63 - Raadsstukken Definitieve keuze over de Nijmegenpas
Tekst van het document
Dat levert zeer waarschijnlijk een kostenbesparing op, maar de grootte daarvan is nog onbekend. Bovendien zal het efficiencyvoordeel afhangen van het aantal organisaties dat de eigen pas wil vervangen door een budget op de &pas.
Bredere toepassingen In het budgettenscenario kan de gemeente of een andere organisatie geoormerkt budget beschikbaar stellen op de rekening van een deelnemer, net als bij de DAR-pas. De DAR-pas werkt alleen bij de DAR, en hetzelfde is denkbaar in andere situaties, zoals huurtoeslag, zorgtoeslag, PGB, Leergeld en dergelijke. Als die budgetten gelabeld zijn, betekent dat dat bijvoorbeeld de huurtoeslag alleen gebruikt kan worden om de huur mee te betalen. Woningcorporaties krijgen op die manier een betalingsgarantie. Dit soort arrangementen is aantrekkelijk voor zorgverzekeraars, telecomproviders, energieleveranciers, woningcorporaties en dergelijke. Met leveranciers kunnen bovendien afspraken gemaakt worden over afhandeling van rekeningen. Bijvoorbeeld: als het saldo te laag is, wordt wel een deel van de huur overgemaakt. De leverancier van het systeem geeft aan dat dit soort leveranciers inderdaad geïnteresseerd is in dergelijke afspraken. Voor mensen met schulden kan het budgettenscenario een goede manier zijn om greep op hun uitgaven te krijgen. Toepassing in de schuldhulpverlening was overigens de oorspronkelijke doelstelling van de leverancier bij het ontwikkelen van een budgettensysteem. Het budgettensysteem sluit op dit punt goed aanbij de doelstelling uit het coalitieakkoord, waarin staat: “Wij hebben aandacht voor de schuldenproblematiek in huishoudens.
We werken preventief en
zorgen voor borging van de betaling van de vaste lasten. Hiermee voorkomen we kostbare bewindvoeringstrajecten en oplopende schulden.” Hoewel het systeem er niet specifiek voor ontwikkeld is, is het ook mogelijk toepassingen te realiseren die voordelen bieden voor lokale middenstanders. Doordat budgetten nauwkeurig met criteria afgebakend kunnen worden, kunnen winkeliers de &pas gebruiken als loyalty-pas. Dat kan bijvoorbeeld door een percentage van het aankoopbedrag als tegoed op de pas te storten, waarbij geldt dat het budget alleen in Nijmeegse winkels te besteden is, alleen in een bepaalde winkelstraat, op een bepaalde datum of volgens andere criteria.
Praktische en technische zaken Het systeem van het budgettenscenario werkt met alle normale betaalautomaten en geldautomaten. Het is dus niet nodig eerst een uitgebreid netwerk te bouwen voordat het platform voldoende omvang heeft om interessant te zijn. Het systeem is klaar om te werken met NFC-systemen en op termijn ook met betalingen via een smartphone. Koppeling met een reguliere OV-chipkaart is relatief eenvoudig: je kunt een gewone OV-kaart laden met daarvoor geoormerkt budget (en natuurlijk ook met ongeoormerkt geld) op de rekening. Omdat de pas werkt als een gewone bankpas, kan hij op termijn waarschijnlijk ook direct gebruikt worden om bij het OV in te checken. Binnen het OV wordt al enige tijd gewerkt aan de mogelijkheid om in- en uit te checken met een pinpas. In Rotterdam is hiermee in 2015 een succesvolle proef uitgevoerd. De uitvoering van het budgettenscenario valt onder financiële dienstverlening. De leverancier voldoet aan alle wettelijke vereisten om een pilot in Nijmegen te kunnen doen en de diensten te kunnen leveren.
Planning, tijdspad, kosten De leverancier van het budgettenscenario heeft in verschillende gemeenten pilots in voorbereiding, onder meer in Hilversum, Tiel en Culemborg. Nijmegen kan meedoen aan zo’n pilot. De kosten daarvoor zullen waarschijnlijk zeer beperkt zijn, wellicht zelfs nihil. Bij verdere uitrol hanteert de leverancier een tarievenstructuur gebaseerd op het aantal gebruikers, kosten per pas en aanvullende dienstverlening, bijvoorbeeld voor het genereren van managementinformatie. Het is de verwachting dat ook bijvoorbeeld woningcorporaties, telecomproviders en energiebedrijven zullen willen meebetalen aan zo’n systeem: zij krijgen immers meer zekerheid over betalingen door het oormerken van budgetten. De eerste inschatting is dat de structurele kosten voor de gemeente Nijmegen tussen de 50.000 en 100.000 euro per jaar zullen liggen. Daar tegenover staan mogelijke besparingen in de schuldhulpverlening en de uitgifte van aparte passen voor bijvoorbeeld de DAR, de bibliotheek en zwembaden. Hoewel de precieze berekeningen nog gemaakt moeten worden, is mijn inschatting daarom dat de kosten en de baten van een budgettensysteem zeker tegen elkaar opwegen en dat de dekking daarom geen groot probleem hoeft te zijn.
Conclusie Het budgettenscenario biedt veel kansen en mogelijkheden voor het realiseren van een &pas die niet stigmatiserend werkt, haalbaar en betaalbaar is en bijdraagt aan de doelstellingen op het gebied van participatie en armoedebestrijding. Daarom verzoek ik de Raad dit scenario in overweging te nemen naast de scenario’s die het college presenteert.
Toelichting over de behandeling van: Brief inzake Stand van zaken &Pas Van:
College van B&W d.d. 8 maart 2016
Doel:
Opinievorming
Toelichting:
1. Brief Stand van zaken &Pas Middels deze brief informeert het college de raad over de stand van zaken omtrent de &Pas. Het streven was om voor januari 2016 een besluit genomen te hebben over de invoering van de &pas maar het college geeft via deze brief aan dat er tot op heden nog geen besluit is genomen over de invoering van deze pas. Het college geeft aan voornemens te zijn om de raad vóór de zomernota een definitief voorstel over de &Pas voor te leggen middels scenario’s waaruit een keuze gemaakt kan worden. 2. Reden van agendering Op verzoek van de fractie van D66 is de brief geagendeerd in de kamerronde en heeft de fractie daarvoor de volgende motivatie meegegeven. De fractie wil graag met de wethouder en de andere fracties van gedachten wisselen over de status van de &Pas. Het college heeft in oktober van het vorig jaar toegezegd om in december 2015 met een voortgangsrapportage te komen en laten weten vóór 1 januari 2016 een besluit te willen nemen. Inmiddels leven we in maart 2016. De brief die eerder deze maand uit het college kwam met betrekking tot de stand van zaken van de &Pas geeft nog steeds geen uitsluitsel over de toekomst van de &Pas. De brief spreekt enkel van “een zoektocht waarin ze enkele alternatieven is tegengekomen”. De fractie van D66 wil graag concreet van het college weten welke alternatieven dit zijn.
Daarnaast zijn wij benieuwd hoe de andere fracties dit hernieuwde uitstel beoordelen en wat dit volgens hen voor de toekomst van de &Pas betekent.
Naam steller: E-mail steller: Bijlagen:
Lucile Braam l.braam@nijmegen.nl
Tel. steller:
024 – 329 95 22
1. Brief inzake ‘Stand van zaken &Pas’ d.d. 1 maart 2016 Achtergrondinformatie 1. Brief inzake ‘Strategie voor de invoering van de &Pas’ d.d. 20 oktober 2015
Maatschappelijke Ontwikkeling
Ingekomen stuk D3 (PA 30 maart 2016)
Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 323 59 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl
Aan de gemeenteraad van Nijmegen
Postbus 9105 6500 HG Nijmegen
Datum
8 maart 2016 Onderwerp
Stand van zaken &pas
Ons kenmerk
Contactpersoon
MO00/16.0000775
Lucile Braam
Datum uw brief
Doorkiesnummer
(024) 3299522
Geachte leden van de Raad, Eind oktober 2015 hebben we u voor de laatste keer geïnformeerd over de &pas. In die brief hebben we u op de hoogte gebracht van enkele wijzigingen in het concept &pas én over de toen te zetten vervolgstappen. We hebben u indertijd toegezegd u hierover eind december 2015 te informeren. Helaas moeten we u via deze brief melden dat we nog niet een definitief besluit over de invoering van de &pas hebben kunnen nemen. Ons streven was om voor 1 januari 2016 als college een definitief besluit te nemen over of een verantwoorde invoering mogelijk is en zo ja, hoe dat gerealiseerd kan worden. We hebben nog geen definitief besluit genomen. Onze ambitie uit het coalitieakkoord staat nog steeds. In het afgelopen jaar hebben we een intensieve zoektocht doorlopen om een pas te ontwikkelen. Er zijn werkbezoeken bij andere gemeenten afgelegd waar ervaring is opgedaan met een pas. Er zijn ondernemers en instellingen gepolst over hun bereidheid deel te nemen. We hebben ons gebogen over marketing- en communicatiestrategieën die we via de pas kunnen benutten. Om dit tastbaar te maken zijn dummy’s ontworpen van de pas en een boekje met (voorbeeld) kortingen. De zoektocht heeft ertoe geleid dat we op vele punten enthousiast zijn over de mogelijkheden een dergelijke pas uit te nutten.
