Overdrachtsdossiers voor de raad Informatie voor de raad ter voorbereiding op de nieuwe bestuursperiode

In 2026 dient een besluit over de toekomst van het Triavium genomen te worden. Het college heeft in 2022 aan de gemeenteraad toegezegd hen te informeren of en hoe de raad wordt betrokken in het voortraject bij de toekomstvisie Triavium. Deze toezegging is lopend.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Veiligheid Inleidend Met het Integraal Veiligheidsplan werken we aan een veilige, leefbare, weerbare en zorgzame stad. Belangrijke uitgangspunten daarbij zijn risico- en informatie gestuurd werken, gericht op vroegtijdig signaleren, interveniëren en waar nodig handhavend optreden. Het doel is het voorkomen en tegengaan van uiteenlopende veiligheidsproblemen. In een veilige en weerbare stad zijn inwoners, ondernemers en bezoekers zich bewust van risico's op overlast en criminaliteit, en weten zij hoe ze die kunnen voorkomen. Daarom pakken we in dit programma samen met veiligheidspartners overlast, veelvoorkomende criminaliteit en high impact criminaliteit aan. We streven naar veilige wijken waar inwoners, ondernemers en bezoekers zelfredzaam zijn en betrokken zijn bij het voorkomen en aanpakken van overlast en criminaliteit. Een ander onderdeel van dit programma richt zich op het voorkomen en bestrijden van ondermijning zoals drugscriminaliteit, fraude en mensenhandel. Daarnaast investeren we in online veiligheid om ervoor te zorgen dat inwoners en ondernemers digitaal weerbaar zijn. Verder verbeteren we de leefsituatie van inwoners met (multi)problematiek en pakken we risicogedrag en overlast van jeugdigen, gezinnen, verwarde en onbegrepen personen en ex-gedetineerden.

Ook zetten we in op het voorkomen van jeugdcriminaliteit door jongeren perspectief te bieden en hierin samen te werken met partners. We streven naar een stad waar iedereen zich veilig voelt, en waar extremisme, radicalisering en grensoverschrijdend gedrag worden voorkomen en bespreekbaar worden gemaakt. Het lokale veiligheidsbeleid richt zich op een ordelijke en veilige openbare ruimte, veilige evenementen, horeca en markten, en een robuuste fysieke leefomgeving. De burgemeester zet waar nodig bevoegdheden in om de leefbaarheid te waarborgen. Demonstraties verlopen veilig en vreedzaam, en supportersgeweld wordt voorkomen. Voor veilige evenementen, horeca en markten hebben we kwalitatief hoogwaardige vergunningverlening en effectief toezicht en handhaving. Inwoners, ondernemers en organisatoren dragen verantwoordelijkheid voor naleving van regels en veiligheid. Tot slot werken we aan een ramp- en crisisbeheersing en beperken we de gevolgen wanneer zich incidenten voordoen. Relevante besluitgeschiedenis Het Integraal Veiligheidsplan (IVP) is het vierjaarlijkse beleidskader (2022-2026) waarin de gemeente vastlegt wat zij op het gebied van veiligheid wil bereiken. Het plan schetst de ambities en prioriteiten voor veiligheid.

Naast de Stadsrekening wordt in de veiligheidsbrief verantwoording afgelegd over de uitvoering van het veiligheidsbeleid in het afgelopen jaar, een update gegeven van het actuele veiligheidsbeeld (zoals overlast en zorg- en veiligheidsproblemen) en vooruitgeblikt op de prioriteiten en activiteiten voor het komende jaar. Zo blijft de gemeenteraad geïnformeerd en in positie om bij te sturen. In tabel 1 staat een overzicht van de veiligheidsbrieven van de afgelopen jaren. Verder zijn er wat actualiteiten geweest die leidden tot artikel-39 vragen (tabel 2). Ten slotte zijn er verschillende moties aangenomen door de raad (tabel 3). Tabel 1: Overzicht veiligheidsbrieven 2022-2025 (met link)

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Veiligheidsbrieven Veiligheidsbrief 2022

Veiligheidsbrief 2023

Veiligheidsbrief 2024

Veiligheidsbrief 2025

Veiligheidsbrief 2026

Tabel 2: Overzicht van artikel-39-vragen 2024-2025 (met link) Nummer Onderwerp

Datum antwoord

E24.000977

Beantwoording artikel 39 Schriftelijke vragen m.b.t. sluiten van panden

12-03-2024

E24.003360

17-09-2024

E24.003980

Beantwoording artikel 39 vragen Het beboeten van dak- en thuisloze mensen Beantwoording artikel 39 vragen Hotspot-aanpak voor Lankforst

E25.000195

Beantwoording artikel 39 vragen Arrestatie van mensen met keffiyeh op

21-01- 2025

E25.000313

Beantwoording artikel 39 vragen Maak het veilig voor je thuis en of om op je werk te komen Beantwoording artikel 39 vragen Manifest demonstratierecht

11-02-2025

Beantwoording artikel 39 vragen Op weg naar een bruisende Willemsweg: terug naar de grandeur van weleer Beantwoording artikel 39 vragen Uitbreiding bevoegdheden boa's voor verkeershandhaving fietsers en voetgangers Beantwoording artikel 39 vragen Viswedstrijd

27-05-2025

4-11-2025

E25.002576

Beantwoording artikel 39 vragen over bekogelen van schepen vanaf de Oversteek https://nijmegen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/58f6f8175f53-4550-9985-c92de7b79b42?documentId=d9872148-e2ad-4ed7-b798b536d30dd91e&agendaItemId=32266e03-e51e-4f5b-ab78-2ca97fdaef26 Beantwoording artikel 39 over Feitenrelaas verbieden tegendemonstratie RU Beantwoording artikel 39 vragen Aanhoudende overlast en onveiligheid rond het veldje bij De Dukendonck Beantwoording artikel 39 vragen Illegaal vuurwerk bij verjaardag NEC

E25.002575

Beantwoording artikel 39 vragen over vuurwerk rond oudjaarsavond

16-12-2025

E25.002625

Beantwoording artikel 39 vragen Hitlergroet

13-01-2026

E25.000894 E25.000926 E25.001302 E25.002048 E25.002323

E25.002436 E25.002571

Tabel 3: Overzicht van de aangenomen moties m.b.t. veiligheid 2023-2025 (met link) Motienummer Onderwerp 251112.02

Aanvullende maatregelen bij huiselijk geweld en stalking

250910.10 250910.08 250702.01 250326.02 250129.03 240911.04 240703.01 240327.12

Stop het beboeten van dakloze mensen Passende maatregelen Nijmegen ondertekent het manifest demonstratierecht Motie Zand erover, heropen de waalstranden Vensters open voor de nacht Bij een progressieve stad hoort een realistisch coffeeshopbeleid De Nijmeegse tippelzone blijft open Geweld tegen vrouwen stopt met de start van een genderspecifieke aanpak

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

26-11-2024

14-03-2025

20-05-2025 10-07-2025

25-11-2025 16-12-2025 16-12-2025

Datum politieke avond 12-11-2025 10-09-2025 10-09-2025 02-07-2025 26-03-2025 29-01-2025 11-09-2024 03-07-2024 27-03-2024

240327.08

Trouwen tegen je wil, niet in ons Nijmegen

27-03-2024

240327.07 190626.01

De sleutel tot succes moet ook gewaardeerd worden Een tevreden cannabisroker, is geen onruststoker

27-03-2024 2019 (lopend)

220713.04

Analyse Functies Joris Ivensplein

2022 (lopend)

220713.02

Vraag en wij zullen antwoorden

2022 (lopend)

In raadsbrieven en raadsvoorstellen informeren we de raad over inhoudelijke onderwerpen met betrekking tot veiligheid. Hieronder staan de raadsbrieven die de afgelopen jaren zijn opgesteld van 2023 tot en met 2025: Raadsbrief ontwerp meerjarenbeleidsplan politie Oost-Nederland (2023) Toekenning Rijksmiddelen Preventie met Gezag (2023) Evaluatie bodycams voor boa's (2023) Evaluatie campagne wapens en jongeren (2023) Evaluatie JI en Kronenburgpark (2023) Uitbreiding Cameratoezicht (2024) Aanpak overlast omgeving Van Schevichavenstraat (2024) Handhavingscapaciteit en –kader Toezicht en Handhaving (2024) Intrekking aanwijzingsbesluit Tippelzone (2024) Terugkoppeling inzet Last onder Dwangsom kennelijk dealen (2025) Experiment gesloten coffeshopketen (2025) Raadsbrief monitoring Tippelzone september 2024 t/m maart 2025 De (beperkte) nachtsluiting van de Waalstranden tussen de Spoorbrug en de Waalbrug (2025) Scenario's coffeeshopbeleid (2025) (Informatieve bijeenkomst voor de raad vond plaats in november 2025. Presentatie is opvraagbaar bij de griffie) Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht (2025) (In Q1 2026 vond een informatieve bijeenkomst met de raad plaats.

Presentatie is opvraagbaar bij de griffie) Jaarwisseling 2024-2025 (2025) Verder staan hieronder een raadsinformatiebrief en -voorstel over ontwikkelingen bij de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) weergegeven: Raadsinformatiebrief afronding onderzoek vastgoed VRGZ (2025) Raadsvoorstel Zienswijze op kostenverdeelsleutel VRGZ (2025) Raadsvoorstel Zienswijze conceptjaarrekening 2024 en ontwerpbegroting 2026 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Raadsvoorstel Zienswijze Kaderbrief 2026 en zienswijze (04/02/2026 agenda van de Raad) Daarnaast hebben we de Raad geïnformeerd door middel van presentaties, waaronder over het demonstratierecht. Deze presentatie is op te vragen bij de griffie.

Huidige keuzes en uitvoering Er is een aantal keuzes gemaakt die van belang zijn voor de uitvoering van de taken van het programma veiligheid. Een aantal daarvan vind je terug in onderstaande stukken:

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

• • •

Besluit inzet cameratoezicht Link1 Link 2 Notitie Toezicht en Handhaving 2024-2030 Opdrachtverlening Jongerenwerk & Jeugdcoaches 2026-2030

Verder staat in de jaarlijkse veiligheidsbrief in meer detail de beleidskeuzes en kwaliteit van uitvoering weergeven. Context en beïnvloedbaarheid We moeten rekening houden met verschillende wet- en regelgeving en binnen financiële kaders blijven. Zo hebben we te maken met de Gemeentewet, de Alcoholwet, de Wet openbare manifestaties, de Wet Bibob, de Wet wapen en munitie, Wet veiligheidsregio's en de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen. Onze financiële kaders worden bepaald door de totale begroting van Veiligheid: € 29,9 miljoen in 2026. Daarvan hebben we het grootste gedeelte (€ 19,8 miljoen) begroot voor de bijdrage aan de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ). De overige middelen worden besteed om de ambities van het IVP te realiseren (uitvoeringskosten en programmageld). Het programmageld krijgen we grotendeels uit doeluitkeringen van het gemeentefonds en wordt gebruikt voor specifieke doelen (o.a. Preventie met Gezag, nazorg ex-gedetineerde, experiment gesloten coffeeshopketen, radicalisering). In het IVP onderscheiden we elf thema's die bestaan uit wettelijke taken en/of eigen beleidsambities. Er is keuzeruimte ten aanzien van kwaliteit en intensiteit. Deze keuzeruimte gaat overwegend over ingrepen in personele kosten waarmee ambities kunnen worden gerealiseerd.

In tabel 4 staat een overzicht van de thema's met het onderscheid tussen wettelijke taak en niet-wettelijke taken, en de bewegingsruimte voor raadsleden weergegeven. Het nieuwe IVP en de begroting vormen de momenten waarop raadsleden keuzes kunnen maken ten aanzien van het beleid. Tabel 4: Overzicht wettelijke taken en beleidsruimte Thema

Wettelijke taak & Beïnvloedbaarheid

Discriminatie

Het tegengaan van discriminatie en uitsluiting is een opgave. Er is keuzevrijheid hoeveel middelen u voor dit thema beschikbaar stelt ten aanzien van de preventieve taak. Instandhouding van de antidiscriminatievoorziening is een wettelijke taak. Bij ondermijning kunnen keuzes worden gemaakt in de aanpak en de inzet op de wet Bibob. Deze keuzes hebben vervolgens invloed op de kans op criminaliteit, misbruik van publiek geld en ondermijning van het vertrouwen in de overheid (Beleidsregels Wet Bibob 2025). Ondermijning is geen wettelijke taak. De veiligheidsregisseurs zijn verantwoordelijk voor een integrale aanpak van veiligheid in de wijken in de stad. Zij voeren regie op samenwerking met partners en sturen samen met regisseurs sociaal en fysiek op schone en veilige wijken. Onze inzet van de veiligheidsregisseurs is geen wettelijke taak en kunnen we meer of minder doen. Bij digitale criminaliteit zetten we in op preventie. Er zijn beperkte middelen rond bewustwording van digitale criminaliteit en het bieden van handelingsperspectief om slachtofferschap te voorkomen. De inzet op digitale criminaliteit is geen wettelijke taak. We faciliteren het Zorg en Veiligheidshuis (ZVHH), de regieteams multiprobleemhuishoudens, aanpak jongerenoverlast, verwarde en onbegrepen personen,

Ondermijning

Veilige wijken

Digitale criminaliteit Zorg & Veiligheid

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Jonge aanwas in criminaliteit

Straatintimidatie

Polarisatie en maatschappelijke onrust Openbare orde

Veilige horeca, evenementen en markten Veilige fysieke leefomgeving

dak- en thuislozen, en de nazorg ex-gedetineerden, en we geven uitvoering aan de doorbraakaanpak en beleid op zorg en veiligheid. Dit is deels een wettelijke taak. Nijmegen zet in op een domeinverbindende samenwerking om jeugdigen, gezinnen en de omgeving te versterken waardoor zij zo stabiel mogelijk kunnen opgroeien en ontwikkelen. De gemeente heeft doelmiddelen toegekend gekregen van het Rijk om in te zetten op Preventie met Gezag (PMG). Voor de komende periode heeft de gemeente opnieuw een subsidie aangevraagd. De aanpak van seksueel grensoverschrijdend gedrag wordt met rijksmiddelen gefinancierd en richt zich op het verbeteren van de veiligheid van vrouwen en meisjes in de openbare ruimte en horeca. Op basis van het uitvoeringsplan hebben we middelen gekregen om door te gaan met de uitvoering. Dit loopt tot en met 2026. De verhoudingen tussen verschillende groepen inwoners staan onder druk en we zien steeds meer radicalisering en extremisme in de digitale omgeving. Polarisatie en maatschappelijke onrust is geen wettelijke taak. De zorg voor het ordelijk verloop van het maatschappelijk verkeer in de openbare ruimte zoals demonstraties is een wettelijke taak van de gemeente. Er kunnen beleidskeuzes worden gemaakt over specifieke onderwerpen zoals cameratoezicht of de tippelzone.

Vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn wettelijke taken om de kwaliteit van veilige horeca, evenementen en markten te waarborgen. Het legestarief van vergunningen kan worden aangepast, wat gevolgen heeft voor de kostendekkendheid van deze producten. We zorgen voor een veilige fysieke leefomgeving. Hiervoor heeft de gemeente een kaderstellende rol richting de ODRN en VRGZ. Bij crisisbeheersing en brandweer zijn de directe sturingsmogelijkheden beperkt omdat deze via de veiligheidsregio lopen en eventuele besparingen of uitbreiding via de regionale begroting plaatsvinden. Crisisbeheersing is een wettelijke taak.

De komende vier jaar… De afgelopen jaren is er een stabiel veiligheidsbeleid neergezet. In 2026 wordt een nieuw IVP vastgesteld. In dit meerjarenbeleidsdocument kan de raad wijzigingen doorvoeren ten aanzien van beleidskeuzes, programmagelden en uitvoeringskosten.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg Welzijn, Inclusie, Sturing sociale Basis, Wijkaccommodaties Inleidend De sociale basis is het fundament van het sociaal domein in onze stad. Het bestaat onder andere uit welzijn, inclusie, wijkaccommodaties en de ontwikkeling van de sturing op de sociale basis. We kunnen de sociale basis stimuleren door te sturen met beleid, faciliteiten, opdrachten en financiering. Tegelijkertijd werken we toe naar een (gedeeltelijk) andere gebiedsgerichte manier van sturen en verantwoorden. Welzijn, inclusie, wijkaccommodaties, en de ontwikkeling van de sturing op de sociale basis valt onder taakveld 6.1 (Samenkracht en burgerparticipatie). De volgende ambities en doelen horen bij deze inzet: Ambitie: inwoners voeren regie over hun leven, gezin en gezondheid en nemen actief deel aan de maatschappij. Men heeft respect voor elkaar en ondersteunt elkaar. Doel: Inwoners nemen actief deel en dragen bij aan de samenleving Doel: Inwoners van Nijmegen kijken naar elkaar om in het dagelijks leven Doel: Inwoners van Nijmegen kunnen (vrij) zichzelf zijn en worden hierin geaccepteerd In de doelenboom en de stadsbegroting is terug te vinden welke activiteiten worden uitgevoerd om deze doelen te bereiken.

Relevante besluitgeschiedenis, huidige keuzes en uitvoering Welzijn • Uitvoeringsagenda Senioren 2025 - 2027 vastgesteld op 24 juni 2025: overkoepelende agenda vanuit meerdere beleidsdomeinen, o.a. welzijn, gezondheid en mobiliteit. • Uitvoeringsagenda Versterken vrijwilligers in de stad 2025 - 2028 vastgesteld 30 september 2025. • Uitvoeringsagenda Mantelzorgondersteuning 2026 - 2029 vastgesteld op 13 januari 2026. Inclusie Op 8 oktober 2025 heeft de raad het Nijmeegs Beleidskader Inclusie vastgesteld. Dit kader bestaat uit zes algemene uitgangspunten die worden via een aantal lijnen opgepakt, onder meer via een update van het diversiteitsbeleid P&O. Onder het beleidskader Inclusie valt een aantal uitvoeringsagenda’s: de Uitvoeringsagenda Regenboog 2026-2029, de Uitvoeringsagenda VN-verdrag Handicap 2026 -2029 en de Antidiscriminatieagenda 2026-2029. De Anti-discriminatieagenda zal in het eerste kwartaal van 2026 door het college worden vastgesteld, de Uitvoeringsagenda’s Regenboog en VNverdrag Handicap in het tweede kwartaal. Voorafgaande heeft het college de evaluaties van de aflopende agenda’s vastgesteld en de raad hierover geïnformeerd. Sturen op een sterke sociale basis in Nijmegen

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

In 2021 heeft de raad de Kadernota Samen werken, samen sterk vastgesteld. In 2023 is de Voortgangsbrief over Sturen op een sterke sociale basis gedeeld met de raad, vergezeld met Voortgangsbrief stadsdeelprogrammeren/preventieplatforms en een Voortgangsbrief harmoniseren subsidies. Bij de gespreksronde op 12 maart 2025 is de raad meegenomen in de noodzaak van de transformatie van onze sturing door het Instituut voor Publieke Waarden. De transformatie is nodig vanwege onder andere dubbele vergrijzing en een toename van vraag naar jeugdzorg. Er is onvoldoende personeel en geld om alle hulpvragen van inwoners op te pakken. Dit leidt tot een toename van inwoners die (vanuit de zorg) een beroep doen op de sociale basis, en dat hulpvragen in de sociale basis complexer worden. Tegelijkertijd zullen inwoners meer zelf en samen moeten oppakken. Daarom transformeren we onze huidige manier van sturen naar impactsturing op gebiedsniveau. We creëren dan enerzijds ruimte voor inwoners om meer zelf en samen op te pakken, en we creëren ruimte binnen de nu veelal gedetailleerde sturing op activiteiten en output. Op 26 maart 2025 volgde een unaniem Raadsbesluit met uitgangspunten en randvoorwaarden om in drie gebieden de transformatie in sturing vorm te geven: Nijmegen-Noord, Lindenholt, Dukenburg.

Met de vaststelling van de Stadsbegroting 20252028 en de amendementen Door(breek)aanpakken en Amendement Leidende principes voor zorg, welzijn en ondersteuning, heeft uw raad het besluit genomen om een jaarlijks structureel investeringsfonds van 1 miljoen euro vrij te maken voor het leren en experimenten in de drie gebieden. We hebben de afspraak met uw raad gemaakt om na de eerste twee jaar te evalueren hoe we het investeringsfonds vanaf 2027 in de begroting verwerken. We komen hiervoor met een voorstel in de begrotingsbehandeling 2027-2030. Bij de transformatie werken we volgens een ontwikkelroute en vier fasen in circa 10 jaar toe naar een nieuwe vorm van sturen waarmee we kunnen gaan investeren in impact voor inwoners in een gebied. In de eerste helft van 2026 volgt de raadsinformatiebrief Voortgang Sturen op een sterke sociale basis in Nijmegen. Context en beïnvloedbaarheid De middelen die gekoppeld zijn aan deze doelen in de doelenboom worden ingezet vanuit de WMO (algemene voorzieningen). Binnen het WMO kader is er voor de gemeente vrijheid voor welk ambitieniveau wordt gekozen. In Nijmegen leggen de nadruk op sociale basis, een welzijnsaanbod, sterke buurtteams met zoveel mogelijk laagdrempelige ondersteuning. Binnen de beleidsdomeinen welzijn en inclusie gaat het voor overgrote deel om subsidies, waarmee het bedrag enigszins beïnvloedbaar is.

Meer toelichting is te vinden in doelen nader geduid. De komende vier jaar… Welzijn • Voor de zomer 2026 wordt de 'Visie op Sociaal Welzijn' voorgelegd aan de raad. De raad is hier in Q1 via een raadsbrief over geïnformeerd. • Er wordt gewerkt aan het samenvoegen van budgetten voor de sociale basis. De verwachting is dat de doelenboom hierop worden aangepast. Deze wijziging leggen we bij de behandeling van de stadsbegroting 2027-2030 voor

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

• •

De Uitvoeringsagenda Senioren wordt in 2027 geëvalueerd In 2029 wordt de voortgang van de Uitvoeringsagenda Versterken Vrijwilligers in de Stad en van de Uitvoeringsagenda Mantelzorg geëvalueerd

Inclusie De raad zal in het 1e kwartaal van 2026 worden geïnformeerd over de opzet van de Inclusiemonitor. Aan de hand van deze monitor zal de raad driejaarlijks worden geïnformeerd over de resultaten en de impact van het brede inclusiebeleid. Dit betreft de voortgang en resultaten van de verschillende uitvoeringsagenda’s en van het interne organisatiebeleid (dienstverlening en P&O). Sturen op een sterke sociale basis in Nijmegen We informeren de raad bij elke begrotingscyclus over de voortgang. In het eerste half jaar van 2026 volgt een raadsinformatiebrief met elk daaropvolgend jaar een jaarlijkse raadsinformatiebrief waar wenselijk aangevuld met een werkbezoek. We evalueren de eerste twee jaar van het investeringsfonds van 1 miljoen (2025, 2026) en hoe we dit fonds vanaf 2027 in de begroting verwerken. In de begrotingsbehandeling 2027-2030 komen we hiervoor met een voorstel.

We gaan hierbij in ieder geval in op de ontwikkelroute en:  Transformatie van onze sturing naar impactststuring op gebiedsniveau (daarvoor ontschotten en innoveren we onze sturingsinstrumenten beleid, financiering, governance, accountability en inbedding);  Ontwikkelingen in Noord, Lindenholt en Dukenburg, het investeringsfonds van 1 miljoen en de betekenis voor de verdere transformatie in het sociaal domein;  Stadsdeelprogrammeren volwassenen/ Preventieplatforms jeugd en stadsdeelbudgetten, waarbij we uiteindelijk toewerken naar een stadsbrede dekking van integrale en gebiedsgerichte samenwerking met inwoners en professionals waarmee we de sociale basis lokaal behouden en versterken.

Onderdeel Wijkaccommodaties Inleidend De wijkcentra in Nijmegen dragen bij aan de volgende doelstellingen die in 2020 door de Raad zijn vastgesteld met het beleidskader ‘Ruimte voor ontmoeting’: Versterking van de sociale cohesie en maatschappelijke participatie van inwoners in de dagelijkse leefomgeving. Het bevorderen van zelfregie en het voorkomen van (escalerende) problemen. De doelstellingen zijn vertaald in drie basisfuncties van de wijkcentra: a) Het stimuleren en mogelijk maken van ontmoeten en participeren. Het gaat hier over activiteiten voor en door (wijk)bewoners, bijvoorbeeld bewonersgroepen, culturele en creatieve activiteiten, ouderengroepen, migrantengroepen, kinderactiviteiten. De activiteiten kunnen worden uitgevoerd door vrijwilligers en/of door betaalde krachten; b) Het geven van informatie en advies aan inwoners van Nijmegen, bijvoorbeeld de Stips, welzijnswerk en organisaties die bewonersvoorlichting verzorgen; c) Ruimte geven aan ondersteuning, zo licht en dichtbij mogelijk. Dit betreft met name ondersteuning door buurtteams en primaire ketenpartners (financieel experts in de wijk, WMO-consulenten, ouderenadvies) en groepswerk.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Naast deze drie functies zijn de wijkcentra belangrijk in crisissituaties. De gebouwen worden regelmatig (en in no time) ingezet bij noodgevallen. Ook zijn de wijkcentra een locatie voor de verkiezingen en informatieavonden voor bewoners. Relevante besluitgeschiedenis 1. Vastgestelde verhuurkader ‘Een ruimte huren in een gemeentelijk wijkcentrum in Nijmegen’ vanaf 1 augustus 2023. 2. In september 2020 is het beleidskader ‘Ruimte voor Ontmoeting’ vastgesteld. 3. Motie Op de toekomst! Ga voor plantaardig (2023) 4. Huisvesting Buurtteams Jeugd en Gezin en Volwassenen in de wijkcentra. 5. Renovatie van drie wijkcentra; Daalsehof, Schalmei en nntb (begroting 2023 (2024-2027) 6. Motie Put your oatmilk where your mouth is - plantaardig voedsel in gemeentelijke locaties (2025). 7. Visie op gezondheid: Ook een gezonde snack voor kinderen aanbieden (2023) 8. Motie Klimaatshelters voor iedereen (2025) 9. Moderniseren en verduurzamen wijkcentrum Het Oude Weeshuis (2024/ 2025) Context en beïnvloedbaarheid Binnen de wijkcentra is naast ‘ruimte voor ontmoeting’, ook het verhuurkader van toepassing. Huidige keuzes en uitvoering en de komende vier jaar… Er zullen gesprekken en voorbereidingen plaatsvinden over de nieuwbouw/ verplaatsing wijkcentrum Villa Nova en de nieuwbouw wijkcentrum Titus Brandsma, mogelijk samen met de basisschool Michiel de Ruijter.

De raad beslist in de begroting over de financiële middelen die hiervoor nodig zijn.

Gezondheid Inleidend Het taakveld publieke gezondheid (ook wel volksgezondheid) omvat het bevorderen van de volksgezondheid en gelijke kansen op gezondheid, door collectieve interventies gericht op Gezondheidsbescherming, gezondheidsbevordering of ziektepreventie. De volgende ambitie en doelen horen bij het taakveld (7.1 Volksgezondheid): Ambitie 8: “Inwoners voeren eigen regie over hun leven, gezin en gezondheid en nemen actief deel aan de maatschappij. Men heeft respect voor elkaar en ondersteunt elkaar”. Doel 8.2 Gehouden dieren en vrij levende dieren ontvangen ondersteuning waar gezond en goed leven in het geding is. Doel 8.7 Inwoners worden beschermd tegen infectieziekten, ongunstige milieufactoren en seksuele gezondheidsrisico's. Doel 8.8 De gezondheid van Nijmegenaren wordt bevorderd door een preventieve basisinfrastructuur en een integrale aanpak Doel 8.9 Gezondheidsverschillen in Nijmegen worden kleiner doordat we mensen met verhoogde gezondheidsrisico’s extra ondersteunen Doel 8.10 De publieke gezondheid wordt beschermd en bevorderd door een gezonde fysieke leefomgeving

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

In de doelenboom en de stadsbegroting is terug te vinden welke activiteiten worden uitgevoerd om deze doelen te bereiken. Relevante besluitgeschiedenis, huidige keuzes en uitvoering Op 28 mei 2025 heeft de raad de Visie op gezondheid Nijmegen 2040 vastgesteld. Bij de visie is een Uitvoeringsagenda Gezondheid 2025-2028 vastgesteld. We informeren de gemeenteraad bij de begrotingscyclus over de voortgang hiervan. In de Nijmeegse Omgevingsvisie, vastgesteld door de raad op 10 september 2025, is een sociale en gezonde stad 1 van de 4 hoofdlijnen van het beleid, waarbij het beschermen en bevorderen van gezondheid door het creëren en behouden van een gezonde leefomgeving de hoofddoelstelling is. Op 28 oktober 2025 is de Uitvoeringsagenda Dieren 2025-2028 vastgesteld. Medio 2027 zal de voortgang van deze agenda geëvalueerd worden en gedeeld met de raad. Inzake het Integraal Zorg Akkoord (IZA) is er op 19 december 2023 een raadsinformatiebrief naar de raad gestuurd vergezeld van het Regiobeeld Rijk van Nijmegen en het Regioplan Rijk van Nijmegen. Inzake het Gezond en Actief Leven akkoord (GALA) is er op 26 september 2023 een raadsinformatiebrief naar de raad gestuurd vergezeld van het lokale GALA plan. Op 5 november 2024 is er een raadsinformatiebrief naar de raad gestuurd met betrekking tot de voortgang.

Context en beïnvloedbaarheid Een deel van de doelen en activiteiten uit taakveld 7.1 zijn wettelijk verplicht. Dit geldt zowel voor dierenwelzijn (doel 8.2) als publieke gezondheid (doelen 8.7 t/m 8.10). Ook zijn er taken die we uitvoeren in het kader van het GALA en IZA. We worden apart gefinancierd voor de uitvoering van deze akkoorden door middel van specifieke uitkeringen (SPUK’s). Dit geld kunnen we niet op andere manieren inzetten. Voor de precieze wettelijke verplichtingen en taken met betrekking tot de SPUK’s wordt verwezen naar de “doelen nader geduid” in de stadsbegroting. De komende vier jaar… We blijven inzetten op preventieprogramma’s die gericht zijn op gezond opgroeien, gezonde leefgewoonten, mentale gezondheid, gezond ouder worden en een gezonde fysieke leefomgeving. Als rode draad door deze programma’s loopt het verkleinen van gezondheidsachterstanden. Helaas zien we een tweedeling in Nijmegen (Zuid en West versus Noord en Oost) als het gaat om gezondheid. We investeren ongelijk in de stad/stadsdelen om zo voor iedereen gelijke kansen op gezondheid te creëren. We informeren de raad bij elke begrotingscyclus over de voortgang van de Uitvoeringsagenda Gezondheid 2025-2028. Daarnaast zal er eind 2028 een nieuwe Uitvoeringsagenda Gezondheid worden vastgesteld door het college. De omgevingsvisie wordt verder uitgewerkt in omgevingsprogramma’s.

In 2026 en verder gaan we met Gezondheid, Klimaatadaptatie, Groen en Mobiliteit maatregelen opstellen voor een gezonde, groene en klimaatbestendige stad.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Medio 2027 zal de voortgang van de Uitvoeringsagenda Dieren 2025-2028 geëvalueerd worden en gedeeld met de raad. Daarnaast zal er eind 2028 een nieuwe Uitvoeringsagenda Dieren 2029-2032 door het college worden vastgesteld. Eind 2026 lopen het GALA en het IZA af. Daarvoor in de plaats komt het Aanvullend Zorg en Welzijn Akkoord (AZWA). Elke regio dient in 2026 een AZWA-plan te maken, waarin ketenaanpakken zoals Kansrijk Start, Valpreventie, Kind naar Gezond Gewicht, Welzijn op recept en GLI volwassenen verder regionaal worden uitgewerkt. Daarnaast kan de raad in Q2 van 2026 een brief verwachten over de voortgang van het IZA. Gezondheid en preventie zijn onderwerpen die vragen om een lange adem. Opbrengsten van preventie zijn niet altijd goed zichtbaar of meetbaar. De huidige landelijke wetgeving staat nog onvoldoende in dienst van bescherming en bevordering van de volksgezondheid. Als landelijke wetgeving niet meer in dienst komt te staan van bescherming en bevordering van de volksgezondheid, wordt het lastig om onze ambities te bereiken.

Jeugd(zorg) Inleidend De volgende doelen uit de doelenboom hebben betrekking op jeugd: 8.5We hebben een stevig opvoedklimaat rond gezinnen, in wijken en scholen 8.6 Kinderen en hun ouders worden laagdrempelig, dichtbij en deskundig ondersteund als zij problemen ervaren met opvoeding en/of kansrijke ontwikkeling, indien nodig met specialistische jeugdhulp 9.1 Kinderen groeien zo veel mogelijk veilig en gezond thuis op 9.2 Gezinnen en huishoudens die te maken hebben met onveilige situaties krijgen tijdig, passende en samenhangende hulp en bescherming 9.3 We voorkomen huisuitzettingen, leiden toe naar zorg, werken aan het perspectief van multi-probleemhuishoudens en beperken de overlast als gevolg van dakloosheid en psychiatrische en/of psychosociale problematiek Relevante besluitgeschiedenis, huidige keuzes en uitvoering In maart 2019 heeft de gemeenteraad het interventieplan fase 4 - opgave sociale stad vastgesteld. Eén van de interventies was een onderzoek naar een stelselwijziging Jeugd/Wmo. In november 2019 heeft de raad besloten om de toegang voor jeugd en Wmo anders in te richten. Na een aanbesteding is de opdracht voor de gemeentelijke toegang Jeugd gegund aan de Buurtteams Jeugd en Gezin (Oidos), operationeel gestart m.i.v. 1 juli 2021.

In 2024 heeft de raad de externe evaluatie over de eerste drie jaar ontvangen en heeft het college het contract met de buurtteams met 3 jaar verlengd. In november 2023 heeft de gemeenteraad de beleidskaders voor jeugd vastgesteld d.m.v. het Regioprogramma Jeugd 2023 - 2028 en het Lokaal Plan. Jaarlijks wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de voortgang. Daarnaast stelt de raad jaarlijks de verordening en beleidsregels Jeugd en Wmo vast.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

In juni 2025 heeft het college de opdracht jongerenwerk voor Bindkracht10 en de Jeugdcoaches vastgesteld, waarin een prioritering van de inzet voor het jongerenwerk is opgenomen in relatie tot welzijn, onderwijs, zorg en veiligheid. In september 2025 heeft het college de Uitvoeringsagenda Duurzame Jeugdhulp vastgesteld waarin een groot aantal interventies is opgenomen om de ambulante jeugdhulp toekomstbestendig en betaalbaar te houden. Daarin wordt ook een relatie gelegd met de Opgave Sturing Sociale Basis, omdat een passend preventief aanbod van groot belang is om het gebruik van (ambulante) jeugdhulp terug te dringen. In Nijmegen zijn de Buurtteams de afgelopen jaren hierin van waarde gebleken. Daarnaast zijn er ook ondersteunende maatregelen in het netwerk nodig (gebleken) om de substitutie van geïndiceerde begeleiding naar basishulp te stimuleren. Daartoe hebben we bij jeugd onder meer een convenant gesloten met de Nijmeegse huisartsen, waarin zij hebben toegezegd cliënten zo veel mogelijk door te verwijzen naar Buurtteams wanneer het vermoeden bestaat dat de inzet van ambulante hulp (niet zijnde jeugd-GGZ) noodzakelijk is. Deze afspraken worden goed nageleefd. Ook zijn we gestart met het werken met bestedingsruimtes bij jeugd sinds 2023. We continueren de werkwijze van bestedingsruimtes bij begeleiding jeugd en Wmo.

De uitvoeringsagenda omvat aanvullend zowel generieke maatregelen voor Jeugd en Wmo als specifieke jeugdmaatregelen. Generieke maatregelen zijn o.a. versterken van collectief aanbod; verbeteren van de doelmatigheid in het zorgnetwerk; doorbraakaanpak richten op omvangrijke begeleidingscasussen, stevigere sturing op maatwerkovereenkomsten jeugd. Voorbeelden van specifieke maatregelen: meer grip op Zorg Binnen Onderwijs; jongerenwerk als alternatief voor begeleiding; verkennen of sociale basis bij scheidingen een alternatief kan bieden voor begeleide omgang. In april 2021 heeft de gemeenteraad de regioaanpak Huiselijk geweld en kindermishandeling vastgesteld, getiteld ‘Samen voor een thuis zonder geweld’ 20212025. Deze aanpak is inmiddels met 4 jaar verlengd. Daarnaast ontvangt de gemeente Nijmegen als coördinerend gemeente 2 SPUKS voor hoog specialistische jeugdhulp: De jaarlijkse SPUK voor bovenregionale expertisenetwerken, die voor heel Gelderland wordt vormgegeven door BOEG. En de SPUK af- en ombouw gesloten Jeugdzorg is bedoeld voor Gelderland en Overijssel. Dit betekent voor kinderen en gezinnen uit Nijmegen dat zij gebruik kunnen maken van schaarse, hoog specialistische jeugdhulp die regio’s zelf niet kunnen organiseren. En daarbij ook de bescherming krijgen die nodig is als alternatief voor gesloten jeugdzorg.

In 2025 heeft Nijmegen zich kandidaat gesteld om een kindvriendelijke gemeente te worden, waar kinderen (0 t/m 18 jaar) gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien. Binnen het drie- tot vijfjarig Child Friendly Cities Initiative programma van UNICEF werken gemeenten aan concrete verbetering van de situatie van kinderen en jongeren. Samen met lokale partners en UNICEF Nederland wordt er een actieplan opgesteld. Context en beïnvloedbaarheid De gemeente is verplicht om de Jeugdwet uit te voeren en de bijbehorende Hervormingsagenda Jeugd. Dat betekent dat er sterke sociale teams operationeel moeten

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

zijn, en op regionale schaal specialistische jeugdhulp moet worden ingekocht conform de landelijke standaarden. De kosten voor jeugdhulp zijn voor een deel niet direct beïnvloedbaar, met name in de Jeugd-GGZ waar de huisartsen wettelijke verwijzers zijn en bij verwijzingen door de gecertificeerde instellingen (GI’s) en Rechters naar specialistische jeugdhulp, die door gemeenten bekostigd moet worden. Door middel van het regioprogramma, het lokale plan en de uitvoeringsagenda duurzame jeugdhulp sturen we waar het kan op een toekomstbestendig jeugdstelsel, in lijn met de Jeugdwet en de Hervormingsagenda. Om inwoners met een stapeling aan hulpvragen en de multiproblem-huishoudens zo gericht mogelijk te ondersteunen en waar nodig procesregie te voeren hebben we een gemeentelijke Doorbraakaanpak en Regieteams ontwikkeld, die al een flink aantal jaren operationeel zijn. Bij Huiselijk Geweld en Kindermishandeling zien we dat de maatschappelijke aandacht voor de thema’s seksueel geweld, femicide en huiselijk geweld toeneemt. Dit is een positieve ontwikkeling, maar de problematiek vraagt ook een scherpe aanpak, sterke netwerksamenwerking en goede monitoring.

De komende vier jaar… -preventieprogramma’s, jeugdwelzijnswerk, cultuur/sport Het versterken van de sociale basis, het stadsdeelprogrammeren voor jeugd en een gericht preventief aanbod voor kinderen, jongeren en gezinnen in de wijk en in de stad vraagt de komende vier jaar aandacht. Met de uitvoeringsagenda Duurzame Jeugdhulp sturen we op meer laagdrempelige oplossingen boven zwaardere geïndiceerde zorg voor kinderen en jongeren, het versterken van de pedagogische basis in de buurt, op de kinderopvang, op en rond de school. Daarnaast investeren we ‘ongelijk’ vanuit bijv. gelijkwaardige kansenbeleid en brede school-aanbod in die wijken en stadsdelen waar extra aanbod nodig is om kinderen en jongeren voldoende opgroeikansen te bieden. Naarmate er minder kinderen in de geïndiceerde jeugdhulp (kunnen) komen, zijn stevige buurtteams nodig maar ook een gericht, rijk en toegankelijk (collectief) aanbod aan welzijn, cultuur en sport om naar terug te verwijzen. Hoewel we in de stad al veel aanbod hebben, zien we dat dit onder druk staat. Dit kan komen door tijdelijke middelen die aflopen (NPO-middelen) en eerder ingeboekte bezuinigingen (bijv. bij de jeugdgezondheidszorg). Bij de opdrachten voor kinderwerk, jongerenwerk en brede scholen zijn de afgelopen jaren keuzes gemaakt binnen de bestaande financiële kaders.

We zien bv in Noord, maar ook in Dukenburg en Lindenholt relatief veel jeugdhulpgebruik. Met name hier willen we ruimte creëren bij kinderwerk en jongerenwerk en voor het stadsdeelprogrammeren met inwoners. Middelen die we besparen bij jeugdhulp zouden hier (deels) voor ingezet kunnen worden. -buurtteams, armoede/schulden, schil De Buurtteams Jeugd en Gezin hebben een spilfunctie in de stad. Zij zetten steeds meer basishulp in, waarmee de instroom in geïndiceerde begeleiding minder wordt en daarmee ook de kosten. Ook ontwikkelen ze hun vakmanschap als het gaat om complexe casuïstiek en veiligheid, bijv. in de samenwerking in ‘Samen Verder ’, met o.a. regieteams en Veilig Thuis. We zien kansen in meer verbinding met het beleidsdomein armoede en schulden. Ook gaan we vanuit de Uitvoeringsagenda Duurzame Jeugdhulp aan de slag met het

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

dichterbij organiseren van behandelexpertise, zodat Buurtteams bij complexere casuïstiek sneller de juiste expertise erbij kunnen halen. -uitvoeringsagenda De Uitvoeringsagenda Duurzame Jeugdhulp is meerjarig. In 2026 ligt de focus op ambulante begeleiding waaronder Zorg Binnen Onderwijs op het reguliere basisonderwijs en op voorschoolse dagbehandeling. Jeugd-GGZ en ambulante behandeling worden nog verder geanalyseerd. Maatregelen zullen in 2027 en verder meer vorm gaan krijgen. -regionale samenwerking jeugd, inkoop, bovenregionale samenwerking en innovatie Het Regioprogramma Jeugd loopt t/m 2027. Dit betekent dat we in 2027 een proces van evaluatie en herijking gaan doorlopen met alle gemeenten in Rijk van Nijmegen. De landelijke context zullen we hier goed bij betrekken. Daarnaast blijven we komende jaren opnieuw (boven)regionaal inkopen waar contracten aflopen. Dit komt in ieder geval voor de Jeugd-GGZ aan de orde komende bestuursperiode. Het Regionaal OndersteuningsBureau (ROB) is voor de regio Rijk van Nijmegen verantwoordelijk voor inkoop, contractmanagement en monitoring van Zorg, voor Wmo en Jeugdhulp. Dit is vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst tussen de 7 gemeenten in het Rijk van Nijmegen.

Bovenregionaal willen we doorgaan met BOEG (bovenregionaal expertisenetwerk Gelderland) voor de hoogspecialistische jeugdzorg, de afbouw van gesloten jeugdzorg en de Essentiele Functies. -Doorbraakaanpak , Samen Verder en regieteams De doorbraakaanpak is in de huidige periode verbreed naar de regio, het team is vergroot, de verbinding met Inkomen en Schulden wordt versterkt en er wordt een grotere doelgroep benaderd. Voor de komende bestuursperiode willen we hiermee doorgaan en naar mogelijkheden zoeken om inwoners die gebruik maken van meerdere regelingen, met inachtneming van de privacywetgeving zo proactief mogelijk te kunnen benaderen. De proeftuin kind- en gezinsbescherming “Samen Verder” in Dukenburg is besloten om over de hele stad uit te rollen en verbinden met de Regieteams. De eerste stappen zijn al gezet in Nijmegen Oost, Centrum en Hatert. -HGKM De ontwikkeling “Samen Verder” is voor de regioaanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (HGKM) op de schaal van Gelderland Zuid, waarvoor Nijmegen centrumgemeente is, een strategische ontwikkeling. Hiermee zetten we de stap van ‘keten’ naar ‘netwerk’ in de operationele samenwerking tussen partners. Daarnaast is het versterken van de expertise bij de lokale teams/buurtteams op veiligheid een belangrijk aandachtspunt.

Andere thema’s zijn: intieme terreur, seksuele intimidatie, datagestuurd werken, plegeraanpak versterken, meer aanbod vrouwenopvang. -18-/18+ In Nijmegen is een goed functioneren TWES (Tussen Wal en Schip)-netwerk opgebouwd in de afgelopen jaren. Daarmee is een belangrijke basis gelegd om jongeren die zelf de overstap naar hun volwassen leven moeilijk kunnen maken, te ondersteunen. We doen dat met de ‘big 5” aanpak. Vanuit deze aanpak werken we aan projecten om het aanbod wonen en zorg voor kwetsbare jongeren te versterken, passend woonaanbod voor elkaar

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

te krijgen (bijv. kamers met kansen), jongeren te ondersteunen om meer informele steun te kunnen ontvangen, etc.

Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) Inleidend Binnen Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg valt de Wmo onder de volgende ambitie: Inwoners voeren eigen regie over hun leven, gezin en gezondheid en actief deelnemen aan de maatschappij. Men heeft respect voor elkaar en ondersteunt elkaar De Wmo is onder te verdelen in twee doelstellingen: Inwoners kunnen zelfstandig hun leven leiden en meedoen doordat ze beschikken over voldoende zelfregie, zelfredzaamheid, veerkracht en samenredzaamheid in de vorm van sociale steun. Wanneer het nodig is, ondersteunen wij hen bij het verkrijgen of herwinnen hiervan. Inwoners kunnen zelfstandig wonen in een schone en geschikte woning. Ze kunnen zich in en om het huis verplaatsen en daardoor deelnemen aan de samenleving en hun sociale omgeving. Dit doen ze met voldoende eigen kracht, zelfredzaamheid, samenredzaamheid in de vorm van sociale steun. Wanneer het nodig is, ondersteunen wij hen bij het verkrijgen of herwinnen hiervan. Relevante besluitgeschiedenis We geven uitvoering aan deze doelstelling door onderstaande vastgestelde kaders: • • • • • •

Doorontwikkeling toegang en hulp Volwassenen en Jeugd (2019) Brede basisteams Volwassenen (2020) Beleidsvisie hulp bij het huishouden (2023) Uitvoeringsagenda duurzame Jeugdhulp en Wmo-begeleiding (2025) Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp (2025) Rekenkameronderzoek naar de toegang tot de Wmo voor 65-plussers.

In 2022 startte Buurtteams Volwassenen. Na evaluatie is het contract in 2025 verlengd tot en met 2028. Ieder jaar stelt de gemeenteraad de verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp voor het daaropvolgende jaar vast. Binnen de kaders van deze verordening stelt het college de nadere beleidsregels vast. Context en beïnvloedbaarheid De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) verplicht gemeenten om inwoners te ondersteunen bij zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie. Doel is dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen en actief kunnen deelnemen aan de samenleving. Voor de uitvoering van de Wmo stelt het Rijk middelen beschikbaar; daarnaast zet de gemeente ook eigen middelen in. De gemeente geeft invulling aan deze taak via het vaststellen en uitvoeren van het gemeentelijk Wmo-beleid (beleidsvisie, beleidsregels en verordening, inkoopkaders) en het organiseren en inkopen van Wmo-voorzieningen. We werken samen met lokale toegang en ondersteuning, zoals Buurtteams Volwassenen, Wmo-consulenten en Ouderenadviseurs.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

De uitvoering vindt plaats binnen de kaders van de Wmo-verordening en de bijbehorende beleidsregels. Binnen de uitvoering van de Wmo zit enige ruimte voor de gemeente, echter zijn we verplicht ons aan de wettelijke kaders te houden. Huidige keuzes en uitvoering Door de toenemende vergrijzing en krapte op de arbeidsmarkt zien we de druk op de Wmo toenemen en we verwachten dat dit zal blijven toenemen. De huidige keuzes zijn erop gericht om de verschillende Wmo-producten en –diensten betaalbaar en beschikbaar te houden voor mensen die dit nodig hebben. Hierbij zetten we ondermeer in op effectieve en doelmatige zorg samenwerking met de sociale basis, en collectiveren van dienstverlening. De komende vier jaar… Landelijk spelen twee onderwerpen die om lokale besluitvorming zullen vragen. 1. Houdbaarheid van de Wmo. Landelijk heeft het Rijk de onderzoeksfase is afgerond. Naar verwachting zal in 2026 de landelijke politieke behandeling volgen die kan leiden tot aanpassingen van de wet. Daarna zal lokale doorvertaling plaatsvinden. 2. Inkomensafhankelijke eigen bijdrage Met de invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage wordt de hoogte van de eigen bijdrage bij alle maatwerkvoorzieningen afhankelijk van het inkomen. De invoering hiervan is voorlopig gepland per 1 januari 2027.

Dit zal voorbereiding vragen in de uitvoering, zal vastgelegd worden in de verordening en heeft budgettaire consequenties voor de gemeente die via de P&C cyclus behandeld worden.

Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen Inleiding Maatschappelijke opvang (MO) en beschermd wonen (BW) zijn wettelijke taken van de WMO van de regio Gelderland-Zuid. MO is voor dak- en thuisloze mensen die niet zelfredzaam zijn, dit komt in de praktijk neer op problemen op meerdere levensgebieden zoals verslaving en/of psycho sociale problematiek. Voor BW komen mensen in aanmerking vanwege (een combinatie van) psychiatrie, verslaving en/of licht verstandelijke beperking tijdelijk niet zelfstandig kunnen wonen en 24/7 onplanbare zorg nodig hebben. Deze zorg wordt zowel intramuraal als thuis aangeboden. In opdracht van de gemeente toetst de centrale toegang van de GGD of iemand recht heeft op MO of BW en in het geval van BW geeft deze ook een beschikking af. Relevante besluitgeschiedenis, huidige keuzes en uitvoering • Evaluatie en actualisering van beleidsplan Samen Dichtbij. Het regionale Beleidskader ‘Samen Dichtbij’ is in 2017 opgesteld, in 2021 en in 2025 geëvalueerd. Op basis van het HHM-evaluatierapport 2025 komt er een aanpassingsvoorstel voor het beleidsplan Samen Dichtbij. De raad kan aandachtspunten meegeven voor de aanpassing hiervan. •

Aanpassing Centrumregeling Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang (Rijk van Nijmegen en Rivierenland). De CR BW/MO is in 2021 opgesteld en in

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

2024 geëvalueerd, en 16-6-2025 aan de raad voorgelegd. De Raad heeft in december 2025 de voorgestelde aanpassingen op de regeling onderschreven. Op basis van alle reacties in Rijk van Nijmegen en Rivierenland zal het college de raad medio 2026 toestemming vragen voor de aanpassing van de centrumregeling. •

Regionaal Actieplan dak- en thuisloosheid: Het actieplan en daarbij behorende uitvoeringsplan is in 2026 door de raad vastgesteld. In 2026 volgt een lokaal uitvoeringsplan met aandacht voor de preventie van dak- en thuisloosheid en het implementeren van het wonen eerst principe. Dit zal de komende vier jaar geïmplementeerd worden. Met het uitvoeringsplan wordt gewerkt aan een regionaal vangnet, gericht op 25% van de dak- en thuislozen die aangewezen blijft op opvang en (nog) niet kan wonen. Dit vangnet is de verantwoordelijkheid van centrumgemeente Nijmegen en vergt de komende tijd nog investeringen om het op peil te brengen (denk bijvoorbeeld aan het verduurzamen van gebouwen).

Ontwikkelingen rondom sekswerk Monitoring tippelzone Na de rechterlijke uitspraak op 28 juni 2025 wordt er gewerkt zonder registratieplicht en met een maximumaantal van 20 straatsekswerkers per dag. Om duidelijkheid te krijgen over de gevolgen vindt sindsdien monitoring plaats. Uit deze monitoring is gebleken dat tussen 0.00 en 2.00 uur de tippelzone nauwelijks bezocht werd door straatsekswerkers en klanten. Vanaf 1 januari zijn de openingstijden aangepast. Kennisnetwerk in Sekswerk en Seksualiteit (KiSS) is met 5 partners in de stad actief om op meerdere manieren ondersteuning, informatie en trainingen te bieden aan sekswerkers. Een van de aandachtspunten voor komende jaren is het blijven bereiken van de sekswerkers nu het aanbieden van diensten hoofdzakelijk online gebeurt. De rijksoverheid is al vele jaren bezig met het ontwikkelen van wetgeving omtrent de regulering van sekswerk. Een aantal gemeenten heeft thuissekswerk al mogelijk gemaakt, waarbij er regels voor bedrijven aan huis of aanvullende voorwaarden gelden. Er zijn in Nijmegen tot nu toe geen plannen om hier een start mee te maken. Context en beïnvloedbaarheid Het bieden van maatschappelijke opvang en beschermd wonen zijn wettelijke taken. De gemeente Nijmegen kiest al lange tijd voor een beleid waarin dakloosheid en buitenslapen zoveel mogelijk wordt tegengegaan. Ook het Actieplan Dakloosheid zet hierop in.

Er is beleidskeuze in de manier waarop de zorg regionaal wordt ingekocht. De begroting voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen wordt opgesteld met de regiogemeenten van Gelderland-Zuid. Meer informatie is te vinden bij doelen nader geduid.

Asiel & Integratie Inleidend Als gemeente hebben we de afgelopen jaren steeds meer verantwoordelijkheid gekregen op het vlak van Asiel & Integratie. We maken daarbij onderscheid in vier thema’s:  Opvang van Asielzoekers en Oekraïense Ontheemden

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

 Huisvesting van Statushouders  Inburgering & Integratie  Mensen zonder documenten Voor de inzet op deze thema’s heeft de gemeente het volgende doel geformuleerd: “Vluchtelingen kunnen op een veilige en gezonde manier verblijven in onze regio en zo goed als mogelijk meedoen in de samenleving.” In de doelenboom en de stadsbegroting is terug te vinden welke activiteiten worden uitgevoerd om dit doel te bereiken. Relevante besluitgeschiedenis  In januari 2025 heeft de gemeenteraad het beleidskader Asiel & Integratie ‘Welkom in Nijmegen’ vastgesteld. Het beleidskader beschrijft de ambities van de gemeente in het bieden van bescherming en perspectief voor vluchtelingen, vanuit een integrale blik: van asiel tot en met integratie. Voor de periode 20252028 zijn de ambities en uitgangspunten van het beleidskader vertaald naar een uitvoeringsagenda, waarin concrete acties zijn opgenomen om de inzet op Asiel & Integratie van de gemeente beter te verbinden en verder te versterken.  In september 2024 hebben de colleges van de gemeenten in het Rijk van Nijmegen Het regionaal plan ‘Opvang en huisvesting vluchtelingen’ Dit plan bevat regionale maatregelen betreffende de realisatie van opvangplekken voor asielzoekers en Oekraïense ontheemden en de huisvesting van statushouders.

 In 2021 is de ‘Regionale beleidsnota invoering nieuwe Wet Inburgering’ vastgesteld, waarin de uitgangspunten voor de organisatie van inburgering zijn vastgelegd.  Momenteel worden een motie en amendement uitgewerkt ten aanzien van eigen bijdrage en toegang tot inkomensregelingen voor Oekraïense Ontheemden. Context en beïnvloedbaarheid Gemeenten zijn wettelijk verplicht om opvang te faciliteren/organiseren voor asielzoekers Spreidingswet voor asielopvangvoorzieningen) en Oekraïense Ontheemden (de Tijdelijke Wet Opvang voor ontheemde Oekraïners). Dat geldt ook voor het huisvesten van statushouders (de Huisvestingstaakstelling) en het organiseren van inburgering (de Wet inburgering 2021). Voor de opvang van mensen zonder documenten is er geen sprake van een wettelijke opdracht. Wel hebben we ons als gemeente gecommitteerd aan het Nationale Actieplan Dakloosheid Eerst een Thuis, waarvan het uitgangspunt is dat niemand op straat hoeft te leven. Bij de behandeling van het beleidskader Asiel & Integratie in januari 2025 heeft de gemeenteraad vastgesteld dat we hier ook de groep mensen zonder documenten tot scharen. Plannen van het vorige en huidige kabinet hebben (mogelijk) invloed op deze wettelijke taken. Het voorgaande kabinet-Schoof (2024-2026) heeft een pakket van wetsvoorstellen uitgewerkt om de instroom van asielzoekers te beperken.

De wetsvoorstellen hebben potentieel veel gevolgen voor gemeenten en hun inwoners. In onderstaande tabel zijn de wetsvoorstellen en de stand van zaken opgenomen. Daarbij is ook de inzet van het nieuwe kabinet-Jetten opgenomen, zoals vermeld in het coalitieakkoord. Wetsvoorstel

Tweede Kamer

Eerste Kamer

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Coalitieakkoord

Wet invoering tweestatusstelsel

3 juli 2025 aangenomen

Technische briefing plaatsgevonden. In afwachting behandeling

Uitvoeren

Asielnoodmaatregelenwet

3 juli 2025 aangenomen

Technische briefing plaatsgevonden. In afwachting behandeling

Uitvoeren

Novelle aanpassing strafbaarstelling illegaal verblijf

18 december 2025 aangenomen

Technische Uitvoeren briefing plaatsgevonden. In afwachting behandeling

Wetsvoorstel voorrang voor Aangeboden aan statushouders huisvesting Tweede Kamer 3 oktober 2025, nog niet behandeld

Blijft voorlopig aan gemeenten zelf

Voornemen intrekking spreidingswet

Contourennota april 2025, nog geen wetsvoorstel

Spreidingswet wordt voorlopig in stand gehouden

Voornemen afschaffen huisvestingstaakstelling

Contourennota april 2025, nog geen wetsvoorstel

Taakstelling wordt voorlopig in stand gehouden

Vanaf 12 juni 2026 gaan nieuwe asielregels gelden in de Europese Unie (EU). Zo moeten er strengere controles aan de buitengrenzen komen, snellere asielprocedures en beperkingen voor asielzoekers om door te reizen naar andere EU-landen om daar asiel aan te vragen. De nieuwe regels zijn het gevolg van het Europese Asiel- en Migratiepact. Het kabinet-Jetten heeft aangegeven Het EU-migratiepact te steunen. Het is nog onduidelijk wat de impact van deze maatregelen voor onze gemeente zullen zijn. Wat betreft de opvang van Oekraïense Ontheemden werkt het demissionair kabinet aan lang termijn beleid voor de periode, wanneer de huidige verblijfsstatus op grond van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming op 5 maart 2027 verloopt. Het kabinet zet daarbij in op vrijwillige terugkeer, waarbij ontheemden een transitiedocument ontvangen voor 3 jaar. Met dit document krijgen ontheemden dezelfde rechten en plichten als Nederlanders, en daarmee ook de gemeentelijke voorzieningen op grond van onder meer de Participatiewet, inkomensregelingen, Jeugdwet en WMO. Het Rijk zoekt samenwerking met gemeenten wat betreft huisvesting van deze groep.

Huidige keuzes en uitvoering  Opvang van Asielzoekers: We voldoen aan de spreidingswet, en werken samen met COA aan opvanglocaties die in verbinding staan met de wijk en waar asielzoekers en statushouders mogelijkheden hebben om zo snel mogelijk mee te doen (werk, taal, inburgering). De afgelopen jaren hebben we meermaals zelf (nood)opvang verzorgd, zoals TGO Winkelsteeg Nijmegen.  Opvang van Oekraïense Ontheemden: We houden vast aan het huidige aantal opvangplekken voor Oekraïense ontheemden – dat onder de indicatieve opgave

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet







ligt - en zetten in op ondersteuning van Ontheemden bij het integreren in de Nederlandse en Nijmeegse samenleving. Dat doen we mede op basis van onderzoek onder Oekraïense Ontheemden in Rijk van Nijmegen. Huisvesting van Statushouders: We werken samen met woningcorporaties in de Werkgroep Bijzonder Bemiddeling voor het huisvesten van statushouders en andere bijzondere doelgroepen in sociale huurwoningen. Daarnaast zetten we in op creatieve oplossingen, zoals flexwoningen, doorstroomlocaties en woningdelen. Eind 2025 hebben we de raad geïnformeerd over de stand van zaken op huisvesting van statushouders. Inburgering & Integratie: We bevorderen de combinatie van inburgering en werk en ontwikkelen een meer passend inburgeringsaanbod voor jongeren. Daarnaast stimuleren en faciliteren we participatie en (sociale) integratie en zorgen dat vluchtelingen toegang hebben tot basisvoorzieningen in onze gemeente, zoals onderwijs, passende zorg en ondersteuning. Op basis van een tussenevaluatie van de uitvoering van inburgering in Nijmegen verbeteren we ons inburgerings- en integratieaanbod. Mensen zonder documenten: We bieden – ook zonder Rijksfinanciering - sobere opvang aan mensen zonder documenten met regionale binding en werken samen met hen aan duurzaam toekomstperspectief, gericht op terugkeer naar het land van herkomst, migratie naar een ander land, of legalisering van het verblijf.

De komende vier jaar… We verwachten dat met name de volgende onderwerpen op de agenda gaan komen:  Impact van het Europese Asiel- en Migratiepact en mogelijke landelijke wijzigingen van asielwetgeving: spreidingswet, huisvestingstaakstelling, voorrangsregeling, illegaliteitstelling mensen zonder documenten.  Transitie naar langetermijnbeleid voor Oekraïense ontheemden.  Ontwikkeling van tijdelijke naar meer duurzame en doelgroep-flexibele opvang en huisvestingslocaties.  Positie van arbeidsmigranten: huisvesting, uitbuiting en groeiende dakloosheid.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Werk en inkomen Inleidend Het programma Werk en Inkomen gaat over (financiële) bestaanszekerheid. Dit is niet alleen een kwestie van geld, maar ook van participatie, gezondheid en gelijke kansen. In de doelenboom zijn twee ambities opgenomen: Nijmegenaren kunnen meedoen. Nijmegenaren kunnen rondkomen. Hierbij gaan we uit van vertrouwen en hebben we oog voor persoonlijke omstandigheden. Grofweg zijn er twee grote thema’s te onderscheiden binnen het programma Werk en Inkomen. Deze thema's hangen sterk samen en zijn niet los van elkaar te zien: 1. Inkomen We zijn verantwoordelijk voor de verstrekking van algemene bijstand. Als gemeente verstrekken we de bijstandsuitkering op grond van de Participatiewet (officieel: Participatiewetuitkering). Inwoners die niet voldoende inkomen hebben om te kunnen voorzien in hun levensonderhoud, hebben hier mogelijk recht op. We verstrekken in Nijmegen ongeveer 6.800 bijstandsuitkeringen. Ter indicatie: een alleenstaande met een bijstandsuitkering ontvangt per 1 januari 2026 € 1.401,50 per maand; gehuwden (21 jaar tot pensioengerechtigde leeftijd) ontvangen € 2.002,13 per maand.1 Het Rijk ziet de bijstandsuitkering als een vangnet van waaruit je kunt werken aan maatschappelijke participatie of een terugkeer naar werk. Dit blijkt echter niet voor iedereen haalbaar.

Vanuit het Rijk loopt het programma Participatiewet in Balans, om de Participatiewet terug in balans te brengen (bestaanszekerheid, re-integratie en handhaving). We bieden aanvullende inkomensondersteuning aan inwoners met een laag inkomen. Naast de bijstandsuitkering bieden we vanuit de Participatiewet bijzondere bijstand en de individuele inkomenstoeslag. Daarnaast hebben we bovenwettelijke inkomensregelingen voor inwoners met een laag inkomen, zoals de meedoenregeling, de collectieve aanvullende ziektekostenverzekering (CAZ) en het busvoordeelabonnement. De afgelopen jaren is het systeem aan inkomensondersteuning zowel lokaal als landelijk heel complex geworden. We willen dat hulp snel en makkelijk bereikbaar is voor inwoners. Daarom werken we de komende jaren toe naar een vereenvoudiging op stelselniveau, in de vorm van een Nijmeegs maatschappelijk meedoenbudget. -

We zetten in op het voorkomen van schulden en helpen inwoners met problematische schulden met een duurzame oplossing.

We zijn vanuit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) verantwoordelijk voor schuldhulpverlening aan inwoners en ondernemers. Daarin werken we aan de hele keten van schuldhulpverlening. Deze start bij het voorkomen van schulden (bijvoorbeeld via financiële educatie en vroegsignalering) en eindigt bij de nazorg van inwoners die schuldhulpverlening hebben ontvangen. Om dit voor elkaar te krijgen hebben we een wijkgerichte en laagdrempelige toegang met de Financieel Experts in de Wijk (FEW). Met de 1