Overdrachtsdossiers voor de raad Informatie voor de raad ter voorbereiding op de nieuwe bestuursperiode

We werken nauw samen met partijen in de stad als Huis voor de Binnenstad, Stichting Vierdaagsefeesten en 4DAAGSE (mars), MOJO (Goffertconcerten) en stichting Zevenheuvelenloop. o Evaluatie van onze agenda vrijetijdseconomie. De huidige agenda vrijetijdseconomie is erg uitvoeringsgericht. We willen duidelijker bepalen wat welke doelen we voor ogen hebben, wat we willen bereiken en hoe we dat gaan doen. Hiervoor gaan we de uitvoeringsagenda evalueren en meer samenhang brengen in onderliggende projecten en thema's. Hierbij betrekken we ook de toeristische ondernemers. o Een nieuwe beleidslijn voor hotels. In 2017 is voor het laatst onderzoek gedaan naar de hotelmarkt. Actuele cijfers en kennis zijn essentieel voor het maken van beleidskeuzes. Om die reden actualiseren we de huidige beleidslijn. Hiervoor voeren we onderzoek uit en gaan we in gesprek met de sector. We houden rekening met nieuwe ontwikkelingen zoals shortstay, airnbnb en het voorkomen van overtoerisme. o Aanpassen van de marktverordening: aanpassing is onder andere nodig vanwege herinrichting binnenstad, onduidelijkheid over wel of geen markt op feestdagen en andere werkwijze voor organisatievergunning.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Financiën Inleidend De ambitie van het programma Financiën luidt “We zijn een financieel gezonde gemeente nu en in de toekomst”: we willen dat het voor inwoners en bedrijven inzichtelijk is waarvoor we gemeenschapsgeld inzetten. Zij moeten erop kunnen vertrouwen dat wij zorgvuldig omgaan met de beschikbaar gestelde middelen. De volgende onderdelen vallen onder het programma: Gemeentefonds, investeringen, lokale heffingen (OZB, reclame- en precariobelasting), weerstandsvermogen, treasury (financieringsbeleid), fiscaliteit en verbonden partijen.

1. Gemeentefonds Gemeenten zijn financieel afhankelijk van geldstromen van het rijk. In de begroting van Nijmegen komen de inkomsten voor ongeveer 67% van het Rijk. De manier waarop rijk en gemeenten zich financieel tot elkaar verhouden is vastgelegd in de financiële verhoudingswet. Hierin is onder meer het onderscheid geregeld tussen het vrije besteedbare gemeentefonds (ca. 53%) en specifieke uitkeringen die niet vrij besteedbaar zijn (ca. 13%). Relevante besluitgeschiedenis Verandering normeringssystematiek gemeentefonds (en ravijn) Sinds 2024 is het gemeentefonds gekoppeld aan de ontwikkeling van het bruto Binnenlands Product (BBP). De nieuwe normeringssystematiek is uitgewerkt in een koppeling aan de ontwikkeling van het BBP en de korting werd bekend als “het ravijn”. Door lobby van de VNG is een deel van het ravijn gedempt en naar achteren verschoven. Het ravijn is volgens de VNG nog circa € 1,6 miljard (€ 18 miljoen voor Nijmegen) diep. Introductie nieuw verdeelmodel vanaf 2023 In 2023 zijn nieuwe verdeelmodellen voor het gemeentefonds geïntroduceerd. De eerste fase loopt t/m 2026 met een stapsgewijs invoering van maximaal € 15 per inwoner per jaar. In 2026 wordt beslist over verdere invoering. Nijmegen is een voordeel gemeente. In totaal valt het nieuwe model € 30 miljoen gunstiger uit.

Tot en met 2029 is in de begroting rekening gehouden met een voordeel van € 15 miljoen. Vanaf 2030 is nog € 15 miljoen te gaan. Op dit moment zijn er met het rijk gesprekken en onderzoeken naar de balans tussen taken en middelen. Onder meer de Raad van Openbaar Bestuur (ROB) heeft hierover het advies geschreven. Wat dit gaat betekenen is nog ongewis. Context en beïnvloedbaarheid De VNG voert met het rijk de gesprekken over de financiële verhoudingen. De invloed van een raadslid of de raad als geheel is niet heel groot. De volgende links bieden verdere verdieping: Kennisportaal financiën Nijmegen- financiële verhoudingen; VNG - financiën Rijksoverheid - financiën gemeenten en provincies

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

De komende vier jaar… De komende jaren wordt het nieuwe verdeelmodel geïntroduceerd (zie eerder in de tekst). De komende jaren blijven we sturen op een balans tussen taken en middelen. Door de disbalans kunnen we soms te weinig sturen op een doeltreffende en doelmatige uitvoering van de taken die de wetgever aan gemeenten heeft opgedragen. Dat leidt tot frictie tussen de bestuurslagen. Via onder andere de lobby van de VNG blijven we dit onder de aandacht brengen bij het Rijk.

2. Investeringen Onder investeringen verstaan we de bouw of de aanschaf van goederen die meerdere jaren meegaan. Dat zijn over het algemeen grote uitgaven, waarvoor de gemeente geld leent. Volgens de begrotingsregels horen de kosten van investeringen bij de jaren dat de investering wordt gebruikt. Die kosten bestaan uit rente en afschrijving. Samen noemen we dat de kapitaallasten. De jaarlijkse kapitaallasten nemen we mee in de Stadsbegroting. Soorten investeringen -

-

-

Specifieke investeringen: gaat het vaak om grotere bedragen en om uitgaven voor het realiseren van specifieke programmadoelen. Over de specifieke investeringen wordt expliciet door de raad een besluit genomen. Voorbeelden hiervan zijn het Valkhofmuseum, de Stadsschouwburg, het Stationsdistrict, maar ook de Aanplant van bomen en een Beweegvriendelijke omgeving. Bulkinvesteringen zijn jaarlijks terugkerende kredieten waarvoor we jaarlijks een vast bedrag reserveren. Het gaat om investeringen met een sterk beheersmatig karakter, zoals onderhoudsinvesteringen, bijvoorbeeld onderhoud van kunstgrasvelden van onze sportverenigingen, woonomgevingsverbeteringen en vervanging speelvoorzieningen. Investeringen met eigen dekking krijgen dekking uit een reserve of worden gedekt door jaarlijkse opbrengsten zoals de rioolheffing.

In de Stadsbegroting, Voortgangsmonitoren en Stadsrekening wordt in de investeringsparagraaf uitgebreid stilgestaan bij dit onderwerp. Relevante besluitgeschiedenis Het college heeft op 17 maart besloten over een nieuwe systematiek voor de investeringen. In de notitie ‘Grip op investeringen’ wordt deze nieuwe systematiek uitgelegd. Kern van dit voorstel dat we bij de specifieke investeringen onderscheid maken tussen investeringen in potlood (de voorgenomen investeringen), in voorbereiding en in uitvoering. We belasten de begroting alleen voor de kapitaallasten van investeringen die in uitvoering zijn of worden genomen. Bij de Stadsbegroting geeft het college aan de raad een update van de investeringen in potlood en stelt voor welke nieuwe investeringen zouden kunnen worden toegevoegd en welke investeringen zouden kunnen worden afgevoerd. Zolang een investering in potlood staat, is realisatie nog niet zeker. Kredieten komen beschikbaar als ze de status voorbereiding of uitvoering hebben gekregen. Ook gaan we werken met een 10-jarenplanning, waardoor de kapitaallasten beter verdeeld worden over de jaren.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Context en beïnvloedbaarheid Financiële verordening In de financiële verordening van de gemeente Nijmegen is een aantal specifieke bepalingen opgenomen ten aanzien van investeringen. Zie artikel 3, 5, 11 en 14h van deze verordening. Kader investeren en waarderen Als uitwerking van artikel 14h lid 2 is het ‘Kader investeren en waarderen – activeren en afschrijven activa’ in 2013 door de raad vastgesteld. Inmiddels is dit kader verouderd en zal in 2026 een update worden gemaakt, waarin ook de nieuwe werkwijze en spelregels zullen worden opgenomen. De komende vier jaar… We willen de grip op de investeringsagenda verder verbeteren, toegespitst op de specifieke investeringen. We willen voor de groep specifieke investeringen onderscheid maken tussen voorgenomen investeringen, de voorbereidingsfase en de uitvoeringsfase. Het voorstel hiervoor leggen we bij de volgende begroting voor aan uw raad.

