra inzetten op de aanpak van overlasthotspots, kunnen we sneller tot integrale oplossingen komen. We zetten daarbij vooral in op preventie en informatie-uitwisseling en pakken overlast op maat en bij de bron aan. We betrekken bewoners meer bij de aanpak van veiligheidsproblematiek in hun wijk In de Veiliger Wijkteams werken verschillende wijkprofessionals al op een goede manier samen om veiligheidsproblemen aan te pakken in de wijk. Deze manier van werken versterken we verder door de betrokkenheid van bewoners te vergroten. Wij vinden het belangrijk dat bewoners zich sterk betrokken voelen bij hun straat, hun buurt en hun wijk en daar trots op kunnen zijn. Om die betrokkenheid ook breed te organiseren, is het belangrijk dat we bewoners stimuleren om hun verantwoordelijkheid te pakken, met eigen initiatieven te komen en invloed te nemen op vraagstukken die voor de veiligheid van hun woon- en leefomgeving belangrijk zijn. Daarmee investeren we in weerbaarheid. Daarnaast helpen betrokken bewoners ons op hun beurt om onze informatiepositie te versterken. Zo snijdt het mes aan twee kanten. Doel:
Wij kijken bij interventies en maatregelen altijd of ze te verantwoorden zijn zowel met het oog op de kosten voor de burger als gelet op de opbrengst in termen van daadwerkelijke veiligheidswinst.
Activiteiten We blijven inzetten op risicobewustzijn van bewoners, ondernemers en partners Vergunningverlening, toezicht en handhaving ten aanzien van evenementen, horeca en markten zijn in de basis op orde. Dat willen we uiteraard vasthouden, maar nog beter: verder perfectioneren. Risicogestuurd werken is daarvoor een belangrijk thema. In plaats van de strikte focus op de regels willen we dat bewoners, ondernemers en partners kijken naar de risico's. Daarbij is vooral de kans van belang waarin een risico zich voordoet en de maatregelen die eventueel getroffen kunnen worden om dat risico te verlagen. Zo blijven we zorgen voor veilige evenementen, horeca en markten.
28
Ambitie:
We zorgen voor een sterke informatiepositie en voor de samenwerking die hierbij nodig is, zodat tijdig en gericht optreden mogelijk is alvorens een veiligheids- probleem ontstaat of escaleert.
Doel:
We versterken de strategische en tactische informatiepositie van de gemeente en zijn partners om zo fenomenen en achtergronden in beeld te brengen.
Activiteiten We blijven inzetten op het tegengaan van jonge aanwas in de criminaliteit We behoeden onze jeugd tegen (ondermijnende) criminaliteit. Daarmee voorkomen we overlast én voorkomen we dat jongeren afglijden in de criminele wereld. Vroegsignalering en vroeginterventie zijn hierbij cruciaal. De deelname aan het landelijke programma Preventie met Gezag geeft hieraan een stevige impuls. In onze jaarlijkse veiligheidsbrief rapporteren wij uitgebreider over deze en andere ontwikkelingen in het veiligheidsdomein. Daarnaast hebben we eind vorig jaar het nieuwe Integrale Veiligheidsplan vastgesteld, waarin we beschrijven wat onze veiligheidsplannen voor de komende vier jaar zijn. Effecten van prioriteren De vraag en complexiteit in de vorm van begeleiding en informatievoorziening bij de aanvraag en afhandeling van horeca- en evenementenvergunningen is toegenomen. We verkennen of we door een verhoging van de leges de kosten kunnen dekken. Als dat niet lukt, is er een aantal alternatieve oplossingen: Een differentiatie in de legestarieven tussen commerciële evenementen (naar omvang aantal bezoekers en/of oppervlakte evenemententerrein) en kleine niet-commerciële evenementen (zoals buurtbarbecues). Er kan een maximum worden gezet op het aantal evenementen in de stad.
Het advies is dit te doen op alle categorieën; zowel grote evenementen (als Vierdaagse, MOJO concerten) als de kleinere buurtevenementen. Categorieën evenementen vrijstellen van een vergunning. De gevolgen van vrijstellen van een vergunning zijn voor de stad vooral op het gebied van veiligheid, mobiliteit en leefbaarheid.
Samenwerkingen en verbonden partijen
Openbaar Ministerie Politie Belastingdienst Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) (Jeugd)reclassering GGD Gelderland-Zuid Ggz Veilig Thuis
Wat kost het? Financieel overzicht taakvelden Bedragen * €1 mln Baten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal Lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal Saldo van lasten en baten V=voordeel; N=nadeel
Rekening 2022
Begroot 2023
2024
2025
2026
2027
0,0 0,8 0,8
0,0 0,5 0,5
0,0 0,5 0,5
0,0 0,4 0,4
0,0 0,4 0,4
0,0 0,4 0,4
15,8 8,1 23,9 23,1 N
16,4 7,7 24,1 23,6 N
17,7 8,0 25,8 25,2 N
17,6 7,7 25,3 24,9 N
17,6 7,7 25,3 24,9 N
17,6 7,7 25,3 24,9 N
29
Financieel overzicht ambities Bedragen x € 1 mln
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
17,8
17,7
17,7
17,7
7,9
7,6
7,6
7,6
25,8
25,3
25,3
25,3
0,1
0,1
0,1
0,1
0,5
0,3
0,3
0,3
Lasten Actieve burger met verantwoordelijkheid voor veiligheid Lokaal bestuur dat regie neemt, kaders stelt en verbindt Totaal Baten Actieve burger met verantwoordelijkheid voor veiligheid Lokaal bestuur dat regie neemt, kaders stelt en verbindt Totaal
0,5
0,4
0,4
0,4
Totaal per programma
25,2N
24,9N
24,9N
24,9 N
V = Voordeel; N = Nadeel
Veranderingen in de begroting bedragen * 1.000
2024
2025
2026
2027
VGRZ-FLO betalingen
-300
-300
-300
-300
Totaal
-300
-300
-300
-300
VGRZ-FLO betalingen Door landelijke wijzigingen zijn de budgetten voor het Functioneel Leeftijdsontslag (FLO - een soort vroegpensioen voor functies die lichamelijk en psychisch te zwaar zijn om tot de pensioengerechtigde leeftijd vol te houden) van het voormalige gemeentelijke brandweerpersoneel onvoldoende. Jaarlijks vindt er een afrekening plaats. De berekeningen hiervoor worden gemaakt door de VRGZ, vergezeld van een accountantsrapport met bevindingen.
Bezuinigingsopties bedragen * € 1.000
2024
2025
2026
2027
Opheffen afwerkloods
60
80
100
100
Stoppen met cameratoezicht
65
65
65
65
85
85
85
Stoppen met preventie-activiteiten ondermijning Stoppen met overige bijzondere Projecten
150
150
150
150
Stoppen met Veiligheidshuis
100
100
100
100
Deze regels zijn niet verwerkt in de stadsbegroting. Opheffen afwerkloods Besparingen door het afschaffen van de afwerkloods (huur en toezicht). Omdat de kosten bij het afschaffen niet onmiddellijk komen te vervallen, gaan we voorzichtigheidshalve uit van een oplopende besparing. Stoppen met cameratoezicht Aan cameratoezicht zijn relatief hoge structurele kosten verbonden (uitkijken beelden, service, beheer en onderhoud). De vraag is of ze in verhouding voldoende veiligheidswinst opleveren. In termen van objectieve veiligheidswinst is cameratoezicht niet altijd effectief en (deels) ook vervangbaar door maatregelen die minder of geen structurele kosten met zich meebrengen. Te denken valt hierbij aan ingrepen in de openbare ruimte of zintuiglijk beïnvloedende maatregelen. Stoppen met preventie-activiteiten ondermijning Besparingen door te stoppen met IGP (samenwerking met gemeente Rivierenland). De huidige overeenkomst loopt ultimo 2024 af. Deze taken maken onderdeel uit van de aanpak van ondermijningscriminaliteit, maar zijn 30
geen wettelijke taak. De aanpak is gericht op het versterken van de weerbaarheid van onze rechtsstaat, waarbij ook de integriteit van de lokale overheid onder druk kan komen te staan (als we wegkijken van de invloed die ondermijnende criminaliteit heeft op onze lokale samenleving). We kunnen die zorg exclusief tot de strafrechtketen beperken. Dit kan leiden tot een daling van de kansen om maatschappelijke kosten als gevolg van ondermijningscriminaliteit te beperken. Stoppen met overige bijzondere Projecten We ervoor kiezen om te stoppen met diverse taken die geen wettelijke taak zijn zoals het verwijderen van drugsafval of voor incidentele projecten in het kader van bijvoorbeeld openbare orde of veiligheid in de wijken. Het gaat hier vaak om initiatieven waarvoor de verantwoordelijkheid ook buiten de overheid kan worden belegd. Stoppen met Veiligheidshuis In het Veiligheidshuis wordt samengewerkt met regiogemeenten, zorgpartners en justitiepartners. Het vervult een belangrijke rol in de aanpak van multiprobleemgezinnen, criminaliteit en ernstige overlast. In deze samenwerking worden hoge maatschappelijke kosten voorkomen.
