Overdrachtsdossiers voor de raad Informatie voor de raad ter voorbereiding op de nieuwe bestuursperiode
Tekst van het document
Bedragen zijn exclusief vakantietoeslag.
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
keten die we hier omheen hebben staan, kunnen we voor elke inwoner met geldzorgen een passende oplossing bieden. 2. Werk We bieden perspectief op maatschappelijke participatie en/of duurzaam, betaald werk. Vanuit de Participatiewet zijn we daarnaast verantwoordelijk voor de re-integratie naar werk van inwoners met een bijstandsuitkering. Deze re-integratietaken heeft gemeente Nijmegen gemandateerd aan de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR) Rijk van Nijmegen. WerkBedrijf Rijk van Nijmegen, een van de modules in de MGR (naast de ICTmodule iRvN), voert de taken uit en zet daarvoor instrumenten in als scholing, jobcoaching en loonkostensubsidie. WerkBedrijf focust op drie prioritaire doelgroepen: 1. Jongeren tot 27 jaar; 2. Statushouders en inburgeraars; 3. Kandidaten met een arbeidsbeperking (beschut werk). We zien de afgelopen jaren een grotere groep kwetsbare bijstandsgerechtigden voor wie uitstroom naar werk (nog) niet mogelijk is. Een bijstandsgerechtigde wordt als kwetsbaar beschouwd wanneer iemand belemmeringen heeft die ervoor zorgen dat deelname aan werk of participatie moeilijk is. Dat kan gaan om persoonlijke, sociale en gezondheidsfactoren. Het WerkBedrijf ziet dat de bijstandsgerechtigden die zij begeleiden steeds moeilijker bemiddelbaar zijn naar werk.
We gaan met hen in gesprek, houden contact en bespreken samen welke ondersteuningsbehoeften er nodig zijn en hoe we perspectief op maatschappelijke participatie kunnen bieden. We stimuleren en versterken de samenwerking in de arbeidsmarktregio. Daarnaast hebben we als gemeente de taak om samenwerking in de arbeidsmarktregio te stimuleren en te versterken. Doel is om een sterke en integrale arbeidsmarktdienstverlening te realiseren, waarbij ondernemers, overheid, onderwijs, publieke en private partijen met elkaar samenwerken om kwetsbare werkzoekenden te ondersteunen. We nemen deel aan het Regionaal Beraad Rijk van Nijmegen, zijn actief betrokken bij het Human Capital Akkoord en dragen mede zorg voor het regionale programma ‘Jongeren naar school of werk’. Relevante besluitgeschiedenis Visie Financiële bestaanszekerheid (17 december 2025). De visie bevat de kaders en speerpunten waarop we de komende jaren (extra) willen inzetten om ervoor te zorgen dat alle Nijmegenaren over voldoende en stabiel inkomen beschikken om volwaardig mee te kunnen doen in de samenleving. Dit in samenhang en samenwerking met andere levensgebieden en beleidsdomeinen. We zetten de komende vier jaar in op een toegankelijke dienstverlening met extra aandacht voor maatwerk en het bieden van perspectief. Tegelijkertijd werken we toe naar een vereenvoudiging op stelselniveau.
De stip op de horizon is het invoeren van een Nijmeegse variant op het Maatschappelijk Meedoen Budget van de gemeente Wageningen. Bij het aannemen van de visie Financiële bestaanszekerheid heeft de gemeenteraad ook het initiatiefvoorstel ‘Een Nijmeegs maatschappelijk meedoen budget’ (link) aangenomen, waarmee de ambitie uit de visie extra is onderstreept en de gemeenteraad een eerste richting geeft voor de uitwerking van een Nijmeegse variant.
