Overdrachtsdossiers voor de raad Informatie voor de raad ter voorbereiding op de nieuwe bestuursperiode
Tekst van het document
Overdrachtsdossiers Programma’s
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
Inhoudsopgave Bereikbaarheid .......................................................................................................3 Bestuur en Organisatie ...........................................................................................8 Cultuur en Cultureel Erfgoed ...............................................................................14 Economie en Toerisme .........................................................................................19 Financiën ...............................................................................................................23 Onderwijs (incl onderwijshuisvesting) ................................................................30 Openbare Ruimte .................................................................................................37 Sport ......................................................................................................................42 Veiligheid ...............................................................................................................47 Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg .......................................................................52 Werk en inkomen ..................................................................................................67 Wonen en Stedelijke ontwikkeling
......................................................................72
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
Bereikbaarheid Inleidend Het programma bereikbaarheid beschrijft de gemeentelijke activiteiten op het gebied van mobiliteit, parkeren en bereikbaarheid. Onder dit programma valt versnellen van onze mobiliteitstransitie met als doel de stad bereikbaar en leefbaar te houden; het onderhouden van een goede kwaliteit van onze infrastructuur, weginrichting en civiele kunstwerken; en het verder verschonen van mobiliteit door de verschoning van het gemotoriseerd verkeer en het stimuleren van duurzame vervoerswijzen. Relevante besluitgeschiedenis: Het Nijmeegse mobiliteitsbeleid is vastgelegd in het ambitiedocument mobiliteit Nijmegen Goed op Weg (september 2019). Vanwege de snelle groei van de stad is in de Agenda Versnelling Mobiliteitstransitie (maart 2023) vastgesteld dat we de al voorgestelde maatregelen sneller uit gaan voeren. Dit is uitgewerkt in het uitvoeringsprogramma Beter op Weg (oktober 2023). In dit uitvoeringsprogramma is vastgelegd dat we werken aan vier actielijnen: Een bereikbare stad via alle modaliteiten; Meer ruimte voor actieve mobiliteit en andere ruimtelijke opgaven; Meer en betere alternatieven voor de eigen auto; ‘Nieuw Nijmegen’ en de bestaande stad meer in balans. Als onderdeel van deze activiteiten hebben we op verschillende onderwerpen in de afgelopen jaren beleid vastgesteld.
Een overzicht hiervan: Openbaar vervoer: in februari 2026 heeft de gemeenteraad de OV Visie vastgesteld. In juli 2026 gaat de nieuwe OV-concessie van start, waarin het busvervoer zero-emissie zal worden uitgevoerd en er meer bussen zullen gaan rijden (meer lijnen en frequentere bediening). Parkeren: in november 2020 is de parkeernota Parkeren in Nijmegen 2020-2030 vastgesteld. In 2024 zijn in lijn met deze parkeernota nieuwe Spelregels Invoering Betaald Parkeren vastgelegd. Daarnaast worden jaarlijks de Beleidsregels Parkeren bijgesteld door het college waarin onder andere parkeernormen bij nieuwbouwontwikkelingen worden vastgelegd. Daarnaast is op verzoek van de raad bij de invoering van betaald parkeren in Brakkenstein per 1 december 2025 een pilot gestart met een gereduceerd parkeertarief voor het eerste uur. Parkeren op afstand: een belangrijk onderdeel van de bereikbaarheid van de stad is het parkeren op afstand, waarvan de ontwikkeling van P+R terreinen in Nijmegen een belangrijk onderdeel is. Op 16 december 2025 heeft het college een stand van zaken over parkeren op afstand aan de raad toegezonden. In de zomer van 2026 wordt P+R West (150 parkeerplaatsen) verbeterd met meer OV, deelfietsen en een P+R combiticket. Ook wordt gestart met de planvorming voor een uitbreiding van P+R West naar ca. 400 parkeerplaatsen.
Het Rijk heeft hiervoor P+R West € 8 miljoen aan subsidie gereserveerd (nog wel aan te vragen). Verkeersveiligheid: in januari 2021 heeft het college de hoofdlijnen van de uitvoeringsagenda verkeersveiligheid aan de raad toegezonden. Het bijbehorende uitvoeringsprogramma had een looptijd 2021-2025. Daarom zal het college in 2026 een
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
-
-
-
-
-
-
-
-
nieuwe risicoanalyse verkeersveiligheid en een nieuw uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid opstellen. Voetgangers: In september 2025 heeft het college de Uitvoeringsagenda Lopen vastgesteld. Hiermee heeft het college focus en prioritering aangebracht hoe het lopen wil stimuleren en hoe zij de financiële middelen wil verdelen om lopen te stimuleren, voor de komende twee jaar. Fiets: De afgelopen jaren is gewerkt met een Programmering Fiets 2021-2025 waarbij qua infrastructuur knelpunten en ‘missing links’ in het stedelijk netwerk zijn verbeterd. In de komende periode zal worden gewerkt aan een uitvoeringsagenda fietsparkeren. Verder is in regionaal verband een Samenwerkingsovereenkomst Veluwe Waalpad vastgesteld. Hiermee wordt gewerkt aan het verbeteren van de fietsroutes tussen Nijmegen, Elst en Arnhem. Infrastructuur: we werken constant aan het onderhoud van ons wegennet. Daarnaast hebben we in de Netwerkvisie: 30km/u als norm ervoor gekozen om in drie fasen op een groot aantal wegen de maximum snelheid te verlagen naar 30 km/u. Deze omzetting zal medio 2026 plaatsvinden op ongeveer 60 wegen. Bij het debat over de netwerkvisie heeft de raad ook een amendement aangenomen waarin zij oproept een integrale en onderbouwde visie op te stellen aangaande mogelijke versmallingen naar 2 x 1 rijstrook op wegen die nu meer dan één rijstrook per richting hebben.
Dit is bij de behandeling van de OV-visie in februari 2026 met een amendement verder gespecificeerd. In Q3 2026 verwachten we een uitwerking van het amendement terug te kunnen koppelen aan de raad in de vorm van een impactanalyse van mogelijke versmallingen van wegen. Deelmobiliteit: in 2024 is door het college de Aanpak Deelmobiliteit 2024-2028 vastgesteld. Hierin is vastgelegd dat we op vier thema’s inzetten om het aanbod van deelmobiliteit in Nijmegen te verbeteren: meer regie op het aanbod van deelmobiliteit bij gebiedsontwikkeling; meer mogelijkheden voor bewoners om gezamenlijk deelmobiliteit te organiseren; inzet op hubs voor het aanbod van deelmobiliteit om verrommeling te voorkomen; en inzet op een regionaal netwerk van deelfietsen. Mobiliteitsongelijkheid: in mei 2025 is de verkenning mobiliteitsongelijkheid aan de raad toegezonden met bijbehorende raadsinformatiebrief. Hierin wordt beschreven op welke manier inwoners van Nijmegen op dit moment te maken hebben met mobiliteitsongelijkheid. Deze verkenning vormt de basis voor verdere uitwerking van beleid om mobiliteitsongelijkheid in Nijmegen tegen te gaan. Zero-emissiezone/milieuzone: in 2025 zijn zowel de Zero-emissiezone stadslogistiek als de Milieuzone brom/snorfietsen ingevoerd.
Hiermee is de toegang tot drie zones in onze stad (Binnenstad, Hof van Holland en Campus Heijendaal) voor de meest vervuilende logistieke voertuigen en brom/snorfietsen verboden. Logistiek: het Knooppuntplan Nijmegen 2024 is in november 2024 vastgesteld. Op basis van dit plan wordt gewerkt aan het verbeteren van de Nijmeegse positie op de TEN-T Goederenvervoercorridor op de weg, het spoor en het water. Laadinfra: De agenda laadinfrastructuur is in maart 2025 vastgesteld. Met de agenda nemen we regie en sturing als gemeente op laadoplossingen. De bestaande plaatsingsleidraad zal op basis van deze agenda worden aangepast.