Indicatoren 2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
8,1
7,2
7,1
6,3
6,3
5,5
5,7
5,2
6,5
Gemiddelde benchmark
8,1
7,5
7,3
6,9
6,8
6,6
6,1
5,6
6,1
Aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners
5,0
4,0
3,9
3,2
2,5
2,8
1,9
1,5
1,9
Gemiddelde benchmark
5,8
4,8
3,9
3,1
2,8
2,6
2,0
1,4
1,6
Aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners
5,3
4,2
4,1
3,7
3,8
3,6
3,4
2,7
3,3
Gemiddelde benchmark
4,5
4,1
3,8
3,7
4,0
4,0
3,4
2,7
3,7
Aantal vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners
8,8
8,0
8,1
7,0
6,3
6,7
6,9
7,5
7,6
Gemiddelde benchmark
9,7
9,1
8,7
7,7
7,1
8,1
8,1
7,9
8,1
Aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar
15
12
11
10
8
10
9
9
7
Gemiddelde benchmark
18
17
18
17
15
17
16
12
11
384
401
361
140
158
173
187
284
268
325
299
77
89
128
Basisset (BBV):
Gevraagd door raad: Aantal casussen regieteams Aantal Nijmeegse casussen veiligheidshuis Aantal casussen doorbraakaanpak Aantal meldingen ondermijning
133
Toelichting Gemiddelde benchmark Het gemiddelde voor de steden Arnhem, Eindhoven, Enschede, Groningen, Leiden, Maastricht, Nijmegen en Tilburg. Aantal geweldsmisdrijven, diefstallen uit woningen, winkeldiefstallen, vernielingen en beschadigingen (per 1.000 inwoners) Het gaat bij de opgenomen aantallen misdrijven en incidenten om door de politie geregistreerde gevallen. Aantal casussen regieteams Het gaat om de casussen die in het betreffende jaar opgestart zijn plus de casussen die in eerdere jaren opgestart zijn en nog lopen. Er wordt gewerkt aan een verbetering van de registratie van de casussen regieteams. Daarom is er nog geen cijfer voor 2022 beschikbaar.
31
Aantal Nijmeegse casussen veiligheidshuis Het gaat om de Nijmeegse casussen die in het betreffende jaar opgestart zijn plus de casussen die in eerdere jaren opgestart zijn en nog lopen. Het gaat om de casussen Top X aanpak, Top X plus aanpak (gestart in april 2019) en Jeugdbeschermingstafel (gestart in januari 2019). Aantal casussen doorbraakaanpak Opgenomen is het aantal aangemelde casussen. Omdat het gaat om een kortdurende aanpak staat het aantal aanmeldingen min of meer gelijk aan actieve casussen in een jaar. Aantal meldingen ondermijning Ondermijnende criminaliteit is een vorm van zware, georganiseerde criminaliteit. Criminelen maken voor hun illegale activiteiten gebruik van legale bedrijven en dienstverleners. Zo raken onder- en bovenwereld met elkaar vermengd. Concrete voorbeelden van ondermijnende criminaliteit zijn de georganiseerd hennepteelt, mensenhandel en –smokkel, misbruik en fraude binnen de vastgoedsector en witwassen. Meldingen van ondermijning zijn afkomstig van Meld Misdaad Anoniem en het interne Meldpunt Ondermijning. Deze meldingen gaan niet alleen over ondermijnende criminaliteit, maar ook over de zichtbare uitingsvormen hiervan, zoals het dealen van drugs. Aantal overlasthotspots aan einde van jaar (in dat jaar erbij gekomen; in dat jaar afgeschaald) Nog niet opgenomen in het overzicht, omdat dit sinds 2023 wordt bijgehouden.
Een locatie is een overlasthotspot als omwonenden dan wel bezoekers gedurende een langere periode (> 4 weken) een hoge mate van overlast ervaren ten opzichte van andere locaties en/of de voorgaande periode. Het gaat dan met name om (een stapeling van) overlast door personen, zoals overlast door dealen, jeugdoverlast en overlast door personen met verward gedrag. Door deze vormen van overlast kan een gevoel van onveiligheid ontstaan. Andere vormen van overlast, zoals overlast van fietsen, afval en andere vormen van verloedering zijn vaak complementair. Gezamenlijk zorgen deze vormen van overlast voor een vermindering van ervaren leefbaarheid. De ervaren overlast kan resulteren in meldingen over een locatie (bij gemeente of politie), maar signalen van overlast kunnen ook via andere kanalen terecht komen bij de gemeente. Daarom wordt de afweging óf iets een overlasthotspot is bepaald door professionals uit de buurt (in het Veiliger Wijkteam). Hierin wordt harde en zachte informatie meegewogen. Ter aanvulling: er zijn ook overlastplekken die meer incidenteel van aard zijn (<4 weken). Door preventief in te zetten op deze incidentele plekken kan in veel gevallen worden voorkomen dat iets een overlasthotspot wordt. Klik hier voor meer onderzoeksuitkomsten/statistieken over veiligheid: Stads- en Wijkmonitor 2023
32
Economie en toerisme Wat willen we komend jaar bereiken? Ambitie:
We dragen bij aan het creëren en behouden van meer en passende banen en zijn als stad aantrekkelijk voor werkgevers en werknemers.
Doel:
We stimuleren de start en groei van bedrijven in een sterk economisch ecosysteem, met name in de kansrijke Nijmeegse sectoren
Activiteiten We voeren samen met ondernemers een programma uit voor 2024 om de lokale economie een impuls te geven. We blijven inzetten op het organiseren van 'toevallige ontmoetingen' tijdens twee gerichte netwerk- en inspiratiebijeenkomsten per jaar. Met onze subsidie aan de stichting RvN@ dragen we bij aan het versterken van het economisch ecosysteem voor het MKB . Met onze actieve bijdrage aan Logistics Valley regio Nijmegen zorgen we voor versterking van de logistieke sector. Dit doen we samen met het bedrijfsleven en het onderwijs. We nemen actief deel aan de stuurgroep Port of Nijmegen en investeren in een economisch sterke en toekomstbestendige haven. We geven in regionaal verband uitvoering aan de activiteiten uit de Regionale Agenda Arnhem – Nijmegen op de speerpunten Internationale clusters, human capital, duurzame logistiek, versterking werklocaties en Ondernemerschap MKB, bruisende binnenstad en toerisme. Met subsidie aan StartUp Nijmegen ondersteunen we scholieren, studenten, starters en ondernemers bij hun eerste stappen in het oprichten van een bedrijf. Via ons Scale-Up-programma zorgen we voor maatwerk op de thema’s ruimte, talent, financiering en professionalisering voor snelgroeiende bedrijven in de verschillende kansrijke sectoren.
