Besluitenlijst 13 november 2024

Motie meer soorten in soortenmanagementplan Indiener: Frank de Gram (Partij voor de Dieren) De gemeenteraad van Nijmegen, in vergadering bijeen op 13 november 2024, Constaterende dat: • Er een specifieke zorgplicht bestaat voor beschermde dieren en planten, evenals voor Rode lijstsoorten; • Deze specifieke zorgplicht voor iedereen geldt, dus ook voor de gemeente Nijmegen; • Het in een aantal gevallen verboden is zonder omgevingsvergunning een flora- en faunaactiviteit te verrichten; • Dit verbod o.a. geldt als er 'andere beschermde soorten' aanwezig zijn die genoemd zijn in bijlage IX van het Besluit Kwaliteit leefomgeving onder A en B%; • Op deze lijst ook soorten als Eekhoorn, Egel, Haas, Konijn, Vos, Bruine kikker en Gewone pad staan; • Daarmee dus ook een deel van de Rode Lijstsoorten beschermd is volgens Bijlage IX van het Besluit activiteiten leefomgeving, • In het huidige Soortenmanagementplan voor Nijmegen een beperkt aantal van de in Nijmegen voorkomende beschermde soorten is opgenomen, maar niet alle beschermde soorten zoals genoemd in bijlage IX van het Bal, terwijl daar soorten op staan die wel in de Waalsprong/Nijmegen voorkomen; • Soortenmanagementplannen kunnen helpen om beschermde soorten te behouden en in theorie zelfs uit te breiden, en dus op dezelfde manier kunnen helpen om (bedreigde) Rode Lijstsoorten te behouden en uit te breiden; • Er ook andere,

wellicht passender instrumenten zijn waarin de bescherming van soorten kan worden opgenomen, zoals een omgevingsplan of een omgevingsprogramma, Overwegende dat: • Nijmegen in 2021 de noodtoestand voor biodiversiteit heeft uitgeroepen; • Er in Nijmegen Rode Lijstsoorten leven; • Rode Lijstsoorten dier- en plantensoorten zijn waarmee het niet goed gaat en die dreigen te verdwijnen uit Nederland, Verzoekt het college: 1. De in Nijmegen voorkomende beschermde dier- en plantensoorten zoals genoemd in Bijlage IX bij het Besluit activiteiten leefomgeving op te nemen in huidige en toekomstige soortenmanagementplannen van Nijmegen en waar mogelijk in instrumenten zoals een omgevingsplan of omgevingsprogramma; 2. De in Nijmegen voorkomende Rode Lijstsoorten die niet op Bijlage IX staan ook op te nemen in huidige en toekomstige soortenmanagementplannen van Nijmegen en waar mogelijk in andere instrumenten zoals een omgevingsplan of omgevingsprogramma, Pagina 23

9 stemmen voor: PvdA, Partij voor de Dieren, SP 29 stemmen tegen: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66, VVD, CDA, GewoonNijmegen.Nu, ODV Motie verworpen

Motie Onderteken Manifest tegen Ecocide Indiener: Frank de Gram (Partij voor de Dieren) De gemeenteraad van Nijmegen, in vergadering bijeen op 13 november 2024, Constaterende dat: • Ecocide de grootschalige beschadiging, vernietiging of het verlies van ecosystemen is; • Ecocide al tientallen jaren ongestraft heeft plaatsgevonden en heeft geleid tot de huidige klimaatcrisis, de ineenstorting van de biodiversiteit en de toename van ernstige milieuschade; • De Europese Commissie al heeft geconstateerd dat de huidige milieuwetgeving niet afdoende is en dat betere bescherming van het milieu door middel van strafrecht hard nodig is, reden waarom zij een nieuwe richtlijn milieucriminaliteit hebben voorgesteld; • Een ecocideverbod moet leiden tot minder schade aan het milieu; • Er een Stop Ecocide NL Manifest bestaat, dat de Nederlandse regering oproept om publiekelijk haar steun uit te spreken voor de erkenning van ecocide als een internationale misdaad; • Utrecht dit manifest al heeft ondertekend, Overwegende dat: • De Nijmeegse raad in oktober 2021 de noodtoestand voor de biodiversiteit en voor het klimaat heeft uitgeroepen; • We als gemeente een grote verantwoordelijkheid en urgentie voelen om de biodiversiteit te verbeteren; • We dit kunnen doen door de biodiversiteit op lokaal niveau te vergroten en anderen binnen en buiten Nijmegen te inspireren, verzoekt het college: 1.

Namens onze gemeente het Stop Ecocide NL Manifest te ondertekenen 18 stemmen voor: GroenLinks, PvdA, Partij voor de Dieren, SP 20 stemmen tegen: Stadspartij Nijmegen, D66, VVD, CDA, GewoonNijmegen.Nu, ODV Motie verworpen

Motie Samenwerking met provincie en waterschap cruciaal Indiener: Frank de Gram (Partij voor de Dieren) De gemeenteraad van Nijmegen, in vergadering bijeen op 13 november 2024, Constaterende dat: • De Omgevingswet de intrinsieke waarde van de natuur erkent (Ow artikel 1.3a); • In de Omgevingswet regels zijn opgenomen voor de bescherming en verbetering van de natuur; • In de Omgevingswet de zogenaamde 'aanhaakplicht', ook wel het 'criterium onlosmakelijkheid' genoemd, vervallen is; • Hierdoor beschermde en bedreigde natuurwaarden onbedoeld buiten zicht van overheden kunnen raken en de handhaving van natuurwetgeving onmogelijk kan worden; Pagina 24

• Initiatiefnemers verantwoordelijk zijn voor de aanvraag van de juiste vergunningen, maar in de praktijk soms -al dan niet per ongeluk- vergeten een vergunning voor flora- en faunaactiviteiten aan te vragen; • De provincie dan niet op de hoogte is van de voorgenomen activiteiten, terwijl er wel effecten kunnen zijn op beschermde natuurwaarden; • De provincie dan ook niet kan beoordelen, adviseren of handhaven, alleen als mensen meldingen doen van misstanden; • De gemeente meestal wel op de hoogte is van een flora- en fauna-activiteit, maar in principe geen seintje geeft aan de provincie vanwege de eigen verantwoordelijkheid van de initiatiefnemer; • Hierdoor natuurwaarden onbedoeld beschadigd kunnen raken of zelfs kunnen verdwijnen; • Het volgens de Omgevingswet belangrijk is te werken als één overheid; • De doelen voor robuuste natuur van de gemeente Nijmegen voor een deel overlappen met beleidsdoelen van de Provincie Gelderland en die van Waterschap Rivierenland; • Er al gemeenten zijn die gesprekken voeren met hun provincie en waterschap over een gezamenlijk programma, zoals de gemeente Ede over een 'Programma Robuuste natuurversterking', Overwegende dat: • Nijmegen een Green Capital is geweest; • De Nijmeegse raad in oktober 2021 de noodtoestand voor de biodiversiteit heeft uitgeroepen; Verzoekt het college: 1.

Met de Provincie Gelderland en het Waterschap Rivierenland gesprekken te gaan voeren over mogelijkheden voor een gezamenlijk programma gericht op 'robuuste natuurversterking' en 'bescherming van beschermde en bedreigde natuurwaarden'; 2. Over de uitkomsten van deze gesprekken en de mogelijkheden van een gezamenlijk programma te rapporteren aan de raad in Q1, 8 stemmen voor: GroenLinks (1), Partij voor de Dieren, SP, CDA 30 stemmen tegen: GroenLinks (8), Stadspartij Nijmegen, D66, PvdA, VVD, GewoonNijmegen.Nu, ODV Motie verworpen

Motie Voorop of achterop? Indiener: Frank de Gram (Partij voor de Dieren) De gemeenteraad van Nijmegen, in vergadering bijeen op 13 november 2024, Constaterende dat: • Het klimaat veel sneller verandert dan verwacht: de extremen worden steeds extremer en volgen elkaar ook steeds sneller op; • Wetenschappers zeggen dat er een kritieke en onvoorspelbare fase in de klimaatcrisis aanbreekt; • Nederland bij ongewijzigd beleid de klimaatdoelen niet gaat halen; • Het onduidelijk is of de extra maatregelen van de regering zullen leiden tot het halen van de gestelde klimaatdoelen, zolang die niet daadwerkelijk zijn uitgevoerd; • Het onduidelijk is of Nijmegen bij ongewijzigd beleid haar klimaatdoelen kan halen; Overwegende dat: • De urgentie klimaatverandering tegen te gaan steeds groter wordt; • De Nijmeegse raad in oktober 2021 de noodtoestand voor het klimaat heeft uitgeroepen,