Huidige Keuzes en Uitvoering
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
Over de voortgang van de versnelling mobiliteitstransitie wordt de raad jaarlijks geïnformeerd. Hierbij geldt dat resultaten niet altijd direct zichtbaar zijn. De uitvoering van sommige maatregelen gaat niet over één nacht ijs, waardoor ook de effecten hiervan pas over meerdere jaren zichtbaar zullen zijn. Een belangrijk voorbeeld hiervan is het parkeren op afstand. Het realiseren van nieuwe/betere P+R locaties aan de randen van de stad kost veel tijd, en na realisatie zal het vaak ook enige tijd duren voordat deze optimaal functioneren. Dit betekent ook dat de reductie van autoverkeer in de stad als gevolg van deze P+R’s pas na enkele jaren zichtbaar zal zijn in monitoring. De gestelde ambities in de versnelling mobiliteitstransitie zijn ambitieus. Zo is de doelstelling om ondanks de verdere groei van de stad de hoeveelheid autoverkeer in de stad (afgezien van de S100) met 10% te laten afnemen. Dit gaat in tegen landelijke trends en vraagt dus om stevige maatregelen. Tegelijkertijd is het inzetten op deze ambitie noodzakelijk om andere doelen op het gebied van bijvoorbeeld woningbouw, groen en klimaatadaptatie mogelijk te maken. Risico’s in de uitvoering hebben veelal te maken met draagvlak. Omdat de mobiliteitstransitie ook vraagt om gedragsverandering van bewoners en bezoekers van onze stad, kan deze transitie in sommige gevallen veel weerstand oproepen.
Dit is bijvoorbeeld zichtbaar op het dossier parkeren, waar het weghalen van straatparkeren in de binnenstad tot veel protest heeft geleid, evenals de invoering van betaald parkeren in Brakkenstein. Een ander risico zit in de financiële kant van de mobiliteitstransitie. Op dit moment zorgt het autoparkeren voor inkomsten. Als de mobiliteitstransitie succesvol is, zorgt dit voor minder parkeren en dus ook minder parkeerinkomsten. Tegelijkertijd vragen de alternatieven voor de auto in sommige gevallen juist om extra investeringen, bijvoorbeeld op het gebied van OV of deelmobiliteit. Dit kan dus leiden tot minder inkomsten en hogere kosten, met een netto financieel nadeel. Dit speelt ook bij de realisatie van het parkeren op afstand. De parkeerkosten bij een P+R worden laag gehouden, om zo het parkeren buiten de stad aantrekkelijk te maken. Tegelijkertijd komen hier wel kosten bij kijken, zowel in het onderhoud van de P+R als in de verbindingen naar de stad met het OV of deelmobiliteit. Op lange termijn kan dit voor financiële nadelen zorgen. Tegelijkertijd zijn deze investeringen noodzakelijk om de gestelde ambities op het gebied van mobiliteit, maar ook woningbouw, groen en klimaat adaptatie, te behalen. Context en beïnvloedbaarheid Binnen het programma bereikbaarheid is er in de basis op veel onderwerpen sprake van grote beïnvloedbaarheid.
Hoewel er wettelijke taken zijn voor het bereikbaar houden van de stad, is de wijze waarop hieraan invulling wordt gegeven in grote mate beïnvloedbaar. Ondanks dat er bestaande afspraken zijn met verschillende partijen op het gebied van bereikbaarheid is er toch nog veel ruimte voor politieke keuzes op het gebied van mobiliteit en bereikbaarheid. Het waarborgen van de bereikbaarheid van de stad kan op verschillende manieren worden ingevuld. Hierbij moet wel worden benadrukt dat deze keuzes ook ruimtelijke gevolgen hebben. De versnelling van de mobiliteitstransitie is in belangrijke mate ingestoken vanuit het belang van ruimte-efficiëntie. Een andere beleidslijn waarbij bijvoorbeeld meer ruimte gegeven wordt aan de auto heeft directe gevolgen voor de mogelijkheden om ambities op het gebied van woningbouw, groen en klimaatadaptatie te behalen. Daarnaast zijn er op verschillende onderwerpen afspraken met externe partners die een volledig koerswijziging ingewikkeld maken. Zo heeft de busvervoerder Transdev bij de
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
nieuwe OV concessie aangegeven dat het Nijmeegse mobiliteitsbeleid reden is om meer bussen in de stad te laten rijden, hebben we met de Groene Metropoolregio afspraken gemaakt in het programma Slim en Schoon Onderweg, en hebben we in het kader van de Woondeal in verschillende projecten afspraken gemaakt met het Rijk over het verminderen van autogebruik en investering voor dit doeleinde. Zo is ook in de MER voor de ontwikkeling van Winkelsteeg gerekend met lage verkeersgeneratie op basis van een sterke inzet op voetganger, fiets, OV en deelmobiliteit in deze ontwikkeling.
In de komende vier jaar verwachten wij op een aantal onderwerpen grote stappen te zetten. Een kort overzicht van thema’s waarop veel veranderingen te verwachten zijn: SUMP: op basis van Europese regelgeving is de verplichting vastgelegd om voor eind 2027 een Sustainable Urban Mobility Plan (SUMP) op te stellen. Hierbij moet worden samengewerkt met de Groene Metropoolregio en gemeente Arnhem, aangezien voor de SUMP rekening moet worden gehouden met een functioneel stedelijk gebied wat verder reikt dan onze gemeentegrens. In de praktijk kan een nieuw SUMP een herijking van ons bestaande ambitiedocument Mobiliteit Nijmegen Goed op Weg betekenen. GOW 30: medio 2026 zal op zo’n 60 wegen de maximumsnelheid verlaagd worden van 50 naar 30 km/u. De effecten hiervan zullen we monitoren, waarbij we ook zullen kijken waar eventueel extra infrastructurele aanpassingen nodig zullen zijn. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan de door de raad vastgestelde netwerkvisie. 2x1 wegen: in de komende vier jaar zullen keuzes moeten worden gemaakt hoe we omgaan met de bestaande 2x1 wegen in de stad. Er zullen keuzes gemaakt moeten worden over hoeveel prioriteit we geven aan OV, fiets en voetganger en in hoeverre dit ook betekent dat ruimte voor de auto wordt beperkt. Parkeren op afstand: op dit moment wordt de P+R Noord verbeterd en ook de P+R West zal in 2026 worden aangepakt.
Tegelijkertijd liggen er plannen voor een verdere upgrade van de P+R West en zoeken we naar locaties om ook in het zuiden en oosten van de stad een P+R terrein te realiseren. Voor de uitbreiding van de P+R West is ook een subsidie beschikbaar vanuit het Rijk in het kader van de woningbouwopgave. Parkeerbeleid: de ervaringen met de in 2024 vastgestelde spelregels invoering betaald parkeren geven aanleiding een aantal aanpassingen te doen. Op basis van een evaluatie die dit voorjaar aan de raad is toegezonden verwachten we enkele voorstellen voor aanpassing van de spelregels aan het college voor te leggen. Er zal ook een keuze moeten worden gemaakt over het al dan niet voortzetten en uitbreiden van de pilot gereduceerd parkeertarief in het eerste uur. Daarnaast verwachten we op basis van de spelregels weer in een aantal gebieden betaald parkeren in te voeren. Ook de beleidsregels parkeren met daarin de parkeernormering zal jaarlijks geüpdatete worden. Openbaar Vervoer: op basis van de OV Visie die in februari 2026 door de raad is vastgesteld zal een uitvoeringsagenda worden opgesteld waarmee invulling kan worden gegeven aan de vastgestelde beleidskaders. Onderdeel hiervan is naast de inzet op busvervoer ook de lobby voor het verbeteren van de aansluiting van Nijmegen op het spoornetwerk.
Fiets: we zijn aan het inventariseren welke opgaven er liggen om de fiets in Nijmegen verder te stimuleren. Daarbij zal voor het fietsparkeren in de binnenstad en daarbuiten een uitvoeringsagenda worden opgesteld.
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
-
-
Deelmobiliteit: in de komende vier jaar zullen keuzes gemaakt moeten worden over de rol die de gemeente wil spelen in het faciliteren van deelmobiliteit, met name bij grote gebiedsontwikkelingen. Hiervoor worden voorstellen uitgewerkt onder de noemer van Bureau Mobiliteitsbeheer. Waalbrug: In 2016 is Rijkswaterstaat een project gestart voor renovatie van de Waalbrug (de brug is eigendom van Rijkswaterstaat en een rijksmonument). In een bestuursovereenkomst uit 2016 zijn afspraken gemaakt over een aantal Nijmeegse wensen (1. Een dubbel fietspad. 2. Restauratie en verbetering van de brug). Ook is daarin vastgelegd dat de gemeente Nijmegen zou betalen voor deze Nijmeegse wensen. Vanwege de ontdekking van chroom 6 in de verf is punt 2 (restauratie en verbetering) uitgesteld tot 2030. Het fietspad is wel gerealiseerd. Als Rijkswaterstaat de uitvoering weer gaat oppakken zal de gemeente Nijmegen nog het toegezegde bedrag van €5 miljoen beschikbaar moeten stellen voor de resterende uitvoering van het Nijmeegse deel. Dit zal het college doen in de stadsbegroting.
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
Bestuur en Organisatie Inleiding Het programma Bestuur en Organisatie omvat de volgende organisatieonderdelen: 1. Juridische Zaken, communicatie en Bestuursondersteuning: externe en interne communicatie, team online, woordvoering, bestuur- en organisatieondersteuning, ontwikkelkracht, strategische advisering, onderzoek en statistiek, public affairs. 2. Personeel, Informatie & Facilitair: Personeel en organisatie, Personeel en organisatie Service, Informatie en automatisering, facilitaire zaken, bureau documentaire informatievoorziening, het regionaal archief Nijmegen en Geo- en basisinformatie. 3. Publiekszaken: Burgerzaken (incl. internationale dienstverlening), Klant Contact Centrum, adresonderzoek, verkiezingen en beleid rondom gemeentebrede dienstverlening (themadossier). Hieronder zijn uit het programma de onderwerpen uitgelicht. 1. Communicatie, JZ en bestuursondersteuning De afgelopen jaren hebben college en raad onder de noemer ‘Frapper toujours’ samengewerkt aan het verbeteren van het samenspel tussen college en raad. Dit deden we naar aanleiding van een rekenkameronderzoek. Vanuit communicatie werken we op basis van de communicatievisie, streven we naar begrijpelijke, toegankelijke en inclusieve communicatie, zorgen we voor goede contacten met de pers, inzet van sociale media en betrouwbare bestuurlijke en dienstverleningscommunicatie.
Aandachtspunten/risico's: er is meer wantrouwen richting overheid, waardoor communicatie extra zorgvuldig en transparant moet zijn. We zijn steeds meer afhankelijk van grote commerciële platforms voor bereik en zichtbaarheid, maar daar zien we ook polarisatie en verharding van het onlinedebat, waardoor nuance lastiger landt. Er is een risico op misbruik van sociale platforms voor beïnvloeding of desinformatie. Kwetsbare groepen zijn daarnaast moeilijk bereiken door taal- en digitale drempels en snelle technologische ontwikkelingen die om duidelijke uitleg en transparantie vragen. Relevante besluitgeschiedenis • Frapper toujours: De rekenkamer heeft een beschouwing gemaakt van 20 jaar rekenkameronderzoek (frapper toujours). Op basis daarvan zijn veel zaken aangepast in onze organisatie. • Communicatie: De communicatievisie 2021 is de basis voor één gemeentelijke stijl met begrijpelijke taal (B1), duidelijke uitleg en een mensgerichte toon. • Het Rekenkameronderzoek “Samen de vrijblijvendheid voorbij!” (2025) doet aanbevelingen over informatiepositie van de raad, transparantie en bestuurlijke afspraken. Plan van aanpak (2025) door de raad vastgesteld; uitvoering loopt tot en met 2027. Meer informatie hierover staat in het themadossier ‘dienstverlening’. Huidige keuzes en uitvoering
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
Sinds 2025 werken we in de geest van ‘Frapper Tourjours’. Dit houdt in dat we werken met een productencatalogus, waarin staat hoe het college samenwerkt met de raad: iets is óf kaderstellend, óf uitvoerend óf evaluatief en we willen de kaderstellende rol van de raad versterken. Daarnaast laten we de beleidscyclus sterker aansluiten op de P&C-cyclus. Dit doen we door te werken met startnotities, onze begroting transparanter te maken en bij kaderstellende visies scenario’s voor te leggen. Op het gebied van communicatie kiezen we voor één herkenbaar communicatieprofiel voor de gemeente; begrijpelijke taal (B1) als norm in publiekscommunicatie. We hebben centrale regie op corporate communicatie, persbeleid en crisiscommunicatie. Context en beïnvloedbaarheid De wijze waarop besluiten worden voorgelegd heeft een hoge mate van beïnvloedbaarheid. Op gebied van communicatie kan de raad conform de visie op dienstverlening sturen op de communicatie richting inwoners, de afspraken over informatievoorziening aan de raad, prioriteiten en middelen voor communicatie, inclusief duiding en begrijpelijkheid. Openbaarheid, toegankelijkheid en begrijpelijke informatievoorziening zijn wettelijke verplichtingen. De Raad borgt de principes; de uitvoering ligt bij organisatie en college. De gemeente heeft vrijheid in hoe zij communiceert (toon, stijl, uitleg), niet in óf zij communiceert.
De raad kan prioriteiten bepalen op het gebied van vertrouwen, transparantie, begrijpelijkheid en inclusie. De komende vier jaar... • Frapper toujours: de komende jaren zullen we de stappen die zijn genomen in het kader van frapper toujours blijven monitoren. • Communicatievisie 2026–2030: Er komt een nieuwe communicatievisie. Deze visie wordt door het college vastgesteld en ter informatie aan de raad aangeboden. • In de visie op digitaal samenwerken staan we ook stil bij ethische en transparantie-kaders voor digitale communicatie. Meer informatie hierover staat in het themadossier. 2. Personeel, Informatie & Facilitair De gemeente wil een aantrekkelijke en toekomstbestendige werkgever zijn. Hiertoe heeft de raad ook opgeroepen in een motie, tijdens de bespreking van het koersdocument in 2024. Daar zetten we via onze organisatieontwikkeling en visie op HR op in. Op gebied van informatie werken we samen met de regiogemeenten (Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Mook & Middelaar en Wijchen). De regionale i-agenda vormt de basis van onze inzet in de regio. Daarbij werken we aan het thema iVeiligheid. Dit gaat over het veilig werken met informatie binnen gemeente Nijmegen. Dit uit zich in het informatiebeveiligingsbeleid en de implementatie daarvan in de organisatie. Het afgelopen jaar hebben we onderzoek gedaan naar onze strategische huisvesting.
We verkennen komende periode hoe we als gemeente onze huisvesting moeten vormgeven. Hierbij worden duurzaamheid, ontwikkeling van de organisatie en uitstraling en algehele kwaliteit van de huisvesting als belangrijkste uitgangspunten meegenomen, maar wordt ook gekeken naar de financiële effecten, de eenheid van organisatie, relatie bestuur medewerkers, bereikbaarheid en effecten voor de stad. Het onderzoek heeft geleid tot een beschrijving van de gewenste manier van werken, de vertaling naar uitgangspunten voor huisvesting en vier mogelijke scenario's.
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
Relevante besluitgeschiedenis • In de visie op HR uit 2025 zijn de belangrijkste ontwikkelingen, P&O thema's en doelstellingen voor de periode tot 2030 opgenomen. Hierin is de focus bepaald in de P&O-thema’s voor de komende jaren. • Er is de afgelopen jaren een nieuwe governance ontwikkeld voor de regionale isamenwerking, die in december 2025 door de zeven colleges is vastgesteld. • In 2022 werd het Rekenkamerrapport ‘Weten wat je moet weten’ gepresenteerd. Eén van de bevindingen was, dat de gemeente tekortschoot op het gebied van privacybescherming en informatiebeveiliging. Jaarlijks wordt een brief naar de raad gestuurd met betrekking tot de resultaten van de verantwoording die de gemeente aflegt over haar informatiebeveiliging via de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA) systematiek. • Het honoreren van een claim in de begroting om in de loop van 4 jaar naar verwachting onze informatiebeveiliging verder op orde te brengen (volwassenheidsniveau 3). • Strategisch privacy- en informatiebeveiligingsbeleid, dat in 2023 door de raad is vastgesteld. Nieuw Informatie- beveiligingsbeleid, vaststelling door college op 16 december 2025. Huidige keuzes en uitvoering • Op gebied van HR werken we de komende jaren aan 1. Leren en ontwikkelen; 2. Duurzame inzetbaarheid; 3. Aantrekken en bewegen; 4. Leiderschap; 5. Diversiteit en Inclusie; 6.
Een Veilige en gezonde werkomgeving; 7. HR analytics. • De onderwerpen uit de regionale i-agenda worden thema voor thema uitgewerkt en vastgesteld door de zeven colleges. De raad wordt via raadsbrieven op de hoogte gehouden en kan sturen via de kaderbrief MGR Rijk van Nijmegen en de begroting MGR. Eventuele financiële implicaties worden via de P&C cyclus aan uw raad voorgelegd. • We zorgen voor halfjaarlijkse updates op basis van de vastgestelde KPI’s, waarmee de raad beter in staat wordt gesteld om te sturen. Zie de Raadsinformatiebrief Voortgang op informatiebeveiliging en privacy 2x per jaar (oktober en maart) op basis van indicatoren afgestemd met de raad. • We werken aan een huisvestingsplan dat zich concentreert op de twee dienstgebouwen in het centrum; het Stadhuis en de Mariënbeurs (inclusief Poortgebouw en RAN). • Door de gebiedsontwikkeling in Winkelsteeg met woningen rondom het NDWgebouw en de bouw van een parkeergarage zal voor de gemeentewerf en de kantoorplekken een nieuwe locatie worden gezocht. Team Buitensport is inmiddels gehuisvest op een tijdelijke locatie aan de Wijchensweg. En voor de buitenopslag van de gemeentewerf zal tijdelijke een locatie in de winkelsteeg, het kantoorpersoneel blijft in het huidige gebouw. Er is een potentiële locatie gevonden waar nieuwbouw voor beide onderdelen kan worden gerealiseerd, eventueel met een uitbreiding.
In Q1 2026 verwachten we een definitief concept PVE eisen te hebben en massa studie voor de huisvesting op de nieuwe locatie. Dit moet leien tot de planologische procedure en de investeringsonderzoeken voor de nieuwe locatie.
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
Context en beïnvloedbaarheid • Overheden krijgen met steeds strengere Europese en landelijke regelgeving te maken op het gebied van informatiebeveiliging. Hier moeten we aan voldoen. • In de uitwerking van de regionale i-samenwerking erkent de regio dat de opgaves/ambities van Nijmegen een ander tempo/inhoud vragen dan bij de andere zes gemeenten. Deze gaan eerst hun eigen en gezamenlijke i-domein versterken en de achterstand inlopen qua investeringen. Nijmegen kan daarnaast verder ontwikkelen, passend bij onze ambities en landelijke ontwikkelingen. De komende vier jaar… • We hebben hoge ambities op gebied van onze digitale weerbaarheid, informatievoorziening en veiligheid. Een groot deel van deze ambities krijgt vorm in onze visie op digitale transformatie. Meer informatie hierover vindt uw raad in de dossiers over deze onderwerpen. • Nijmegen ontwikkelt samen met een externe partij een nieuw dataplatform. Dit platform voldoet aan de soevereiniteitsvereisten, zoals de Raad in 2025 heeft gevraagd. Het nieuwe dataplatform wordt in 2026 geïmplementeerd en is zodanig ontworpen dat de regiogemeenten kunnen aansluiten. Het platform is essentieel voor datagedreven en informatiegestuurd werken: het ondersteunt beleidsontwikkeling, evaluatie en monitoring van gemeentelijke opgaven door betere data-analyses.
De raad wordt hier jaarlijks over geïnformeerd in de P&C en beleidscyclus en over beschikbare data voor kaderstelling en evaluatie. •
•
3.
We monitoren regionaal de nieuwe vereisten op gebied van informatiebeveiliging. Voor 2026 staan o.a. Cbw (Cyberbeveiligingswet) en invoering van de ID-wallet (digitale identiteit) op de agenda. De scenario’s voor onze huisvesting worden verder uitgewerkt tot een advies voor de komende bestuursperiode. In het tweede kwartaal van 2026 zal een koers worden bepaald voor strategische huisvesting met een keuze voor een scenario en een opdracht voor het opstellen van een programma van eisen. Afhankelijk van het gekozen scenario volgen er dan naar verwachting in 2027 aanvragen voor een voorbereidingskrediet en een definitief krediet voor respectievelijk ontwerpen uitvoeringsfase. Publiekszaken
Toenemende internationalisering, meer wettelijke vereisten en digitalisering vragen steeds meer (kennis) van medewerkers Burgerzaken. De afgelopen jaren is er daarom hard gewerkt aan een opleidingsprogramma. Om kwaliteit te borgen loopt dit opleidingsprogramma structureel door. Als grootste stad in de regio dragen wij waar mogelijk bij aan een verrijking van dienstverlening. Wij vervullen een belangrijke regionale en landelijke rol middels een Registratie Niet-Ingezetenen (RNI)-loket, een IND-loket, een DigiD-balie, de status grensgemeente en een informatiepunt voor arbeidsmigranten. Ook organiseren we verkiezingen en referenda. Hiervoor wordt budget vrijgemaakt uit het gemeentefonds. Tot slot, is er recent een nieuwe Visie op dienstverlening vastgesteld. Meer informatie over deze visie vindt de raad in het losse themadossier over dit onderwerp.
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
Relevante besluitgeschiedenis • In mei 2024 is de gemeenteraad van Nijmegen geïnformeerd over de uitbreiding van dienstverlening met status grensgemeente en DigiD-balie. • In augustus 2024 is de gemeenteraad geïnformeerd over arbeidsmigratie in Nijmegen. Op pagina 6 en 7 wordt hierin het informatiepunt voor arbeidsmigranten toegelicht. • Jaarlijks komt het onderwerp verkiezingen en referenda terug in de teksten van de Stadsbegroting onder het programma Bestuur en Organisatie, onder het doel De Nijmegenaar kan gebruik maken van diens (democratische) rechten. De gemeenteraad heeft op 10 september 2025 besloten dat Nijmegen tijdens de Gemeenteraadsverkiezingen 2026 deelneemt aan het experiment nieuw stembiljet. Dit houdt in dat de stembiljetten het formaat A3 krijgen en de kiezer zowel een partij als een kandidaat kiest. Het Ministerie van BZK vergoedt de meerkosten als gevolg van het experiment. Context en beïnvloedbaarheid • Door internationalisering komt er meer nadruk te liggen op de poortwachtersrol. Dit betekent dat medewerkers kennis moeten hebben van internationale wetten en regels. Met onze basisregistraties leveren we het fundament van maatschappelijke deelname. Fouten kunnen grote impact hebben op het leven van mensen, en anderzijds is alertheid op fraude en ondermijning (steeds meer) nodig.
Daarnaast stellen toenemende digitalisering en extra wettelijke vereisten andere eisen aan medewerkers. • De werkzaamheden die Burgerzaken uitvoert betreffen grotendeels wettelijke taken. Zowel de Wet BRP, de Paspoortwet, de Rijkswet op het Nederlanderschap, als het Burgerlijk Wetboek liggen hieraan ten grondslag. Jaarlijks worden wij door de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) gecontroleerd middels een zelfevaluatie Basisregistratie Personen (BRP), RNI en reisdocumenten. • Vanwege onder andere toenemende, landelijke drukte bij de verschillende diensten hebben wij als gemeente Nijmegen op verschillende momenten besloten om bepaalde dienstverlening te gaan verlenen, via: een RNI-loket, een IND-loket, een DigiD-balie, de status grensgemeente en een informatiepunt voor arbeidsmigranten. Alle genoemde onderdelen betreffen geen wettelijke verplichtingen voor ons als gemeente. Er liggen hier echter wel afspraken met andere overheidsorganisaties onder. o Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SWZ) heeft als doel landelijk dekkende informatievoorziening, hulp en dienstverlening aan (EU)-arbeidsmigranten. Hier wordt aan gewerkt door realisatie van fysieke, mobiele en digitale informatiepunten in elke arbeidsmarktregio. • De gemeente heeft de wettelijke taak om de verkiezingen te organiseren.