Doel: We versterken de bedrijvigheid en innovatiekracht van de clusters health & high tech Activiteiten We versterken onze speerpunten en zorgen voor een scherpere positionering door samen met onze partners actieplannen te ontwikkelen en uit te voeren. We zijn lid van The Economic Board (TEB) en dragen bestuurlijk en ambtelijk bij aan het ontwikkelen en uitvoeren van de agenda van TEB. We werken samen met de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen om de doelstellingen op het gebied van health en high tech aan te laten sluiten bij de regionale economische ambities. We stimuleren ondernemerschap en dragen bij aan het aantrekken van bedrijven door financieel bij te dragen aan Briskr. We investeren met partners in de kwaliteit en groei van onze campussen als cruciale plek voor bedrijvigheid en innovatie binnen de clusters health en high tech. Dit doen we onder andere door een Gebiedsvisie voor Campus Heijendaal op te stellen en uitvoering te geven aan de Ontwikkelvisie Winkelsteeg. We stimuleren open innovatie door financieel bij te dragen aan het Chip Integration Technology Center (CITC). We investeren in de samenwerking tussen de Nijmeegse campussen door regie te nemen om te komen tot samenwerking onder de noemer ‘campus Nijmegen’.
We dragen bij aan projecten die als doel hebben te zorgen voor een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt binnen de sectoren health en hightech. Doel: We dragen bij aan de kwalitatieve match tussen de Nijmeegse beroepsbevolking en banen Activiteiten We ondersteunen de initiatiefnemers van Via-T in het ontwikkelen van hét kenniscentrum voor circulaire en duurzame bouw en techniek.
33
We implementeren via het Regionaal Mobiliteitsteam de geleerde lessen van de pilot Honk1 in de verdere ontwikkeling van het Regionaal Werkcentrum. We verkennen en ondersteunen nieuwe initiatieven als deze kansrijk zijn om beweging te krijgen op de arbeidsmarkt. We dragen bij aan programma’s om de positie van techniek en ICT in het onderwijs te bevorderen. We starten met het opzetten van een traineeprogramma en het verbeteren van de integratie en huisvesting voor expats. Het project Lifeport welcome center draagt hiertoe bij en is succesvol gestart. We dragen bij aan de samenwerking met Werkbedrijf, UWV, universiteit, HAN en ROC waarbij we elkaar versterken. We gaan het gesprek aan om grote (ruimtelijke) projecten, die onze stad gaat uitvoeren, te versterken op Human Capital. We investeren, samen met de afdeling publiekszaken, de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en de Radboud Universiteit in het Lifeport Welcome Center en betrekken daarbij actief de regio(gemeenten).
Doel:
We ondersteunen ondernemers en bedrijven, waarbij we kansen benutten om ondernemerschap en innovatie te stimuleren
Activiteiten We bezoeken actief bedrijven en investeren in het relatiemanagement. We verzorgen de dienstverlening via het OndernemersPunt. We ondersteunen Start Up Nijmegen als stichting en bij diverse projecten, zoals het buddynetwerk, partnernetwerk, StartUp junior en ‘Word je eigen baas’ We ondersteunen projecten van ondernemers die bijdragen aan het versterken van ondernemerschap en innovatie. We ondersteunen snelgroeiende bedrijven bij hun toekomstperspectieven. We onderzoeken de mogelijkheden om het aanvragen van vergunningen door bedrijven te vergemakkelijken. Voor de stad zijn de bedrijven belangrijk, maar dit geldt ook voor de kennisinstellingen. We investeren in een duurzame relatie met deze instellingen. We stimuleren ondernemerschap, vooral projecten die door ondernemers zelf zijn aan gedragen, en kijken daarbij met nadruk ook naar sociaal/impact ondernemerschap en projecten in de creatieve sector. We zetten ondernemers aan meer duurzaam te ondernemen en mogelijkheden voor circulair ondernemen te benutten. Doel: We zorgen voor goede en duurzame werklocaties Activiteiten Het Ondernemersfonds voorziet in de financiering van het werklocatiemanagement. We ondersteunen initiatieven om het werklocatiemanagement te professionaliseren. We monitoren de aantrekkelijkheid van ons vestigingsklimaat en benutten kansen om de werklocaties te verbeteren.
We hebben een onderzoek laten doen naar de kantorenmarkt. De resultaten zijn een bouwsteen voor de Omgevingsvisie en worden o.a. gebruikt voor de gebiedsvisies Stationsomgeving en Campus Heijendaal. Op de belangrijkste werklocaties in de stad zijn de meeste banen geconcentreerd. We hebben een scan laten maken van het huidige aanbod aan werklocaties in de stad om in beeld te brengen wat de sterke en zwakke punten zijn. De resultaten zijn bouwstenen voor de Omgevingsvisie . Daarnaast stellen we op basis van de resultaten een uitvoeringsprogramma op, gericht op verdere versterking van de werklocaties. We versterken de economische positie door te investeren in professionalisering van het havenmanagement voor een toekomstbestendige haven. Waarbij op een aantal onderwerpen wordt samengewerkt met Tiel en Arnhem. We dragen bij aan de uitwerking van de gebieds- en ontwikkelvisies in bestemmingsplannen van onder andere Winkelsteeg, Engieterrein, Stationsomgeving en De Grift. Ook geven we Winkelcentrum Dukenburg een impuls samen met BRO/Stadskracht. We zorgen daarbij voor een goede en duurzame inbedding van de economische functies.
34
We stemmen in regionaal verband, vraag en aanbod van werklocaties op elkaar af. In 2024 werken we samen aan een nieuw Regionaal Programma Werklocaties. Dit RPW krijgt meer kwalitatieve accenten . We investeren € 3,8 miljoen in een duurzaam bedrijvenpark De Grift/Rietgraaf met o.a. een aantrekkelijke groene ruimte. We werken een revitaliseringsplan voor de bestaande terreinen de Rietgraaf en industrieterrein Oosterhout uit. Belangrijk is dat het oude deel van de Grift goed aansluit bij het nieuwe bedrijventerrein de Grift en de zittende bedrijven daar goed kunnen blijven ondernemen. We werken aan de realisatie van het nieuwe terrein de Grift als een aantrekkelijke vestigingslocatie voor logistieke dienstverleners die passen bij ons lokale en regionale DNA. Daarnaast biedt de Grift ruimte voor vestiging/uitbreiding van lokale bedrijven. Op basis van de in 2021 uitgevoerde quickscans verduurzaming bedrijventerreinen kunnen we ondernemers handvatten bieden bij het verduurzamen van de bedrijventerreinen TPN-West, Winkelsteeg, de Grift en Bijsterhuizen. We ondersteunen duurzame en circulaire projecten en initiatieven van bedrijven en instellingen.
Doel: We investeren in onze aantrekkelijke en gastvrije binnenstad Activiteiten We bereiden grote ingrepen in de openbare ruimte voor, zoals de herinrichting van de BurchtstraatAugustijnenstraat-Plein 1944, Ziekerstraat, Joris Ivensplein, Westelijke Waalkade, Vlaams Kwartier en de ringstraten. Vergroening, klimaatadaptatie en kwaliteitsverbetering staan hierbij voorop. We hebben een agenda voor de Binnenstad 2026 opgesteld, die de koers beschrijft voor de langere termijn en voeren in 2024 een breed palet aan acties uit op het gebied van ondernemerschap, groen, bereikbaarheid, levendigheid en een schone en prettige binnenstad. Een groene binnenstad draagt bij aan leefbare binnenstad. We willen de binnenstad aanzienlijk vergroenen en doen dit zelf (met gemeentelijk groen en bomen) én met bewoners en ondernemers via een stimuleringsprogramma. We steunen het Huis voor de Binnenstad om tot een nog betere samenwerking te komen met ondernemers, vastgoedeigenaren en anderen in de binnenstad. We innen reclamebelasting ten gunste van het binnenstadsfonds. Waar nodig pakken we leegstand aan. Gebieden waar grote leegstand ontstaat transformeren we naar andere functies. We geven initiatieven in leegstaande panden een kans. Voor een schone en prettige binnenstad is een prettig verblijfsklimaat een belangrijke vereiste.