Pagina 25

Verzoekt het college: 1. Uiterlijk in Q1 aan de raad helder te maken of we onze gemeentelijke klimaatdoelen gaan halen en waar versnelling nodig is, zodat, wanneer nodig, noodzakelijke extra maatregelen kunnen worden meegenomen in het Koersdocument 2025. 5 stemmen voor: Partij voor de Dieren, SP 33 stemmen tegen: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66, PvdA, VVD, CDA, GewoonNijmegen.Nu, ODV Motie verworpen

Motie Fladderiep en zwarte populier, plant ze hier Indiener: Frank de Gram (Partij voor de Dieren) De gemeenteraad van Nijmegen, in vergadering bijeen op 13 november 2024, Constaterende dat: • Op de biodiversiteitstop in Colombia wetenschappers het Wereldwijde Bomen Onderzoek (Global Tree Assessment) hebben gepresenteerd dat als basis dient voor de Rode Lijst van de IUCN; • Uit dat onderzoek blijkt dat één op de drie soorten bomen op de wereld dreigt uit te sterven; • Onder meer de fladderiep en de zwarte populier in Nederland bijna verdwenen zijn1; • Nijmegen meer bomen wil planten en daartoe een Bomenplan heeft aangenomen; • Aanplanten van genoemde bedreigde soorten op de juiste plek kan bijdragen aan het behoud van deze soorten; • Nijmegen op die manier kan bijdragen aan biodiversiteit, Overwegende dat: • Nijmegen in 2021 de noodtoestand voor biodiversiteit heeft uitgeroepen, • Nijmegen een groene, biodiverse leefomgeving wil bieden aan haar inwoners; Verzoekt het college: 1. Exemplaren van bedreigde boomsoorten zoals de fladderiep en de zwarte populier binnen de gemeente in kaart te brengen en te beschermen tegen kap, ongeacht hun leeftijd of stamomtrek; 2.

Bij de aanplant van bomen niet alleen te kiezen voor inheemse bomen, maar juist ook voor inheemse bomen die zeldzaam of bedreigd zijn, zoals de fladderiep en de zwarte populier, waar dat (voor die soorten) mogelijk is, 34 stemmen voor: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66, PvdA, Partij voor de Dieren, SP, CDA, ODV 4 stemmen tegen: VVD, GewoonNijmegen.Nu Motie aanvaard

Motie Haak aan, feest mee Indiener: Frank de Gram (Partij voor de Dieren) De gemeenteraad van Nijmegen, in vergadering bijeen op 13 november 2024, Constaterende dat:

Pagina 26

• Nijmegen inwoners enthousiast probeert te maken voor het beplanten van boomspiegels via haar website, maar de pagina over boomspiegels weinig aantrekkelijk oogt en daardoor minder enthousiasmerend is; • Er elk jaar een Nationaal Boomspiegelfeest wordt georganiseerd; • Dit een feest is voor inwoners, de buurt en insecten; • Elke gemeente die aanhaakt bij het Nationale Boomspiegelfeest en zich aanmeldt gratis basisondersteuning ontvangt en, indien gewenst, extra (betaalde) middelen en diensten kan afnemen; • Meedoen een boost kan geven aan de biodiversiteit en de vergroening in onze stad, Overwegende dat: • Nijmegen in 2021 de noodtoestand voor biodiversiteit heeft uitgeroepen, • Nijmegen een groene, biodiverse leefomgeving wil bieden aan haar inwoners; • Een beplante boomspiegel goed is voor insecten en andere dieren (voedsel en schuilplekken), het vasthouden van water, de boom zelf en het hele ecosysteem in onze stad; • De boomspiegel vergroenen een eenvoudige stap is om te werken aan een gezonde en groene, biodiverse stad; Verzoekt het college: 1. Partner te worden van het Nationale Boomspiegelfeest; 2. Indien extra middelen en diensten gewenst zijn, deze te dekken uit het Bulkkrediet woonmilieuverbetering; 3. Meer aantrekkelijke informatie op de website over het aankleden van boomspiegels te verstrekken, bijvoorbeeld door te verwijzen naar andere websites; 4.

Indien verwezen wordt, alleen te verwijzen naar websites waar biologische, inheemse beplanting wordt gepromoot, 26 stemmen voor: GroenLinks, D66, PvdA, Partij voor de Dieren, SP, CDA 12 stemmen tegen: Stadspartij Nijmegen, VVD, GewoonNijmegen.Nu, ODV Motie aanvaard

Motie Help de egel Indiener: Frank de Gram (Partij voor de Dieren) De gemeenteraad van Nijmegen, in vergadering bijeen op 13 november 2024, Constaterende dat: • Het slecht gaat met de Europese egel1; • De aantallen egels in de afgelopen tien jaar met 16 tot 33 procent zijn afgenomen in Nederland, België, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen, Zweden, Denemarken en Oostenrijk; • Hun leefgebieden achteruit gaan door intensivering van de landbouw, wegen en verstedelijking; • De West-Europese egel (Erinaceus europaeus) daarom in de update van de Rode Lijst door de IUCN verschoven is van 'niet bedreigd' naar 'bijna bedreigd'; • Beschermingsprojecten in Engeland en Denemarken hoop bieden op herstel van egelpopulaties; • Nijmegen ook een beschermingsproject zou kunnen opzetten, eventueel in samenwerking met de Zoogdiervereniging, om te voorkomen dat egels een bedreigde soort worden; • Veel inwoners iets willen doen voor egels; • Deze mensen niet altijd de juiste kennis hebben hoe ze dat het beste kunnen doen (er zijn nog steeds mensen die melk of voer met graan en meelwormen erin geven, wat slecht is voor

Pagina 27

egels, en/of die hun tuin helemaal afschermen, zodat egels minder leefgebied krijgen), Overwegende dat: • Nijmegen in 2021 de noodtoestand voor biodiversiteit heeft uitgeroepen; • Nijmegen een groene, biodiverse leefomgeving wil bieden aan haar inwoners, Verzoekt het college: 1. Inwoners op de gemeentewebsite voorlichting te geven over hoe ze egels kunnen helpen; 2. In overleg te gaan met de Zoogdiervereniging om te zien of en hoe Nijmegen nog meer kan bijdragen aan de bescherming van egels in Nijmegen en hierover te rapporteren aan de raad uiterlijk in Q1 2025, 27 stemmen voor: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen (6), PvdA, Partij voor de Dieren, SP, CDA, ODV 11 stemmen tegen: Stadspartij Nijmegen (1), D66, VVD, GewoonNijmegen.Nu Motie aanvaard

Motie Zorgverlof bij zieke dieren Indiener: Frank de Gram (Partij voor de Dieren) De gemeenteraad van Nijmegen, in vergadering bijeen op 13 november 2024, Constaterende dat: • Werknemers zorgverlof kunnen krijgen voor het verzorgen van een ziek gezinslid; • Sommige werknemers niet-menselijke gezinsleden ofwel dieren hebben, die net zoveel voor hen (kunnen) betekenen als menselijke gezinsleden; • Ook deze dieren ziek kunnen worden en tijdelijk intensieve zorg nodig kunnen hebben; • Het voor zieke dieren beter is als hun eigenaar in de buurt is en de verzorging op zich neemt; • Werknemers nu vakantiedagen moeten opnemen om voor hun zieke dier te kunnen zorgen, terwijl het geen vakantie betreft en een ziek huisdier ook vaak stressvol is; • Het risico's oplevert voor het functioneren van werknemers, als ze moeten doorwerken tijdens ziekte van hun huisdier en/of als ze te weinig vakantiedagen overhouden, waarin ze kunnen ontspannen, Overwegende dat: • Dieren volgens de wet intrinsieke waarde hebben; • Dieren volgens de wet niet de benodigde zorg mag worden onthouden; • Nijmegen volgens haar eigen Beleidsnotitie Dierenwelzijn zo diervriendelijk mogelijk wil handelen; • Nijmegen haar eigen werknemers goed wil behandelen; • Nijmegen met een zorgverlof voor zieke dieren het goede voorbeeld kan geven aan andere werkgevers, Verzoekt het college: 1.