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
Beleidskader Arbeidsmarkt en re-integratie 2024-2027 regio Rijk van Nijmegen ‘Klaar voor nieuwe kansen!’ (31 januari 2024) Hierin staat beschreven hoe we inwoners als regio perspectief bieden op maatschappelijke participatie en/of betaald werk, en hoe we als arbeidsmarktregio intensief samenwerken. Beleidskader Schuldhulpverlening 2023-2026 (7 juni 2023) Hierin staat beschreven hoe we inwoners laagdrempelige en effectieve ondersteuning bij (dreigende) financiële problemen bieden. Samen met onze partners willen we inwoners met geldzorgen vroeger, sneller en beter helpen. Nalevingsbeleidsplan 2021-2024 (3 maart 2021) Hierin staat beschreven hoe we naleving op het gebied van werk en inkomen vormgeven -
om ervoor te zorgen dat de regels van de Participatiewet worden nageleefd. De nadruk ligt op het stimuleren van naleving en voorkomen van onrechtmatige verstrekking van uitkeringen. -
-
-
-
Raadsbesluiten rondom Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Rijk van Nijmegen Elk jaar presenteert de MGR haar plannen in de kaderbrief. De raad kan hierop reageren met zienswijzen. In april wordt jaarlijks de begroting voorgelegd. Hieronder de twee meest recente reacties van de raad. o Zienswijze op kaderbrief MGR 2027-2030 o Zienswijze op ontwerpjaarrekening 2024 en ontwerpbegroting MGR 20262029 aangenomen op woensdag 21 mei 2025, link) Verordening individuele inkomenstoeslag 2026 (ter besluitvorming aan de raad op 11 maart 2026) De verordening beschrijft de keuzes die de gemeenteraad heeft gemaakt over de invulling van de gemeentelijke beleidsvrijheid binnen de Individuele inkomenstoeslag. Daarnaast geeft deze de kaders voor de ambtshalve verstrekking van deze regeling. Raadsvoorstel maatwerkbanen (geamendeerd) (19 februari 2025) We hebben in Nijmegen geprobeerd maatwerkbanen te introduceren. Ondanks de inzet is de regeling geen succes gebleken. Hierover heeft uw raad in november gesproken op basis van de raadsinformatiebrief ‘Verkenning maatwerkbanen in andere steden’. Er is geen meerderheid in de raad om de maatwerkbanen voort te zetten. Een deel van het budget voor de maatwerkbanen is bij de begroting 2026-2029 ingezet voor andere doeleinden.
Raadsvoorstel Verklaring aanvraag vangnetuitkering Participatiewet (18 juni 2025, link) Het budget dat we vanuit het Rijk krijgen voor de bijstandsuitkering (BUIG-middelen), is niet toereikend voor het aantal bijstandsuitkeringen dat we verstrekken. Over 2025 was er sprake van een tekort van zo’n € 12 miljoen. Via de vangnetuitkering kunnen we een deel daarvan gecompenseerd krijgen. We hebben deze vangnetuitkering in 2024 aangevraagd en ontvangen. Ook voor 2025 wordt de vangnetuitkering aangevraagd.
Huidige keuzes en uitvoering Besluiten en brieven van het college die belangrijk zijn om te kennen Evaluatie beleidsplan schuldhulpverlening 2023-2026 (collegebesluit maart 2026) Raadsinformatiebrief ‘Actualisatie beleidsregels domeinen inkomensondersteuning en inkomen’ (9 december 2025,)
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
-
Jaarbrief Werk en Inkomen 2022, 2023 en 2024 Jaarbrief Schuldhulpverlening 2023 en 2024
Uitvoering visie financiële bestaanszekerheid Afgelopen december is de visie vastgesteld. Het college werkt op dit moment aan een uitvoeringsplan. In dit plan staat vertrouwen als basis centraal. Daarnaast werken we vanuit deze visie naar een Nijmeegs maatschappelijk meedoenbudget. In de geest van deze visie zijn we al gestart met vereenvoudigen en aanpassen van het systeem van inkomensregelingen. De motie ‘Vergoed dierenkosten voor mensen in financiële nood’ (aangenomen op 29 juni 2024) wordt hierin meegenomen. Ontwikkelingen BUIG-middelen Raadsinformatiebrief ‘Ontwikkelingen BUIG’ (26 maart 2024). Hierin geven we informatie over het definitieve BUIG (Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten) budget 2023 en het voorlopige BUIG budget 2024. De beschreven systematiek is ook nu nog relevant vanwege de aanvraag voor een vangnetuitkering, zoals deze voor 2024 is gedaan en voor 2025 wordt gedaan.