Dit vraagt om kleine ingrepen als bankjes, toiletten en verlichting. We hebben het vastgoedeigendom in de binnenstad in kaart gebracht. We kijken naar belemmeringen en kansen, ook van het huidige bestemmingsplan. Tegelijkertijd gaan we voorzichtig om met het toevoegen van nieuwe winkelmeters. We zetten in op betere samenwerking met vastgoedpartijen. Voor bezoekers is het belangrijk om snel op de plek van bestemming te komen. Dit vraagt om een “logische binnenstad”. We investeren in reeds bestaande wegbewijzering en routes en verbeteren deze, daar waar dat nodig is. We geven fietsers- en scooterparkeren de ruimte om zich goed te kunnen bewegen in de binnenstad. Ook stellen we de bewaakte fietsenstallingen ruimer open en voeren we publieksacties uit om mensen hier beter op te wijzen. We starten de voorbereidingen om de binnenstad in de toekomst autoluw te maken, waarbij we onder andere op zoek gaan naar mogelijkheden voor minder parkeervoorzieningen, voor goede transferia met een overstap naar frequent OV. Ook bekijken we de mogelijkheden voor het inzetten van zogenaamde hop on – hop off busjes. Ambitie:
We dragen de stad met trots uit en hebben een krachtig (inter)nationaal profiel
Doel: Activiteiten
We profileren de unieke kracht van health & high tech
35
Samen met Arnhem, OostNL, de Groene Metropool Regio, The Economic Board en de provincie werken we aan een krachtige nationale en internationale regioprofilering We zoeken aansluiting bij landelijke initiatieven van NBTC en NFIA om ook daar onze H&HT sectoren te profileren Met het Health & High Tech spoor op IntoNijmegen zorgen we ervoor dat de innovaties van onze clusters health en high tech ook bij het grotere publiek bekend worden We ondersteunen evenementen die bijdragen aan de profilering van de clusters, zoals het Health Valley event en de RF-conferentie. We organiseren een ‘health en hightech weekend’ waarin een innovatief thema, bedrijf of instelling centraal staat en benutten hierbij de ervaring die we in 2023 hebben opgedaan bij het eerste health en hightech weekend met het thema ‘Parkison op Maat’. Door een subsidie aan INNOVATE stimuleren we de verbinding tussen wetenschap en ondernemerschap rondom urgente en relevante thema’s zoals AI. We profileren Nijmegen als innovatieve kennisstad samen met onze kennisinstellingen en lokale bedrijven tijdens de Vierdaagse(feesten).
Doel: We profileren Nijmegen als oudste stad van Nederland met een jong en bruisend karakter Activiteiten We werken samen met evenementen die bijdragen aan de profilering van Nijmegen als oudste en jonge bruisende stad. We werken samen met Arnhem en omliggende gemeenten aan diverse projecten om de vrijetijdseconomie te versterken, onder andere op het gebied van duurzaamheid. We doen dit steeds op drie schaalniveaus: Arnhem-Nijmegen, Rijk van Nijmegen en Nijmegen. Versterking van de vrijetijdseconomie vindt ook plaats aan de hand van diverse projecten uit de nog op te stellen Uitvoeringsagenda vrijetijdseconomie. We actualiseren de beleidslijn rond hotels en andere horeca. Deze actualisatie levert bouwstenen op voor de nieuwe Omgevingsvisie. We gaan door met succesvolle projecten zoals bijvoorbeeld de schrijfopdrachten en de Vrede van Nijmegen Penning. We geven via Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen invulling aan regionale toeristische promotie voor het Rijk van Nijmegen. Hierbij zorgen wij ervoor dat deze toeristische promotie aansluit bij onze Uitvoeringsagenda Citymarketing 2030. Doel:
We versterken ons evenementenklimaat en stimuleren evenementen die bijdragen aan het profiel van onze stad
Activiteiten We geven uitvoering aan de convenanten die zijn afgesloten met de organisatoren van de Zevenheuvelenloop, MOJO/EDH, Stichting, de Vierdaagsefeesten en Stichting DE 4DAAGSE. We hebben (meerjarige) subsidierelaties met organisatoren van evenementen, te weten Stichting de Vierdaagsefeesten en Stichting DE 4DAAGSE. We zijn opdrachtgever voor de kermis en geven hiermee uitvoering aan het nieuwe plan voor de kermis. We beheren de evenementen in onze stad via een evenementenkalender. Zo voeren we regie over ons evenementenaanbod volgens de in het evenementenbeleid vastgelegde voorrangscriteria. We houden het locatiegebonden evenementenbeleid actueel en gaan op zoek naar nieuwe evenementenlocaties in de openbare ruimte. Na het succesvolle circulaire bekerproject tijdens de Vierdaagse gaan we aan de slag met nieuwe manieren om evenementen te verduurzamen. We stimuleren evenementenorganisatoren om hun evenement toegankelijk te houden voor iedereen. Het aanbod in de winterperiode gaan we versterken door de Nijmeegse Winterweken te laten ontwikkelen de komende 3 jaren en koppelen dit aan het Glazen Huis.
36
We onderzoeken de economische en toeristische impact van onze evenementen door middel van effectmetingen.
Samenwerkingen en verbonden partijen Om bovenstaande ambities waar te maken werken we samen met ondernemers, ondernemersverenigingen, kennisinstellingen, het onderwijsveld, uitvoerende organisaties zoals Werkbedrijf Rijk van Nijmegen en Oost NL, andere overheden en maatschappelijke organisaties. Er zijn drie verbonden partijen actief in het economisch domein: stichting RvN@, The Economic Board en stichting Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen (TVAN).
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen is in het programma Wonen en Stedelijke ontwikkeling toegelicht. De GMR heeft inhoudelijke raakvlakken met diverse programma's.
Stichting RvN@ Stichting RvN@ is een bottom-up beweging die innovatie, sociale en economische groei in het Rijk van Nijmegen actief stimuleert. Ondernemers, overheid, organisaties, investeerders en kennisinstellingen/studenten werken over gemeentelijke en sectorale grenzen heen samen om nieuwe en bestaande initiatieven met elkaar te verbinden en door te ontwikkelen. De focus hierbij ligt bij het MKB. Het meerjarenplan RvN@ 2020-2022 is uitgewerkt naar een Groeistrategie 2022-2026 . Hierin worden de mogelijkheden voor een lange termijn financiering van RvN@ als een triple helix organisatie (overheid, onderwijs, ondernemers) op een rij gezet. We ondersteunen RvN@ ook in 2023 financieel en doen volop mee.
The Economic Board The Economic Board is een triplehelix-samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen en bedrijven in de regio Arnhem-Nijmegen, met Wageningen. The Economic Board zet zich op diverse manieren in voor de economische groei van de regio en de profilering van de regionale sterkten in onder andere Den Haag, Düsseldorf en Brussel. De focus ligt daarbij op de speersectoren Food, Health, High Tech en Energy en de cross-overs daartussen. Binnen deze sectoren liggen de beste kansen voor innovatie, meer bedrijvigheid en werkgelegenheid. Daarnaast werkt The Economic Board ook aan een aantal randvoorwaardelijke clusters die essentieel zijn voor het versterken en laten bloeien van de speerpuntsectoren. Op dit moment gaat het hier om de clusters Slimme Duurzaamheid en Arbeidsmarkt.