Te onderzoeken of het mogelijk is zorgverlof toe te kennen aan eigen werknemers die voor hun zieke dier moeten zorgen en, zo ja, onder welke voorwaarden; 2. Over de resultaten te rapporteren aan de raad ruim voor het Koersdebat in 2025, 3 stemmen voor: Partij voor de Dieren 35 stemmen tegen: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66, PvdA, SP, VVD, CDA, GewoonNijmegen.Nu, ODV Motie verworpen

Pagina 28

Motie Geef ruimte voor het sociaal domein Indiener: Marjolijn Mijling (CDA) De Raad van de Gemeente Nijmegen in vergadering bijeen op 13 november 2024, Constaterende dat: • Het College in de Stadsbegroting '25-'28 voorstelt om €36 miljoen meer uit te geven aan bereikbaarheid en €59 mln aan Stedelijke ontwikkeling en openbare ruimte; • Het College ook voorstelt om €2,2 miljoen te bezuinigen in het zorgdomein, bovenop de al verwachte bezuinigingen van €6 mln op Jeugd en €1,2 mln op de Wmo; • Het College naast die bezuiniging op zorg ook voorstelt om te bezuinigen op armoedebestrijding met €0,8 miljoen in 2025 en daarna structureel €1,5 mln; Overwegende dat: •De balans in de begroting van het College zoek is tussen miljoeneninvesteringen in het ruimtelijk domein en extra bezuinigingen in het sociaal domein; Nijmegen een sociale stad is; •Het sociaal domein door deze bezuinigingen onevenredig onder druk komt te staan tegenover de aanvullende investeringen in het ruimtelijk domein; •Volgens de Stadsaccountant in het investeringsplan structureel wordt overbegroot; •De onderbesteding in het sociaal domein juist wordt wegbezuinigd; •Er in het financiële beleid wel structureel geld vrijgemaakt kan worden in het ruimtelijk domein, namelijk door in grondexploitaties te sturen op hogere rendementen; •Deze rendementen behaald kunnen worden met hogere residuele grondwaardes, te verkrijgen

door o.a. inperking van investeringen in openbare ruimte of het intensiveren van de hoeveelheid woningen of dure woningen in een grondexploitatie; •Deze rendementen terug kunnen vloeien naar de Stadsbegroting via de algemene reserves, wat het weerstandsvermogen van de gemeente vergroot en daarmee meer budget vrijmaakt voor taken en programma's in het kwetsbare sociaal domein; •De reële verwachting is dat in de toekomst meer structureel bezuinigd zal moeten worden op het sociaal domein, en geld vrijmaken voor die taken vanuit het ruimtelijk domein op die manier toekomstige bezuinigingen kan voorkomen of verlichten; Verzoekt het college om: 1. Bij toekomstige voorstellen voor grondexploitaties te sturen op hogere rendementen om daarmee via de algemene reserves het weerstandsvermogen te versterken en zo de druk op (toekomstige) bezuinigingen in het sociaal domein te kunnen verlichten; 2. Bij toekomstige voorstellen voor grondexploitaties te komen met mogelijke scenario's voor de Raad, waarbij in ieder geval één scenario stuurt op een hoger rendement; 3 stemmen voor: CDA, GewoonNijmegen.Nu 35 stemmen tegen: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66, PvdA, Partij voor de Dieren, SP, VVD, ODV Motie verworpen

Motie De wijk in! Indiener: Paul Eigenhuijsen (GewoonNijmegen.Nu)

Pagina 29

De gemeenteraad van Nijmegen, in openbare vergadering bijeen op 13 november 2024 Constaterende dat: -Het 1e hoofdstuk in het coalitieakkoord de titel "In gesprek met de stad" is -De coalitie de ambitie heeft uitgesproken om "gedurende de gehele coalitieperiode vaker en op verschillende manieren in gesprek te zijn met de stad." -Er veel plannen in ontwikkeling zijn Overwegende dat; -De politiek op afstand staat -Dat voor heel veel inwoners van onze stad geldt -We die afstand redelijk eenvoudig een klein beetje kunnen verkleinen Roept het raad op om: In samenwerking met de griffie in 2025: -Alles in het werk te stellen om minimaal 1 plenaire raadsvergadering buiten het stadhuis (en dus in de wijken) te organiseren en dit te dekken uit het raadsbudget. -Minimaal 2x een inspraakronde buiten het stadhuis (en dus in de wijken) te organiseren -Minimaal 2x een kamerronde buiten het stadhuis (en dus in de wijken) te organiseren 34 stemmen voor: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66, PvdA, Partij voor de Dieren, SP, CDA, GewoonNijmegen.Nu 4 stemmen tegen: VVD, ODV Motie aanvaard

Amendement Inkomen, niet aankomen Indiener: Charlotte Brand (PvdA) De gemeenteraad van Nijmegen, in openbare vergadering bijeen op 13 november 2024 Constaterende dat: • Het college in de Stadsbegroting 2025 - 2028 voorstelt om de komende jaren te bezuinigen op de inkomensregelingen. • Dit gaat om een bedrag van € 800.000,- in 2025 en € 1.500.000,- in de jaren daarna. Overwegende dat: • Nijmegen een sociale stad is en haar kwetsbare inwoners ondersteunt, bestaanszekerheid garandeert en de impact van armoede en sociale uitsluiting beperkt. • Bezuinigingen op inkomensregelingen een grote impact hebben op inwoners van onze stad met een laag inkomen en hen belemmert om deel te nemen aan de maatschappij en een stabiel bestaan op de bouwen. • Onze inkomensregelingen bijdragen aan financiële stabiliteit, bestaanszekerheid en sociale cohesie binnen de gemeente Nijmegen en kwetsbare inwoners beschermen tegen schuldenproblematiek en armoede. Besluit: Om beslispunt 2 van de Stadsbegroting vast te stellen met dien verstande dat: "De voorgestelde veranderingen in de begroting zoals weergegeven bij 'Aanpassing inkomensregelingen' in het programma Werk en Inkomen niet worden doorgevoerd. 1.

De financiële gevolgen hiervan ter hoogte van een bedrag van € 800.000,- per jaar vanaf 2025 te dekken uit de post 'Versterking bedrijfsvoering en overhead primaire afdelingen' uit het programma Bestuur en Organisatie. 2. De financiële gevolgen voor een bedrag van € 700.000,- per jaar vanaf 2026, te dekken door de OZB op niet-woningen te verhogen bovenop de jaarlijkse prijsstijging. Pagina 30

9 stemmen voor: PvdA, Partij voor de Dieren, SP 29 stemmen tegen: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66, VVD, CDA, GewoonNijmegen.Nu, ODV Amendement verworpen

Amendement laat het MuZIEum vooruitkijken Indiener: Charlotte Brand (PvdA) De gemeenteraad van Nijmegen, in openbare vergadering bijeen op 13 november 2024 Constaterende dat: •Sinds de oprichting het MuZIEum nooit structurele subsidie heeft ontvangen van de Gemeente Nijmegen. •Het MuZIEum net als alle andere culturele instellingen sterk te kampen heeft met gestegen lasten. Overwegende dat: •Het MuZIEum een bijdrage levert aan de ambities van onze gemeente op het gebied van cultuur, erfgoed, inclusie, binnenstad, werk en inkomen, vrijetijdseconomie en onderwijs. •De maatschappelijke meerwaarde van het MuZIEum voor Nijmegen hoog is, zowel door de kwaliteit van het aanbod, als hun rol in het vergroten van het bewustzijn betreft visuele beperkingen en zij momenteel buiten de reguliere kaders vallen. •Een herinrichting van de vaste tentoonstellingsruimte noodzakelijk is om het museum toekomstbestendig en toegankelijk te maken en een doorgroei in het bezoekersaantal te kunnen realiseren.