Blokverwarming De afgelopen jaren heeft de raad het college opgeroepen te helpen met de hoge naheffingen voor energiekosten in sociale huurwoningen met blokverwarming. Aanleiding hiervoor waren schriftelijke vragen (gesteld op 29 april 2024) van de SP-fractie. In 2024 heeft het college een subsidieregeling voor deze huurders opgesteld (vastgesteld op 2 juli 2024). Na een nieuw amendement van de raad (vastgesteld op 17 december 2025, bij de behandeling van de 2de voortgangsmonitor) werken we voor 2025 aan een nieuwe eenmalige regeling en zijn we bezig met het uitvoeren van de motie ‘Ga blokken op blokverwarming’ (aangenomen op 12 november 2025). Oekraïense ontheemden Tijdens de begrotingsbehandeling in november 2025 heeft de raad het college opgeroepen de Oekraïense ontheemden toegang te geven tot de meedoenregeling en het busvoordeelabonnement (motie ‘Zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten’). Hier geeft het college uitvoering aan (zie de brief ‘Raadsbrief uitvoering amendementen “Wie goed doet, wie goed ontmoet” en “Een kaartje richting kansengelijkheid”). Bouwdepot De raad heeft het college op 10 september 2025 opgeroepen om de mogelijkheden voor een Nijmeegs Bouwdepot te onderzoeken. De raad ontvangt deze uiterlijk in Q2 2026.
Context en beïnvloedbaarheid De uitvoering van deze taken is wettelijk voorgeschreven, maar de gemeente beschikt op verschillende onderdelen over beleidsvrijheid. Deze beleidsvrijheid volgt uit zogenoemde kan-bepalingen in de wet (zoals ‘het college kan…’), bijvoorbeeld bij de verstrekking van bijzondere bijstand. Gemaakte beleidskeuzes zijn vastgelegd in verordeningen en
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
beleidsregels. Uitwerking per wetgeving is te omvangrijk voor dit document, Mochten hier vragen over zijn beantwoorden we die graag. -
Participatiewet. Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW). Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ). Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz). Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (SUWI) Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs).
De context en beïnvloedbaarheid van programma Werk en Inkomen is nader uitgewerkt in Stadsbegroting 2026-2029 – Doelen nader geduid. De komende vier jaar… Inkomen Beleidsplan schuldhulpverlening 2027-2030 (als onderdeel van de visie Financiële bestaanszekerheid, m.i.v. 2027). Het beleidsplan kent een wettelijke grondslag en bepaalt de strategische richting voor de schuldhulpverlening in Nijmegen voor de komende vier jaar. o Het beleidsplan kan een onderdeel worden van de Visie financiële bestaanszekerheid; o Het beleidsplan kan naast de Visie financiële bestaanszekerheid bestaan met een duidelijke zelfde visie, uitgangspunten en principes. Mogelijk is er aanvullende raadsbesluitvorming nodig voor de uitvoering van de visie Financiële bestaanszekerheid. Hierbij valt te denken aan keuzes en inrichting van het maatschappelijk meedoenbudget, maar ook de financiering ervan (welke bestaande budgetten kunnen ervoor ingezet worden en hoeveel aanvullende financiering is er nodig?). Hierbij spelen ook de landelijke ontwikkelingen rondom het vereenvoudigen van het armoedebeleid een rol. Werk Standaardbesluitvorming Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Rijk van Nijmegen (WerkBedrijf): de gemeenteraad kan een zienswijze geven op de kaderbrief bij de MGRbegroting, de ontwerpbegroting en de ontwerpjaarrekening.
Regionaal beleidskader arbeidsmarkt en re-integratie Participatiewet 2028-2031 (en daarop vooruitlopend een startnotitie). Belangrijk daarbij is oog voor de situatie op de arbeidsmarkt en voor de verzwaring van de doelgroep van inwoners met een bijstandsuitkering. De startnotitie wordt in september 2026 aan alle gemeenteraden in de regio Rijk van Nijmegen voorgelegd.
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
Wonen en Stedelijke ontwikkeling Nijmegen is aantrekkelijk. Steeds meer mensen willen in onze stad wonen, werken en verblijven. Groei is voor Nijmegen nooit een doel op zich, het is een middel om een betere toekomst te bouwen. Maar groei komt ook met uitdagingen. Als we samen slimme keuzes maken, met respect voor natuur, voor later en voor elders, werken we aan een eerlijke en toekomstbestendige stad. De Omgevingsvisie 2025–2050 geeft die richting: Nijmegen wil een nabije én rechtvaardige stad zijn. Nabijheid kent daarin twee gezichten. Ruimtelijke nabijheid betekent dat voorzieningen voor het dagelijks leven op loop- of fietsafstand bereikbaar zijn en dat functiemenging wordt nagestreefd. Sociale nabijheid staat voor de mogelijkheid om deel te nemen aan de samenleving, elkaar te ontmoeten en gemeenschappen te bouwen. Iedereen moet zich thuis kunnen voelen in Nijmegen, met kansen op huisvesting, werk en opleiding, en een openbare ruimte die uitnodigt tot ontmoeting en initiatief. Goede voorzieningen voor fiets en openbaar vervoer helpen mensen om werk, opleiding, zorgtaken en vrijwilligerswerk beter te combineren. Een groeiende stad ontstaat niet zonder dilemma's. Meer woningen, meer voorzieningen, voldoende groen én een vitale infrastructuur (boven en onder de grond) vragen allemaal om ruimte. Ruimte die schaars is binnen de grenzen van onze gemeente.