Stichting Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen (TVAN) TVAN verzorgt de toeristische promotie, marketing en gastheerschap voor het Rijk van Nijmegen. Op dit moment vindt opdrachtverlening aan TVAN plaatst op de basis van een gemeenschappelijke regeling, samen met de andere gemeenten in het Rijk van Nijmegen. We hebben afgelopen jaar gewerkt met een nieuwe duidelijkere opdracht aan TVAN, in nauw overleg met de regiogemeenten. Dit gaan we ook doen in 2023. Het opstellen van onze eigen uitvoeringsagenda zal daarbij gaan gelden als nieuw uitgangspunt voor deze regionale samenwerking.
Wat kost het? Financieel overzicht taakvelden Bedragen * €1 mln
Rekening 2022
Begroot 2023
2024
2025
2026
2027
Baten 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijfsloket 3.4 Economische promotie Totaal
0,2 0,0 0,6 0,9 1,6
0,0 0,0 1,1 1,0 2,1
0,0 0,0 0,7 1,0 1,7
0,0 0,0 0,7 1,0 1,7
0,0 0,0 0,7 1,0 1,7
0,0 0,0 0,7 1,0 1,7
Lasten 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijfsloket
5,5 0,4 0,4
6,3 0,5 1,0
4,8 0,6 0,4
4,7 0,6 0,4
5,0 0,6 0,4
5,4 0,6 0,4
37
Bedragen * €1 mln 3.4 Economische promotie Totaal Saldo van lasten en baten V=voordeel; N=nadeel
Rekening Begroot 2022 2023 2,1 2,1 8,4 9,8 6,8 N 7,7 N
2024 1,8 7,7 5,9 N
2025 1,8 7,5 5,8 N
2026 1,8 7,8 6,1 N
2027 1,8 8,3 6,5 N
Financieel overzicht ambities Bedragen x € 1 mln
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
5,7 2,0 7,7
5,5 2,0 7,5
5,8 2,0 7,8
6,3 2,0 8,3
We dragen bij aan 10.000 extra banen We dragen de stad met trots uit Totaal
0,4 1,3 1,7
0,4 1,3 1,7
0,4 1,3 1,7
0,4 1,3 1,7
Totaal per programma
5,9N
5,8N
6,1N
6,5 N
Lasten We dragen bij aan 10.000 extra banen We dragen de stad met trots uit Totaal Baten
V = Voordeel; N = Nadeel
Veranderingen in de begroting bedragen * 1.000
2024
2025
2026
2027
Minder opbrengsten kermis Ophogen Ondernemersfonds Democratiefestival Besparing actieplan Hartje Nijmegen (irt ondernemersfonds!)en eco.visie
-135 -100 160
-135 -100 160 100
-135 -100 160 100
-135 -100 160 100
Totaal
-75
25
25
25
Minder opbrengsten kermis De inkomsten van de kermissen (Najaarskermis en Zomerkermis) stagneren. Zeker met de herinrichting van Kelfkensbos zullen groeimogelijkheden nog verder afnemen. Ophogen ondernemersfonds Het aantal werklocaties is fors toegenomen (o.a. De Grift, NYMA). Daarnaast hebben ook de ondernemersverenigingen te maken met algehele kostenstijgingen, waardoor het budget niet meer toereikend is voor professioneel werklocatiemanagement. Werklocaties vervullen een wezenlijke rol in de grote opgaven van de stad: groei van de stad, werkgelegenheid (ook voor praktisch opgeleiden), verduurzaming/energietransitie en klimaatadaptatie. Er ligt een grote opgave om werklocaties te verdichten/intensiveren. Een goed georganiseerd bedrijfsleven ondersteund door professioneel parkmanagement is een voorwaarde om deze rol en ambities te kunnen oppakken. Voor de tranche ondernemersfonds 2024 worden in het najaar aanvragen ingediend, we verwachten een overtekening van het fonds. De verhoging van de contributie vanuit ondernemersverenigingen is geen optie. De ondernemersverenigingen kunnen amper “hun broek ophouden”. Daarnaast hebben de besturen van de ondernemersverenigingen zeggenschap hierover, niet de gemeente Nijmegen. Een verhoging van de contributie zal mogelijk ten koste gaan van lidmaatschappen van de vereniging.
We willen met ingang van 2024 € 100.000 extra beschikbaar stellen voor het Ondernemersfonds door te herprioriteren binnen de actielijnen van de economische visie en het actieplan voor de Binnenstad. Middelen voor Hartje Nijmegen zetten we vanaf 2025 in voor het Ondernemersfonds.
38
Democratiefestival Besparing op dit onderdeel levert geen probleem op. De hoofdfinancier van het festival (ministerie van BZK) heeft zich teruggetrokken. Het festival gaat niet door. De bezuiniging kan ingeboekt worden. Besparing actieplan Hartje Nijmegen (irt ondernemersfonds!)en economische visie We zullen opnieuw de subsidie aan het Huis van de Binnenstad in combinatie met het Actieplan Hartje Nijmegen 2025-2026 bekijken. Hiermee kunnen we, in combinatie met een bijdrage uit de Economische visie, vanaf 2025 € 125.000 besparen.
Bezuinigingsopties bedragen * € 1.000
2024
2025
2026
2027
Stichting 4 daagse
50
50
50
50
Stichting ACBN
50
50
50
50
Democratiefestival
160
160
160
160
Besparing actieplan Hartje Nijmegen (irt ondernemersfonds en eco.visie
125
125
125
125
Met uitzondering van de grijze regels zijn de opties niet verwerkt in de stadsbegroting. De grijze regel is reeds (deels) ingezet door het college. Stichting 4 daagse en Stichting ACBN Deze geringe bezuiniging ad € 50.000 voor de periode 2024 tot en met 2026 tast niet de continuïteit aan, maar de activiteiten in het kader van de vierdaagse feesten staan financieel onder druk. Dat geldt voor de totale begroting en ook voor de opbouw van een gezonde bedrijfsvoering. De omvang van het eigen vermogen rechtvaardigt dat een periodieke bezuiniging overwogen kan worden waarbij er mogelijk een iets groter bestanddeel van de kosten doorbelast dient te worden aan de markt. We subsidiëren niet stichting ACBN (koepel van de organisatie) maar Stichting Vierdaagse feesten. Beide ombuigingsmogelijkheden gaan in tegen de oproep van de stichtingen. De financiële druk in de evenementenwereld is enorm toegenomen en in de bespreking met ondernemers eerder dit jaar in relatie tot het 10 jaren plan, is het idee geopperd van ondernemers om al dan niet richting de raad de stappen om de betaalbaarheid van de organisatie Stichting Vierdaagse feesten onder de aandacht te brengen. De gevoeligheden die gepaard gaan met het visitekaartje van de stad en de afhankelijkheid van diezelfde ondernemers, maakt dit geen goede zet.
Een beperkte verlaging van de subsidies (10% voor de Vierdaagse feesten en 16% voor st. DE4DAAGSE) voelt als een symbolische handeling. Democratiefestival De besparing op dit onderdeel levert geen probleem op. De hoofdfinancier van het festival (ministerie van BZK) heeft zich teruggetrokken en het festival gaat niet door. De bezuiniging kan ingeboekt worden. Besparing actieplan Hartje Nijmegen (irt ondernemersfonds)en economische visie We zullen opnieuw de subsidie aan het Huis van de Binnenstad in combinatie met het Actieplan Hartje Nijmegen 2025-2026 bekijken. Hiermee kunnen we, in combinatie met een bijdrage uit de Economische visie, vanaf 2025 € 125.000 besparen.