3. Lokale heffingen Bij lokale heffingen binnen het programma Financiën gaat het over: Onroerende-zaakbelastingen (OZB) woningen (begroot 2026: € 64,4 mln.) Onroerende-zaakbelastingen (OZB) niet-woningen (begroot 2026: € 54,9 mln.) Precariobelasting (begroot 2026: € 0,7 mln.) Reclamebelasting (begroot 2026: € 0,2 mln.) Relevante besluitgeschiedenis Jaarlijks worden in december de volgende verordeningen door de raad vastgesteld: Verordening op de heffing en de invordering van onroerende-zaakbelastingen gemeente Nijmegen; Verordening op de heffing en de invordering van precariobelasting gemeente Nijmegen; Verordening op de heffing en de invordering van reclamebelasting Nijmegen Centrum. Deze verordeningen (2026) zijn voor het laatst door de raad vastgesteld op 17 december 2025 en zijn een uitwerking van de door de raad op 10 november 2025 vastgestelde stadsbegroting 2026-2029. De volgende besluiten zijn genomen in het coalitieakkoord 2014-2018 ‘Samen voor Nijmegen: sociaal, duurzaam en ondernemend’: Verschuiving afvalstoffenheffing naar OZB-woningen. Concreet doen wij dit door de afvalstoffenheffing af te schaffen en deze te verschuiven naar de OZB-woningen (eigenaren). Dit realiseren we in een termijn van 3 jaar met ingang van 2015. Per saldo verlichten we daarmee de lasten voor de huurders.

Verschuiving OZB gebruikersdeel naar eigenarendeel van bedrijven: Verschuiving van het gebruikersdeel van de OZB voor bedrijfspanden van huurder naar eigenaar. Voor de eigenaar die ook gebruiker is van een bedrijfspand levert dit geen verandering in de

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

-

lasten op. Als eigenaren de OZB niet doorbelasten aan huurders levert de verschuiving een lastenverlichting op voor huurders van bedrijfspanden (veel MKB-ers). De beoogde verschuiving voeren we geleidelijk door vanaf 2016. Mede naar aanleiding van de besluitvorming in het coalitieakkoord 2014-2018 behoren de tarieven OZB eigenaren woning en OZB eigenaren niet-woning tot de hoogste van Nederland. Dit blijkt uit de jaarlijkse onderzoeken van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO). Dat Nijmegen in de top 3 zit van de hoogste tarieven OZB eigenaren woningen van alle 342 gemeenten in Nederland.

Context en beïnvloedbaarheid Voor alle drie de genoemde verordeningen geldt dat er geen sprake is van de zogenaamde kostendekkendheidseis. In principe kan de raad zelf bepalen wat de te behalen baten van deze belastingen in de stadsbegroting moeten zijn. Op basis van deze door de raad vastgestelde baten, worden de bijbehorende belastingtarieven berekend. Over het algemeen is het uitgangspunt dat de baten jaarlijks worden geïndexeerd met het door de raad vastgestelde indexeringspercentage (opgenomen in de stadsbegroting). Het waarderen van een object (woning en niet-woning) is een wettelijk verplichte taak. Aan elk object dient een WOZ-waarde te worden toegekend op basis van de Wet waardering onroerende zaken . Het heffen van OZB mag en is een keuze van de raad op basis van de Gemeentewet. Het heffen van precariobelasting en reclamebelasting is ook in beide gevallen een beleidskeuze van de raad op basis van de Gemeentewet. Alle baten uit voorgaande belastingen maken onderdeel uit van de algemene middelen van de gemeente Nijmegen en zijn vrij besteedbaar. Het heffen van bovengenoemde belastingen is in alle drie de gevallen een keuze. Binnen de drie belastingen zelf is er afhankelijk van relevante wet- en regelgeving en jurisprudentie in meer of mindere mate ruimte voor eigen beleidsvrijheid.

Over het algemeen geldt dat we zoveel mogelijk gebruik maken van de hiervoor ontwikkelde modelverordeningen van de VNG De komende vier jaar… We voorzien geen beleidswijzigingen de komende vier jaar.

4. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft aan in hoeverre Nijmegen bestand is tegen onverwachte financiële schokken. Het weerstandsvermogen in Nijmegen is synoniem met de saldireserve. Daarbij is het van belang dat de financiële buffer (saldireserve) groter is dan de risico’s (de ratio moet meer dan 1 zijn). De ratio voor 2026 is 4,85. Op 1 januari is de hoogte van de saldireserve bijna 207 miljoen euro. Relevante besluitgeschiedenis In elke Stadsbegroting en Stadsrekening wordt in de paragraaf “Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ ingegaan op de actuele ontwikkelingen van het weerstandsvermogen. In de Kadernota risicomanagement, weerstandsvermogen en financiële kengetallen uit 2016 zijn de kaders opgenomen.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Context en beïnvloedbaarheid In het Besluit Begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is opgenomen dat de Stadsbegroting en Stadsrekening een paragraaf Weerstandsvermogen moet bevatten (respectievelijk artikel 9 en artikel 26). In de BBV wordt in artikel 11 een verdere invulling gegeven, dit gaat niet verder dan: Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen: a. de weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de provincie onderscheidenlijk gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; b. alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Deze invulling geeft veel ruimte aan gemeenten om hier zelf keuzes in te maken. Huidige keuzes en uitvoering Bij elke Stadsbegroting en Stadsrekening wordt gerapporteerd over de ontwikkelingen van het weerstandsvermogen. Het eventueel aanwenden van de saldireserve wordt getoetst aan de eerdergenoemde Kadernota en financiële spelregels. De komende vier jaar… Op dit moment is er geen herziening van de kadernota gepland.

5. Treasury De gemeente Nijmegen betaalt haar activiteiten met eigen middelen en met geleend geld. De rente die we voor leningen betalen, brengen we zowel intern als extern in rekening. Intern belasten we de rentekosten door aan de planexploitaties en investeringen en extern brengen we rente in rekening als we geld uitlenen. Het saldo dat hierbij ontstaat, is het financieringsresultaat. Financieringsbeleid Ons beleid over financiering is vastgelegd in de Financiële verordening en in het Financieringsstatuut. De belangrijkste doelen van ons financieringsbeleid zijn: - Voorzien in de financieringsbehoefte van de gemeente op korte en lange termijn; - Vanuit onze publieke taak, waar nodig, instellingen helpen bij hun financiering; - Risico’s beheersen en beperken bij het aangaan of het verstrekken van een lening; - Leningen aantrekken tegen zo laag mogelijke (rente)kosten; - Voldoen aan wet- en regelgeving, waaronder de Wet Fido.

Deze doelen streven we na door: Voor de langere termijn leningen af te sluiten met een looptijd van 1 tot 20 jaar; Te variëren met looptijden van de leningen om risico’s te beperken; Goedkope leningen aan te gaan met een looptijd van enkele weken; Bij het verstrekken van een lening of garantie zoveel mogelijk zekerheden te stellen; Voor leningen die we verstrekken geld te lenen met dezelfde omvang en looptijd; Geen risicovolle financiële producten af te sluiten.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Relevante besluitgeschiedenis Na een zorgvuldige aanbestedingsprocedure van de bancaire dienstverlening, is de definitieve gunning in februari 2025 naar BNG Bank NV gegaan. Met de BNG is per 1 juni 2025 een contract afgesloten van in totaal 10 jaar. Het thema duurzaamheid had hierbij een hoge wegingsfactor. Context en beïnvloedbaarheid Op dit moment wordt rente toegerekend aan eigen vermogen (Stadsbegroting 2026: 4,6 miljoen euro). Deze rente wordt toegevoegd aan de saldireserve. Het is mogelijk om te stoppen met deze toerekening. Gevolg hiervan is dat de ontwikkeling van de saldireserve lager wordt. Wet- en regelgeving Wetten.nl - Regeling - Wet financiering decentrale overheden - BWBR0011987 Verordening financieel beleid, beheer en organisatie 2023 | Lokale wet- en regelgeving Besluit financieringsstatuut gemeente Nijmegen. Beleidskader Verstrekken lening of garantie. Huidige keuzes en uitvoering De gemeente Nijmegen is bezig met het oprichten van een Warmtebedrijf (Nijmegen Warmte). Op dit moment (27 november 2025) is de financieringsbehoefte 134 miljoen euro. Dit betekent dat bij vreemd vermogen van 70% er een garantie van 93,8 miljoen euro afgegeven moeten worden door de Gemeente Nijmegen.