Besluit: Aan beslispunt 2 van het raadsvoorstel Stadsbegroting 2025-2028 toe te voegen: "met dien verstande dat er voor 2025 een bedrag van € 320.000,- wordt toegevoegd aan het MuZIEum ten behoeve van het maken van een blijvend toegankelijke en interactieve vaste tentoonstelling waarmee er letterlijk ook ruimte wordt gemaakt voor bezoekers die slecht ter been zijn en mensen met een audiovisuele en/of auditieve beperking. Daarnaast wordt het MuZIEum toegankelijker voor mensen met een kleine beurs. De gelden nadrukkelijk niet gebruikt mogen worden voor bouwkundige aanpassingen aan het gebouw. En dit voor € 220.000,- ten laste te brengen van de programmabegroting Economie en Toerisme, post Economische Visie 2025 en voor € 100.000,- dit te dekken uit de post 'Versterking bedrijfsvoering en overhead primaire afdelingen' uit het programma Bestuur en Organisatie." 31 stemmen voor: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66, PvdA, Partij voor de Dieren, SP 7 stemmen tegen: VVD, CDA, GewoonNijmegen.Nu, ODV Amendement aanvaard

Amendement Een inclusieve stad voor iedereen Indiener: Charlotte Brand (PvdA) De gemeenteraad van Nijmegen, in openbare vergadering bijeen op 13 november 2024 Constaterende dat: • In de Stadsbegroting 2025-2028 wordt voorgesteld om vanaf 2025 jaarlijks € 40.000,- te bezuinigen op het onderdeel inclusie van de Sociale Basis. Pagina 31

• Er in de onderbouwing van deze keuze wordt gesteld dat er wordt gekeken naar 'wat misschien niet meer hoeft of wat minder kan, om zo de gewenste transformatie op gang te kunnen brengen'. Overwegende dat: • Nijmegen een stad voor iedereen is en het VN-verdrag Handicap een belangrijk kader is om dit principe waar te maken. • Er nog een grote opgave ligt in de stad om de fysieke toegankelijkheid van Nijmegen tot het gewenst niveau te geven en het Actieprogramma Inclusie voor mensen met een beperking uit te voeren. • Uit de LHBT-monitor van het Sociaal Cultureel Planbureau uit 2022 zorgen naar voren komen over de weerbaarheid van de regenbooggemeenschap. 2 • Deze bezuinigingen directe gevolgen hebben voor het bevorderen van het welzijn, de zelfredzaamheid en veiligheid van deze gemeenschap en dit blijvende aandacht verdient. Besluit: Aan beslispunt 2 van het raadsvoorstel Stadsbegroting 2025-2028 toe te voegen: "met dien verstande dat er voor 2025 en verder een bedrag van € 40.000,- per jaar wordt toegevoegd aan het programma sociale basis ten behoeve van het onderdeel inclusie en dit ten laste te brengen van de ombuigingsoptie 'Efficiency dienstverlening ODRN' uit het programma Wonen en stedelijke ontwikkeling." 34 stemmen voor: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66, PvdA, Partij voor de Dieren, SP, CDA, ODV 4 stemmen tegen: VVD, GewoonNijmegen.Nu Amendement aanvaard

Amendement Zet de raad op de eerste rang Indiener: Charlotte Brand (PvdA) De gemeenteraad van Nijmegen, in openbare vergadering bijeen op 13 november 2024 Constaterende dat: • Nijmegen de ambitie heeft om haar culturele infrastructuur te versterken, waarbij de Stadsschouwburg een belangrijk onderdeel vormt van het culturele en maatschappelijke leven in onze stad. • De renovatie van de Stadsschouwburg al langer op de agenda staat en een essentieel project is voor het behoud en de verbetering van deze prominente culturele pijler. • Het college in de Stadsbegroting 2025-2028 voorstelt om in 2026 een extra investering van 15,5 miljoen euro te doen in de vorm van een aanvullend krediet voor de verbouwing van de Schouwburg. • Dat op dit moment nog geen oordeel kan worden gegeven over de redelijkheid van de voorgestelde investering van € 15,5 miljoen euro, mede omdat het onduidelijk is of het bij dit bedrag blijft. • Een gedegen onderbouwing van de meerkosten ontbreekt en er tot op heden geen overleg met de raad heeft plaatsgevonden over deze extra investering. Overwegende dat: • Uit ervaringen in Den Haag en Den Bosch blijkt dat tijdige en volledige informatievoorziening aan de gemeenteraad essentieel is voor het bevorderen van draagvlak en het voorkomen van kostenoverschrijdingen. • Het aanbieden van meerdere scenario's, inclusief mogelijke besparingen en de risico's van

Pagina 32

vertragingen, helpt de raad weloverwogen keuzes te maken en versterkt het vertrouwen in de besluitvorming • Het separeren van deze investering uit de algemene begroting biedt de raad de ruimte om het besluit zorgvuldig te overwegen, zonder het bredere financiële kader te beïnvloeden en zonder de voortgang van de renovatie te vertragen. • De investering van € 15,5 miljoen euro aansluit bij de gemeentelijke ambities voor cultuur en infrastructuur en door middel van transparante besluitvorming dit verder kan worden afgestemd op de lange termijnvisie van de stad, zonder dat dit de tijdlijn van de renovatie in gevaar brengt • De raad in positie moet zijn om weloverwogen beslissingen te maken bij grote investeringen. Besluit: Om beslispunt 3 van het raadsvoorstel Stadsbegroting 2025-2028 vast te stellen met dien verstande dat "de gemeenteraad over de nieuwe investering 'aanvullend krediet Schouwburg' van € 15,5 miljoen euro pas beslist na ontvangst en bespreking van een apart voorstel voor autorisatie van dit investeringskrediet conform artikel 5.2 van de Financiële verordening gemeente Nijmegen 2023.

In dit voorstel wordt in ieder geval aandacht besteed aan: • de kosten/investeringen en totale begroting van het project met een toelichting op de wijzigingen tot op heden en verwachte wijzigingen in de toekomst; • een deugdelijke onderbouwing en financiële verantwoording van de beoogde extra investering; • een risicoreservering op basis van een inzichtelijke risico-inventarisatie; • diverse scenario's met keuzemogelijkheden." 15 stemmen voor: PvdA, Partij voor de Dieren, SP, VVD, CDA, GewoonNijmegen.Nu 23 stemmen tegen: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66, ODV Amendement verworpen

Amendement Leidende principes voor zorg, welzijn en ondersteuning Indiener: Quirijn Lokker (GroenLinks) De gemeenteraad van Nijmegen in openbare vergadering bijeen op 13 november 2024, Constaterende dat • Het sociaal domein, en daarmee ook de zorg en ondersteuning die de gemeente biedt, onder druk staat door zowel een tekort aan financiën als door een krappe arbeidsmarkt. • Het college in het koersdocument voorgesteld heeft een deel van de stijgende kosten in het sociaal domein binnen het domein zelf op te vangen. • De raad bij behandeling van het koersdocument heeft aangegeven dat deze stijgende kosten in eerste instantie moeten worden gedekt door hervormingen binnen het sociaal domein, met een bijhorend plan, en niet door bezuinigingen. • Hervormingen baat hebben bij een door de raad vastgesteld kader van principes, die leidend zijn voor de veranderingen in het sociaal domein. Overwegende dat De raad in zijn vergadering van 26 juni 2019 al de volgende leidende principes meegaf voor de stelselherziening: 1. Preventie voor curatie - inzet op preventie en welzijn 2. Veiligheid als ondergrens 3. Één gezin, één plan, één regisseur Pagina 33

4. Uitvoering dicht bij leefomgeving - passende zorg zo dichtbij mogelijk 5. Vertrouwen aan professionals 6. Kostenbewustzijn realiseren met een passende financieringsvorm 7. Datagestuurd werken 8. Zo min mogelijk marktwerking- zorgaanbieders werken samen in plaats van dat zij elkaar beconcurreren, kwaliteit staat voorop. Deze principes de juiste sturing hebben meegegeven aan ons beleid met betrekking tot de buurtteams Het nu, met oog op de tekorten qua financiën en personeel, tijd is om als raad aanvullende principes mee te geven voor zorg en ondersteuning in brede zin. Besluit: Aan het raadsvoorstel Stadsbegroting 2025-2028 beslispunt 7 toe te voegen: A. Richting te geven aan de huidige te maken keuzes in het sociaal domein door de volgende 10 leidende principes vast te stellen: 1. De sociale basis is het fundament voor het sociaal domein. Welzijn, kansengelijkheid en gezondheid voor iedere Nijmegenaar zijn gebaat bij een sterke sociale basis. Die ontwikkelt zich in de wijken waar mensen met elkaar samenleven. We willen dat dit een stevig fundament is en daarom investeren we daarin. We verkennen de inzet van een (deels) revolverend investeringsfonds. We proberen ook andere partijen, zoals de zorgverzekeraars te verleiden om daaraan bij te dragen. Zo kunnen we geld dat we besparen door preventie opnieuw investeren in nieuwe initiatieven voor versterking van de sociale basis.

2. Met en voor de stad Als gemeente kunnen en willen we het niet alleen. Het cement in onze stad vormen we samen met netwerken en organisaties, of dat nu vrijwilligers, bedrijven of instellingen zijn. Onze ambitie is dat al deze organisaties in de stad solidair zijn met elkaar, elkaar weten te vinden en initiatieven samen oppakken en dat de gemeente dit faciliteert. Dan ontstaan er programma overstijgende plannen die het verschil kunnen maken. 3. Een opdracht gestuurde aanpak voor het sociaal domein: van organisaties financieren naar opdrachten voor de stad financieren Een logische vervolgstap op het voorgaande principe is dat onze focus verschuift: van financieren van afzonderlijke organisaties naar financieren van opdrachten (en daarmee oplossingen) voor de stad. We organiseren onze samenwerking langs de lijn van gemeenschappelijke doelen, waardoor onze inwoners beter geholpen worden. 4. We weten wat werkt, wat de lasten en baten zijn, zowel maatschappelijk en financieel, en waar we het beste op kunnen inzetten We werken vaker met 'maatschappelijke businesscases', zodat voor de gemeenteraad duidelijker is welke investeringen we doen in de sociale basis en welke opbrengsten we daarbij verwachten. Daarbij gaat het ons met nadruk niet alleen om financiële, maar juist ook om maatschappelijke baten.

Juist in het sociaal domein is het maatschappelijk rendement belangrijk en daarom is het van belang daar nog duidelijker op te sturen. Daarmee voorkomen we ook dat alleen de financiële lasten en baten bepalen wanneer iets geslaagd is. 5. We verdelen de zorg eerlijk: in Nijmegen krijg je de hulp en ondersteuning die je nodig hebt: niet minder, maar ook niet meer Zo zorgen we ervoor dat een te grote zorgvraag bij de een, niet zorgt voor een te klein zorgaanbod voor de ander. Mensen die het moeilijk vinden om een hulpvraag te stellen,

Pagina 34

bieden we laagdrempelige ondersteuning bij hun aanvraag. 6. Zorg en ondersteuning is collectief, tenzij een individueel traject passender is Zo kunnen we mensen met dezelfde hulp- of zorgvraag samen, sneller en beter helpen. Wanneer een inwoner enkel geholpen kan worden of beter geholpen is met een individueel traject dan blijft dit mogelijk.

7. Als het aan het begin afgesproken einddoel bereikt is, wordt het zorgtraject afgerond We stimuleren dat volwassen en jongeren met hun ouders zelf doen wat ze zelf kunnen, waar nodig met ondersteuning vanuit de sociale basis. Er is altijd ruimte voor maatwerk, als tijdens het traject blijkt dat aanvullende inzet nodig is. We pakken dit dan op in een nieuw traject. 8. Huishoudens die gebruik maken van 5 of meer regelingen benaderen we proactief, met respect voor privacywetgeving wanneer gegevens gedeeld worden We gaan door met de doorbraakaanpak, en zetten deze actiever in. Nijmeegse huishoudens die gebruik maken van 5 of meer regelingen worden proactief (rekening houdend met privacy etc.) benaderd, in aanvulling op de huidige situatie waarin de doorbraakaanpak vooral reactief wordt ingezet. 9. We onderzoeken of eigen bijdragen inkomensafhankelijk kunnen Dit is allereerst een landelijke afweging. Als de mogelijkheid er komt, kijken we op welke manier dit principe ondersteunend kan zijn aan onze andere principes. 10. Housing First: voor alle leeftijden en in ieder geval ook voorjongeren Een dak boven je hoofd is de belangrijkste vorm van preventie en welzijn. Om persoonlijke, maatschappelijke en financiële lasten nu en in de toekomst, te verminderen zetten we ons actief in om de dak- en thuisloze mensen, en ook jongvolwassen in onze regio duurzaam te huisvesten. B.

Als raad en college, ieder vanuit zijn eigen rol, deze principes verder uit te werken en hierover het komende jaar met elkaar in gesprek te gaan. Op die manier werken we concreet aan een stevige sociale basis in alle Nijmeegse wijken. 25 stemmen voor: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66, Partij voor de Dieren 13 stemmen tegen: PvdA, SP, VVD, CDA, GewoonNijmegen.Nu, ODV Amendement aanvaard

Amendement Door(breekaan)pakken! Indiener: Quirijn Lokker (GroenLinks) De gemeenteraad van Nijmegen in openbare vergadering bijeen op 13 november 2024, Constaterende dat -Het doorbraakteam en de doorbraakaanpak een, zeer, succesvolle interventie is in het sociaal domein. -De doorbraakaanpak buiten de vaste kaders denkt en werkt, en daardoor inwoners helpt en ondersteunt op een manier die het beste bij hun situatie en problemen past. -Deze betere aansluiting niet alleen zorgt voor betere ondersteuning voor de inwoner maar ook een besparing van zorgkosten. Overwegende dat -Er een grote groep met huishoudens die gebruik maakt van 5 of meer gemeentelijke Pagina 35

regeling is die nog niet door het doorbraakteam, in de huidige aanpak, wordt bereikt. -Een meer pro-actieve aanpak en benadering van deze huishoudens door het doorbraakteam kan leiden tot meer succesvolle doorbraakaanpakken. -Dit naar verwachting bij veel van deze huishouden zal leiden tot zowel een betere aansluiting op de specifieke hulp/ondersteuningsvragen van een huishouden. -En daarnaast ook zal leiden tot een besparing op zorgkosten.

Besluit: De tekst van het raadsvoorstel Stadsbegroting 2025-2028 als volgt te wijzigen: Om aan beslispunt 2 van het raadsvoorstel Stadsbegroting 2025-2028 toe te voegen: "met dien verstande dat vanaf 2025 het doorbraakteam wordt uitgebreid, met als doel om meer Nijmeegse huishoudens, die gebruik maken van 5 of meer gemeentelijke regelingen, te helpen en ondersteunen buiten de vaste kaders en werkwijze en op een manier die beter past bij de unieke situatie van deze huishoudens. Hier voor 2,5fte doorbraakteam toe te voegen aan de gemeentelijke organisatie, waarbij deze zich in de eerste plaats, maar niet uitsluitend hoeven te, richten op de huishoudens die gevonden worden in de meer pro-actieve aanpak. Financiële middelen die vrijkomen door de werkzaamheden van deze extra formatie in het doorbraakteam te gebruiken om 1. De 2,5 fte doorbraakteam te dekken (zie bijlage voor uitwerking) 2. Toe te voegen aan het structurele budget en - het in de leidende principes genoemde - investeringsfonds "Sociale Basis" *Bijlage: Uitwerking financiële dekking De loonkosten in eerste instantie te dekken uit het programma WWZ, om deze onttrekking in de loop van het boekjaar weer aan te vullen vanuit de vrijgekomen financiële middelen, zoals hieronder beschreven. In 2023 heeft het huidige doorbraakteam van 2,5 fte 162 casussen opgepakt.

Hiervan zijn er 60 opgepakt door middel van een maatwerkplan, de overige 102 zijn kort behandeld en teruggebracht in het regulier proces. In 2023 is uitgerekend dat een maatwerkoplossing, gemiddeld, per casus €22.661 oplevert. 2,5 fte doorbraakteam kost € 260.982,50. Het dekkingsvoorstel, gebaseerd op het uitgangspunt dat de nieuwe 2,5 fte gelijk functioneren aan de reeds bestaande 2,5 fte doorbraak team. 60 maatwerkoplossing à €22.6612 € 1.359.660 2,5 fte formatie doorbraakteam € 260.983 Toevoeging Sociale Basis €1.098.677 Hierbij opgemerkt dat het goed mogelijk is dat de nieuwe 2,5fte doorbraakteam in het eerste jaar misschien niet direct zo functioneert als het reeds bestaande team. Of wanneer er in de pro-actieve werkwijze minder casussen gevonden en/of via maatwerkoplossingen opgelost zullen worden er voldoende financiële speling is om in ieder geval de 2,5 fte doorbraakteam te bekostigen. 33 stemmen voor: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66, PvdA, Partij voor de Dieren, SP, CDA 5 stemmen tegen: VVD, GewoonNijmegen.Nu, ODV Amendement aanvaard

Pagina 36

Amendement Iedereen heeft recht op een huiskamer Indiener: Quirijn Lokker (GroenLinks) De gemeenteraad van Nijmegen in openbare vergadering bijeen op 13 november 2024, Constaterende dat -De Nijmeegse tippelzone een veilige werkplek is voor Nijmeegse sekswerkers. -De huiskamer een essentieel onderdeel is van deze veiligheid, omdat sekswerkers er naar de WC kunnen, een kopje koffie kunnen drinken en laagdrempelig met zorg in contact kunnen komen. -De gemeenteraad in eerdere moties juist heeft opgeroepen de huiskamer langer open te houden. Overwegende dat -De gemeenteraad eerder dit jaar het college middels een motie1 heeft verzocht om de tippelzone open te houden onder de huidige omstandigheden. -De gemeenteraad eerder dit jaar het college middels een motie heeft verzocht om eerst het gesprek aan te gaan met de raad en deze om een uitspraak te vragen alvorens tot beleidsmatige veranderingen over te gaan. -Het voornemen tot sluiten van de huiskamer niet in lijn ligt met deze aangenomen motie. Besluit: De tekst van het raadsvoorstel Stadsbegroting 2025-2028 als volgt te wijzigen: Om aan beslispunt 2 van het raadsvoorstel Stadsbegroting 2025-2028 toe te voegen: "met dien verstande dat de beoogde sluiting van Huiskamer de Cirkel en de daarbij horende bezuiniging op de tippelzone wordt geschrapt.