Indicatoren 2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar
108,7
111,4
115,1
117,4
123,1
129,2
135,9
140,2
148,7
Gemiddelde benchmark
111,1
114,0
118,8
121,5
127,0
131,8
138,5
145,1
152,9
Functiemenging
55,8
55,4
54,9
55,4
55,8
55,9
55,8
56,1
56,9
Gemiddelde benchmark
55,7
55,6
55,6
56,0
56,3
56,5
56,3
56,4
56,9
Basisset (BBV):
Gevraagd door raad:
39
Percentage winkeloppervlak dat langer dan een jaar leegstaat
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
8,2%
9,0%
7,8%
7,5%
6,9%
5,6%
6,1%
5,6%
4,2%
spanningsindicator voor krapte op arbeidsmarkt in Rijk van Nijmegen verhouding horeca/detailhandel in Stadscentrum (vestigingen)
zeer krap 50%/ 50%
50%/ 50%
54%/ 46%
57%/ 43%
64%/ 36%
65%/ 35%
69%/ 31%
71%/ 29%
72%/ 28%
Toelichting Gemiddelde benchmark Het gemiddelde voor de steden Arnhem, Eindhoven, Enschede, Groningen, Leiden, Maastricht, Nijmegen en Tilburg. Functiemenging De functiemengingsindex weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen in de stad. Bij een waarde van 50 zijn er evenveel banen als woningen. Bij een waarde boven de 50 zijn er meer banen dan woningen (alle benchmarksteden scoren boven de 50). Percentage winkeloppervlak dat langer dan een jaar leegstaat Het percentage betreft alle winkelgebieden in de stad (niet alleen de binnenstad) en geeft de stand van zaken in januari weer. Spanningsindicator voor krapte op arbeidsmarkt in Rijk van Nijmegen Het UWV berekent een spanningsindicator voor de krapte op de arbeidsmarkt door het geschatte aantal openstaande vacatures te delen door het aantal personen dat op hetzelfde moment korter dan 6 maanden WW ontvangt. De spanning wordt getypeerd, variërend van ‘zeer ruim’ tot ‘zeer krap’. De spanningsindicator wordt niet apart voor Nijmegen berekend, wel voor het Rijk van Nijmegen. De bij de indicator opgenomen typering heeft betrekking op het vierde kwartaal van 2022.
Ieder kwartaal wordt de spanningsindicator geactualiseerd (zie: https://www.werk.nl/arbeidsmarktinformatie/dashboards/spanningsindicator) Verhouding horeca/detailhandel in Stadscentrum (vestigingen) 2022: van het totaal aantal horecavestigingen en winkels in Stadscentrum is 72% een horecavestiging en 28% een winkel (2022); als we kijken naar het totale oppervlak aan horecavestigingen en winkels, dan is in 2022 35% van het oppervlak horeca en 65% winkel. Klik hier voor meer onderzoeksuitkomsten/statistieken over economie en toerisme: Stads- en Wijkmonitor 2023
40
Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg Wat willen we komend jaar bereiken? Inleiding Het programma Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg is een breed en veelomvattend programma dat een groot deel van het sociaal domein omvat. Zodoende zijn keuzes die we in dit programma maken van grote invloed op het leven van inwoners. Het programma focust zich op het bevorderen van welzijn en het bieden van passende ondersteuning aan inwoners. Deze ondersteuning bieden we via een brede waaier aan voorzieningen om mensen zoveel mogelijk mee te laten doen. We hebben een opgave geformuleerd rondom de sturing op de brede sociale basis. Het achterliggende doel is om de eigen mogelijkheden tot participatie voor inwoners te vergroten en inclusie te bevorderen. Dit doen we door middel van een passend netwerk aan voorzieningen en tegelijkertijd ruimte laten voor bewonersinitiatieven en onderlinge steun. Wanneer mensen het onvoldoende op eigen kracht kunnen, bieden we maatwerkondersteuning. Dit varieert van een fysieke voorziening als een traplift, tot hoogspecialistische jeugdhulp. We proberen de toegang tot deze maatwerkvoorzieningen adequaat en laagdrempelig te organiseren. Ambitie:
We hebben wijken met een vitaal & gezond leefklimaat waar inwoners zich thuis voelen en mee kunnen doen
Doel: Wij stimuleren positieve en samenhangende ontwikkeling in iedere wijk/buurt. Activiteiten We bevorderen het meedoen in de wijk In 2024 blijven we volop inzetten om alle Nijmegenaren prettig te laten leven en meedoen in hun wijk en in de stad. Hierop wordt in alle stadsdelen ingezet. Enkel voorbeelden zijn: We hebben in het stadsdeel Noord de behoefte aan ruimte voor jongeren in de openbare ruimte onderzocht. In 2024 maken we een planning voor realisatie van de gewenste aanpassingen in de openbare ruimte en in het aanbod van jongerenwerk, buurtsport of clubs en verenigingen in Nijmegen Noord. Uitgangspunt is dat jongeren bewoners zijn en er ruimte nodig is waar ze kunnen hangen of sporten en elkaar ontmoeten, zonder dat ze als overlastgevend worden ervaren. Dit betekent dat we ook omwonenden betrekken bij de aanpak. We werken in 2024 aan de samenwerking tussen de sociale wijkondernemingen in oud west. Dit zijn plekken waar veel verschillende bewoners samenkomen voor activiteiten en ontmoeting. We vergroten zo de herkenbaarheid en hopen op meer deelnemers bij de activiteiten zodat meer inwoners aansluiting vinden. Ook in andere wijken wordt bekeken wat sociale ondernemingen kunnen betekenen voor het verankeren van informele verbindingen in de wijk. In de wijk Weezenhof in Dukenburg komt een nieuw onderkomen voor het Huis van Weezenhof.
Hierdoor waarborgen we de initiatieven die door vrijwilligers zijn opgezet in een tijdelijk onderkomen. Deze waardevolle initiatieven bevorderen cohesie en ontmoeting in de wijk voor verschillende leeftijds- en doelgroepen. Daarbij wordt tevens samengewerkt met andere maatschappelijke diensten om te komen tot een stevige verankering in de wijk. We verbeteren het welzijn van onze inwoners in onze wijken via stadsdeelprogrammeren De sturing op de sociale basis vindt steeds meer in de wijken plaats. In drie stadsdelen (Lindenholt, Zuid en Oost) hebben we samen met inwoners en organisaties (welzijn, gezondheid, cultuur, sport, etc.) een start gemaakt met stadsdeelprogrammeren voor volwassenen. Na een gezamenlijk uitgevoerde analyse van de belangrijkste speerpunten, maken we in 2024 de stadsdeelplannen gereed en starten we met de uitvoering ervan. Met deze werkwijze willen we de inzet van bewoners en organisaties richten op de meest belangrijke speerpunten en de meest effectieve aanpakken.
41
We investeren in een doorontwikkeling van het preventieplatform jeugd In bijna alle gebieden van Nijmegen is het preventieplatform jeugd actief. Aan dit preventieplatform nemen de diverse professionals uit de wijk deel die betrokken zijn bij het opvoeden en opgroeien van de jeugd. Denk hierbij aan jongerenwerkers, jeugdcoaches en de buurtsportcoaches. Op basis van een gedegen analyse stellen zij gezamenlijke prioriteiten voor de wijk. In 2024 gaan we een nieuwe werkwijze invoeren waarbij er meer recht wordt gedaan aan de leefwereld van jongeren en de stedelijk georganiseerde partners. Doel:
Wij versterken de mogelijkheden in een wijk/buurt voor bewoners om mee te doen en verantwoordelijkheid te nemen als zij dit willen.