Maar de zoektocht heeft ook geleid tot het inzicht dat een pas gepaard gaat met structurele kosten, die nu eenmaal niet voorzien zijn en waar geen dekking voor is.
www.nijmegen.nl
BRF proces pas
Gemeente Nijmegen Maatschappelijke Ontwikkeling
Vervolgvel
1
In de zoektocht zijn we ook enkele andere initiatieven tegengekomen, die we nog nader willen onderzoeken en aan u willen voorleggen. Ons voornemen is om u voor de zomernota een definitief voorstel over de &pas voor te leggen. We zullen dit doen aan de hand van een aantal scenario’s waaruit u kunt kiezen.
Hoogachtend, college van Burgemeester en Wethouders van Nijmegen, De Burgemeester,
De Gemeentesecretaris a.i.,
drs. H.M.F. Bruls
drs. R. Wever
www.nijmegen.nl
BRF proces pas
Maatschappelijke Ontwikkeling
Ingekomen stuk D6 (PA 11 november 2015)
Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 323 59 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl
Aan de gemeenteraad van Nijmegen
Postbus 9105 6500 HG Nijmegen
Datum
Ons kenmerk
Contactpersoon
20 oktober 2015
MO00/15.0010426
Lucile Braam
Onderwerp
Datum uw brief
Doorkiesnummer
Strategie voor de invoering van de &Pas
(024) 3299522
Geachte leden van de Raad, Op 24 juni 2015 heeft u het scenario voor een stadspas (hierna: &Pas) vastgesteld. U heeft toen gekozen voor het scenario voor een stadsbrede pas met groeipotentie. Kenmerkend aan dit scenario, naast de stadsbrede insteek en de groeipotentie, was de koppeling met de OVchipkaart. In ons voorstel aan uw raad hebben we aangekondigd dat er na besluitvorming over het scenario een voorbereidende uitvoeringsfase volgt. Hiertoe is in augustus 2015 een marktconsultatie gehouden waarin een groot aantal vragen zijn gesteld aan zeven leveranciers cq marktpartijen die een rol zouden kunnen spelen bij de ontwikkeling, invoering en uitvoering van de &Pas. De informatie uit de marktconsultatie is de grondslag voor een invoeringsstrategie van de &Pas. Deze wijkt iets af van het eerder gekozen grove scenario. Daarover informeren we u in deze brief. Daarnaast organiseren we op 21 oktober 2015 tijdens de politieke avond een (technische) presentatie over de uitkomsten van de marktconsultatie.
Invoeringsstrategie &Pas Op basis van de consultatie van de markt hebben we nieuwe inzichten gekregen in de belemmeringen van een combinatie met OV-chip en &Pas. Deze belemmeringen ontstaan door de positie van de OV-chipkaartbeheerder, de verhoogde kosten van de combinatie en de (waarschijnlijke) meer beperkte toepassing van technieken op de pas. Met name door dat laatste is de aansluiting van een gecombineerde &Pas op de infrastructuur van potentiele participanten ongewis. Deze belemmeringen wegen zwaarder dan het gemeende voordeel van het bereiken van een grote potentiele groep pashouders. We kiezen daarom voor een nieuwe invoeringsstrategie die afwijkt van het eerdere scenario op de volgende punten: - De invoering vindt plaats in 2016; we streven niet (langer) naar een invoeringsdatum op 1 januari 2016. - We laten de koppeling met de OV-chipkaart los.
www.nijmegen.nl
BRF invoeringsstrategie &PasBRF invoeringsstrategie Pas
Gemeente Nijmegen Maatschappelijke Ontwikkeling
Vervolgvel
1
-
We bouwen in het vervolgproces een nader moment in om de gekozen strategie te heroverwegen dan wel bij te stellen.
Inhoudelijk De koppeling met de OV-chipkaart wordt losgelaten. De &Pas krijgt het uiterlijk dat de gemeente kiest. Door de ontkoppeling komt de groeipotentie tot uitdrukking in met name het aantal 1 participanten . De &Pas wordt toegerust met verschillende technieken (zoals barcode, magneetstrip, gewone chip) waardoor de aansluiting op de infrastructuur van de participanten zo eenvoudig mogelijk te realiseren is. Kortingen, aanbiedingen en minimaregelingen, maar ook vervoersproducten worden/kunnen via de &Pas worden aangeboden en (digitaal) verrekend worden. Door techniek op deze pas kunnen doelgroepen worden geïdentificeerd. Proces Het traject naar invoering van een &Pas omvat veel gebieden en daarmee samenhangend ook enkele risico’s. In dit stadium voorzien we als toprisico’s: 1. de kosten en de dekking van de kosten 2. de bereidheid van potentiele pashouders én participanten om zich aan te sluiten bij de &Pas; 3. de werking en uitwerking van het gehele mechanisme om de &Pas uit te voeren. In de gekozen invoeringsstrategie bouwen we daarom nog één tussenstap in alvorens een definitief besluit te nemen om de door ons gewenste &Pas te realiseren. Ons streven is hierover voor 1 januari 2016 een besluit over te nemen. We kiezen voor een kwalitatieve invoering van de &Pas. Kwalitatief wat betreft het proces: we nemen voldoende tijd om de invoering voor te bereiden.
We gaan uit van een latere invoering (schatting: najaar 2016). Het beschikken over ‘tijd’ wordt van groot belang geacht om het fundament van de &Pas goed neer te zetten. Maar ook kwalitatief wat betreft mogelijkheden om (infrastructureel) participanten aan te laten sluiten. En kwalitatief wat betreft de uitwerking: we geven voorrang aan de (veronderstelde) groeipotentie van participanten, boven de (veronderstelde) omvang van pashouders bij koppeling met de OVchipkaart. In het eerdere scenario gingen we ervan uit dat het ouderenvervoer en de overgangsregeling voor het Wmo-vervoer per 1 januari 2016 via de &Pas aangeboden zouden worden. Nu is gebleken dat dit niet realiseerbaar is, zullen deze vormen van vervoer per 1 januari 2016 via de ‘oude’ weg worden aangeboden. Dit levert voor deze onderdelen geen extra knelpunten op.
1
Met participanten wordt bedoeld: profit organisaties (commerciële organisaties) of non-profit organisaties (instellingen) met een aanbod dat aantrekkelijk is voor de &Pas
www.nijmegen.nl
BRF invoeringsstrategie &PasBRF invoeringsstrategie Pas
Gemeente Nijmegen Maatschappelijke Ontwikkeling
Vervolgvel
2
Vervolgstap De nu volgende periode tot half december verdiepen we op een aantal punten die randvoorwaardelijk zijn. Punten die het betreft zijn: Formuleren van beheersmaatregelen en risicohouders bij de toprisico’s. In een eerste risicoanalysesessie is een aantal toprisico’s benoemd die zich op de volgende terreinen bewegen: 1. de bereidheid en animo onder participanten en pashouders deel te nemen, 2. het inkoopproces, 3. de borging van persoonsgegevens en 4. financiën. Kostenvalidatie en vinden van (structurele) dekking. De eerste kostenprognose willen we vergelijken met de kosten van passen in de praktijk. We gaan bij twee gemeenten hun ervaringscijfers met toelichting opvragen. Zo nodig wordt een prijsindicatie gevraagd aan enkele leveranciers. Overige benodigde uitspraken cq –keuzes. - bepalen propositie waarmee de &Pas succesvol de markt op kan gaan: welk aanbod cq welke regelingen eerst via de &Pas, aantal en welke participanten, welke pashouders.