De financiële gevolgen hiervan, € 97.412 per jaar, voor dit bedrag te dekken uit de ombuigingsoptie "Efficiency dienstverlening ODRN". En voorts de passage "We bezuinigen op Zorgaanpak voor de sekswerkers die werkzaam zijn op de tippelzone. Tevens sluiten we huiskamer de Cirkel." op pagina 87 en alle andere verwijzingen naar het sluiten van Huiskamer de Cirkel (pag. 80 en pag. 94 te schrappen. 36 stemmen voor: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66, PvdA, Partij voor de Dieren, SP, VVD, CDA 2 stemmen tegen: GewoonNijmegen.Nu, ODV Amendement aanvaard

Amendement In een warme stad staat niemand in de kou Indiener: Quirijn Lokker (GroenLinks) De gemeenteraad van Nijmegen in openbare vergadering bijeen op 13 november 2024, Constaterende dat -Uit de recente ETHOS-telling blijkt dat Nijmegen een groot aantal dak- en thuisloze mensen kent. -Dak- en thuisloze mensen op straat komen door een falend systeem, en niet door hun eigen schuld. -Nijmegen een warme stad is, waar mensen die opvang en ondersteuning nodig hebben met open armen worden ontvangen. -In het verleden, voor corona en bouw en sloop van De Hulsen, de winteropvang in de Pagina 37

Hulsen werd georganiseerd. Het nieuwe gebouw van De Hulsen opent in 2025. -De winteropvang juist bedoeld is voor mensen die niet terecht kunnen in de reguliere voorzieningen, maar dat ook zij een warme en veilige plek nodig hebben om te verblijven als het winter is. Overwegende dat -Het college voorstelt om de winteropvang te versoberen en daarmee een bezuiniging te bewerkstelligen. -Dat iedereen in de winter recht heeft op een warme en veilige plek, ook dak- en thuisloze mensen. -Deze versobering niet geldt voor komende winter (24/25), en de winteropvang vanaf de winter van 25/26 weer in De Hulsen georganiseerd kan worden, op dezelfde manier als dat in het verleden is gebeurd. -Het organiseren van de winteropvang in bestaande zorginstellingen zorgt voor een besparing in de inhuur van portacabins, beveiliging en zorgpersoneel. -De ingeboekte bezuiniging door versobering kan hiermee geschrapt en vervangen worden door een verhuizing die zorgt voor een besparing. Besluit: De tekst van het raadsvoorstel Stadsbegroting 2025-2028 als volgt te wijzigen: Om aan beslispunt 2 van het raadsvoorstel Stadsbegroting 2025-2028 toe te voegen: "met dien verstande dat de beoogde versobering en de daarbij horende bezuiniging van de winteropvang wordt geschrapt.

De winteropvang wordt per de winter van 2025/2026 georganiseerd in het nieuwe gebouw van De Hulsen en daarbij een besparing in te boeken van 600k in 2025 en structureel 680k per 2026" En voorts alle verwijzingen naar versobering van de winteropvang te schrappen en waar nodig te vervangen door verhuizing van de winteropvang 34 stemmen voor: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66, PvdA, Partij voor de Dieren, SP, CDA, GewoonNijmegen.Nu 4 stemmen tegen: VVD, ODV Amendement aanvaard

Amendement Juist de gemeente moet ieder dubbeltje 3 keer omdraaien Indiener: Quirijn Lokker (GroenLinks) De gemeenteraad van Nijmegen in openbare vergadering bijeen op 13 november 2024, Constaterende dat -Inkomensregelingen voor veel Nijmegenaren broodnodig zijn om deel te kunnen nemen aan de samenleving. -Deze regelingen zorgen dat onder andere openbaar vervoer, sporten, cultuur en zorgverzekering betaalbaar beschikbaar is voor Nijmegenaren met een laag inkomen. -Het college in de stadsbegroting voorstelt om een taakstelling vast te stellen op het budget voor inkomensregelingen, opbouwend naar 1,5 miljoen euro in 2026 en verder. -Op 24 september 2024 de startnotitie beleidskader Financiële Bestaanszekerheid aan de raad is gestuurd, deze nog niet is besproken en dat hierin geen rekening is gehouden met de taakstelling uit de begroting zoals hierboven benoemd. Overwegende dat Pagina 38

-Het vaststellen van de begroting met daarin de taakstelling inkomensregelingen het college de ruimte geeft om, zonder tussenkomst van de raad, te besluiten waarop bezuinigd zal worden. -Een taakstelling vaststellen voordat de raad gesproken heeft over de startnotitie en het nieuwe beleidskader de verkeerde volgorde is, zeker omdat de taakstelling niet in de startnotitie is opgenomen. -Naast de abstracte gevolgen van minder inkomensregelingen, zoals omschreven in de toelichting ombuigingsopties, bijvoorbeeld "minder mensen kunnen participeren", de concrete gevolgen voor inwoners, op hun welzijn en financiën, en de indirecte gevolgen voor inwoners en de stad, zoals zorgmijding, eenzaamheid, en grotere armoede, ook meegewogen moeten kunnen worden. -Een andere manier van werken beter kan inspelen op de behoeften van onze inwoners en hen effectiever kan ondersteunen. Besluit: De tekst van het raadsvoorstel Stadsbegroting 2025-2028 als volgt te wijzigen: Om aan beslispunt 2 van het raadsvoorstel Stadsbegroting 2025-2028 toe te voegen: Op pagina 113 (PDF-versie) de volgende tekst te schrappen: Wij hebben besloten om boven op de voorgenomen bezuinigingen in het sociaal domein een taakstelling op de inkomensregelingen (armoedebestrijding) ter hoogte van 0, 8 miljoen euro in 2025 en daarna structureel 1,5 miljoen euro in te boeken.

De invulling van deze bezuiniging wordt de komende tijd nader uitgewerkt. Te denken valt bijvoorbeeld aan een verlaging van de premiebijdrage aan de CAZ, een versobering van de Meedoenregeling en een verhoging van de eigen bijdrage bij het busabonnement. En te vervangen door: Boven op de voorgenomen bezuinigingen in het sociaal domein een taakstelling op het programma Werk en Inkomen ter hoogte van 0, 8 miljoen euro in 2025 en daarna structureel 1,5 miljoen euro in te boeken, met daarbij de volgende voorwaarde: de invulling van deze bezuiniging wordt samen met de raad uitgewerkt en besloten in de bespreking en besluitvorming van het nieuwe beleidskader Financiële Bestaanszekerheid. Daarbij wordt er gekeken naar mogelijkheden binnen de inkomensregelingen, maar expliciet ook naar het hele programma Werk en Inkomen. Bij het uitwerken van deze bezuinigingen moet duidelijk worden afgewogen wat de gevolgen zijn, welke alternatieven beschikbaar zijn en hoe we met een andere manier van werken onze inwoners de ondersteuning die ze nodig hebben kunnen blijven bieden. 27 stemmen voor: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66, Partij voor de Dieren, CDA 11 stemmen tegen: PvdA, SP, VVD, GewoonNijmegen.Nu, ODV Amendement aanvaard

Amendement Sociale keuzes voor een sociale stad Indiener: Yurre Wieken (SP) De gemeenteraad van Nijmegen, in vergadering bijeen op 13 november 2024; Constaterende, dat: 1. Het college in de Stadsbegroting voorstelt om fors te bezuinigen op het sociaal domein, waaronder; Overwegende, dat:

Pagina 39

1. Deze bezuinigingen juist die Nijmegenaren treffen die hulp en ondersteuning het zwaarst nodig hebben; 2. Het risicoprofiel (weerstandsratio) op het weerstandsvermogen van Nijmegen in de periode 2025- 2028 niet lager komt dan de score van 1,6; 3. Een weerstandsratio van 1,0 tot 1,4 als voldoende wordt gezien; 4. Er hierdoor jaarlijks€ 5.029.821 ruimte zit in de saldireserve door minder te sparen; 5. Deze ruimte benut kan worden zonder dat het risicoprofiel van de gemeente in de periode 2025- 2028 lager wordt dan l, wat betekent dat er nog steeds voldoende gespaard wordt om onze risico's af te dekken; Besluit beslispunt 2 van de Stadsbegroting 2025 als volgt gewijzigd vast te stellen Met dien verstande dat de volgende bezuinigingen worden geschrapt: a. Stoppen met tippelzone b. Versoberen winteropvang c. Bezuinigingen basisinfrastructuur sociale basis-welzijn d. Bezuinigingen basisinfrastructuur sociale basis-gezondheid e. Bezuiniging ontmoetvoorzieningen f. Bezuiniging Mantelzorgcompliment g. Bezuiniging op onderdeel inclusie h. Bezuiniging op welzijnswerk i. Schrappen subsidies Onderwijsachterstandenbeleid j.

Aanpassingen inkomensregelingen en dit ten laste wordt gebracht van de ombuigingsoptie "Stoppen met toekennen rente aan saldireserve" 6 stemmen voor: Partij voor de Dieren, SP, GewoonNijmegen.Nu 32 stemmen tegen: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66, PvdA, VVD, CDA, ODV Amendement verworpen

Amendement Laat de doorstroom-motor draaien Indiener: Wendy Grutters (Stadspartij Nijmegen) De gemeenteraad van Nijmegen, in openbare vergadering bijeen op 13 november 2024, Constaterende dat: • De woningnood in Nijmegen hoog blijft, en doorstroming op de woningmarkt noodzakelijk is. • De inzet van verhuiscoaches sinds 2022 heeft geresulteerd in 320 gesprekken en 136 verhuizingen, wat de behoefte aan woonadvies voor ouderen en 55-plussers benadrukt. • De verwachte kosten voor de inzet van verhuiscoaches in de sociale huursector €39.000 per jaar bedragen. • Verhuiscoaches bijdragen aan de doorstroming en aan passend wonen voor ouderen, zoals beschreven in de Nijmeegse Woonzorgvisie 2025-2030. • Woningcorporaties en welzijnsorganisatie Sterker nauw samenwerken met verhuiscoaches. • Het college in de Stadsbegroting aangeeft geen structurele middelen vrij te maken voor doorstroming en cofinanciering van verhuiscoaches. Overwegende dat: • Doorstroom op de woningmarkt bestaande woningen beter benut en meer gezinswoningen beschikbaar maakt voor starters en jonge gezinnen. • Verhuiscoaches niet alleen hulpbehoevende ouderen ondersteunen, maar ook 55-plussers in eengezinswoningen stimuleren om door te stromen naar kleinere woningen, wat

Pagina 40

gezinswoningen vrijmaakt voor jonge gezinnen en starters en bijdraagt aan het verlichten van de woningkrapte in de gemeente. • Het wegvallen van gemeentelijke cofinanciering een sneeuwbaleffect kan veroorzaken waarbij niet alleen de verhuiscoaches verdwijnen, maar ook de samenwerking met welzijnsorganisatie Sterker en de woningcorporaties onder druk komt te staan. Dit verlies zou mogelijk ook een einde betekenen aan een effectief en breed gedragen doorstroominstrument voor sociale huur, middenhuur en betaalbare koop. • De Woonzorgvisie juist positief staat tegenover verhuiscoaches en doorstroombevordering, deze inzet te beëindigen of te stoppen met financiering, zoals voorgesteld is hiermee volledig in strijd. • Een beperkte herbestemming van het budget voor ambtelijke uitbreiding (€4 miljoen per jaar) ruimte biedt voor structurele cofinanciering van verhuiscoaches, waardoor deze waardevolle voorziening behouden blijft zonder extra druk op de begroting. • Daarom het besluit in de stadsbegroting 2025-2028 om geen structurele middelen meer te reserveren voor doorstroming en te stoppen met de cofinanciering van verhuiscoaches voor ouderen en 55-plussers, terug te draaien om de continuïteit van dit belangrijke doorstroominstrument te waarborgen.

Besluit: Beslispunt 2 uit de Stadsbegroting 2025-2028 vast te stellen met dien verstande dat de zinsnede op pagina 127wordt geschrapt: " [...] We reserveren géén structurele middelen voor doorstroming en stoppen daarom met het cofinancieren van verhuiscoaches voor ouderen. [...]" en dat de kosten voor het behoud van de verhuiscoaches worden gedekt uit de post in de Stadsbegroting 2025-2028 pagina 20: Versterking bedrijfsvoering en overhead primaire afdelingen van € 4 miljoen per jaar. 28 stemmen voor: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66, PvdA, SP 10 stemmen tegen: Partij voor de Dieren, VVD, CDA, GewoonNijmegen.Nu, ODV Amendement aanvaard

Amendement Houd het onderwijsachterstandenbeleid in stand Indiener: Marijke Synhaeve (D66) De gemeenteraad van Nijmegen, in openbare vergadering bijeen op 13 november 2024. Constaterende dat: • De afgelopen jaren de kansengelijkheid in Nederland is afgenomen1; • Er grote verschillen tussen wijken in Nijmegen zijn als het gaat om startniveau, leerlingpopulaties, onderwijsniveau en inkomen; • Het onderwijsachterstandenbeleid (OAB) momenteel ondersteuning biedt aan kinderen in achterstandssituaties en bijdraagt aan gelijke onderwijskansen, door subsidies voor initiatieven gericht op taalontwikkeling, vervolgonderwijs en kennisdeling; • Er in de concept stadsbegroting in 2025 €150.000 bezuinigd wordt en vanaf 2026 €300.000 per jaar bezuinigd zal worden op onderwijsachterstandenbeleid. • De voorgestelde bezuinigingen zullen leiden tot een afname van initiatieven, zoals taalondersteuning, waardoor de kansengelijkheid van kinderen en jongeren in Nijmegen afneemt. Overwegende dat: • Onderwijs het fundament vormt voor een inclusieve samenleving, waarin alle kinderen gelijke kansen krijgen om zich te ontwikkelen, ongeacht hun achtergrond; • Ongelijk investeren belangrijk is om de kansengelijkheid in Nijmegen te bevorderen;

Pagina 41

• Een structureel kansengelijkheidsbeleid niet alleen bijdraagt aan betere leerprestaties, maar ook aan integratie, sociale cohesie en toekomstperspectieven; • Dit gefinancierd kan worden door een onttrekking/ verlaging van de voorgestelde 4 mio. voor 'Versterking bedrijfsvoering en overhead primaire afdelingen' o In 2025 van € 150.000,o Vanaf 2026 van €300.00,-; Aan beslispunt 2 van het raadsvoorstel Begroting 2025-2028 toe te voegen "met dien verstande dat het voorstel om subsidies voor een deel van de activiteiten binnen het onderwijsachterstandenbeleid te schrappen (pdf pagina 130; Schrappen subsidie onderwijsachterstandenbeleid 150 300 300 300) wordt teruggedraaid en dit te dekken uit de voorgestelde €M4 voor 'Versterking bedrijfsvoering en overhead primaire afdelingen' (pdf pagina 26 tabel). 31 stemmen voor: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66, PvdA, Partij voor de Dieren, SP 7 stemmen tegen: VVD, CDA, GewoonNijmegen.Nu, ODV Amendement aanvaard

Amendement Bewegen is meer dan sporten Indiener: Marijke Synhaeve (D66) De gemeenteraad van Nijmegen, in openbare vergadering bijeen op 13 november 2024. Constaterende dat: -In het coalitieakkoord staat dat het "heel belangrijk [is] dat iedereen kan sporten en bewegen en dat we daar goede voorzieningen voor hebben in onze stad." -In de begroting 2024-2027 is de investeringsruimte voor deze ambitie 'Meer dan beheer' van €1,3miljoen komen te vervallen voor investeringen in spelen en sporten in de openbare ruimte. -Uit onderzoek' blijkt dat er op dit moment al een tekort is aan openbare sport-, speel- en ontmoetplekken. -Het aantal kinderen en jongeren dat aan de beweegnorm voldoet gedaald is. -In de toelichting van de bezuinigingsopties in het programma Sport van de stadsbegroting 2025-2028 staat: "Er is financiële ruimte in de exploitatie van de sportaccommodaties. Met het overgebleven budget kunnen wij onze exploitatie voldoende voortzetten." Overwegende dat: -Sporten en bewegen op eigen initiatief bij een sportveldje in de buurt net zo waardevol is als kunnen sporten bij een sportclub. -Om te stimuleren dat er meer wordt bewogen (en minder achter een beeldscherm zitten) je voldoende aanbod moet hebben.