De Kieswet en aanpalende wetgeving is leidend voor de organisatie van de verkiezingen. Er is geen beleidsvrijheid voor de technische uitvoering. De gemeente is wel aan zet om de verkiezingen zo optimaal mogelijk te organiseren. De Kieswet schrijft dwingend een aantal deadlines voor zoals het bezorgen van de stempassen. De bezorging wordt uitgevoerd door Cycloon met PostNL als onderaannemer. De aanpassing in de wetgeving over de postbezorging staat op
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
gespannen voet met de deadlines in de Kieswet. Garanties over de bezorging van de stempassen zullen mogelijk leiden tot meerkosten. Huidige keuzes en uitvoering De focus van het opleidingsprogramma ligt nu op continuering van de kwaliteit. Belangrijk om op te merken dat er wordt gewerkt aan verplichting van erkende opleidingen Burgerzaken. Dit maakt het opleidingsprogramma niet alleen inhoudelijk, maar ook juridisch cruciaal. Verder vindt er door de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) continu monitoring plaats op onze prestaties. Daarbij realiseren we in 2026 in samenwerking met het Ministerie van SZW een informatiepunt voor arbeidsmigranten, ook wel; een WIN-punt. Het is belangrijk dat zij worden voorzien van goede informatie over wonen, werken en leven in Nederland. Voor de verkiezingen kiest Nijmegen voor een ruim aantal stembureaus, zodat de kiezer in principe dicht bij huis kan stemmen. Nijmegen houdt zich aan de eisen voor toegankelijk stembureaus voor mensen met een fysieke beperking. Daarnaast ontwikkelt Nijmegen een zo optimaal toegankelijk stembureau voor kiezers met andere beperkingen. We werken op de verkiezingsdag in twee shifts om de belastbaarheid van stembureauleden te verdelen. Daarnaast kiezen we voor Centrale stemopneming: op de verkiezingsdag wordt er alleen op partijniveau geteld en de dag erna op partij- en kandidaatsniveau.
Deze werkwijze verhoogt de kwaliteit van de uitslag. Tijdens de Gemeenteraadsverkiezingen 2026 werken we weer mee aan de pilot met het nieuwe stembiljet. De kosten van de verkiezingen zijn gestegen als gevolg van nieuwe regelgeving. De werving van vrijwilligers blijft een aandachtspunt. De komende vier jaar… Op de meeste thema’s van publiekszaken verwachten we de komende jaren enkele ontwikkelingen. Op het thema reisdocumenten: • Van 2024 t/m 2028 kennen we een piek in de aanvragen van reisdocumenten (de zogenoemde paspoortpiek). Het gaat om gemiddeld 5 keer zoveel aanvragen van paspoorten en identiteitskaarten. Dit zorgt voor een grote toename van vraag naar dienstverlening. Op het thema verkiezingen speelt: • Als het budget uit het gemeentefonds voor de verkiezingen niet wordt verhoogd, is er hoogstwaarschijnlijk extra budget nodig. • Zolang het nieuwe stembiljet een experiment is, neemt de gemeenteraad een besluit over deelname aan het experiment. De ervaringen van de komende verkiezing zijn belangrijk voor de besluitvorming.
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
Cultuur en Cultureel Erfgoed Inleidend Het programma Cultuur en Cultureel erfgoed is een programma waarin de ambities op het gebied van cultureel en erfgoed worden uitgevoerd. We werken voor cultuur en cultureel erfgoed aan twee ambities: • We zijn een aantrekkelijke stad met een bereikbaar en hoogwaardig cultureel aanbod en hebben een cultureel klimaat gericht op vernieuwing en innovatie • We benutten ons unieke erfgoed om de aantrekkelijkheid van onze stad voor (nieuwe) bewoners, bedrijven en bezoekers te vergroten en hen nog sterker te verbinden aan de stad Uitgebreide beschrijving is te vinden in de stadsbegroting. Relevante besluitgeschiedenis Cultuurvisie Groei. Vastgesteld in 2019 en het huidige beleidskader voor Cultuur. Er zijn 3 programmalijnen: ‘Voor en door iedereen’, ‘Cultuur inzetten voor aantrekkelijke stad’ en ‘Meer experiment en innovatie’. Op basis van de cultuurvisie is er een subsidiehuis waarlangs de subsidies verdeeld worden. Nachtvisie Nijmegen. Beleidskader over nachtcultuur, waarin we het belang van de nachtcultuur erkennen en inzetten op ondersteunen en versterken van nachtcultuur. Vastgesteld door de raad in januari 2025. Broedplaatsenbeleid ‘Ruimte voor makers’. Met dit beleid hebben we 3 doelstellingen; 1. Het creëren van meer passende ruimte voor actieve creatieve makers. 2.
Het stimuleren van creatieve en culturele broedplaatsen om een betere uitwisseling en interactie tussen individuele kunstenaars en makers te bevorderen. 3. Broedplaatsen een plek te geven in gebiedsontwikkelingen. Nijmegen Culturele Hoofdstad 2033: Ieder jaar mogen 2 of 3 landen een Europese Culturele Hoofdstad leveren. In 2033 zijn Nederland en Italië aan de beurt. Nijmegen denkt een goede kans te maken op deze titel en is bezig met het voorbereiden van de kandidatuur. De eerste stap is de kandidaatstelling in 2026. Daarna wordt op basis van een bidbook in 2028 besloten welke stad in Nederland zich culturele hoofdstad mag noemen in 2033. De gemeenteraad heeft op 8 oktober 2025 unaniem besloten dit traject aan te gaan. Kunst in de openbare Ruimte: De uitvoeringsagenda Kunst in de Openbare Ruimte geldt voor de periode 2025-2028. Erfgoedstrategie (2020): De Erfgoedstrategie bepaalt de koers voor het erfgoedbeleid. De Erfgoedstrategie is de basis voor het Beschermingsprogramma voor het aanwijzen van nieuwe monumenten, voor het Uitvoeringsprogramma Verduurzamen Monumenten, voor publieksbereikbeleid Verleden Beleefd (zie hieronder) en het Masterplan Romeinen (zie hieronder). Met diverse raadsinformatiebrieven heeft het college de raad geïnformeerd hoe zij uitvoering geeft aan de Erfgoedstrategie.
Voor 2025 en 2026 is voor de pijler ‘betere instandhouding en bescherming’ aangegeven prioriteit te geven aan naoorlogs erfgoed, omdat dit erfgoed onder druk staat (groot risico op sloop). Dit staat in het Plan Naoorlogs erfgoed Nijmegen.
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
-
-
-
-
-
-
Verleden Beleefd: uitwerking van de opgave Krachtiger Publieksbereik uit de Erfgoedstrategie. Publieksbereik zet in op de thema’s Romeinse tijd, Middeleeuwen, Strategische ligging en WO2 & Wederopbouw, zoals in de Erfgoedstrategie opgenomen. Met de subsidieregeling Verleden Beleefd kunnen projecten gesubsidieerd worden. Ook ontvangen de Basis Erfgoed Infrastructuur instellingen een structurele subsidie (Stevenskerk, Huis van de Nijmeegse Geschiedenis, Gebroeders van Lymborchhuis, Informatiecentrum WOII). Erfgoedverordening: dit is het juridische kader op basis waarvan monumenten worden beschermd. Masterplan Romeins Verleden: dit Masterplan geeft uitvoering aan de opgave Profilering als oudste stad. De ambitie om het Romeinse verleden beter zichtbaar en beleefbaar te maken en de bescherming van het Unesco Werelderfgoed Romeinse Limes is hierin opgenomen. Er zijn in Nijmegen 6 locaties benoemd waar we het verleden beter zichtbaar willen maken. Er is een nationaal kenniscentrum in oprichting, te vestigen in Nijmegen. Omgevingsplan archeologie: regels voor omgang met archeologische waarden bij ontwikkelingen, opgenomen in het omgevingsplan (voorheen Facetbestemmingsplan archeologie). Kadernota gemeentelijk maatschappelijk vastgoed 2025 e.v.: hierin staat het kader voor gebouwen in gemeentelijk eigendom, waaronder monumentaal en cultureel vastgoed.