- systematiek rondom betalen bij participanten en de verwerking daarvan, - kooppas principes (welke pashouders betalen welke prijs), - kaderstelling voor kortingen en deelname participanten, - welke taken zelf doen (intern) en welke uitbesteden, - welk dienstverleningsconcept (pas op aanvraag, papier naast digitaal), - grenzen met betrekking tot voorkomen misbruik, - duidelijkheid over rechtmatig en doelmatig gebruik persoonsgegevens, - definitieve naam cq ontwerp van de pas. - inkoopstrategie In de vervolgstap moet dus op een aantal randvoorwaarden verdiept worden. Intentie is om dit in een relatief korte doorlooptijd te doen. Daartoe zetten we verschillende werkvormen in, zoals focussessies en de werkbezoeken bij voorbeeldgemeenten. In samenhang hiermee én met de privacy van persoonsgegevens wordt tevens eraan gedacht vóór de aanbesteding het mechanisme van de &Pas te doorgronden. Het resultaat van de tussenstap is een plan van aanpak met: a. een inhoudelijk fundament voor de verdere invoering. b. een kostenraming met dekkingsvoorstel en c. een planning voor verdere invoering.
www.nijmegen.nl
BRF invoeringsstrategie &PasBRF invoeringsstrategie Pas
Gemeente Nijmegen Maatschappelijke Ontwikkeling
Vervolgvel
3
In de gekozen invoeringsstrategie bouwen we deze tussenstap in alvorens een definitief besluit te nemen om de door ons gewenste &Pas te realiseren. De tussenstap gaat duidelijk maken of een verantwoorde invoering mogelijk is en zo ja, hoe dat gerealiseerd kan worden. Ons streven is hierover voor 1 januari 2016 een besluit te nemen.
Hoogachtend, college van Burgemeester en Wethouders van Nijmegen, De Burgemeester,
De Gemeentesecretaris,
drs. H.M.F. Bruls
drs. B. van der Ploeg
www.nijmegen.nl
BRF invoeringsstrategie &PasBRF invoeringsstrategie Pas
Voorstel aan de Raad
Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel
24 juni 2015
/ 83/2015
Onderwerp
Vaststellen scenario voor de &Pas Programma
Inkomen & Armoedebestrijding Portefeuillehouder
T. Tankir Voorstel van het College van Burgemeester en Wethouders d.d.
26 mei 2015 Samenvatting
In het coalitieakkoord is afgesproken onderzoek te doen naar één integrale regeling om de deelname aan activiteiten te vergroten. Nijmegen heeft de ambitie uitgesproken een stadsbrede pas te willen die voor alle inwoners aantrekkelijk is, maar waarop ‘onzichtbaar’ extra regelingen en aanbiedingen voor bepaalde doelgroepen kunnen worden aangeboden. Dit voorkomt stigmatisering en het bevordert de samenwerkingsmogelijkheden met ondernemers. Gezien de afbreukrisico’s die gepaard gaan met het teveel faciliteiten in één keer op de pas zetten, zijn diverse groeiscenario’s uitgewerkt. In dit voorstel leggen we aan uw raad voor één van deze scenario’s vast te stellen. Dit stelt ons in staat de komen jaren op gestage wijze de mogelijkheden van de &Pas (spreek uit als n-pas) verder uit te breiden waardoor steeds meer participanten en andere gemeenten zich kunnen aansluiten. Tot slot kan de &Pas op langere termijn ook aantrekkelijk worden gemaakt voor toeristen Voorstel om te besluiten
1.
Bij de invoering van de &Pas het scenario 2, met groeipotentie naar scenario 3, te volgen.
Opgesteld door, telefoonnummer, e-mail
Lucile Braam, 9522, l.braam@nijmegen.nl RVS &Pas mei 2015
Voorstel aan de Raad
Aan de Raad van de gemeente Nijmegen 1
Inleiding
Nijmegen wil een moderne, sociale stad zijn met ruimte en kansen voor iedereen, waar burgers, instellingen, bedrijven en overheid samen werken aan een aanvaardbaar bestaan voor allen (zie: Stadsvisie 2020). Om deze ambitie te realiseren is in het coalitieakkoord afgesproken ‘de mogelijkheden te onderzoeken naar één integrale regeling voor minima ten behoeve van cultuur, mobiliteit/vervoer, sport en een dagje uit. Deze regeling wordt ondersteund vanuit verschillende betrokken programma’s en kan diverse vormen krijgen zoals een vouchersysteem, strippenkaart, webshop et cetera.’ (uit: coalitieakkoord 2014-2018 ‘Samen voor Nijmegen: sociaal, duurzaam en ondernemend’). In het vervolg van dit voorstel spreken we over de ‘&Pas’, uit te spreken als ‘n-pas’. Hier bedoelen we de Nijmegenpas c.q. de integrale regeling zoals omschreven in het coalitieakkoord mee. Bestuurlijke ambitie Wij hebben de ambitie uitgesproken een stadsbrede pas te willen, die voor zoveel mogelijk mensen aantrekkelijk is en waar zoveel mogelijk ondernemers, verenigingen en instellingen in participeren. Ook zou een aantal gemeentelijke regelingen (minimaregelingen, 65plus-vervoer en de WMO-vervoersregeling) op deze pas gezet moeten kunnen worden, zonder dat de doelgroepen op de pas herkenbaar zijn. Dit om stigmatisering te voorkomen. Een dergelijke pas is er - voor zover bekend - nog niet in Nederland.
Steden kiezen of voor een minimapas, of voor een stadsbrede pas zonder speciale doelgroepen identificatie. Succesfactoren Om de &Pas te laten slagen is een aantal kritische succesfactoren geformuleerd: - de pas moet goed gepositioneerd worden en niet stigmatiserend werken; - de schaalgrootte moet voldoende zijn in verband met de verhouding tot de kosten en de aantrekkelijkheid voor de participanten; - het aanvragen moet gemakkelijk gaan en passen moeten snel verstrekt kunnen worden; - het gebruik van de pas moet meetbaar gemaakt worden in verband met het resultaat en de aantrekkelijkheid voor de participerende ondernemers en instellingen; - informatie over aanbiedingen met de pas moet goed en breed gecommuniceerd worden; - het aanbod moet interessant genoeg zijn, er moeten elke maand nieuwe aanbiedingen beschikbaar worden gesteld. Om aan deze ambitie vorm te geven hebben we in de afgelopen periode een inventarisatie gedaan naar bestaande passen in andere steden, naar de mogelijkheden en draagvlak een pas in Nijmegen in te voeren en naar de wensen en behoeften van potentiële gebruikers en participanten van de pas. Deze inventarisatie fase is geëindigd in de formulering van een aantal scenario’s. We leggen nu aan uw raad voor één van deze scenario’s vast te stellen. Na besluitvorming hierover vindt de voorbereidende uitvoeringsfase plaats.
Het streven is om de &Pas per 2016 in te voeren.
RVS Pas mei 2015
Voorstel aan de Raad
Vervolgvel
2
Uitkomsten Inventarisatiefase In het afgelopen half jaar is geïnventariseerd welke stadspassen er in Nederland zijn. Ook zijn via een enquête de wensen van inwoners en ondernemers in Nijmegen ten aanzien van de &Pas geïnventariseerd en zijn er diverse gesprekken gevoerd met mogelijke participanten (ondernemers, verenigingen en instellingen die producten willen aanbieden via de &Pas). Tot slot zijn er mogelijke samenwerkingsverbanden met andere gemeenten in Gelderland onderzocht. Gezien het grote aantal betrokken programma’s is zowel intern als extern sprake van een uitgebreid en complex krachtenveld. Andere steden Uit de inventarisatie bij grote steden komen veel verschillende varianten van regelingen naar voren. Zo heeft Groningen een webshop, genaamd (www.stadjerpas.nl). De kortingen die de webshop biedt zijn alleen voor mensen met een minimuminkomen. Arnhem heeft de Gelrepas (www.gelrepas.nl), een eenvoudige pas met pasfoto die eveneens alleen kortingen biedt aan mensen met een minimuminkomen. Ook Amsterdam (www.stadspas.nl) en Utrecht (www.upas.nl) hebben een pas voor minima. In de inventarisatie die is gedaan, blijkt dat alleen Rotterdam een pas heeft voor alle inwoners (www.rotterdampas.nl). De Rotterdampas is een kooppas: minima betalen voor de pas € 5,- per jaar en mensen met hoger inkomen € 60,- per jaar. Met de Rotterdampas krijgen alle pashouders dezelfde kortingen.