Over het afgeven van deze garantie en het doorleggen daarvan naar de aandeelhouders van Nijmegen Warmte en de rol van het van rijkswege landelijk in te stellen waarborgfonds moeten nog nadere afspraken worden gemaakt. DAR NV heeft financieringsbehoefte waarin door de gemeente Nijmegen zal worden voorzien. Omvang zal in 2026 helder worden.

6. Fiscaliteit Met de Belastingdienst zijn afspraken gemaakt in verband met het Horizontaal Toezicht dat de Belastingdienst uitoefent op naleving van alle rijksbelastingen door de gemeente Nijmegen. Relevante besluitgeschiedenis Het Horizontaal Toezicht convenant is in 2010 voor het eerst met de Belastingdienst afgesloten. De strategische samenwerking voorkomt dat de gemeente achteraf geconfronteerd wordt met naheffingen en boetes doordat de gemeente samen met de Belastingdienst (toekomstige) fiscale vraagstukken die in de gemeente plaatsvinden in de actualiteit afstemt teneinde fiscale zekerheid aan de voorkant te verkrijgen. Context en beïnvloedbaarheid Gemeente Nijmegen is als belastingplichtige verplicht om de fiscale wet- en regelgeving na te leven. Bij gemeenten gaat dit vooral om de btw, het Btw-compensatiefonds, de

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

loonheffingen, de vennootschapsbelasting voor overheidsbedrijven en de overdrachtsbelasting. Het convenant heeft betrekking op alle rijksbelastingen. Huidige keuzes en uitvoering Het huidige convenant is nog steeds actueel en zal naar verwachting voor de zomer worden verlengd. In 2028 zal een evaluatie volgen over de werkrelatie en of het convenant weer wordt verlengd tussen de Belastingdienst en gemeente Nijmegen.

7. Verbonden partijen De gemeente neemt deel in regionale samenwerkingen en private verbonden partijen. Een overzicht van de verbonden partijen is te vinden in de paragraaf verbonden partijen van de begroting en de jaarrekening van de gemeente Nijmegen. Relevante besluitgeschiedenis Wet gemeenschappelijke regelingen (WGR). Deze wet regelt onder andere dat gemeenteraden beter in positie zijn, recht hebben om een zienswijze in te dienen bij het treffen van een gemeenschappelijke regeling, de bevoegdheid hebben voor het instellen van een gemeenschappelijke adviescommissie en de actieve informatieplicht voor het bestuur van een gemeenschappelijke regeling. Op de PC Portal zijn rechtstreekse links geplaatst naar relevante stukken van de 5 GR-en die vallen onder de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen (AGR). In de Kadernota | Verbonden Partijen is de werkwijze vastgelegd Huidige keuzes en uitvoering Sinds 1 juli 2005 beoordeelt de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen (AGR) jaarlijks de begroting- en verantwoordingsproducten van een aantal Gemeenschappelijke Regelingen (GR-en). De AGR is gepositioneerd bij de afdeling Financiën van de Gemeente Nijmegen en deze wordt door verschillende regiogemeenten ondersteund. De begrotingen en jaarrekeningen van de GR-en worden door de Adviesfunctie getoetst aan de Begrotingsrichtlijnen Regio Nijmegen (BRN).

Deze richtlijnen worden jaarlijks in de verschillende colleges vastgesteld. De komende vier jaar… Als gevolg van nieuwe ontwikkelingen en wijzigingen in beleid wordt de kadernota verbonden partijen één keer in de vier jaren geactualiseerd.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Onderwijs (incl onderwijshuisvesting) 1.

2.

Inleidend Binnen het programma Onderwijs, werken we aan 2 ambities, met 6 bijbehorende doelen: Alle inwoners hebben gelijkwaardige participatiekansen en optimale ontwikkelingsmogelijkheden a. Samen met onderwijs en opvangpartners bevorderen we kansengelijkheid, taal- en talentontwikkeling en welbevinden zodat kinderen kunnen deelnemen aan regulier onderwijs en naschoolse ondersteuning (verder uitgewerkt onder het kopje ‘gelijkwaardige kansen') b. Zoveel mogelijk jongeren verlaten de school met een passend vervolgtraject, binnen (vervolg)onderwijs of arbeidsmarkt, met diploma of startkwalificatie (verder uitgewerkt onder het kopje ‘Jongeren naar School of Werk’) c. Leerlingenvervoer voor leerlingen van primair, speciaal en voortgezet onderwijs zo zelfstandig mogelijk, betaalbaar en van goede kwaliteit (verder uitgewerkt onder het kopje ‘leerlingenvervoer’) d. Betere (digitale) geletterdheid en basisvaardigheden van volwassenen e. Door samenwerking met kennisinstellingen worden studenten betrokken bij maatschappelijke opgaven, waardoor hun kennis en creativiteit benut worden en ze kennismaken met hun toekomstige werkveld (verder uitgewerkt onder het kopje ‘samenwerking kennisinstellingen’) We hebben voor kinderen en jongeren duurzame, moderne en toegankelijke onderwijsgebouwen a. Kinderen gaan zoveel mogelijk dichtbij huis naar de basisschool.

Er is een goede verdeling van voortgezet en speciaal onderwijs over de stad. Vernieuwing van alle schoollocaties tussen 2008-2048 (verder uitgewerkt onder het kopje ‘onderwijshuisvesting’) In de stadsbegroting geven we een toelichting op de bijbehorende doelen en activiteiten Ook geven we hier een uitgebreide toelichting op onze wettelijke taken. Hieronder staan deze per doel kort uitgelegd en/of samengevat. In de stads- en wijkmonitor zijn data terug te vinden, zoals aantal leerlingen in het primair en voortgezet onderwijs, peuters met risico taalachterstand (vve) of het aantal voortijdig schoolverlaters. Relevante besluitgeschiedenis Op dit moment geven we uitvoering aan deze doelstelling door onderstaande vastgestelde kaders: Gelijkwaardige kansen Uitvoeringsplan Voor- en Vroegschoolse educatie 2025-2029 Kaderplan Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) 2022-2025 Uitvoeringsagenda extra ontwikkeltijd voor gelijke kansen 2025-2027 Gelijkwaardige kansen in het onderwijs 2023-2026 Jongeren naar School of Werk

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

-

Regionaal programma jongeren naar school of werk (2026-2029)

Leerlingenvervoer Beleidsregels leerlingenvervoer Verordening bekostiging leerlingenvervoer Betere (digitale) geletterdheid en basisvaardigheden van volwassenen Regionaal uitvoeringsplan basisvaardigheden en volwasseneducatie 2026-2028 Samenwerking kennisinstellingen Overeenkomst City Deal kennismaken en omschrijving Onderwijshuisvesting Verordening voorziening Huisvesting onderwijs 2015 – Verordening voorziening huisvesting onderwijs 2015 Convenant prestatieafspraken onderwijs - Convenant prestatieafspraken onderwijs Doordecentralisatie overeenkomst onderwijshuisvesting (geconsolideerde versie en allonge) –Geconsolideerde versie overeenkomst doordecentralisatie onderwijshuisvesting (20 september 2016) en Addendum doordecentralisatieoveereenkomst Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHPO) – verplicht bij invoering van de Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting, naar verwachting per 1 augustus 2026. Hierna zal de gemeente de verplichting krijgen binnen 3 jaar een IHPO (Integraal HuisvestingsPlan Onderwijs) vast te stellen. Het IHPO is een langetermijnvisie voor onderwijshuisvesting en wordt opgesteld door schoolbesturen en de gemeente met een doorkijk van 16 jaar (nog niet aanwezig) Nota onderhoud kapitaalgoederen onderwijshuisvesting – (nog niet aanwezig, gepland 2027-2028) Amendement ‘Investeren in een duurzame en gezonde toekomst’ d.d.