-Zowel in het programma "Groen, gezond en in Beweging" alsmede het programma "Bewegen, ontmoeten, spelen en sporten" geïnvesteerd wordt in het stimuleren van bewegen bij kinderen en jongeren. Besluit: Aan beslispunt 2 van het raadsvoorstel Begroting 2025-2028 toe te voegen: "Met dien verstande dat de genoemde bezuinigingsoptie van € 100.000 op het programma Sport bij de paragraaf 'ombuigingsopties' (blz. 210 van de stadsbegroting) wordt toegevoegd in het programma Openbare ruimte, waarbij het college dit exploitatiebudget aanwendt voor het stimuleren van bewegen en de raad over de inzet en verdere uitwerking in investeringen en/of activiteiten uiterlijk in Q1 2025 informeert." Pagina 42

28 stemmen voor: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66, PvdA, GewoonNijmegen.Nu, ODV 10 stemmen tegen: Partij voor de Dieren, SP, VVD, CDA Amendement aanvaard

Amendement Verleden Beleefd verwezenlijkt! Indiener: Marijke Synhaeve (D66) De gemeenteraad van Nijmegen, in openbare vergadering bijeen op 13 november 2024. Constaterende dat: • Nijmegen de oudste stad van Nederland is, gekenmerkt door een rijke cultuurhistorie die het verhaal vertelt van onze stad en van onschatbare waarde is voor zowel de lokale gemeenschap als het nationale erfgoed; • Vorig jaar door de raad het raadsvoorstel Verleden Beleefd is vastgesteld met daarin ambitieuze doelen om de beleving van ons cultureel erfgoed te versterken en te bevorderen, wat essentieel is voor het behoud en de voortdurende relevantie van ons erfgoed. • De gemeenteraad op 19 juni 2024 een motie heeft aangenomen met de volgende beslispunten: 1. In de begroting eenmalig extra middelen vrij te maken voor Cultureel Erfgoed, zodat: a) De gestelde ambities in Verleden Beleefd gerealiseerd kunnen worden; b) Er een bijdrage geleverd wordt om de plannen van Het Gebroeders van Lymborchhuis voor hun jubileumjaar (2025) mogelijk te maken; c) Cultureel erfgoed beter zichtbaar gemaakt kan worden in de stad, door; -Bij de renovatie van het dak van de St. Stevenskerk, dit dak ook toegankelijk te maken voor bezoekers; -De spilfunctie van partners zoals St. Stevenskerk en het huis van de Nijmeegse Geschiedenis te versterken door bijvoorbeeld exposities, tentoonstellingen en optredens te stimuleren.

• Het college deze motie niet heeft uitgevoerd vanwege het ontbreken van een financiële dekking. Overwegende dat: • De gestelde ambities van Verleden Beleefd gepaard gaan met specifieke investeringen; • De huidige financiële middelen niet toereikend zijn om de ambitieuze plannen daadwerkelijk te verwezenlijken; • Wij het nog steeds belangrijk vinden om eenmalig extra middelen vrij te maken voor Cultureel Erfgoed zodat de motie kan worden uitgevoerd. • Het versterken van het cultureel erfgoed van Nijmegen belangrijk is voor het verrijken van ons culturele aanbod en stimuleren van participatie, educatie en economische groei. • Dit gefinancierd kan worden met een éénmalige verhoging van de baten en lasten van het programma Cultureel erfgoed ter hoogte van €500.000,- te bekostigen uit: -onttrekking/ verlaging van € 200.000,-op de voorgestelde 4 mio. voor 'Versterking bedrijfsvoering en overhead primaire afdelingen'; -benutting van de ombuigingsoptie 'Efficiency dienstverlening ODRN' ter hoogte van € 200.000,-€100.000 euro inzet uit de reserve 1% regeling Beeldende kunst. • Dit niet ten koste gaat van de lopende uitvoering die ongemoeid blijft. Besluit: Pagina 43

Aan beslispunt 2 van het raadsvoorstel Begroting 2025-2028 toe te voegen: "met dien verstande dat een incidenteel bedrag van € 500.000 wordt toegevoegd aan het programma Cultuur en cultureel erfgoed, door toevoeging van de baten en lasten onder S.S. van de tabel en de tabel van financieel overzicht ambities onder nr. 25 én onder veranderingen in de begroting (beide op blz. 198 van de stadsbegroting 2025-2028) en dit te dekken door een: a. onttrekking/ verlaging van € 200.000,- op de voorgestelde 4 mio. voor 'Versterking bedrijfsvoering en overhead primaire afdelingen (tabel blz. 27 Stadsbegroting 2025-2028, die daardoor afneemt van 4 mio. naar 3,8 mio. bij bedrijfsvoering, 'personeelskosten'; b. benutting van de ombuigingsoptie 'Efficiency dienstverlening ODRN' ter hoogte van € 200.000,- (blz. 161 Stadsbegroting 2025-2028); c. De inzet en onttrekking van een bedrag van € 100.000,- uit de reserve 1% regeling Beeldende kunst (blz. 295 van de begroting 2025-2028). Rosalie Thomassen (Stadspartij Nijmegen) onthoudt zich van stemming 21 stemmen voor: GroenLinks, Stadspartij Nijmegen, D66 16 stemmen tegen: PvdA, Partij voor de Dieren, SP, VVD, CDA, GewoonNijmegen.Nu, ODV Amendement aanvaard

Amendement Van groei ván de stad naar ontwikkeling vóór de stad Indiener: Frank de Gram (Partij voor de Dieren) De gemeenteraad van Nijmegen, in vergadering bijeen op 13 november 2024, Constaterende dat: • Nijmegen al belangrijke stappen zet richting een circulaire economie, onder andere door projecten voor afval preventie en circulair bouwen; • Lokale, kleinschalige circulaire initiatieven, zoals repair cafés, deel platformen en hergebruik-initiatieven, bijdragen aan de bewustwording en betrokkenheid van inwoners bij duurzaamheid; • Er momenteel een tekort is aan financiering voor nieuwe, lokaal gewortelde circulaire projecten die aansluiten bij een visie op post-groei, gericht op duurzame ontwikkeling in plaats van onbeperkte economische groei; • City-marketing een aanzienlijk deel van de budgetten binnen het programma "Economie en toerisme" in beslag neemt.

Overwegende dat: • Het ondersteunen van de lokale circulaire economie niet alleen de duurzame doelen van Nijmegen versterkt, maar ook de sociale cohesie en bewustwording over hergebruik en duurzame consumptie bevordert; • Post-groei als visie voor economische ontwikkeling de nadruk legt op welzijn, ecologische balans en lokale autonomie boven de groei van traditionele economische indicatoren; • Nijmegen een koploper kan worden in het ondersteunen van de lokale circulaire economie door een deel van de middel en van City-marketing te herbestemmen naar circulaire projecten en initiatieven inde stad. Besluit: Aan beslispunt 2 van het raadsvoorstel Stads begroting 2025-2028 toe te voegen: 'Met dien verstande dat er een jaarlijkse verschuiving van €150.000 plaatsvindt van het budget voor City-marketing binnen het programma "Economie en toerisme" naar een nieuw fonds "Lokale Circulaire Initiatieven". Dit fonds wordt specifiek ingezet voor: • Startsubsidies en stimuleringsregelingen voor kleinschalige, lokale circulaire initiatieven zoals repair cafés, deel platformen en circulaire werkplaatsen; Pagina 44

• Ondersteuning van educatieve en bewustwording projecten rond post-groei en duurzame economie, gericht op het betrekken van inwoners bij circulaire praktijken; • Het faciliteren van regionale kennisuitwisseling en samenwerking om de impact van circulaire hubs en lokale projecten te vergroten. En dit ten laste te leggen van de programmabegroting Economie en toerisme, post Citymarketing.