Enquêtes in Nijmegen Om de belangstelling voor de &Pas te peilen zijn twee enquêtes in de stad gehouden door de afdeling Onderzoek & Statistiek. Eén enquête was gericht op de potentiële gebruikers van een pas en de andere enquête op potentiële ondernemers die via de pas kortingen zouden kunnen aanbieden. De beide enquêtes zijn als bijlagen toegevoegd. Uit de inwoners peiling bleek dat meer dan de helft van de inwoners veel interesse heeft in aanbiedingen van verschillende ondernemers en positief tegenover een pas staat. Alle onderscheiden groepen inwoners zijn geïnteresseerd in korting op het openbaar vervoer. Ook korting op theaterbezoek scoort hoog. Uit de ondernemerspeiling blijkt dat 45% van de ondernemers een pas belangrijk tot zeer belangrijk vindt. Het animo om lokale initiatieven te ondersteunen ligt daar iets boven met 55% (zeer) belangrijk en 35% van de ondernemers vindt het belangrijk om bij te dragen aan het ondersteunen van mensen met een laag inkomen.
RVS &Pas mei 2015
Voorstel aan de Raad
Vervolgvel
3 Scenario’s Op basis van de inventarisatie presenteren we drie (grove) scenario’s. De drie scenario’s nemen toe in mogelijkheden en complexiteit, aantal &Pashouders en aantal participanten.
Doelgroep
Scenario 1 eenvoudig en beperkt Minima in Nijmegen
Participanten
Verenigingen, organisaties en instellingen waar de gemeente een (subsidie)relatie mee heeft.
Techniek
Pas met foto.
Scenario 2 groeipotentie
Scenario 3 complex en breed
Alle inwoners van (het Alle inwoners van Rijk van) Nijmegen Gelderland Huidige en toekomstige Huidige en toekomstige OV-regelingen voor OV-regelingen voor doelgroepen. doelgroepen. Ondernemers, Ondernemers, verenigingen en verenigingen en organisaties die organisaties uit aanbiedingen willen Gelderland die doen aan &Pashouders. aanbiedingen willen doen aan &Pashouders. OV-chip, pasfoto plus OV-chip. Met barcode om een aantal uitgebreide toepassing groepen te identificeren. van de chip voor sparen, betalen en klantloyaliteitsystemen.
Scenario 1: eenvoudig en beperkt Kenmerkend voor dit scenario is dat de &Pas een eenvoudige pas met pasfoto is met beperkt bereik wat betreft de pashouders (namelijk alleen Nijmeegse minima) en participanten. In dit scenario is de &Pas een minimapas op basis waarvan participanten een korting bieden aan de pashouders. Het voordeel van dit scenario is de eenvoud: in vergelijking met de andere scenario’s zijn hier relatief minder kosten mee gemoeid en de &Pas kent weinig tot geen (technische) afbreukrisico’s. Nadelen van dit scenario zijn dat de &Pas stigmatiserend is, onaantrekkelijk voor ondernemers en weinig doorgroeimogelijkheden kent. Er zal onder ondernemers naar verwachting (en op basis van de ondernemerspeiling) weinig animo zijn om kortingen en aanbiedingen voor de pashouders te doen. Scenario 2: groeipotentie Kenmerkend voor dit scenario is dat de &Pas groeipotentie heeft. Deze groeipotentie komt tot uitdrukking in het aantal potentiële pashouders en participanten. Dit wordt gerealiseerd door de &Pas via de OV-chipkaart aan te bieden. De &Pas (c.q. de OV-chipkaart) krijgt het uiterlijk dat de gemeente kiest. De &Pas is een OV-chipkaart én een kortingspas. Via de pasfoto kan de pashouder zich identificeren en kunnen ondernemers kortingen aanbieden aan
RVS &Pas mei 2015
Voorstel aan de Raad
Vervolgvel
4
pashouders. Op deze pas wordt een barcode geplaatst waardoor doelgroepen kunnen worden geïdentificeerd, bijvoorbeeld voor de regelingen van het kinderfonds. Voordeel van dit scenario is dat er gebruik wordt gemaakt van de bestaande techniek van de OV-chipkaart, hierdoor worden de technische afbreukrisico’s beperkt. Een ander voordeel is dat de gemeentelijke OV-regelingen één plek krijgen. Ook is door de combinatie &Pas en OVchipkaart direct een potentiële grote groep mensen een &Pashouder. Ook kunnen de ondernemers vanaf de start participeren en voordeel halen uit de gezamenlijke marketing en communicatie middelen die worden ingezet. Omdat de &Pas voor iedereen is, is hiermee de aantrekkelijkheid voor ondernemers vergroot. Nadeel: de mogelijkheden van de chip worden (nog) niet volledig benut en hierdoor kunnen er nog geen spaar-, betaal- en klantloyaliteitsystemen op die aantrekkelijk zijn voor ondernemers. Scenario 3: complex en breed Kenmerkend voor dit scenario is dat de technische mogelijkheden van de &Pas ten volle worden benut. De chip wordt slim ingezet voor en door ondernemers. Het aantal potentiele pashouders en participanten zijn groot. Dit komt enerzijds door de ambitie buiten de regio de pas aan te bieden, anderzijds doordat de pas aan toeristen aangeboden kan worden.
Voordeel: de pas is meteen aantrekkelijk voor veel ondernemers vanwege de diverse digitale mogelijkheden en ditzelfde geldt voor de pashouders. Nadeel: de pas moet geheel nieuw ontwikkeld worden omdat een dergelijke stadspas nog niet bestaat. Dit brengt een groot technisch afbreukrisico met zich mee. Keuze We kiezen voor scenario 2. In dit scenario ligt de focus op alle inwoners van (het Rijk van) Nijmegen en fungeert de &Pas als een OV-chipkaart én een kortingspas. Daarbij kunnen verschillende doelgroepen met deze &Pas door de opgeplakte barcode onzichtbaar geïdentificeerd worden waardoor de mogelijkheid bestaat bepaalde (minima)regelingen op de pas te zetten. Dit is ook het scenario met een duidelijke groeipotentie. Binnen één tot twee jaar na invoering kan scenario 2 namelijk worden doorontwikkeld naar scenario 3. De snelheid van deze doorontwikkeling hangt af van de technische ontwikkelingen en de behoeften van betrokkenen. De verwachting is dat zowel de OV chipkaart als andere betaal- en spaarmogelijkheden zich in rap tempo uit zullen breiden. Ook de ontwikkeling in scan apparaten (die ondernemers nodig hebben om de chip op de pas te scannen) gaat door. In het vervolg van dit voorstel hebben we dit scenario nader uitgewerkt en lichten we onze keuze nader toe.
1.1 Wettelijk kader of beleidskader
Er is geen wettelijk kader en geen lokaal beleidskader voor de invoering en uitvoering van een pas in Nijmegen.
RVS &Pas mei 2015
Voorstel aan de Raad
Vervolgvel
5
1.2 Relatie met programma
Het programma Inkomen & Armoedebestrijding werkt in dit kader nauw samen met de programma’s Economie & Werk, Zorg & Welzijn, Mobiliteit en Cultuur. 2
Doelstelling
Het doel van dit raadsvoorstel is een besluit te nemen over het te volgen scenario voor de invoering van de &Pas. De &Pas staat voor samen. Samen met bewoners, bezoekers en ondernemers. Samen met andere steden en dorpen. En samen met elkaar dingen doen en dingen leren. De &Pas staat ook voor meedoen. Meedoen in de maatschappij. Met sporten, culturele uitjes en ontspannen. Ook als dat lastiger is door het inkomen, de fysieke mobiliteit of wat dan ook. De &Pas staat voor inclusiviteit. We zijn een warme, gulle stad die van en voor iedereen is. 3
Argumenten
Op basis van de voor- en nadelen uit de verschillende scenario’s zijn we tot de conclusie gekomen dat op dit moment een keuze voor scenario 2 voor de hand ligt. Deze keuze sluit aan bij de ambitie een stadsbrede pas te willen die niet stigmatiserend werkt en bij de ambitie om (op termijn) met zoveel mogelijk participanten en andere steden in de provincie samen te werken. Technische afbreukrisico’s verkleinen Argumentatie voor het starten met scenario 2 ligt met name in de vermindering van een aantal risico’s zonder de ambitie die we hebben om te komen tot één regeling cq pas uit het oog te verliezen. Bij de start kan gebruik gemaakt worden van bestaande technologie, en hoeft niet door de gemeente opdracht worden gegeven voor het ontwerp van een nieuwe pas met verschillende technologische mogelijkheden. Zie verder de voor- en nadelen per scenario in de inleiding. Potentiële groep &Pashouders Een groot voordeel van het gebruik van de OV-chipkaart voor de uitvoering van de &Pas is, naast de technologie en de vermindering van risico’s, dat er bij aanvang van de &Pas al direct een grote groep potentiële &Pashouders is. Deze wordt gevormd door ouderen die nu al gebruik maken van de gemeentelijke regeling voor openbaar vervoer en wordt aangevuld met de nieuwe deelnemers aan de tijdelijke gemeentelijke regeling voor het WMO-vervoer.
Hoe zit dat in elkaar? Sinds 2007 mogen de Nijmeegse 65-plussers in de daluren gratis of goedkoop met het openbaar busvervoer reizen. Vanaf 2016 gaat de eigen bijdrage hiervoor van € 22,50 naar € 10,- per jaar. Dit is een afspraak uit ons coalitieakkoord. Momenteel maken 11.000 tot 11.500 ouderen gebruik van deze OV-regeling. De verwachting is dat vanaf 2016 dit aantal oploopt naar 12.500 mensen. Deze mensen behoren tot de potentiële &Pashouders. Daarnaast wordt de potentiële groep &Pashouders uitgebreid door de tijdelijke overgangsregeling in het kader van de WMO. Naar verwachting gaat het om circa 300 mensen.
RVS &Pas mei 2015
Voorstel aan de Raad
Vervolgvel
6
Tot slot bestaat de potentiële groep &Pashouders, die ook eenvoudig en redelijk direct te benaderen zijn uit huishoudens met een minimuminkomen. Deze groep bestaat uit potentieel zo’n 10.000 huishoudens. Bij de bovenstaande aantallen van potentiële &Pashouders hebben we overigens geen rekening kunnen houden met de overlap in de groepen. Dit komt doordat de huidige regelingen alle via de eigen programma’s en systemen worden aangeboden. Door te streven naar een integrale aanbieding van regelingen via de &Pas krijgen we direct zicht op de overlap tussen de groepen. Aantrekkelijk voor participanten Door te kiezen voor scenario 2 kunnen participanten meteen mee profiteren van de lancering en de bijbehorende marketing rondom de &Pas. Ze kunnen als ze dat willen voor speciale doelgroepen extra kortingen geven in het kader van maatschappelijk ondernemen. In de groeifase naar scenario 3 wordt gewerkt aan spaar- en klantloyaliteitsystemen. Ook kunnen dan efficiënte betaalmogelijkheden op de &Pas worden ontwikkeld. 4
Risico’s
De technische ontwikkelingen gaan snel. Het kan zijn dat over een aantal jaar de kaarten (deels) zijn vervangen door apps, door andere faciliteiten op smartphones of door een contactloze bankpas. Dat maakt investeren in plastic kaarten, die misschien slechts een beperkte houdbaarheidsduur hebben, een risico. Waarschijnlijker is dat gedurende een bepaalde periode verschillende systemen naast elkaar bestaan, en dat de plastic kaart geleidelijk over gaat in een ander systeem. Als de gemeentelijke OV regelingen WMO en 65+ per 1 januari 2016 mee moeten worden genomen op de &Pas, moet de uitvoering van de &Pas uiterlijk 1 oktober 2015 gereed zijn. Dit is zeer kort dag, terwijl we afhankelijk zijn van derde partijen om dit te realiseren. Er bestaat dan ook een risico dat we de deadline van 1 oktober niet realiseren. Het gevolg is dan dat we de &Pas aan de WMO-doelgroep en/of ouderen in de loop van 2016 verstrekken. Voor deze potentiële pashouders betekent dit dan een extra actie om de &Pas later in 2016 op te halen. 5
Financiën
In het coalitieakkoord is € 0,5 miljoen in 2015 beschikbaar gesteld om de &Pas te ontwikkelen. In het Aanvalsplan Armoede en Schulden hebben we uw Raad gemeld dat we niet het volledige bedrag van € 0,5 miljoen nodig hebben voor de ontwikkeling van de &Pas, maar wel inschatten dat we structureel middelen nodig hebben om de pas vorm te geven. Daarom hebben we in het Aanvalsplan de middelen ten behoeve van de ontwikkeling van de &Pas en de middelen voor schuldhulpverlening en armoedebestrijding bij elkaar gebracht, zodat we beide ambities ook daadwerkelijk kunnen uitvoeren. De omvang van de structurele middelen voor de uitvoering van de &Pas kunnen we in dit stadium nog niet hard maken. Dit zal in de volgende fase van het project (de voorbereidingsfase) duidelijk moeten worden. Ons uitgangspunt hierbij is wél dat de uitvoeringskosten in principe gedekt moeten worden door de reguliere budgetten.
RVS &Pas mei 2015
Voorstel aan de Raad
Vervolgvel
7
Om nog in 2015 te kunnen starten met de &Pas houden we rekening met maximaal € 0,2 miljoen kosten voor voorbereidende werkzaamheden. Het gaat hierom de kosten voor een projectleider, marketing en communicatieactiviteiten en overige organisatiekosten. We zullen u over de begroting en uitgaven in de voorbereidende fase in een informatiebrief na het zomerreces nader informeren. Tevens verwachten we u dan ook meer informatie te kunnen geven over de structurele inbedding en kosten van de &Pas in onze organisatie. Zo kunnen we in dit stadium nog niet zeggen wat de uitvoeringskosten zijn van de &Pas. Denk hierbij aan de (structurele) organisatorische kosten rondom de &Pas. Hieronder volgt een aantal financiële aspecten die nu wel al bekend zijn dan wel nader onderzocht moeten worden in de vervolgfase. Kosten fysieke pas De &Pas zelf kost naar verwachting € 10,- per pas. Dit is € 7,50 voor de OV-chipkaart en ongeveer € 2,50 voor de aanpassing naar een &Pas. Daarnaast is niet uit te sluiten dat er nog kosten bijkomen voor de opplakbare barcode. Dit is noodzakelijk voor de ontsluiting van minimaregelingen. We willen graag bij de start een grote groep &Pashouders. Om dit te bewerkstelligen willen we in het eerste jaar de &Pas aan alle aanvragers goedkoper aanbieden. De kosten hiervoor dekken we uit het ontwikkelingsbudget voor de &Pas.
Op de langere termijn willen we de kostprijs in rekening brengen bij de &Pashouders. Reguliere budgetten De kosten die samenhangen met de abonnementen voor busvervoer (voor WMO en 65plussers) en minimaregelingen worden gedekt uit de reguliere budgetten. Voor 65-plus vervoer is hiervoor vanaf 2016 € 660.000 beschikbaar, de ingeschatte kosten van een overgangsregeling OV-abonnement WMO is € 175.000 voor het Kinderfonds is € 750.000 beschikbaar.
6
Participatie en Communicatie
Marketing en communicatie zijn belangrijk bij de &Pas. Het is één van de redenen voor ondernemers om mee te doen. Het geeft hen een extra kanaal om te communiceren over hun producten en aanbiedingen. Ook dient er veel afgestemd te worden, door de grote hoeveelheid betrokkenen. Bij de start van het project heeft de communicatie vooral een campagneachtig karakter en moeten er gebruikers en participanten worden geworven. Ook moet hard aan de naamsbekendheid worden gewerkt. Gezien de capaciteit en de competenties die hiervoor nodig zijn, wordt een extern bureau ingehuurd. Dit zal betaald worden uit het ontwikkelingsbudget. Als de &Pas eenmaal goed is gepositioneerd en de diverse middelen zijn gemaakt, kan de lopende communicatie door de structurele organisatie worden opgepakt. Of hiervoor extra capaciteit nodig is, zal worden bepaald in de uitvoeringsfase.