12 november 2025 Amendement Investeren in een duurzame en gezonde toekomst Nijmegen Context en beïnvloedbaarheid Gelijkwaardige kansen De gemeente heeft in Nederland een wettelijke taak op het bevorderen van gelijke (onderwijs)kansen voor kinderen die risico lopen op een achterstand. De wet schrijf niet voor hoe het beleid er uit moet zien, maar er worden wel geoormerkte Rijksmiddelen voor beschikbaar gesteld. Wij zetten daarnaast ook gemeentelijke middelen hiervoor in. Deze taak voeren we momenteel uit door middel van het onderwijsachterstandenbeleid (OAB) en het organiseren van voorschoolse educatie (VVE). In het coalitieakkoord (2022) zijn middelen opgenomen voor het lokale uitvoeringsplan Gelijkwaardige kansen in het onderwijs 2023-2026. Vanaf 2027 programmeren we deze inzet structureel binnen de algemene middelen onderwijsachterstanden. Voor de precieze wettelijke verplichtingen en taken tot de inzet van de middelen verwijzen we naar de doelen nader geduid . Jongeren naar School of Werk We werken aan deze doelstelling vanuit meerdere wettelijke kaders. We voeren de Leerplichtwet uit, die bepaalt dat kinderen vanaf hun 5e tot hun 16e levensjaar onderwijs

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

moeten volgen. Na hun 16e geldt de kwalificatieplicht voor jongeren die nog geen startkwalificatie hebben gehaald. Zij moeten tot hun 18e verjaardag onderwijs volgen. We voeren de Wet ‘van school naar duurzaam werk’ uit (hiervoor was dit de Wet ‘regionale Meld- en Coördinatiefunctie Voortijdig Schoolverlaten’). Het Doorstroompunt heeft de wettelijke taak om jongeren tussen 18 en 27 jaar te registreren en ondersteunen. Ook werken gemeenten Rijk van Nijmegen, onderwijsinstellingen en arbeidsmarktpartners verplicht samen in het regionale programma jongeren naar school of werk om een integraal aanbod van ondersteuning te bieden. De samenwerking stemmen betrokken partijen met elkaar af. Voor de uitvoering van de leerplichttaak ontvangt de gemeente middelen via het gemeentefonds. Voor de uitvoering van de kwalificatieplicht en de Wet ‘van school naar duurzaam werk’ ontvangt de regio Rijk van Nijmegen geoormerkte Rijksmiddelen. Hier zijn lokaal geen afwijkende keuzes in te maken. Leerlingenvervoer Ouders zijn verantwoordelijk voor het vervoer van hun kinderen tussen huis en school. Gemeenten regelen en organiseren het leerlingenvervoer voor leerlingen die vanwege bepaalde omstandigheden niet zelfstandig naar school kunnen reizen. De wettelijke basis hiervoor ligt in de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs.

Gemeenten zijn verplicht om een regeling vast te stellen, waarin is vastgelegd hoe ouders van leerlingen aanspraak kunnen maken op de vergoeding van de vervoerkosten van en naar school. Nijmegen heeft hier een lokale verordening met bijbehorende beleidsregels voor vastgesteld waarin dit wordt geregeld. Op 10 februari heeft het college de Raad geïnformeerd over stijgende lasten en kostenbesparende maatregelen die worden overwogen. Betere (digitale) geletterdheid en basisvaardigheden van volwassenen De Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) verplicht gemeenten om in regionaal verband educatietrajecten aan te bieden aan volwassenen gericht op het verbeteren van basisvaardigheden (lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden). Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het beleid, de inkoop en de financiering van deze educatievoorzieningen. Zij ontvangen hiervoor geoormerkte Rijksmiddelen, die regionaal worden ingezet. Daarom is het budget lokaal niet beïnvloedbaar. Daarnaast stelt de raad vanuit de Algemene Uitkering jaarlijks een klein budget beschikbaar voor beleidsvorming en uitvoering van lokale projecten en activiteiten. Dit budget is wel beïnvloedbaar. De inzet op basisvaardigheden komt ook terug in programma’s, beleidskaders en plannen binnen andere beleidsterreinen. Op die middelen is in sommige gevallen ook invloed mogelijk.

Samenwerking kennisinstellingen Onze gemeente zet in op samenwerking, kennisuitwisseling en strategische afstemming met de kennisinstellingen in onze stad. We ontwikkelen een gedeelde aanpak waarin wij samen werken aan onze maatschappelijke opgaven. Dit doen we met de Radboud Universiteit, de Hogeschool Arnhem Nijmegen, het ROC Nijmegen en Yuverta (mbo). Onze samenwerking krijgt concreet vorm in onder andere de City Deal Kennis Maken en de agenda Ieder Talent Telt. Kennisuitwisseling vindt plaats vanuit deze bestuurlijke samenwerkingsvormen, maar ook binnen beleidsvelden. De financiering komt voor het grootste deel uit Rijksmiddelen en is daarom zeer beperkt beïnvloedbaar.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Onderwijshuisvesting Onderwijshuisvesting is een wettelijke taak van de gemeente. Er is niet voorgeschreven hoeveel geld de gemeente aan onderwijshuisvesting moet besteden. Het betreft een algemene uitkering in het gemeentefonds (dus geen doeluitkering). Kosten zijn beïnvloedbaar, maar we kunnen hier niet volledig mee stoppen. Op dit moment zijn er 3 systemen binnen de gemeente voor onderwijshuisvesting: 1. Doordecentralisatie (92% van de leerlingen); bij doordecentralisatie zijn privaatrechtelijke overeenkomsten afgesloten en is het onderwijsgebouw volledig in eigendom van het schoolbestuur. 2. Scholen die niet doorgedecentraliseerd zijn en de gebouwen in eigendom zijn van de gemeente (Hidaya, Tarcisius en enkele recent gestichte nieuwe scholen): 2% van de leerlingen. Met een aantal scholen (Hidaya en Waldorf aan de Waal) lopen nu gesprekken om door te decentraliseren. 3. Voorzieningenharten (verhuur): in totaal 6% van de leerlingen. In 2% zijn de leerlingen doorgedecentraliseerd en 4% zijn de leerlingen niet doorgedecentraliseerd, maar waarbij het gebouw eigendom van de gemeente is (ivm een bredere (wijk)functie). Bij systeem 1 (doordecentralisatie) is de uitvoering van de zorgplicht onderwijshuisvesting doorgelegd naar de schoolbesturen. De schoolbesturen ontvangen een jaarlijkse doordecentralisatievergoeding die samenhangt met het aantal leerlingen.

De Verordening is buitenwerking gesteld. Systeem 1 is beïnvloedbaar als je de doordecentralisatieovereenkomsten met de schoolbesturen openbreekt of beëindigt. Dit is een proces dat enige tijd duurt en bij beëindiging van de doordecentralisatie komen de kapitaallasten van de schoolgebouwen van de schoolbesturen naar de gemeente. Voor systeem 2 en 3 heeft de gemeente de zorgplicht onderwijshuisvesting. De budgetten van systeem 2 en 3 liggen binnen de begroting vast via kapitaallasten van de betreffende schoolgebouwen. Alleen bij nieuwe investeringen als gevolg van nieuwbouw, renovatie e.d. is dit budget beïnvloedbaar. Er zitten middelen voor onderwijshuisvesting in de algemene uitkering van het gemeentefonds (dus geen doeluitkering). De rijksbijdrage onderwijshuisvesting gemeentefonds is door de raad bij de doordecentralisatie in 2008 geoormerkt voor onderwijshuisvesting. Hierna is dit bedrag jaarlijks geïndexeerd met de gemeentelijke indexatie. Om deze reden ligt de besteding van Nijmegen voor onderwijshuisvesting boven het landelijk gemiddelde. Huidige keuzes en uitvoering Gelijkwaardige kansen Binnen het onderwijsachterstandenbeleid zijn er 2 belangrijke uitvoeringsagenda’s vastgesteld in 2025. Dat betekent dat de uitvoering m.b.t. voor- en vroegschoolse educatie (2025- 2029) en doorontwikkeling extra ontwikkeltijd (Brede Scholen 2025-2027) vaststaan de komende jaren.