Instandhouding van ons eigen monumentaal vastgoed en cultureel vastgoed valt onder dit programma. Initiatiefvoorstel Eerherstel heksenvervolging Nijmegen: op 2 juli 2025 heeft de raad dit initiatiefvoorstel aangenomen. Het college geeft de Radboud Universiteit opdracht om een onderzoek hier naar uit te voeren. De resultaten hiervan worden in juni 2026 verwacht. Besluiten over investering zijn te vinden in de stadsbegrotingen. Onze monitoring is te vinden in de stads en wijkmonitor. Voor Cultuur en erfgoed is er een provinciale monitor. Ook heeft de rijksoverheid een Erfgoedmonitor.
Huidige keuzes en uitvoering De basis voor het ruimtelijk beleid voor cultuur en cultureel erfgoed is vastgelegd in de omgevingsvisie 2025. Er staat onder andere in dat ‘slim ruimtegebruik’ (uitgaan van de identiteit van de plek) één van de leidende principes is. Cultuur Onze ambities voor cultuur zijn vastgelegd in 2 visies (Cultuurvisie Groei en de Erfgoedstrategie. Veel van de uitvoering vindt plaats via het verlenen van subsidies. Subsidie voor cultuur gaat naar zes grote culturele (basis)instellingen: Doornroosje, Lindenberg, LUX, OBGZ (bibliotheek), Schouwburg/Vereeniging en Valkhof Museum. Daarnaast zijn er een 60-tal instellingen die of meerjarig of éénjarig subsidie ontvangen. Ook ondersteunen we jaarlijks een 70-tal amateurverenigingen. Vanuit broedplaatsenbeleid bieden we ateliers aan voor kunstenaars. We ondersteunen makers via diverse regelingen zoals de groeispurt regeling, Nachtpulse en Ondersteuning scholing via werktuig Permanente Professionele Ontwikkeling (PPO). Ook de streekomroep RN7 valt ook onder Cultuur. Erfgoed
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
Het Cultureel Erfgoedbeleid bestaat uit een drietal pijlers: Bescherming & instandhouding (bovengronds erfgoed en archeologie), Publieksbereik en Profilering oudste stad. Voor de pijler Bescherming & instandhouding voeren we beschermingsprocedures voor aanwijzing van nieuwe monumenten, adviseren we monumenteigenaren over restauratie, herbestemmingen, verbouwingen en verduurzaming, voeren we bevoegd gezag taken voor archeologie uit en zorgen we er voor dat cultuurhistorische waarden en archeologie onderdeel zijn van ruimtelijke ontwikkelingen. Voor de pijler Publieksbereik werken we samen met erfgoedinstellingen. De Basis Erfgoed Infrastructuur instellingen ontvangen subsidie voor de exploitatie en uitvoering. Verder verlenen we jaarlijkse meerdere projectsubsidies. Voor uitvoering van de pijler Profilering oudste stad hebben we een Masterplan Romeins Verleden opgesteld. Uitvoering hiervan gaat via de Groene Metropool Regio. Daarnaast staan uiteraard ook jaarlijks stil ons WOII verleden, bijvoorbeeld tijdens dodenherdenking en tijdens de herdenking van het bombardement. Context en beïnvloedbaarheid Het cultuurbeleid in Nederland is een kerntaak van de rijksoverheid. Deze is verankerd in de Wet op het Specifiek Cultuurbeleid of wel Wsc.
De Wsc regelt de benodigde randvoorwaarden voor cultuur en erfgoed van het rijk, die vierjaarlijks worden vastgesteld in de beleidsnota van de betreffende minister. Dit doet zij samen met gemeenten en provincies. In het cultuurconvenant Landsdeel Oost zijn specifieke afspraken gemaakt tussen rijk, provincie en gemeenten in de provincie Gelderland en Overijssel. Er zijn voorbereidingen van VNG en provincies Samen cultuur borgen om cultuur wettelijk vast te leggen voor gemeenten en provincies. Daarnaast is er een wijziging van de bibliotheekwet in voorbereiding waarin een aantal zaken wordt vastgelegd, zoals zorgplicht. Hieraan zijn ook financiële middelen verbonden. Verder geldt dat de gemeente een lokale omroep moet bekostigen. De meeste subsidies zijn meerjarig vastgelegd voor de periode 2025-2028. Jaarlijks is er een eenjarige culturele subsidieregeling en een amateurkunstregeling. Voor cultureel erfgoed heeft een gemeente een grote mate van beleidsvrijheid. Een gemeente is verplicht om goed voor haar erfgoed te zorgen. Hoe ze dat doet is vrij. We werken met verschillende partners op nationaal- en provinciaal niveau samen. Vanuit de provincie ontvangen we een aantal subsidies die om gemeentelijke cofinanciering vragen. Het gaat om subsidie Vrijheid en subsidie voor onderhoud en restauratie van gemeentelijke monumenten.
De Basis Erfgoed Infrastructuur (BEI) subsidies zijn verleend voor 3 jaar, tot en met 2026. Voor Cultureel Erfgoed is er een aantal wettelijke kaders: -
-
Erfgoedwet: In de Erfgoedwet is vastgelegd hoe met ons erfgoed wordt omgegaan, wie welke verantwoordelijkheden daarbij heeft en hoe het toezicht daarop wordt uitgeoefend. Omgevingswet: hierin zijn regels voor omgang met ruimtelijk cultureel erfgoed (stads- en dorpsgezichten en cultuurlandschappen) en monumenten opgenomen. Bijvoorbeeld wanneer er een vergunning voor het wijzigen van een monument nodig is en wanneer werkzaamheden vergunningsvrij zijn. Provinciaal beleid: provinciale verordening i.v.m. Unesco Werelderfgoed. Hierin is geregeld dat we als gemeente goed voor ons werelderfgoed moeten zorgen, conform de eisen van deze verordening.
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
-
Erfgoedverordening Nijmegen: hierin staat de procedure voor het aanwijzen van monumenten en regels voor omgang met monumenten (o.a. vergunningplicht). Europese verdragen: Verdrag van Granada: Het verdrag bevat bepalingen aangaande inventarisatie, documentatie, bescherming en restauratie. Daarnaast wordt het erfgoed ook als economische factor beschouwd. Verdrag van Malta: beoogt behoud en bescherming van het archeologisch erfgoed als bron van Europa’s collectieve geheugen en zet daarbij de ruimtelijke ordening in als beheersinstrument. Verdrag van Faro: benadrukt de sociale waarde van erfgoed voor de samenleving en het belang van participatie van de samenleving bij erfgoed.
