42 - Dossiers coalitieonderhandelingen

Knooppunten Dit dossier heeft knooppunten met het programma Wonen en Stedelijke Ontwikkeling.

Dossiers nieuwe bestuursperiode

p. 1

Oorsprong en impact Dit vraagstuk komt voort uit lokale ontwikkelingen. Er ligt geen wetgeving of wettelijke taak onder. Wel moet rekening gehouden worden met de regelgeving rondom staatssteun bij de verkoopprijs van het stadion. Omdat bij een aangepast bestemmingsplan de mogelijkheden wijzigen, wijzigt (mogelijk) ook de afgesproken verkoopprijs. Afspraken hierover zijn opgenomen in de tweede verlenging van de koopoptie. De opgave voor de komende bestuursperiode is om de ambities van NEC (aankoop stadion, ontwikkeling stadion, sportcomplex de Eendracht en de directe omgeving) en die van de gemeente (woningopgave en financieel risico bij verhuur beperken) goed op elkaar af te stemmen en te onderzoeken op welke wijze hier invulling aan gegeven kan worden. Kansen en Risico’s Kansen • De ontwikkeling van NEC biedt kansen voor de ontwikkeling van de Goffert (wonen, recreatie, sportvoorzieningen, medische voorzieningen, onderdak voor maatschappelijke organisaties en wijkverenigingen). Het behoud van het stadion in Volkspark de Goffert levert een bijdrage aan de stad, diversiteit in gebruikers van het park. Nijmegen kent een grote behoefte aan woningen. De sociale veiligheid, zeker aan de voorkant, van het stadion kan verbeterd worden.

Risico’s • NEC werkt hard aan het binden van financieringspartners, deze zullen echter pas echt instappen als er meer duidelijkheid is over de planologische mogelijkheden die de gemeente wil bieden. • Als we als gemeente er niet met NEC uitkomen (b.v. over de prijs van het stadion, de mogelijkheden in het bestemmingsplan), dan zal NEC opnieuw in financiële problemen komen waarbij direct ook problemen ontstaan met de huurbetaling en daarmee ook voor de gemeente. Relevante documenten • Koopoptie op verwerving opstalrecht op het Goffertstadion: https://nijmegen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/59bbc84f-1d15-4b28-988047746e41661f#collapse-95854feb-f4f2-42c1-bbe2-e15010998ee3 • Verlenging koopoptie op verwerving opstalrecht op het Goffertstadion: https://nijmegen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/218b8f9b-89bb-4305-bd5474c274c8fab4#ffbdf63a-bfab-4323-a4ca-8d92e14acdcc • Tweede verlenging koopoptie op verwerving opstalrecht Goffertstadion: https://nijmegen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/effba9f4-9f70-48a6-a35ee76fb3076aa3#51241fd6-94e3-4526-88af-e6d073f9a857 • Huurcontract • Scenario’s NEC via www.onsnestnijmegen.nl

Direct betrokken ambtenaren • MO/VSA Sport: Wesley Deenen • Stadsontwikkeling: Marie Louise Verschure • Juridische zaken: Marcel van Oorsouw

Dossiers nieuwe bestuursperiode

p. 2

Financiële impact

(Financiële) gevolgen wanneer dit niet gebeurt Inzet bestaande programmamiddelen Rijks of Prov.bijdrage Plaats doelenboom

Concreet plan aanwezig Onvermijdelijk of ambitie? Onuitstelbaar/ onvermijdelijk/ onvoorzien

Dossiers nieuwe bestuursperiode

Investering: Wordt onderzocht Programma: Sport Wonen en Stedelijke ontwikkeling Wordt onderzocht nee Wellicht bijdrage van de Provincie Ambitie: We maken een leven lang sporten en bewegen mogelijk voor alle inwoners met goede, toegankelijke sportaccommodaties en een beweegvriendelijke openbare ruimte. Doel: We zorgen voor deugdelijke en goed bereikbare voorzieningen in alle delen van de stad. In voorbereiding Onvermijdelijk. Onvermijdelijk. Het bestuur NEC heeft richting nodig (renovatie, verkoop, vernieuwing en modernisering)

p. 3

Dossier Ateliers en Broedplaatsen Cultuur 1. Omschrijving van het bestuurlijke vraagstuk In ons atelierbeleid richten wij ons op beschikbaarheid, betaalbaarheid, en continuïteit van werkplekken voor creatieven in onze stad. De afgelopen jaren zien wij een sterke afname van tijdelijke atelierruimten. Dit komt o.a. door de sterke economische ontwikkeling. Er staan minder panden leeg, gebiedsontwikkelingen gaan sneller en het vastgoed is daarmee tussentijds minder lang beschikbaar als atelier. Ook de gemeente heeft minder vastgoed beschikbaar om in te zetten als atelier. SLAK staat hierdoor voor de uitdaging om in de markt betaalbare locaties te vinden. Naast tijdelijke ateliers willen we meer permanente locaties te realiseren, maar de kansen hiervoor zijn beperkt. Op dit moment lopen er twee belangrijke ontwikkelingen voor uitbreiding, nl. de gebiedsontwikkeling Streekweg in Dukenburg en het voormalige wijkcentrum Kampenaar in Gildekamp. De ontwikkeling van deze plekken vraagt aanvullende personele inzet bij SLAK. Tevens neemt deze organisatie financiële risico’s in het transformeren van bestaande locaties naar ateliers. • Knelpunten: De financiële draagkracht van de stichting SLAK (stichting die voor ons ateliers beheerd),is zeer beperkt. Zij hebben geen winstoogmerk en de vastgoedsector is van nature kapitaalintensief.

Als er zich kansen voordoen bij leegstaande gebouwen en bij herontwikkelingen zijn opstartmiddelen nodig. Hiervoor is geen financiële ruimte. In het beleid van stedelijke ontwikkeling is onvoldoende de verbinding met ateliers/broedplaatsen en de betekenis daarvan voor de sociale- en gebiedsontwikkeling verankerd. • Knooppunten: We voeren dit uit samen met afdeling Vastgoed. Bij herontwikkeling en placemaking werken we samen met afdeling stedelijke ontwikkeling.

2. Oorsprong en impact De uitvoering van ons atelierbeleid ligt bij stichting SLAK. De afgelopen jaren zien wij een sterke afname van tijdelijke atelierruimten. Dit komt o.a. door de sterke economische ontwikkeling. Er staan minder panden leeg en gebiedsontwikkelingen gaan sneller (en het vastgoed is daarmee tussentijds dus minder lang beschikbaar) als atelier. De gemeente zelf heeft ook steeds minder vastgoed beschikbaar om in te zetten als atelier. SLAK staat voor de uitdaging om zelf in de markt betaalbare locaties te vinden. Wij willen naast tijdelijke ateliers meer permanente atelierlocaties te realiseren. Deze kansen doen zich beperkt voor. Op dit moment lopen er twee belangrijke ontwikkelingen voor uitbreiding van ons atelierbestand met permanente plekken de gebiedsontwikkeling Streekweg in Dukenburg, en het voormalige wijkcentrum Kampenaar in Gildekamp. De ontwikkeling van deze plekken vraagt aanvullende personele inzet bij SLAK. Tevens neemt deze organisatie financiële risico’s in het transformeren van bestaande locaties naar ateliers. Binnen het atelierbeleid wordt steeds meer gewerkt in broedplaatsen, waar niet alleen wordt gewerkt in ateliers maar ook plek is voor andere makers, exposities, educatie en meer samenwerking met buurt en omwonenden.

Ateliers en broedplaatsen zijn nodig voor de culturele infrastructuur van de stad, om een plek te kunnen bieden aan (startende) kunstenaars. Hiermee zorgen we ervoor dat we als stad aantrekkelijk blijven. En geven we ruimte aan innovatie en experiment.

3. Kansen en Risico’s •

Kansen: Door de juiste voorwaarden te scheppen (denk aan garanties/leningen) kunnen wij in Nijmegen een sprong vooruit maken in ons atelierbeleid. Wij worden door externe partijen, zoals SLAK en individuele kunstenaars/creatief ondernemers, bevraagd om hen te faciliteren in nieuwe vormen van financiering van atelierbeleid. Wij zien hier veel kansen voor de ontwikkeling van Nijmegen als creatieve stad.

34

Wij moeten daar wel drie dingen voor realiseren: - Werkbudget; hiermee kunnen we ontwikkelingen op weg helpen. Op dit moment nog onduidelijk om hoeveel middelen het gaat. - Capaciteit intern en bij stichting SLAK om creatief ondernemers te kunnen ondersteunen van plan naar realisatie. - Verankering van atelierbeleid in gebiedsontwikkeling

•

Risico’s Onze tijdelijke atelierlocaties zijn echt tijdelijk, en daarmee ontstaat de behoefte constant nieuwe tijdelijke locaties toe te voegen. Bij uitblijven van nieuwe locaties zullen bestaande creatieven een werkplek verliezen en/of kunnen (jonge startende) nieuwe creatieven zich niet vestigen in Nijmegen. Daarnaast speelt er een uitdaging op de allocatie van deze beschikbare plekken. Ze zijn schaars en moeten verdeeld worden onder de doelgroep. Niet iedereen kan doorstromen naar werkplekken met marktconforme huur. Degene die langdurig in het segment van SLAK een werkplek blijven huren vormen daarmee een barrière voor nieuwe creatieven, voor wie vervolgens minder plekken beschikbaar zijn. Onze uitgangspunten beschikbaarheid, betaalbaarheid, en continuïteit vormen zodoende communicerende vaten. Wanneer wij niet actief inzetten op het laten meegroeien van werkplekken voor creatieven dan zullen m.n. nieuwe (jonge startende) creatieven in Nijmegen geen voet aan de grond kunnen zetten.

4. Relevante documenten •

-

-

-

Documenten: Atelierbeleid 2016 – 2024; https://nijmegen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/15d0580a-e104-4b7d-b295ce04e879b144?documentId=e6badf77-ed26-498b-a090-bbba4d374af8&agendaItemId=21aefb3e17f4-499c-a3b3-30e9fc577679 Uitwerkingsnotitie atelierbeleid 2016 – 2024; https://nijmegen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/76d7d47d-4062-4242-86a02104ce92f306?documentId=eb8d333a-5e59-450c-b11d-fbd3f80cd493&agendaItemId=637d54deb094-4451-a263-d19f3e1961f9 Evaluatie atelierbeleid 2020 https://nijmegen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/c18bab45-3740-4c49-99a8e2cc4de1339f?documentId=bf030d1d-177c-40ed-ba58-9d314f54024b&agendaItemId=99a2a85961c7-4191-ba16-7bbd26721233

5. Direct betrokken ambtenaren •

Nick Pijnappels (Cultuur) en Jan-Willem Reijnen (VSA), strategische projectontwikkelaars SO

35

Financiële impact

Investering: € 1.000.000,Om te investeren in meer broedplaatsen/ateliers is er investeringsgeld nodig. Dit komt voort uit de ambities vanuit de cultuurvisie Groei. Programma (exploitatie): € 100.000,- per jaar Naast investeringen in nieuwe ateliers willen we de kosten voor huur van ateliers betaalbaar maken, zodat ook startende kunstenaar kunnen huren.

(Financiële) gevolgen wanneer dit niet gebeurt Inzet bestaande programmamiddelen Rijks of Prov. bijdrage Concreet plan aanwezig Onvermijdelijk of ambitie? Onuitstelbaar/ onvermijdelijk/ onvoorzien Plaats doelenboom

Zie risico’s

Ja Onvermijdelijk Onvermijdelijk, temporiseren is (als dat bestuurlijk gewenst is) mogelijk We zijn een aantrekkelijke stad met een bereikbaar en hoogwaardig cultureel aanbod en hebben een cultureel klimaat gericht op vernieuwing en innovatie. We maken kunst en cultuur toegankelijk voor en door iedereen. We vergroten de aantrekkingskracht van Nijmegen. We geven ruimte aan innovatie en creativiteit.

Naar inhoudsopgave

36

Dossier Binnenstad (incl. Valkhofkwartier en Vlaams Kwartier) 1. Korte omschrijving De Binnenstad is het centrum van onze gemeente. Letterlijk maar ook figuurlijk de plek waar mensen samen komen, ontmoeten, ondernemen en wonen. Een plek die bijdraagt aan een interessant vestigingsklimaat. Om blijvend te investeren in de binnenstad en leegstand voor te zijn wordt momenteel aan de hand van het Actieplan Binnenstad een breed palet aan acties uitgevoerd. Ook in 2022 gaan we daar mee door. Daarnaast vinden er in de Binnenstad verschillende herontwikkelingen en herinrichtingen plaats. Onze stad groeit, met name aan de westen noordkant van de binnenstad komen grote aantallen nieuwe woningen. Een toekomstbestendige binnenstad beweegt mee met deze ontwikkelingen. Dat vraagt om keuzes, bijvoorbeeld over mobiliteit, maar ook forse investeringen in openbare ruimte. Doel is behoud en groei van de werkgelegenheid in de binnenstad, een belangrijke werklocatie voor meer praktisch opgeleiden. Met de inzet van extra middelen stimuleren we ondernemerschap. Binnensteden en dorpskernen zijn essentieel voor de brede welvaart van inwoners en voor een goed vestigingsmilieu van stad en regio. Het is de plek waar men werkt, elkaar ontmoet, inspiratie en creativiteit vindt in bv. theaters, maar ook de plek waar toeristen graag vertoeven.

Nederland lijkt economisch gezien goed uit de coronacrisis te komen. Toch ontstaat een ander beeld als je beter achter de cijfers kijkt. Sectoren als horeca, retail, evenementen en cultuur, die onze binnenstad kleur geven, hebben het erg zwaar. De gemiddelde leegstand in binnensteden is nu nog 7%, vraag is of dat blijft. Internetverkoop is lastig terug te draaien en door corona hebben ondernemers weinig reserves. Kaalslag ligt op de loer. Herstel van de economie en aanpak van de woningnood komen in gevaar als het stadshart wegkwijnt. De Nijmeegse Binnenstad ligt er nog goed bij, in vergelijking met andere steden is de leegstand (nog) niet ver opgelopen. Het is afwachten hoe dit zich de komende maanden ontwikkelt.

2. Knelpunten Valkhofkwartier In 2019 zijn ambitie en visie voor het Valkhofkwartier bestuurlijk vastgesteld. Via het realiseren van een aantal projecten willen we in 15 jaar de potentie van het gebied uitbouwen en steeds beter benutten. In onderstaande figuur ziet u om welke projecten het gaat. We zijn goed van start gegaan en al een aantal jaren goed op weg om delen van de visie vorm te geven. Deze gebiedsontwikkeling is echter een werk van lange adem, dat we niet binnen een paar jaar los kunnen laten. Het vraagt van het stadsbestuur dat opnieuw budget wordt vastgesteld. In de nieuwe coalitieperiode zullen we nieuwe middelen ( 10-11 miljoen) moeten reserveren voor een drietal projecten die geprogrammeerd staan voor de periode 2023-2025: Hunnerpark, Ooypoort en de start van het project Voerweg. • We maken het gebied groener. De brugverbinding met de Ooypolder is reeds een feit, evenals de vergroening van de Waalkade. Hiermee ontstaan groene plekken in en vlakbij de binnenstad, waar bewoners en bezoekers kunnen recreëren en doen we aan klimaatadaptatie. We willen het Valkhofpark (meervoudig beschermd rijksmonument) renoveren. We willen dat doen in 2022-2023. Naast de eerdere gereserveerde middelen, hebben we aanvullend nog 1.7 mln aan investeringsmiddelen nodig. • We verbinden het Valkhofkwartier beter met het kernwinkelgebied.

Dit past in de transformatie van de binnenstad van ‘place to buy’ naar ook ‘place to meet’. Hiervoor veranderen we 2021-2022 de kop van de Burchtstraat, die nu als een barrière werkt, van een brede verkeerslus in een plein. We zijn succesvol onderweg. Het nu stenige en onherbergzame plein aan het Kelfkensbos willen we als verblijfsgebied aantrekkelijker maken met een logische overgang naar het museum als een van de belangrijkste dragers van de identiteit van het gebied. Voor de herontwikkeling van Kelfkensbos hebben we naast de reeds gereserveerde middelen nog 1.8 mln nodig in de periode 2022-2023 • We benutten de geografische ligging aan de rivier door het verblijfsklimaat op de Waalkade te verbeteren en aantrekkelijker te maken. Daarnaast verbeteren we binnen het Valkhofkwartier de verbinding tussen beneden- en bovenstad.

37

• We geven cultuurhistorie nadrukkelijker een plek bij het profileren van de locatie. Daarvoor is restauratie van de aanwezige monumenten noodzakelijk. Op het programma staan onder meer: de restauratie van het Valkhofpark, de Barbarossaruïne, de twaalfde-eeuwse hoektoren en de restanten van de burchtmuren, de sokkel van het spoorwegmonument en de zestiende-eeuwse gewelfschilderingen in de Nicolaaskapel. • We ondersteunen de Stichting Valkhofkwartier, die culturele en commerciële ondernemers samenbrengt en uitnodigt tot gemeenschappelijke initiatieven. • We investeren in de bereikbaarheid van het gebied. We voegen fiets- en voetgangersverbindingen toe. We zorgen voor betere plekken voor fietsparkeren. • We onderzoeken de toevoeging van woningen aan de randen van het Valkhofkwartier, bijvoorbeeld wanneer de verbouw of nieuwbouw, op deze locatie of een andere, van de Lindenberg hier ruimte toe biedt.

Welke projecten zijn al gerealiseerd? 1.0 De Waalkade 2.0 De Lindenberghaven 3.0 De Waalbrug 7.0 De Bastei (onderdeel van 7.0) 13.0 De Hertogstraat. Welke projecten zijn in voorbereiding of in uitvoering? 9.0 De Kop Burchtstraat/ Hoogstraat (gestart 2021; realisatie eerste helft 2022) 6.0 Valkhofpark (aanbesteding 2022, realisatie 2023/24) 10.0 Kelfkensbos (aanbesteding 2023, realisatie 2024) Welke projecten willen we opstarten in de nieuwe coalitieperiode? In de nieuwe coalitieperiode willen we de projecten Hunnerpark (11.0) en Ooypoort (4.0) voorbereiden en uitvoeren. Het gaat naar schatting om 5-6 mln. voor deze twee projecten. Bovendien willen we in deze coalitieperiode ook kunnen starten met project 7.0 Voerweg, De kosten voor dit project bedraagt naar schatting 5 mln. Voor deze drie projecten is in totaal dus minstens 10-11 mln nodig (2023-2025). Er zijn geen bijzondere risico’s voor de uitvoering van de projecten, anders dan ‘normale’ uitvoeringsrisico’s. Vlaams kwartier In 2019 is de gebiedsvisie voor het Vlaams kwartier vastgesteld. Inmiddels zijn er gesprekken met de verschillende eigenaren van de locaties in het gebied. Voor de Molenpoort locatie zijn we dichtbij het afsluiten van een

38

anterieure overeenkomst, hiervoor is een nieuw plan ontwikkeld met wonen, retail en plaats voor cultuurhistorie. Over de locatie Elckerlyc staan de gesprekken met de eigenaar op een laag pitje. Over de locatie Vlaamse gas/Tweede Walstraat zijn we vergevorderd met de eigenaar om tot herontwikkeling en verkoop van het gemeentelijke pand te komen. Burchtstraat-Augustijnenstraat-Plein 44 Nu de bussen al langere tijd uit de route Burchtstraat-Augustijnenstraat-Plein 44 verdwenen zijn en panden aan de route transformeren naar woonmilieu is het tijd om de inrichting aan te pakken. Hittestress is in het centrum een probleem, er is grote noodzaak tot vergroening. Bij de herinrichting moet een balans worden gevonden tussen mogelijkheden nu het geen busroute meer is, noodzakelijke ruimte voor evenementen en maken van verblijfs- en ontmoetingsruimte voor bewoners en bezoekers. Plannen maken voor herinrichting gebeurt natuurlijk samen met belanghebbenden, ondernemers, bewoners, markt en evenementenorganisoren. Onze inschatting is dat de investering voor herinrichting ongeveer .. mln euro zal bedragen. Een deel hiervan hopen we vanuit de net geopende rijksregelingen te dekken. Joris Ivensplein/Westpoort Binnenstad Het Joris Ivensplein is de poort van onze Binnenstad vanuit het Waalfront en Waterkwartier.

Een stadsdeel waar nog vele bewoners bij komen, die naar verwachting ook veelvuldig de binnenstad bezoeken. De fiets- en looproutes onder de Hezelpoort door en de parkeermogelijkheden voor fiets op het plein zijn niet toegerust op vele extra bezoekers. De geplande parkeergarage bij de Hezelpoort vraagt om aanpassingen van de autoroutes en wegenstructuur. De binnenstad verdient een uitnodigender toegangspoort aansluitend op het Kronenburger park Agenda Binnenstad 2026 De Binnenstad verandert en heeft een zware tijd achter de rug. Dit vraagt om extra aandacht en ruimte. Ruimte om te investeren en snel op initiatieven uit de Binnenstad en haar bewoners, ondernemers en gebruikers in te kunnen springen. Hiervoor is een voortzetting van het Actieplan voor de Binnenstad noodzakelijk. Daarnaast is het van belang om een bredere actuele visie op onze Binnenstad op te stellen. Waarvoor onderzocht wordt hoe we autoluwer kunnen worden, waarin de zero-emissie zone handen en voeten krijgt, cultuurhistorie uit alle periodes zichtbaarder wordt en klimaatadaptatie maar ook kunst, cultuur en evenementen een plek krijgen. In deze Agenda Binnenstad 2026 zien wij een aantal onderdelen in ieder geval naar voren komen: Fietsparkeren Het stimuleren van fietsgebruik is een succes in Nijmegen. Dit leidt echter ook tot nieuwe uitdagingen.

in de Binnenstad is fietsparkeren een probleem, veel zwerffietsen, of bewonersfietsen die langdurig buiten gestald worden. Ook bezorgfietsen zijn een actueel thema waar we als stad een antwoord op moeten vinden. Dit vraagt om beleid bij nieuwbouw maar ook actieve aanpak van de huidige situatie. Gemeentelijke historisch panden Binnenstad De Binnenstad herbergt een groot aantal monumentale panden. Deels in bezit van de gemeente Nijmegen zelf. Om deze panden te behouden maar ook beleefbaar en toegankelijk voor een breed publiek te maken is een visie op de inzet van deze panden nodig. Een bijdrage aan de plannen voor de Stevenskerk past ook in deze lijn. Westelijke Waalkade De westelijke Waalkade wordt in de komende coalitieperiode omgebouwd tot 30 km/u-zone. Daarnaast is er een grote vraag naar herinrichting van de openbare ruimte in verband met overlast en de noodzaak tot vergroening. Op dit moment wordt onderzocht welke koppelkansen er zijn om bij het ombouwen naar 30km-zone de inrichting ook te wijzigen. De westelijke kant van de Binnenstad ontwikkelt zich de komende jaren sterk met veel extra woningen in Waalfront op de locatie Hezelpoort, de westelijke Waalkade is een belangrijk onderdeel van de route tussen Binnenstad en Waalfront. Groei van de stad en dus een drukkere Binnenstad Het aantal inwoners van Nijmegen gaat de komende jaren fors toenemen, met ruim 10% tot 2035.

Conform verstedelijkingsstrategie zullen de extra woningen vooral worden gerealiseerd nabij station Nijmegen en in Winkelsteeg, alsook een verdere verdichting van de bestaande stad. Zonder aanvullende mobiliteitsmaatregelen verslechtert de stedelijke bereikbaarheid voor alle vervoerswijzen, vooral in het Nijmeegse centrumgebied. Dus onderzoek naar meer autoluwe gebieden, mobility as a service en deelmobiliteit maar ook bezoekersparkeren buiten de Binnenstad horen hierbij. Vanaf 2025 wordt de Binnenstad een zero-emissie zone. Voor ondernemers en hun logistieke partners een flinke opgave.

39

Naast de aandacht voor mobiliteit is ook de veranderende balans tussen horeca, retail, wonen en evenementen een belangrijk element in een groeiende Binnenstad, waar in de Agenda 2026 een visie op moet worden geschetst. Raakvlakken met andere dossiers Belangrijkste sectoren in de binnenstad: toerisme, horeca, retail, cultuur en evenementen. Hierdoor is er een directe link met projecten in de Economische Visie, Citymarketing, creatieve industrie, Mobiliteit en Erfgoedstrategie.

3.

Oorsprong en impact

Wat is de opgave voor de komende bestuursperiode? -

Groei en behoud van de werkgelegenheid. Bedrijven steunen bij het weer opstarten van hun bedrijf en/of een doorstart mogelijk maken Voorkomen dat bedrijven omvallen op het moment dat de landelijke en lokale steunmaatregelen voor bedrijven komen te vervallen Aanpak van leegstand in de binnenstad, waar genoemde sectoren met name gevestigd zijn. Stimuleren van Ondernemerschap. Vergroening en klimaatadaptatie Aanpak fietsparkeren Verder uitvoering gebiedsvisie Valkhofkwartier Verdere uitvoering gebiedsvisie Vlaams Kwartier Herinrichting Burchtstraat-Augustijnenstraat-Plein 44 Herinrichting Joris Ivens plein als poort tot de Binnenstad vanuit de groeiende westzijde Herinrichting Westelijke Waalkade, koppelkans vergroening bij wijziging naar 30 km/u Autoluwer maken van de Binnenstad; vergroten leefbaarheid

Welke impact is te verwachten op welke doelgroepen? De aanpak van de Binnenstad is gericht op bewoners, ondernemers en bezoekers van de Binnenstad. De inzet van het Actieplan binnenstad is om met dit (relatief kleine) steuntje in de rug ondernemerschap te stimuleren en zo economisch groei en dus extra werkgelegenheid te bewerkstellingen. De vergroening en herinrichting van delen van de Binnenstad is bedoeld om onze Binnenstad aantrekkelijk en bereikbaar te houden en om aan de klimaatdoelen te voldoen. De Agenda Binnenstad 2026 is bedoeld om met het oog op de toekomst en wijzigende balans in functies in onze Binnenstad, te schetsen wat onze Binnenstad kan zijn en wat daarvoor nodig is. 4.

Kansen en Risico’s

•

Welke kansen en risico’s zijn aan het vraagstuk verbonden

Er zijn forse investeringen nodig in de herinrichting van delen van onze Binnenstad. Deze zijn mogelijk deels door de gemeente op te brengen maar er zal ook geld vanuit andere overheden of bronnen beschikbaar moeten komen. Het Actieplan Binnenstad gaat om relatief beperkte middelen, die tot een soort vliegwieleffect moeten leiden. Het veranderen van de Binnenstad programmatisch, meer wonen, maar ook het autoluwer maken, kan tot weerstand in de (Binnen)stad leiden.

• Indien mogelijk: hoe groot is de kans dat de kans/het risico zich voordoet? Vanuit het Rijk zijn diverse regelingen opgezet om Binnensteden vitaal te houden, zeker na corona. Ook vanuit de provincie is steun voor aanpak van Binnensteden, dit is ook gebleken bij de opzet van de metropoolregio en de regionale agenda. Deze steun is wel afhankelijk van de regelingen die opengesteld worden. Uit gesprekken met lokale netwerk (o.a. via het accountmanagement) en onderzoek blijkt waardering en steun voor deze aanpak en vertrouwen bij ondernemers dat het Actieplan Binnenstad werkt. In de loop der jaren is duidelijk richting gekozen om de Binnenstad autoluwer te maken en de kwaliteit van het gebied te verhogen. Ook voor vergroening is veel draagvlak.

40

5. Relevante documenten -

-

-

-

-

6. -

Economische Visie https://portal.ibabs.eu/Agenda/View/5b6d1026-6b34-46ce-98f4-a9185895ffda Stads- en wijkmonitor https://nijmegen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/46270fd4-fd48-4fc5-8d42-ea141f4334b2#collapsefd0b46dd-8ce3-41c8-8283-2a9451e3ea06 Actieplan Binnenstad, Stadscentrummonitor en Weerbaarheidsanalyse Binnenstad https://ris2.ibabs.eu/Agenda/Details/Nijmegen/46270fd4-fd48-4fc5-8d42-ea141f4334b2#2e5b4675-b706-4f56a7b3-c53653084e51 Mobiliteitsvisie Nijmegen goed op weg (2019) https://ris2.ibabs.eu/Agenda/Details/Nijmegen/d44caf3c-5a37-4365-a980-1e9b2b889cb9#56722a21-4be942dd-9a6f-2de4a719cb2e Parkeervisie (2020) https://ris2.ibabs.eu/Agenda/Details/Nijmegen/1d88b52e-4045-45d6-8d13-74b7de8c3af5#9443e6c6-ae404cbd-acc0-a65ea6b02669 Gebiedsvisie Valkhofkwartier (2019) https://ris2.ibabs.eu/Agenda/Details/Nijmegen/9851b21d-f1d3-4d92-9b73-3af0149a8aed Gebiedsvisie Vlaams Kwartier (2019) https://ris2.ibabs.eu/Agenda/Details/Nijmegen/077423a4-dcdd-4194-b45a-c1d6500c87d9

Direct betrokken ambtenaren Ilse Nieskens Gerben Siebenga Ellen Stam Ilona Haas Marie Louise Verschure Bing Yap Hettie Peterse Paul Goedknegt Helen Basten Mathieu Schouten Anne-Marie Cobussen Andrea Voskens Ben van Gelder Sasha Pasman

41

Financiële impact

Investering:

Valkhofkwartier: € 11,6 mln (2023: € 2,9 - 2024: € 4,35 - 2025: € 4,35) W.Waalkade: € 3 mln (2023: € 0,5 – 2024: € 2,5) J.Ivensplein: € 4 mln (2023: € 0,5 – 2024: € 3,5) Plein 44 etc: € 9 mln (2023: € 0,5 – 2024: € 5,5 – 2025: € 3) Totaal: 27,6 miljoen

(Financiële) gevolgen wanneer dit niet gebeurt Inzet bestaande programmamiddelen Rijks of Prov.bijdrage

Plaats doelenboom

Programmamiddelen (exploitatie): € 3 ton (2023 t/m 2026) Capaciteit: 2 fte, sch.11 en 12 (2023 t/m 2026) Nvt niet Onderzoek naar co-financiering provincie en rijk. Maximaal 25% waarmee al is gerekend in de behoefte van € 11 miljoen.

Concreet plan aanwezig

Programma Wonen en stedelijke ontwikkeling: Ambitie: We zijn een aantrekkelijke stad om te wonen, met goede werklocaties, openbare ruimtes en voorzieningen. Doel: We behouden en versterken de ruimtelijke kwaliteit van onze stad, door zorg te dragen voor een goede ruimtelijke ordening. Programma Cultuur en cultureel erfgoed: Ambitie: We zijn de oudste stad van Nederland, met een rijke historie en eigen karakter. We benutten dit unieke erfgoed om de aantrekkelijkheid van onze stad voor (nieuwe) bewoners, bedrijven en bezoekers te vergroten en hen nog sterker te verbinden aan de stad. Doel: We maken het verleden zichtbaar en beleefbaar De visie is vastgesteld. De genoemde deelprojecten zijn in voorbereiding.

Onvermijdelijk of ambitie?

Ambitie. De visie Valkhofkwartier is wel in 2019 door de raad vastgesteld.

Naar inhoudsopgave

42

Dossier Ontwikkelagenda Dukenburg

1. Omschrijving van het bestuurlijk vraagstuk Afgelopen jaren zijn verkenningen uitgevoerd naar mogelijkheden om de problemen in Dukenburg integraal en gebiedsgericht aan te pakke n. De be langrijkste the ma’s zijn daarbij bete re diffe re ntiatie van woninge n, verbetering van het imago en aanpak van armoede en werkgelegenheid. We zetten hier in op sterke wijken me t passe nde , be re ikbare , e n toe ganke lijke voorzie ninge n. In Duke nburg zie n we kanse n voor e e n me e r ge varie e rd woningaanbod en wille n we e e n impuls ge ve n aan e e n groe ne , ge zonde e n toe ganke lijke leefomgeving met een openbare ruimte die iedereen uitnodigt tot sporten, bewegen en ontmoeten. Ook de energietransitie is een groot thema in Dukenburg met o.a. een wijkwarmteplan in Zwanenveld. Later volgen ook andere wijken. De toekomstverkenning in Dukenburg heeft geleid tot een Ontwikkelagenda die met het bestemmingsplan voor Duke nburg wordt vastgesteld. Dit is e e n ruimte lijke ve rtaling van de ge me e nte lijke ambities, waarbij fysieke en sociale thema’s gecombineerd worden. Het is een samenhangend verhaal waar we uitvoering aan willen geven. Afgelopen jaren zijn op kleine schaal ontwikkelingen tot stand gebracht en he e ft ve rnie uwing van winke lce ntrum Me ijhorst plaatsge vonde n. Voor he t winke lce ntrum We e ze nhof zijn ook plannen voor nieuwbouw.

Verder hebben de corporaties geïnvesteerd in Dukenburg. De bestuurlijke opgave is om uitvoering te geven aan de ontwikkelagenda. Er is budget nodig voor de taken die bij de gemeente horen (zoals het investeren in de voorzieningenstructuur, een betere mix aan woningen e n ve rbe te ring van de groe ne structure n e n de ope nbare ruimte ) e n te he lpe n me t he t ve rkrijge n van provinciale e n rijkssubsidie s. We wille n de dive rse ontwikke linge n aanjage n e n stimule re n e n partije n verbinden. Hierdoor kunnen we bijdragen aan structurele verbetering van Dukenburg zoals verwoord in de ontwikke lage nda voor Duke nburg. Maar voor wat be tre ft de voorzie ninge n e n de ope nbare ruimte zijn komende periode flinke investeringen nodig. Ook voor de aansluiting van Dukenburg op Winkelsteeg is extra inzet nodig. Concreet gaat het om de volgende ontwikkelingen: -

Transformatie stadsde e lce ntrum Duke nburg van e e n winke lce ntrum waar 1/3 van he t oppe rvlak le e g staat naar e e n ce ntrum voor winkelen, wonen, cultuur e n ontmoe te n. Aanpak van he t ce ntrum ze lf vraagt ook om aanpak van de omge ving. De toe ganke lijkhe id e n be re ikbaarhe id van he t ce ntrum is sle cht e n de omligge nde ope nbare ruimte is ve rsnippe rd e n ve roude rd. He t plan is he t he le ge bie d te transformeren en ca 500 woningen toe te voegen. Verplaatsing en transformatie van de bibliotheek tot e e n me e r multifunctione e l ge bouw (ism de cultuuralliantie ) maakt hie r ook onde rde e l van uit. Inve ste ringe n in bibliotheek e n Linde nbe rg he bbe n e e n relatie me t de e xploitatie e n vaste subsidierelatie met OBGZ/Lindenberg. De functie ontmoeten krijgt een grotere rol. Ook het busplein en he t tre instation zoude n hie rbij be trokke n moe te n worde n. Voor de transformatie is e e n ambitiedocument opgesteld en de plannen worden nu in opdracht van de eigenaren door BPD/Giesbers uitgewerkt. Het plan als totaal (bebouwing en openbare ruimte) vertoont een financieel tekort.

-

He rontwikke ling 60e straat Me ijhorst. Waar de ze strook ooit be doe ld was voor kantore n, is e r al jaren flinke leegstand. De herontwikkeling van deze strook biedt de mogelijkheid om het Grand Canal en het groen daar omheen beter zichtbaar en bereikbaar te maken. Voor dit gebied is de opgave om woningen toe te voe ge n me t in de plint functie s waar me nse n e lkaar kunne n ontmoe te n e n waar moge lijk werkfuncties in ondergebracht kunnen worden. Ook hiervoor is extra inzet van de gemeente nodig.

-

Naast deze twee grotere ontwikkelingen is extra inzet nodig in de openbare ruimte. Met name gaat het om het groen beter met elkaar te verbinden de openbare ruimte aan te pakken. Verder is er inzet nodig om de zone langs het kanaal beter te activeren (bijvoorbeeld bij de ontwikkeling op het voormalig ROCterrein in Zwanenveld), zodat het kanaal ook meer onderdeel van Dukenburg wordt en een schakel naar de Winkelsteeg

43

Raakvlakken met andere dossiers Ope nbare ruimte , ge zonde groe ne e n ve ilige omge ving, Economie e n toe risme , Wone n e n Stedelijke Ontwikkeling, gebiedsontwikkeling, Winkelsteeg, Cultuur (cultuur voor en door iedereen)

2. Oorsprong en impact In 2005 lag e r e e n maste rplan Dukenburg dat nie t tot uitvoe ring is ge kome n. Daarna is daar waar zich mogelijkheden aandienden wel vernieuwing plaatsgevonden (zoals de zorgwoningen), maar niet structureel. In 2018 is onde rzoe k ge daan naar de toe komst van de winke lstructuur in Duke nburg. De raad he e ft in he t kader daarvan besloten om mee te werken aan vernieuwing van de winkelcentra in Meijhorst (is uitgevoerd) e n We e ze nhof (ontwikke ling loopt). Ve rde r he e ft de raad de Ce ntrale Ve re niging van Eige nare n van WC Dukenburg financieel gesteund bij het nader onderzoeken van de mogelijkheden voor een transformatie van he t winke lce ntrum Duke nburg. Hie r loopt nu e e n haalbaarhe idsonde rzoe k voor. Duide lijk is geworden dat hier de opgave groter is dan alleen de transformatie van het winkelcentrum. Nu ligt er een integrale ontwikkelagenda voor Dukenburg. Bovendien is er bij particuliere partijen (bv bij het winkelcentrum Dukenburg) enthousiasme om plannen te ontwikkelen. Dit biedt een unieke gelegenheid om hie r als ge me e nte bij aan te sluite n. En ook de provincie is aange haakt (ambte lijk) in verband met het busple in e n OV-Hub.

Voor de huidige e n de toe komstige be wone rs is de me e rwaarde dat e e n toekomstbestendige voorzie ninge nstructuur ontstaat, e r e e n goe de mix van woninge n komt voor oude re n en jongeren zodat die in hun wijk kunnen blijven wonen en de openbare ruimte opgewaardeerd wordt tot een gezonder omgeving die uitnodigt te ontmoeten en te bewegen. De ontwikkelingen ge zame nlijk moe ten er voor zorge n dat Dukenburg op orde is voor de toekomst, dat de voorzieningen goed zijn, dat voor elk doelgroep passende woningen beschikbaar zijn en doorstroming kan plaatsvinden en dat een goede aansluiting kan plaatsvinden op de Winkelsteeg.

3. Kansen en Risico’s Kansen -

-

-

We willen werk met werk maken en zo meerwaarde voor de omgeving geven aan de particuliere ontwikkelingen die plaatsvinden. Belangrijkste kans is dat we meeliften met de ontwikkelingen die al in gang gezet worden en werk met werk maken. De mogelijkheden daarvoor liggen er Hiermee wordt een verdere verpaupering tegen gegaan, toekomstbestendige voorzieningen gerealiseerd voor Dukenburg/Lindenholt en Winkelsteeg, een deel van het woningtekort opgelost en de bereikbaarheid verbeterd.. We gaan ook gesprekken aan met de provincie en NS/ProRail om ook de aansluiting van het busplein en de OV-voorzieningen beter te laten aansluiten

Risico’s - De eigenaren van het winkelcentrum stemmen niet in met de plannen. Het haalbaarheidsonderzoek dat in de zomer afgerond wordt zal hier duidelijkheid over geven. - De overige stakeholders zullen ook mee moeten bewegen (Provincie en NS-ProRail). In het haalbaarheidsonderzoek wordt naar een fasering gekeken zodat de plannen ook gefaseerd uitgevoerd kunnen worden en risico’s verkleind worden. - Onzekerheid over bijdrage gemeente dan wel bijdrage aan subsidies. Dat zou kunnen betekenen dat niet alle gewenste ontwikkelingen tot stand komen. In ieder geval lopen we dan een mogelijkheid mis om echt meerwaarde te creëren voor de omgeving en werk met werk te maken.

4. Relevante documenten -

Ontwikkelagenda Dukenburg https://nijmegen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/263919e0-d445-48ff-8d67727b06b7ab13?documentId=a43f2684-4bb4-4e76-847c-5bcace1af641&agendaItemId=b4cf6e9b-854945bf-b061-4af09f3bcaf8

44

-

Ambitiedocument Winkelcentrum Dukenburg https://www.nijmegen.nl/fileadmin/bestanden/nieuws/Nieuwsdossiers/Winkelcentrum_Dukenburg/Am bitiedocument-winkelcentrum-dukenburg-201127.pdf

-

Ambitiedocument Kanaalzone Zuid https://nijmegen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/cbbcd7a5-0d18-4566-8d8cbf2cfa70345c?documentId=4133428a-66b0-4f83-b88e-62695a523452&agendaItemId=3a280e7f-f418457f-9cc8-877f2803ebe1 Ontwikkelvisie Winkelsteeg 2035 https://nijmegen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/09eb2625-8461-4aa4-87c676488e18f61d?documentId=5a2df661-616e-406d-8a9f-20f2e18c773a&agendaItemId=65257873-0ee54660-9c60-67ad661ebccc Vervangingsgolf Openbare ruimte

-

-

-

\\karelstad\data\gemeenschappelijk\Algemeen\Dossiers Spoor 1

BRO Nijmegen, visie boodschappencentra stadsdeel Dukenburg, februari 2018 https://www.planviewer.nl/imro/files/NL.IMRO.0268.BP4014-VG01/b_NL.IMRO.0268.BP4014VG01_tb4.pdf BRO Analyse WC Dukenburg, mei 2019

Ontwikke lage nda wordt in voorjaar me t he t be ste mmingsplan Dukenburg door de raad vastgesteld. Het Ambitiedocument Kanaalzone Zuid e n Omge vingsvisie zijn vastge ste ld. Voor de ze ontwikke linge n zijn nog ge e n plane xploitatie s vastge ste ld. De raad he e ft in 2020 jaar we l budge t vastge ste ld voor he t ve rde r uitwerken van plannen voor het winkelcentrum Dukenburg

5. Direct betrokken ambtenaren

•

Marian van Gerwen, Lizzy Eijkhout, Bas Bohm, Ilja van Soest

Financiële impact

(Financiële) gevolgen wanneer dit niet gebeurt

Inzet bestaande programmamiddelen Rijks of Prov.bijdrage

Investering: Voor inrichting openbare ruimte: € 7,2 miljoen Programmamiddelen (exploitatie): Capaciteit: pm De openbare ruimte is aan het verpauperen. Dukenburg is in de jaren 70 gebouwd en daardoor en tevens door achterstallig onderhoud, is de openbare ruimte aan vervanging toe. Daarnaast zijn er veel leegstaande panden die ook verpaupering in de hand werken. Relatie met dossier: vervangingsgolf openbare ruimte € 2 ton Budget beschikbaar voor het verder uitwerken van plannen voor het winkelcentrum Dukenburg.

Onderzoek naar Provinciale bijdrages (Steengoed benutten) Voor de herinrichting van het busstation komt provinciale subsidie beschikbaar. In de komende 2 jaar wordt onderzocht of er bij Rijk subsidie mogelijk is.

45

Via de Woningbouwimpuls komen middelen beschikbaar (wel co-financiering nodig). Er loopt een gesprek met Pro rail/NS Vastgoed over subsidie voor het station (co-financiering nodig). Plaats doelenboom

Concreet plan aanwezig Onvermijdelijk of ambitie?

Programma Openbare ruimte: Ambitie: Nijmegen heeft een groene, gezonde en vitale omgeving om in te wonen, werken en te recreëren. Doel: We hebben een groene omgeving die bijdraagt aan de gezondheid van onze inwoners en bezoekers en uitnodigt tot spelen, bewegen en ontmoeten. Programma Wonen en stedelijke ontwikkeling: Ambitie: We zijn een aantrekkelijke stad om te wonen, met goede werklocaties, openbare ruimtes en voorzieningen. Doel: Het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van onze stad door nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen te ondersteunen dan wel zelf te initiëren en te (laten) realiseren. Ambitie: We zijn een stad met een gevarieerd woningaanbod dat aansluit bij de vraag van alle nieuwe en bestaande bewoners. Doel: We realiseren onze woningbouwopgave uit de omgevingsvisie en uitvoeringsagenda wonen. Programma Economie en toerisme: Ambitie: We dragen bij aan het creëren van 10.000 extra banen in 10 jaar tijd en zijn als stad aantrekkelijk voor werkgevers en werknemers. Doel: We zorgen voor goede en duurzame werklocaties, inclusief onze aantrekkelijke binnenstad. Doel: We ondersteunen ondernemers en bedrijven waarbij we kansen benutten om ondernemerschap en innovatie te stimuleren. Ontwikkelagenda wordt in voorjaar 2022 met het bestemmingsplan Dukenburg door de raad vastgesteld Ambitie.

De kosten zullen bij niets doen hogere uitvallen in de openbare ruimte, leegstand winkelcentrum kan optreden Bij realisatie van de diverse plannen is herinrichting van de openbare ruimte noodzakelijk.

Naar inhoudsopgave

46

Dossier Een gezond voetbalareaal Korte omschrijving van het vraagstuk In 2018 is de nota buitensportaccommodatiebeleid vastgesteld door de raad. Eén van de opdrachten in deze nota was om tot een afwegingskader voetbal te komen, dat onder andere als tool wordt ingezet wanneer een voetbalvereniging de wens heeft om uit te breiden. Het afwegingskader voetbal is 3 november 2020 vastgesteld door het college. De raad is hierover geïnformeerd. Om het afwegingskader voetbal toe te passen op het totaalareaal voetbal binnen de gemeente Nijmegen, is in navolging hierop in 2021 een stadsbrede analyse uitgevoerd (nulmeting). Met als doel om inzicht te verkrijgen in de wijze waarop het voetbalareaal er momenteel voor staat en de wijze waarop dit zich ontwikkeld naar de toekomst (2030) toe. We hebben nu de verhouding tussen de huidige en toekomstige behoefte en capaciteit in beeld waardoor we weten met welke knelpunten we (op mogelijk latere termijn) te maken krijgen. Met het inzicht in de huidige en toekomstige stand van zaken rondom het voetbalareaal Nijmegen én de toepassing hierop van het vastgesteld kwalitatief afwegingskader voetbal, komen we in 2022 tot een meerjarenplan om de capaciteitsproblematiek op zowel de korte- als lange termijn op te lossen. Knelpunten 1. Er is op dit moment geen budget beschikbaar voor nieuwe investeringen in ons voetbalareaal.

Er ligt dus een financieel vraagstuk, maar hieraan ligt wel een politieke keuze ten grondslag. Zetten we in op uitbreiding van ons voetbalareaal waar nodig, gaat uitbreiding op de ene locatie ten koste van inleveren op een andere locatie (zoals nu het geval is), of wordt er een andere keuze gemaakt? Zoals bijvoorbeeld het samenvoegen of dubbelgebruik van verenigingen? Knooppunten Dit dossier heeft knooppunten met het programma Jeugd en Gezondheid (Groen, Gezond en in Beweging). We zien ook kansen om dit vraagstuk te koppelen aan de ambitie uit ons sportbeleid; namelijk het realiseren van open sportparken. Met een open sportpark kunnen we actief inspelen op de toenemende druk op de openbare ruimte. Daarnaast kunnen sportparken fungeren als interessante locaties waar diverse (maatschappelijke) functies een plek kunnen krijgen. Denk aan een ontmoetingsplek voor bewoners en wijkgericht sportaanbod. Oorsprong en impact Er is geen wettelijke basis die de overheid verplicht om sport als publieke basisvoorziening te faciliteren. Dit vraagstuk komt voort uit lokale ontwikkelingen. In het verleden zijn velden en accommodaties toegekend aan voetbalverenigingen op basis van verschillende argumenten. Een eenduidige lijn ontbrak hierin. Met het vastgestelde afwegingskader voetbal als uitgangspunt kunnen we als gemeente, op basis van vastgestelde criteria, objectieve keuzes maken t.a.v.

het gebruik van gemeentelijke sportaccommodaties door voetbalverenigingen. Met het onderzoek van KYBYS kunnen we op basis van het kwalitatief kader een meerjarenplan maken (inclusief investeringen) voor het uitbreiden/inkrimpen van onze voetbalvelden. Met het op peil houden van ons voetbalareaal zorgen we er voor dat de populairste teamsport in onze stad kan blijven groeien waar nodig, zodat Nijmegenaren, van jong tot oud, kunnen blijven voetballen. Kansen en Risico’s Kansen • Toekomstbestendig voetbalareaal en daarmee vitale verenigingen. • Verenigingen kunnen hun ambities waarmaken, o.a. op het gebied van walking football, een sport onder senioren die sterk in opkomst is. Risico’s • Als we niet investeren in ons voetbalareaal kan dit betekenen dat verschillende voetbalverenigingen o.a. de jeugd geen plek meer kan bieden. Ook kan dit gevolgen hebben voor de groei en vitaliteit van een vereniging.

47

•

De druk op de voetbalvelden komt niet alleen van de verenigingen zelf. Er is ook ander gebruik, bv. van het bewegingsonderwijs. Daarmee lopen we als gemeente ook het risico dat dit soort activiteiten niet meer plaats kan vinden op ons voetbalareaal.

Relevante documenten - Kwalitatief afwegingskader voetbal (collegebesluit & raadsbrief 3-11-2020) - Onderzoek KYBYS voetbalareaal Nijmegen Eerdere besluitvorming - Collegebesluit en raadsbrief Kwalitatief afwegingskader voetbal (3-11-2020) https://nijmegen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/ca2ed5f1-9d72-43db-aecac1c707e05e7e?documentId=52f1c67f-1387-4987-b540-d64e00ee3549 - Collegebesluit Stand van zaken en voortgang voetbalareaal Nijmegen en ombouw + toplaagrenovatie kunstgrasvelden & raadsbrief (15-2-2022) Direct betrokken ambtenaren • Sport: Wesley Deenen • Staf VSA: Evelien Peetsold

Financiële impact

Investering: Aanleg vier nieuwe voetbalvelden in de stad de komende jaren: € 2,4 miljoen (indicatief) Programma: exploitatie voor onderhoudskosten: € 50.000 per veld per jaar: jaarlijks € 200.000.

(Financiële) gevolgen wanneer dit niet gebeurt Inzet bestaande programmamiddelen Rijks of Prov.bijdrage Plaats doelenboom

geen

Concreet plan aanwezig Onvermijdelijk of ambitie? Onuitstelbaar/ onvermijdelijk/ onvoorzien

nee nee Ambitie: We maken een leven lang sporten en bewegen mogelijk voor alle inwoners met goede, toegankelijke sportaccommodaties en een beweegvriendelijke openbare ruimte. Doel: We zorgen voor deugdelijke en goed bereikbare voorzieningen in alle delen van de stad. In voorbereiding. Ambitie: we voldoen nu niet aan de capaciteitsbehoefte. Hiervoor zijn extra velden nodig. nee

Naar inhoudsopgave

48

Dossier Een nieuw zwembad in Nijmegen Korte omschrijving van het vraagstuk Op 23 september jl. heeft de gemeenteraad de Toekomstvisie Nijmeegse zwembaden vastgesteld. Eén van de beslispunten is geweest om de Toekomstvisie een vervolg te geven met een locatiehaalbaarheidsonderzoek voor de nieuwbouw van een zwembad. Dit zwembad komt ter vervanging van de zwembaden Dukenburg en West. Dit locatieonderzoek is eind 2021 afgerond. Het College van B&W heeft daarop besloten om Winkelsteeg aan te wijzen als de meest geschikte locatie voor een nieuw zwembad. Binnen de Winkelsteeg worden drie geschikte locaties gezien: naast de Jan Massinkhal, het parkeerterrein aan de Boekweitweg en in park Winkelsteeg (sportveld aan Vossendijk). De locatie is op hoofdlijnen dus bekend; over het type voorziening en het budget is nog geen besluit genomen. Knelpunten • Als het bestuur geen tijdig besluit (voor de zomer 2022) neemt over de exacte locatie en het type voorziening, dan komt de planning in de knel. In 2026 gaan West en Dukenburg dicht; er moet dan een alternatief zwembad zijn. • De verschillende locatiemogelijkheden kennen allemaal hun eigen knelpunten; ook hier moet het bestuur een keuze in maken. • Er zijn nog geen financiële middelen beschikbaar voor de realisatie van de nieuwe zwemvoorziening.

Knooppunten Dit dossier raakt aan het dossier Ontwikkeling Winkelsteeg; het nieuwe zwembad wordt in de Winkelsteeg gesitueerd. De precieze locatie is nog niet duidelijk. Dit zal een bestuurlijk besluit zijn. Een nieuw zwembad in de Winkelsteeg heeft een meerwaarde voor de gebiedsontwikkeling en de leefbaarheid. Daarnaast raakt het dossier aan het dossier Integrale stadsontwikkeling, waarbij uitdrukkelijk wordt gezocht naar het combineren van functies bij nieuwe ontwikkelingen. Het realiseren van een nieuw zwembad is geen wettelijke taak. Ook het aanbieden van zwemlessen is geen wettelijke taak; dit is in handen van de stichting Nationale Raad Zwemveiligheid. Uiteraard erkennen we als gemeente wel het belang van zwemveiligheid en ondersteunen en stimuleren we dit actief, zoals het leren en vervolgens blijven zwemmen. Oorsprong en impact Zwembad West is eind jaren ’60 gerealiseerd en zwembad Dukenburg begin jaren ’70. De zwembaden zijn gedateerd en voldoen niet aan de huidige eisen ten aanzien van energiezuinigheid, duurzaamheid en gebruik. In het kader van de Toekomstvisie is onderzocht of verdere instandhouding van de beide zwembaden en renovatie wenselijk is. De conclusie is dat dit niet zo is. Ook renovatie wordt niet wenselijk gevonden. Daarom is aan de raad voorgesteld beide zwembaden te vervangen door een nieuwe centrale zwembadvoorziening.

Dit traject moet resulteren in een concreet bouwtraject zodat in 2026-2027 de baden zwembad-West en Dukenburg op een goede manier vervangen kunnen worden voor de inwoners van de stad Nijmegen en directe omgeving. In de nieuwe bestuursperiode is er besluitvorming nodig over het plan van eisen t.a.v. de nieuwe zwemvoorziening en een bijbehorend investeringsbudget. Daarom vragen we de nieuwe coalitie om een ambitie te formuleren op het nieuwe zwembad (hoe komt deze eruit te zien, met welke functies en op welke exacte locatie?). Impact Zwemmen is een populaire sport in Nijmegen en trekt jaarlijks vele duizenden bezoekers voor recreatief zwemmen, diploma-zwemmen, beweegactiviteiten in het water en sport. De realisatie van het nieuwe zwembad beoogt aan zowel de inwoners van de gemeente als aan de zwem- en water gerelateerde verenigingen een passende, moderne en duurzame voorziening te bieden, waarbij de belangen van de diverse stakeholders zorgvuldig worden meegenomen in de realisatie van de nieuwe voorziening.

Dossiers nieuwe bestuursperiode

p. 1

Kansen • Toekomstbestendige en duurzame centrale zwemvoorziening voor de stad • Meervoudig gebruik van voorzieningen indien het zwembad wordt gecombineerd met andere (buiten)sportvoorzieningen • De definitieve locatie van het zwembad in samenhang ontwikkelen met een sporthal die dient als vervanging van de binnen afzienbare tijd gedateerde Jan Massinkhal. Risico’s: • Vertraging in het realisatie-proces door onvoorziene zaken of latere besluitvorming • Kostenoverschrijdingen door stijgingen in kosten personeel en materialen. Dit is een reëel risico omdat we dit momenteel ook in andere projecten ervaren.

Relevante documenten • Toekomstvisie Nijmeegse zwembaden • Locatiestudie nieuw zwembad: collegevoorstel, raadsbrief, locatiestudie Eerdere besluitvorming • Instemming van de Raad met de Toekomstvisie op 23 september 2020 https://nijmegen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/71174270-0ac0-42e2-bf28e7d7ff142800?documentId=237567f1-dcf7-40d5-87da-b4f3e8ba6c2f&agendaItemId=654ac0e3-c28e4382-864c-cd966d9ed24f • Instemming Raad met start locatie-haalbaarheidsonderzoek op 23 september 2020 • Collegebesluit locatiestudie nieuw zwembad op 14 december 2021 https://nijmegen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/38b3c155-fd75-4b71-b7a5791f181a5cb5?documentId=7591fc73-9eaf-4f73-8da1-6f21fa1357e8&agendaItemId=c8d0da32-3adf4251-8d66-ea0e07dac79a https://nijmegen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/38b3c155-fd75-4b71-b7a5791f181a5cb5?documentId=5db0b876-75d9-4245-8a58-87f8a73a8910&agendaItemId=c8d0da323adf-4251-8d66-ea0e07dac79a https://nijmegen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/38b3c155-fd75-4b71-b7a5791f181a5cb5?documentId=f2e8f830-f3c3-434a-8dcd-e71fc25e1427&agendaItemId=c8d0da32-3adf4251-8d66-ea0e07dac79a Direct betrokken ambtenaren • Angelique Steen – stafadviseur VSA

Dossiers nieuwe bestuursperiode

p. 2

Financiële impact

(Financiële) gevolgen wanneer dit niet gebeurt Inzet bestaande programmamiddelen Rijks of Prov.bijdrage Plaats doelenboom

Investering: circa € 30 miljoen voor de bouw van alleen het zwembad. Als het zwembad samen met een nieuwe sporthal wordt ontwikkeld, dan is voor de sporthal een investeringsbedrag van € 15 tot € 20 miljoen nodig. Programma: Structurele exploitatielasten, hier is nog niks over te zeggen. Dit hangt af van het type zwembad. Er is grote behoefte aan zwemwater voor zwemlessen, verenigingsactiviteiten, gezond bewegen en recreatief zwemmen. Zonder nieuw zwembad moet er iets anders geregeld worden. Ja, 2 andere zwembaden worden gesloten. De vrijvallende budgetten kunnen hiervoor worden ingezet. Wellicht bijdrage van de Provincie Ambitie: We maken een leven lang sporten en bewegen mogelijk voor alle inwoners met goede, toegankelijke sportaccommodaties en een beweegvriendelijke openbare ruimte. Doel: We zorgen voor deugdelijke en goed bereikbare voorzieningen in alle delen van de stad. Ambitie: We hebben wijken met een vitaal & gezond leefklimaat waar inwoners zich thuis voelen en mee kunnen doen. Doel: We dragen bij aan een gezonde leefomgeving, zowel in fysiek als sociaal opzicht. Ambitie: We willen dat alle Nijmegenaren kunnen participeren, bij voorkeur door werk. Doel: We bestrijden de financiële risico’s die samenhangen met een slechte gezondheid voor huishoudens onder de Nijmeegse armoedegrens.

Concreet plan aanwezig Onvermijdelijk of ambitie? Onuitstelbaar/ onvermijdelijk/ onvoorzien

Dossiers nieuwe bestuursperiode

ja Ambitie; er ligt een raadsbesluit over het nieuwe zwembad. Onvermijdelijk

p. 3

Dossier Erfgoed 1. Omschrijving van het bestuurlijke vraagstuk Erfgoed is een omvangrijk dossier. De afgelopen jaren is het veld enorm in beweging geweest en zijn er grote ontwikkelingen geweest: -

-

De erfgoedstrategie is vastgesteld en hiermee is een drietal acties vastgesteld. We hebben onze wettelijke taken op orde gekregen, waardoor we nu bijvoorbeeld grote stappen hebben gezet in ons al jaren gewenste beschermingsprogramma; we ontwikkelen een masterplan Limes; en we hebben de erfgoedaanjager aangesteld, die de samenwerking in de stad moet verbeteren. Unesco heeft de Neder Germaanse Limes (Romeins) in Nederland – waaronder Nijmegen – en Duitsland aangewezen als werelderfgoed. Samen met de provincie hebben we besloten om enorm (ruim 8 miljoen) te investeren in onze archeologische keten. Vanuit programma erfgoed heeft dat o.a. consequenties voor het depot. We zijn al jaren bezig en progressie aan het boeken op het gebied van kennisontsluiting.

In dit document staan zes onderwerpen. Kort en op hoofdlijn stippen we deze aan, en ze hangen allemaal samen met de erfgoedstrategie. Diverse aspecten van deze onderwerpen hangen met elkaar samen, daarom staan ze gebundeld in dit overzicht. 1. Nijmeegs Fonds voor monumenten In de stad staan honderden monumenten. Nog eens ruim 500 panden staan op onze aandachtslijst. Deze panden worden straks wel of niet monument. Eigenaren ervaren enerzijds het genot van hun monument dagelijks, worden anderzijds geconfronteerd met hogere lasten. Investeringen voor regulier onderhoud, maar ook voor verduurzaming van de panden vallen vaak duurder uit. Dat laatste maakt eigenaren huiverig voor een aanwijzing. Veel andere gemeenten met monumenten hebben hiervoor een regeling. Het bestuurlijke vraagstuk is of wij dit ook willen. Dat de gemeente bijvoorbeeld specifieke investeringen mede-financiert. De provincie heeft hiervoor vervolgens ook een matchingsregeling. Zonder gemeentelijke regeling krijgen Nijmeegse monumenteigenaren ook geen subsidie van de provincie. In de Erfgoedstrategie is hiervoor een bedrag van jaarlijks € 200.000,- opgenomen. Ter overweging: dit bedrag moet meegroeien met de groei van het monumentenbestand. 2. Kennisontsluiting Decennialang zijn archeologische onderzoeken uitgevoerd op Nijmeegs grondgebied.

Veel van de onderzoeken van voor 2007 zijn zonder uitwerking tot rapportage en adequate registratie opgeslagen in het gemeentelijk archeologisch depot Soms wordt daardoor onderzoek uitgevoerd dat al ooit uitgevoerd is én in grote gebiedsafwegingen kunnen we vaak – door gebrek aan overzicht – moeizaam prioriteren. Hier lopen niet alleen wij tegen aan, maar ook particuliere initiatiefnemers in Nijmegen. Uit recent onderzoek door de Raad van Cultuur blijkt dan niet alleen in Nijmegen, maar in heel Nederland archeologisch beleid structureel verbeterd zou moeten worden (Archeologie bij de tijd, Raad van cultuur, februari 2022). Afgelopen jaren zijn grote stappen gezet in het inventariseren van de onderzoeken, tekeningen en archeologisch materiaal. Nu willen we graag doorpakken en deze inventarisatie ontsluiten en uitwerken. Ook vanuit de wetenschap en het belang van de Limes is het noodzakelijk om de opgravingen uit te werken. In de Erfgoedstrategie is dit als een PM post opgenomen, inmiddels is duidelijk dat wanneer we structureel € 200.000,- opnemen voor 2 FTE dat we een goed begin kunnen maken. 3. Limes In juli 2021 heeft Unesco besloten de Neder-Germaanse Limes in te schrijven op de Werelderfgoedlijst. Nijmegen heeft vijf terreinen die behoren tot dit Werelderfgoed.

Dit zijn de belangrijke militaire nederzettingen die bij hebben gedragen aan de vorming en instandhouding van die grens. Het gaat om het Valkhof en het Hunerpark, de Hunerberg en het Kops Plateau en enkele delen van het aquaduct dat zijn

55

oorsprong in de gemeente Berg en Dal heeft. Het Werelderfgoed ligt onder de grond en is moeilijk te visualiseren door o.a. bestaande bebouwing. Wel is de beleving van het Werelderfgoed en creëren van draagvlak voor de status van belang om deze te behouden. Het Werelderfgoed is uniek voor Nederland en een kans voor Nijmegen. Dit vergt wel investeringen. De provincie Gelderland staat positief tegenover de ontwikkeling van Nijmegen als stad waar de Limes te beleven is, maar vraagt wel gemeentelijke inzet daarbij. Momenteel wordt gewerkt aan een masterplan hiervoor, dat is nog niet af. De bestuurlijke vraag is welke beelden de nieuwe coalitie heeft bij dit onderwerp. Focussen we ons bijvoorbeeld meer op toerisme, of kiezen we er juist voor om bijvoorbeeld de kennisinstellingen en de archeologische keten beter te positioneren. 4. Depot Het gemeentelijke depot en het provinciale depot worden samengevoegd aan de nieuwe Dukenburgsweg. Zowel gemeente als provincie investeren hierin. Toen de oorspronkelijke plannen ontstonden, hadden we nog geen visie op de Winkelsteeg en waren we nog geen werelderfgoed. Dat kan de scope van het project aanpassen. Dit hangt af van de uiteindelijke keuzes in het Limes Masterplan en hoe wij om willen gaan met een depot in een woon/werkwijk in plaats van op een industrieterrein. 5.

Erfgoedinstellingen In onze stad draagteen aantal erfgoedinstellingen bij aan het realiseren van de ambities uit de Erfgoedstrategie voor het profileren van Nijmegen als oudste stad van Nederland. Om dit te kunnen uitvoeren is het nodig dat deze instellingen niet (bijna) volledig draaien op vrijwilligers, maar goed georganiseerde professionele instellingen worden. Deze ambitie is wel vastgelegd in de Erfgoedstrategie, maar hier zijn nog niet volledig budgetten aan gekoppeld. Naast het Huis voor de Nijmeegse Geschiedenis en de Stevenskerk, betreft het hier Museum het Valkhof en De Bastei, die beschreven staan onder Cultuur.

We willen de nieuwe coalitie vragen de Erfgoedstrategie volledig uit te voeren. Hiervoor is structureel een extra budget van € 350.000,- jaarlijks nodig. Bij de Stevenskerk is het daarnaast de vraag hoe wij om willen gaan met “het gebouw”. De kerk is in eigendom van de stichting (de toren is van de gemeente). De stichting heeft een miljoenensubsidie binnengehaald bij de Rijksoverheid, maar heeft cofinanciering nodig. Er volgen nog twee fasen voor uitvoering van het Masterplan (o.a. verduurzaming van het pand) hiervoor heeft de Stichting € 600.000,nodig. 6. Religieus erfgoed Het religieus erfgoed is van grote betekenis van de identiteit van Nijmegen. Daarnaast zijn de gebouwen veelal ankerpunten in wijken, met een waardevolle sociaal-maatschappelijke functie, ook voor nietgelovigen. Er is een visiedocument op dit erfgoed in de maak: “Bouwstenen voor aanpak van religieus erfgoed”. Hieruit blijkt een aantal opgaven die de komende jaren opgepakt zouden moeten worden, Hierover wordt het bestuur voor de zomer geïnformeerd. Niet in dit memo In nieuwbouwwijken is het altijd de vraag wat we doen met ons erfgoed. Blijven monumentale landgoederen in tact? Gebruiken we een Honig? De historische tuin in Lent, houden of niet? Wat te doen met de prehistorische uniciteit van delen van de Waalsprong? Deze afwegingen horen bij de ambities met de gebieden en staan dus niet in dit memo. 2.

Oorsprong en impact De aantrekkelijkheid van een stad wordt door een aantal factoren sterk bepaald. Net als groen en cultuur, is erfgoed daarbij een belangrijke factor. Mensen wonen graag in een stad met identiteit, met prachtige stadsgezichten en een ziel. Erfgoed is niet alleen goed voor het vestigingsklimaat, maar levert ook bezoekers op. Zeker in het kader van het werelderfgoed liggen hier kansen.

56

Nijmeegs fonds voor monumenten De impact van een monumentenregeling is groot. Het zal eigenaren stimuleren om hun pand goed te onderhouden, en zal waarschijnlijk leiden tot meer enthousiasme bij eigenaren van aan te wijzen monumenten. Als we een slimme regeling maken, kunnen we daarnaast ook andere doelstellingen realiseren met zo’n regeling (door bijv. eigenaren van monumenten te ondersteunen die duurzaamheidsmaatregelen treffen). Kennisontsluiting De oorsprong van dit vraagstuk is in de eerste plaats gelegen in landelijke wet- en regelgeving dat van de gemeente vereist data op orde te hebben en toegankelijk te maken, wanneer dit gebruikt wordt in het nemen van besluiten, zoals ten aanzien van vergunningen. Dit is terug te vinden in de Omgevingswet en de Wet openbaarheid van bestuur. De titel “kennisontsluiting” klinkt wellicht saai, maar de effecten op de uitvoering, de inwoner (met een plan ene vergunningsaanvraag) en de wetenschap is groot. In de Erfgoedstrategie staat achter dit onderwerp – vanwege zijn complexiteit – nog een PM-post. Op dit moment werken we de aanpak verder uit. Limes De komende bestuursperiode vergt een uitspraak over ambitieniveau en begroting: wil de gemeente zich inzetten om uit te groeien tot het nationaal kenniscentrum voor de Limes of houden we, aan de andere kant van de keuzeschaal, alleen de bestaande visualisaties in stand.