2. Subsidieaanvraag Bindkracht10 basisinfrastructuur welzijn 2026-2028
Tekst van het document
12
Sociaal cultureel Planbureau (2023, 7 maart). Aanzienlijke verschillen tussen sociale klassen in Nederland | Nieuwsbericht | Sociaal Cultureel Planbureau 13 Sociaal cultureel Planbureau (2023, 31 mei). Eén op de zes Nederlanders kampt met een stapeling van problemen. SCP. Eén op de zes Nederlanders kampt met stapeling van problemen | Nieuwsbericht | Sociaal en Cultureel Planbureau 14 Sociaal en Cultureel Planbureau (2024, 17 oktober). Nieuwe meetmethode CBS, SCP en Nibud brengt armoede scherper in beeld. 15 CPB in Unicef (2023, 9 maart). Zorgelijk: het aantal kinderen dat in Nederland opgroeit in armoede stijgt. Unicef. Zorgelijk: het aantal kinderen dat in Nederland opgroeit in...- UNICEF 16 CBS dashboard: Schuldenproblematiek in beeld. 17 CBS 27 juli 2025. Bijna 1 op 3 arme mensen heeft problematische schulden. 18 De Stads- en wijkmonitor maakt gebruik van de Integrale Inkomens- en Vermogensstatistiek van het CBS. De meest recente gegevens betreffen het belastingjaar 2022.
42
16.600 huishoudens. 2.500 van deze huishoudens hebben kinderen, wat neerkomt op 3.800 Nijmeegse kinderen in armoede.
5.2
Vergroten bereik en een meer duurzame oplossing
Voor de komende jaren willen we, zoals in de subsidie uitnodiging wordt gevraagd, meer inzetten op het voorkomen van problematische schulden door tijdig het inkomen op orde te brengen, op het eerder bereiken van mensen met problematische schulden en dat er een meer duurzame oplossing voor problematische schulden komt. De punten waarop we ons de komende jaren willen gaan ontwikkelen sluiten aan op de vier lijnen uit het beleidsplan schuldhulpverlening van de gemeente Nijmegen. Volgens het beleidsplan loopt de inzet op schuldhulpverlening via deze vier lijnen; • Lijn 1 Preventie en vroegsignalering • Lijn 2 Laagdrempelige en duidelijke toegang voor geldzorgen • Lijn 3 De inwoners centraal: (schuld)hulpverlening vanuit de mens gedacht • Lijn 4 Snellere en effectievere dienstverlening en extra inzetten op specifieke groepen Het beleidsplan loopt tot en met 2026. Subsidie vanaf 2027 zal in lijn met het nieuwe beleidsplan vanaf 2027 plaatsvinden. Enkele ontwikkelingen die hierin meegenomen worden zijn: • De positionering van de Financieel Expert in de Wijk. • De Basisdienstverlening Schuldhulpverlening • Begeleiding binnen de schuldhulpverlening • De wijzigingen die er gedurende de looptijd van het beleidsplan hebben plaatsgevonden, onder andere de verkorte looptijd van een schuldregeling en de inzet van nul-voorstellen.
Voor het vergroten van het bereik en voor het werken aan een meer duurzame oplossing met de bewoner als middelpunt denken we aan de onderstaande ontwikkelpunten.
5.3
Aansluiten op life-events
Werkloos of arbeidsongeschikt worden, echtscheiding en overlijden zijn ingrijpende gebeurtenissen die veel impact hebben, zowel psychisch als financieel. Meestal hebben deze gebeurtenissen invloed op het inkomensplaatje: mensen moeten in actie komen om regelingen aan te vragen of aan te passen. Bovendien zal het uitgavenpatroon vaak aangepast moeten worden. Niet goed reageren op een life-event is een belangrijke oorzaak van schuldenproblematiek. Wanneer het inkomensplaatje niet klopt, is de kans groot dat er schulden ontstaan. Om de inkomenssituatie aan te passen bij een life-event moeten mensen beseffen dat een aanpassing nodig is, weten dat hier regelingen en voorzieningen voor zijn en in staat zijn om in actie te komen. De preventiemedewerkers van Team Geldzorgen van de gemeente Nijmegen organiseren bijeenkomsten en ontwikkelen voorlichtingsmateriaal gericht op life-events. We gaan in gesprek om te bekijken hoe we de werkzaamheden van de Formulierenbrigade gericht op het tegengaan van niet-gebruik van voorzieningen en het voorkomen van schulden, hierop kunnen aansluiten. Dit was ook onderdeel in de offerte over 2025 en moet een vervolg krijgen in 2026.