Wanneer de nadruk door woningnood te veel op kwantiteit komt te liggen, heeft dat gevolgen voor de kwaliteit van de leefomgeving. In elke wijk is groei mogelijk, met als speerpunt het behouden van de identiteit van buurten, wijken, stadsdelen en de stad als geheel. Tegelijkertijd zijn er keuzes gemaakt om per stadskarakter te kijken naar passende stedelijkheid, aansluitend bij de context, en om werk-, groen- en buitengebied te beschermen. De opgave is om vervlakking van de kenmerkende ontspannen woonmilieus van Nijmegen te voorkomen en de groei van de stad in te zetten om het kenmerkende van Nijmegen te versterken. Gezocht moet worden naar de juiste balans tussen leefbaarheid en een levendige, toekomstbestendige stad. Het programma Wonen en Stedelijke Ontwikkeling richt zich op twee ambities: 1) We zijn een aantrekkelijke stad om te wonen, met goede werklocaties, openbare ruimtes en voorzieningen; 2) We zijn een stad met gemengde wijken en een gevarieerd woningaanbod dat aansluit bij de vraag van alle nieuwe en bestaande bewoners Aan de eerste ambitie wordt vanuit de Omgevingsvisie gewerkt aan het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van de stad door nieuwe ontwikkelingen te ondersteunen, te initiëren en te realiseren en via omgevingsplannen te werken aan een evenwichtig toedeling van functies.
De tweede ambitie gaat over realisatie van de woonopgave uit de omgevingsvisie, het woon(zorg)beleid door nieuwbouw en beter benutten van de bestaande bouw en inzet van volkshuisvestelijke instrumenten. Doelen zijn voldoende aanbod van (betaalbare) woningen, gemengde wijken en een rechtvaardige verdeling van sociale huurwoningen.
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
We richten ons binnen het programma ook op Wonen en Zorg, waarbij we werken aan het realiseren van voldoende, betaalbare en passende woonruimte voor aandachtsgroepen, waaronder senioren, mensen met een beperking, en kwetsbare doelgroepen. De Nijmeegse Woonzorgvisie vormt hierbij het strategisch kader. Relevante besluitgeschiedenis In 2025 is de omgevingswet ingevoerd. De Omgevingswet is de grootste wetswijziging sinds de invoering van de grondwet. Dit vraagt veel van ambtenaren, management en bestuurders. Daarom zijn er voor 3 jaar lang extra middelen in de begroting om aan de belangrijkste wettelijke verplichting te voldoen: Eén Omgevingsplan vóór 2032. Daarom zijn de afgelopen jaren de volgende besluiten genomen: • Omgevingsplan wijziging 2025-01 • Omgevingsplan ontwerp wijziging 2025-02 Daarnaast zijn we in het kader van de omgevingswet gestart met het opstellen en vaststellen van omgevingsprogramma’s, zoals die voor luchtkwaliteit, het stationsdistrict en het programma water en riolering. In de Omgevingsvisie wordt de visie op de groei van de stad, inclusief de woonopgave, voor de lange termijn gegeven. De omgevingsprogramma’s zijn uitwerkingen hiervan. De afgelopen periode zijn woonbeleid (Nijmeegse Woonagenda) en woonzorgbeleid (Nijmeegse Woonzorgvisie) vastgesteld door de gemeenteraad.
Daarnaast is de Woondeal 2.0 vastgesteld in de raad en door het college geactualiseerd met Rijk, provincie en regio en is een regionaal afsprakenkader voor huisvesting van aandachtsgroepen vastgelegd. Op 10 september 2025 is in de besluitronde van de gemeenteraad de “Kadernota gemeentelijk maatschappelijk vastgoed 2025 e.v.” (hierna Kadernota vastgoed) vastgesteld. De kadernota schetst de kaders voor de wijze waarop we met het gemeentelijk maatschappelijk vastgoed omgaan en vormt hierdoor de basis voor vastgoedvraagstukken. Willen we afwijken van de kaders en uitgangspunten zoals in deze kadernota geformuleerd, dan moet de gemeenteraad daar toestemming voor verlenen. In Q1 van 2026 wordt de raad geïnformeerd over de door het college vastgestelde Nota kapitaalgoederen Vastgoed. Deze nota volgt uit de vereisten in de financiële verordening met betrekking tot de instandhouding van de kapitaalgoederen. We geven daarmee, in navolging op de kadernota gemeentelijk maatschappelijk vastgoed, inzicht in de totale vastgoedportefeuille, een financiële analyse van de gemeentelijke objecten en de wijze waarop we aansluiting vinden bij planning en control cyclus. Verduurzaming van de gemeentelijk maatschappelijke vastgoedportefeuille is altijd actueel. Het doel is om in 2035 energieneutraal gemeentelijk vastgoed te hebben.
We houden daarbij vast aan vastgesteld beleid in de kadernota gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. Welke documenten moet je als raadslid kennen? Tussentijdse rapportages grote gebiedsontwikkelingen MPG 2025: In mei 2026 wordt het MPG 2026 ter vaststelling aan de raad voorgelegd. Omgevingsvisie
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
-
Regionale ruimtelijke ontwikkeling: o Verstedelijkingsstrategie Arnhem, Nijmegen en Foodvalley (2022) o Regioarrangement Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (2023) o Concept ontwikkelperspectief NOVEX Arnhem Nijmegen Foodvalley
Huidige keuzes en uitvoering Kaderstellende keuzes zijn: -
Groeien binnen de grenzen van de stad in afstemming met de regio (omgevingsvisie); Voorzien in de woonbehoefte en haalbare plannen door twee derde betaalbaar en 30% sociale huur als uitgangspunt (omgevingsvisie en woonagenda). Stimuleren van beter benutten bestaande bouw door informatievoorziening en vereenvoudiging van regels (woonagenda). Regie bij grootschalige gebiedsontwikkelingen door waar passend actief grondbeleid (nota grondbeleid). Ondersteuning voor groepen die dit nodig hebben (huurders, koopstarters, studenten, ouderen en aandachtsgroepen) (woonagenda, woonzorgvisie).
Met de woningcorporaties en huurdersorganisaties zijn nieuwe meerjarige prestatieafspraken tot en met 2030 overeengekomen. Toevoegen naar behoefte Nijmegen zet in op toevoeging van 17.000 - 22.000 woningen van 2024 tot 2040. In de periode 2024 tot en met 2030 gaat het om minimaal 10.000 en als streven 12.000 woningen, waarvan twee derde betaalbaar en minimaal 30% sociale huur. Met als doel voorzien in de behoefte en realisatie van gemengde, toekomstbestendige wijken. Minimaal 30% van de nieuwbouwwoningen dient geschikt te zijn voor senioren en wonen en zorg (levensloopgeschikt, geclusterd, zorggeschikt en rolstoelgeschikt). De raad ontvangt jaarlijks een woonmonitor. Nijmegen komt de afspraken uit de woondeal en doelstellingen uit woonbeleid na. Van 2022 tot en met 2025 (voorlopige CBS cijfer) zijn ruim 5.500 woningen toegevoegd, bijna 1.400 per jaar. In 2024 en 2025 gaat het om zo'n 2.500 woningen. In 2024 is 69% betaalbaar gebouwd en 46% sociale huur. Dat betekent dat er van 2026 tot en met 2030 nog minimaal 7.500 woningen gerealiseerd dienen te worden (1.500 per jaar). De plancapaciteit hiervoor is op orde. Realisatie is afhankelijk van marktontwikkelingen, vergunningverlening en onzekerheden bij randvoorwaarden (bv. netcongestie of investeringsmogelijkheden woningcorporaties).
Het woonfonds is in 2025 ingezet voor ondersteuning van 2.000 betaalbare woningen in de komende jaren. Daarnaast is in 2025 90 miljoen gereserveerd door het Rijk voor investeringen in woningbouw, gebiedsontwikkeling en infrastructuur in Nijmegen. Voldoende capaciteit voor invulling van wettelijke taken, uitvoering en handhaving is een aandachtspunt. Een nieuw woonbehoefteonderzoek wordt in februari afgerond en om in te spelen op groei loopt een intensiveringsstudie, waarin zowel naar nieuwbouw als optop- en transformatiemogelijkheden wordt gekeken. Beter benutten bestaande bouw
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
Als uitwerking van het woonbeleid is de evaluatie van het kamerverhuurbeleid in de raad behandeld en worden wijzigingen in het omgevingsplan en in de huisvestingsverordening voorbereid. Ook is een notitie over woningsplitsing en woondelen door het college vastgesteld en loopt een campagne gevoerd voor het beter benutten van de bestaande bouw en zijn er afspraken met woningcorporaties over woondelen. Met Talis loopt een pilot voor jongeren in een kwetsbare situatie. Inzet instrumenten Verschillende instrumenten worden ter ondersteuning ingezet. Het woonfonds is al benoemd. Daarnaast worden er veel startersleningen verstrekt, kan gebruik worden gemaakt van de toekomstbestendig wonen lening en ondersteunt de gemeente de inzet van verhuiscoaches. Voor ondersteuning van huurders zijn er de huurteams en is er het meldpunt huurders op basis van de wet goed verhuurderschap. Placemaking In 2025 heeft de raad gevraagd om extra aandacht voor placemaking. Op dit moment werken we in diverse ontwikkelgebieden al met placebranding (zoeken naar het DNA van het gebied, vast te leggen in een brand met een huisstijl) en placemaking. Zowel in Winkelsteeg als in het Stationsdistrict bestaan placemakingsstrategieen en worden activiteiten georganiseerd, bv een bierfestival en een hardloopwedstrijd in Winkelsteeg en het beschikbaar stellen van leegstaande panden voor culturele invulling.
In het Stationsdistrict wordt geëxperimenteerd met een plintfunctie in een complex van Talis aan de Van Schaeck Mathonsingel, kleinschalige activiteiten in het gebied en het aansluiten bij bestaande evenementen. In de Binnenstad bestaat al langer het project Hartje, dat inmiddels steeds beter is aangehaakt op de diverse projecten in de Binnenstad.
Context en beïnvloedbaarheid Onder de Omgevingswet is iedere gemeente verplicht te werken met één omgevingsvisie. In Nijmegen zijn naast de omgevingsvisie echter nog diverse gebiedsvisies van kracht. Dit leidt ertoe dat feitelijk twee beleidsstelsels naast elkaar worden onderhouden. Het is aan de raad om hier richtinggevend in te zijn en erop toe te zien dat wordt toegewerkt naar één integrale omgevingsvisie, met voldoende concrete kaders om programma’s en regels op te baseren. De raad stuurt momenteel via de Omgevingsvisie, de Nijmeegse Woonagenda, de Woonzorgvisie, het omgevingsplan, de huisvestingsverordening (o.a. woonruimteverdeling en opkoopbescherming) en verordeningen voor de starterslening en de toekomstbestendig wonen lening. Of via separate raadsvoorstellen voor bijvoorbeeld het woonfonds. In de begroting reserveert de raad de middelen voor uitvoering. Het college voert deze kaders uit via prestatieafspraken met de woningcorporaties en huurdersorganisaties, regelingen of subsidies, beleidsregels en informatievoorziening of campagnes. En voor de realisatie van woningen via projectontwikkelingen. Met Rijk, provincie(s) en regio('s) wordt samengewerkt in het NOVEX gebied ArnhemNijmegen-Foodvalley. In de Groene Metropoolregio werken we met Rijk en provincie via de
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
Woondeal samen. Voor de grootschalige woningbouwgebieden Stationsgebied en Kanaalzone is er een directe lijn met de ministeries. Als het Rijk besluit over de Wet versterking regie volkshuisvesting verandert de wijze van sturing en regie. Via de Omgevingsvisie blijft de raad op hoofdlijnen sturen. De opstelling van de een volkshuisvestingsprogramma komt in plaats van een woon- en woonzorgvisie en de wet geeft het college de bevoegdheid voor opstelling hiervan. Sturing gaat over realisatie van voldoende (betaalbare) woonruimte voor diverse doelgroepen en over het verlenen van ondersteuning waar nodig. Bijvoorbeeld voor de doorstroming van ouderen of voor financiering van een eerste koopwoning. Fundamentele keuzes gaan over invulling van de woonbehoefte van verschillende groepen binnen de grenzen van de stad, hoeveel ruimte er aan de markt wordt gelaten en of een gemeente aanvullende regels moet hebben bij het beter benutten van bestaande bouw. Een nadere invulling van de afspraken in het kader van de woon-zorgvisie zal volgen uit de Wet Versterking regie volkshuisvesting die landelijk ter besluitvorming. Vanuit wonen en zorg is het hierin het doel om te zorgen voor een eerlijke verdeling van woningen, waarbij urgent woningzoekenden een betere kans krijgen op een passende woning.
Daarnaast speelt de huisvestingsvraag van verschillende doelgroepen een belangrijk element in ander beleidskaders. Relevantie beleidskaders voor huisvesting van senioren en aandachtsgroepen zijn onder andere het Uitvoeringsagenda Senioren 2025 – 2027, het Beleidskader asiel en integratie 2025 – 2028 en het regionale actieplan en uitvoeringsplan dak- en thuisloosheid Gelderland Zuid. Omgevingskwaliteit Sinds de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 valt het huidige welstandsbeleid onder het overgangsrecht. De gemeente heeft nog tot 2032 de tijd om dit beleid te actualiseren. Om echter toekomstgericht aan de stad door te bouwen, zijn consequent en samenhangend beleid en instrumentarium nu al belangrijk. Daarom wil de gemeente Nijmegen het huidige beleid opschonen, verhelderen en beter toepasbaar maken. Daarom werkt Nijmegen aan een nieuwe Nota Omgevingskwaliteit als opvolger van de huidige Kader- en Uitwerkingsnota Beeldkwaliteit. De Nota Omgevingskwaliteit biedt het kader om bouwplannen voor de stad te toetsen en te begeleiden, zodat zij in uitstraling en ruimtelijke kwaliteit bijdragen aan de stad die Nijmegen wil zijn. De Nota Omgevingskwaliteit heeft als doel te waarborgen dat bouwplannen van voldoende, duurzame kwaliteit zijn en passen in hun omgeving.
De nota is een middel om de karakteristiek en de samenhang van de gebouwde omgeving in stand te houden en te versterken. BRIKS-taken Sinds 1 januari 2025 voeren we bij onze gemeente de zogenoemde BRIKS-taken weer zelf uit. Dit zijn taken op het gebied van bouw, reclame, inritten, kap, sloop, gebruik, brandveiligheid, aanleg, huisvesting en leegstand (afgekort: BRIKS-taken) die niet verplicht bij een omgevingsdienst hoeven te worden belegd. De taken lagen voorheen bij de omgevingsdienst Rijk van Nijmegen (ODRN). We brachten deze taken weer in één
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
organisatie onder om de taakuitvoering en dienstverlening daaromheen te verbeteren. De uitvoering bestaat uit twee teams, met zo'n 60 medewerkers. Ze vormen een startende organisatie waarin nog veel (door)ontwikkeld moet worden. 2025 was dan ook een woelig en energiek jaar. De resultaten en uitdagingen leest u in het VTH-verslag 2025. In 2026 ligt de focus op het volledig op orde krijgen van de basis zodat werkdruk verlicht, doorlooptijden van procedures korter worden en we de dienstverlening rondom conceptverzoeken weer kunnen hervatten. Het behandelen van conceptverzoeken is in oktober 2025 tijdelijk stopgezet in verband met capaciteitsgebrek. De lange doorlooptijden van procedures zorgen voor vertraging en daarmee extra kosten in projecten. In 2027 en 2028 wordt gestuurd op het behalen van de ambities. Op deze doorontwikkeling wordt gestuurd via een ontwikkelprogramma waarin noodzakelijke acties zijn geformuleerd op thema's als financiën, processen, beleid, digitalisering, organisatieontwikkeling, samenwerking en dienstverlening. Het college doet jaarlijks verslag aan uw raad over de uitvoering en (door)ontwikkeling van de BRIKS-taken. Nota Grondbeleid 2024 De gemeenteraad heeft in 2024 de Nota Grondbeleid 2024 vastgesteld.
Deze nota beschrijft hoe de gemeente opereert op de grondmarkt en legt de hoofdlijnen van het grondbeleid en de inzet van grondbeleidsinstrumenten vast om ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk te maken. Ook wordt ingegaan op de rolverdeling tussen raad en college en de financiële monitoring via het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG). Het is de bedoeling om de nota op termijn, in samenspraak met de raad, opnieuw tegen het licht te houden en waar nodig te actualiseren.
De komende vier jaar… Voor een succesvolle uitvoering van de Omgevingswet is het van belang dat de raad voldoende stuurt blijft sturen op de kernpunten van de omgevingswet, namelijk:
• • • •
het beschermen van de fysieke leefomgeving; het optimaal benutten van de beschikbare ruimte; het verbeteren van (digitale) dienstverlening aan inwoners en bedrijven;
het verkorten en vereenvoudigen van procedures. De komende periode vraagt om een vlotte en beheerste doorstroom van alle bestaande beleidsregels naar één omgevingsplan, met zorgvuldige afwegingen waar dat nodig is. Wanneer regels niet tijdig worden opgenomen in het omgevingsplan, verliezen zij hun gelding, met mogelijk verstrekkende juridische en bestuurlijke gevolgen. -
-
Via de Omgevingsvisie stuurt de raad op de locaties waar invulling wordt gegeven aan groei. Dit kan o.a. op basis van de lopende intensiveringstudie die later dit jaar met de raad wordt gedeeld. De invoering van de wet versterking regie volkshuisvesting vraagt aandacht de komende periode. Het gaat dan om opstelling van een volkshuisvestingsprogramma, monitoring en meer controle en handhaving van prijsafspraken. Daarnaast worden het woonfonds, de doelgroepenverordening en het woonruimteverdeelsysteem geëvalueerd en worden voorstellen voor actualisatie gedaan. Ook zal de raad besluiten over de inzet van de middelen die Nijmegen ontvangt uit de
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
-
-
-
-
-
-
-
realisatiestimulans van het Rijk voor start bouw van betaalbare woningen. Op basis van de eerdere evaluatie kamerverhuur wordt de raad voorstellen gedaan voor kamerverhuur en splitsing (via het omgevingsplan). Politiek-bestuurlijke dilemma's gaan over verdeling van schaarse ruimte en samenleven in een groeiende stad (omgevingsvisie). Helpen extra regels voor voldoende kwaliteit bij verdichting? Of vraagt het een andere manier van samenleven? Aan welke doelgroepen dient wettelijk voorrang gegeven te worden bij de verdeling van sociale huurwoningen, welke doelgroepen vindt de raad prioritair en hoe stemmen we dit goed in de regio af (huisvestingsverordening)? De stad groeit ook steeds meer door arbeidsmigratie. Hoe sturen we hierop? Hoe zorgen we ervoor dat werkgevers ook verantwoordelijkheid (kunnen) pakken bij realisatie van huisvesting? Vanuit de regio wordt in beeld gebracht wat hierop al gebeurt en wordt een nieuwe regionaal kader voorbereid. De vijf grote woningcorporaties bereiden een bouwstroom voor afname van 1.250 conceptuele woningtypes in de regio voor van één of twee bouwers. Dit zorgt voor versnelling en lagere bouwkosten. Op plekken waar dit in Nijmegen landt (nog niet bekend), wordt bekeken welke kwaliteiten hiermee bereikt kunnen worden en hoe dit zich verhoudt tot de eisen die hiervoor zijn.
Daarnaast wordt vanuit de regio een fastlane voor typegoedkeuring van woningconcepten voorbereid. Dit betekent dat bouwers een gecertificeerde typegoedkeuring van woningconcepten krijgen waarmee het bouwtechnisch deel van het bouwbesluit vooraf al is getoetst. Voor wonen en zorg werken we aan een nadere uitwerking uitvoeringsagenda (woonmonitor), een uitwerking van het volkshuisvestelijkprogramma (programma onder Omgevingsvisie) en stimuleren we woningbouw aandachtsgroepen (woonfonds) De huidige raad heeft (tot 2026) gekozen voor het toepassen van bindend advies bij aanvragen vanaf twee woningen. Het instrument bindend advies wordt in juni ter evaluatie en heroverweging aan de raad voorgelegd. De nota van uitgangspunten verouderd en toe aan herziening. Deze zal zo spoedig mogelijk ter besluitvorming aan de raad worden aangeboden.
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet