42 - Dossiers coalitieonderhandelingen
Tekst van het document
Dossiers aangeboden voor de coalitieonderhandelingen
April 2022 – ambtelijke organisatie gemeente Nijmegen
Inhoudsopgave dossiers ambtelijke organisatie Onderwerp 000 Algemene oplegger 001 Totaaloverzicht dossiers Stadsontwikkeling
002 Oplegmemo dossiers Maatschappelijke ontwikkelingen 003 Oplegmemo dossiers Moderne overheid
Hoofdopgave
Programma
Bouwen aan een aantrekkelijke stad, economische veerkracht, de stad moet duurzamer
Bereikbaarheid, Economie en Toerisme, Erfgoed, Openbare ruimte, Wonen en Stedelijke ontwikkeling
Een sociale stad blijven
Maatschappelijke ontwikkeling
Moderne overheid
Moderne Overheid
Bouwen aan een aantrekkelijke stad B01 10.000 juiste woningen Bouwen aan een aantrekkelijke stad B02 Ambitie gestuurde Bouwen aan een aanpak bij vervangingen aantrekkelijke stad in de openbare ruimte B03 Ambities NEC B04 Ateliers en Broedplaatsen voor Cultuur B05 Binnenstad (incl. Valkhofkwartier en Vlaams Kwartier) B06 Ontwikkelagenda Dukenburg B07 Een gezond voetbalareaal B08 Een nieuw zwembad in Nijmegen B09 Energieneutrale en gasvrije gemeentelijke vastgoedportefeuille in 2035
Bouwen aan een aantrekkelijke stad Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Wonen en Stedelijke ontwikkeling Openbare ruimte
Sport Cultuur
Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Wonen en Stedelijke ontwikkeling
Bouwen aan een aantrekkelijke stad Bouwen aan een aantrekkelijke stad Bouwen aan een aantrekkelijke stad Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Wonen en Stedelijke ontwikkeling Sport Sport Wonen en Stedelijke ontwikkeling
4
B10 Erfgoed B11 Huisvesting bijzondere doelgroepen, statushouders, spoedzoekers, ouderen
Bouwen aan een aantrekkelijke stad Bouwen aan een aantrekkelijke stad
B12 Investeren in VIA-T Bouwen aan een samenwerkingsverband aantrekkelijke stad duurzaam en circulair bouwen B13 Kamerverhuurbeleid Bouwen aan een aantrekkelijke stad B14 Kanaalzone-Zuid Bouwen aan een aantrekkelijke stad B15 Museum de Bastei: Bouwen aan een investeringen in aantrekkelijke stad programma en depot B16 Omgevingsvisie Bouwen aan een aantrekkelijke stad B17 Openbare ruimte: Meer Bouwen aan een dan beheer aantrekkelijke stad B18 Groene en gezonde Bouwen aan een leefomgeving aantrekkelijke stad B19 Programmatische Bouwen aan een aanpak luchtkwaliteit aantrekkelijke stad Nijmegen-West B20 Renovatie Schouwburg Bouwen aan een aantrekkelijke stad B21 Stationsgebied: scope Bouwen aan een wijziging West-entree aantrekkelijke stad B22 Toekomst Triavium Bouwen aan een aantrekkelijke stad B23 Uitbreiding woonwagen- Bouwen aan een standplaatsen aantrekkelijke stad B24 Veilige fysieke leefomgeving B25 Versnellen mobiliteitstransitie in een groeiende stad
Bouwen aan een aantrekkelijke stad Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Economie en Toersime Wonen en Stedelijke ontwikkeling, Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg Economie & Toerisme
Wonen en Stedelijke ontwikkeling Wonen en Stedelijke ontwikkeling Cultuur
Wonen en Stedelijke ontwikkeling Bereikbaarheid Openbare ruimte Openbare ruimte
Cultuur Bereikbaarheid Sport Wonen en Stedelijke ontwikkeling Veiligheid Bereikbaarheid
5
B26 Verstedelijkingsstrategie en Groene Metropoolregio B27 Waalfront, NYMA en Engie B28 Waalhalla en urban sports
Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Wonen en Stedelijke ontwikkeling
Bouwen aan een aantrekkelijke stad Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Wonen en Stedelijke ontwikkeling Sport
De stad moet duurzamer De stad moet duurzamer
Openbare ruimte Bereikbaarheid
De stad moet duurzamer De stad moet duurzamer
Openbare ruimte Openbare ruimte
De stad moet duurzamer
Openbare ruimte
De stad moet duurzamer
Onderwijs
Economische Veerkracht
Economie en Toerisme
Economische Veerkracht Economische Veerkracht
Veiligheid Economie en Toerisme
E04 Campusontwikkeling Economische Veerkracht Health & High Tech E05 Gebiedsontwikkeling Economische Veerkracht Waalsprong; naar een toekomstbestendig bedrijvenpark de Grift en Rietgraaf E06 Haven en Economische Veerkracht watergebonden bedrijvigheid E07 Verlenging impuls lokale Economische Veerkracht economie
Economie en Toerisme
De stad moet duurzamer D01 Circulaire stad D02 Duurzame mobiliteit voor schone lucht D03 Energieneutrale stad D04 Integrale aanpak klimaatadaptatie D05 Minder afval meer hergebruik D06 Onderwijshuisvesting doordecentralisatie en verduurzamingsgolf gebouwen Economische Veerkracht E01 10.000 banen E02 Aanpak cybercrime E03 Aantrekkelijke en duurzame werklocaties
Wonen en Stedelijke ontwikkeling
Economie en Toerisme
Economie en Toerisme
6
E08 Mismatch arbeidsmarkt Economische Veerkracht
Werk en Inkomen
E09 Citymarketing zet Nijmegen op de kaart
Economie en Toerisme
Economische Veerkracht
Een sociale stad blijven S01 Armoedebestrijding: Een sociale stad blijven bieden van financiële bestaanszekerheid S02 Cultuur voor en door Een sociale stad blijven iedereen S03 Doorontwikkeling Een sociale stad blijven buurtteams Volwassenen en Jeugd & Gezin S04 Een eerlijke kans op een Een sociale stad blijven gezond leven voor iedereen S05 Gelijkwaardige kansen in Een sociale stad blijven en aansluitend op het onderwijs: doorgaan op de ingeslagen weg S06 Groeistad cultuur Een sociale stad blijven S07 Hardheid in de Een sociale stad blijven participatiewet S08 Legitiem maatwerk als Een sociale stad blijven basis voor het Sociaal Domein S09 Lerend stelsel jeugdhulp Een sociale stad blijven Nijmegen en regio S10 Nieuwe Wet inburgering Een sociale stad blijven
S11 De volgende stap naar een inclusief Nijmegen
Een sociale stad blijven
S12 Op weg naar zelfstandigheid 16-27 jaar
Een sociale stad blijven
Werk en Inkomen
Cultuur Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg Onderwijs
Cultuur Werk en Inkomen Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg
7
S13 Oud zelfstandig blijven
Een sociale stad blijven
S14 Zorg & Veiligheid
Een sociale stad blijven
Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg Veiligheid
Moderne overheid Moderne overheid
Veiligheid Bestuur & organisatie
Moderne overheid Moderne overheid
Bestuur & organisatie Bestuur & organisatie
Moderne overheid
Bestuur & organisatie
Moderne overheid
Wonen en Stedelijke ontwikkeling
Moderne overheid M01 Aanpak ondermijning M02 Bestuurlijke ambities in relatie tot de beschikbare ambtelijke organisatie M03 Digitale transformatie M04 Europese kansen en internationale samenwerking M05 Gemeentebrede dienstverlening M06 Herziening Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving beleid en sturing ODRN
M07 Infomatiegestuurd Moderne overheid werken M08 Integrale handhaving Moderne overheid M09 Markten en Moderne overheid standplaatsen M10 Omgevingswet en Wet Moderne overheid kwaliteitsborging voor het bouwen M11 OrganisatieModerne overheid ontwikkeling M12 Regionale samenwerking Moderne overheid
Veiligheid
M13 Verankering van Moderne overheid schuldhulpverlening in de wijk met de Financieel Expert in Wijk
Welzijn, Wijkontwikkeling en Zorg
M14 Wet Open Overheid
Bestuur & organisatie
Moderne overheid
Veiligheid Openbare ruimte Wonen en Stedelijke ontwikkeling Bestuur & organisatie Bestuur & organisatie
8
Oplegger dossiers Stadsontwikkeling 2022 - 2026 Dossier
Eerste aanspreekpunt
Programma bereikbaarheid Versnellen van de Gerben Siebenga mobiliteitstransitie in een groeiende stad
Impact dossier ( koers, financiële claim en capaciteit)
Grote opgave
Doelenboom
Het dossier beschrijft de bestuurlijke opgave om vastgestelde mobiliteitsmaatregelen te versnellen en uiterlijk in 2025 gerealiseerd te hebben. En om daar bovenop een aanvullend maatregelenpakket te realiseren voor de periode 2025 - 2030. Hiervoor is extra capaciteit en budget nodig.
Bouwen aa een aantrekkelijke stad
Programma bereikbaarheid
Duurzame mobiliteit voor schone lucht
Janet Doorduin
-
Programma economie en toerisme 10.000 banen Ilse Nieskens
Claim: om dit knelpunt op te lossen er is extra investeringsbudget nodig van ca. € 21 mln. Capaciteit: structureel 2 fte extra, schaal 11
Het dossier beschrijft bestaand beleid. Van belang om de koers uit het uitvoeringsprogramma luchtkwaliteit voort te zetten. Op onderdelen is mogelijk actualisatie nodig o.b.v. aangescherpte WHO-advieswaarden. -
Ambitie: we zijn en blijven een stad die veilig bereikbaar is voor bewoners, bedrijven en bezoekers
De stad moet duurzamer
Programma bereikbaarheid/ openbare ruimte Ambitie: PM
Claim: knelpunt is eenmalig extra budget € 125.000 voor laadinfra en € 25.000 voor deelmobiliteit Capaciteit: structureel extra capaciteit nodig: 1 fte luchtkwaliteit (schaal 11) en 0,5 fte slimme logistiek (schaal 11) en 2,5 fte laadinfra (schaal 10/11)
Het dossier beschrijft bestaand beleid (actieprogramma economische visie). Het is van belang deze koers voort te zetten.
Versterken economische veerkracht
Programma economie en toerisme Ambitie: we dragen bij aan het creëren van 10.000 extra banen
9
-
Verlening impuls lokale economie
Ilse Nieksens
Het dossier beschrijft een opgave, waarvoor tijdelijk aanvullende middelen gewenst zijn om een impuls te geven aan de economie om te herstellen van de coronacrisis. -
Investeren in VIA-T samenwerkingsver band duurzaam en circulair bouwen
Daan Geven
-
Jeroen Jansen
Claim: een investering van € 1 mln. is gewenst óf een meerjarige opstartsubsidie van € 200.000. Capaciteit: de komende twee jaar 0,5 fte in schaal 11 voor inhoudelijke coördinatie van Via T en KCCB
Het dossier beschrijft de opgave om o.b.v. gebiedsgerichte uitwerkingen te investeren in de werklocaties en het werklocatiemanagement om ze duurzaam en toekomstbestendig te maken. -
-
en zijn aantrekkelijk voor werkgevers en werknemers.
Versterken economische veerkracht
Claim: € 300.000 extra nodig in 2023 en 2024 aanvullend de economische visie. Capaciteit: niet aan de orde
De bestuurlijke opgave is om als gemeente Nijmegen – in samenwerking met partijen als de provincie Gelderland, de Groene Metropoolregio en The Economic Board – positie in te nemen ten opzicht van dit initiatief, waar samen werken en van elkaar leren centraal staat. -
Aantrekkelijke en duurzame werklocaties
Claim: geen extra middelen nodig naast de beschikbare programma-middelen. Capaciteit: wens om structureel 1 fte toe te voegen in schaal 10/11 voor project/conceptontwikkeling
Claim: wens om structureel verdubbelen van het jaarlijkse budget voor werklocatie-management (voorheen Ondernemersfonds) van € 400.000 naar € 800.000 + investeringsbudget van €1 mln. Capaciteit: structureel 2 fte extra (schaal 11)
Versterken economische veerkracht/ Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Versterken economische veerkracht/ Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Programma economie en toerisme Ambitie: we dragen bij aan het creëren van 10.000 extra banen en zijn aantrekkelijk voor werkgevers en werknemers.
Programma economie en toerisme Ambitie: we dragen bij aan het creëren van 10.000 extra banen en zijn aantrekkelijk voor werkgevers en werknemers.
Programma economie en toerisme Ambitie: we dragen bij aan het creëren van 10.000 extra banen en zijn aantrekkelijk voor werkgevers en werknemers
10
Campusontwikkeling Health en High Tech
Ien van der Coelen, Daan geven
De opgave is om in de volgende coalitieperiode met nieuw elan de (regionale) samenwerking een impuls geven en tot resultaten komen in de zin van nieuwe bedrijven, nieuwe banen en nieuwe projecten. Extra geld of formatie is gewenst. -
Programma erfgoed Erfgoed
Arjen Besselink
De opgave is om uitvoering te geven aan de erfgoedstrategie en aansluitend daarop keuzes te maken over het inrichten van een monumenten-regeling, ontsluiten van archeologische kennis, investeren in de Limes, de positie van het archeologisch depot in Winkelsteeg en het wel/niet geven van een impuls aan de erfgoed instellingen in de stad. Hiervoor is extra inzet gewenst. -
Citymarketing zet Nijmegen op de kaart
Andrea Voskens, Tom v/d Ven, Pauline Jansen
Claim: € 500.000 extra per jaar in de volgende coalitieperiode. Capaciteit: 1 fte schaal 11 voor beleid/project ontwikkeling in de periode 2023 t/m 2026.
Programma economie en toerisme. Ambitie: we dragen de stad met trots uit en hebben een krachtig internationaal profiel.
Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Programma cultuur en erfgoed
Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Programma cultuur en erfgoed/ economie en toerisme
Ambitie:
Claim: o Monumentenregeling, kennisontsluiting, erfgoedinstellingen: structureel € 750.000 per jaar. o Eenmalig € 600.000 als cofinanciering Stevenskerk Capaciteit: 2fte extra o.b.v. de erfgoedstrategie
De opgave is om het bestuurlijk commitment en budget voor de ingezette koers o.g.v. citymarketing en evenementenbeleid voort te zetten. Er worden geen nieuwe keuzes /koers gevraagd -
Versterken economische veerkracht/ Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Claim: niet aan de orde Capaciteit: geen extra inzet gevraagd
Ambitie: We benutten het unieke erfgoed om de aantrekkelijkheid van de stad te vergroten. We dragen de stad met trots uit en
11
hebben een krachtig (inter) nationaal profiel Programma openbare ruimte Energieneutrale Fieke van Leest stad
We moeten op alle onder delen van de energietransitie (warmte, isolatie, aardgasvrij, energiebesparing, opwek en opslag) alle zeilen bijzetten om onze eigen doelen en die uit het Klimaatakkoord te behalen. Knelpunt: het is van belang om te kiezen voor het verbreden van de aanpak naar bedrijven en bedrijventerreinen, naast woonwijken. -
-
De stad moet duurzamer
Programma Openbare ruimte
De stad met duurzamer/ Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Programma openbare ruimte
Ambitie:
Claim: hiervoor is inzet van extra budget nodig, te weten: een investeringsbijdrage van € 1,5 mln. per jaar voor energiebesparing om energiearmoede te verminderen en een investeringsbijdrage van € 2,22,7 mln. per jaar voor duurzame warmteplannen (onrendabele toppen). Daarnaast is de wens om € 310.000 per jaar extra vrij te maken voor duurzame opwek van elektriciteit en € 100.000 a € 200.000 voor zo min mogelijk fossiel bij bedrijven Capaciteit: Besparen, alle doelgroepen en energiearmoede: 2,5 fte. Duurzame warmteplannen: 6 fte. Zo min mogelijk fossiel bij bedrijven: 1 fte
Deze extra inzet kan (deels) worden gedekt uit de rijksmiddelen in het kader van het klimaatakkoord. Integrale aanpak klimaatadaptatie
Sjoerd de Vreng
De opgave is om de basis in de stad op orde te brengen om hittestress, impact van droogte en wateroverlast zoveel mogelijk te voorkomen. Dit vraagt om een keuze voor een stevige integrale aanpak, anders ontstaat een knelpunt voor de stad. -
Claim: eerste inschatting is een extra investering van € 1,5 mln. per jaar in de periode 2023 t/m 2027.
Ambitie: We zijn een klimaatbestendige stad waar de overlast van hitte, droogte en water tot een minimum wordt beperkt.
12
-
Groene en gezonde leefomgeving
Kristine Mourits
Het dossier beschrijft de bestuurlijke opgave om een programma Groene gezonde stad vast te stellen en uit te voeren, waarin de diverse aspecten van een gezonde leefomgeving worden gebundeld en zo integraal mogelijk worden uitgewerkt. -
Programmatische aanpak luchtkwaliteit Nijmegen-West
Dave Ploum
Capaciteit: we hebben nu nauwelijks capaciteit op deze opgave. Structureel is minimaal 2 fte extra nodig in schaal 11/12 De stad moet duurzamer/ Een sociale stad blijven
Programma openbare ruimte
De stad moet duurzamer
Programma openbare ruimte
De stad moet duurzamer
Programma openbare ruimte
Claim: hiervoor is een geoormerkt investeringsbudget gewenst van € 6 mln. voor het realiseren van 30 sociale knooppunten en beweegroutes + jaarlijks € 125.00 voor extra adviescapaciteit bij de GGD. Capaciteit: 3,5 fte (beleidsadvies, coördinatie)
De opgave voor de nieuwe bestuursperiode is om de aandacht voor de luchtkwaliteit met name in NijmegenWest te behouden, samen met de omgevingsdienst en overheidspartners het ambitieniveau te bepalen, te meten en te borgen dat bedrijven zich houden aan weten regelgeving o.g.v. milieu
Ambitie: We hebben een groene, gezonde en vitale omgeving, die bijdraagt aan de gezondheid van onze inwoners en bezoekers en die uitnodigt tot spelen, bewegen en ontmoeten.
-
Circulaire stad
Jan Luijten
Claim: om dit knelpunt op te lossen is structureel € 50.000 extra nodig voor het uitvoeren van extra metingen bij bedrijven + de komende 2 jaar € 100.000 extra voor communicatie met de omliggende wijken Capaciteit: 0,5 fte in schaal 11/12 met expertise op het gebied van emissies bij bedrijven. Het dossier beschrijft de opgave om (in regionaal verband) circulaire bouw te versnellen en daarvoor in Nijmegen een kenniscentrum circulaire bouw (KCCB) te ontwikkelen en circulaire initiatieven te ondersteunen. -
Claim: in 2023 en 2024 € 200.000 per jaar in de opstartfase van het KCCB in Via T.
Ambitie: we zijn een circulaire stad waar we verantwoord omgaan met grondstoffen en deze zoveel mogelijk opnieuw gebruiken.
13
Minder afval, meer hergebruik
Ralph Breuer
De opgave is om in 2022 een nieuw beleidsplan vast te stellen voor verdergaande afvalscheiding en hergebruik van huishoudelijk afval met “kwaliteit van herbruikbare afvalstromen” als leidend principe. In dat proces zijn keuzes nodig, bijvoorbeeld voor andere inzamelmethodieken die hogere kosten met zich kunnen brengen. -
Markt- en standplaatsen
Michelle van Amerongen
Capaciteit: Niet aan de orde
-
Economische veerkracht
Ambitie: we zijn een circulaire stad waar we verantwoord omgaan met grondstoffen en deze zoveel mogelijk opnieuw gebruiken.
Claim: geen extra budget nodig. De middelen zijn onderdeel van de planexploitaties (o.a. Winkelsteeg en stationsomgeving). Capaciteit: ca 2 fte extra
Programma openbare ruimte/ economie en toerisme Ambitie: We hebben een betrouwbare en omgevingsbewuste uitvoeringsorganisatie. We zijn als stad aantrekkelijk voor ondernemers
Claim: n.v.t. Capaciteit: n.v.t.
Programma wonen en stedelijke ontwikkeling 10.000 juiste Bas Bohm/ De dossier beschrijft de bestuurlijke opgave om het woningen Bertine bestaande beleid stevig door te zetten. Aanvullende Schouten keuzes zijn nu niet nodig.
-
Programma openbare ruimte
Claim: PM. Afhankelijk van nog op te stellen Capaciteit: n.v.t.
Dit dossier is toegevoegd op verzoek van de raad en beschrijft de historie van beleid dat recent is herzien. Het is van belang deze koers voort te zetten. Er zijn geen bestuurlijke vraagstukken waarover onderhandeld moet worden.
-
De stad moet duurzamer
Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Programma Wonen en Stedelijke Ontwikkeling/ zorg en welzijn We zijn een stad met een gevarieerd woningaanbod dat aansluit bij de vraag van nieuwe en bestaande bewoners
14
Huisvesting bijzondere doelgroepen, statushouders, spoedzoekers, ouderen
Rietje Joosten
Het dossier beschrijft de opgave om op korte termijn meer (tijdelijke) woonplekken te realiseren voor bijzondere doelgroepen en statushouders in de stad en op regionaal niveau strakkere afspraken te maken over de uitstroom van doelgroepen. Voor de huisvesting van ouderen is een lange termijnvisie nodig -
Uitbreiding woonwagenstandplaatsen
Ien van der Coelen/ Bertine
VTH-beleid en sturing ODRN
Sander Ambrosius
Claim: Om bestaand gemeentelijk vastgoed geschikt te maken voor tijdelijke opvang van bijzonder doelgroepen is minimaal een budget nodig van € 2,5 miljoen. Capaciteit: tenminste 1 fte (schaal 11)
Het dossier beschrijft de bestaande opgave om extra woonwagenstandplaatsen te realiseren. Dit brengt vraagstukken met zich mee o.g.v. ruimtelijke ordening en beheersbaarheid. Het dossier beschrijft de huidige stand van zaken. Er wordt zijn nu geen nieuwe keuzes nodig -
-
Programma Wonen en stedelijke ontwikkeling/ Zorg en Welzijn Ambitie: We zorgen dat inwoners regie kunnen voeren over hun leven en actief kunnen deelnemen aan de maatschappij We zijn een stad met een gevarieerd woningaanbod dat aansluit bij de vraag van nieuwe en bestaande bewoners
Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Programma Wonen en stedelijke ontwikkeling
Bouwen aan een aantrekkelijke stad/ De stad moet duurzamer
Programma wonen en stedelijke ontwikkeling/ Openbare ruimte
Claim: niet van toepassing. De investering dient kostenneutraal te zijn. Capaciteit: geen extra inzet nodig.
Het dossier beschrijft de opgave om voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet het VTH-beleid beleid opnieuw in te richten met tools. Daarnaast moeten de afspraken tussen eigenaar – opdrachtgever opdrachtnemer worden herzien om de sturing op naleving va het wettelijk kader te verbeteren. -
Een sociale stad blijven/ Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Ambitie: We zijn een stad met een gevarieerd woningaanbod dat aansluit bij de vraag van nieuwe en bestaande bewoners
Ambitie:
Claim: voor de uitvoering van de milieutaken conform ons eigen VTH-beleid is jaarlijks € 4 ton extra nodig op basis van het werkplan ODRN Capaciteit: structureel 1 fte in schaal 12 extra nodig om onze rol als opdrachtgever professioneel in te vullen op tactisch-operationeel niveau (milieu)
15
Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen
Arjen Besselink, Milou Cillessen
De bestuurlijke opgave is om beide wetten op gemeentelijk niveau te implementeren. Dit vraagt een grote ambtelijke inzet, omdat anders een knelpunt ontstaat in de uitvoering van het wettelijk kader. Ook op het gebied van participatie in ruimtelijke projecten worden hogere eisen gesteld. -
Omgevingsvisie
Mathieu Schouten
Kamerverhuurbeleid
Kristiaan Laumen
Claim: n.v.t Capaciteit: n.v.t.
De bestuurlijke opgave is om balans te vinden in het toevoegen van circa 1000 kwalitatief goede via de particuliere markt (doel uit de Uitvoerings-agenda Wonen) en het reguleren van kamerverhuur om zo overlast door kamerverhuur te voorkomen. Dit alles op een juridisch houdbare wijze. Er worden geen nieuwe keuzes gevraagd, maar wel ontstaat er een knelpunt als de middelen niet meer beschikbaar zijn na 2023 -
Programma Wonen & Stedelijke ontwikkeling
Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Programma Wonen & Stedelijke ontwikkeling
Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Programma wonen en stedelijke ontwikkeling
Ambitie:
Claim: structureel € 634.000 voor het voortzetten van de huidige projectstructuur Capaciteit: 4 fte extra in schaal 11 en/of 12 voor het verbeteren/professionaliseren van participatie
Het dossier beschrijft de opgave om de ingeslagen koers voort te zetten en vast te houden aan de uitgangspunten in de omgevingsvisie. -
Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Ambitie:
Ambitie: we zijn een stad met een gevarieerd woningaanbod dat aansluit op de vraag van nieuwe en bestaande bewoners,
Claim: voortzetten huidig budget van € 300.000 in de periode na 2023 (structureel) Capaciteit: niet van toepassing
16
Ontwikkelagenda Dukenburg
Marian van Gerwen, Lizzy Eijkhout
Het dossier beschrijft de bestuurlijke opgave om uitvoering te geven aan de ontwikkelagenda. Er is budget nodig voor de taken die bij de gemeente horen (zoals het investeren in de voorzieningenstructuur, een betere mix aan woningen en verbetering van de groene structuren en de openbare ruimte) en te helpen met het verkrijgen van provinciale en rijkssubsidies. -
Claim: o Investeringen in de openbare ruimte (incl. busplein) die niet toerekenbaar zijn aan verbetering van het winkelcentrum en toevoeging van woningen: € 4,5-5 mln. o Extra investering in de infrastructuur nodig om de fietsverbindingen te verbeteren: € 2 miljoen. o Investeringen in de openbare ruimte bij de herontwikkeling van de 60e straat: € 700.000. Capaciteit: PM
Binnenstad (incl. Valkhofkwartier en Vlaams Kwartier)
Marie Louise Verschure, Bing Yap
De bestuurlijke opgave is om werk te blijven maken van de (her)inrichting van onze bruisende binnenstad door het Actieplan Binnenstad voort te zetten. Er zijn forse investeringen nodig in de herinrichting van delen van onze Binnenstad. Deze zijn mogelijk deels door de gemeente op te brengen maar er zal ook geld vanuit andere overheden of bronnen beschikbaar moeten komen. -
-
Claim: het totaal aan investeringen bedraagt € 27,6 mln. Dit is als volgt opgebouwd: Valkhofkwartier: € 11,6 mln, Westelijke Waalkade: € 3 mln., Joris Ivensplein: € 4 mln. Plein 44 etc: € 9 mln. Daarnaast is de wens om € 300.000 per jaar extra tot 2026 beschikbaar te hebben voor het programma (bovenop al beschikbare 300k jaarlijks voor Binnenstad)
Bouwen aan een aantrekkelijke stad/ Versterken economische veerkracht/ De stad moet duurzamer
Programma wonen en stedelijke ontwikkeling/Programma wijkontwikkeling/ economie en toerisme.