RVS &Pas mei 2015
Voorstel aan de Raad
Vervolgvel
8
7
Uitvoering en evaluatie
Na besluitvorming over de scenariokeuze gaat de volgende fase in, deze noemen we de voorbereidende uitvoeringsfase. Er zijn nog tal van aspecten die in het gekozen scenario nadere uitwerking nodig hebben alvorens tot de daadwerkelijke uitvoering over te gaan. We zullen moeten koersen op afronding van de voorbereiding per 1 oktober 2015. Dit betekent dat in relatief korte tijd de voorbereiding afgerond moet worden. We zullen daarom een projectleider voor de voorbereiding en uitvoering van de &Pas aanstellen. Projectleden zullen zoveel mogelijk bestaan uit medewerkers van de bestaande en deelnemende programma’s. Maar om de start werkelijk te maken en de &Pas goed in de markt te zetten, zullen we uit het ontwikkelingsbudget ook geld vrijmaken voor extra organisatiekracht. Tijdens de voorbereidingsfase van de &Pas wordt intensief samen gewerkt met externe partijen: de OV-chipkaart, een mobiliteitspartner en een marketing- en communicatiebureau. De laatste twee dienen nog vastgesteld te worden. Ook wordt actief acquisitie gepleegd bij de toekomstige participanten, waaronder ondernemers, culturele instellingen en sportverenigingen. Diverse kritische succesfactoren hebben te maken met schaalgrootte. Het is de ambitie om in de toekomst met zoveel mogelijk steden en dorpen samen te werken in de provincie Gelderland.
Samenwerking binnen het Rijk van Nijmegen levert wellicht meer gebruikers op, maar niet veel meer participanten. Samenwerking met een andere grote stad doet dat wel. Er is op bestuurlijk niveau een aantal gesprekken gevoerd in de provincie. Met zowel Arnhem als Apeldoorn is over samenwerking met betrekking tot de &Pas gesproken. Voorlopige conclusie is dat beide steden hiervoor wellicht in de toekomst open staan, maar dat het voor hen geen prioriteit heeft op dit moment. Als Nijmegen een succesvolle start maakt, kunnen zij altijd nog in een later stadium aanhaken. Mocht de provincie participeren en meefinancieren, dan verhoogt dit aantrekkelijkheid voor beide steden om mee te doen. Om de &Pas op de lange termijn ook aantrekkelijk te maken voor toeristen wordt samengewerkt met het regionaal bureau voor toerisme Arnhem Nijmegen. College van Burgemeester en Wethouders van Nijmegen, De Burgemeester,
De Gemeentesecretaris,
drs. H.M.F. Bruls
drs. B. van der Ploeg
Bijlage(n): 1. Peiling stadspas. Hoe denken inwoners over de stadspas? 2. Peiling stadspas. Hoe denken ondernemers in de horeca en detailhandel over de stadspas?
RVS &Pas mei 2015
18 Agendapunt
Raadsbesluit Politieke Avond 10 juni 2015
15.
Raadsvoorstel Vaststellen scenario’s voor de &pas (Nijmegen-Pas) (83/2015)
Raadsvoorstel d.d. 26 mei 2015 1. Bij de invoering van de &Pas het scenario 2, met groeipotentie naar scenario 3, te volgen.
Het voorstel wordt geagendeerd als debatstuk op 24 juni.
15 Agendapunt
Raadsbesluit Politieke Avond 24 juni 2015
10.
Raadsvoorstel Vaststellen scenario’s voor de &pas (Nijmegen-Pas) (83/2015)
Raadsvoorstel d.d. 26 mei 2015 1. Bij de invoering van de &Pas het scenario 2, met groeipotentie naar scenario 3, te volgen.
Amendement Liberaal Nijmegen: “Nijmegen cashless hoofdstad van Europa” e
1 indiener: P. Eigenhuijsen De gemeenteraad van Nijmegen, in openbare vergadering bijeen op 24 juni 2015 Overwegende: -
De pas niet stigmatiserend moet worden Dat alleen gaat werken als ook mensen de pas gaan gebruiken cq aanschaffen die niet binnen de gestelde doelgroepen vallen Er inmiddels veel "gemeentelijke" pasjes in onze portemonnee zitten voor bijv de DAR, de bibliotheek of de sportfondsenbaden Er samenwerking te zoeken valt met instellingen in de stad en zo een bezuiniging gerealiseerd kan worden Het voorkeur scenario van het college niet getuigt van enige ambitie. De &pas uit scenario 2 zeer waarschijnlijk door de techniek op korte termijn wordt ingehaald. Scenario 3 pas wordt ingeschakeld bij gebleken succes van scenario 2 Het zeer onwaarschijnlijk is dat ondernemers mee willen doen aan scenario 2 waardoor het succes achterwege zal blijven Als de ondernemers niet mee doen met de pas het denkbaar is dat de pas buiten de gestelde doelgroepen niet gebruikt gaat worden Het investeren in een dergelijke pas dan weggegooid geld is
Constaterende dat: - Wil je de pas een succes laten worden het van het grootste belang is dat de Nijmegenaren en de ondernemers deze pas omarmen. - De pas zal worden omarmd als je hem in de stad of regio breed kunt gebruiken. -Je ondernemers warm krijgt voor het accepteren van zo'n pas als het ook voor hen voordelen biedt - Het voor toeristen een aanvulling zou zijn om ook gebruik te kunnen maken van een voordeel pas - Je met een breed gedragen pas echt iets toevoegt voor de Nijmegenaar, de ondernemers en de toeristen
Besluit: Om het beslispunt als volgt te wijzigen: 1. Beslispunt 1 van het raadsvoorstel "Vaststellen scenario voor de &Pas" in zijn geheel te vervangen door het volgende beslispunt: "Te kiezen voor scenario 3 met als toevoeging dat de pas gebruikt kan gaan worden voor cashless betalen"
16 Agendapunt
Raadsbesluit Politieke Avond 24 juni 2015 2. Het volgende beslispunt toe te voegen aan het raadsvoorstel "Vaststellen scenario voor de &Pas "Een lening te verstekken aan ACBN en/of HvdB voor de aanschaf van 500 cashless terminals met de volgende randvoorwaarden: 1. De terminals worden tegen een acceptabel tarief (bijv C 100,--- per maand) verhuurd aan de deelnemende ondernemers 2. De lening wordt in 5 jaar, incl rente, terug betaald 3. De opbrengst van de verhuur (minus rente en aflossing) wordt gebruikt voor de aanschaf van nog meer terminals 4. Nadat een ondernemer de terminal voor ten minste 2 jaar heeft gehuurd deze zijn eigendom zal worden." En gaat over tot de orde van de dag. Voor 1 Liberaal Nijmegen Tegen 37 SP, GroenLinks, D66, PvdA, VVD, CDA, De Nijmeegse Fractie, Gewoon Nijmegen, VSP
Amendement verworpen
Raadsbesluit d.d. 24 juni 2015 Voor 37 SP, GroenLinks, D66, PvdA, VVD, CDA, De Nijmeegse Fractie, Gewoon Nijmegen, VSP Tegen 1 Liberaal Nijmegen
Voorstel aanvaard
Peiling stadspas Hoe denken inwoners over de stadspas?
Peiling stadspas Hoe denken inwoners over de stadspas?
Datum: februari 2015
Colofon Gemeente Nijmegen Onderzoek en Statistiek contactpersoon: Marieke Selten tel.: (024) 329 38 88 e-mailadres: onderzoek.statistiek@nijmegen.nl Verkrijgbaar via www.nijmegen.nl (onderdeel gemeente > onderzoek en cijfers)
Inhoudsopgave 1
Inleiding
3
2
Resultaten
4
2.1 2.2 2.3 2.4
Welke aanbieders vinden inwoners interessant? Welke uitwerkingen vinden inwoners interessant? Spreekt de stadspas inwoners aan? Suggesties van inwoners
4 6 7 9
1
Inleiding
Binnen de Gemeente Nijmegen wordt – naar aanleiding van afspraken in het college akkoord nagedacht over de ontwikkeling van een stadspas. Doel van deze pas is deelname aan activiteiten in de stad aantrekkelijker maken, door korting te bieden bij bijvoorbeeld winkels en musea. Ook zal de pas gemeentelijke regelingen bevatten waarvan bepaalde doelgroepen gebruik kunnen maken. De stadspas is bedoeld voor alle Nijmegenaren en richt zich in het bijzonder op groepen voor wie het ondernemen van activiteiten moeilijker is; bijvoorbeeld mensen met een laag inkomen en ouderen. Het staat nog niet vast waarop de stadspas korting gaat bieden en of de pas voor (alle) Nijmegenaren gratis wordt verstrekt. Om zicht te krijgen op hoe inwoners denken over de (uitwerking van) de stadspas, is een enquête uitgezet onder het digitale stadspanel. In deze enquête kwamen de volgende onderwerpen aan bod: -
-
Wat voor mogelijkheden moet de stadspas bieden? Er zijn vragen gesteld over het soort activiteiten waarop de stadspas korting moet geven. Daarnaast is gevraagd naar verschillende manieren om de pas uit te werken, bijvoorbeeld als het gaat om typen korting. Spreekt het idee van de stadspas mensen aan? Waarom spreekt het idee van de stadspas wel of niet aan?
Het digitale stadspanel vormt een goede afspiegeling van de Nijmeegse bevolking, zij het met een sterkere mate van betrokkenheid en met een gemiddeld wat hogere opleiding. Het panel heeft 3700 leden en de respons was 33%. Dit is vergelijkbaar met de respons bij andere peilingen onder het stadspanel, waarbij we 1 herinnering versturen1. In de enquête is gevraagd of men tot een van de groepen behoort die (mogelijk) bijzondere aandacht van de stadspas krijgen; 65-plussers, lage inkomens, studenten, WMO-gerechtigden. Zo kon worden gekeken of zij anders over de stadspas denken dan mensen die niet tot deze groepen behoren. De verdeling over de groepen is als volgt: -
27% is 65+ 26% rekent zichzelf tot de lage inkomens 9% is student 10% behoort tot de WMO gerechtigden
Er zit overlap tussen deze groepen, bijvoorbeeld 65-plussers die zichzelf tot de lage inkomens rekenen. In totaal rekent 41% van de respondenten zich tot een of meerdere doelgroepen.
1 Bij peilingen waarbij twee herinneringen worden verstuurd ligt de respons richting 40%.
Inleiding - 3
2
Resultaten
2.1
Welke aanbieders vinden inwoners interessant?
Het panel is allereerst gevraagd naar hun interesse voor verschillende aanbieders waarop een stadspas korting kan bieden. Onderstaande figuren laten de interesse zien voor de verschillende groepen die zijn onderscheiden. openbaar vervoer acties zomerfeesten theaterbezoek muziekvoorstelling museumbezoek
zeer interessant
bioscoopbezoek
engiszins interessant niet interessant
sport/spel activiteiten sportverenigingen/sportclubs
restaurants/cafés winkels 0%
20%
40%
60%
80%
100%
Figuur 1 Niet doelgroep
openbaar vervoer acties zomerfeesten theaterbezoek muziekvoorstelling
museumbezoek
zeer interessant
bioscoopbezoek
engiszins interessant niet interessant
sport/spel activiteiten sportverenigingen/sportclubs restaurants/cafés winkels
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Figuur 2 65-plussers openbaar vervoer
acties zomerfeesten theaterbezoek muziekvoorstelling museumbezoek
zeer interessant
bioscoopbezoek
engiszins interessant
niet interessant
sport/spel activiteiten sportverenigingen/sportclubs restaurants/cafés winkels 0%
Figuur 3 Lage inkomens
4 - Resultaten
20%
40%
60%
80%
100%
openbaar vervoer
acties zomerfeesten theaterbezoek muziekvoorstelling museumbezoek
zeer interessant
bioscoopbezoek
engiszins interessant
niet interessant
sport/spel activiteiten sportverenigingen/sportclubs restaurants/cafés winkels 0%
20%
40%
60%
80%
100%
Figuur 4 Studenten openbaar vervoer
acties zomerfeesten theaterbezoek muziekvoorstelling museumbezoek
zeer interessant
bioscoopbezoek
engiszins interessant
niet interessant
sport/spel activiteiten sportverenigingen/sportclubs restaurants/cafés winkels 0%
20%
40%
60%
80%
100%
Figuur 5 WMO-gerechtigden
Bij Nijmegenaren die tot geen van de doelgroepen behoren is de interesse in theaterbezoek het grootst. Daarna bestaat de meeste interesse voor bioscoopbezoek. De verschillen zijn niet groot; voor 7 van de 10 mogelijke aanbieders heeft tussen de 42 en 53% zeer veel interesse. De interesse is het kleinst voor kortingsacties voor de zomerfeesten en sport-en-spel activiteiten; in beide is 30% niet geïnteresseerd. Wanneer wordt gekeken naar de figuren van de doelgroepen valt een aantal zaken op. Alle doelgroepen – 65-plussers, lage inkomens, studenten en WMO-gerechtigden – zijn het meest geïnteresseerd in korting op het openbaar vervoer. De doelgroepen hebben dan ook een grotere interesse in korting op het openbaar vervoer dan de niet-doelgroep. Voor alle doelgroepen geldt dat na korting in het openbaar vervoer de meeste interesse bestaat voor korting op theaterbezoek. Verder valt voor de lage inkomens en WMO-gerechtigden op dat het met voordeel bezoeken van een museum goed scoort. Alle doelgroepen hebben – net als de respondenten die tot geen enkele doelgroep behoren – het minst interesse in korting op sport-en-spel activiteiten. Dit geldt het sterkst voor 65-plussers; ruim 40% heeft hierin geen interesse. Daarnaast is bij senioren de interesse beperkt voor het met korting bezoeken van een muziekvoorstelling; 40% is hierin niet geïnteresseerd.
Resultaten - 5
2.2
Welke uitwerkingen vinden inwoners interessant?
Vervolgens is gevraagd hoe de respondenten dachten over verschillende manieren om de pas uit te werken. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om verschillende typen korting. Onderstaande figuren laten zien hoe hier door de verschillende groepen op is geantwoord.
vervangt andere passen geldig in heel Gelderland
zeer interessant korting spaarsysteem
engiszins interessant niet interessant
korting daluren kortingsacties
0%
20%
40%
60%
80%
100%
Figuur 6 Niet doelgroep
vervangt andere passen geldig in heel Gelderland zeer interessant korting spaarsysteem
engiszins interessant niet interessant
korting daluren
kortingsacties 0%
20%
40%
60%
80%
100%
Figuur 7 65-plussers
vervangt andere passen geldig in heel Gelderland zeer interessant korting spaarsysteem
engiszins interessant niet interessant
korting daluren
kortingsacties 0%
Figuur 8 Lage inkomens
6 - Resultaten
20%
40%
60%
80%
100%
vervangt andere passen geldig in heel Gelderland zeer interessant korting spaarsysteem
engiszins interessant niet interessant
korting daluren
kortingsacties 0%
20%
40%
60%
80%
100%
Figuur 9 Studenten
vervangt andere passen geldig in heel Gelderland zeer interessant korting spaarsysteem
engiszins interessant niet interessant
korting daluren
kortingsacties 0%
20%
40%
60%
80%
100%
Figuur 10 WMO-gerechtigden
Binnen de niet-doelgroep spreekt ‘vervangt alle passen’ het meest aan als manier om de pas uit te werken. De Nijmegenaren die tot de doelgroepen behoren, vinden de vijf voorgelegde manieren om de pas uit te werken vaker ‘zeer interessant’ dan degenen die daar niet toe behoren. Daarbij springen ‘vervangt andere passen’ (zoals de afvalpas of bibliotheekkaart) en ‘geldig in Gelderland’ er het meest uit. Voor de vier doelgroepen geldt dat ruim de helft tot 60% dit zeer interessante manieren vindt om de passen uit te werken. De overige manieren vindt men minder vaak ‘zeer interessant’. Voor alle groepen valt op dat men wat minder is geïnteresseerd in korting in de vorm van een spaarsysteem dan in korting in daluren en kortingsacties. Dit geldt ook voor studenten en WMOgerechtigden, hoewel zij meer dan de andere groepen zijn geïnteresseerd in het sparen voor korting.
2.3
Spreekt de stadspas inwoners aan?
Na de vragen over de interesse in verschillende aanbieders en uitwerkingen is de panelleden gevraagd of het idee van een stadspas hen aanspreekt. In figuur 11 is per groep te zien hoe hierop is geantwoord: 60% van de respondenten die niet tot een van de doelgroepen behoort, is positief over de stadspas; 16% geeft aan dat het idee van een stadspas niet aanspreekt en ruim een vijfde heeft geen uitgesproken mening.
Resultaten - 7
Respondenten die tot een van de vier doelgroepen behoren zijn positiever over de stadspas. Dit valt het sterkst op bij WMO-gerechtigden: 86% geeft aan dat het idee van een stadspas aanspreekt. Er is weinig negatief geantwoord, namelijk door 2%. 11% heeft geen uitgesproken mening
WMO-gerechtigden helemaal mee eens
studenten
mee eens
niet mee eens/niet mee oneens mee oneens
lage inkomens 65-plus
helemaal mee oneens
niet doelgroep 0%
20%
40%
60%
80%
100%
Figuur 11 Antwoorden op de stelling: Het idee van een stadspas spreekt mij aan
De respondenten konden een toelichting geven bij hun antwoord. Voorstanders is gevraagd wat hen het meest aanspreekt aan de stadspas. Het meest gehoorde voordeel is het ontvangen van korting, en daaraan gerelateerd de opmerking dat een stadspas motiveert om activiteiten te ondernemen. Wanneer hierbij concrete activiteiten worden genoemd ligt de nadruk op culturele en sportieve activiteiten en het openbaar vervoer. Het gaat dan om het ondernemen van activiteiten door de respondent zelf, maar ook vaak om andere groepen voor wie de respondent dit belangrijk acht (bijvoorbeeld kinderen). Ook spreekt het idee van één pas voor meerdere doeleinden veel voorstanders aan. Een andere veelgehoorde toelichting is dat er groepen in de stad zijn die de kortingen goed kunnen gebruiken. Verder zien veel respondenten in de stadspas een voordeel voor de (lokale) ondernemers. Tot slot noemen veel voorstanders het creëren van binding met de stad als positief aan de stadspas. Hieronder enkele toelichtingen ter illustratie:
“Voor mij is het interessant omdat ik dan meer activiteiten onderneem die normaal te duur zijn. Het haalt je misschien uit een isolement.” “Stimulering stadsgevoel en Nijmeegse identiteit.” “Stimuleren van activiteiten die ten goede komen aan de (lokale) middenstand.”
Respondenten die de stadspas geen goed idee vinden geven hierbij verschillende toelichtingen. Velen vinden het idee van nog een pasje bezwaarlijk. Aangezien veel voorstanders werden aangesproken door het idee van één pas voor meerdere doeleinden, lijken voor- en tegenstanders het met elkaar eens te zijn dat er niet meer pasjes moeten komen. Een ander veelgehoord bezwaar is de kosten en moeite rond de organisatie van de stadspas. Ook vinden veel tegenstanders het
8 - Resultaten
organiseren van korting door middel van de stadspas geen taak van de overheid. Hieronder weer enkele toelichtingen ter illustratie:
“Weer een extra pas, bovenop alle ander passen.” “De Gemeente dient zich aan haar kerntaken te houden en zal daar genoeg mankracht voor nodig hebben (onderhoud openbare ruimten, enz.).”
2.4
Suggesties van inwoners
Aan het eind van de enquête kregen de respondenten de mogelijkheid om nog een opmerking te maken of een suggestie te doen. Veel respondenten merkten hier op dat de stadspas voor alle groepen dezelfde voordelen moet bieden. Andere respondenten waren er niet op tegen dat de stadspas zich op bepaalde groepen zou richten, maar hadden wel een idee over welke groepen dit wel (of niet) zouden moeten zijn. Zo werd gezegd dat er geen onderscheid naar leeftijd, maar naar inkomen moet worden gemaakt. Een enkele keer werden mantelzorgers genoemd als aandachtsgroep voor de stadspas. Verder kwamen veel punten aan bod die in paragraaf 2.3 zijn beschreven. Zo werd nog eens benadrukt dat de invoering van de stadspas niet tot meer pasjes moet leiden; respondenten stelden voor om de stadspas andere passen te laten vervangen of om de stadspas aan bestaande passen te koppelen. Er werden ook ideeën geopperd voor de stadspas. Zo werd het gebruik van de stadspas als parkeerkaart genoemd, of de mogelijkheid om met korting te parkeren. Ook werden aanvullingen gedaan op de activiteiten waarop de stadspas korting moet bieden, waaronder sportwedstrijden, de speeltuin, cursussen, hobbyclubs, de Gelderlander en de sauna. Tot slot noemden sommigen het aanbieden van acties per doelgroep of de mogelijkheid om als pashouder zelf een ‘kortingspakket’ samen te stellen.
Enkele suggesties ter illustratie: “Als extra groep: mantelzorgers. Dat zou een welkom gebaar zijn!” “Als het kan ook mogelijk maken om het parkeren mee te betalen”. “Wellicht een paar gratis Gelderlanders, dus een miniproefabonnement.” “Specifieke aanbiedingen voor specifieke groepen.”
Resultaten - 9
Peiling stadspas Hoe denken ondernemers in de horeca en detailhandel over de stadspas?
Peiling stadspas Hoe denken ondernemers in de horeca en detailhandel over de stadspas?
Datum: mei 2015
Colofon Gemeente Nijmegen Onderzoek en Statistiek contactpersoon: Bram Verhoef tel.: (024) 329 2726 e-mailadres: onderzoek.statistiek@nijmegen.nl Verkrijgbaar via www.nijmegen.nl (onderdeel gemeente > onderzoek en cijfers)
Inhoudsopgave 1
Inleiding
3
2
Resultaten
4
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
Wat vinden de ondernemers belangrijk? Wat is belangrijk wat betreft de breedte van de pas? Wat maakt de pas aantrekkelijker voor ondernemers? Wat verwachten de detaillisten en horeca-ondernemers van de kaart? Beslissen over deelname Suggesties van ondernemers
4 4 5 6 6 7
1
Inleiding
Binnen de Gemeente Nijmegen wordt – naar aanleiding van afspraken in het college akkoord nagedacht over de ontwikkeling van een stadspas. Doel van deze pas is deelname aan activiteiten in de stad aantrekkelijker maken, door korting te bieden bij bijvoorbeeld winkels en musea. Ook zal de pas gemeentelijke regelingen bevatten waarvan bepaalde doelgroepen gebruik kunnen maken. De stadspas is bedoeld voor alle Nijmegenaren en richt zich in het bijzonder op groepen voor wie het ondernemen van activiteiten moeilijker is; bijvoorbeeld mensen met een laag inkomen en ouderen. Het staat nog niet vast waarop de stadspas korting gaat bieden en of de pas voor (alle) Nijmegenaren gratis wordt verstrekt. Om zicht te krijgen op hoe inwoners denken over de (uitwerking van) de stadspas, is een enquête uitgezet onder het digitale stadspanel. In deze enquête kwamen de volgende onderwerpen aan bod: -
-
Wat voor mogelijkheden moet de stadspas bieden? Er zijn vragen gesteld over het soort activiteiten waarop de stadspas korting moet geven. Daarnaast is gevraagd naar verschillende manieren om de pas uit te werken, bijvoorbeeld als het gaat om typen korting. Spreekt het idee van de stadspas mensen aan? Waarom spreekt het idee van de stadspas wel of niet aan?
De deelnemers aan het digitale stadspanel hebben aangegeven voor welke gebruiksmogelijkheden ze voordeel via een eventuele stadspas interessant vonden. Daaronder bevonden zich bestedingsmogelijkheden waarvoor weinig aanbieders zijn ( bijvoorbeeld OV, theater/schouwburg) en waar de bereidheid mee te doen aan de aanbodzijde één op één kan worden gevraagd. Andere opties die de deelnemers aan het stadspanel aangaven zoals voordeel in winkels en voordeel in restaurants/cafés, omvatten potentieel veel meer aanbieders. Vandaar dat gekozen is deze groepen ondernemers met een enquête te benaderen om te peilen of die bedrijven mee wilden doen aan de stadspas en met welke voorkeuren, voorwaarden, etc. In totaal gaat het in Nijmegen om 1662 vestigingen in detailhandel en horeca. Daaruit is een willekeurige steekproef van 400 vestigingen getrokken die met een online enquête zijn benaderd. Van de 400 getrokken bedrijven hebben er 104 meegedaan (26%) en 93 ondernemers hebben de lijst ook afgemaakt ( bijna 90% van degenen die begonnen zijn en 23% van het totaal aantal benaderde respondenten). Deze respons is iets lager dan bij de recent uitgevoerde monitor vestigingsklimaat. Daar werd een respons van 30% gehaald na 2 rappels. In dit geval dus 26% na 1 rappel. Het niet meedoen is wel van belang juist omdat het hier een interessepeiling betreft.
Naast degenen die zich uitspreken binnen de enquête zelf over hun animo, is het aannemelijk dat ook niet meedoen iets zegt over de interesse in de stadspas.
Inleiding - 3
2
Resultaten
2.1
Wat vinden de ondernemers belangrijk? 0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90% 100%
Een pas die voor iedereen beschikbaar is, maar met extra kortingen en voordelen voor sommige groepen. Dat vind ik belangrijk Als onderneming iets bijdragen aan de ondersteuning van mensen met lage inkomens Als onderneming lokale initiatieven steunen