Het onderwijsachterstandenbeleid dient op sommige onderdelen geactualiseerd te worden. In 2026 werken we door aan het gelijkwaardige kansen beleid. We bundelen en versterken wat we op het gebied van het bestrijden van onderwijsachterstanden en bevorderen kansengelijkheid faciliteren en financieren als gemeente. Hierin nemen we ook de borging van de inzet en middelen van het uitvoeringsplan Gelijkwaardige kansen in het onderwijs mee.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Jongeren naar School of Werk We voeren de wettelijke taak uit binnen het Doorstroompunt en we werken in een regionaal programma Jongeren naar school of werk met onderwijs en andere partners aan interventies die bijdragen aan minder (voortijdig) schooluitval. Leerlingenvervoer We hebben een lokale verordening die bepaalt wanneer iemand in aanmerking komt voor leerlingenvervoer. De aanvragen worden getoetst en behandeld door onze consulenten bij de afdeling IZ&L. Het leerlingenvervoer is aanbesteed en de uitvoering is belegd bij de uitvoeringsorganisatie BVO DRAN. Dit is een gemeenschappelijke regeling. In onze regio wordt het taxivervoer verzorgd door AVAN. Betere (digitale) geletterdheid en basisvaardigheden van volwassenen We voeren de wettelijke taak uit door het organiseren van formeel educatieaanbod bij ROC Nijmegen en in regionaal verband pakken we aanvullende trajecten, pilots of activiteiten op. In Nijmegen werken we op subsidiebasis samen met enkele kleinere organisaties. De afgelopen jaren is het Regionaal uitvoeringsplan basisvaardigheden en volwasseneducatie leidend geweest. Met het vaststellen van het nieuwe plan per januari 2026 wijken we hiervan af. We stellen voor Nijmegen een (meer)jarenplan op waarin we de aanpak aan laten sluiten bij de lokale behoefte, kansen en mogelijkheden.

Het meerjarenbeleidsplan voor Nijmegen is een collegebevoegdheid, tenzij de raad andere ambities heeft. Samenwerking kennisinstellingen De gemeente Nijmegen heeft zich gecommitteerd aan de City Deal om bij te dragen aan het oplossen van maatschappelijke opgaven door middel van kennisdeling en samenwerking met eerdergenoemde onderwijsinstellingen. Alle partijen dragen gezamenlijk bij aan de uitvoering van de projecten en initiatieven die voortkomen uit de City Deal.

Onderwijshuisvesting Vanuit de wettelijke taak om segregatie tegen te gaan en integratie te bevorderen, hebben wij een gemengde scholen beleid. Het uitgangspunt is dat kinderen zoveel mogelijk in hun eigen omgeving naar de basisschool kunnen, waarbij ouders een vrije schoolkeuze hebben. We hebben een lokale én een regionale functie voor het bieden van voortgezet onderwijs én onderwijs aan kinderen en jongeren met speciale behoeften. We streven naar kwalitatief goede en voldoende onderwijsvoorzieningen voor voorgezet onderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs ((V)SO). Daarbij hechten we voor basisonderwijs, voortgezet onderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs belang aan duurzame schoolgebouwen met een evenwichtige spreiding over de stad en regio, een goede toegankelijkheid die passen bij de demografische ontwikkelingen in stad en regio. Elk jaar is het mogelijk om via de wet “Meer ruimte voor nieuwe scholen” een nieuwe school te stichten. De wet schrijft voor dat er voldoen moet worden aan een aantal kwalitatieve vereisten én er moeten voldoende steunbetuigingen worden opgehaald. Indien de nieuwe initiatiefnemer hieraan voldoet is de gemeente verplicht binnen 15 maanden voor huisvesting van deze nieuwe school te zorg.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

De komende vier jaar… Gelijkwaardige kansen We voeren de uitvoeringsagenda’s VVE en de doorontwikkeling extra ontwikkeltijd uit. Daarnaast starten we met de actualisering van het gelijkwaardige kansen beleid. We volgen de aangekondigde plannen van het kabinet op de onderwijsmiddelen. Op dit moment is het nog niet duidelijk hoeveel impact dit gaat hebben. Aangekondigde bezuinigingen worden teruggedraaid in het primair en voortgezet onderwijs, wat raakt aan o.a. kansengelijkheid, basisvaardigheden, en subsidies 'School en omgeving'. Voor alle plannen en investeringen geldt dat het minderheidskabinet steun moet krijgen van oppositiepartijen in de Tweede en vervolgens Eerste Kamer waarmee ze onzeker zijn. Jongeren naar school of werk Het programma ‘Jongeren naar School of Werk 2026-2029' loopt gedurende de coalitieperiode. Daarnaast vervangt vanaf 1 januari 2026 de nieuwe wet ‘van school naar duurzaam werk’ de Wet ‘regionale Meld- en Coördinatiefunctie Voortijdig Schoolverlaten’. Deze nieuwe wet vraagt om een uitbreiding van de dienstverlening van het Doorstroompunt, namelijk de verschuiving van monitoren van jongeren naar begeleiding van jongeren en de ophoging van de leeftijd van de doelgroep van 23 jaar naar 27 jaar. Voor de uitbreiding van deze taak ontvangt de regio Rijk van Nijmegen extra (geoormerkte) Rijksmiddelen.

De verwachting is dat 2026 en 2027 vooral in het teken staan om uitvoering, organisatie, werkprocessen en samenwerking goed in te richten.

Leerlingenvervoer We onderzoeken hoe we de zelfredzaamheid van kinderen en ouders kunnen vergroten. Mogelijk levert dit aanknopingspunten op om in de uitvoering door te ontwikkelen. Betere (digitale) geletterdheid en basisvaardigheden van volwassenen Het vigerend Regionaal uitvoeringsplan basisvaardigheden en volwasseneducatie loopt af per 2029. Het meerjarenbeleidsplan voor Nijmegen, dat daar een vertaling van is, krijgt een looptijd van 2 jaar (2026-2027). In de komende vier jaar dienen zich dus natuurlijke momenten aan waarin de raad andere keuzes kan maken. Onderwijshuisvesting Over de volgende projecten is nadere besluitvorming nodig door de Raad. Het gaat dan om het wijzigingen van omgevingsplannen om deze huisvesting juridisch mogelijk te maken in combinatie met de benodigde investeringen: Huisvesting nieuwe islamitische VO-school (’t Kompas College) Huisvesting nieuwe basisschool in Winkelsteeg Huisvesting basisschool Hidaya Huisvesting Waldorf aan de Waal Toekomstbestendige huisvesting ISK-onderwijs (Pontem College aan de Hatertseweg 404)

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

-

Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHPO) Evaluatie Doordecentralisatie Onderwijshuisvesting

Alle bovengenoemde projecten zijn een gevolg van de groei en krimp van het aantal leerlingen in het PO en VO en de soms ongelijke verdeling over de stad. De komende bestuursperiode blijft dit een thema.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Openbare Ruimte Inleidend De ambitie bij dit programma is dat we zorgen voor een groene, gezonde en klimaatbestendige omgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten. De openbare ruimte omvat zogeheten kapitaalgoederen zoals wegen, bruggen, verlichting, riolering, water en groen. Goed onderhoud draagt bij aan een toegankelijke, sociale en veilige stad. Binnen dit programma vallen ook de onderwerpen klimaatadaptatie, circulaire economie, groen, water en milieu. Deze onderwerpen worden verder behandeld in het overdrachtsdocument thema duurzaamheid.

