Stadsbegroting 2022-2025

28

Naar aanleiding van de uitspraak van de arbitragecommissie heeft het Rijk besloten om voor 2022 extra middelen beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de Jeugdwet, voornamelijk bedoeld ter compensatie van de tekorten. Voor Nijmegen betekent dit dat we €15 miljoen extra ontvangen. We lossen hiermee het tekort Jeugd structureel op. In 2022 wegen we af of we aan de hand van de landelijke ontwikkelagenda Jeugd die 1 januari 2022 gereed moet zijn, aanvullende interventies op het jeugdbeleid willen inzetten met eventuele bijbehorende nieuwe taakstellingen. Versterking sociale basis Naast de reguliere activiteiten kenmerkt 2022 zich door de uitvoering van de volgende activiteiten: We werken gericht aan een Sterke Sociale Basis We zijn in 2020 gestart met het visietraject op de sociale basis, in afstemming met (vertegenwoordigers van) inwoners en onze uitvoeringspartners. In Samen werken, samen sterk staat stadsdeelprogrammering onder procesregie van de gemeente centraal. Het bijbehorende subsidieafwegingskader wordt in 2021 en 2022 verder uitgewerkt en definitief gemaakt. In 'Samen werken, samen sterk' gaan we gericht werken aan een inclusieve en veerkrachtige stad en een sterke sociale basis. In de uitvoering en samenwerking staat stadsdeelprogrammering centraal. Het bijbehorende subsidieafwegingskader wordt in 2021 en 2022 verder uitgewerkt en definitief gemaakt.

We zetten de transformatie van wijkaccommodaties verder door Wij gaan in 2022 verder met het transformeren van onze wijkaccommodaties. Wijkcentra waar vrijwel geen wijkactiviteiten meer plaatsvinden, krijgen een andere functie. Daarbij zorgen we ervoor dat we alle nog bestaande activiteiten voor en door de wijkbewoners in goed overleg naar andere locaties verplaatsen. We dragen bij aan een gezonde leefomgeving We zijn gestart met de uitvoering van de gezondheidsagenda 2021-2024 die in afstemming met onze interne en externe partners is opgesteld en in april 2021 is vastgesteld door de raad. Daarbij vormt een Gezonde leefomgeving een van de speerpunten voor 2022 en verder. Zo gaan we verder met het stimuleren van actief bewegen door de omgeving aantrekkelijk te maken om te wandelen of fietsen. Met onze partners in Groen, gezond en in beweging richten we ons bijvoorbeeld op een gezond en duurzaam voedselaanbod dichtbij onze inwoners. We peilen of er draagvlak is voor initiatieven als buurtmoestuinen, voedselbossen en stadslandbouw.

We zetten in op gezondheidswinst voor iedereen Bij de uitvoering van de Gezondheidsagenda 2021-2024 richten we ons vanaf 2022 naast een gezonde leefomgeving op het continueren van diverse activiteiten op het gebied van: gezond en veilig opgroeien, gezond gedrag, mentale gezondheid, gezond ouder worden, gezond met een beperkt budget en gezond werkgeverschap. Per speerpunt geven we met onze partners tevens nieuwe activiteiten vorm, met het doel gezondheidspreventie en gezondheidswinst voor iedereen. We starten met de uitvoering inclusieagenda’s In 2021 zijn twee inhoudelijke inclusieagenda’s vastgesteld, die we in 2022 gaan uitvoeren: 1. Het Actieprogramma Inclusie in het kader van het VN-verdrag handicap. We werken met onze partners en ervaringsdeskundigen aan de uitvoeringspunten van dit Actieprogramma, gericht op mensen met een beperking. In 2022 starten we onder meer met het versterken van de inzet van ervaringsdeskundigen in het sociaal domein. Dat doen we aan de hand van onze visie die we 2021 in samenwerking met regiogemeenten hebben opgesteld. 2. De Regenboogagenda 2021-2024.

In 2022 werken we samen met het Regenboognetwerk aan 8 thema’s, waarbij we vooral inzetten op de speerpunten als: zorg & welzijn, bi-culturele LHBTIQ+-mensen (LHBTIQ+ staat hierbij voor lesbisch, homoseksueel, biseksueel, transgender, intersekse, queer en andere (nonbinaire) seksuele en genderidentiteiten) en veiligheid.

29

We zijn gaststad voor de EuroGames 2022 Ook vindt in 2022 het meerdaagse internationale regenboog- sportevenement EuroGames plaats, waarmee we uitstralen dat Nijmegen zowel een Sport- als een Regenboogstad is! Voorafgaand aan het evenement, is voor 2021 en 2022 een side-eventprogramma opgezet voor de gehele provincie Gelderland. We zorgen voor een betere aansluiting tussen jeugdhulp en onderwijs In 2021 zijn er werkgroepen gevormd waarin gemeenten, scholen en het samenwerkingsverband samen kijken naar de (verbetering van) aansluiting jeugdhulp en onderwijs. In 2022 starten we met pilots om deze verbinding te verbeteren. We verfijnen op basis van praktijkervaring de werkwijze van het Buurteam Jeugd & Gezin Per 1 januari 2022 is het Buurtteam Jeugd &Gezin een halfjaar operationeel. 2022 en verder benutten we om de werkwijze van de Buurtteams verder door te ontwikkelen, mede op basis van een actief leerproces gericht op praktijkervaringen, samen met onze partners. We hebben nieuwe (regionale) contracten voor ambulante jeugd-GGZ In 2021 hebben we de jeugd-GGZ (Geestelijke Gezondheidszorg) samen met de regiogemeenten opnieuw aanbesteed. Deze contracten gaan per 1 januari 2022 in. Het zijn langdurige contracten en kunnen maximaal 9 jaar gelden. Samen met de gecontracteerde partijen blijven we werken aan de transformatie binnen de jeugdGGZ.

We voeren de Wet verplichte GGZ in nauwe samenwerking met ketenpartners en regiogemeenten in Gelderland-Zuid uit In 2021 heeft een evaluatie van de uitvoering van de Wvggz plaats gevonden, waaruit bleek dat de uitvoering op hoofdlijnen goed verloopt en er geen aanleiding was voor grote aanpassingen in de wijze waarop de Wvggz-taken zijn georganiseerd. Deze werkwijze zetten we in 2022 door. Er komt een multidisciplinair WijkGGZ-team We realiseren in 2022 samen met zorgverzekeraars en ketenpartners in alle stadsdelen in aansluiting op de Buurtteams een multidisciplinair wijkGGZ-team om te zorgen voor een sluitend netwerk in wijken voor mensen met psychische kwetsbaarheid die zelfstandig wonen. De wijkGGZ-teams zullen in eerste instantie beperkt van opzet zijn; de teams zullen vooral meerwaarde hebben vanwege de multidisciplinaire (combinatie van ggz, verslaving en verstandelijke beperking) expertise, consultatie & advies en kortdurende interventies die op wijkniveau beschikbaar komen. We besteden de nieuwe contracten voor de dyslexiebehandeling van jeugdigen met ernstige enkelvoudige dyslexie regionaal aan Samen met de regio Rijk van Nijmegen voeren we deze aanbesteding uit. De contracten kunnen niet meer verlengd worden na 31 december 2022, de nieuwe contracten gaan per 1 januari 2023 in. De input van externe partners als het onderwijs worden hierin meegenomen.

We starten met de uitvoering van de Nieuwe wet inburgering (nWi) Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet inburgering in werking. Voor statushouders die onder deze nieuwe wet vallen, organiseren we een brede intake en een inburgeringstraject gericht op zowel taal als participatie. Hiervoor hebben we met de regiogemeenten in het rijk van Nijmegen taaltrajecten ingekocht en afspraken gemaakt met onder meer het WerkBedrijf en onderwijsinstellingen. Daarnaast continueren we onze aanpak voor de groep, waarvoor de oude wet nog geldt. We zorgen voor goede en herkenbare dienstverlening welzijn aan ouderen

30

Per 2022 organiseren we de ouderenadviseurs separaat van de Buurtteams, waardoor ze voor zowel onze oudere inwoners als de ketenpartners makkelijker te vinden zijn. Ook zorgen we voor toegankelijke dagbesteding voor ouderen, verspreid over de stad. Hiervoor sluiten we nieuwe subsidiecontracten af met de zorgaanbieders. We pakken de uitvoeringsagenda Dierenwelzijn op In 2021 hebben we de uitgangspunten van ons dierenwelzijnsbeleid vastgesteld, met daaraan gekoppeld een uitvoeringsagenda voor 2021 en 2022. We richten ons onder meer op het realiseren van een Nijmeegs platform Dierenwelzijn en het informeren van alle Nijmegenaren over deze agenda. Verdere ondersteuning en hulp voor jeugd en gezin Naast de reguliere activiteiten kenmerkt 2022 zich door de uitvoering van de volgende activiteiten: We ontwikkelen een lokale aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling In 2021 hebben we een regionale aanpak ‘Samen voor een thuis zonder geweld 2021-2025’ ontwikkeld. In 2022 bouwen we hierop verder om ook een lokale aanpak te ontwikkelen. We zetten de wervingscampagne voor pleegzorg voort We doen dit zodat er meer aandacht, kennis en bekendheid rondom pleegouderschap komt. We hopen dat hierdoor meer mensen zich aanmelden als pleegouder, zodat er meer pleeggezinnen komen voor kinderen op de wachtlijst.