43
5.4
Warm doorverwijzen bij schulden in de vaste lasten
Verhuurders, zorgverzekeraars, energie- en waterbedrijven zijn wettelijk verplicht om beginnende achterstanden te melden bij de gemeente. Dit gebeurt via BKR. Vervolgens proberen we in het kader van vroegsignalering vanuit Financieel expert in de wijk met de inwoner in contact te komen om hulp aan te bieden. Dit ‘proberen in contact te komen’ is een vrij arbeidsintensief proces. Wanneer de ‘vaste lastenpartner’ al contact met de bewoner heeft, kan er dan niet beter warm worden doorverwezen? Dat is veel efficiënter. We willen bekijken of het mogelijk is om samen met de gemeente en de schuldeisers hierover afspraken te maken. We zouden kunnen beginnen met de lokale verhuurders. Dit was ook onderdeel in de offerte over 2025 en moet een vervolg krijgen in 2026.
5.5
Uitstroom bewind
We zien in toenemende mate dat bewoners zich opnieuw met problematische schulden melden, terwijl ze eerder onder bewind hebben gestaan en dit met een ‘schone lei’ hebben afgerond. Dit kan er op wijzen dat er voorafgaand aan de beëindiging van het bewind in de afbouw van het bewind onvoldoende aandacht is geweest voor het werken aan zelfredzaamheid. Het kan ook betekenen dat omzetting van schuldenbewind naar bewind op grond van lichamelijke of geestelijke toestand had moeten worden aangevraagd. Bewind is geen duurzame oplossing gebleken. De gemeente heeft met een aantal bewindvoerderskantoren d.m.v. een convenant samenwerkingsafspraken gemaakt. Het is de bedoeling om met zes kantoren, die in verhouding de meeste klanten hebben, een meer intensievere samenwerking vorm te geven. De afbouwtrajecten van F!X-coaching gaan hier een onderdeel van uitmaken. Dit is opgestart in 2025 en loopt door in 2026.
5.6
Inzetten van ervaringsdeskundigheid
Ervaringsdeskundigheid is van groot belang bij Hulp bij Geldzaken, omdat mensen die zelf financiële problemen hebben overwonnen, vaak beter in staat zijn om anderen te begrijpen en te ondersteunen. Ze bieden vanuit persoonlijke ervaring praktische tips en emotionele steun, waardoor de drempel voor hulp wordt verlaagd. Bovendien weten ervaringsdeskundigen hoe stressvol geldproblemen kunnen zijn, wat hen in staat stelt om empathisch en effectief te communiceren. Hun inzicht in de obstakels en valkuilen van financiële kwesties kan anderen helpen om duurzame oplossingen te vinden en vertrouwen op te bouwen in hun eigen financiële toekomst. Bindkracht10 wil de inzet van ervaringsdeskundigheid versterken en meer ervaringskennis benutten, zodat onze schuldhulp beter aansluit op de behoeften van de bewoners. Bij Hulp bij Geldzaken wordt een ervaringsdeskundige op verschillende momenten in het proces ingezet: • Het verlagen van de drempel tot het zetten van de stap naar hulp. We werken met flyers waarop de ervaringsdeskundige zich presenteert als iemand die je kunt bellen wanneer je twijfelt om hulp te zoeken. • Wanneer we meldingen ontvangen van beginnende achterstanden (vroegsignalering) wordt het gesprek dat de financieel expert voert in bepaalde gevallen gecombineerd met de inzet van de ervaringsdeskundige.
We willen op deze manier proberen dat de inwoner makkelijker de aangeboden hulp aanvaart.
44
•
Wanneer de stap naar hulp bij schulden eenmaal gezet is kan de ervaringsdeskundige samen met de cliënt eventuele belemmeringen wegnemen om een vervolgstap te zetten richting beschermingsbewind of een schuldregeling.
Bij Hulp bij Geldzaken hebben we twee ervaringsdeskundigen. De financiering van de ervaringsdeskundige op het terrein van gezondheid en armoede loopt af op 1 januari 2026. We zijn in gesprek voor de mogelijkheden om dit te verlengen.
5.7
Verstevigen ketensamenwerking
Samenwerking Hulp bij Geldzaken met de Stips Inwoners in Nijmegen kunnen met al hun praktische vragen terecht bij de Stips. Vrijwilligers bij de Stips helpen bij de uitleg van brieven en het invullen van formulieren. Formulierenbrigade in de wijk helpt bij de wat ingewikkeldere vragen zoals het aanvragen van een uitkering. Er zijn belastingspreekuren om de belastingaangifte te verzorgen en bij geldzorgen kan de Financieel expert ingeschakeld worden. Voor Nijmegenaren is de Stip en de Stiplijn “de ingang voor praktische vragen voor allerlei regelingen en voorzieningen. Ook bij geldzorgen wordt de Stip als de plek gezien waar je met je vragen naartoe kunt gaan.19 Wanneer deze ingang voor inwoners zo duidelijk is, is het vooral van belang dat aan de ‘achterkant’ de lijnen kort zijn om de juiste hulp in te zetten. We willen onderzoeken hoe we dit kunnen verbeteren. Een onderdeel daarvan is registratie en dossiervorming. Tot nu toe is ervoor gekozen dat de vrijwilligers bij de Stips anoniem registreren. De achterliggende gedachte is dat de Stips hiermee laagdrempelig zijn. Dit heeft echter als nadeel dat je minder van elkaar weet wie wat doet en dat kan ten koste gaan van de kwaliteit. Via een pilot gaan we onderzoeken of werken in een gezamenlijk systeem voor klantbegeleiding hierbij voldoende meerwaarde heeft.