Relevante besluitgeschiedenis Nota kapitaalgoederen openbare ruimte 2025-2029 De Nota wordt eens per vier jaar vastgesteld en vormt de basis voor de verplichte paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen in begroting en jaarrekening. De Nota verantwoordt richting de provincie hoe Nijmegen de instandhouding van kapitaalgoederen borgt en kapitaalvernietiging of calamiteiten voorkomt. Omgevingsprogramma Waardevolle Openbare Ruimte (2026) De beleidsnota 'Geef ze de (openbare) ruimte' liep eind 2023 af. In 2026 werken we aan een nieuw kader: het omgevingsprogramma Waardevolle Openbare Ruimte. Dit programma gaat verder dan technische instandhouding en kijkt naar gewenst gebruik en maatschappelijke waarde. We werken waardengedreven: een weg moet veilig zijn én kan bijdragen aan waterberging en schaduw. Een plein moet bereikbaar zijn én kan een ontmoetingsplek worden. We stimuleren biodiversiteit door ons ecologisch beheer én beperken overlast door inheemse en nieuwe exotische soorten planten en dieren. Naar verwachting ontvangt u het programma in de tweede helft van het jaar.

Vernieuwingsgolf openbare ruimte De vijf buurten waar de openbare ruimte volledig wordt vernieuwd zijn in verschillende fases van uitvoering: Spoorbuurt (sinds september 2025 in uitvoering), Kanunniken- en Rechtersbuurt (start uitvoering zomer 2026), Kinderdorp Neerbosch (schetsontwerp), Neerbosch-Oost en Kastelen-/Staatsliedenbuurt (voorbereiding). De Uitvoeringsstrategie bepaalt de volgorde van de volgende buurten. Deze en de benodigde financiering wordt in 2027 aan uw raad voorgelegd. Afvalinzameling De gemeente werkt aan een nieuw Grondstoffenbeleidsplan voor huishoudelijke afvalinzameling en hergebruik. Na vaststelling van de Startnotitie (april 2023) en de Opbrengstnotitie (april 2025) ligt het plan naar verwachting in Q3 van 2026 voor bij raad. De uitkomsten van het inwonersberaad worden hierin meegenomen als dit betrekking heeft op inzameling van huishoudelijk afval.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Uitvoeringsprogramma Water en Riolering (PWR) 2026-2029. Het college heeft op 16 december 2025 het Programma Water en Riolering 2026-2030 vastgesteld. Essentiële documenten: Startnotitie Water en Rioolprogramma (WRP) Document Nijmegen - Rapport evaluatie GRP , PWR 2026-2030 In dit Omgevingsprogramma Water en Riolering 2026-2029 (hierna afgekort als PWR) wordt beschreven hoe gemeente Nijmegen invulling gaat geven aan de wettelijke taken voor stedelijk afvalwater, afvloeiend hemelwater en grondwater voor de periode 2026 tot en met 2029. Hierbij wordt ook de zorg voor het oppervlaktewater meegenomen als onderdeel van het hemelwaterstelsel.

Belangrijkste aangenomen moties -

Nieuwe bezems vegen schoner Beter ten hele omgekeerd inzamelen De afvalbalans Het maximale evenwicht Van rommel naar parel - de koers naar een schoon Nijmegen Altijd een plek in de buurt om te spelen Speel-, sport - en ontmoetingsruimte voor kinderen en jongeren Milieuperron als hoeksteen

Huidige keuzes en uitvoering

*omvang van ons areaal

Kaderstellende keuzes Voor het onderhoud van kapitaalgoederen hanteert Nijmegen de ondergrens van conditie 4 (matige conditie) op een schaal van 1 (hoogste/nieuw) tot 6 (niet meer bruikbaar en onveilig). Voor huishoudelijke afvalscheiding blijft het systeem (rest, GFT, plastic+, papier, etc.) de basis tot invoering van het nieuwe Grondstoffenbeleidsplan, met als doelstelling 60% hergebruik van grondstoffen in 2030 en 65% hergebruik in 2035

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Lopende trajecten en projecten Binnen de Vernieuwingsgolf is €40 miljoen ter beschikking gesteld voor de vernieuwing van de openbare ruimte. Voor klimaatadaptatie lopen participatietrajecten in drie gebieden waar de ontwerpfase is gestart. Het Programma Water en Riolering moet doorlopen omdat: De juridische zorgplicht voor water blijft bestaan Uitstellen van vervangingen leidt tot exponentieel stijgende kosten Er is een nieuw Programma Water en Riolering 2026-2029 vastgesteld, waarin de rioolheffing geleidelijk stijgt met als doel om de benodigde vervangen en vernieuwingen te kunnen realiseren.

Context en beïnvloedbaarheid Wet- en regelgeving Riolering: Gemeentelijke watertaken voor afvalwater, hemelwater en grondwater waren verplicht onder Wet milieubeheer (art. 4.22), maar sinds 1 januari 2024 is met invoering Omgevingswet de verplichting tot een Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) vervallen. Wel blijven de zorgplichten voor water bestaan onder Omgevingswet. Inwoners en bedrijven hebben op basis van Omgevingswet de taak hemelwater op eigen perceel te verwerken, tenzij dit redelijkerwijs niet van hen verwacht kan worden. Eind 2025 is het nieuwe Uitvoeringsprogramma Water en Riolering (PWR) 2026-2029 vastgesteld, zoals hierboven al is vermeld. Afval: Wet milieubeheer bepaalt gemeentelijke taken voor huishoudelijk afvalinzameling. Gemeentewet (art. 149, 149a, 151a, 151c, 151d, 154, 154a) geeft kaders voor verordeningen. De gemeente heeft geen wettelijke taak voor inzameling bedrijfsafval. In de Opbrengstnotitie - afwegingskader en visie toekomstige inzamelmethode restafval is aan de raad een afwegingskader voorgelegd, met daarbij een visie op de lange termijn voor de inzameling van fijn restafval en de strategische koers om daar te komen. Er zijn verschillende scenario’s voorgelegd waaruit een voorkeursscenario is bepaald. Dit voorkeurscenario (gefaseerd invoeren omgekeerd inzamelen) wordt in het grondstoffenbeleidsplan verder uitgewerkt.

Beleidsvrijheden Wat de raad kan beïnvloeden: Kwaliteitsniveaus voor onderhoud openbare ruimte (groen, wegen, riolering) Een hogere kwaliteit vraagt ook om grotere investeringen. In het voor te leggen programma openbare ruimte doen we een voorstel voor het kwaliteitsniveau en de daarbij behorende middelen.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

-

Rioolheffing: tarief en voorzieningen (2026: 18% stijging naar 0,008% WOZwaarde); Circulaire ambities en afvalscheiding bij huishoudens en bedrijfsafval; Prioritering tussen ambities (klimaatbestendigheid vs. biodiversiteit vs. leefbaarheid).

Beperkte beleidsvrijheid: We hebben een wettelijke zorgplicht voor water. Europese aanbestedingsregels en drempelbedragen (worden elke 2 jaar aangepast); Huishoudelijke afvalinzameling is wettelijke taak. Voor de kostendekkende rioolheffing geldt dat we niet meer belasting mogen heffen dan dat we kosten hebben. Rijks-, Europese en provinciale kaders Europees: Aanbestedingswet 2012 met Europese drempelbedragen (verplichte Europese aanbesteding boven bepaalde bedragen); Rijks: Omgevingswet (1-1-2024), Wet milieubeheer, Gemeentewet; Provinciaal: Gelderland heeft als doelstelling circulaire economie 2030; Landelijke GWN-overleggen (VNG, Stichting Rioned) voor ontwikkelingen waterketen. Looptijd contracten en gemaakte afspraken Dar voert huishoudelijke afvalinzameling en een groot deel van de IBOR-taken (onderhoud van de openbare buitenruimte) uit. Mogelijkheden voor andere keuzes en consequenties Onderhoudsniveaus: Keuze: Andere kwaliteitsniveaus → Consequentie: kosten/klachten nemen toe/af Keuze: Ecologisch beheer uitbreiden → Consequentie: meer biodiversiteit maar andere uitstraling (minder 'netjes')

De komende vier jaar -

-

In 2026 wordt het nieuwe Grondstoffenbeleidsplan opgesteld, dat bepaalt welk inzamelingsysteem Nijmegen gaat gebruiken en welke hergebruikambities worden nagestreefd voor huishoudelijke afval. Dit plan wordt ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. In 2027 wordt de raad geïnformeerd over de Uitvoeringsstrategie Vernieuwingsgolf fase 2, waarin wordt bepaald in welke buurten de openbare ruimte wordt opgeknapt en hoe dit wordt gefinancierd.