De komende vier jaar… De komende vier jaar gaan we verder met de uitvoering van bestaand beleid, zoals het verbeteren van publieksbereik via onder andere Verleden Beleefd, het herdenken van ons (WO II) verleden en het versterken van de cultuur in Nijmegen. Verder zijn er enkele thema’s die die komende jaren om nieuwe koers of besluiten vragen. -
-
-
-
Herziening Cultuurvisie: De huidige cultuurvisie Groei is vastgesteld in 2019. Door invoering van het subsidiehuis zijn veel activiteiten gestimuleerd in de stad. De subsidieregelingen worden drie keer overvraagd. Verbinding met andere domeinen en integraal onderdeel uitmaken van de sociale basis in de wijken vraagt om meer wijkgerichte inzet. Daarnaast willen we het cultuurbeleid aanpassen aan de kandidatuur voor Culturele hoofdstad 2033 en actuele onderwerpen zoals fair pay. Voorbereiding start in 2026. In 2027 komen de eerste voorstellen naar de raad. Culturele hoofdstad 2033: Nijmegen wil in 2033 Culturele Hoofdstad van Europa worden. Gedurende de nieuwe bestuursperiode worden belangrijke stappen gezet voor de kandidaatstelling. Derde kwartaal 2026 wordt de raad gevraagd om de kandidaatstelling te onderschrijven. In 2028 is duidelijk of we de titel culturele hoofdstad 2033 binnen hebben gesleept. Als we de titel ontvangen vraagt dat om grote investeringen van de gemeente op weg naar het uitvoeringsjaar 2033. Lindenberg: Het gebouw van de Lindenberg aan de Ridderstraat voldoet niet meer aan allerlei voorwaarden t.a.v. duurzaamheid, toegankelijkheid etc. Over de verbouwing/renovatie van dit gebouw moeten in de komende bestuursperiode keuzes worden gemaakt.
Bibliotheek: Naast de verbouwing van de Lindenberg kijken we of ook de hoofdvestiging van de bibliotheek samen met de vernieuwde Lindenberg gerealiseerd kan worden. De bibliotheekwet die naar verwachting in 2027 wordt ingevoerd vraagt om het vaststellen van een bibliotheekvisie. Uitgangspunt is meer ruimte voor ontmoeten en verbinden. Dit leggen we eind 2026 voor aan de raad. Daarnaast wordt gewerkt aan een nieuwe bibliotheekvestiging in Dukenburg. Dit is onderdeel van de transformatie van het winkelcentrum. Middelen zijn nog niet beschikbaar. Keuzes worden komende vier jaar aan de raad voorgelegd te beginnen met een voorbereidingskrediet voor de Lindenberg in 2027. Op 3 februari 2025 is hierover en brief aan de raad met een notitie vernieuwing Lindenberg aan de raad gestuurd.
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
-
-
Jongerencultuur en nachtcultuur: Onlangs is het beleid voor nachtcultuur vastgesteld. Jongerencultuur gaat echter breder: denk aan urban, educatie, participatie. De doelgroep jongeren staat hier telkens bij centraal. Nachtcultuur heeft voor 2 jaar middelen, maar als er een continuering nodig is zijn deze middelen er niet. Nieuwbouw poppodium Merleyn is hier een belangrijk onderdeel. De komende jaren wordt de Schouwburg verbouwd. We zullen uw raad over de voortgang blijven informeren.
Erfgoed Nieuwe erfgoedstrategie. De keuze in de Omgevingsvisie voor binnenstedelijke verdichting heeft invloed op het erfgoed. Meer bouwen in de stad zal bijvoorbeeld voor meer bodemingrepen zorgen, die gevolgen hebben voor het archeologisch bodemarchief of voor de bouwkosten (hoge kosten voor archeologisch onderzoek). Ook de rol van erfgoed bij stedelijke ontwikkelingen moet nader uitgewerkt worden, evenals de omgang met naoorlogs erfgoed/ Post ’65 erfgoed (periode 1965-1990). De ambities uit Verleden Beleefd vragen om een professionaliseringslag bij de erfgoedinstellingen. Het gaat dan niet alleen om verbetering van de organisatie, maar ook om huisvestingsvraagstukken van de verschillende instellingen. Wederopbouwarchitectuur in het centrum: met de Koers voor de binnenstad is bepaald dat het wederopbouwcentrum beter beschermd gaat worden. Hiervoor is een beschermingsprocedure in voorbereiding. Deze zal medio 2026 gestart worden. Het college zal een voorstel aan de raad voorleggen eind 2026/begin 2027. Meerdere (restauratie)opgaven monumenten in gemeentelijk eigendom: de komende jaren zijn investeringen in een aantal monumenten noodzakelijk. Het betreft De Bastei, Chirurgijnskamer (Kerkboog), Barbarossaruïne, Latijnse School en Belvédèretoren.
Voor De Bastei is voor behoud van de archeologische resten en de muur van de Stratemakerstoren aanpassing van het binnenklimaat van het museum vereist. Daarvoor moeten we in het pand en de installaties investeren. We onderzoeken in 2026 wat precies nodig is. De Barbarossaruïne is in slechte staat, er brokkelen stenen af. De Belvédèretoren is één van de projecten van het Valkhofkwartier (zie ook thema Binnenstad). Voor publieksopenstelling van de Latijnse School en de Chirurgijnskamer in de Kerkboog zijn aanpassingen aan het gebouw nodig.
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
Economie en Toerisme Inleiding Nijmegen groeit de komende jaren richting de 200.000 inwoners. Dit vraagt om extra huisvesting én extra banen. Nijmegen heeft een breed economisch profiel. De stad heeft een sterk ecosysteem met werklocaties, campussen en een bruisende binnenstad. Ook in de wijken is volop ondernemerschap. Binnen het programma economie en toerisme zet het college zich in om de uitdagingen aan te gaan die van invloed zijn op de economische groei van de stad. Denk bijvoorbeeld aan goede bereikbaarheid en ruimte om duurzaam te groeien. Daarnaast hebben we een belangrijke rol om ervoor te zorgen dat de stad aantrekkelijk blijft voor inwoners en bezoekers en toeristen. Dat begint met een bruisende binnenstad, met aantrekkelijke winkels en horeca, met toonaangevende evenementen en een breed cultureel en toeristisch aanbod. Met onze aanpak acteren we op verschillende bestuurslagen: Op lokaal niveau als het gaat om het versterken van het vestigingsklimaat. Op regionaal niveau maken we afspraken met andere overheden als GMR, Provincie en The Economic Board, bijvoorbeeld als het gaat om ruimte of circulaire economie. Op landelijk niveau om samen met het rijk onze sterke plek in het landelijk netwerk verder kracht bij te zetten, met name rond Health & Hightech. Op internationaal niveau gezien de aanwezigheid van wereldspelers in onze stad.
In de Stadsbegroting zijn twee ambities geformuleerd bij het programma Economie: We dragen bij aan het creëren en behouden van meer en passende banen en als stad aantrekkelijk te zijn voor werkgevers en werknemers. We dragen de stad met trots uit en hebben een krachtig (inter)nationaal profiel. Onze ambitie om 10.000 banen in tien jaar te realiseren is binnen vijf jaar gehaald. Inmiddels telt Nijmegen 116.000 banen. De werkgelegenheid blijft groeien, alleen de groei zwakt wel iets af. Een nieuwe ambitie: voor iedere nieuwe woning 1 nieuwe baan. Het gaat overigens al langer niet meer om alleen economische groei, maar om “brede welvaart”, waarbij het in essentie gaat over het welzijn van onze inwoners. We monitoren de ontwikkeling van onze economie aan de hand van de brede welvaartsindex. Relevante besluitgeschiedenis Economische visie In juni 2025 is de Economische Visie 2.0 unaniem vastgesteld door de raad. In de EV2.0 staat het uitvoeringsprogramma centraal. Rond twee thema’s en zes actielijnen zijn acties gegroepeerd, die in de periode 2025-2030 worden uitgevoerd. Het document kan worden gezien als een agenda voor de korte– en middellange termijn. Het is gelukt om een netwerk van bedrijven op te bouwen dat meedenkt en meewerkt aan de economische ontwikkeling van onze stad. Dat is niet vanzelf gegaan, maar het resultaat van een meerjarige aanpak.