Bouwen aan een aantrekkelijke stad/ De stad moet duurzamer
Programma Wonen en stedelijke ontwikkeling/ Economie en Toerisme/ Bereikbaarheid/ Openbare ruimte
Ambitie: diversen
Ambitie: We zorgen voor goede en duurzame werklocaties, inclusief onze aantrekkelijke binnenstad. De ambitie om een stad te zijn die klimaatadaptatie serieus neemt en hittestress aanpakt
17
-
Stationsgebied: scope wijziging West-entree
Paul Mathieu
De bestuurlijke opgave voor de volgende coalitieperiode is om het Stationsgebied Nijmegen als één van de prioritaire strategische projecten en één van de centrale pijlers van de Nijmeegse omgevingsvisie met kracht voort te zetten -
Waalfront, NYMA en Engie
Marie Louise Verschure
Capaciteit: een uitbreiding van 2 fte in schaal 11 om de komende vier jaar extra op de Binnenstad in te zetten.
-
Programma Wonen en stedelijke ontwikkeling/ Economie en Toerisme/ Bereikbaarheid/ Openbare ruimte
Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Programma Wonen % Stedelijke Ontwikkeling
Claim: eenmalig € 5 tot 8 miljoen extra gemeentelijke bijdrage voor de uitvoering van de Westentree (werkzaamheden in de ondergrond en de inrichting van het stationsplein) Capaciteit: niet van toepassing
Het dossier beschrijft de opgave om het voormalige industriegebied Waalfront deels te transformeren tot woonomgeving met ruimte voor ambacht/creatieve industrieën (Honig en NYMA) en om het Engieterrein te transformeren naar een open en groen gebied met ruimte voor innovatie o.g.v. energietransitie. Zo ontwikkelt zich aan de westkant van het centrum een nieuw stuk stad. Hiervoor zijn aanvullende investeringen nodig. -
Bouwen aan een aantrekkelijke stad
Ambitie: We geven ruimte aan innovatie en creativiteit. We zorgen voor bescherming en instandhouding van ons erfgoed.
Claim: o Investeringen: € 5,1 mln. subsidiegarantie Waalfront, € 500.000 NYMA watertoren (instandhouding gemeentelijk monument), parkeergarage en Park & Bike NYMA: PM, € 75.000 onderzoek Vervolgtraject Engie o Programma: structureel € 40.000 per jaar beheer ‘urban rewilding’ Capaciteit: niet van toepassing
18
Oplegnotitie dossiers Maatschappelijke ontwikkelingen 2022-2026 In deze notitie geven we een toelichting bij de kern-, knoop- en knelpuntendossiers uit het sociaal domein. Daarin geven we eerst kort de context: wat zijn de taken van de gemeente in het sociaal domein en wat zijn daarin op dit moment belangrijke thema’s voor Nijmegen en welke onderhandelingsdossiers horen bij welke taken, zodat dit voor u overzichtelijk en logisch is. De gemeente is verantwoordelijk voor een breed werkveld in het sociaal domein. Om te beginnen het bieden van een sociaal voorzieningenniveau dat mensen in staat stelt mee te doen in de samenleving, te ontmoeten, zich te ontwikkelen en te ontplooien en dat bijdraagt aan sociale samenhang en vitale wijken. Dit noemen we de sociale basis en die is er voor al onze inwoners. Verder het voorkomen en bestrijden van achterstanden bij groepen mensen die achterstanden hebben of daar risico op lopen. Hierbij gaat het onder meer over sociaaleconomische achterstanden, op het gebied van onderwijs, armoede, werkloosheid, maar bv. ook om discriminatie of gezondheidsverschillen. En het bieden van ondersteuning aan mensen die anders niet (volledig) zelfstandig kunnen functioneren in de maatschappij. Dit varieert van ambulante jeugdhulp, tot een rolstoel, tot opvang van dak- en thuislozen. Uiteraard hangen deze taken met elkaar samen.
Zo heeft de sociale basis ook een preventief karakter, bv. als het gaat om het bevorderen van gezond gedrag, of ontmoeting om sociaal isolement of polarisatie te voorkomen. En achterstanden bestrijden gebeurt vaak door individuele ondersteuning. Onze sociale voorzieningen dragen ook bij aan de andere opgaven van de stad. Ons cultuur- en sportaanbod draagt bv. bij aan de aantrekkelijkheid van onze stad voor onze inwoners en mensen van buiten. En het bestrijden van sociaaleconomische achterstanden gaat bv. hand in hand met versterking van de economische veerkracht van Nijmegen. Voor het oplossen van de sociale problematiek is naast inzet vanuit het sociaal domein vaak ook andere gemeentelijke inzet nodig, bv. voor betaalbare en duurzame woningen, werkgelegenheid en een kwalitatief goede leefomgeving (gezondheid, leefbare wijken) e.d. Stand van zaken In de vorige bestuursperiode is ingezet op versterking van de sociale basis. Hiervoor is de kadernota ‘Samen werken samen sterk’ eind 2021 door de gemeenteraad vastgesteld, waarmee de sociale basis als belangrijke opgave is gedefinieerd om de transitie van het sociale domein te voltooien. Hoofddoel van de sterke sociale basis is, dat iedereen mee kan doen en ‘er als vanzelfsprekend bij hoort’; het doorbreken van eenzaamheid en polarisatie. Op dit uitgangspunt hebben alle uitvoeringspartners zich verenigd.
Daarmee wordt een gerichte impuls gegeven aan het wijkgerichte en stedelijke activiteiten- en voorzieningenaanbod, zodat dat beter aansluit bij inwoners en hun leefwereld. Het harmoniseren van subsidies, de invoering van stadsdeelprogrammeren en het wijkgericht werken aan veiligheid en leefbaarheid, dragen bij aan deze ontwikkeling en de verbinding met sport en cultuur biedt hier volop kansen. De komende jaren zien we op basis van lokale en landelijke analyses (o.a. Platform31 en G40) de volgende maatschappelijke ontwikkelingen/aandachtspunten, die leiden tot de kern-, knoop- en knelpunten in de dossiers voor de coalitieonderhandelaars:
a. Sociale basis: Groei van Nijmegen heeft gevolgen voor onze maatschappelijke voorzieningen Nijmegen is een stad die groeit, er wonen steeds meer mensen en daarmee zijn er ook meer mensen die gebruik maken van onze voorzieningen om mee te kunnen doen in de samenleving en zich te ontplooien en/of die ondersteuning nodig hebben. Het voorzieningenniveau groeit niet automatisch mee. Dit levert een aantal vraagstukken op om voorzieningen voor iedereen toegankelijk te houden en betaalbaar voor mensen
19
met een laag inkomen. In de komende bestuursperiode voorzien wij op dit gebied een aantal kern-/knoop/knelpunten, met name op het gebied van Cultuur. Deze zijn beschreven in de volgende dossiers: Cultuur Cultuur voor en door iedereen Groeistad Cultuur De Bastei (specifiek: verhoging subsidie) Vanuit Stadsontwikkeling verbonden aan: Groene gezonde en veilige leefomgeving Verduurzaming, renovatie, upgraden en nieuwbouw voorzieningen Onderwijs en Cultuur Onderwijshuisvesting (nieuwbouw en verduurzaming) De Bastei (specifiek: depot voor opslag) Renovatie Schouwburg Ateliers en Broedplaatsen voor Cultuur b. Voorkomen en bestrijden van achterstanden: Bestaanszekerheid, kansengelijkheid en inclusiviteit Op dit moment zijn bestaanszekerheid, kansengelijkheid en inclusiviteit landelijk belangrijke topics op dit gebied. Ook in Nijmegen vragen deze aandacht. Maatschappelijke ontwikkelingen als de flexibilisering van de arbeidsmarkt, het woningtekort en gevolgen van landelijk beleid zoals de toeslagenaffaire hebben ook hier hun uitwerking. De landelijke overheid is veelal aan zet om bestaanszekerheid en kansengelijkheid te garanderen, maar mensen met te weinig bestaanszekerheid of kansen hebben vaak ook hulp van de gemeente nodig.
Bestaanszekerheid, kansengelijkheid en inclusiviteit benoemen de doelen die we willen bereiken met het bestrijden van achterstanden en ondersteunen van onze inwoners die dat nodig hebben, in plaats van het probleem centraal te stellen: armoede, dakloosheid, laaggeletterdheid, beperkingen. Bestaanszekerheid is de zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen, de zekerheid van werk en van mee kunnen doen in de samenleving, van een geschikte en betaalbare woning en de zekerheid van de juiste zorg en ondersteuning, als dat nodig is. Kansengelijkheid is iedereen een goede uitgangspositie bieden om mee te doen in de samenleving en inclusiviteit dat iedereen er vanzelfsprekend bij hoort . Platform 31, beschrijft voor Nijmegen op deze gebieden de volgende aandachtspunten: • De huisvesting van doelgroepen staat onder druk; • De groep kwetsbare ouderen in wijk en buurt groeit fors en vraagt organisatie van zorg en ondersteuning; • Er ontstaat een tekort aan arbeidskrachten; • Voorkom geldzorgen/schulden bij inwoners en voorkom hiermee stress en andere problemen. Onvoldoende bestaanszekerheid, kansengelijkheid of inclusiviteit heeft zelden slechts 1 oorzaak en kan leiden tot veel stress en een stapeling van problemen. Dat stelt dus ook de eis aan onze inzet om deze te bevorderen, dat die integraal is en aansluit bij de behoefte van de persoon of groep voor wie die bestemd is.
In de afgelopen bestuursperiode hebben wij daar stappen in gezet, gerelateerd aan de hervorming van de jeugdhulp, decentralisatie van beschermd wonen en snellere uitstroom uit de opvang (minder dak- en thuislozen). Ook aan de hand van de Regenboogagenda 2021-2024 en het Actieprogramma -Inclusie voor mensen met een beperking- is een start gemaakt met een gerichte aanpak voor meer gelijkheid en toegankelijkheid. De Gezondheidsagenda 2021-2024, de Sport- en beweegnota 2022, de Armoede Agenda 2020-2023, het Nationale Onderwijs Programma en het aanbod van het regionale WerkBedrijf , hebben als doel om de sociaaleconomische en gezondheidsverschillen te verkleinen. Op de gebieden bestaanszekerheid en kansengelijkheid is er een aantal kern-, knoop- en knelpunten voor de coalitieonderhandelingen. Deze zijn uiteengezet in de volgende dossiers:
20
Bestaanszekerheid bevorderen Huisvesting bijzondere doelgroepen statushouders spoedzoekers en ouderen Nieuwe Wet Inburgering Doorontwikkeling buurtteams Legitiem maatwerk als basis voor het Sociaal Domein Lerend stelsel Jeugdhulp Nijmegen en regio Eén weg naar zelfstandigheid 16-27 Verankering schuldhulpverlening in de wijk FEW Armoedebestrijding bieden van financiële bestaanszekerheid Hardheid in de Participatiewet Mismatch arbeidsmarkt Oud en Zelfstandig Kansengelijkheid stimuleren Een gelijke kans op een gezond leven Nijmegen Inclusief Gelijkwaardige kansen in en aansluitend op het onderwijs - doorgaan op de ingeslagen weg
21
Oplegnotitie dossiers Moderne Overheid 2022 - 2026 Vanuit het opgaveteam Moderne Overheid, worden vier dossiers aangeleverd: • Gemeentebrede dienstverlening • Organisatie Ontwikkeling • Digitale transformatie • Wet open overheid Vanuit het opgaveteam zien we grote samenhang tussen deze dossiers, maar we vinden het nog te vroeg om deze samen te voegen omdat elk dossier ook zijn eigen diepgang heeft. Bij het beschrijven van de grote opgaven hebben we meermaals gesproken over een stad die meer dan stenen is, een stad waar het welzijn van inwoners voorop staat. Nijmegen blijft voorlopig nog een tijd doorgroeien, het aantal inwoners blijft stijgen, de vraagstukken rond de krapte van de woningvoorraad, milieuproblematiek, economische veerkracht en een sterke maatschappelijke basis nemen toe. We hebben als overheid een monopolypositie in dit speelveld waarvan we ons bewust moeten zijn en steeds verder gaande digitalisering en het complexer worden van de maatschappij zorgen als we niet uitkijken voor een tweedeling in de stad.
Inwoners, instellingen en partners hebben hoge verwachtingen van ons als overheid als het gaat om het oplossen van problemen, het samenwerken aan opgaven (participatie) en het co-creëren in een wereld waar door steeds wijzigende wetgeving en tussentijds politiek ingrijpen het wantrouwen in de overheid steeds groter wordt (Toeslagenaffaire en Aardbevingsgebied Groningen). Deze ontwikkelingen vragen om een antwoord van een sterke overheid die sturing geeft en nieuw partnerschap laat zien. We willen een sterke, betrouwbare, menselijke, transparante en flexibele overheid zijn. Die oog heeft voor maatwerk en die de ‘menselijke maat’ hanteert. Een overheid die leiding neemt en in samenhang stuurt op opgaven in de stad. Stuurt op een rechtvaardige manier, met een dienstverlening die niet gemiddeld is, maar voor iedereen goed. Een groeiende stad vraagt steeds meer van onze ambtelijke organisatie. Enerzijds doordat onze dienstverlening zich richt op meer mensen, anderzijds omdat vraagstukken complexer worden en vooral in samenwerking met de stad zijn op te lossen (participatie). Inbreidingslocaties vragen om intensievere participatie, een mondigere bevolking en complexere vraagstukken vragen om een wendbare organisatie die actief samenwerkt met partners en soepel in het netwerk in de stad en de regio kan opereren (Samen Organiseren, Groene Metropoolregio etc).
Dat is op zich niet nieuw; deze trend is al enkele jaren gaande, maar vraagt door de versnelde digitale en maatschappelijke ontwikkeling nu om meer bestuurlijke aandacht. Er liggen kansen voor het oprapen en maar ook risico’s die beheerst moeten worden. Door efficiënter te werken en veel te digitaliseren, heeft de organisatie de afgelopen jaren veel kunnen opvangen en zijn zaken doorlopend verbeterd, maar we bereiken nu een punt waarop de basis om kwaliteit en maatwerk te leveren eigenlijk niet verder kan worden aangetast. We zetten de Nijmegenaar centraal in alles wat we doen als gemeente Nijmegen. Om kwalitatief goede, toekomstbestendige en mensgerichte dienstverlening te kunnen leveren, zijn goed opgeleide medewerkers die maatwerk voor mensen leveren nodig. Daarnaast systemen die de mens centraal zetten door goede diensten en services te bieden. En tenslotte politiek bestuurlijke kaders waardoor we richting krijgen en voor de Nijmegenaar en ons bestuur controleerbaar en transparant zijn. In het vorige coalitieakkoord is op de valreep “moderne overheid” als grote opgave toegevoegd, zonder additioneel programmabudget, maar al wel met de wetenschap dat de andere grote opgaven niet gerealiseerd kunnen worden zonder een overheid die zich blijft ontwikkelen en vergaand gedigitaliseerd moet worden.
Een steviger programma Moderne Overheid, met een overstijgende structurele aanpak van deze onderwerpen (digitale transitie, dienstverlening en doorontwikkeling organisatie) is nodig, om als overheid een volwaardige partner te zijn voor de stad en haar inwoners en leidend kan zijn in de digitale transitie.
22
23
Dossier 10.000 juiste woningen 1. Omschrijving van het bestuurlijke vraagstuk We willen tussen 2020 en 2030 minimaal 10.000 woningen bouwen, op korte termijn versnelling realiseren en ook na 2030 zorgen voor een continue bouwstroom met een goede mix van woningen. Het belang is groot: zorg voor voldoende woningen is opgenomen in de Grondwet. Als huishoudens niet betaalbaar kunnen wonen ontstaan probleemsituaties (verdringing, schulden, leefbaarheidsproblemen) en veel grotere maatschappelijke kosten. Om dit te bereiken hebben we de plancapaciteit uitgebreid naar 130% van het de behoefte. Daarnaast sturen we strakker privaatrechtelijk op afspraken over betaalbare woningen bij gronduitgifte of via (anterieure) overeenkomsten. Dit gaat over prijscategorieën, maar ook over het hanteren van een zelfbewoningsplicht en een anti-speculatiebeding. Er ligt een voorstel bij de raad om een vergunningstelsel in te voeren waardoor verhuur bij aankoop van bestaande koopwoningen tot € 350.000 WOZ-waarde wordt tegengegaan. Andere mogelijkheden zijn om meer publiekrechtelijk te sturen op betaalbare woningen via het bestemmingsplan of via inzet van financieel instrumentarium.
Wat is de opgave voor de komende bestuursperiode?
Opgave bij dit vraagstuk is het realiseren van zowel voldoende áls betaalbare woningen. De ambities tot 2030 zijn geformuleerd en hierover zijn afspraken gemaakt met Rijk en provincie. Concreet zetten we op stedelijk niveau en in lijn met de behoefte in op 30% sociale, 15% middeldure huur en 20% koopwoningen tot € 280.000 in het woningbouwprogramma. Voor het vergroten van woonmogelijkheden voor kleine huishoudens als studenten expats, en uitstroom maatschappelijke opvang zetten we ook in op flexibele woonvormen. Om deze opgave te realiseren is meer sturing en inzet vanuit de lokale overheid nodig: • Meer middelen voor gebiedsontwikkeling • Extra middelen / een fonds voor betaalbare koopwoningen • Meer inzet op tijdelijke, flexibele bouw voor spoedzoekers • Inzet van meer capaciteit voor invulling van afspraken met het Rijk, ook vanuit de regio, en ontwikkeling en uitvoering van lokale volkshuisvestelijke instrumenten (b.v. starterslening, koop(starters)fonds, zelfbewoningsplicht, opkoopbescherming).
• Nadere afspraken hierover met het rijk vanuit het perspectief van de Woondeal en de Verstedelijkingsstrategie • Meer stedelijke en gebiedsgerichte invulling van conceptueel en circulair bouwen • Meer stedelijke en gebiedsgerichte invulling van huisvesting van bijzondere doelgroepen Er loopt een brede landelijke lobby voor meer instrumenten en middelen voor gebiedsontwikkeling en betaalbare woningen. Dit gebeurt o.a. vanuit de Actieagenda Wonen en doorrekening van publieke onrendabele toppen. Het uitgangspunt van circa 2/3 deel betaalbaar is een lijn die ook terugkomt in de 14 landelijke prioritaire woningbouwgebieden uit de Nationale Omgevingsvisie. De uitkomst van het regeerakkoord is hierbij van groot belang. Daarbij zien we de volgende knelpunten: • Aantal woningen: tot circa 2026 een hoge woningbouwproductie, inclusief 500 tijdelijke woningen, opgave is om daarna ook tot voldoende plannen en een continue bouwstroom te komen. • Sociale huur: tot circa 2026 worden veel woningen opgeleverd. Vanaf circa 2026 staat deze opgave onder grote druk. Woningbouwplannen dienen verder te worden uitgewerkt, waarbij de middelen van corporaties vanaf 2026 onvoldoende zijn om de opgave te kunnen invullen. Hierover moeten op korte termijn investeringsbesluiten worden genomen. Er zullen hardere afspraken met derden gemaakt dienen te worden.
In 2022 zal er een nieuw woonbehoefteonderzoek worden uitgevoerd. Afhankelijk van deze resultaten wordt bekeken of lopende grond- en planexploitaties opnieuw tegen het licht gehouden moeten worden. Daarnaast dient de inzet van ander financieel instrumentarium overwogen te worden waardoor de realisatie van kwalitatief goede betaalbare
24
• •
•
koopwoningen kan worden gestimuleerd. Een voorbeeld hiervan is de inzet van een gemeentelijke koopgarantregeling. Hierbij wordt een woning onder marktwaarde verkocht door gemeente en bij latere verkoop delen koper en gemeente in de meerwaarde Middeldure huur: er staan voldoende middeldure huurwoningen in het woningbouwprogramma tot 2030. Opgave is om hierover per project harde afspraken over te maken. Koop < € 280.000: Door flinke stijging van bouw- en verkoopprijzen is het van belang om de betaalbare koopsector te beschermen. Vraag is hoever de rol van de (lokale) overheid gaat en welke rol andere overheden, markt en corporaties hierin hebben. Politiek-bestuurlijke context is dat alle partijen meer woningen willen, maar verschillend denken over de wijze waarop dit wordt bereikt. Bovendien is de druk op woningbouw groot, waardoor er bestuurlijk lef nodig is om “nee” te verkopen aan plannen zonder voldoende betaalbare woningbouw. staat in de huidige markt onder grote druk. Hier is meer sturing op nodig. Studentenhuisvesting: Daarnaast dienen tussen 2020 en 2030 2.000 studentenwoningen gerealiseerd te worden. Recente prognoses laten bovendien een stijging van de behoefte zien. Invulling van deze opgave kan maatschappelijk gevoelig liggen, zolang er een tekort is aan andere woningen.
Knooppunten zijn er nadrukkelijk met de bredere opgaven en exploitaties in de strategische gebiedsontwikkelingen en de bredere opgaven van woningcorporaties op gebied van verduurzaming, wonen en zorg en leefbaarheid. 2.
Oorsprong en impact
Oorsprong van het vraagstuk Het vraagstuk komt voort uit landelijk beleid. Integrale sturing op ruimtelijke ontwikkelingen is losgelaten, de taken en middelen van corporaties zijn ingeperkt en gekort. Daarnaast speelt dat Nijmegen een aantrekkelijke stad is met een grote vraag naar woningen. Impact De impact op de stad is groot. Zonder inzet van meer instrumenten en middelen wordt wonen voor mensen met lage en middeninkomens onbetaalbaar. Hierbij ontstaan of meer problemen of zij gaan elders wonen. Geen invulling van ambities van een inclusieve, aantrekkelijke stad. 3.
Kansen en Risico’s
•
Kansen: samenwerking en afspraken met het Rijk, provincie en regio vanuit de Woondeal en Verstedelijkingsstrategie Kansen: koers is vastgelegd in Omgevingsvisie
• • • • • •
Risico: te weinig middelen in een nieuw regeerakkoord en stapeling van ambities (betaalbaar, duurzaam, leefbaar). Risico: vertraging door complexe gebiedsontwikkeling en/of onvoldoende draagvlak Risico: te weinig capaciteit voor advies, toezicht en handhaving voor inzet van nieuw instrumentarium Risico: woningbehoefte is sterk afhankelijk van externe factoren, bv. internationale toestroom Inschatting is dat er met een nieuw regeerakkoord hoe dan ook in bepaalde mate een tekort aan middelen blijft.
Algemeen risico bij meer volkshuisvestelijke regels is dat er ook meer juridische procedures gevoerd zullen worden (voorbeeld: kamerverhuur) en er ook ongewenste neveneffecten kunnen zijn. Zou werkt een opkoopbescherming positief voor het aanbod van betaalbare koopwoningen, maar heeft het een negatief effect op het aanbod van huurwoningen.
25
4. Relevante documenten • • • • •
•
•
Actieagenda Wonen actieagenda-wonen-17-februari-2021.pdf (vng.nl) Rapport Rebel Groep https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2021/04/23/verkenningonrendabele-toppen-woningbouwprojecten Wbi-aanvragen en toekenning Stationsgebied en Winkelsteeg Projecten woningbouwimpuls | Woningbouwimpuls | Woningmarktbeleid Uitvoeringsagenda Wonen 2020-2025 iBabs Online Ontwikkelvisie en exploitatie Winkelsteeg, Stationsgebied Document Nijmegen - Ontwikkelvisie Winkelsteeg 2035 - iBabs RIS (bestuurlijkeinformatie.nl) Document Nijmegen - Raadsvoorstel Planexploitatie Winkelsteeg-Kanaalzone G650-G660 - iBabs RIS (bestuurlijkeinformatie.nl) Document Nijmegen - Raadsvoorstel Planexploitatie Stationsgebied Nijmegen - iBabs RIS (bestuurlijkeinformatie.nl) Raadsbesluit inzet zelfbewoningsplicht Document Nijmegen - Raadsvoorstel Invoering zelfbewoningsplicht - iBabs RIS (bestuurlijkeinformatie.nl) Raadsbesluit 2 februari 2021 verkenning opkoopbescherming Document Nijmegen - Raadsvoorstel Verkenning opkoopbescherming - iBabs RIS (bestuurlijkeinformatie.nl)
5. Direct betrokken ambtenaren • Bertine Schouten, Henk Berends, Wim van der Velde, Mathieu Schouten, Ewald van Petersen, Lucien Koridon, Paul Mathieu, Renée Veldkamp, Bas Böhm, Kristiaan Laumen
Financiële impact
Investering: Programmamiddelen (exploitatie): Capaciteit: 1 fte, sch. 10 (instrumentarium) 0,5 fte, sch. 10 (voor implementatie opkoopbescherming en zelfbewoningplicht) 0,2 fte, sch. 10 (voor uitvoering zelfbewoningsplicht)
(Financiële) gevolgen wanneer dit niet gebeurt Inzet bestaande programmamiddelen Rijks of Prov.bijdrage Plaats doelenboom
Concreet plan aanwezig Onvermijdelijk of ambitie?
De opgave om 10.000 woningen te realiseren vormt onderdeel van de planexploitaties (Stationsomgeving en Winkelsteeg). Programma: Wonen en stedelijke ontwikkeling Ambitie: We zijn een stad met een gevarieerd woningaanbod dat aansluit bij de vraag van alle nieuwe en bestaande bewoners. Doel: We realiseren onze woningbouwopgave uit de Omgevingsvisie en uitvoeringsagenda wonen. Programma Zorg en welzijn: Ambitie: We zorgen dat inwoners eigen regie kunnen voeren over hun leven, gezin en gezondheid en actief deel kunnen nemen aan de maatschappij. Men heeft respect voor elkaar en ondersteunt elkaar. Doel: We stimuleren zelfstandigheid en zelfredzaamheid van onze (wijk)bewoners. ja Onvermijdelijk
Naar inhoudsopgave
26
Dossier Ambitie gestuurde aanpak bij vervangingen in de openbare ruimte 1.
Omschrijving van het bestuurlijke vraagstuk
De gemeente Nijmegen heeft in de openbare ruimte bezittingen (= kapitaalgoederen zoals wegen, bruggen, bomen en groen, ondergrondse infra, riolering, openbare verlichting) ter waarde van € 1,7 miljard. Deze kapitaalgoederen hebben, ondanks het onderhoud dat we uitvoeren, op enig moment het einde van hun levensduur bereikt en zullen we moeten vervangen. Voor veel van de bovengrondse kapitaalgoederen (zoals de verhardingen, het groen, de verlichting) geldt een vervangingstermijn van 40 jaar. Voor civieltechnische kunstwerken zoals bruggen en kademuren is de vervangingstermijn langer; voor kleinere objecten zoals de speelvoorzieningen en het straatmeubilair juist weer korter. Bij deze uitgangspunten geldt dat de gemeente Nijmegen op de lange termijn gemiddeld ieder jaar voor 23,8 miljoen euro moet vervangen om de openbare ruimte toekomstbestendig te houden. ( zie de berekening in bijlage 1). De leeftijdsopbouw van de Nijmeegse openbare ruimte kent uiteraard over de afgelopen decennia niet een gelijkmatige verdeling (zie bijlage 2). Uitgaande van de gemiddelde vervangingstermijn van 40 jaar staat onze stad in de wijken die voor de jaren tachtig zijn gebouwd een kapitaalsintensieve vervangingsgolf te wachten.
Er is in de afgelopen jaren in diverse delen van deze wijken al wel geïnvesteerd in vervangingen van de openbare ruimte, vaak aansluitend op stedelijke herstructurerings- en inbreidingsprojecten. Ondanks dat moeten we accepteren dat er in deze wijken een groot areaal openbare ruimte is, dat aan het einde van de levensduur is gekomen en via onderhoud niet langer kostenefficiënt in stand kan worden gehouden. We moeten ook accepteren dat het niet realistisch is (financieel en praktisch) om alle wijken tegelijkertijd grootschalig op de kop te gaan zetten. Om deze reden is (in bijlage 3) een raming gemaakt van de meest urgente vervangingsbehoeften die de komende tien jaar noodzakelijk zijn. Het gaat hierbij overigens niet alleen om wijken die 40 jaar oud zijn, maar juist ook nog oudere van begin jaren zestig waar nog geen vervanging heeft plaatsgevonden. Bij de raming is uitgegaan van een meerjarige uitvoering (van gemiddeld 10 jaar per wijk). Het onderscheid dat hierbij van belang is, is dat de bestaande middelen voor onderhoud worden aangewend terwijl de nieuwe middelen nodig zijn om over te gaan tot vervanging. Een voorbeeld maakt het onderscheid wellicht duidelijk: er dient jaarlijks onderhoud te worden uitgevoerd aan de eigen auto. Dit kun je jaren volhouden maar er komt een moment dat opknappen niet meer voldoet en dat de auto vervangen moet worden.
Onderstaand voorbeeld laat dit principe zien:
Voor het beheer van de openbare ruimte worden jaarlijks op basis van het aantal nieuwe woningen budgetten bijgeplust. Er wordt op die manier rekening gehouden met de groei van de stad. Deze budgetten hebben betrekking op het onderhoud van de (nieuwe) assets. Ze zijn daarmee niet bestemd (en ook onvoldoende) voor de vervangingsvraag.
27
Voor 2023 en 2024 schatten we in dat we, gezien de krapte op de arbeidsmarkt, niet de volledige € 10 miljoen krijgen weggezet. Voor deze jaren ramen we daarom respectievelijk € 3 miljoen en € 5 miljoen. De primaire werkdruk van dit proces ligt bij externe aannemers. Dit vormt onderdeel van de totale claim. De noodzakelijke vervangingsinvesteringen bieden ook kansen om gelijktijdig ambities vanuit de omgevingsvisie te realiseren, zoals aardgas vrij maken, klimaatadaptatie, vergroening, verduurzaming etc. Bij de realisering van de vervangingen zal dus een koppeling worden gemaakt met de grote projecten die voortkomen uit de ambities zoals geformuleerd in de omgevingsvisie. 2. Oorsprong en impact De gemeente is bij wet verplicht om er voor te zorgen dat de in haar bezit zijnde eigendommen in een goede staat verkeren. Vanuit een aanscherping van het Besluit Begroten en Verantwoorden is de gemeente verplicht inzage te geven in de benodigde investeringen voor het vervangen van de kapitaalsgoederen in de komende 10 jaar. Daarbij moet achterstallig onderhoud en daarmee kapitaalvernietiging worden voorkomen. Van belang is de constatering dat de regulieren budgetten gericht zijn op het onderhoud van de openbare ruimte. Dit dossier vraagt inzet op de vervanging.
Kansen en Risico’s Zoals eerder aangegeven biedt de vervangingsgolf grote kansen om ambities vanuit de omgevingsvisie te realiseren. Risico is het over niet voldoende financiële middelen te beschikken om de noodzakelijke vervangingen te kunnen verrichten met de daarbij horende risico’s van onveiligheid. Tevens het daardoor missen van de kansen. Ook het capaciteitsvraagstuk is een risico. Zijn er naast de middelen (budget) wel voldoende materiaal en mensen beschikbaar om de grote opgaven te realiseren? 3. Relevante documenten Zie bijlagen 1 tm 3 4. Direct betrokken ambtenaren Fred Aalders, Jos van der Meer
Financiële impact
(Financiële) gevolgen wanneer dit niet gebeurt Inzet bestaande programmamiddelen Rijks of Prov.bijdrage Plaats doelenboom
Concreet plan aanwezig Onvermijdelijk of ambitie?
Investering: 2023: € 3 mln, 2024: € 5 mln, 2025 ev: € 10 mln (voor de komende 4 jaren: 28 miljoen in totaal). Daarna € 10 mln per jaar. Programmamiddelen (exploitatie): nvt Kwaliteit van openbare ruimte holt nog verder achteruit wat extra uitgaven tot gevolg zal hebben. Mogelijk kunnen we bestaande exploitatielasten voor een deel omzetten naar kredieten. nvt Programma Openbare Ruimte: Ambitie: We zijn een klimaatbestendige stad waar de overlast van hitte, droogte en water tot een minimum wordt beperkt. Doel: We verbeteren de water- en groenstructuur zodat die technisch functioneert, beleving en gebruik biedt aan bewoners en klimaatbestendig is. Ambitie: We hebben een groene, gezonde en vitale omgeving om in te wonen, te werken en te recreëren. Doel: We hebben een groene omgeving die bijdraagt aan de gezondheid van onze inwoners en bezoekers en uitnodigt tot spelen, bewegen en ontmoeten. Onvermijdelijk (BBV-verplichting en achterstallig onderhoud) kan wel gefaseerd worden
Onuitstelbaar/ onvermijdelijk/ onvoorzien
28
Bijlage 1 Investeringswaarde Nijmeegse openbare ruimte en vervangingsbehoeften
573.000.000 400.000.000 136.000.000 34.000.000 4.000.000 2.000.000 1.149.000.000
Gemiddelde levensduur (jaar) 40 80 40 40 20 20 48
€ € € € € € €
14.325.000 5.000.000 3.407.000 856.000 204.000 86.000 23.878.000
529.000.000 1.678.000.000
80 55
€ €
6.615.000 30.493.000
Kapitaalgoed
Vervangingswaarde
Verharding Civieltechnische Kunstwerken Groen Openbare verlichting Spelen Verkeersvoorzieningen Bovengrondse openbare ruimte
€ € € € € € €
Riolering Totaal openbare ruimte
€ €
Per jaar te vervangen
Bijlage 2 Samenvatting ontwikkeling Nijmeegse openbare ruimte
29
Bijlage 3 Vervangingsvraag periode 2023-2032
Totaal per ja € Totaal Wijk (en jaar van aanlan te pakk van € 12.832.404 Altrade (1962) 75% 2023 € 9.887.438 Benedenstad (1970) 60% 2025 € 10.554.407 Bottendaal (1966) 80% 2023 € 16.949.995 Galgenveld (1950) 75% 2023 € 9.765.421 Groenewoud (1960) 75% 2023 € 15.398.523 Hengstdal (1966) 60% 2025 € 11.900.808 Hunnerberg (1965) 60% 2023 € 17.435.267 Stadscentrum (*) 25% 2025 € 11.256.551 Malvert (1966) 20% 2025 € 15.855.891 Brakkenstein (1964) 60% 2023 € 28.992.157 Hatert (1967) 60% 2023 € 11.705.086 Haterse Hei (1965) 60% 2023 € 15.364.109 Hazenkamp (1960) 60% 2023 € 9.582.288 Hees (1961) 50% 2023
tot
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
10.706.261 €
10.706.261 €
13.784.955 €
13.784.955 €
12.659.300 €
11.271.676 €
11.271.676 €
11.271.676 €
11.271.676 €
11.271.676
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2032
€
962.430 €
962.430 €
962.430 €
962.430 €
962.430 €
962.430 €
962.430 €
962.430 €
962.430 €
962.430
2034
€
-
-
€
593.246 €
593.246 €
593.246 €
593.246 €
593.246 €
593.246 €
593.246 €
593.246
2032
€
844.353 €
844.353 €
844.353 €
844.353 €
844.353 €
844.353 €
844.353 €
844.353 €
844.353 €
844.353
2032
€
1.271.250 €
1.271.250 €
1.271.250 €
1.271.250 €
1.271.250 €
1.271.250 €
1.271.250 €
1.271.250 €
1.271.250 €
1.271.250
€
2032
€
732.407 €
732.407 €
732.407 €
732.407 €
732.407 €
732.407 €
732.407 €
732.407 €
732.407 €
732.407
2034
€
-
-
€
923.911 €
923.911 €
923.911 €
923.911 €
923.911 €
923.911 €
923.911 €
923.911
2032
€
714.048 €
714.048 €
714.048 €
714.048 €
714.048 €
714.048 €
714.048 €
714.048 €
714.048 €
714.048
2034
€
-
€
-
€
435.882 €
435.882 €
435.882 €
435.882 €
435.882 €
435.882 €
435.882 €
435.882
2026
€
-
€
-
€
1.125.655 €
1.125.655 €
-
-
-
-
-
2032
€
951.353 €
951.353 €
951.353 €
951.353 €
951.353 €
951.353 €
951.353 €
951.353 €
951.353 €
951.353
€
€
€
€
€
€
-
2032
€
1.739.529 €
1.739.529 €
1.739.529 €
1.739.529 €
1.739.529 €
1.739.529 €
1.739.529 €
1.739.529 €
1.739.529 €
1.739.529
2032
€
702.305 €
702.305 €
702.305 €
702.305 €
702.305 €
702.305 €
702.305 €
702.305 €
702.305 €
702.305
2032
€
921.847 €
921.847 €
921.847 €
921.847 €
921.847 €
921.847 €
921.847 €
921.847 €
921.847 €
921.847
2032
€
479.114 €
479.114 €
479.114 €
479.114 €
479.114 €
479.114 €
479.114 €
479.114 €
479.114 €
479.114
Naar inhoudsopgave
30
Dossier Ambities NEC Korte omschrijving van het vraagstuk NEC zoekt naar mogelijkheden om de exploitatie van het Goffertstadion te verbeteren. De huurprijs met de huidige exploitatiemogelijkheden maakt een gezonde exploitatie van het Goffertstadion voor NEC echter vrijwel onmogelijk. Dit is een steeds voortdurende problematiek. Daarnaast heeft onze raad in 2012 de motie “Onderzoek verkoop Goffertstadion” aangenomen. Dit heeft uiteindelijk in 2018 geleid tot het sluiten van een koopoptie op het Goffertstadion. Op basis van deze koopoptie (welke inmiddels twee keer is verlengd tot en met 21 december 2023) heeft NEC het recht om het Goffertstadion gedurende een bepaalde periode tegen een nader vastgestelde prijs en nader vastgestelde voorwaarden te kunnen kopen van de gemeente. Om de aankoop te kunnen financieren en de exploitatie te kunnen verbeteren heeft NEC, in samenwerking met ontwikkelaar Klokgroep, ambitieuze plannen in en aan het Goffertstadion ontwikkeld. Het gaat om modernisering en uitbreiding van het stadion. Hier hoort een uitbreiding van functies bij, zoals maatschappelijk, bedrijfsruimtes, horeca en wonen. Deze functies leveren opbrengsten op die de aankoop en de exploitatie van het Goffertstadion haalbaar moeten maken. In 2017 is een termijn afgesproken waarbinnen de koopoptie gelicht kon worden.
Deze deadline is tweemaal verschoven; de actuele deadline is 31 december 2023. Binnen het dossier NEC spelen een aantal knelpunten: 1. In 2003 heeft de gemeente het Goffertstadion van NEC gekocht. De huurprijs die NEC betaalt is voor de gemeente kostendekkkend. Dit houdt in dat de kosten van aankoop, onderhoud, eigendomslasten en exploitatielasten voor NEC komen. Voor NEC is dit een aanzienlijke structurele kostenpost. 2. Het stadion is in 2001 vernieuwd en inmiddels op een aantal onderdelen wederom toe aan vernieuwing/vervanging. Dit zijn aanzienlijke posten die voor rekening en risico van NEC komen (op basis van de huurovereenkomst). 3. NEC heeft financiers nodig om het stadion aan te kopen, te investeren in het stadion en in de uitbreiding met extra functies. Op dit moment heeft NEC een aantal grote financiers achter zich staan. 4. Als de gemeente geen overeenstemming met NEC bereikt over verkoop van het Goffertstadion zal de afhankelijke huurrelatie blijven bestaan. Hiermee zullen ook de exploitatieproblemen van NEC blijven bestaan. Met in het uiterste geval een failliet NEC. 5. Het Goffertstadion is een incourant object. Hier kan niet zomaar een andere gebruiker voor worden gevonden. En al zeker geen gebruiker die een kostendekkende huurprijs kan betalen. 6. Bij verkoop van het stadion dienen de regels van staatssteun in acht te worden gehouden.
Het uitgangspunt bij verkoop is dan ook marktconform handelen. 7. Het huidige bestemmingsplan biedt geen mogelijkheden voor woningbouw. Het stadion mag formeel een paar meter in de breedte en tien meter in de hoogte worden uitgebreid. Het College heeft bij de tweede verlenging van de koopoptie een aantal randvoorwaarden aan NEC meegegeven op basis waarvan zij tot wijziging van het bestemmingsplan willen onderzoeken. Met deze randvoorwaarden ontwikkelt NEC/Klokgroep een aantal scenario’s voor uitbreiding van de Goffert. Het stadion is een gevoelige locatie als monument in een groene monumentale omgeving. Dit vraagt om zorgvuldig ontwerpen maar ook om zorgvuldige participatie met omwonenden en belanghebbenden. Het College heeft in de 2e verlenging van de koopoptie opgenomen dat voor eind 2021 de plannen aan de omgeving getoond moeten worden. Dit ijkmoment is via een collegebesluit verlengd tot 31 maart 2022. Daarna bepaalt het College met welke uitgangspunten overgegaan kan worden tot een anterieure overeenkomst om het bestemmingsplan te wijzigen. 8. In 2021 is er een onderzoek gestart n.a.v. het gedeeltelijk instorten van een tribune in het Gofferstadion op 17 oktober 2021. Dit is inmiddels afgerond. Het dossier NEC is hiermee zeker een dossier in ontwikkeling. De ontwikkelingen en plannen rondom het stadion veranderen hier echter niet door; de koers kan alleen anders worden.