We evalueren de inzet en de werkwijze van de Verwijsindex Risicojongeren (VIR) De VIR is een landelijk hulpmiddel om onderlinge afstemming tussen professionals te versterken. Het is een wettelijk verplicht instrument. In 2022 evalueren we de werking van dit instrument in onze regio, samen met onze samenwerkingspartners. We werken vanaf 1 januari 2022 volgens de nieuwe Wet wijziging woonplaatsbeginsel Dit houdt in dat wij als gemeente vanaf 1 januari 2022 verantwoordelijk zijn voor jeugdigen die ten tijde van de hulpvraag ingeschreven zijn in Nijmegen, óf direct voorafgaand aan een indicatie voor verblijf ingeschreven stonden in Nijmegen. Voorheen werd de verantwoordelijke gemeente bepaald aan de hand van de woonplaats van de gezaghebbende ouder(s)of voogd. We dragen regionaal en bovenregionaal bij aan passende hulp in complexe situaties Dit doen wij onder andere in het regionaal expertiseteam, het Overleg Passende Hulp, zodat regionaal samengewerkt wordt tussen zorgaanbieders, verwijzers en uiteindelijk kinderen en hun gezinnen. Dit met het doel om regionaal passende hulp te realiseren en te leren van deze complexe casussen. We zijn daarnaast opdrachtgever en medeontwikkelaar van een bovenregionaal expertisecentrum/netwerk in Gelderland.

Dit expertisecentrum/netwerk biedt consultatie en advies en helpt bij het organiseren van passende hulp en kennisdeling voor een zeer kleine groep kinderen en jongeren bij wie het in de regio Rijk van Nijmegen niet lukt om passende hulp te organiseren. We werken vanaf 2022 in heel Gelderland met uniforme contracten, tarieven en heldere samenwerkingsafspraken met de Gecertificeerde Instellingen (GI) voor jeugdbescherming Voorheen waren er bovenregionaal grote verschillen in tarieven, contracten en de samenwerking in de praktijk. In de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming zijn er op bovenregionaal niveau uniforme afspraken gemaakt over en met de Gecertificeerde Instellingen. We verbeteren aandacht en zorg voor kwetsbare gezinnen In 2022 werken we intensiever samen met Gecertificeerde Instellingen, Veilig Thuis, Raad voor de Kinderbescherming en lokale teams in zogenaamde toekomsttuinen. Met deze afspraken kunnen

31

jeugdbeschermingsorganisaties investeren in hun personeel en de caseload van jeugdbeschermers verlagen. We kunnen sneller ingrijpen op signalen van onveiligheid en daarmee het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen omlaag brengen. Ook kunnen we de inzet van (hoog)specialistische jeugdzorg efficiënter organiseren en daarmee de administratieve lasten verlagen. Al deze elementen zorgen voor het hogere doel: het verbeteren van aandacht en zorg voor kwetsbare gezinnen. We verzorgen voor Gelderland de coördinatie voor de uitvoering van de uitkering uitbreiding acute jeugd-GGZ De uitkering loopt van 1 juli 2021 tot en met 31 december 2022. Met deze specifieke uitkering wordt enerzijds beoogd dat de ambulante én klinische crisiscapaciteit in de acute jeugd-ggz wordt uitgebreid, en anderzijds dat de druk op de acute jeugd-GGZ wordt verlicht door uitbreiding van reguliere behandelcapaciteit. In Gelderland wordt uitvoering gegeven aan deze uitkering door zorgaanbieders GGNet en Karakter. We evalueren netwerk Tussen Wal en Schip Bij de overgang van de jeugdhulp voor de leeftijd 18-/18+ zien we nog knelpunten. Hiervoor hebben we nieuw leven geblazen in het netwerk Tussen Wal En Schip (TWES) en het bijbehorende casusoverleg. In dit netwerk en casusoverleg benaderen we problemen in overgang naar zelfstandigheid bij jongeren richting volwassenheid.

Dit doen we vanuit de zogenaamde big 5 (support, wonen, werk & inkomen, onderwijs en zorg & welzijn). We gaan dit netwerk en bijbehorend casusoverleg in 2022 evalueren en doorontwikkelen, met als doel de ondersteuning van deze jongeren te verbeteren. Verdere ondersteuning en hulp aan volwassenen/wonen met zorg Naast de reguliere activiteiten kenmerkt 2022 zich door de uitvoering van de volgende activiteiten: We creëren een solide basis voor de regionale samenwerking beschermd wonen en maatschappelijke opvang per 2023 We werken de gemaakte afspraken over regionale samenwerking inzake beschermd wonen en maatschappelijke opvang verder uit en zorgen voor een regionale begroting, zodat we per 2023 de rol van centrumgemeente kunnen blijven vervullen en de zorg aan de inwoners van Nijmegen (en regio) wordt gecontinueerd. We wijzigen de toegang tot ‘klassieke’ Wmo voorzieningen (hulpmiddelen, hulp bij huishouden e.d.) Met het afschaffen van de sociale wijkteams en het oprichten van de Buurtteams is ook besloten dat wij als gemeente de toegang tot ‘klassieke’ Wmo voorzieningen met ingang van 1 januari 2022 weer zelf gaan verzorgen. We blijven dit wijkgericht doen en sluiten nauw aan bij de Buurtteams, maar de medewerkers zijn weer in dienst van de gemeente zelf. Uitgangspunt hierbij is adequate dienstverlening aan onze inwoners.

We realiseren en continueren wonen met zorg en ondersteuning Bij woon-zorgopgaven op de woningmarkt spelen landelijke, regionale en lokale, alsmede kwantitatieve als kwalitatieve vraagstukken. Om hier resultaten te bereiken werken we nauw samen met inwoners(organisaties), gemeenten in onze regio, woningcorporaties, ontwikkelaars en een breed scala aan andere (zorg)instellingen en organisaties. We blijven ons in 2022 gericht inzetten voor huisvesting van doelgroepen met een hulpvraag en de (groeiende groep) ouderen. We maken ruimte om de woonmogelijkheden van deze doelgroepen in de bestaande voorraad en bij nieuwbouw te vergroten. In 2022 continueren we in dit kader Binder (wonen in oude belastingkantoor) en starten we met Droombankje, een tussenvoorziening voor economisch daklozen. Aandachtgroepen voor 2022 zijn verder statushouders, die ook zijn aangewezen op betaalbare woonruimte. Op basis van de ontwikkelvisie Winkelsteeg werken we aan de voorbereiding van de transformatie van dit gebied om zo ruimte te bieden aan werken, wonen en (maatschappelijke) voorzieningen. Vooruitlopend daarop werken we in 2022 samen met de woningbouwcorporatie aan de afronding van de realisatie van circa 500 flexibele woningen, NDW21. Dit wordt een gemengde, leefbare wijk in het hart van Winkelsteeg.

32

We zijn gestart met de bouw van de zorgwoningen voor dak- en thuislozen met zware psychische/psychosociale problematiek in Nijmegen-Noord en in de Weezenhof. We organiseren passende ondersteuning bij het wonen voor deze doelgroep. Ook in de regio kijken we naar mogelijkheden om deze bijzondere woonvorm te realiseren en sluiten we aan bij lokale initiatieven. We breiden het aantal trajecten Housing First verder uit in Nijmegen en in de regio. Housing First is een vorm van wonen met ambulante, intensieve begeleiding en bedoeld voor dakloze mensen met meervoudige problemen, waarbij de toewijzing van een woning de start is van een traject waarbij zelfstandig wonen het doel is. We gaan door met de ambulantisering: van beschermd wonen naar beschermd thuis We willen zorg dichtbij de inwoners organiseren. Noodgedwongen (tijdelijke) verhuizingen naar instellingen willen we indien mogelijk voorkomen. We breiden daarom het aantal beschermd thuis plekken verder uit en brengen waar mogelijk het aantal beschermd wonen plekken verder terug. We verminderen de druk op de opvang en borgen de winteropvang voor daklozen De maatschappelijke opvang staat onder druk omdat er meer daklozen zijn. We verminderen deze druk door enerzijds meer aandacht te vragen en projecten op te starten om het wonen (al dan niet met begeleiding) te faciliteren zoals Droombankje en Binder.

Anderzijds doen wij dit door (tijdelijk) te zorgen voor extra opvangplekken. Tegelijkertijd zorgen wij voor een adequate winteropvang waarbij we rekening houden met eventuele coronamaatregelen. We verbeteren hulp aan straatsekswerkers De tippelzone blijft open en wij blijven zorg en ondersteuning bieden aan straatsekswerkers. Wel zetten wij hierbij de komende periode in op het ontwikkelen van een hulpmethodiek die meer aansluit bij deze doelgroep om hun meer en beter te motiveren om uit het straatsekswerk te stappen. Schuldhulpverlening Naast de reguliere activiteiten kenmerkt 2022 zich door de uitvoering van de volgende activiteiten: We investeren in laagdrempelige en effectieve ondersteuning bij (dreigende) financiële problemen: vroeger, sneller en beter Het huidige beleidsplan financiële dienstverlening en schuldhulpverlening loopt af in 2022. Samen met relevante partners werken we in 2022 aan een nieuw beleidsplan voor de periode 2023 – 2026. Hierin staat hoe gemeente Nijmegen het beleid voor integrale schuldhulpverlening vorm geeft. Het geeft uitvoering aan de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en onze ambities voor de komende jaren. Het uitgangspunt is laagdrempelige en effectieve ondersteuning voor onze inwoners, waaronder ook de inzet van de financieel experts in de wijk (FEW) bij (dreigende) financiële problemen: vroeger, sneller en beter.

We implementeren de Wet adviesrecht gemeenten bij schuldbewind Op basis van deze wet kunnen gemeenten de rechtbank adviseren of iemand met problematische schulden hulp moet krijgen van een beschermingsbewindvoerder. Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan het convenant met de bewindvoerders. Hierin maken we eenduidige afspraken met de bewindvoerders over in-, door- en uitstroom van inwoners voor een zo goed mogelijke dienstverlening en het sneller regelen van schulden. We optimaliseren de keten van schulphulpverlening aan ondernemers De coronacrisis had een groot effect op ondernemers. In 2020 en 2021 moesten veel zelfstandigen een beroep doen op steunmaatregelen vanuit het Rijk. In 2022 wordt duidelijk welk effect het wegvallen van deze steunmaatregelen heeft. Om te voorkomen dat problematische schulden ontstaan en om te zorgen dat ondernemers met geldzorgen en/of schulden zo goed mogelijk worden geholpen werken we proactief aan het verbeteren van de keten.

33

Samenwerkingen en verbonden partijen We kunnen onze doelstellingen niet alleen bereiken. We werken samen met netwerkpartners en andere programma’s binnen de gemeente. We zijn aanwezig in de wijk en betrekken inwoners bij ontwikkelingen in de stad. Zo hebben we de laatste jaren geïnvesteerd in de samenwerking met inwoners, inwonersorganisaties en met maatschappelijke bewonersbedrijven, zoals BUUR, Wijkatelier en de Broerderij. Ook geven we subsidies aan inwonersmagazines en wijkwebsites. We werken samen met een groot aantal maatschappelijke instellingen, stichtingen en verenigingen. We hebben subsidierelaties met een aantal grote welzijnsinstellingen zoals Bindkracht10 en Sterker sociaal werk voor onder meer de uitvoering van welzijnswerk in de wijk. Ook geven wij opdracht aan Stichting Oidos en Stichting Buurtteamorganisatie Volwassenen voor de uitvoering van de Buurtteams. We werken samen met de GGD voor onder andere de inzet van jeugdartsen, het bestrijden van infectieziekten en de toegang tot beschermd wonen en maatschappelijke opvang. We werken samen met Straatdokters, die zich in zetten voor de gezondheid van daklozen. We subsidiëren grote zorginstellingen voor maatschappelijke opvang.

Op grond van de Wmo en de Jeugdwet kopen we regionaal zorg in bij een groot aantal aanbieders die zorg leveren op het gebied van beschermd wonen, ambulante Wmo, huishoudelijke hulp, ambulante jeugdhulp en jeugdzorg met verblijf. We werken nauw samen met onderwijsinstellingen, woningcorporaties, verzekeraars en het Werkbedrijf Rijk van Nijmegen. Voor de uitvoering van het Wmo- en Jeugdwet-vervoer werken we samen met de bedrijfsvoeringsorganisatie doelgroepenvervoer regio Arnhem Nijmegen (BVO DRAN). In 2021 hebben we de samenwerking met huisartsen geïntensiveerd door een stadsbrede inzet van de praktijkondersteuners huisartsenzorg jeugd te realiseren. Huisartsen zijn onder andere verantwoordelijk voor verwijzing naar de Jeugdwet en naar de volwassen GGZ. Om de veiligheid van onze inwoners te kunnen waarborgen werken we intensief samen met Veilig Thuis waar kindermishandeling en huiselijk geweld gemeld kan worden. We subsidiëren verschillende gecertificeerde instellingen voor de uitvoering van (preventieve) jeugdbescherming en jeugdreclassering. Ook werken we samen met politie en justitie. In 2021 hebben we grote stappen gezet in het vormgeven van de regionale samenwerking rondom beschermd wonen en maatschappelijke opvang met de regio Nijmegen en Rivierenland.

Nijmegen blijft acteren als centrumgemeente, maar de samenwerking met de regio intensiveert omdat gemeenten per 2023 een grotere (budget)verantwoordelijkheid krijgen dan voorheen.

34

Wat kost het? Bedragen * €1 mln

Rekening Begroot 2020 2021

2022

2023

2024

2025

Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipati 6.2 Wijkteams 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.81 Geëscaleerde zorg18+ 6.82 Geëscaleerde zorg187.1 Volksgezondheid

37,9 9,3 7,5 40,0 34,6 77,8 23,6 8,3 239,0

40,5 10,3 6,5 41,3 28,0 79,7 21,9 8,9 237,2

40,1 15,9 6,9 38,9 34,4 69,0 24,3 8,8 238,2

39,2 19,3 7,2 35,4 30,3 76,7 24,4 8,7 241,1

38,5 22,2 7,3 31,9 29,0 77,5 24,3 8,7 239,6

38,7 22,3 7,2 32,2 27,8 77,5 24,3 8,7 238,7

4,4 0,0 0,5 2,0 0,0 4,1 1,3 0,2 12,6 226,4 N

5,6 0,0 0,3 1,6 0,3 3,1 1,7 0,3 13,0 224,2 N

5,5 0,0 0,3 1,3 0,0 2,8 0,0 0,1 10,1 228,2 N

5,3 0,0 0,3 1,3 0,0 2,6 0,0 0,1 9,6 231,5 N

5,3 0,0 0,3 1,3 0,0 2,6 0,0 0,1 9,6 229,9 N

5,3 0,0 0,3 1,3 0,0 2,6 0,0 0,1 9,6 229,1 N

baten

lasten

saldo

Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipati 6.2 Wijkteams 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.81 Geëscaleerde zorg18+ 6.82 Geëscaleerde zorg187.1 Volksgezondheid Saldo van lasten en baten V=voordeel; N=nadeel

Financieel overzicht ambities Ambities/doelen; bedragen * € 1 miljoen Vitaal woon & leefklimaat in wijken Positieve ontwikkeling in wijk

0,0

0,2

0,2 n

Versterkte mogelijkheden in de wijk

5,1

10,4

5,3 n

Ontmoeting en participatie

0,0

2,7

2,7 n

Participatie en acceptatie

0,1

3,0

2,9 n

Zelfstandigheid en zelfredzaamheid

0,0

5,4

5,4 n

Informele hulp en mantelzorg

0,0

5,1

5,1 n

Sterk opvoedklimaat

0,3

7,2

6,9 n

Bescherming gezondheid inwoners

0,1

1,1

1,0 n

Basisinfrastructuur volksgezondheid

0,0

6,5

6,5 n

Verkleinen gezondheidsverschillen

0,0

0,2

0,2 n

Uitvoeringskosten

0,2

12,7

12,4 n

Bijdragen aan dierenwelzijn

0,0

0,2

0,2 n

Zelfstandig wonen en participeren

1,1

34,3

33,2 n

Voorkomen van schulden

0,0

0,4

0,4 n

Ambulante jeugdhulp en dagbesteding

0,0

33,2

33,2 n

Passende hulp vanuit WMO en Jeugdwet

0,0

0,4

0,4 n

Ondersteuning mobiliteitsproblemen

0,3

5,4

5,1 n

Ondersteuning kinderen en ouders

0,0

8,0

8,0 n

Hulp bij schulden

0,0

1,2

1,2 n

Ondersteuning volwassenen

0,0

6,7

6,7 n

Gezonde fysieke leefomgeving Eigen regie, respect en onderlinge steun

Ondersteuning volwassenen, gezinnen en kinderen

35

Ambities/doelen; bedragen * € 1 miljoen

baten

lasten

saldo

Minder kinderen in verblijf

0,0

17,6

17,6 n

Verbeterde veiligheidkseten

0,0

6,4

6,4 n

Voorkomen van uithuiszettingen

0,6

5,2

4,6 n

Opvang voor daklozen

0,2

12,0

11,7 n

Beschermende woonomgeving

1,8

45,1

43,3 n

Doorbreken huiselijk geweld

0,0

6,1

6,1 n

Uitvoeringskosten

0,2

1,5

1,3 n

Totaal

10,1

238,2

228,2 n

Veranderingen in de begroting bedragen * € 1.000

2022

2023

2024

2025

6.1 Tekort op voorzieningen sociale basis: STIPS 6.1 Tekort op voorzieningen sociale basis: overig 6.1 Verhoging mantelzorgcompliment 6.1 Voortzetting extra welzijnsinzet in alle stadsdelen 6.4 Meer focus op beleidsrealisatie sociale basis 6.6 Maatwerkvoorzieningen 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ (Wmo AB en HH 7.1 GGD Bedrijfsvoeringseff. 2022 (2022 voordeel) 7.1 Tekort indexering GGD 2020-2021-2022 7.1. GGD Uitzetting /extra activiteiten 2022 Inboeken beperken reikwijdte jeugdwet en regionalisering Knelpunten jeugd Maatregelen inboeken Nijmeegse inschatting * Voordelen beschermd wonen

-288 -343 -61 -450 -411 -300 -1.200 15 -294 -82

12.000

-288 -343 -61 -450 -411 -596 -200 -16 -294 -82 200 -8.400 2.200 4.300

-288 -343 -61 -450 -205 -770 800 -16 -294 -82 1.000 -8.700 2.300 3.800

-288 -343 -61 -450 -205 -624 500 -16 -294 -82 1.700 -8.700 2.800 3.800

Taakmutaties, DU's en IU's 6.1 Perspectief Jeugd en Jongeren 6.72 Aanpak problematiek jeugdzorg: POH jeugd GGZ 6.81 IU WMO beschermd wonen centrumgemeenten 6.82 IU Voogdij/18+ 6.82 Ketensysteem jeugd 7.1 Prenataal huisbezoek door JGZ 7.1 Rijksvaccinatieprogramma meningokokken DU Maatschappelijke opvang DU Vrouwenopvang Totaal

-2 2 -1.779 -3.826 3 -54 -34 -150 -55 -6.209

2 3 -2.161 -3.826 4 -58 -34 -150 -55 -10.716

5 -1 -2.191 -3.826

-9 -2.189 -3.826

-64 -35 -150 -55 -9.626

-58 -37 -150 -55 -8.587

-8.900

Taakveld 6.1. Samenkracht en Burgerparticipatie: sociale basis Stips Met de noodzakelijke investeringen bij de Stips naar aanleiding van de bevindingen van de Rekenkamer (uitbreiding werkbegeleiding en investeringen in de huisvesting) is een tekort van € 288.000 ontstaan. Hiervoor is geen structurele dekking. Taakveld 6.1 Samenkracht en Burgerparticipatie: voorzieningen sociale basis overig Op tal van plekken in de stad is geïnvesteerd in laagdrempelige vormen van ontmoeten en dagbesteding: dichtbij, laagdrempelig en inclusief (mix van mensen met en zonder beperking). Hiermee is de instroom in duurdere maatwerkvoorzieningen voorkomen of uitgesteld en hebben we de ondersteuning genormaliseerd. Over het versterken van al deze voorzieningen heeft in de afgelopen 2 jaar besluitvorming plaatsgevonden, waarbij telkens incidenteel dekking is gevonden binnen het programma. Vanaf 2022 voegen we hiervoor structureel middelen toe aan het programma.

36

Taakveld 6.1 Samenkracht en Burgerparticipatie: mantelzorgcompliment Het stimuleren van mantelzorg, is een mooi voorbeeld van het verleggen van zorg naar een lager niveau in de zorgketen. Investeren in mantelzorg is het voorkomen van andere, kostbaardere vormen van zorg. Van het budget voor een waarderingsbijdrage van € 200 voor iedere mantelzorger, ‘het mantelzorgcompliment’, is de afgelopen jaren steeds meer gebruik gemaakt, waardoor het budget niet meer toereikend is. We voeren hiermee de raadsmotie ‘Zorg voor mantelzorgers’ uit. Taakveld 6.1 Samenkracht en Burgerparticipatie: extra welzijnsinzet in alle stadsdelen In 2 pilotwijken (Lindenholt en Nijmegen Zuid) is extra welzijnsinzet gedaan in het kader van de proef met de brede basisteams. De uitrol van deze extra inzet met de start van de buurteams volwassenen over alle stadsdelen, brengt € 450.000 aan kosten met zich mee vanaf 2022. Versterking gemeentelijke regie op het sociaal domein (informatie gestuurd werken, aanpak sociale fraude, meer focus op beleidsrealisatie sociale basis) De afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling moet naast beleidsontwikkeling, meer focus gaan leggen op beleidsrealisatie. Tevens bleek uit een benchmark dat de formatie van de afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling zo’n 15 FTE onder het landelijk gemiddelde voor gemeenten van vergelijkbare omvang ligt.

We willen de sturende rol vanuit de gemeente versterken op de volgende punten: De ontwikkeling naar informatiegestuurd werken in het algemeen en die van de dashboards in het bijzonder, hebben inmiddels geleid tot een niet weg te denken sturingsinstrumentarium, om aan kostenbeheersing op het complexe en dynamische terrein van zorg en welzijn. Doorontwikkeling van de dashboards is noodzakelijk om de ontwikkelingen in Nijmegen goed te kunnen monitoren en bij te sturen waar nodig. Deze ontwikkeling moet uit de pioniersfase komen en structureel worden georganiseerd. Daarvoor is minimaal 2 FTE extra nodig (€183.000). Met de nieuwe verantwoordelijkheden die de gemeenten in 2015 hebben gekregen, is de focus gelegd op het maken van afspraken met zorgaanbieders. Onvoldoende aandacht is daarbij geweest voor het toezien op deze afspraken en het bijsturen (handhaven) indien nodig. Daardoor is zorgfraude een noemenswaardig probleem geworden. Dit probleem wordt overal in het land gesignaleerd. De afgelopen jaren komen dan ook veel signalen bij het daarvoor ingerichte regionaal meldpunt binnen. Onze toezicht en handhavingsketen is echter onvoldoende toegerust om deze signalen adequaat op te pakken en over te gaan op handhaving waar nodig. Daarvoor zijn 3 FTE’s extra nodig (€274.000). We gaan de sturing op de sociale basis anders organiseren.

Gecontracteerde instellingen zijn niet meer zelfstandig verantwoordelijk voor een taak, maar leveren een bijdrage (veelal in de vorm van gekwalificeerd personeel met een helder mandaat) aan het oppakken van de vraagstukken die in een stadsdeel spelen. De gemeente krijgt daarmee meer een regierol om het samenspel tussen professionals op stadsdeelniveau goed te laten verlopen. Daarvoor zijn 4 FTE’s extra nodig (€366.000). De bovengenoemde punten hebben allemaal betrekking op de (bij)sturing van het sociaal domein. De relatie tussen de beleidsbepaling door het bestuur en de uitvoering daarvan in de stad moet versterkt worden. Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen Op dit taakveld ontstaat vanaf 2022 een structureel tekort op Wmo hulpmiddelen. Het tekort wordt veroorzaakt door sterk gestegen tarieven voor hulpmiddelen. Dit is via een aanbesteding verlopen en kent een prijsstijging van 30%. Daarnaast is binnen dit taakveld sprake van een sterk toenemende vraag naar vraagafhankelijk vervoer en valt de provinciale subsidie weg op dit onderdeel. Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18+ is te splitsen in twee delen: ambulante begeleiding en huishoudelijke hulp. Voor het onderdeel ambulante begeleiding worden tekorten verwacht voor 2022 en 2023. Dit als gevolg van een sterke tariefstijging voor specialistische begeleiding en het wegvallen van extra middelen.

Vanaf 2024 verwachten we een kostenbesparing door de invoering van de buurtteams. Tegelijkertijd zien we voor het onderdeel huishoudelijke

37

hulp een duidelijke stijging van de kosten. Dit door gestegen tarieven en een toenemende vraag. Vanaf 2024 verwachten we deze vooralsnog op te kunnen vangen binnen de begroting. Taakveld 7.1 Volksgezondheid tekort indexering GGD In de gemeentebegroting en in de GGD-begroting worden verschillende indexeringspercentages gehanteerd. De GGD begroting 2022 is conform de BRN richtlijnen geïndexeerd, de begroting van Nijmegen volgens de gemeentelijke richtlijnen. In de jaren 2020 t/m 2022 zijn deze indexeringspercentages niet aan elkaar gelijk: de BRN-percentages waren in deze jaren hoger; in 2020 0,64% , in 2021 2,63% en in 2022 1,83%. . Dit zorgt voor tekorten van resp. € 48.000 en € 207.000 en € 41.000 in de gemeentebegroting, in totaal € 296.000 vanaf 2022. Taakveld 7.1 Volksgezondheid tekort bedrijfsvoering GGD Uit de vastgestelde begroting 2022 van de GGD is gebleken dat verbouwing van het consultatiebureau Thermion leidt tot hogere huurkosten van € 31.000. Daarnaast is ook de huisvesting van de overige consultatiebureaus € 15.000 duurder geworden. Beide zaken zijn nog niet in de gemeentebegroting opgenomen en zijn structureel. Daarnaast krijgt Nijmegen in 2022 op basis van de inwoneraantallen € 30.000 minder doorbelast voor het uniforme deel van de GGD.

En wordt het geraamde/beschikbare budget voor de nieuwe huisvesting GGD met 1 jaar doorgeschoven, wat een a-structureel voordeel in 2022 oplevert van € 32.000. Dit resulteert voor 2022 in een plus van € 15.000 en vanaf 2023 een tekort van € 16.000 Taakveld 7.1. Nieuwe activiteiten GGD, onderdeel van het uniforme deel In de vastgestelde begroting 2022 van de GGD is voor informatieveiligheid € 27.000 extra opgenomen. Dit is voor het uitvoeren van en toezien op het informatieveiligheidsbeleid en om de wettelijke verplichte Chief Information Security Officer (CISO) aan te stellen. Daarnaast is er een bedrag van € 55.000 opgenomen voor data- en informatie gestuurd werken. Dit omdat er vanuit gemeenten een groeiende vraag is aan informatie en duiding van data om bij te dragen aan het oplossen van maatschappelijke opgaven en voor het op te stellen van het lokale gezondheidsbeleid. Beide bedragen zijn structureel. Knelpunten jeugd Er is sprake van een prognose van een structureel tekort op jeugdhulp van circa 8,9 miljoen euro (gebaseerd op realisatie 2020) aflopend naar 8,7 miljoen euro. Het betreft hier een realistische prognose op basis van de huidige realisatie in de praktijk, met inbegrip van de corona-effecten en de interventies waarop gestuurd wordt. Wel is er nog sprake van onzekerheden door rijksmaatregelen zoals bijv.

de effecten van de invoering van het woonplaatsbeginsel Jeugd. Dit nemen wij mee in ons risicoprofiel. Inboeken beperken reikwijdte jeugdwet en regionalisering Landelijk wordt uitgegaan van een mogelijke besparing die gekoppeld wordt aan het begrenzen van de jeugdhulpplicht en het van rijkswege opleggen van bijvoorbeeld centrumgemeenteconstructie aan gemeenten. Het is echter nog onduidelijk of het rijk een dergelijke wetswijziging gaat doorvoeren. Vooruitlopend op de besluitvorming door het rijk houden we al wel rekening met een financieel effect hiervan. Het realiseren van deze maatregel is alleen mogelijk indien het rijk tijdig de wetgeving aanpast. Met de invoering van de buurtteams zetten we al wel een belangrijke stap op weg naar normalisering van de toegang naar jeugdhulp. Maatregelen inboeken Nijmeegse inschatting alle jaren Vanaf 2022 ontvangen we een aanvullende uitkering jeugdhulp van het rijk, verminderd met een aantal maatregelen. Het is nog onzeker hoe de hieraan gekoppelde ontwikkelagenda eruit gaat zien en wat de structurele impact hiervan gaat zijn op de structurele omvang van de middelen. Vooralsnog vertalen we de maatregelen van het rijk naar de Nijmeegse situatie vanaf 2023.

Bij de begrotingsvoorbereiding 2023 beoordelen we op basis van de dan geldende inzichten of het inboeken van de kostenbesparing voor 2023 en 2024 als gevolg van de landelijk voorgestelde maatregelen in Nijmegen realistisch is.

38

Voordelen beschermd wonen Over de financiering van beschermd wonen en maatschappelijke opvang hebben we met de regiogemeenten afspraken gemaakt. Per 2023 zal de integratie-uitkering in zijn geheel ter beschikking worden gesteld aan regionale taken en het eventuele overschot (regionale kosten minus de IU) zal naar rato over de regio worden verdeeld. Hetzelfde geldt voor een eventueel tekort. Tegelijkertijd gaat Nijmegen per 2023 ook ‘eigen’ middelen (niet zijnde de IU) voor beschermd wonen ontvangen. Ook deze staan in principe ter beschikking voor de regionale taken. We voorzien evengoed – voor 2022 en daarna – een overschot op beschermd wonen doordat we de kosten fors hebben weten terug te dringen en de inkomsten de afgelopen jaren (licht) zijn gestegen. Dit overschot is echter omgeven door grote onzekerheden zoals (per 2021 en verder) de uitname voor de Wet langdurige zorg (Wlz), de overgang van een grote groep cliënten naar de Wlz, de effecten van de invoering van het objectieve verdeelmodel (per 2023) en de gelijktijdige decentralisatie van de middelen voor beschermd wonen, van centrumgemeenten naar alle gemeenten. Concreet betekent dit dat de geprognosticeerde voordelen op beschermd wonen heel anders kunnen uitpakken. Taakmutaties, DU en IU Gemeentefonds (alleen de nieuwe onderdelen zijn toegelicht): 7.1.

Rijksvaccinatieprogramma meningokokken Met ingang van 1 januari 2021 is de uitvoering van de vaccinatie tegen meningokokken (MenACWY) overgedragen aan de gemeenten. De daarmee gemoeide middelen worden toegevoegd aan de reeds eerder overgehevelde middelen voor de uitvoering van het rijksvaccinatieprogramma (RVP). De uitvoering gebeurt door de GGD en deze kosten maken onderdeel uit van de begroting van de GGD 2022 die in juli 2021 vastgesteld wordt. 7.1. Prenataal huisbezoek door JGZ Vanaf 2022 zijn middelen aan de algemene uitkering toegevoegd voor de uitvoering van het wetsvoorstel ‘Prenataal huisbezoek door de jeugdgezondheidszorg (PHB JGZ). Naar verwachting treedt het wetsvoorstel op 1 januari 2022 in werking. Met dit wetsvoorstel krijgen gemeenten de taak een prenataal huisbezoek aan te bieden aan zwangere vrouwen en/of hun gezinnen in een kwetsbare situatie. De gemeente moet deze taak op grond van de wet opdragen aan dezelfde organisatie die voor de gemeente de JGZ uitvoert. In ons geval is dat de GGD. Deze taak maakt op dit moment nog geen onderdeel uit van de begroting 2022, maar de GGD zal hiervoor met een begrotingswijziging komen. 6.1 Perspectief jeugd en jongeren In 2021 ontvangt de gemeente middelen om samen met jongeren en lokale organisaties kleinschalige activiteiten te programmeren op het gebied van cultuur, sport en andere zinvolle tijdsbesteding.

Over de jaren 2022-204 vindt echter een minimale correctie in het cluster jeugd plaats. 6.72 Aanpak problematiek jeugdzorg: POH jeugd GGZ In 2021 ontvangt de gemeente eenmalig extra middelen voor problematiek in de jeugdzorg. Over de jaren 2022204 vindt echter een minimale correctie in het cluster jeugd plaats. 6.82 Ketensysteem jeugd De verdeelsleutel voor de kosten van het operationeel, tactisch en strategisch beheer van de ketensystemen (jeugd, justitie en veiligheid) is herijkt en leidt tot een extra bijdrage van gemeenten vanaf 2021 voor drie jaar (2021-2022-2023).

39

Indicatoren Hieronder zijn de indicatoren opgenomen van het programma Welzijn en Zorg. Meer onderzoeksresultaten en statistieken over dit programma kunt u vinden in de Stads- en Wijkmonitor. 2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Percentage kinderen (0 t/m 17 jaar) in uitkeringsgezin

10%

10%

10%

11%

10%

10%

10%

gemiddelde benchmark

10%

10%

10%

11%

10%

10%

10%

Percentage jongeren (0 t/m 17 jaar) met jeugdhulp

10,5%

10,9%

11,0%

11,0%

11,6%

11,8%

gemiddelde benchmark

10,7%

11,6%

12,2%

12,9%

13,4%

13,1%

Percentage jongeren (0 t/m 17 jaar) met jeugdbescherming

1,6%

1,4%

1,3%

1,3%

1,3%

1,3%

gemiddelde benchmark

1,6%

1,4%

1,4%

1,4%

1,5%

1,5%

Percentage jongeren (12 t/m 22 jaar) met jeugdreclassering

0,6%

0,6%

0,6%

0,5%

0,5%

0,5%

0,5%

0,4%

gemiddelde benchmark

0,6%

2020

Verhouding jeugdhulp met en zonder verblijf: aantal cliënten jeugdhulp zonder verblijf

4.135

4.262

4.487

4.398

aantal cliënten jeugdhulp met verblijf

496

539

505

502

720

720

750

770

Aantal WMO-cliënten met een maatwerkarrangement (per 10.000 inwoners)

710

gemiddelde benchmark Aantal aanmeldingen sociale wijkteams

4.000

Aantal bezoeken Stips

785

834

7.800

9.900

10.200

10.400

10.000

13.500

15.000

18.000

23.100

14.052

3,5%

3,7%

4,7%

Percentage huishoudens dat gebruik maakt van 5 of meer gemeentelijke voorzieningen in het sociaal domein Percentage volwassenen dat zich ernstig eenzaam voelt

12%

gemiddelde benchmark

12%

Percentage volwassenen dat vindt dat men te weinig contact met anderen heeft

6%

10%

9%

12%

Percentage volwassenen dat zich goed gezond voelt

80%

76%

78%

78%

Percentage volwassenen dat zich in vrije tijd inzet voor samenleving (organisaties, de woonbuurt, mantelzorg, hulp aan anderen)

53%

52%

55%

54%

Toelichting • Percentage jongeren (0 t/m 17 jaar) met jeugdhulp Onze eigen gemeentelijke statistieken laten zien een hoger percentage zien (circa 15%). Verklaring daarvoor zijn de volgende: Het CBS telt alleen de gedeclareerde zorg in natura mee (wanneer de gemeente de zorg direct aan de zorgverlener vergoedt). Het is ook mogelijk dat de jeugdhulp wordt ingekocht met een persoonsgebonden budget. Het CBS telt jeugdbescherming en jeugdreclassering niet mee. Het CBS is afhankelijk van de aanlevering van cijfers door jeugdhulpaanbieders. Het kan zijn dat niet alle aanbieders cijfers aanleveren. Als geen actuele cijfers zijn aangeleverd, wordt een inschatting gedaan aan de hand van cijfers voor eerdere periodes. • Percentage volwassenen dat zich ernstig eenzaam voelt De uitkomsten van de meting in 2020 zullen in de loop van 2021 verschijnen. • Gemiddelde benchmark Het gemiddelde voor de steden Arnhem, Eindhoven, Enschede, Groningen, Leiden, Maastricht, Nijmegen en Tilburg.

40

Werk en Inkomen Wat zijn onze ambities en doelen? Ambitie

We willen dat alle Nijmegenaren kunnen participeren, bij voorkeur door werk.

Doelen * We willen uitkeringsgerechtigden met een relatief grote afstand tot de arbeidsmarkt meer kans geven op duurzaam betaald werk. * We bieden mensen perspectief op zinvol werk en leggen verbinding tussen werk, inkomen, onderwijs, welzijn en zorg. * We bestrijden de financiële risico’s die samenhangen met een slechte gezondheid voor huishoudens onder de Nijmeegse armoedegrens. * We willen intergenerationele werkloosheid doorbreken. * We bieden aanvullende gemeentelijke regelingen die participatie bevorderen aan inwoners vanaf 18 jaar.

Ambitie

We willen dat alle Nijmegenaren kunnen voorzien in hun levensonderhoud

Doelen * We verstrekken uitkeringen en individuele toeslagen op basis van wettelijke regelgeving. * We bieden aanvullende gemeentelijke regelingen voor inwoners die daarvoor in aanmerking komen.

Wat willen we komend jaar bereiken? We willen dat alle Nijmegenaren kunnen participeren, bij voorkeur door werk Wanneer er sprake is van werkloosheid, bieden we ook in 2022 samen met WerkBedrijf intensieve begeleiding en zetten we instrumenten in zoals loonkostensubsidies, jobcoaching, proefplaatsingen en/of (om)scholingen. Professionals van de gemeentelijke afdeling Zorg & Inkomen, de buurtteams en WerkBedrijf werken steeds meer en nauwer met elkaar samen. Zo ontwikkelen we een voor de inwoner effectieve en integrale aanpak die leidt naar werk of een andere passende vorm van participatie. We stellen de inwoner centraal, hebben aandacht voor de persoonlijke situatie en leveren maatwerk waar mogelijk en nodig. De impact van corona op Werk & Inkomen is groot Tijdens de coronacrisis is het aantal werkzoekenden en uitkeringsgerechtigden gestegen. Bovendien verwachten we een toename in het aantal inwoners met geldzorgen. Het aantal uitkeringsgerechtigden in 2021 lijkt weer te dalen. Toch blijven we ons, samen met onze partners in de regio, inzetten voor een zo goed mogelijke dienstverlening aan zowel nieuwe werkzoekenden als inwoners die al langere tijd een bijstandsuitkering hebben.

Van werk naar werk trajecten en om- en bijscholing worden steeds belangrijker De huidige arbeidsmarkt laat zien dat het noodzakelijk is dat mensen zich blijven ontwikkelen om aan werk te komen en te blijven. We trekken samen op met partners uit het onderwijs en het bedrijfsleven om voor onze inwoners de goede stappen te zetten. We hebben een gezamenlijke uitvoeringsagenda waarin alle regionale projecten samenkomen om deze zo goed mogelijk op elkaar aan te laten sluiten. We proberen armoede- en schuldensituaties zoveel mogelijk te voorkomen Dat doen we door beginnende problematiek zo vroeg mogelijk te signaleren en op te pakken. Hiervoor leggen we verbinding met het programma Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg waar schuldhulpverlening onderdeel van uitmaakt. We continueren in dit kader de inzet van de financieel experts in de wijk (FEW). Via het project

41

‘vroegsignalering’ sporen we zo mensen met betalingsachterstanden op en bieden hen laagdrempelige hulp. In 2022 hebben wij bovendien extra aandacht voor ondernemers met geldzorgen en schulden. We gaan in 2022 concreet aan de slag met het volgende: We zorgen voor een goede uitvoering van het regionaal arbeidsmarktbeleidsplan ‘Werk Voorop!’ We laten deze aansluiten op de huidige economische en maatschappelijke ontwikkelingen. Naar aanleiding van wensen van de gemeenteraad zetten wij meer in op dienstverlening voor specifieke groepen, zoals het Jongerenpact, koppelwerk en banenarrangementen. Dit alles staat in de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) met WerkBedrijf. Wij houden driegesprekken met de werkzoekende en WerkBedrijf. Daarnaast krijgen uitkeringsgerechtigden (zoals zorgjongeren) die gebaat zijn bij een vaste contactpersoon een eigen klantmanager. Wij zetten een regionaal mobiliteitsteam Rijk van Nijmegen op Dit doen we samen met de partners van de Regionale Tafel Arbeidsmarkt, aangevuld met de vakbonden en Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB). Met het regionaal mobiliteitsteam (RMT) begeleiden we werkzoekenden naar duurzaam werk zodat werkloosheid wordt voorkomen of zo kort mogelijk duurt. Hierbij staat wat iemand nodig heeft om (weer) aan het werk te gaan centraal. We doen dit door het beschikbaar stellen van ontschot budget.

Daarnaast ondersteunen we met het RMT bedrijven bij de ‘van werk naar werk’ begeleiding en het zoeken naar personeel. De ondersteuning die het RMT biedt is aanvullend op reguliere dienstverlening van sociale partners, UWV en gemeenten. We zetten in op een leven lang ontwikkelen Dit doen we onder andere door het beschikbaar stellen van transisitievouchers voor om- en bijscholing vanuit de aanvullende middelen van de provincie Gelderland en door het inzetten op kansberoepen met behulp van de middelen van Perspectief op Werk. We coördineren de regionale aanpak jeugdwerkgelegenheid We hebben hierbij de rol van centrumgemeente voor de regio Rijk van Nijmegen. Bij deze aanpak werken onderwijs, UWV, WerkBedrijf en gemeenten samen. Het doel daarvan is om kwetsbare met werkloosheid bedreigde jongeren en jongeren die werkloos zijn weer snel aan het werk te krijgen. We creëren basisbanen Dit doen we voor inwoners die niet in aanmerking komen voor voorzieningen voor mensen met een (lichte) arbeidsbeperking (zoals beschut werk), maar ook op zo’n afstand van de arbeidsmarkt staan dat ze niet via de reguliere route een reële kans op uitstroom uit de bijstand hebben. De basisbaan zorgt onder andere voor een vast inkomen, stabiliteit, geeft vertrouwen en levert sociale contacten op.

Mensen kunnen meedoen in de samenleving én ervaren een positief effect op hun (mentale) gezondheid en welbevinden. Ons doel voor 2022 is dat we starten met ongeveer 15 basisbanen. We implementeren de nieuwe Wet inburgering 2022 Dit doen we in samenwerking met het programma Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg. Met ingang van deze wet zijn we verantwoordelijk voor het financieel ontzorgen van de inburgeringsplichtigen gedurende ten minste 6 maanden. Daarnaast zijn we ook verantwoordelijk voor de onderdelen participatie en werk. Voor deze onderdelen werken we samen met WerkBedrijf Rijk van Nijmegen om invulling te geven aan de arbeidsmarkttoeleiding van de inburgeringsplichtige. We geven meer aandacht en begeleiding aan inwoners die langdurig afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering Dit doen we samen met WerkBedrijf. Deze uitkeringsgerechtigden zijn niet meer in een regulier traject met WerkBedrijf. Om hen toch in beeld te houden en in beweging te helpen, bij voorkeur naar betaald werk, nodigen wij hen gezamenlijk uit voor een gesprek. Ook andere leefgebieden worden hierin meegenomen, zoals

42

participatie, welzijn en de financiële situatie. Het werk van de participatiecoaches is hierin belangrijk. Zij helpen mensen die langdurig afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering om een stap verder op de participatieladder te zetten. We optimaliseren de keten van schuldhulpverlening aan ondernemers De coronacrisis had een groot effect op ondernemers. Tijdens de coronacrisis moesten veel zelfstandigen een beroep doen op steunmaatregelen vanuit het Rijk. In 2022 wordt duidelijk welk effect het wegvallen van deze steunmaatregelen heeft. Om te voorkomen dat problematische schulden ontstaan en om te zorgen dat ondernemers met geldzorgen en/of schulden zo goed mogelijk worden geholpen werken we proactief aan het verbeteren van de keten. Dit is een samenwerking tussen bureau Schuldhulpverlening en het Ondernemerspunt. Daarnaast verstevigen we de uitvoering van het Besluit bijstandverlening zelfstandigen. We gaan in 2022 verder met de uitvoering van de Armoede Agenda 2020-2024 Gedurende vier jaar richten we ons op de volgende vier speerpunten: 1. Optimaliseren bereik en organisatie minimaregelingen 2. Aanpak kinderarmoede 3. Gezondheid en armoede 4.

Werkende armen We vereenvoudigen de toegang tot de inkomensondersteunende regelingen en ontwikkelen de digitale Meedoen-pas verder door We zorgen voor één digitale poort waar inwoners gemakkelijk en direct kunnen zien op welke regelingen zij recht hebben. Daar kunnen ze deze ook meteen aanvragen. De Meedoenregeling en het busabonnement zijn hier al op aangesloten. Het platform dat de digitale poort vormt, ontwikkelen we verder door zodat het ook mogelijk wordt andere regelingen aan te sluiten. In de loop van het eerste half jaar van 2022 verwachten we de nieuwe techniek in gebruik te nemen. We maken een plan van aanpak voor meer maatwerk en klantcontact in de uitvoering Met het aansluiten van alle minimaregelingen op het platform van de digitale Meedoen-pas verandert er veel voor de uitvoering. Een groot deel van het aanvraagproces en van de administratieve afhandeling wordt geautomatiseerd. De rol van de uitvoering verandert daardoor. De ruimte die ontstaat willen we gebruiken voor meer klantcontact en het meer leveren van maatwerk. In een plan van aanpak werken we uit wat de gevolgen van de automatisering zijn voor de uitvoering en op welke wijze we de ruimte die ontstaat willen invullen.

We onderzoeken of er een keuzebudget kan komen voor volwassenen We onderzoeken of het mogelijk is budgetten van bepaalde regelingen samen te voegen tot één keuzebudget, bijvoorbeeld door het samenvoegen van de budgetten voor de Meedoenregeling en het busvoordeelabonnement. Vervolgens kunnen inwoners zelf besluiten hoeveel budget ze waaraan besteden. We vergroten het bereik van onze inkomensondersteunende regelingen, zowel voor volwassenen als kinderen De meeste huishoudens in Nijmegen met een laag inkomen die geen schulden hebben kunnen rondkomen, mits zij gebruikmaken van zowel landelijke toeslagen als de lokale inkomensondersteunende regelingen. Dit blijkt uit de Minima-Effect-Rapportage die het Nibud in 2019 uitvoerde. We weten al veel inwoners te bereiken, maar toch is er een groep die hier nog geen gebruik van maakt. Ook in 2022 hebben we extra aandacht voor het vergroten van het bereik. Dit doen we door de toegang tot de regelingen te vereenvoudigen en via communicatie de bekendheid van de regelingen te vergroten. We onderzoeken de mogelijkheden en consequenties van het aanpassen van de productenlijst bijzondere bijstand Voor mensen met een laag inkomen bieden we de mogelijkheid om bijzondere bijstand aan te vragen als zich bijzondere en noodzakelijke kosten voordoen die iemand zelf niet kan betalen. Dit doen we op grond van de

43

Participatiewet. Voor het vergoeden van duurzame gebruiksgoederen hanteren we een lijst met noodzakelijke goederen die in beginsel in aanmerking komen voor vergoeding uit bijzondere bijstand. We zien dat deze lijst niet goed meer aansluit op het beleid dat we voeren en de tijd waarin we leven. Zo is een computer of laptop hier nog geen onderdeel van. We onderzoeken daarom of we de lijst en eventueel de systematiek kunnen aanpassen en werken hier de (financiële) consequenties van uit. We doen onderzoek naar het toevoegen van een budgetpolis aan de Collectieve Aanvullende Ziektekostenverzekering (CAZ) Door een budgetpolis toe te voegen aan de keuzemogelijkheden van de CAZ zou deze aantrekkelijker kunnen worden voor groepen voor wie dit eerder niet zo was, zoals de jongeren. We verwachten dat dit bijdraagt aan het terugdringen van schuldenproblematiek onder jongeren. We vergroten het bewustzijn bij werkgevers en werkende armen zelf Mensen die werken maar toch een laag inkomen hebben, weten vaak niet dat zij gebruik kunnen maken van de inkomensondersteunende regelingen die de gemeente biedt. We gaan daarom in samenwerking met WerkBedrijf met enkele grote werkgevers in gesprek over de mogelijkheden die er binnen de gemeente zijn om deze mensen te ondersteunen. We roepen de werkgevers op om hier richting hun werknemers aandacht voor te hebben.

Verder hebben we binnen onze communicatiemix specifiek aandacht voor de werkende armen.

Samenwerkingen en verbonden partijen De belangrijkste verbonden partij is de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Rijk van Nijmegen (MGR). Een van de modules van de MGR is WerkBedrijf Regio Nijmegen, waarin alle professionaliteit op het gebied van arbeidstoeleiding (inclusief SW en arbeidsmatige dagbesteding) is gebundeld. Dit biedt efficiëntie en slagkracht en is daarnaast vooral bedoeld om een betere dienstverlening te kunnen bieden aan werkzoekenden en ondernemers in de regio Rijk van Nijmegen. Het verstrekken van de uitkeringen, de handhaving en een deel van de taken op het gebied van schuldhulpverlening en armoedebestrijding worden daarnaast uitgevoerd door de gemeentelijke afdeling Zorg en Inkomen. In verschillende projecten werken we intensief samen met de Radboud Universiteit Nijmegen en Hogeschool Arnhem Nijmegen. Op het gebied van armoedebestrijding en schuldhulpverlening wordt verder intensief samengewerkt met verschillende kleine en grote professionele en particuliere initiatieven in de stad. Andere samenwerkingspartners in de regio zijn het Regionaal Opleidingencentrum (ROC) Nijmegen, Leerwerkloket, de gemeentelijke afdeling Economische Zaken en het UWV.

Samen met hen en WerkBedrijf geven wij invulling aan de uitvoering aan het regionale arbeidsmarktbeleidsplan Werk Voorop! Deze partijen komen onder andere samen in de Regionale Tafel Arbeidsmarkt (RTA) om uitdagingen en kansen op de arbeidsmarkt te bespreken én aan te pakken. We hebben een gezamenlijke uitvoeringsagenda waarin alle regionale projecten samenkomen om deze zo goed mogelijk op elkaar aan te laten sluiten. Voor het opzetten van een regionaal mobiliteitsteam worden hier de vakbonden en Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) aan toegevoegd.

44

Wat kost het? Bedragen * €1 mln

Rekening Begroot 2020 2021

2022

2023

2024

2025

Lasten 6.3 Inkomens regelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie

161,6 24,5 14,9 201,0

143,7 24,5 21,7 189,9

144,1 24,8 15,9 184,8

144,2 23,5 16,3 184,0

144,2 22,8 16,6 183,5

144,2 22,7 16,6 183,5

135,4 0,0 135,4 65,7 N

105,8 0,6 106,3 83,5 N

108,3 0,0 108,3 76,6 N

108,3 0,0 108,3 75,8 N

108,3 0,0 108,3 75,2 N

108,3 0,0 108,3 75,2 N

Baten 6.3 Inkomens regelingen 6.5 Arbeidsparticipatie Saldo van lasten en baten V=voordeel; N=nadeel

Financieel overzicht ambities Ambities/doelen; bedragen * € 1 miljoen

baten

lasten

saldo

Alle Nijmegenaren participeren bij voorkeur door werk Meer kans op duurzaam betaald werk

42,2

42,2

Mensen perspectief bieden op werk

0,5

0,5

Bestrijden financiële risico's

4,4

4,4

Stop intergenerationele werkloosheid

1,0

1,0

1,4

1,3

1,3

1,3

5,8

Participatie bevorderen > 18 jaar

0,1

Uitvoeringskosten Alle Nijmegenaren kunnen in hun levensonderhoud voorzien Verstrekken uitkeringen en toeslagen

107,4

113,2

Aanbieden gemeentelijke regelingen

0,8

7,9

7,1

13,0

13,0

184,8

76,6

Uitvoeringskosten Totaal

108,3

Veranderingen in de begroting bedragen * € 1.000

2022

2023

2024

2025

Bijstelling structureel tekort BUIG

2.500

2.500

2.500

2.500

Taakveld Inkomensregelingen Armoedebestrijding

-500

-500

-500

-500

6.2informatiegestuurd werken

-228

-228

-114

-114

6.3 aanpak sociale fraude

-319

-319

-160

-160

-636

-633

-592

-541

817

820

1.134

1.185

Taakmutaties, DU's en IU's IU participatie Totaal

Bijstelling structureel tekort BUIG In 2018 is berekend dat het BUIG-verdeelmodel voor Nijmegen zodanig negatief uitpakt dat het niet mogelijk is om structureel ‘uit het vangnet’ te komen. In de begroting is daarom structureel het maximaal tekort op BUIG opgenomen. Dit was in eerste instantie 8,3 miljoen euro. In 2019 is dit tekort naar 7,6 miljoen euro bijgesteld om middelen vrij te maken voor de Collectief Aanvullende Verzekering (CAZ). Inmiddels zijn er aanpassingen geweest in het BUIG-verdeelmodel waardoor het aannemelijk is dat het structureel tekort lager geraamd kan worden. Dit levert een voordeel op in de begroting.

45

Taakveld Inkomensregelingen Armoedebestrijding Vanaf 2021 ontstaat er een structureel tekort op Armoedebestrijding. Dit tekort wordt veroorzaakt doordat het beroep op armoederegelingen stijgende is omdat we steeds meer mensen weten te bereiken die hierop recht hebben.

Indicatoren Hieronder zijn de indicatoren opgenomen van het programma Werk en Inkomen. Meer onderzoeksresultaten en statistieken over dit programma kunt u vinden in de Stads- en Wijkmonitor. 2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Netto arbeidsparticipatie

65,3

64,4

64,6

64,4

66,6

66,9

67,7

68,2

gemiddelde benchmark

64,0

63,1

63,6

63,9

64,8

65,8

66,8

66,4

percentage werkloze jongeren (16 t/m 22 jaar)

2%

2%

2%

2%

2%

2%

3%

gemiddelde benchmark

2%

2%

2%

3%

3%

3%

2%

Aantal personen met een bijstandsuitkeringen per 10.000 inwoners

646,0

665,1

676,6

639,8

617,4

720,9

gemiddelde benchmark

595,5

607,5

611,8

585,5

561,2

638,2

755

668

868

933

732

610

95%

96%

96%

Aantal mensen dat uit de bijstand uitstroomt naar werk

761

Percentage mensen dat zes maanden na uitstroom uit de bijstand door werk niet opnieuw ingestroomd is Aantal lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar

139,7

107,8

105,6

120,4

78,2

69,7

gemiddelde benchmark

248,4

196,2

209,4

222,2

154,0

127,3

Percentage huishoudens dat minimaal 4 jaar onder de lage-inkomensgrens zit

4,5%

5,2%

5,5%

5,6%

5,7%

5,7%

gemiddelde benchmark

4,4%

5,0%

5,3%

5,2%

5,4%

5,4%

15.994

17.125

18.345

18.544

19.126

Aantal Nijmegenaren dat gebruik maakt van 1 of meer inkomensondersteunende voorzieningen Aantal Nijmegenaren met inkomen tot 110% sociaal minimum

18.500

18.600

18.100

18.200

18.300

18.100

18.100

Aantal Nijmegenaren met inkomen tot 130% sociaal minimum

27.300

27.300

26.500

26.500

26.500

26.400

26.100

Toelichting • Netto arbeidsparticipatie Het gaat om het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de potentiële beroepsbevolking. • Percentage werkloze jongeren (16 t/m 22 jaar) Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij e UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie (waarin UWV informatie verzamelt over loon, uitkeringen en arbeidscontracten). Het werkloosheidspercentage volgens deze definitie is lager dan het werkloosheidspercentage voor de 15- t/m 24-jarigen op basis van de Enquête Beroepsbevolking van het CBS. In 2020 lag het werkloosheidspercentage voor de 15- t/m 24-jarigen op 10,3% (versus 4,6% voor de totale Nijmeegse beroepsbevolking). • Aantal mensen dat uit de bijstand uitstroomt naar werk Hierbij zijn de IOAW en IOAZ wel meegerekend en de BBZ niet. Bij uitstroom naar werk kan het gaan om werken bij een werknemer of werken als zelfstandige. • Percentage mensen dat zes maanden na uitstroom uit de bijstand door werk niet opnieuw ingestroomd is Het percentage heeft betrekking op de mensen die in het betreffende jaar uitgestroomd zijn. Dus van de personen die in 2020 uitstroomden uit de bijstand was 96% na een half jaar niet opnieuw ingestroomd.

46

•

•

•

Aantal re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar De sterk uiteenlopende aantallen per stad wekken de indruk dat administratieve factoren de benchmark voor deze verplichte indicator vertekenen. Percentage huishoudens dat minimaal 4 jaar onder de lage-inkomensgrens zit Het CBS berekent bij hoeveel huishoudens er risico op armoede is: het percentage huishoudens onder de lage-inkomensgrens. In 2019 lag de lage-inkomensgrens voor een alleenstaande op netto 1.090 euro per maand. Voor een paar was dat 1.530 euro, en met twee minderjarige kinderen 2.080 euro. Gemiddelde benchmark Het gemiddelde voor de steden Arnhem, Eindhoven, Enschede, Groningen, Leiden, Maastricht, Nijmegen en Tilburg.

47

Onderwijs Wat zijn onze ambities en doelen? Ambitie

We willen dat alle inwoners gelijke participatiekansen en optimale ontwikkelingsmogelijkheden hebben.

Doelen * We bevorderen samen met de schoolbesturen en kinderopvanginstellingen kansengelijkheid, taal- en talentontwikkeling en welbevinden van kinderen en jongeren met een rijke en passende ontwikkelomgeving. * We streven ernaar dat zoveel mogelijk jongeren de school verlaten met een passend vervolgtraject, binnen (vervolg)onderwijs of arbeidsmarkt, met diploma en/of startkwalificatie. * We zorgen voor goed en betaalbaar leerlingenvervoer voor leerlingen van primair, speciaal en voortgezet onderwijs. * We zetten in op het verbeteren van (digitale) geletterdheid en basisvaardigheden van volwassenen. * We profileren Nijmegen als kennisstad en benutten de samenwerking met kennisinstellingen voor maatschappelijke opgaven optimaal. Ambitie