Zeven accountmanagers gaan op continue basis de stad in en vergezellen de wethouder Economie bij zijn werkbezoeken aan bedrijven en kennisinstellingen in de stad. Zij weten wat er bij de bedrijven speelt en wat nodig is om
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
het vestigingsklimaat te verbeteren. Bij het Ondernemerspunt van de gemeente kunnen ondernemers direct met vragen terecht. Via een Ondernemerspanel toetsen we hoe bedrijven aankijken tegen actuele ontwikkelingen en beleidsthema’s. De EV 2.0 is een vervolg op EV 2020-2025. Op basis van positieve ervaringen is gekozen voor een actualisatie. Dit houdt in: voortzetten van de werkwijze en bijstelling op onderdelen. Startnotitie horecavisie In januari 2026 heeft de gemeenteraad gesproken over de startnotitie horecavisie. Op basis van de startnotitie werkt het college de komende maanden aan een nieuwe visie voor de horeca in onze stad. Belangrijke moties en toezeggingen Economische Visie Economische Visie 2.0.pdf: In de jaarlijkse voortgangsbrief Economische Visie wordt specifiek aandacht voor de drie moties rond Kansen van de binnenhaven (Mis de boot niet), Kansen voor AI (Een intelligente visie) en Samen werken aan een lokale economie (Motie Een lokale economie maak je samen). Raadsinformatiebrief jaarlijks Q1. Health & High Tech: In lijn met de motie “Wat te doen met 1 miljoen” stellen we de kaders op voor het honoreren van projecten in de semicon-sector. Planning Raadsinformatiebrief Q2 2026. Arbeidsmarkt: De motie “Sterke werklocaties voor praktisch talent” is aanleiding voor een plan van aanpak voor praktisch talent op de arbeidsmarkt. Planning Raadsinformatiebrief Q3 2026.
Werklocaties: De twee moties worden beantwoord met een plan van aanpak herstructurering. Hierin wordt specifiek ingegaan op de kansen van erfpacht. Raadsinformatiebrief Q4 2026. Toekomstbeeld Economie 2040: Hierbij wordt ook een onderzoek naar economische kansen en bedreigingen meegenomen. Planning raadsinformatiebrief Q4 2026. Haven- en kadeverordening: Verkenning naar de planologische mogelijkheden en in afstemming met RWS een nieuwe haven- en kadeverordening vaststellen. Huidige keuzes en uitvoering We gaan door met de gekozen aanpak in de Economische Visie 2.0. Deze visie heeft een looptijd van vijf jaar en eindigt in 2030. Het budget voor de EV 2.0 loopt af, van € 2,1 miljoen in 2026 naar € 1,8 miljoen in 2028. De acties zeer divers: van groot tot klein, van subsidie tot opdracht, van meerjarige contracten tot kortlopende incidentele acties. Om impact te kunnen blijven maken is meer structureel budget nodig. Voor een overzicht van projecten, zie het uitvoeringsprogramma in Economische Visie 2.0.pdf In de EV 2.0 staan per actielijn relevante projecten die nu al in beeld zijn of de komende tijd om extra inzet vragen. Het gaat om acties rond de actielijnen: Excelleren: nadruk op versterken van de Health en Hightech sector. Innoveren: investeren in nieuwe ontwikkelingen in het mkb. Duurzaamheid: duurzaamheid en ondernemerschap verbinden.
Ondernemerschap: steunen van nieuwe en bestaande ondernemers. Human capital: vraag en aanbod op de arbeidsmarkt beter laten aansluiten. Ecosystemen: economische netwerken nog beter laten functioneren.
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
Naast het uitvoeren van projecten uit de EV 2.0 blijven we binnen ons programma met inzet en middelen investeren in onze aantrekkelijke en gastvrije (binnen-)stad. Context en beïnvloedbaarheid Het programma Economie kent een grote mate van beleidsvrijheid. Het programma is niet gekoppeld aan wettelijke taken. Wel worden vanuit rijks- en provinciaal beleid kaders meegegeven waarbinnen beleid en uitvoering van projecten plaats te vinden. Denk aan rijksbeleid vanuit EZ (nota Ruimtelijk economische verkenningen) of VRO (nota Ruimte). Het resultaat van het programma hangt niet alleen af van inzet en beleidskeuzes; de groei van de lokale economie wordt mede bepaald door macro-economische ontwikkelingen. De recente ervaring laat zien, dat we met onze aanpak wel het verschil kunnen maken en ontwikkelingen een goede richting in kunnen duwen. Onze rol is vooral vroegtijdig signaleren, stimuleren, samenwerken en faciliteren. Voor de EV2.0 geldt vooral “groot denken, klein doen”. Met een bedrag van jaarlijks rond de 2 miljoen kunnen we zo'n vijftigtal projecten wegzetten. Het gaat hierbij zowel om een grote en meerjarige projecten (voorbeeld het Ondernemersfonds) als kleinere projecten die toch veel impact hebben (voorbeeld events in de H&Ht sector). De middelen in de Stadsbegroting lopen de komende jaren af richting de 1,8 miljoen.
De EV is geen blauwdruk, maar bevat bewust gekozen speerpunten waarop ingezet wordt. Jaarlijks wordt de raad hierover geïnformeerd aan de hand van een raadsinformatiebrief. De komende vier jaar… Haven- en Kadeverordening: Het college moet een nieuwe haven- en kadeverordening opstellen. Uw raad moet deze verordening vaststellen. Een nieuwe horecavisie: De komende maanden werkt het college aan een nieuwe horecavisie. Deze visie wordt uiterlijk begin 2027 ter besluitvorming aan uw raad voorgelegd. Toekomstbeeld Economie 2040: We stellen een toekomstbeeld van de economie in Nijmegen in 2040 op. Dit toekomstbeeld laat zien in welke richting de economie in Nijmegen zich kan ontwikkelen. Het betreft een analyse en kan aanleiding zijn voor een lange termijn economische visie, naast de meer uitvoeringsgerichte EV 2.0, die gaat over de periode 2025-2030. Het document is informerend bedoeld en heeft geen besluitvormend karakter en wordt per brief met de raad gedeeld. Investeren in Health & Hightech: Bij de sector Hightech ligt het accent de komende jaren op semicon en in het verlengde daarvan radiofrequentietechnologieën. Komende jaren blijven we inzetten op betere samenwerking en regie binnen dit cluster via de triple helix Regiegroep Lifeport Semicon. Deze samenwerking richt zich specifiek op de thema’s marktstrategie, innovatie, talent, profilering, ruimte en financiering.
De raad heeft in 2025 extra middelen beschikbaar gesteld: jaarlijks € 250.000 en eenmalig € 1 miljoen. In de sector Health zetten we in op drie speerpunten: digital health, drug discovery & development en healthy brain. De focus vanuit ligt op de stuwende onderdelen van deze sector, dus daar waar het geld wordt verdiend en nieuwe bedrijven ontstaat. Versterking van de bedrijventerreinen als banenmotor: Om zeker te zijn van voldoende ruimte voor bedrijven investeren we in de werklocaties. TPN-west is met haar 270 hectares de tweede grootste werklocatie van de stad (na campus Heijendaal). We zetten in op intensivering en herstructurering van TPN-west, waar
Map = Schrijven algemeen / sjab = Huisstijl A4 (staand)
niet
-
-
we inzetten op onze circulaire ambities in combinatie met benutting van de watergebondenheid (de juiste bedrijven zoveel mogelijk op de juiste plaats) met passende milieucategorie. Dit vraagt wel om extra middelen. Op Winkelsteeg is de uitdaging om naast “wonen” ruimte voor bedrijven te creëren (3000 banen extra). Nieuwe ruimte op de Grift vereist dat het vraagstuk rond de energievoorziening op dit terrein, veroorzaakt door netcongestie wordt opgelost. Plan van aanpak arbeidsmarkt: Er is nog steeds sprake van krapte op de arbeidsmarkt. Het werkloosheidspercentage is laag. Zorgen zijn er ook: het aantal inwoners/jongeren zonder startkwalificatie is nog steeds te groot. We maken een plan van aanpak, gericht op betere aansluiting van vraag en aanbod. Bij aanbod kijken we naar theoretisch én praktisch opgeleiden. We bouwen voort op de programmalijnen die nu al in de economische visie staat: het aantrekken en behouden van talent, leven lang ontwikkelen, inzet van onbenut arbeidspotentieel. We informeren de raad hierover. Aantrekkelijke en gastvrije stad: een breed palet aan projecten: o We zetten in op een bruisende (binnen)stad met sterke horeca en retail, markt, evenementen en cultuursector. We houden daarbij uiteraard oog voor het evenwicht tussen leefbaarheid en levendigheid.