Wijkspeeltuinen Voor het thema ‘groen, gezond en in beweging’ is door de raad het BOSS-kader vastgesteld. De wijkspeeltuinen zijn in dit kader niet meegenomen. De wijkspeeltuinen kennen een beperkte begroting en worden beheerd door medewerkers die vanuit het

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Werkbedrijf (WSW-doelgroep) bij de gemeente zijn gedetacheerd. Van deze medewerkers gaat de komende de jaren meer dan de helft met pensioen. Er is geen zicht op nieuwe medewerkers uit deze doelgroep, omdat er geen nieuwe instroom in de WSW is. Dit betekent dat er in 2026 een besluit moet worden genomen over de toekomst van de beheerde wijkspeeltuinen. Kinderboerderijen De vier gemeentelijke kinderboerderijen liggen in de stadsdelen Midden, Lindenholt, Nieuw- en Oud-West. De boerderij in Midden wordt door een stichting gerund. Naast de boerderijen zijn er twee dierenweides in gemeentelijk eigendom. Beide weides (Kronenburgerpark en Lent) worden door vrijwilligers gerund. De vier kinderboerderijen bieden een gratis, laagdrempelige plek om te ontmoeten, te spelen en het allerbelangrijkste dieren zien en er leren mee om te gaan (dierenwelzijn en educatie). De begroting van de kinderboerderijen, inclusief de uitvoeringskosten, staan al jaren onder druk. Om te zorgen dat de boerderijen verantwoord kunnen blijven beheerd, zullen er keuzes moeten worden gemaakt t.a.v. de begroting. Denk aan het verhogen van de subsidie voor de stichting en het verhogen van de uitvoeringskosten. Voor de dierenweide in Lent is de stichting door het overlijden van de bestuurder, onlangs weer onder directe verantwoordelijkheid van de gemeente komen te staan.

De komende periode vindt er een onderzoek plaats naar de toekomst van deze weide. Er is sprake van achterstallig onderhoud. Als voor het behoud van de weide wordt gekozen, ligt het in de lijn der verwachting dat hiervoor een extra investering nodig is.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Sport Inleidend Sport en bewegen hebben een unieke (maatschappelijke) rol in onze Nijmeegse samenleving. Daarom stimuleren en ondersteunen we dit blijvend. Actieve sport- en beweegdeelname draagt onder andere bij aan lichamelijke fitheid, mentale fitheid, meer eigenwaarde, zelfvertrouwen en (sociale) vaardigheden. Kortom, de maatschappelijke waarde van sport en bewegen neemt een steeds meer centrale plek in binnen onze samenleving. We zijn een stimulerende gemeente die enthousiasmeert en hier ondersteunend en faciliterend in wil zijn. Huidige keuzes en uitvoering Binnen het raadsprogramma Sport stimuleren, organiseren en faciliteren wij sport en bewegen in de stad. Met de sport- en beweegnota ‘Een Nimweegs hert veur sport en bewegen’ hebben we in 2022 een lange termijn kader vastgesteld dat aansluit bij de ambities van de doelenboom programma Sport: 1. We maken een leven lang sporten en bewegen mogelijk voor alle Nijmegenaren met goede, toegankelijke sportaccommodaties en een beweegvriendelijke openbare ruimte. 2. We stimuleren en motiveren (structureel) sporten en bewegen. We streven naar inclusie, waardoor iedereen naar eigen vermogen mee kan doen. Om aan te (blijven) sluiten bij de landelijke, regionale en lokale trends en ontwikkelingen zijn een drietal uitgangspunten en een vijftal ambities geformuleerd welke direct aansluiting vinden bij de doelenboom Sport.

De uitgangspunten zijn: • Hardware; de fysieke (sport)infrastructuur werkt faciliterend; De hardware bestaat uit de totale fysieke (sport) infrastructuur die voor iedereen toegankelijk is. Dit betekent dat we in Nijmegen streven naar een fysieke basis die op orde is en dit vanuit de gemeente faciliteren en/of hiervoor samenwerken met andere partijen binnen de sport- en beweegsector. •

Software; het inclusief sport- en beweegaanbod; Naast een sterke sport- en beweeginfrastructuur is de sportstimulering- en activering minstens net zo belangrijk. Gezamenlijk met onze partners oriënteren we ons op succesvolle (erkende) sport- en beweeginterventies en sportstimuleringsactiviteiten die aansluiting vinden bij de wensen en behoeften van het individu en de sportaanbieders.

•

Orgware; het proces van samenwerking om te komen tot succes; We hebben te maken met een veelzijdig en complex netwerk. We gaan door met het verder versterken van de samenwerking. Dat wil zeggen dat we de aanwezige orgware (zoals buurtbewoners, (informele) sport- en beweegaanbieders, kinderopvang en het onderwijs, welzijnswerk, kenniscentra, de buurtsportcoach en projectontwikkelaars) meer effectief willen inzetten en benutten. Als basis hanteren we hiervoor de wijkgerichte benadering.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

Daarnaast komen de volgende ambities terug in de sport- en beweegnota 2022: 1. Nijmegen, een inclusieve sport- en beweegstad 2. Vitale Nijmeegse sport- en beweegaanbieders 3. De Nijmeegse jeugd is sportief en vaardig 4. Beweegvriendelijke inrichting van Nijmegen 5. Talentontwikkeling en topsport inspireert Het gemeentelijk Sportbedrijf geeft uitvoering aan de sport- en beweegnota. Het Sportbedrijf heeft een sterke positie binnen het dynamische Nijmeegse speelveld en levert ook belangrijke bijdrage aan de beleidsdoelen van de verschillende programma’s (zoals onderwijs, gezondheid en welzijn). Vanuit de ambities en doelstellingen van het programma Sport is het Sportbedrijf verantwoordelijk voor het beheer en exploitatie van de gemeentelijke binnen- en buitensportaccommodaties. Daarnaast wordt er met o.a. sportaanbieders, organisaties op het gebied van welzijn, onderwijs en gezondheid gewerkt aan sportontwikkeling en activiteiten om de Nijmegenaren fysiek in beweging te krijgen en blijvend te laten sporten en bewegen. Relevante besluitgeschiedenis We benoemen hieronder een aantal relevante besluiten (genummerd). De bullets onder de cijfers zijn in een enkele geval een aanvullende toelichting, maar merendeel zijn het besluiten die genomen moeten worden en/of politiek-bestuurlijke dilemma’s.

Specifiek: de bullets zijn de zaken die (met grote mate van waarschijnlijkheid) de komende vier jaar op de agenda gaan komen. 1. De sport- en beweegnota In 2022 heeft de gemeente de sport- en beweegnota vastgesteld. In deze nota geven we richting aan ons beleid. Zie bovenstaande. 2. Regeling ingebruikgeving gemeentelijke binnensportaccommodaties Medio 2021 is de nota binnensportaccommodatiebeleid vastgesteld. De regeling is van toepassing wanneer vraag groter is dan aanbod. 3. Het kwalitatief afwegingskader voetbal Eind 2020 is de gemeenteraad geïnformeerd over het kwalitatief afwegingskader voetbal. Centrale vraag hierbij is welke criteria we hanteren rondom het gebruik van de gemeentelijke buitensportaccommodaties. In de nota buitensportaccommodatiebeleid zijn voor dit kader drie overkoepelende criteria benoemd, welke nu door het college van B&W verder zijn uitgewerkt tot het kwalitatief afwegingskader voetbalaccommodaties. 4. Beleidsregels subsidies Sport en Bewegen Beleidsregels subsidies Sport en Bewegen gemeente Nijmegen. 5. Sportcentrum Winkelsteeg In december 2022 heeft de gemeenteraad ingestemd met de voorkeurslocatie van het college voor de realisatie van het nieuwe zwembad in Winkelsteeg, te weten de locatie van de voormalige Jan Massinkhal.

Ook heeft de gemeenteraad gekozen voor de realisatie van een nieuwe sporthal tezamen met de ontwikkeling van het nieuwe zwembad, ter

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

vervanging van de huidige Jan Massinkhal. In de zomer van 2025 is uw raad geïnformeerd over de beheervorm en het doel van de uitbesteding van het sportaccommodatie. Begin 2026 is gestart met de realisatie. Oplevering van het nieuwe sportcentrum wordt medio 2028 verwacht. Hierbij is door het college de toezegging gedaan dat de zwembaden West en Dukenburg openblijven tot het nieuwe sportcentrum (medio 2028) geopend wordt. 6. Openluchtzwembad de Goffert De gemeenteraad heeft in 2021 de motie aangenomen dat het openluchtzwembad de Goffert eeuwig open moet blijven. Het college heeft de raad in 2022 geïnformeerd over de uitvoering van deze motie. In het door de raad vastgestelde Coalitieakkoord 2022-2026 (pagina 24) is bepaald dat de exploitatie van zwembad de Goffert deze coalitieperiode bij Sportfondsen Nijmegen blijft. Met dit besluit is het eerdere collegebesluit (2021) om de exploitatie van de Goffert via een meervoudige onderhandse procedure op de markt te zetten gewijzigd in nieuw beleid. 7. Verkoop Goffertstadion In 2024 heeft het college het voornemen om het Goffertstation te verkopen aan N.E.C. met uw raad gedeeld. In 2025 heeft de definitieve verkoop plaatsgevonden. 8. Insourcing SportQube In 2025 heeft het college het besluit genomen om de exploitatie en het beheer van SportQube per 1 juli 2025 over te nemen van Stichting Talent Centraal Nijmegen (TCN).

Naar aanleiding hiervan zijn schriftelijke vragen gesteld op grond van artikel 39 van het Reglement van Orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de gemeenteraad. 9. Realisatie Sportzaal Marie Curiestraat We streven in Nijmegen naar voldoende aanbod en kwalitatief goede binnensportaccommodaties met een zo optimaal mogelijke spreiding over de stad. Daarnaast streven we naar efficiënt en multifunctioneel gebruik van onze binnensportaccommodaties. Dit doen we onder andere door alleen nog maar sportzalen en sporthallen te bouwen tenzij aangetoond wordt, dat een gymzaal een passender oplossing is. Op de locatie gelegen tussen de Marie Curiestraat en de Celsiustraat realiseren we een sportzaal. Hier is voorbereidingskrediet voor opgehaald. In 2023 is er voor het laatst een update gegeven (brief aan de raad) ten aanzien van de nieuwbouwplannen. 10. Realisatie Sportpark Koudenhoek In de stadsbegroting 2019-2022 zijn financiële middelen opgenomen voor de realisatie van een multifunctionele sportomgeving in Koudenhoek (Nijmegen Noord) en de verhuizing van korfbalvereniging Keizer Karel hiernaartoe. In het najaar van 2023 heeft korfbalvereniging Keizer Karel aangegeven dat ze een fusie met korfbalvereniging Noviomagum (momenteel gelegen op sportpark d’ Almarasweg) overwegen.

Beide korfbalverenigingen hebben vervolgens de wens uitgesproken om gezamenlijk, als fusievereniging, naar Koudenhoek te willen verhuizen. We hebben onderzoek gedaan naar de ruimtelijke en financiële haalbaarheid van deze wens. Op basis van de haalbaarheidsstudie hebben beide korfbalverenigingen een Algemene Ledenvergadering

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

(ALV) besluit tot gefuseerde verhuizing naar Koudenhoek genomen. Medio 2025 is de gemeenteraad door middel van een raadsbrief over de gefuseerde verhuizing geïnformeerd. Eind 2025 is het krediet verbijzonderd waardoor invulling gegeven kan worden aan de uitvoering. 11. Sportpark op het dak (Winkelsteeg) In Winkelsteeg vindt een grootschalige gebiedsontwikkeling plaats. Onderdeel van deze ontwikkeling is de realisatie van 2,5 sportvelden met bijbehorende voorzieningen (clubhuis, kleedkamers e.d.). Vanwege de opgave om, binnen de bestaande stad, Nijmegen te laten groeien is het noodzakelijk om slim om te gaan met de ruimte. Een dubbelgebruik van de ruimte ter plaatse van de sportvelden is dan voor de hand liggend en daarmee ook een uitgangspunt. Een geschikte functie is parkeren onder de sportvelden. Oplevering gepland in seizoen 2028-2029. 12. Waalhalla Waalhalla is het indoor urban skatepark van Nijmegen. In het vorige coalitieakkoord is investeringskrediet opgenomen voor de renovatie en modernisering van Waalhalla. Tijdens de voorbereiding op de renovatie is, na overleg met stichting Waalhalla, aanvullend investeringskrediet (rendabel) beschikbaar gesteld. Met als doel om Waalhalla toekomstbestendig te kunnen laten doorgroeien. Daarnaast verstrekken we, zoals opgenomen in het coalitieakkoord, een jaarlijkse bijdrage ten behoeve van de exploitatiekosten.

In 2025 is er een noodsubsidie verstrekt met als doel dat Waalhalla de exploitatie van het indoor urban skatepark kan blijven dragen. De eenmalige noodsubsidie biedt geen garantie op de toekomst. De effecten van de (genomen) maatregelen en de reguliere programmering moet zichtbaar maken welk effect dit heeft op de financiële situatie van stichting Waalhalla en de oorspronkelijk opgestelde businesscase. Op basis van de monitoring bepalen we wat er nodig is voor een structurele toekomstbestendige situatie. Context en beïnvloedbaarheid De ambities en doelen binnen het programma kennen een grote mate van beïnvloedbaarheid. Het programma kent nagenoeg wettelijke taken. De financiën binnen het programma kennen echter een lage mate van beïnvloedbaarheid. Dit komt door de toezeggingen die er zijn gedaan en meerjarige contracten die onder afspraken liggen. Voor meer informatie verwijzen we de raad naar de Stadsbegroting_2026-2029Doelen_nader_geduid.pdf - zie vanaf bladzijde 160 ‘programma Sport’. De komende vier jaar De komende vier jaar zullen er enkele besluiten moeten worden genomen door raad en college. • De komende collegeperiode houden we onze gemeentelijke binnensportaccommodaties tegen het licht. We kijken hierbij zowel naar de verhouding tussen behoefte en capaciteit alsmede ook de staat van de accommodaties.

Het meest recente onderzoek naar de binnensportaccommodaties dateert uit 2020. Daarnaast hebben we in 2025 inzicht verkregen in de behoefte en capaciteitsverhouding van de buitensportverenigingen.

Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)

niet

•

•

• •

De tarieven van de gemeentelijke sportaccommodaties zijn al decennialang niet meer grondig geëvalueerd. We ontvangen steeds meer vragen over de opbouw en de hoogte van de tarieven. Daarnaast merken we dat de betaalbaarheid van sport steeds meer onder druk komt te staan. Deze ontwikkelingen vormen de aanleiding om de tarieven in de komende collegeperiode opnieuw tegen het licht te houden. In de komende collegeperiode actualiseren we de beleidsregels sport en bewegen. Deze dateren uit 2018 en sluiten steeds minder aan bij de huidige praktijk. Dit komt enerzijds doordat de standaardbedragen niet worden geïndexeerd en daardoor geleidelijk aan ‘waarde’ verliezen. Anderzijds zijn onze beleidsaccenten in de afgelopen jaren verschoven, waardoor het bestaande beleid en de bijbehorende beleidsregels niet altijd meer volledig op elkaar aansluiten. In 2026 moet een nieuw besluit over de exploitatie en beheer van zwembad de Goffert worden genomen. In september 2033 loopt de huurovereenkomst van het Triavium af. In het coalitieakkoord 2023-2026 (pagina 24) is afgesproken dat we in deze periode voorbereidende werkzaamheden troffen die nodig waren om later tot een goede keuze te komen voor de schaatssport. Deze voorbereidende werkzaamheden zijn uitgevoerd en worden gevolgd met een startnotitie die in het voorjaar aan de gemeenteraad wordt aangeboden.