Activiteiten We werken aan ruimte voor ontmoeten In juni 2023 is het nieuwe verhuurkader ‘Een ruimte huren in een gemeentelijk wijkcentrum in Nijmegen’ vastgesteld door het college. We werken dit jaar aan de invoering hiervan, zodat vanaf huurseizoen 2024-2025 het nieuwe kader volledig toegepast wordt. Doel is dat bewoners samen activiteiten organiseren. Daarnaast wordt wijkcentrum ’t Oude Weeshuis verbouwd, met als doel het wijkcentrum toekomstbestendig te maken, met ruimtes die voor meerdere doeleinden en gebruikers geschikt zijn. Doel: We dragen bij aan een gezonde leefomgeving, zowel in fysiek als sociaal opzicht Activiteiten We zetten gezondheid meer centraal in ons omgevingsbeleid Een gezonde leefomgeving heeft een prominente plek in de Omgevingswet en vormt ook bij de uitvoering van de gezondheidsagenda 2021-2024 een belangrijk speerpunt. Met de komst van het Gezond en Actief Leven-Akkoord (GALA) en de daarbij behorende Specifieke Uitkering (SPUK) van Rijksmiddelen, breiden we de inzet van de GGD uit om ons te adviseren bij een aantal belangrijke processen, zoals de actualisatie van de Omgevingsvisie, het opstellen van een Omgevingsplan en verschillende gebiedsvisies. In 2024 werken we verder aan het toegankelijk en aantrekkelijk maken van de openbare ruimte, zodat die uitnodigt tot Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten (BOSS). Ambitie:
We zorgen dat inwoners eigen regie kunnen voeren over hun leven, gezin en gezondheid en actief deel kunnen nemen aan de maatschappij. Men heeft respect voor elkaar en ondersteunt elkaar.
Doel: We ondersteunen ontmoeting, participatie en vrijwilligerswerk Activiteiten We ondersteunen sociale wijkvoorzieningen Sociale wijkondernemingen leveren een belangrijke bijdrage aan het versterken van de sociale basis en inwonerparticipatie in verschillende stadsdelen. De komende tijd inventariseren we hoe we deze sociale wijkondernemingen zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. We stimuleren een toekomstbestendig vrijwilligersklimaat We zien als gemeente veel ontwikkelingen in de samenleving met betrekking tot het vrijwilligerswerk. De druk op vrijwilligers(organisaties) neemt enerzijds toe door een grotere behoefte aan vrijwillige inzet, anderzijds hebben organisaties steeds meer moeite met het werven van nieuwe vrijwilligers. We werken toe naar een toekomstbestendig vrijwilligersklimaat in Nijmegen. Doel: We stimuleren activiteiten die inclusie bevorderen Activiteiten We maken werk van de inclusie voor mensen met een beperking In 2024 werken we verder aan de uitvoeringspunten van het Actieprogramma inclusie, gericht op mensen met een beperking. Dit doen we samen met ervaringsdeskundige inwoners en de betrokken maatschappelijke partners. 42
Belangrijke speerpunten zijn: bewustwording, toegankelijke communicatie en de inzet van ervaringsdeskundigen. Ook gaan we de inzet van ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid in het sociaal domein versterken, op basis van de Handreiking ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid. Daarnaast onderzoeken we hoe we zo goed mogelijk gebruik kunnen maken van ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid in onze eigen organisatie. Versterken antidiscriminatie We geven aandacht aan ons koloniaal- en slavernijverleden en hoe dit doorwerkt in de huidige tijd, onder meer door middel van herdenkingen, gesprekkenen tentoonstellingen. Daarnaast gaan we met partners en inwoners een plan opstellen, gericht op het voorkomen en tegengaan van discriminatie. Met behulp van de extra beschikbare rijksmiddelen en middelen uit het coalitieakkoord gaan we in 2024 dialoogbijeenkomsten over discriminatie, preventie en educatie organiseren. We werken aan de inclusie van lhbtiq+ personen In 2024 gaan we samen met het regenboognetwerk de acceptatie van seksuele, gender-, en seksediversiteit bevorderen, op basis van de Regenboogagenda 2021-2024. We richten ons hierbij in het bijzonder op het ondersteunen van de lhbtiq+ gemeenschap bij de toename van incidenten en polarisatie rondom lhbtiq+ thema’s.
Daarnaast onderzoeken we de veiligheid en het welzijn van lhbtiq+ personen in Nijmegen, door middel van de lhbtiq+ monitor. We verlenen een meerjarige subsidies aan COC Regio Nijmegen en Stichting Roze Woensdag om de inzet binnen het regenboognetwerk duurzaam te versterken. In 2024 starten we tevens met de verkenning hoe er vervolg kan worden gegeven aan de huidige Regenboogagenda. We gaan maatregelen bepalen om inclusie van jonge kinderen te verbeteren. Steeds meer jonge kinderen stromen vanwege achterstand en gedragsproblemen, ontwikkelingsachterstanden en beperkingen vanuit de kinderopvang door naar specialistische zorgvoorzieningen. Vanuit deze voorzieningen stromen zij bijna altijd door naar het speciaal onderwijs of speciaal basisonderwijs. Voor sommige kinderen is dit ook de best passende route. Maar met deze groeiende zogenaamde ‘onderinstroom’ in deze onderwijstypes zit de regio Nijmegen boven het landelijke gemiddelde. We gaan onze netwerksamenwerking rondom jonge kinderen versterken en gaan samen met onze partners acties en maatregelen bepalen om te komen tot zo regulier mogelijke kinderopvang en onderwijs voor ieder jong kind. Doel: We stimuleren zelfstandigheid en zelfredzaamheid van onze (wijk)bewoners Activiteiten We houden het welzijn van ouderen op peil.
In 2024 continueren we de capaciteitsuitbreiding van het ouderenadvies en breiden het aantal ontmoetgroepen voor ouderen in de verschillende stadsdelen nog verder uit. Daarmee helpen we kwetsbare ouderen en ouderen met geheugenklachten zo lang mogelijk thuis te blijven wonen. We gaan onderzoeken of het groeiend aantal ouderen in relatie tot bijvoorbeeld de woonopgave aanleiding is voor verdere aanpassingen van onze inzet. We ontwikkelen een integrale ketenaanpak rond valpreventie, bewegen en gezonde voeding We willen het risico op vallen onder ouderen voorkomen door algehele gezondheidsbevordering, beweging en het voorkomen van ondervoeding. We maken het valpreventieaanbod laagdrempeliger. We hebben hierbij oog voor de gehele doelgroep ouderen, met bijzondere aandacht voor kwetsbare ouderen. In 2024 starten we samen met de GGD met een integrale ketenaanpak valpreventie, bewegen en gezonde voeding voor ouderen. We continueren en verbeteren onze inzet op de inburgering en integratie van onze nieuwkomers De Wet inburgering 2021 is nog niet zo lang geleden in werking getreden en dat betekent dat er nog doorontwikkeling nodig is op het gebied van inburgering en integratie van statushouders en gezinsmigranten. Zo gaan we onder andere ons aanbod uitbreiden van ‘duale trajecten’; het combineren van het leren van taal met participatie.
Tot slot gaan we in 2024, door onder andere de toenemende druk op de asielketen, een integrale aanpak op de verschillende leefdomeinen zoals onderwijs, huisvesting en werk voortzetten en verder ontwikkelen.
43
Doel: We stimuleren informele hulp en mantelzorg Activiteiten We werken aan toekomstbestendig mantelzorgbeleid We ronden in 2024 de evaluatie van het huidige mantelzorgbeleid af. We onderzoeken of dit aanbod voldoende aansluit op de wensen en behoeften van mantelzorgers. We blijven mantelzorgers ondersteunen bij de uitvoering van de zorgtaken. In 2024 werken we op basis van de evaluatie toe naar toekomstbestendig mantelzorgbeleid. Doel: We versterken het opvoedklimaat rond gezinnen, in wijken en scholen Activiteiten We versterken de mogelijkheden voor ieder kind om mee te doen in de eigen wijk en te werken aan talentontwikkeling We verwachten vanaf schooljaar 2024 – 2025 een nieuwe werkwijze te hebben rond de brede scholen. Het doel van deze nieuwe werkwijze is dat we de ontwikkelkansen van Nijmeegse kinderen willen vergroten, door de beschikbare middelen op een andere en efficiëntere manier te besteden. We zetten in op een kansrijke start voor iedereen We realiseren een nieuw consultatiebureau in de wijk Dukenburg, zodat er meer gezinnen in de wijk (eerder) gezien kunnen worden. De nieuwe locatie zal meer spreekruimtes hebben waardoor de achterstanden weggewerkt kunnen worden en JGZ hun preventieve werk op het gebied van gezondheid en ontwikkelingsachterstanden in dit stadsdeel goed kunnen voortzetten.
Daarnaast blijven we actief met het programma Kansrijke Start, waarbij de eerste 1000 dagen van het kind centraal staan. Het programma wordt onderdeel van de agenda voor het jonge kind. We continueren en borgen de inzet van het jongerenwerk in het voortgezet onderwijs We zetten de extra coalitiemiddelen in om gelijkwaardige kansen in en rondom het onderwijs te stimuleren en vergroten. We werken toe naar een samenhangende aanpak met integrale en duurzame inzet, in die wijken waar het risico op achterstanden groot is, met als doel gelijkwaardige kansen in en aansluitend op het onderwijs. We kiezen vooral voor het versterken en verder ontwikkelen van bestaande initiatieven en aanpakken rond drie programmalijnen: iedereen kan meedoen, iedereen kan groeien en iedereen kan hulp krijgen. Een van de concrete activiteiten in dit plan is de inzet van jongerenwerk op de Nijmeegse middelbare scholen. We borgen de inzet en resultaten voor 2024 en verder. Doel:
We beschermen inwoners tegen infectieziekten, ongunstige milieufactoren en seksuele gezondheidsrisico’s
Activiteiten We hebben aandacht voor gezondheidsrisico’s Op basis van de Wet publieke gezondheid (Wpg) zorgen we via de GGD voor infectieziektebestrijding. Onder de infectieziektebestrijding hoort volgens de Wpg in ieder geval: het nemen van algemene preventieve maatregelen op het gebied van infectieziekten; bestrijden van tuberculose en seksueel overdraagbare aandoeningen; en bron- en contactonderzoek bij meldingen. In Nijmegen kunnen jongeren met vragen over seksualiteit (gratis en anoniem) advies krijgen op ons Sensespreekuur. Daarnaast verzorgt de GGD ook soa-testen en –behandeling voor jongeren en (andere) risicogroepen. Doel:
We realiseren een preventieve basisinfrastructuur ter bevordering van de volksgezondheid via een integrale aanpak
Activiteiten We bieden via de GGD voorlichtings- en preventieprogramma’s aan De afdeling Gezond Leven van de GGD ontwikkelt voorlichtings- en preventieprogramma’s voor diverse doelgroepen. Deze programma’s maakt de GGD in samenwerking met scholen (Gezonde School) en gemeenten (Gezonde Wijk). Zo werken we in Nijmegen aan een gezonde leefstijl voor alle inwoners.
44
Doel:
We verkleinen de gezondheidsverschillen door inwoners met verhoogde gezondheidsrisico’s extra te ondersteunen
Activiteiten We verbeteren gezondheid in de stadsdelen We gaan met onze partners door met de diverse initiatieven op de speerpunten gezond en veilig opgroeien, gezond gedrag, mentale gezondheid en gezond met een beperkt budget. Zo werken we met de gezondheidsagenda 2021-2024 aan gezondheidswinst voor iedereen. Uitdaging is om in 2024 e.v. meer samenhang te creëren in de aanpak rond preventie en gezondheidsverschillen Hiervoor is het Gezond en Actief Leven (GALA)plan opgesteld. In ieder stadsdeel, iedere wijk en iedere buurt verschilt de gezondheidssituatie en liggen er unieke kansen voor gezondheidsbevordering en -bescherming. Via stadsdeelprogrammeren en de preventieplatforms analyseren we hoe we de gezondheid in de kwetsbare stadsdelen kunnen verbeteren. Hierbij hebben thema’s als mentale gezondheid, middelengebruik, en gezondheidsvaardigheden vooral onze aandacht. Verder gaan we actief aan de slag met het inrichten van regionale ketenaanpakken voor Kansrijke Start, gezond gewicht jeugd en de doorontwikkeling van de Gecombineerde Leefstijl Interventies. Doel: We dragen bij aan dierenwelzijn en stimuleren een diervriendelijke (leef)omgeving Activiteiten We blijven werken aan (het bevorderen van) dierenwelzijn De nieuwe uitvoeringsagenda gaat in 2024 van start waarmee we de uitvoering van de wettelijke taken gaan versterken.
Vanuit de nieuwe uitvoeringsagenda werken we onder meer aan huisvesting voor de Dierenambulance Nijmegen e.o. (DAN), maken we een integraal plan voor overlastgevende dieren en hebben we aandacht voor huisdieren in armoede. Doel:
We zorgen dat kinderen en hun ouders dichtbij en deskundig worden ondersteund als zij problemen ervaren met opvoeding, ontwikkeling, zelfredzaamheid en participatie in de samenleving
Activiteiten We zetten de doorontwikkeling van de Buurtteams Jeugd en Gezin voort De Buurtteams Jeugd en Gezin zijn per 1 januari 2024 tweeëneenhalf jaar operationeel. De opzet en werkwijze is al in grote mate conform de eisen die de Hervormingsagenda Jeugd stelt aan stevige lokale toegangsteams. De twee belangrijkste thema’s voor de doorontwikkeling blijven basishulp en veiligheid. We gaan zorgen dat de Buurtteams Jeugd en Gezin nog minder verwijzen naar aanvullende zorg en meer zelf basishulp bieden, op een laagdrempelige wijze, zonder indicaties en nabij onze inwoners. Naast een opgavegerichte sturing en investering in vakmanschap door de Buurtteams Jeugd en Gezin zelf, blijven we daartoe ook aan andere knoppen draaien. We zetten de budgetplafonds voor begeleidingsaanbieders en de handhaving ervan voort en we richten ons contractmanagement op efficiënte uitvoering door zorgaanbieders. We maken afspraken met andere verwijzers (met name huisartsen) en ontwikkelen het collectief aanbod vanuit de stadsdeelprogrammering in de sociale basis. Het vakmanschap op het gebied van veiligheid wordt versterkt met gerichte trainingen voor de gezinswerkers van de Buurtteams Jeugd en Gezin, we zettenfunctionarissen veiligheid in in ieder Buurtteam Jeugd en Gezin en maken duidelijke samenwerkingsafspraken met onder meer Veilig Thuis, de Gecertificeerde Instellingen en de Regieteams.
We gaan in 2024 door met het ontwikkelen van de aanpak voor volwassenen in de GGZ in de wijk. We gaan aan de slag met de aanpak van de wachtlijsten in de JeugdGGZ Eén van de manieren waarop we de wachtlijsten willen aanpakken is de implementatie van het Ecosysteem Mentale Gezondheid (GEM), ook wel de nieuwe ggz genoemd. Het GEM-gedachtegoed wil leren hoe we in plaats van diagnostisch/medisch denken over normale levensvragen en opgroeiproblemen dit kunnen gaan ‘normaliseren’, waarin tegenslagen en lijden onderdeel zijn van het leven en men ondersteuning kan halen in de eigen leefomgeving. Deze ondersteuning hoeft niet altijd een behandeling te zijn. We zullen hiertoe starten door het oprichten van ‘ateliers’ waarin de onderdelen van het ecoysteem worden vertaald en ingevoerd binnen onze regio. 45
Doel:
We zorgen dat volwassenen dichtbij en deskundig worden ondersteund als zij problemen ervaren met zelfredzaamheid en participatie in de samenleving
Activiteiten We innoveren met de Buurtteams volwassenen We willen dat onze inwoners regie kunnen voeren over hun eigen leven. Als dit niet vanzelf gaat dan geven de Buurtteams Volwassenen laagdrempelige indicatievrije kwalitatieve basishulp. De Buurtteams Volwassenen werken in 2024 aan innovatie door het verder ontwikkelen van blended care (mix van persoonlijke en digitale hulp) en collectieve hulp en we starten een pilot met volledige digitale begeleiding. Hiermee verbreden we het kwalitatieve indicatievrije aanbod waardoor we preventiever werken en zetten we de beschikbare professionals zo efficiënt mogelijk in. Doel: