Stadsbegroting 2022-2025
Tekst van het document
Stadsbegroting 2022 -2025
www.nijmegen.nl
Stadsbegroting 2022 - 2025
Leeswijzer Deze Stadsbegroting is qua opzet en vorm gelijk aan de Stadsbegroting van vorig jaar. Ambities en doelen centraal, koppeling inhoud met geld Net als vorig jaar is in deze begroting binnen elk programma de speerpunten opgenomen (‘wat willen we komend jaar bereiken?’) verrijkt met een (volledig) overzicht van ambities, doelen en activiteiten. Online kunt u per programma via het menu (rechts) navigeren naar de complete doelenboom. Financieel is een koppeling gelegd naar de doelen, waardoor (bij ‘wat kost het?’) zichtbaar wordt welke kosten gepaard gaan met bepaalde doelen en bovenliggende ambities. We denken dat dit helpt bij het maken van afwegingen vanuit een totaalbeeld en de basisvragen: ‘‘waarom doen we eigenlijk wat we doen, vanuit welke doelen en ambities en hoeveel geld hebben we daarvoor over?” In de digitale versie is de volledige doelenboom te vinden, in het fysieke boekwerk een verkorte versie. Aanvullende informatie in de digitale versie van de Stadsbegroting De digitale versie van de Stadsbegroting 2022 - 2025 is te vinden via pcportal.nijmegen.nl. Via dit portaal zijn ook de andere planning & control producten te vinden. In de digitale versie is dezelfde informatie te vinden als in het analoge boekwerk en biedt daarnaast de mogelijkheid om op onderdelen in te zoomen. Zo is onder de programma's meer informatie over de taakvelden opgenomen.
Ook kan vanuit de programma's gelinkt worden naar de programma's in de Stads en Wijkmonitor en zijn links opgenomen naar relevante beleidsdocumenten. En in de digitale versie is de volledige doelenboom (ambities, doelen en activiteiten, inclusief een toelichting) te vinden.
2
Inhoud Leeswijzer ____________________________________________________________________________________________ 2 Inleiding _____________________________________________________________________________________________ 5 Voorstel______________________________________________________________________________________________ 7 Financieel beeld _______________________________________________________________________________________ 9 Programma's ________________________________________________________________________________________13 Bestuur en organisatie ________________________________________________________________________13 Veiligheid ___________________________________________________________________________________19 Economie en toerisme ________________________________________________________________________23 Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg _______________________________________________________________27 Werk en Inkomen _____________________________________________________________________________41 Onderwijs ___________________________________________________________________________________48 Bereikbaarheid ______________________________________________________________________________53 Wonen en stedelijke ontwikkeling _______________________________________________________________60 Openbare ruimte
_____________________________________________________________________________67 Cultuur en Cultureel Erfgoed ___________________________________________________________________74 Sport _______________________________________________________________________________________80 Financiën ___________________________________________________________________________________84 Indicatoren Duurzaamheid _____________________________________________________________________88 Indicatoren Wijkontwikkeling ___________________________________________________________________90 Paragrafen __________________________________________________________________________________________93 Investeringen ________________________________________________________________________________93 Lokale heffingen ____________________________________________________________________________103 Bedrijfsvoering ______________________________________________________________________________111 Verbonden partijen __________________________________________________________________________115 Onderhoud kapitaalgoederen _________________________________________________________________127 Grondbeleid ________________________________________________________________________________132 Weerstandsvermogen en risicobeheersing _______________________________________________________134 Financiering
________________________________________________________________________________144 Financiële begroting _________________________________________________________________________________149 Baten en lasten _____________________________________________________________________________150 Algemene dekkingsmiddelen __________________________________________________________________156 Reserves en voorzieningen ____________________________________________________________________164 Subsidies __________________________________________________________________________________167 Balans en EMU saldo _________________________________________________________________________171 Benchmark taakvelden _______________________________________________________________________173 Financiële spelregels _________________________________________________________________________175 Grondslagen en uitgangspunten _______________________________________________________________177
3
4
Inleiding Gezond groeien Nijmegen is een groeibriljant. Er staan steigers in de stad, het aantal banen blijft toenemen en veel mensen wonen graag in Nijmegen vanwege de sociale en culturele veelzijdigheid. Uit onderzoek blijkt dat het aantal huishoudens tot 2035 nog met 10.000 tot 15.000 toeneemt. Dit maakt de druk op de Nijmeegse woningmarkt groot. Investeren in wonen heeft daarom prioriteit de komende jaren. Deze groei biedt een heleboel voordelen en kansen, maar dit betekent ook dat we moeten investeren om groeistuipen te voorkomen. Om de druk op de woningmarkt te verlagen moeten we bouwen. De focus van deze groei komt steeds meer te liggen op de bestaande stad. Dit vraagt van ons dat we slimmer omgaan met de bestaande ruimte. Een mooi voorbeeld daarvan is Winkelsteeg. Dit bedrijventerrein is ingericht alsof het aan de rand van de stad ligt, terwijl het juist middenin Nijmegen is. We maken plannen om Winkelsteeg te transformeren de komende jaren, waarbij we de beschikbare ruimte efficiënter gaan gebruiken voor werken en wonen. We hebben de ambitie om daar ongeveer 3.900 woningen en 3.000 nieuwe arbeidsplaatsen te realiseren voor diverse opleidingsniveaus. Deze plannen worden later dit jaar aan uw raad aangeboden. Een andere belangrijke ontwikkeling is het Stationsgebied, waar we de aankomende jaren aan de slag gaan. Zo vernieuwen we de Westentree en fietsenstalling in 2022.
Deze ontwikkelingen vragen om flinke investeringen in de stad. In deze begroting is daar financiële ruimte voor gemaakt. Groei gaat niet alleen over meer woningen, meer banen en meer inwoners. Groei betekent ook dat we extra inspanningen moeten leveren op andere terreinen. Brede welvaart is het uitgangspunt, zoals ook beschreven in het Koersdocument. De fysieke groei biedt juist ook kansen om hieraan te werken. Denk aan extra voorzieningen zoals de multifunctionele sporthal in Nijmegen-Noord en uitbreiding van het fietsnetwerk, duurzame nieuwe woningen en klimaatadaptieve maatregelen bij nieuwbouwprojecten. Maar deze fysieke groei kan ook groeistuipen met zich meebrengen. Niet voor elke Nijmegenaar is fijn wonen en leven vanzelfsprekend. De coronacrisis heeft helaas dit versterkt. Landelijk zien we een toename van eenzaamheid en sociale problemen. Daar moeten we extra aandacht voor hebben in de komende periode. Dit doen we bijvoorbeeld met de ‘brede basisteams’ voor Jeugd & Gezin en voor Volwassenen. We verwachten met deze nieuwe inrichting een impuls te geven aan een betere kostenbeheersing in de ambulante vormen van hulp, meer normaliserende oplossingen en samenwerking tussen professionals op stadsdeelniveau. Ook hebben we extra aandacht voor de Jeugdzorg, door de zorg beter te laten aansluiten op het onderwijs en de Buurtteams verder te verbeteren.
We zijn goed op weg om met het Rijk structurele afspraken voor het tekort in de Jeugdzorg te maken. Voor 2022 heeft het Rijk hiervoor aanvullend 15 miljoen euro toegezegd. We hebben, ondanks de coronacrisis, de financiën op orde. Dat komt door coronasteun vanuit het Rijk, maar ook doordat we de afgelopen tijd verstandige keuzes hebben gemaakt. Doordat we er financieel goed voor staan, kunnen we investeren in onze stad. Dat doen we om op de korte termijn de effecten van corona te dempen, maar ook om op de lange termijn te blijven werken aan ons doel: een duurzaam, sociaal, veerkrachtig en aantrekkelijk Nijmegen. De financiële positie is op dit moment goed, maar de toekomst is op veel punten nog onzeker. Wat zijn de langetermijneffecten van de coronacrisis? Welke bijdrages komen er de aankomende jaren vanuit het nieuwe kabinet, en welke taken vragen zij daarvoor terug? Investeren kan dus, maar wel met gezond verstand. Een groeibriljant groeit alleen in waarde als je er goed voor zorgt. We kiezen voor groei, waarbij fysiek en sociaal in balans zijn. Een gezonde groei biedt namelijk veel kansen. Hoe we dit willen doen in 2022 en welk financieel beeld daarbij hoort, leest u in deze Stadsbegroting.
5
6
Voorstel Onderwerp Stadsbegroting 2022 - 2025 Opsteller Programma Portefeuillehouder
Collegebesluit 14 september 2021 Behandeldatum Raad 20 oktober 2021 Status Openbaar
Albert Foekens Financiën M. Esselbrugge
Samenvatting Jaarlijks leggen we een stadsbegroting aan uw raad voor. Door het vaststellen van deze begroting autoriseert uw raad de baten en lasten per programma en geeft uw raad ons college opdracht tot uitvoering van de begroting. Voor het zomerreces heeft uw raad een debat gevoerd aan de hand van het Koersdocument over de koers voor de komende begrotingsperiode. Met de richting van uw raad is ons college verder gegaan met de begrotingsvoorbereiding. Deze voorbereiding heeft ook geresulteerd in een aantal voorstellen om de begroting te wijzigen. Deze wijzigingen zijn alvast in de cijfers verwerkt zodat uw raad een goed beeld heeft van de uitwerking op de begroting van al deze wijzigingen.
Voorstel • De stadsbegroting 2022 – 2025 vast te stellen • De veranderingen in de begroting vast te stellen zoals opgenomen in het deel Begroting -> Financieel beeld -> Programmabegroting. • Het investeringsplan 2022 – 2025 vast te stellen dat is opgenomen in de paragraaf investeringen; inclusief de nieuwe investeringen die voorgesteld worden in het deel Begroting -> Financieel beeld -> Investeringen. • Rekening te houden met de onttrekkingen en storting in de saldireserve zoals opgenomen in het Begroting -> Financieel beeld -> Programmabegroting en toegelicht in het programma Financiën -> Veranderingen in de begroting • De subsidieplafonds voor de betreffende programma’s vast te stellen volgens het overzicht in het deel Financiële begroting > subsidies > subsidieplafonds • De grondslagen en uitgangspunten vast te stellen voor de grondexploitaties zoals opgenomen in het deel Financiële begroting -> Grondslagen en uitgangspunten.
7
8
Financieel beeld Inleiding In dit deel wordt ingegaan op het financieel beeld voor de komende jaren. Als eerste wordt ingegaan op de veranderingen in de programmabegroting. Daarna wordt stil gestaan bij de wijzigingen in het investeringsplan. Als laatste zijn de ontwikkelingen in het weerstandsvermogen aan bod.
Programmabegroting In deze Stadsbegroting wordt voorstellen gedaan om de begroting aan te passen. De voorgestelde veranderingen zijn in de begrotingscijfers verwerkt. Hiermee heeft uw raad direct een volledig beeld van de financiële doorwerking op de programmabegroting. De veranderingen worden bij de programma's toegelicht onder het kopje 'Wat kost het? - Veranderingen in de begroting'. bedragen * € 1.000
2022
2023
2024
2025
Programma: Bestuur en organisatie
-1.787
-1.705
-1.520
-1.388
Veiligheid
-919
-1.043
-970
-866
Economie en toerisme
-110
-110
-110
-110
-6.209
-10.716
-9.626
-8.587
817
820
1.134
1.185
0
0
0
0
-725
-725
-725
-725
Welzijn, Wijkontwikkeling. en Zorg Werk en Inkomen Onderwijs Bereikbaarheid Wonen en Stedelijke Ontwikkeling
-8.380
-319
218
-782
Openbare ruimte
-1.380
-1.160
-1.040
-1.040
-450
-250
-200
-200
0
-150
-150
-150
Financiën
20.015
16.211
13.750
13.800
Totaal
872
853
761
1.137
Cultuur en Cult. erfgoed Sport
De programmabegroting sluit alle jaren positief. Deels komt dit door het evenwichtig verdelen van de jaarsaldi 2022 - 2024, dit wordt toegelicht in 'Veranderingen in de begroting' onder het programma Financiën. Het saldo van deze begroting, alle jaren opgeteld, is 3,6 miljoen euro.
Investeringen In deze Stadsbegroting stellen wij nieuwe investeringen voor, deze zijn opgenomen in onderstaande tabel. De individuele investeringen worden toegelicht in de paragraaf investeringen. Nieuwe investeringen Basisschool Hidaya Kristallis Busbaan HOV Laadinfra Verlengde Waalbrug fietspad oostzijde Verkeersmanagementcentrale (VMC) Vervanging VRI's (verkeersregelinstallaties) Vrijval gedragsaanpassingen verkeer Mercuriuspark Park en Bike Winkelsteeg (*)
bedragen * € 1.000 Onderwijs Onderwijs Bereikbaarheid Bereikbaarheid Bereikbaarheid Bereikbaarheid Bereikbaarheid Bereikbaarheid Wonen en SO Wonen en SO
9
2022
2023
2024
2025
Totaal
12.800
1.800 3.350 150 200 450 450 4.548 -300 3.500 27.800
1.800 3.350 150 200 450 450 1.137 -300 3.500 15.000
Nieuwe investeringen
bedragen * € 1.000 Wonen en SO Wonen en SO Wonen en SO Wonen en SO Openbare Ruimte Openbare Ruimte Openbare Ruimte Cult. en Cult. Erfg. Sport Sport Sport Sport Sport
2022
2023
2024
Archeologisch depot 450 Valkhofkwartier 1.700 1.800 Cultuurhistorie Waalkwartier 795 Verduurzamen vastgoedportefeuille 1.100 1.100 1.100 Aanplant bomen 1.000 1.000 1.000 Speelvoorzieningen stedelijke speeltuinen 75 Beweegvriendelijke omgeving 500 500 Bibliotheek Nijmegen-Noord 2.200 Sporthal Hof van Holland 2.100 Sportpark Vossenpels (kunstgrasveld DVOL) 550 Sportzaal Marie Curiestraat 100 3.700 3.700 Multifunctionaliteit sportaccommodaties 240 240 240 Verbeteren akoestiek sportaccommodaties 150 150 Bulkkredieten Bedrijfsinvesteringen Bestuur en Org pm Ophog. verv. toplagen kunstgrasvelden Sport 150 150 150 Eigen dekking (**) Vervangen parkeerapparatuur KKG Bereikbaarheid 380 Totaal 16.677 10.840 24.540 Ad (*): totale investering is 75 miljoen euro, waarvan circa 47 miljoen euro na deze begrotingsperiode ( 2026 en later) Ad (**): gedekt uit inkomsten, gaat niet ten laste van de benodigde investeringsruimte.
2025
1.100 1.000
240
pm 600
15.290
380 67.347
Met de besluiten die voorliggen in deze Stadsbegroting wordt de langere termijn ontwikkeling van de saldireserve niet aangetast. Wel wordt de saldireserve (in financieel-technische zin) gebruikt om het financieel beeld voor de komende 4 jaar te egaliseren. Het risicoprofiel neemt toe. Dit heeft vooral te maken met de opwaartse bijstelling van de risico's van de Stationsomgeving (van 15 euro miljoen bij de Stadsrekening naar 30 miljoen euro nu ) en Winkelsteeg (van 30 miljoen naar 55 miljoen euro). Hieronder is de grafiek opgenomen van de ontwikkeling van de risico's ten opzichte van de saldireserve. De grafiek van het weerstandsvermogen laat zien dat de ratio van de saldireserves ook in de komende jaren boven de norm van 1 ligt. In de grafiek is een tweede lijn, een stippellijn toegevoegd. Om straks te kunnen beslissen over investeringen in Winkelsteeg is financiële ruimte in deze en toekomstige Stadsbegrotingen noodzakelijk. De geplande investeringen in 2024 en 2025 zijn in deze Stadsbegroting onderdeel van het meerjarig investeringsplan. De geplande investeringen in Winkelsteeg in de jaren daarna zullen echter een grote druk leggen op dat investeringsplan. Hoe met die druk om te gaan is aan toekomstige stadsbesturen. Een mogelijkheid is om de saldireserves te gebruiken voor deze kapitaallasten.
Die tweede lijn in de grafiek, de stippellijn, laat de ontwikkeling van de saldireserves zien, wanneer de kapitaallasten voor de investeringen in Winkelsteeg na 2025 ten laste worden gebracht van de saldireserves. Hiermee wordt inzichtelijk dat er financiële ruimte is om te investeren in Winkelsteeg. De voorgenomen investeringen in Winkelsteeg lichten we verder toe in de paragraaf investeringen.
10
450 3.500 795 4.400 4.000 75 1.000 2.200 2.100 550 7.500 960 300
150
Ontwikkeling weerstandsvermogen
Hieronder is de grafiek opgenomen van de ontwikkeling van de risico's ten opzichte van de saldireserve
Totaal
De ratio saldireserve : risico's is de ratio van de 'ontwikkeling saldireserve' ten opzichte van het totaal aan risico's. Meer over de ontwikkeling van de saldireserve en risico's is te vinden in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.
11
12
Programma's Bestuur en organisatie Wat zijn onze ambities en doelen? Ambitie
We zijn een transparant en slagvaardig stadsbestuur dat in samenspraak met de stad en haar omgeving aan de afgesproken doelstellingen werkt.
Doelen * De raad treedt op als vertegenwoordiging van de Nijmegenaar. De raad stelt beleid vast. De raad controleert op de uitvoering van beleid. * Het college stuurt als dagelijks bestuur van de stad integraal op de belangrijke opgaven.
Ambitie
We zetten de Nijmegenaar centraal in onze dienstverlening.
Doelen * We zorgen dat de Nijmegenaar gebruik kan maken van zijn of haar democratische rechten. * We verbeteren onze dienstverlening continu.
Ambitie
We hebben een betrouwbare en omgevingsbewuste uitvoeringsorganisatie.
Doelen * We zijn een goede werkgever. * We zijn een moderne en betrouwbare overheidsorganisatie.
Wat willen we komend jaar bereiken? Als programma Bestuur en Organisatie richten we ons de komende jaren op een transparant en slagvaardig stadsbestuur, en zetten we de Nijmegenaar centraal in onze dienstverlening. Ook zorgen we voor een betrouwbare en omgevingsbewuste uitvoeringsorganisatie. Transparant en slagvaardig stadsbestuur We bereiden de implementatie van de Wet open overheid (Woo) voor De wet is bedoeld om overheden transparanter te maken en moet er voor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. We zorgen er voor dat de gemeente voldoet aan de vereisten die aan de wet worden gesteld. Nijmegenaar centraal in onze dienstverlening We organiseren de Gemeenteraadsverkiezingen 2022 Om te zorgen dat de Nijmegenaar gebruik kan maken van zijn of haar democratisch recht, organiseren wij de verkiezingen en eventuele referenda. Hierbij ligt de focus op het thema Vermaatschappelijking van de verkiezingen. We verbeteren onze aan te vragen digitale producten en diensten
13
In 2022 wordt de digitale balie vernieuwd en verbeteren we bijvoorbeeld diensten rond evenementen. Dit doen wij vanuit de visie op dienstverlening. We gaan interactief online communiceren met de Nijmegenaar, waarbij de juiste kanalen en begrijpelijke content gekozen worden en waar we extra inzetten op online het gesprek voeren. Daarvoor ontwikkelen we digitale identiteitsvoorzieningen. Dit doen wij samen met landelijke partijen als VNG en BZK via het project ID-contact. Daarnaast gaan we door met het digitaliseren van onze dienstverlening aan inwoners en ondernemers. De kans en urgentie hiervoor wordt gestimuleerd door de coronacrisis. We gaan daarbij steeds meer samenwerken met andere gemeentes, vooral op het terrein van zorg en dienstverlening. Bijvoorbeeld via de projecten Huishoudboekje in het kader van armoedebestrijding en de Gemeentelijke Basisprocessen Inkomen (GBI). We werken hiervoor aan een gemeenschappelijke architectuur die gericht is op hergebruik. Dat betekent dat we vergelijkbare processen en IT componenten van het ene dienstverleningsproces (bijvoorbeeld betalen of autoriseren), hergebruiken in processen die ook van die componenten gebruik maken. Naast digitale dienstverlening, blijft het voor de Nijmegenaar mogelijk aan de balie of via de telefoon alle diensten te regelen.
We verbeteren de toegankelijkheid van onze (online) middelen Om professioneel, persoonlijk en passende dienstverlening aan te bieden, focussen we ons op de toegankelijkheid voor onder andere slechtzienden, motorisch beperkten, laaggeletterden, ouderen en migranten met een taalachterstand. We voldoen aan de Europese regelgeving voor online kanalen en zetten schrijfcoaches in die de organisatie helpen bij het opnieuw formuleren van informatiemateriaal. Daarnaast leggen we het accent op digitale vernieuwing en het implementeren van een nieuwe applicatie bij Burgerzaken. Onze dienstverlening is passend, waardoor zowel online als offline contact mogelijk is. We zorgen ervoor dat de Nijmegenaar in de Stadswinkel, bij het Steunpunt, maar ook via het gemeentelijk telefoonnummer 14024 en de gemeentelijke website wordt geholpen. Daarbij willen we een sleutelrol spelen tijdens belangrijke levensgebeurtenissen en de Nijmegenaar hierin optimaal ondersteunen. We gaan klantgerichter denken en handelen De Nijmegenaar staat centraal in onze dienstverlening. Ons uitgangspunt hierbij is de informatie uit klantreizen, vraagpatronen, online metingen, big data, spiegelgesprekken en klanttevredenheidsonderzoeken. We hebben hierbij continu aandacht voor de privacy en regie op eigen gegevens van de Nijmegenaar. Een belangrijke pijler onder het klantgericht denken en handelen is het wijkgericht werken.
Komend jaar wordt het wijkgericht werken binnen alle afdelingen steeds meer gemeenschappelijk goed zodat we ons handelingsperspectief verder kunnen kantelen naar onze inwoners. We bouwen een duurzame relatie op met de Nijmegenaar Onze dienstverlening is dichtbij als dat nodig is. Bovendien zijn we duurzaam aanwezig in de wijken en de netwerken om te zorgen dat de leefbaarheid en leefomgeving op peil blijven. We handelen minimaal 80% van de bezwaren en 90% van de klachten af Dit doen we binnen de wettelijke termijn. Daarbij kiezen we voor een informele aanpak indien dat mogelijk is. Voor het horen van de indieners maken we gebruik van fysiek uitnodigen, bellen of videobellen, zodat we flexibel kunnen werken. Verder vertegenwoordigen we de gemeente bij gerechtelijke procedures. Betrouwbare en omgevingsbewuste uitvoeringsorganisatie We verbeteren de interne bedrijfsvoering We werken opgavegericht en zetten daarvoor al onze beschikbare bedrijfsmiddelen in zoals kennis, ervaring, data, geld en tijd/capaciteit. We zetten dashboards in, waarin de behaalde resultaten in kerncijfers zichtbaar worden. Hiermee maken we zichtbaar hoe aan de opgaven gewerkt wordt en waarmee de doelen worden behaald. In 2022 ligt het accent in de opbouw van deze werkwijze vanuit en met data in de opgaven voor de openbare ruimte en in de keten zorg, werk en inkomen.
14
We doen onderzoek naar een veilig en mensgericht gebruik van moderne technologieën Naast de techniek die we al in diverse vormen inzetten voor onze dienstverlening, zijn er veel nieuwe technologieën beschikbaar. Voordat we kiezen voor het gebruik van een nieuwe technologie, doen we bewust onderzoek naar hoe de inzet waardevol en ethisch verantwoord kan. Denk aan sensoren (bv druktemeter), algoritmes, 5G (pilot evenementen), waarbij we risico’s en gevaren onderzoeken en maatregelen nemen. Daarbij zijn we ons bewust dat de niet digitaal vaardige Nijmegenaar deze als bedreigend kunnen ervaren. Door het gebruik toe te lichten, proberen we de Nijmegenaar voldoende te informeren over verantwoord gebruik en streven we naar transparantie in waarom we de kansen en mogelijkheden willen benutten. We zijn bezig met de inrichting van een ethische adviescommissie op verzoek van de Raad, die vanuit expertise en ervaringsdeskundigheid daarin gaan adviseren. We zijn een open en weerbaar Nijmegen Vanuit het programma ‘Open en Weerbaar’ investeren we in het verhogen van het bewustzijn van de informatieveiligheid onder onze inwoners, bedrijven en instellingen. In 2022 bieden we inzicht in sensoren in de openbare ruimte en richten we een systeem in voor de ondersteuning van het recht van inzage.
We verbeteren de digitale werkomgeving De kantoorautomatisering wordt in 2022 meer plaats- en tijdonafhankelijk beschikbaar gemaakt door de stapsgewijze invoering van MS365. We verbeteren de fysieke werkomgeving We passen de werkomgeving aan naar de nieuwe wensen en eisen die het post-corona tijdperk van ons vragen. We zijn hierin wendbaar en opgavegericht en zorgen voor de bijbehorende faciliteiten voor onder andere hybride werken. We bieden digitale ondersteuning bij nieuwe wet- en regelgeving We voeren onder andere de Omgevingswet, de Wet open overheid en Wet elektronisch bestuurlijk verkeer in. De bestaande digitale ondersteuning wordt steeds actueel gehouden aan veranderende wet- en regelgeving.
Samenwerkingen en verbonden partijen Burgerzaken •
• •
Wij werken met andere afdelingen binnen onze gemeente samen op het gebied van de Basisregistratie Personen (zij zijn afnemers) en wij verrichten de gemeentelijke telefonische dienstverlening via het algemeen telefoonnummer 14024. We werken samen met de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid bij calamiteiten. Het KlantenContactCentrum van de gemeente Nijmegen is, indien nodig, het eerste aanspreekpunt voor bewoners en bedrijven. We werken samen met de IND, woningbouwcorporaties en maatschappelijke instellingen en nemen deel aan de landelijke aanpak Adreskwaliteit. In samenspraak met het ministerie van BZK kent Nederland 19 gemeenten waar EU-burgers een Burgerservicenummer (BSN) kunnen aanvragen aan het RNI-loket (Registratie Niet-ingezetenen). Nijmegen is één van de gemeenten die deze taak uitvoert. Er worden geen taken door verbonden partijen uitgevoerd.
15
Wat kost het? Bedragen * €1 mln
Rekening Begroot 2020 2021
2022
2023
2024
2025
Lasten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead
5,0 5,5 55,8 66,2
5,5 6,5 54,9 66,9
5,9 6,1 55,0 67,0
5,9 6,1 55,4 67,4
5,9 6,0 56,0 67,8
5,9 6,0 55,2 67,0
0,2 2,4 7,0 9,6 56,7 N
0,0 2,6 6,2 8,8 58,1 N
0,0 2,5 6,3 8,8 58,2 N
0,0 2,5 6,3 8,8 58,6 N
0,0 2,5 6,3 8,8 59,0 N
0,0 2,5 6,3 8,8 58,2 N
baten
lasten
saldo
In control op beleid en uitvoering
0,0
0,2
0,2 n
Sturen op belangrijke opgaven
0,2
1,6
1,5 n
Uitvoeringskosten
0,0
4,4
4,4 n
2,5
1,3
1,1 v
0,0
4,7
4,7 n
Uitvoeringskosten
6,2
54,8
48,6 n
Totaal
8,8
67,0
58,2 n
Baten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead Saldo van lasten en baten V=voordeel; N=nadeel
Financieel overzicht ambities Ambities/doelen; bedragen * € 1.000 Transparant en slagvaardig stadsbestuur
Nijmegenaar centraal in onze dienstverlening Democratische rechten Continue verbetering dienstverlening Uitvoeringskosten Betrouwbare en omgevingsbewuste uitvoeringsorganisatie Goede werkgever
Veranderingen in de begroting bedragen * € 1.000 AVG proof Bestuursadviseurs Bijdrage Fonds Gemeenschappelijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) Duurzame borging privacy Informatieveiligheid Opstalverzekering Regeling samenhangende objectenregistratie Satellietwebsites
2022 -214 -315 -275 -46 -93 -149 -82 -350
2023 -45 -315 -275 -46 -93 -149 -82 -400
2024
2025
-315 -275 -46 -93 -149 -82 -225
-315 -275 -46 -93 -149 -82 -50
Taakmutaties, DU's en IU's Wet open overheid incidenteel Wet open Overheid structureel; Totaal
-142 -121 -1.787
-146 -154 -1.705
-147 -188 -1.520
-153 -225 -1.388
16
AVG-proof maken van applicaties Vanuit wetgeving komen er nieuwe taken naar ons toe. Dat betekent dat de processen en applicaties die ons bij de uitvoering ondersteunen anders moeten worden ingericht en aangepast om aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) te voldoen. De Autoriteit Persoonsgegevens kan organisaties die niet aan de AVG voldoen een boete opleggen. Bestuursadviseurs Op dit moment wordt de ondersteuning van het bestuur wisselend verleend. In de dagelijkse praktijk wordt dit in enkele gevallen opgepakt door strategische communicatieadviseurs, maar ook door andere medewerkers. Deze ondersteuning behoort niet tot het takenpakket van de betreffende medewerkers waardoor dit ten koste gaat van de kwaliteit van de ondersteuning van het college en de werkdruk fors toeneemt. De ondersteuning van het bestuur zal daarom gaan plaats vinden door 3 fte bestuursadviseurs, de kosten bedragen € 315.000. Bijdrage Fonds Gemeenschappelijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) De factuur van de VNG voor het Fonds Gemeenschappelijke Gemeentelijke Uitvoering is € 275.000 hoger dan eerder begroot. Deze vaste bijdrage (3 euro per inwoner) is al jaren gelijk. Nu GGU een vast VNG programma is in kader Samen Organiseren, wordt deze zichtbaar gemaakt als onderdeel van programma Bestuur en Organisatie.
Zo kunnen de ontwikkeling als onderdeel digitale transitie en resultaten voor de dienstverlening transparant gevolgd worden. Duurzame borging privacy Door veranderende wetgeving zien we een noodzakelijke structurele toename voor de juridische capaciteit op het thema privacy. Informatieveiligheid Landelijk is de informatieveiligheid steeds vaker in het nieuws; hackers, die systemen platleggen en losgeld eisen om weer bij de systemen te kunnen. Om de risico’s te minimaliseren, zetten we extra in op informatieveiligheid. Zo stellen we een security officer aan. Dat is een functionaris die de afdelingen ondersteunt bij het vertalen van het informatiebeveiligingsbeleid naar in de praktijk toepasbare richtlijnen en procedures. Opstalverzekering De diversiteit aan panden die onze gemeente bezit zorgt ervoor dat er steeds minder aanbieders in de markt beschikbaar zijn die onze panden willen verzekeren. De aanbesteding opstalverzekering is vanwege deze marktwerking nadelig uitgevallen waardoor de kosten € 149.000 per jaar hoger zijn dan begroot. Regeling Samenhangende ObjectenRegistratie (SOR) Vanuit nieuwe wetgeving is er een taakuitbreiding op de SOR-regeling. De samenhangende objectenregistratie (SOR) is een te ontwikkelen uniforme registratie met basisgegevens van objecten in de fysieke werkelijkheid.
Daaronder worden verstaan objecten die in het terrein zichtbaar zijn, zoals spoorlijnen, wegen, water, gebouwen en bomen, aangevuld met objecten als woonplaatsen en openbare ruimten. Vanuit nieuwe wetgeving is er een taakuitbreiding op de SOR-regeling. Satellietwebsites In Nijmegen wonen ruim 60.000 mensen die behoefte hebben aan websites die digitaal toegankelijk zijn. Denk aan slechtzienden, kleurenblinden en laaggeletterden, maar ook mensen die motorisch beperkt zijn of zwakbegaafd. En deze groep groeit. In Nederland willen we dat openbare voorzieningen toegankelijk zijn voor alle inwoners. Ook digitale voorzieningen. Daarom is digitale toegankelijkheid belangrijk en verplicht voor alle overheidsinstanties. De eisen voor digitale toegankelijkheid komen voort uit de Web Content Accessibility Guidelines. Sinds 2018 moeten alle overheidswebsites aan die eisen voldoen. In Nijmegen voldoen geen van de websites 100% aan de standaard uit de wet, dat hoeft ook nog niet. Wat wel verplicht is: een toegankelijkheidsverklaring en een plan van aanpak om te komen tot toegankelijke websites. Meer hierover vindt u op www.digitoegankelijk.nl 17
In totaal hebben we als gemeente 103 satellietsites (naast Nijmegen.nl). Inmiddels liggen er reparatievoorstellen per site. Dat voorstel kan zijn: stoppen met de website (de informatie is niet meer nodig of elders verkrijgbaar) en archiveren, stoppen met de website en de informatie opnemen op Nijmegen.nl, en de website in stand houden en verbeteren of opnieuw bouwen. Om deze inhaalslag te maken schatten we in dat we voor 2022 € 350.000, 2023 € 400.000 en voor 2024 € 175.000 nodig hebben. De toegankelijkheidsverklaringen moeten jaarlijks geüpdatet worden. Daarvoor is een structureel budget van € 50.000 per jaar nodig. Wet open Overheid structureel en incidenteel Op 26 januari 2021 heeft de Tweede Kamer de Wet open overheid (WOO) aangenomen. Deze initiatiefwet beoogt de gehele overheid transparanter en toegankelijker te maken. Vooruitlopend op de besluitvorming in de Eerste Kamer heeft het kabinet bij de kabinetsreactie op het rapport ´Ongekend onrecht´ van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag middelen vrijgemaakt. Met de beschikbaarstelling van deze financiële middelen voor 2022 tot en met 2026, in de meicirculaire 2021, ondersteunt het rijk gemeenten bij de implementatie en uitvoering van de WOO. De financiële middelen bestaan uit zowel incidentele als structurele middelen.
Deze middelen moeten terecht komen in het programma Bestuur & Organisatie, zodat deze nieuwe wetgeving geïmplementeerd kan worden (o.a. aanschaf applicatie en werkzaamheden voor openbaarmaking van informatie).
Indicatoren Hieronder zijn de indicatoren opgenomen van het programma Bestuur en Organisatie. Meer onderzoeksresultaten en statistieken over dit programma kunt u vinden in de Stads- en Wijkmonitor.
Formatie (fte per 1.000 inwoners)
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
9,7
9,3
9,2
8,8
8,3
8,2
8,2
8,1
Bezetting (fte per 1.000 inwoners)
8,9
8,8
8,8
8,4
8,1
8,2
8,0
8,1
Apparaatskosten (kosten per inwoner in €)
801
778
751
711
688
610
674
747
Externe inhuur (kosten als % van totale loonsom plus kosten inhuur externen)
8,3%
8,1%
6,5%
5,7%
11,3%
10,2%
11,2%
9,0%
Overhead (% van totale lasten)
6,3%
7,1%
7,6%
5,8%
Percentage bewoners dat tevreden is over de dienstverlening door de gemeente
74%
74%
Toelichting • Formatie (fte per 1.000 inwoners) Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van de ambtelijke organisatie, ongeacht of die worden ingevuld door iemand met een vaste aanstelling of een tijdelijke aanstelling of nog openstaan in de vorm van een vacature. • Bezetting (fte per 1.000 inwoners) Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is. • Apparaatskosten (kosten per inwoner) Apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. • Overhead (% van totale lasten) Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.
18
Veiligheid Wat zijn onze ambities en doelen? Ambitie
We willen een actieve burger die verantwoordelijkheid neemt voor zijn eigen veiligheid en die van zijn omgeving
Doelen * We respecteren de autonomie van de burger en treden op als wet- en regelgeving ons daartoe verplicht of als de vrijheid en zelfbeschikking van anderen in het gedrang komt. * We sturen op een integrale programmering van Omgevingsdienst (ODRN) en regionale brandweer (VRGZ) in relatie tot fysieke veiligheid, waarbij de eigen verantwoordelijkheid van de burgers en ondernemers expliciet tot uitdrukking komt. Ambitie
We zijn een lokaal bestuur dat binnen het veiligheidsdomein regie neemt, kaders stelt en partijen bij elkaar brengt
Doelen * We spannen ons in om georganiseerde criminaliteit zoveel als mogelijk uit Nijmegen te weren, waarmee we ondermijning van de rechtsorde tegengaan en voorkomen dat kwetsbare burgers misbruikt worden. * We nemen regie bij de persoonsgerichte aanpak door de samenwerking en afstemming tussen zorg- en strafrechtinterventies in het Veiligheidshuis te organiseren. * We nemen regie bij veiligheidsvraagstukken op straat-, buurt- en wijkniveau door de inzet van de Veiliger Wijkteams. * Wij kijken bij interventies en maatregelen altijd of ze te verantwoorden zijn zowel met het oog op de kosten voor de burger als gelet op de opbrengst in termen van daadwerkelijke veiligheidswinst. Ambitie
We zorgen voor een sterke informatiepositie en voor de samenwerking die hierbij nodig is, zodat tijdig en gericht optreden mogelijk is alvorens een veiligheidsprobleem ontstaat of escaleert.
Doelen * We versterken de strategische en tactische informatiepositie van de gemeente en zijn partners om zo fenomenen en achtergronden in beeld te brengen.
Wat willen we komend jaar bereiken? We gaan in 2022 concreet aan de slag met de volgende nieuwe activiteit: •
We gaan experimenteren met gereguleerde wietteelt Nijmegen neemt deel aan het landelijke experiment gesloten coffeeshopketen.
In onze jaarlijkse veiligheidsbrief rapporteren wij over deze en andere ontwikkelingen in het veiligheidsdomein.
Samenwerkingen en verbonden partijen Bij de aanpak van ondermijningscriminaliteit zijn de belangrijkste samenwerkingspartners het Openbaar Ministerie, de politie en de Belastingdienst. Op het terrein van fysieke veiligheid werken we samen met de Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) en de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ). De aanpak van sociale veiligheid wordt voornamelijk vormgegeven in het Zorg- en veiligheidshuis, waarin we met een groot aantal partijen samenwerken: naast de partners in de strafrechtketen Openbaar Ministerie, politie en (jeugd)reclassering, onderhouden we werkrelaties met GGD Gelderland-Zuid, ggz en Veilig Thuis. 19
Op het veiligheidsdomein werken we samen met drie verbonden partijen: de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ), Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) en GGD Gelderland-Zuid. De VRGZ verricht voor ons vooral taken op het terrein van brandweerzorg en crisisbeheersing. De ODRN voert toezichthoudende en handhavende taken uit voor een veilige leefomgeving. Met de GGD Gelderland-Zuid werken we samen waar het taakveld maatschappelijke zorg de sociale veiligheid raakt. De GGD is daarmee een belangrijke partner in de verbinding tussen zorg en veiligheid.
Wat kost het? Bedragen * €1 mln
Rekening Begroot 2020 2021
2022
2023
2024
2025
Lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid
14,4 4,4 18,7
14,6 5,1 19,7
15,6 5,1 20,7
15,6 5,1 20,7
15,5 5,1 20,6
15,4 5,0 20,4
0,0 0,6 0,6 18,1 N
0,0 0,6 0,6 19,1 N
0,0 0,6 0,7 20,1 N
0,0 0,6 0,7 20,0 N
0,0 0,6 0,7 20,0 N
0,0 0,5 0,5 19,9 N
baten
lasten
saldo
0,1
14,9
14,8 n
0,0
0,8
0,8 n
Bestrijding ondermijning
0,1
0,3
0,1 n
Max.veiligheid tegen min. kosten
0,3
0,0
0,3 v
Optimale pers.gerichte aanpak VHH
0,0
0,2
0,1 n
Integrale aanpak wijkveiligheid
0,0
0,2
0,2 n
Uitvoeringskosten
0,2
4,4
4,2 n
Versterking informatiepositie
0,0
0,0
0,0 n
Totaal
0,7
20,7
20,1 n
Baten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Saldo van lasten en baten V=voordeel; N=nadeel
Financieel overzicht ambities Ambities/doelen; bedragen * € 1 miljoen Actieve burger met verantwoordelijkheid voor veiligheid Zorgplicht o.b.v wet- en regelgeving Integrale Regionale Programmering Uitvoeringskosten Lokaal bestuur dat regie neemt, kaders stelt en verbindt
Informatie- en netwerksturing
Veranderingen in de begroting bedragen * € 1.000 Bijdrage VRGZ Structureel maken BIBOB Bijstelling FLO
2022 -865 -225 196
2023 -896 -225 103
2024 -896 -225 176
2025 -896 -225 280
Taakmutaties, DU's en IU's Versterking gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen; Totaal
-25 -919
-25 -1.043
-25 -970
-25 -866
20
Bijdrage VRGZ De door de VRGZ voorgestelde bijdrage aan deze Verbonden Partij bedraagt voor Nijmegen vanaf 2022 14,7 miljoen euro (inclusief indexering VRGZ). In onze stadsbegroting ramen we voor de VRGZ bijdrage na 1,83% indexering 13,8 miljoen euro. Dat betekent een tekort van afgerond 0,9 miljoen euro. Dit tekort is ontstaan door het niet doorvoeren van de 1%-2%-3%-taakstelling (0,3 miljoen euro), diverse taakuitbreiding (0,4 miljoen euro) en het nadelig verschil in indexeringspercentages (0,2 miljoen euro). Structureel maken Bibob Op basis van de ervaringen met Bibob in het Veiligheidsdomein heeft het bestuur besloten om Bibob ook uit te breiden naar het Sociaal Domein. Deze uitbreiding betekent voor het Veiligheidsdomein dat we bestaande Bibobactiviteiten, waarvoor de middelen in eerste instantie voor de periode 2020 - 2021 beschikbaar zijn, vanaf 2022 structureel willen uitvoeren. Dit vereist een structureel bedrag van € 225.000 op jaarbasis. Versterking gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen Het kabinet heeft aangekondigd structurele middelen vrij te maken voor de aanpak van discriminatie, waaronder de versterking van de antidiscriminatievoorzieningen (ADV). De gemeente is verplicht te voorzien in een ADV. In de meicirculaire 2021 zijn hiervoor voor 2021 tot en met 2025 middelen toegekend.
Bijstelling FLO Door wettelijke voorschriften wijzigen de bedragen die we ramen voor de FLO (Functioneel Leeftijdsontslag) van het personeel van de Brandweer. Dit leidt voor de komende jaren tot een voordeel dat oploopt van € 0,2 miljoen in 2022 tot € 0,3 miljoen in 2025, waar we in 2021 juist een hoger bedrag moesten opnemen.
Indicatoren Hieronder zijn de indicatoren opgenomen van het programma Veiligheid. Meer onderzoeksresultaten en statistieken over dit programma kunt u vinden in de Stads- en Wijkmonitor. 2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
Aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
8,4
8,1
7,2
7,1
6,3
6,3
5,5
5,6
gemiddelde benchmark
8,6
8,1
7,5
7,3
6,9
6,8
6,6
6,1
Aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners
8,1
5,0
4,0
3,9
3,3
2,5
2,8
1,9
gemiddelde benchmark
6,9
5,8
4,8
3,9
3,1
2,8
2,6
2,0
Aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners
4,5
5,3
4,2
4,1
3,7
3,8
3,6
3,4
gemiddelde benchmark
4,6
4,5
4,1
3,8
3,7
4,0
4,0
3,4
Aantal vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners
9,9
8,8
8,0
8,1
7,0
6,3
6,7
6,9
gemiddelde benchmark
10,2
9,7
9,1
8,7
7,7
7,1
8,0
8,1
Aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar
16
15
12
11
10
8
10
9
gemiddelde benchmark
16
18
17
18
17
15
17
16
Percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) met een delict voor de rechter
3%
2%
1%
1%
1%
1%
1%
gemiddelde benchmark
3%
2%
1%
1%
1%
1%
1%
Rapportcijfer voor veiligheid in buurt
6,9
7,1
7,1
7,2
7,2
7,2
gemiddelde benchmark
6,8
6,9
6,9
7,1
7,1
7,2
Score voor functioneren politie in buurt
5,2
5,6
5,4
5,6
5,8
6,2
gemiddelde benchmark
5,2
5,4
5,3
5,6
5,6
5,9
Aantal casussen regieteams Aantal Nijmeegse casussen veiligheidshuis
140
21
158
173
187
384
401
284
268
Toelichting • Rapportcijfer voor veiligheid in buurt en score voor functioneren politie in buurt De bron is de landelijke Veiligheidsmonitor, die vanaf 2017 met tweejaarlijkse in plaats van jaarlijkse metingen werkt. • Aantal casussen regieteams Het gaat om de casussen die in het betreffende jaar opgestart zijn plus de casussen die in eerdere jaren opgestart zijn en nog lopen. • Aantal casussen veiligheidshuis Het gaat om de Nijmeegse casussen die in het betreffende jaar opgestart zijn plus de casussen die in eerdere jaren opgestart zijn en nog lopen. Het gaat om de casussen Top X aanpak, Top X plus aanpak (gestart in april 2019), Jeugdbeschermingstafel (gestart in januari 2019) en MDA++ (aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling; gestart in 2019). • Gemiddelde benchmark Het gemiddelde voor de steden Arnhem, Eindhoven, Enschede, Groningen, Leiden, Maastricht, Nijmegen en Tilburg.
22
Economie en toerisme Wat zijn onze ambities en doelen? Ambitie
We dragen bij aan het creëren van 10.000 extra banen in 10 jaar tijd en zijn als stad aantrekkelijk voor werkgevers en werknemers
Doelen * We stimuleren de start en groei van bedrijven in een sterk economisch ecosysteem, met name in de kansrijke Nijmeegse sectoren. * We versterken de bedrijvigheid en innovatiekracht van de clusters health & high tech. * We dragen bij aan de kwalitatieve match tussen de Nijmeegse beroepsbevolking en banen. * We ondersteunen ondernemers en bedrijven, waarbij we kansen benutten om ondernemerschap en innovatie te stimuleren. * We zorgen voor goede en duurzame werklocaties, inclusief onze aantrekkelijke binnenstad.
Ambitie
We dragen de stad met trots uit en hebben een krachtig (inter)nationaal profiel
Doelen * We profileren de unieke kracht van health & high tech. * We profileren Nijmegen als oudste stad van Nederland met een jong en bruisend karakter. * We versterken ons evenementenklimaat en stimuleren evenementen die bijdragen aan het profiel van onze stad.
Wat willen we komend jaar bereiken? Nijmegen kent een groot economisch potentieel en een bloeiende economie. Als gevolg van de coronacrisis staan de lokale economie en de banenontwikkeling echter onder druk. Om deze crisis het hoofd te bieden blijven we investeren in de versterking van de economische veerkracht van onze stad. Dit doen we door uitvoering te geven aan de actielijnen uit de Economische Visie en het Actieplan voor de Binnenstad. We richten ons op de kansrijke sectoren, te weten health & high tech, MKB/zakelijke dienstverlening en logistiek. Ook kiezen we voor een extra impuls in de lokale economie en in de binnenstad. We kunnen dit uiteraard niet alleen en werken daarom intensief samen met ondernemers en organisaties in stad en regio. We gaan in 2022 concreet aan de slag met het volgende: Extra impuls lokale economie Ook 2022 blijft in het teken staan van het ondersteunen van de lokale economie. We blijven met partijen in de stad in gesprek over de kansen van een nog sterkere lokale economie. We willen flexibel kunnen meebewegen met de behoeften van ondernemers om ervoor te zorgen dat de werkgelegenheid op peil blijft en om bedrijven voor de stad te behouden. Naast de actielijnen uit de Economische Visie #KansvoorNijmegen zetten we hiervoor opnieuw extra middelen in. We halen bij onze belangrijkste partners uit ons netwerk nieuwe acties op.
Het accountmanagement heeft hierin een belangrijke rol. Ook gaan we actief aan de slag met het ontwikkelen en uitvoeren van een visie op onze haven en watergebonden kavels. Nieuwe initiatieven op het gebied van human capital Een economisch veerkrachtige stad vraagt om een goede match tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. In 2022 realiseren we op lokaal en regionaal niveau nieuwe initiatieven op het gebied van human capital. Dat doen we om ondernemers te helpen bij het invullen van vacatures. Willen wij als stad en regio talent voor de 23
ondernemingen kunnen behouden, dan zullen we hier gericht/expliciet aandacht aan moeten geven. Dat doen we bijvoorbeeld door het Kenniscentrum circulaire bouw en het project Via-T te ondersteunen als een hotspot voor bouw en techniek in de NYMA, waarin ondernemers samenwerken met het onderwijs om de transitie naar circulariteit en duurzaamheid in de bouw mogelijk én betaalbaar te maken. Versterken ondernemerschap en bedrijfsontwikkeling health & high tech De clusters health & high tech zijn belangrijke dragers van de Nijmeegse economie. We blijven daarom samen met The Economic Board en andere partners inzetten op de ontwikkeling van beide clusters. Door uitvoering te geven aan de Ontwikkelvisie Winkelsteeg bieden we ruimte aan een verdere groei van bedrijvigheid in health & high tech. Naast het realiseren van voldoende fysieke ruimte voor groei, ondersteunen we ondernemers, werken we aan het aantrekken van nieuwe bedrijven (acquisitie) en het verder brengen van initiatieven (projectontwikkeling). Dit doen we in samenwerking met een groot aantal partijen, onder andere binnen het tijdelijk samenwerkingsverband Briskr. Als lokale overheid hebben we goede banden met de provinciale en rijksoverheid ter versterking van de domeinen. Daarnaast kan de gemeente projecten versterken en (ondersteunen) in de route naar onder meer een subsidieaanvraag.
Uitvoeren van het Actieplan voor de Binnenstad De coronacrisis heeft een grote impact op de binnenstad gehad. Ondernemers in de retail, horeca, cultuur en evenementen staan onder zware druk. In 2022 geven we, samen met ondernemers, bewoners en bezoekers, uitvoering aan het Actieplan Binnenstad met als doel dat de binnenstad het kloppend hart blijft van onze stad als belangrijke werklocatie en vestigingsplaatsfactor. We denken onder andere aan een extra investering in de vergroening van de openbare ruimte, meer ruimte voor ontmoeten, duidelijke routering en de ontwikkeling van het Valkhofkwartier. Extra campagnes en projecten citymarketing Juist nu is het van belang om de activiteiten uit onze Uitvoeringsagenda citymarketing 2030 met extra elan uit te voeren. Zo dragen we bij aan de profilering van Nijmegen als health & high tech stad en trekken en behouden we talent en bedrijven. Ook leggen we voor deze doelgroepen de koppeling met het aantrekkelijke vestigingsklimaat. Het aantrekkelijke vestigingsklimaat promoten we met het speerpunt Oudste & Bruisende stad. Daarnaast bouwen we verder aan de bekendheid en zichtbaarheid van het overkoepelende merk Old City, Young Vibe.
Samenwerkingen en verbonden partijen Om bovenstaande ambities waar te maken werken we samen met ondernemers, ondernemersverenigingen, kennisinstellingen, het onderwijsveld, uitvoerende organisaties zoals Werkbedrijf Rijk van Nijmegen en Oost NL, andere overheden en maatschappelijke organisaties. Er zijn twee verbonden partijen actief in het economisch domein: RvN@ en The Economic Board. De Stichting RvN@ De Stichting RvN@ is een bottom-up beweging die innovatie, sociale en economische groei in het Rijk van Nijmegen actief stimuleert. Ondernemers, overheid, organisaties, investeerders en kennisinstellingen/studenten werken over gemeentelijke en sectorale grenzen heen samen om nieuwe en bestaande initiatieven met elkaar te verbinden en door te ontwikkelen. De focus hierbij ligt bij het MKB. Het meerjarenplan RvN@ 2020-2022 wordt uitgewerkt naar een Groeistrategie 2022-2026 . Hierin worden de mogelijkheden voor een lange termijn financiering van RvN@ als een triple helix organisatie (overheid, onderwijs, ondernemers) op een rij gezet. We ondersteunen RvN@ ook in 2022 financieel en doen volop mee. The Economic Board The Economic Board is een triplehelix-samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen en bedrijven in de regio Arnhem-Nijmegen, met Wageningen.
The Economic Board zet zich op diverse manieren in voor de economische groei van de regio en de profilering van de regionale sterkten in onder andere Den Haag, Düsseldorf en Brussel. De 24
focus ligt daarbij op de speersectoren Food, Health, High Tech en Energy en de cross-overs daartussen. Binnen deze sectoren liggen de beste kansen voor innovatie, meer bedrijvigheid en werkgelegenheid. Daarnaast werkt The Economic Board ook aan een aantal randvoorwaardelijke clusters die essentieel zijn voor het versterken en laten bloeien van de speerpuntsectoren. Op dit moment gaat het hier om de clusters Slimme Duurzaamheid en Arbeidsmarkt. Stichting Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen (TVAN) TVAN verzorgt de toeristische promotie, marketing en gastheerschap voor het Rijk van Nijmegen. Op dit moment vindt opdrachtverlening aan TVAN plaatst op de basis van een gemeenschappelijke regeling, samen met de andere gemeenten in het Rijk van Nijmegen. We hebben afgelopen jaar gewerkt met een nieuwe duidelijkere opdracht aan TVAN in 2021, in nauw overleg met de regiogemeenten. Dit gaan we ook doen in 2022.
Wat kost het? Bedragen * €1 mln
Rekening Begroot 2020 2021
2022
2023
2024
2025
Lasten 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijfsloket 3.4 Economische promotie
2,8 0,0 0,8 1,7 5,4
4,2 0,4 0,6 2,0 7,2
4,4 0,4 0,5 2,0 7,3
3,6 0,4 0,5 2,0 6,5
3,3 0,4 0,5 2,0 6,3
3,3 0,4 0,5 2,0 6,3
0,4 0,2 0,7 1,4 4,0 N
0,0 0,7 0,9 1,6 5,6 N
0,0 0,7 1,0 1,7 5,7 N
0,0 0,7 1,0 1,7 4,9 N
0,0 0,7 1,0 1,7 4,6 N
0,0 0,7 1,0 1,7 4,6 N
baten
lasten
saldo
Versterking kansrijke sectoren
0,0
0,8
0,8 n
Clusterontwikk. health & high tech
0,0
1,0
1,0 n
Human capital
0,0
0,2
0,2 n
Ondersteunen ondernemers & bedrijven
0,0
0,2
0,2 n
Kwaliteit werklocaties
0,4
1,6
1,2 n
Uitvoeringskosten
0,0
1,6
1,6 n
Profileren health & high tech
0,0
0,2
0,2 n
Profileren Old city, young vibe
0,8
0,6
0,2 v
Versterken evenementenklimaat
0,5
1,1
0,7 n
Uitvoeringskosten
0,0
0,3
0,3 n
Totaal
1,7
7,3
5,7 n
Baten 3.1 Economische ontwikkeling 3.3 Bedrijfsloket 3.4 Economische promotie Saldo van lasten en baten V=voordeel; N=nadeel
Financieel overzicht ambities Ambities/doelen; bedragen * € 1 miljoen We dragen bij aan 10.000 extra banen
We dragen de stad met trots uit
Veranderingen in de begroting bedragen * € 1.000
2022
2023
2024
2025
Groene metropoolregio - programma economie en toerisme
-110
-110
-110
-110
Totaal
-110
-110
-110
-110
25
Bijdrage Groene metropoolregio Sinds 1 januari 2021 is de nieuwe versterkte regionale samenwerking in de Groene Metropoolregio een feit en werken 18 gemeenten samen aan vijf grote opgaven. Om de regionale ambities en acties voor deze vijf opgaven te realiseren is een Regionale Agenda en begroting 2022 opgesteld. Ons college heeft ingestemd met deze stukken en het voornemen uitgesproken om in te tekenen op alle vijf de opgaven. De basisfinanciering voor de Groene Metropool Regio is gedekt. Dat geldt echter nog niet voor de opgavenfinanciering. Voor elke opgave worden aanvullende middelen gevraagd van de deelnemende gemeenten, variërend van € 0,57 tot € 1,30 per inwoner. Een deel van deze middelen hadden wij al meerjarig begroot. Voor een bedrag van ca. € 345.000 is dat nog niet het geval. Deze budgetten zullen verdeeld worden over de programma's Economie en Toerisme (€ 110.000 voor de opgave ‘productieve regio en ontspannen regio’), Openbare Ruimte (€ 110.000 voor de opgave ‘circulaire regio’) en Wonen en Stedelijke ontwikkeling (€ 125.000 voor de opgave ‘groene groei en ontspannen regio’).
Indicatoren Hieronder zijn de indicatoren opgenomen van het programma Economie en Toerisme. Meer onderzoeksresultaten en statistieken over dit programma kunt u vinden in de Stads- en Wijkmonitor. 2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
Aantal banen per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar
826,6
812,5
802,5
792,2
796,7
811,6
829,7
837,2
gemiddelde benchmark
851,7
842,6
843,5
850,9
864,7
879,6
893,5
890,1
life sciences
9.988
9.974
10.144
10.259
10.465
10.624
10.671
10.987
high tech
6.439
6.243
5.959
5.997
6.259
6.623
6.562
6.451
vrijetijdseconomie (toerisme en recreatie)
5.870
6.030
6.370
6.720
7.020
7.250
7.390
6.580
logistiek
2.312
2.595
2.404
2.341
2.146
2.387
2.493
2.682
environmental goods and services (duurzaamheid)
1.326
1.231
1.240
1.088
1.007
1.037
1.069
1.096
Aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners 15 t/m 64 jaar
106,5
108,9
111,8
115,6
118,0
124,0
130,4
138,3
gemiddelde benchmark
109,6
111,1
114,0
118,8
121,6
127,1
132,1
139,1
Functiemenging
56,2
55,8
55,4
54,9
55,6
56,0
56,2
56,1
gemiddelde benchmark
56,0
55,6
55,6
55,6
56,0
56,4
56,6
56,3
Leegstandspercentage winkels, voor winkelgebieden stadsbreed
7,4%
8,0%
8,0%
Aantal banen in de volgende sectoren:
Leegstandspercentage kantoren Aantal toeristische overnachtingen (hotels en B&B’s)
151.684
161.510
Rapportcijfers ondernemers voor ondernemersklimaat
6,5
8,9%
7,3%
6,4%
8,7%
6,1%
17,4%
11,4%
11,4%
9,9%
7,2%
176.518
200.510
275.083
302.697
297.500
6,7
6,6
Toelichting • Functiemenging De functiemengingsindex weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. • Leegstandspercentage winkels, voor winkelgebieden stadsbreed Het percentage geldt voor januari en geeft weer welk aandeel van het totale winkelvloeroppervlak leegstaat. • Gemiddelde benchmark Het gemiddelde voor de steden Arnhem, Eindhoven, Enschede, Groningen, Leiden, Maastricht, Nijmegen en Tilburg.
26
Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg Wat zijn onze ambities en doelen? Ambitie
We hebben wijken met een vitaal & gezond leefklimaat waar inwoners zich thuis voelen en mee kunnen doen.
Doelen * Wij stimuleren positieve en samenhangende ontwikkeling in iedere wijk/buurt. * Wij versterken de mogelijkheden in een wijk/buurt voor bewoners om mee te doen en verantwoordelijkheid te nemen als zij dit willen. * We dragen bij aan een gezonde leefomgeving, zowel in fysiek als sociaal opzicht.
Ambitie
We zorgen dat inwoners eigen regie kunnen voeren over hun leven, gezin en gezondheid en actief deel kunnen nemen aan de maatschappij. Men heeft respect voor elkaar en ondersteunt elkaar.
Doelen * We ondersteunen ontmoeting, participatie en vrijwilligerswerk. * We stimuleren activiteiten die inclusie bevorderen. * We stimuleren zelfstandigheid en zelfredzaamheid van onze (wijk)bewoners. * We stimuleren informele hulp en mantelzorg. * We versterken het opvoedklimaat rond gezinnen, in wijken en scholen. * We beschermen inwoners tegen infectieziekten, ongunstige milieufactoren en seksuele gezondheidsrisico’s. * We realiseren een preventieve basisinfrastructuur ter bevordering van de volksgezondheid via een integrale aanpak. * We verkleinen de gezondheidsverschillen door inwoners met verhoogde gezondheidsrisico’s extra te ondersteunen. * We dragen bij aan dierenwelzijn en stimuleren een diervriendelijke (leef)omgeving. * We zorgen dat volwassenen/kinderen/gezinnen tijdig passende hulp ontvangen op grond van de Wmo en de Jeugdwet. * We zorgen dat kinderen en hun ouders dichtbij en deskundig worden ondersteund als zij problemen ervaren met opvoeding, ontwikkeling, zelfredzaamheid en participatie in de samenleving. * We zorgen dat volwassenen dichtbij en deskundig worden ondersteund als zij problemen ervaren met zelfredzaamheid en participatie in de samenleving. * We ondersteunen kinderen en gezinnen bij gezond en veilig opvoeden en opgroeien met (specialistische) ambulante jeugdhulp indien nodig.
* We ondersteunen volwassen inwoners (en hun mantelzorgers) bij het zelfstandig kunnen blijven wonen en participeren met aanvullende ondersteuning en specialistische hulp indien nodig. * We ondersteunen inwoners bij het oplossen van mobiliteitsproblemen in en buiten het huis waardoor ze zo lang mogelijk in staat zijn zelfstandig te blijven wonen en mee te doen. * We voorkomen dat er (problematische) schulden ontstaan en/of dat schulden onnodig hoger worden door het bieden van preventieve ondersteuning, vroeg signalering en nazorg. * We bieden dienstverlening aan huishoudens met financiële problemen en begeleiden huishoudens met problematische schulden en kleine ondernemers (MKB-ers/ZZP-ers) om duurzaam uit de schulden te komen.
27
Ambitie
We zorgen dat kinderen en volwassenen zo veel mogelijk in een (veilige) thuissituatie kunnen leven. We versterken inwoners en gezinnen die de basis van het bestaan niet (meer) op orde hebben of deze dreigen te verliezen.
Doelen * We versterken jeugdigen en gezinnen zodat er minder kinderen in verblijf opgroeien en als dit moet dan in gezinsvormen en zo kort mogelijk. * We verbeteren de veiligheidsketen voor jeugdigen door een systeemgerichte aanpak, meer preventieve jeugdbescherming en duurverkorting van ondertoezichtstellingen. * We voorkomen huisuitzettingen, leiden toe naar zorg, werken aan het perspectief van multiprobleemhuishoudens en beperken de overlast als gevolg van dakloosheid en psychiatrische en/of psychosociale problematiek. * We bieden opvang aan inwoners (uit Nijmegen en regio) die dakloos zijn geworden en werken aan herstel richting zo zelfstandig mogelijk wonen en participeren. * We bieden een beschermende woonomgeving aan inwoners (uit Nijmegen en regio) die vanwege hun ernstige psychiatrische of psychosociale problemen (nog) niet in staat zijn zelfstandig te wonen en werken aan herstel richting zo zelfstandig mogelijk wonen en participeren. * We bieden slachtoffers van huiselijk geweld en kindermishandeling een veilige omgeving en er wordt ingezet op het voorkomen, vroegsignaleren, stoppen en duurzaam doorbreken van geweld.
Wat willen we komend jaar bereiken? De ontwikkelingen die we in gang hebben gezet in 2021 zetten we door in 2022. De komende jaren werken we samen met onze uitvoeringspartners aan de hand van onze visie op de sterke sociale basis, die naar verwachting in het najaar van 2021 door de gemeenteraad wordt vastgesteld. Daarmee beogen we een overzichtelijk geheel aan activiteiten en algemeen toegankelijke voorzieningen, dat bijdraagt aan het welzijn, de participatie en de gezondheid van al onze inwoners en aan een sociale, veerkrachtige en inclusieve stad. Een sterke sociale basis geeft houvast, zingeving en bevordert weerbaarheid en veerkracht. Daarmee heeft het een preventieve werking. Wij verwachten dat dit tot een vermindering van individuele zorgtrajecten leidt en daarmee tot minder zorgkosten. We zetten in op verdere verbetering van ondersteuning in de wijk. Dit doen we onder andere met de Buurtteams Jeugd & Gezin en vanaf 1 januari 2022 ook met de Buurtteams Volwassenen. We houden net als in de afgelopen periode nadrukkelijk de vinger aan de pols als het gaat om de impact en nasleep van corona voor onze inwoners, vrijwilligers- en uitvoeringsorganisaties. Als het nodig is, zetten we extra in om de zorgcontinuïteit te waarborgen. We versterken de gemeentelijke regie op het sociaal domein. Het sociaal domein is zeer complex en dynamisch.
De sturing op het sociaal domein en een stevige verbinding tussen beleid en uitvoering zijn daarom van cruciaal belang. De focus in de uitvoering richt zich in dit kader op 3 belangrijke onderwerpen: 1. Informatiegestuurd werken: we zijn de pioniersfase voorbij en maken de personele inzet (ongeveer 2 fte) nu structureel, zodat de doorontwikkeling van de dashboards sociaal domein is geborgd en we goed kunnen monitoren en bijsturen. 2. Aanpak sociale fraude: het probleem van fraude en ondermijning in de zorgsector wordt landelijk geconstateerd. Het is noodzakelijk om de keten van toezicht en handhaving te versterken (ongeveer 3 fte), zodat we de signalen die binnenkomen goed kunnen oppakken en waar nodig kunnen handhaven. 3. Sturing op de sociale basis: we organiseren de sturing op de sociale basis anders. Gecontracteerde organisaties dragen bij aan het oppakken van de vraagstukken die spelen in de stadsdelen. De gemeente krijgt hierdoor meer een regierol. Om dit samenspel tussen professionals en de gemeente op stadsdeelniveau goed te laten verlopen, zijn ongeveer 4 fte’s extra nodig.