Samenwerking buurtteams In de samenwerking met de buurtteams is extra aandacht nodig voor bestaanszekerheid. Een gebrek aan bestaanszekerheid heeft negatieve gevolgen voor gezondheid en psychisch welbevinden. Wanneer het inkomen op orde is en eventuele schuldenproblematiek wordt aangepakt, zal het beter lukken om aan de slag te gaan met problemen op andere leefgebieden. Aangezien de verwijzingen naar Financieel expert in de wijk vanuit de buurteams beperkt zijn, is het wenselijk dat hier in samenwerking met Team Geldzorgen van de gemeente, nadere afspraken over worden gemaakt.
Basisdienstverlening begeleiding Om er voor te zorgen dat het kwaliteitsniveau van schuldhulpverlening op een basisniveau komt worden er vanuit de VNG op verschillende basiselementen handreikingen ontwikkeld. Samen met Team Geldzorgen van de gemeente zijn we op het onderdeel ‘begeleiding’ nagegaan op welke onderdelen verbetering mogelijk is. De tweede helft van 2025 en 2026 gaan we hiermee verder aan de slag.
19
Outreachende aanpak van de financieel expert in de wijk, Purpose april 2025, p. 16.
45
Leidende principes Per expertise lichten wij toe hoe de leidende principes uit hoofdstuk 1 in de praktijk vormgegeven zullen worden. We beschrijven hoe ons bestaande aanbod aansluit, welke initiatieven wij nog gaan ontwikkelen, welke keuzes we maken en op welke manier dit bijdraagt aan een sterkere sociale basis.
1. Sociale basis is het fundament van het sociaal domein Hulp bij Geldzaken is stevig verankerd in de sociale basis. Via de Formulierenbrigade en de Financieel Expert in de Wijk zijn we laagdrempelig aanwezig in alle stadsdelen. We bieden ondersteuning dichtbij huis, gericht op het versterken van bestaanszekerheid en het voorkomen van schulden. Op deze manier dragen we bij aan het versterken van de sociale basis.
2. Ongelijk investeren in gelijke kansen Bindkracht10 is er voor de meest kwetsbare inwoners. Dat betekent extra inzet op stadsdelen waar de leefbaarheid onder druk staat en waar bewoners vaker te maken hebben met gezondheidsachterstanden, armoede of sociaal isolement. We investeren ongelijk om gelijke kansen te realiseren en, om zo een impact te maken in de levens van de meest kwetsbaren in Nijmegen. Vanuit het principe “ongelijk investeren in gelijke kansen” wil Bindkracht10 de verdeling van een deel van haar inzet herzien. Voor Hulp bij Geldzaken blijft onze inzet ongewijzigd aangezien al onze diensten stadsbreed aangeboden worden. Keuze die we hebben gemaakt op basis van dit principe: • Bestaanszekerheid is één van de basisvoorwaarden voor kansengelijkheid. Hulp bij Geldzaken wordt stadsbreed aangeboden.
3. Samenwerken in de sociale basis en keten Onze inzet is onderdeel van een bredere ketenaanpak. We werken nauw samen met Team Geldzorgen van de gemeente, buurtteams, woningcorporaties, zorgpartners, vrijwilligersorganisaties (zoals Vincentius en Humanitas) en bewindvoerders. We maken afspraken over warme overdracht, vroegsignalering en gezamenlijke begeleidingstrajecten. De komende jaren blijven we investeren in het verbeteren van de samenwerking binnen de keten. Keuzes die we hebben gemaakt op basis van dit principe: • We kiezen ervoor om de samenwerking met Humanitas te versterken om hun vrijwilligers beter in te zetten binnen schuldhulpverleningstrajecten. We gaan in gesprek met Schuldhulpmaatje om te onderzoeken welke samenwerkingsmogelijkheden er zijn. • We verkennen samen met vaste lastenpartners (zoals woningcorporaties) de mogelijkheid tot directe doorverwijzing naar onze hulp in het geval van betalingsachterstanden. Dat lijkt efficiënter dan het huidige, arbeidsintensieve proces van contact zoeken via vroegsignalering. • We kiezen bij F!X-coaching voor een intensievere samenwerking met ketenpartners om de afbouw van bewind te versterken en herhaalde schuldenproblematiek te voorkomen. Steeds vaker melden bewoners zich opnieuw met schulden, ondanks eerdere afronding van een bewindstraject.
Dit wijst mogelijk op te weinig aandacht voor zelfredzaamheid of een verkeerde vorm van bewind. Bewind blijkt daarmee geen duurzame oplossing. De gemeente wil intensiever gaan samenwerken met zes grote bewindvoerderskantoren, waarbij F!Xcoaching betrokken wordt bij de afbouwtrajecten. 46
•
We signaleren dat het aantal verwijzingen vanuit de buurteams momenteel laag is. Graag gaan we samen in gesprek om te onderzoeken waar dit aan ligt. We willen kijken hoe we elkaar beter kunnen aanvullen en de samenwerking kunnen versterken.
4. Met en voor de stad Onze medewerkers ondersteunen bewoners bij het aanvragen van voorzieningen, het ordenen van administratie en het versterken van hun financiële zelfredzaamheid. We sluiten aan bij wat bewoners nodig hebben en bouwen dagelijks aan vertrouwen en wederkerigheid. Door samenwerking te zoeken met formele én informele partners en aan te sluiten bij bestaande initiatieven, draagt Hulp bij Geldzaken bij aan een samenhangende en toegankelijke aanpak. Keuze die we hebben gemaakt op basis van dit principe: • We betrekken vrijwilligers en bewonersinitiatieven actief bij de ontwikkeling van onze dienstverlening.
5. Hoogwaardig, toegankelijk en vindbaar aanbod We bieden een breed en kwalitatief aanbod voor Hulp bij Geldzaken. Onze dienstverlening is zichtbaar via het netwerk van de Stips, wijkactiviteiten (out-reach), sociale media en partners. Keuzes die we hebben gemaakt op basis van dit principe: • We blijven van medewerkers vragen om hun vaardigheden en kennis up-to-date te houden. Scholing blijft de kern van onze duurzame en kwalitatief hoogwaardige dienstverlening. Voorbeelden zijn gezamenlijke intervisie en scholing in methodieken zoals stress-sensitief werken en de Doorbraakmethode. Ook hebben onze medewerkers actuele kennis ten aanzien van relevante wet- en regelgeving. • We monitoren wachttijden en klanttevredenheid, en sturen bij waar nodig. • We zetten extra in op huis-aan-huisbezoeken in wijken waar veel mensen leven met een laag inkomen of meerdere problemen tegelijk. Met pilots zoals “Outreachend werken” in Biezen en Heseveld en het project “In de Wijk” bereiken we bewoners die anders niet in beeld komen. Ook werken we met ervaringsdeskundigen om het vertrouwen te vergroten en de stap naar hulp makkelijker te maken. • We investeren in ervaringsdeskundigheid. Ervaringsdeskundigen zorgen voor een aanbod dat beter aansluit op de leefwereld van deelnemers.
Ze weten waar drempels liggen, of dat nu gaat om schaamte, wantrouwen of praktische belemmeringen, en helpen die te verlagen.
6. Van individueel naar collectief aanbod Hoewel financiële hulp vaak individueel is, zetten we ook in op collectieve benaderingen. Denk aan voorlichtingsbijeenkomsten over life-events of groepsactiviteiten van onze gezondheidsmakelaars. We bundelen signalen uit individuele trajecten om trends te herkennen en preventief aanbod te ontwikkelen. Zo vergroten we onze impact en benutten we de beschikbare capaciteit efficiënter.
47
6. Financiële paragraaf De financiële kaders zoals in de uitnodiging subsidieaanvraag 2026-2028 Bindkracht10, basisinfrastructuur Welzijn en Hulp bij geldzaken zijn leidend. Voor 2026 is in totaal € 13.171.136, beschikbaar en voor 2027 € 10.252.244, - en 2028 € 10.226.649, - (exclusief indexering).
Uitgangspunt In de uitnodiging subsidieaanvraag 2026-2028 is het volgende financiële kader opgenomen. Bindkracht 10
Budget 2025
Jeugd
€5.682.491
Wijzigingen ten opzichte van 2025
• • • •
Volwassenen, ouderen, inclusie
€4.292.602
• • •
Hulp bij Geldzaken
€1.809.709
• •
Budget 2026 (incl. indexering)
Plus Budget Spel aan Huis Collectief werken Sterker staan/sterker dan je bibbers Minus (aflopende) coalitiemiddelen jongerenwerk Uitvoeringsplan kansengelijkheid 2026
€ 6.454.343
Bezuiniging van € 122.700 Extra budget €50.000 Woonzorgvisie voor gemeenschapsvorming i.s.m. Bindkracht10 Extra budget €10.000 voor uitvoering projecten GOW
€ 4.375.601
Eenjarig (Budget voor 2027 en 2028 wordt in 2026 bepaald) Toevoegen aan de basissubsidie: In de wijk, Outreachende aanpak FEW en Ervaringsdeskundige
€ 2.341.192
Totaal
€ 13.171.136
Verwacht budget 2027, exclusief indexering
€ 10.252.244
Verwacht budget 2028, exclusief indexering
€ 10.226.649
Begrotingstekort In 2024 ontstond er frictie tussen de indexering van de gemeentelijke subsidie en de werkelijke loonkostenstijging van Bindkracht10 (CAO-gat). Deze frictie werkt structureel door. In 2024 is afgesproken dat deze frictie meegenomen zou worden in de bespreking van de nieuwe basisovereenkomst voor 2025. De conclusie uit de besprekingen over de subsidieuitvraag 2025 is dat het CAO-gat niet gerepareerd zal worden door de gemeente. Dit leidt tot een begrotingstekort van € 214.000, - in 2025. In 2025 hebben wij niet gesneden in onze dienstverlening. Enerzijds vanuit goed werkgeverschap, anderzijds om geen ad hoc beslissingen te nemen. Het begrotingstekort 2025 wordt gedekt door een bijdrage uit het eigen vermogen. Vanaf 48
2026 is dit tekort gedekt door te bezuinigen op onze indirecte kosten. Onder andere op secondaire arbeidsvoorwaarden van onze medewerkers.
Bezuinigingstaakstelling gemeente De bezuinigingstaakstelling van de gemeente op Volwassenen, ouderen en inclusie is vastgesteld op € 245.400, - structureel. Deze bezuiniging hebben wij verwerkt door een reductie van onze activiteiten: Groeien Door Doen Zomerprogramma & Vriendengroep Flexibele inzet Maatjesprojct Totaal
€ € € € €
85.558 38.309 98.672 22.861 245.400
Groeien Door Doen Tot en met 2025 wordt er 60 uur op dit project ingezet. Vanaf 2026 reduceren we de uren voor jeugd (12) en de uren voor projectleiding (12). Zomerprogramma & Vriendengroep Het zomerprogramma betreft het maken van het boekje voor het zomerprogramma. De inzet van (5 uur) komt hiermee te vervallen. De Vriendengroep komt te vervallen. Vanuit het opbouwwerk gaan we binnen de bestaande uren een aantal groepen anders bedienen. Flexibele inzet Bij fusie tussen Het Inter-lokaal en Tandem is een taakstellende bezuiniging afgesproken op de indirecte kosten. De vrijvallende middelen zijn ingezet in het primair proces onder de noemer van flexibele inzet. Vanaf 2026 worden alleen nog twee ervaringsdeskundigen (2 x 24 uur) en Spel aan huis (3 x 4 uur) bekostigd uit de flexibele formatie. Maatjesproject Binnen interculturele consulenten is aandacht voor verschillende trajecten, zoals kleurrijke families en kleurrijke maatjes. Daarmee kunnen we inspelen op de vraag. We hebben al deze uren samengevoegd. En daar 6 uur in minder gebracht, met het wegvallen van de uren voor kleurrijke maatjes. In de plannen is rekening gehouden met een bezuinigingstaakstelling van € 245.400, - Deze bezuinigingstaakstelling zal worden gereduceerd tot € 122.700, -.
Deze reductie hebben wij niet verwerkt door aanpassing van de plannen maar is opgenomen ter dekking van de kosten als gevolg van de nieuwe CAO. Wij gaan er namelijk vanuit de indexering van de gemeente ad 3,6% niet voldoende is om deze kosten te dekken.
Innovatie en ontwikkeling Zoals aangegeven zijn wij continue bezig om de kwaliteit van ons welzijnswerk te bewaken, kennisontwikkeling te faciliteren en innovatie aan te wakkeren. Dit doen we onder meer door te investeren in leren en ontwikkelen van onze medewerkers, effectieve dataverzameling en analyses. Binnen het regulieren budget is onvoldoende ruimte voor deze investeringen. Daarom is laste van het exploitatieresultaat 2024 een bestemmingsreserve innovatie en ontwikkeling van € 300.000, gevormd. Hieruit kunnen in 2025 en 2026 genoemde investeringen gedekt worden. 49
In 2025 zal, met toestemming van de gemeente nog eens € 75.000, - aan de bestemmingsreserve toegevoegd worden.
Indexering De budgetten 2024 zijn geïndexeerd met 3,6%. De CAO Welzijn loopt af op 1 augustus 2025. Inmiddels is er een onderhandelingsakkoord voor de cao 2025-2027. De belangrijkste afspraken met financiële consequenties zijn: Salarisverhoging van 3,5% per 1 oktober 2025 Salarisverhoging van 2,1% per 1 oktober 2026 Verplichte stagevergoeding van € 350,-/ € 450,- per maand voor een fulltime stagiair Vergoeding vakbondscontributie In de begroting van Bindkracht10 gaan we uit van een loonkostenstijging van 5,6%.
Inzet De beschikbare middelen (regulier) worden als volgt ingezet: 2026 Expertise
2027
2028
Kosten
Fte
Kosten
Fte
Jeugd
5.633.421
49,8
5.555.721
40,2
5.530.126 40,0
Volwassenen & ouderen
3.826.555
30,6
3.826.555
29,7
3.826.555 29,7
798.634
6,6
798.644
6,6
2.789.825
24,7
2.897.085
26,1
Inclusie Hulp bij geldzaken * CAO Totaal
122.701
122.701
13.171.137 111,7
13.200.707 102,6
Kosten
798.644
Fte
6,6
2.897.085 22,6 122.701 13.175.112 98,8
* het budget voor Hulp bij Geldzaken zal voor 1 jaar worden vastgesteld
Bovenstaande indeling wijkt, net als bij eerdere subsidieaanvragen, af van de indeling in de subsidieuitvraag. Dit is niet als gevolg van verschuivingen van budgetten maar met name door activiteiten die uit de bezuinigingstaakstelling bij de fusie van Tandem en Het Interlokaal gedekt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan Kleurrijke families, Groeien Door Doen en Ervaringsdeskundigen.
Jeugd & Gezin De inzet voor ambulant kinderwerk Noord vanuit de basisovereenkomst wordt vanaf 2025 afgebouwd. Een deel van het budget voor collectief werken van het Buurteam wordt met ingang van 2026 overgeheveld naar Bindkracht10. De projectfinanciering voor ambulant kinderwerk Noord (0,75 fte) loopt tot en met 2026 en is opgenomen in de basissubsidie. Het budget voor jongerenbeheer is in 2026 iets lager dan in 2025. Daarnaast wordt het ambulant jongerenwerk afgeschaald en lopen eind 2026 af. De projectfinanciering voor jongerenwerk op VO-scholen, jongerenwerk op PO-scholen, Nimma en het rechttrekken van jongerenwerk op V(S)O zijn opgenomen in de basisovereenkomst. Deze middelen lopen eind 2026 af. Volwassenen, ouderen en inclusie Welzijn op Recept wordt deels gefinancierd uit de basisoverkomst en vanaf 2023 ook door extra projectfinanciering. De extra middelen lopen eind 2026 af. Groeien Door Doen is met ingang van 2026 ondergebracht bij Inclusie Onder Stips is opgenomen de uitbreiding van de formatie voor Publiekvoorlichters. De materiele kosten van de Stips worden apart bekostigd.
50
Naast de reguliere inzet is er projectfinanciering voor Warm Welkom, en Jongvolwassenstatushouders. Groeien Door Doen wordt, na afloop van de projectfinanciering in 2023, gefinancierd uit eigen middelen, en wordt in 2026 afgeschaald van 1.7 f.t.e. naar 1.0 f.t.e. Hulp bij Geldzaken De projectfinanciering voor ‘’FEW outreachend’’ en in de Wijk zijn opgenomen in de basisovereenkomst. Deze middelen lopen in de loop van 2026 af. Overige Met betrekking tot de opvang van Oekraïense vluchtelingen worden separate afspraken gemaakt.
Inzet Hulp bij Geldzaken
Hulp bij geldzaken Formulierenbrigade In de wijk* Briefadressen
fte 4,4 2,3 1,0
totaal
7,7 Hulp bij schulden Financieel Expert in de Wijk (FEW)** Maatwerktrajecten F!X
5,6 2,0 1,8 9,4
Inzet op jongeren met schulden Just Op de rit (vroegsignalering)
3,0 0,8 3,8
Gezondheidsmakelaar armoede en schulden Ervaringsdeskundigheid armoede en schulden***
0,2 0,7 0,9
Totaal
21,1
* excl. 0,7 fte opbouwwerk ** excl. 2 fte outreachend werken (loopt tot 1 maart 2026) *** excl. 0,7 fte ervaringsdeskundigheid armoede en gezondheid
51
7. Bijlage 1: basisinzet Jeugd & Gezin •
7.1
Basisinzet o Opvoedondersteuning o Kinderwerk o Jongerenwerk o Uitvoeringsplan kansengelijkheid 0-23
Opvoedondersteuning
Een stevige pedagogische basis stimuleert de ontwikkeling van jeugdigen en ondersteunt ouders/verzorgers bij het opvoeden. Een stevige basis draagt bij aan het gezond, veilig en kansrijk opgroeien en helpt bij het omgaan met alledaagse problemen (Hoex, et al. 2022)20. De pedagogische basis bestaat uit alle contacten, sociale relaties en leefomgevingen die bijdragen aan het opgroeien van kinderen. Versterkende factoren voor een stevige sociale basis zijn: Persoonsvorming en Talentontwikkeling, Ontmoeting, Steun voor ouders, en Ouderlijk welbevinden (ibid.). Hier draagt Opvoedondersteuning actief aan bij. Op basis van de signalen in de wijk (of vanuit school/de Buurtteams) ondersteunen we ouders bij hun opvoedvragen. Persoonsvorming en Talentontwikkeling Opvoeden en Opgroeien 0-23 streeft naar ontwikkelingsgerichte activiteiten aanbieden op verschillende gebieden zoals persoonlijke groei, sociale vaardigheden, creativiteit en leiderschap. Deze activiteiten moeten aansluiten bij de interesses en behoeften van de jeugd en hun uitdagen om nieuwe dingen te leren en ervaren. Ontmoeting & Steun voor ouders Ouders kunnen laagdrempelig met eenvoudige vragen over opvoeden bij ons terecht. Wij bieden collectieve trainingen en themabijeenkomsten. Ons collectief werk biedt de mogelijkheid aan gezinnen om elkaar te ontmoeten en van elkaar te leren.
Onze samenwerking met Buurtteams zetten wij voort waarmee wij onder andere signalen samen oppakken en collectief werk aanbieden. Ouderlijk welbevinden Onze opvoedondersteuners hebben kennis en kunde over opvoeden en de ontwikkelingsfasen van jeugdigen. Zij ondersteunen onze Kinder- en jongerenwerkers in het signaleren en bespreekbaar maken met ouders. Daarnaast kunnen ouders terecht met hun opvoedvragen bij één van de opvoedondersteuners. We bieden hierin individuele begeleiding aan. Ook bieden we collectief werk aan wanneer er gesignaleerd wordt dat bepaalde opvoedvragen vaker voorkomen. Er is een breed aanbod op het gebied van opvoedondersteuning; individueel, aan gezinnen en groepsgericht. Ons aanbod is altijd op maat. We sluiten aan bij de behoeften van gezinnen en signalen uit de wijken. Het preventieve aanbod is gericht op het vergroten van opvoedvaardigheden, het vroegtijdig signaleren en het versterken van het sociale netwerk van gezinnen. Hiermee zetten we in op het voorkomen van opvoed- en opgroeiproblemen. In de periode 2026-2028 zetten we ons
Hoex. J., S. Vlaardingerbroek, M. Balledux, P. Speetjens & C. Vink. 2022. Opgroeien doe je samen. Bouwen aan een stevige pedagogische basis. NJI https://www.NJi.nl/uploads/202212/Opgroeien%20doe%20je%20samen.pdf 20
52
reguliere aanbod binnen opvoedondersteuning voort (De Voorleesexpres vormt hierop een uitzondering omdat de financiering vanaf 2026 afloopt). Het gaat om de volgende diensten; • •
• •
•
•
•
Home-Start: Biedt ondersteuning aan gezinnen met alledaagse opvoedvragen. Vrijwilligers bieden praktische opvoedhulp en vriendschappelijk contact. Spel aan Huis: Biedt spelbegeleiding in de thuissituatie aan kinderen van 1,5 t/m 7 jaar en hun ouders. De spelontwikkeling van kinderen wordt gestimuleerd. Ouders kunnen er ook terecht met opvoedvragen. Maatjesproject Jij & Ik: Koppelt kinderen en jongeren aan een maatje waarmee ze wekelijks ontspannen activiteiten ondernemen. Aandacht en persoonlijke groei staan centraal. Informatie- en Adviespunt Opvoedondersteuning: Biedt ouders en verwijzers de mogelijkheid om te sparren over vragen rondom opvoeden en opgroeien. Indien nodig kan worden doorverwezen. De eerste 1000 dagen: Het project koppelt (aanstaande) ouders tussen 15 en 23 jaar aan een maatje gedurende de eerste 1000 dagen van het leven van een kind (periode van conceptie tot het tweede levensjaar). Het maatje biedt steun en gezelligheid. Wij-punt (voorheen OuderKindCentrum): Het Wij-punt is een fysieke plek in de wijk. Ouders kunnen er met of zonder hun kinderen terecht om allerlei zaken te bespreken. Voorop staat de ontmoeting met andere ouders en het uitwisselen van ervaringen en kennis. Daarmee leren ze van en met elkaar.
Het aanbod bestaat meestal uit een open inloop, groepsactiviteiten en speciaal voor ouders met jonge kinderen (0 tot 4 jaar) is er Speelkracht (speel- en ontmoetingsochtenden). VoorleesExpress: Stimuleert ouders om een taalrijke thuisomgeving te creëren voor hun kinderen. Vrijwilligers lezen voor en zijn op diverse manieren met taal bezig. Dit heeft een positief effect op de taal- en spraakontwikkeling van kinderen.
Resultaten •
7.2
Vanuit de huidige Wij-punten gaan we ervaringskennis van ouders/verzorgers benutten in het collectief werk. Hiermee willen we ons bereik gaan verbreden met meer activiteiten vanuit Wij-punten in de wijk. Ook leggen we meer focus op aanbod dat geschikt is voor jonge kinderen (0-4 jaar).
Kinderwerk
Kinderwerk kenmerkt zich door ambulant kinderwerk in de wijk en kinderwerk op vaste locaties in de wijk. Waar voorheen de focus met name lag op activiteiten binnen de muren van scholen, is het kinderwerk nu volledig geïntegreerd in de wijken. Door aanwezig te zijn op straat, in speeltuinen en andere plekken in de buurt, kunnen kinderwerkers beter inspelen op de behoeften van kinderen en gezinnen (NJI, 2024)21. Bij het kinderwerk werken we aan de door NJI opgestelde top 10 beschermende factoren door spelen, leren, en elkaar ontmoeten volgens opgestelde speerpunten in werkplannen per stadsdeel Kinderen ontdekken hun talenten en ontwikkelen zich op die manier zo breed mogelijk. Voor kinderwerk is het van belang dat activiteiten het middel zijn om aan doelen te werken. Belangrijke doelen binnen het kinderwerk zijn: • Het bieden van gelijke kansen voor alle kinderen in de wijk; 21
NJI (2024). Van School naar Wijk: De Overgang naar Ambulant Kinderwerk. Van school naar wijk: De overgang naar ambulant kinderwerk | Nederlands Jeugdinstituut.
53
• •
Kinderparticipatie; Het bevorderen van ontmoeting en integratie in de wijk.
Vanuit het kinderwerk ligt de prioriteit bij het creëren van maximale ontwikkelmogelijkheden, hoe minimaal die soms ook mogen lijken. Het kinderwerk onderbouwt haar werkwijze met door het NJI effectief bewezen interventies, en zal de komende jaren ook toewerken naar het creëren van deze NJI effectief bewezen interventies. De activiteiten vinden plaats in de wijk. Onder wijkgericht werken verstaan wij enerzijds het bieden van activiteiten voor kinderen en/of ouders in de wijk waar de kinderen wonen of verblijven, en anderzijds het ophalen van signalen bij kinderen en hun ouders. Daarnaast sluiten wij aan bij (gezamenlijk) aanbod van partners in de wijk die ook werken met kinderen en ouders. Het doel met wijkgericht werken is om met onze inzet aan te sluiten op de behoefte van alle kinderen uit de wijk. De activiteiten worden voornamelijk ingericht naar de behoeften van de kinderen die we tegenkomen op straat en de plannen die partners samen maken voor de wijk naar aanleiding van signalen in de wijk. De basisscholen in Nijmegen zijn belangrijke samenwerkingspartners evenals sportbedrijf, Lindenberg, Kinderopvangorganisaties en wijkinitiatieven voor kinderen/ouders. De coördinatie van ons aanbod wordt verzorgd door medewerkers van Bindkracht10, met ondersteuning van stagiaires, ouders en vrijwilligers.
Het aanbod is per stadsdeel verschillend aangezien er verschillende signalen zijn over- en behoeften van de doelgroep. Bindkracht10 levert een belangrijke bijdrage aan de versterking van het pedagogische klimaat en de verbinding tussen school, vrije tijd en thuis.
Resultaten • • •
7.3
Wij zetten ons in om elk jaar minimaal 38.000 waardevolle contactmomenten te creëren met kinderen, waarbij we hen inspireren, betrekken en laten groeien. We gaan onze methodieken binnen het kinderwerk doorontwikkelen en laten deze erkennen door het NJi. Wij streven ernaar ons aanbod toegankelijk te maken voor een breder publiek, met speciale aandacht voor kinderen met een verstandelijke beperking en leerlingen uit het speciaal onderwijs, zodat iedereen volwaardig kan deelnemen en zich welkom voelt.
Jongerenwerk
Binnen de aangescherpte opdracht voor het jongerenwerk en de jeugdcoaches in Nijmegen omarmt Bindkracht10 de gezamenlijke ambitie om jongeren in een sociaal kwetsbare situatie beter te ondersteunen, met een stevige focus op preventie, samenwerking en methodisch werken. De nieuwe opdracht biedt ruimte om de bestaande kracht van het jongerenwerk te verdiepen én te verbreden, met name door de intensievere samenwerking met de gemeentelijke jeugdcoaches. Het jongerenwerk van Bindkracht10 legt de verbinding tussen de verschillende leefwerelden van de jongeren. Dat doen we in de wijk, op straat, op school, in het gezin van de jongere, online en op plekken waar jongeren hun vrije tijd besteden. Het jongerenwerk werkt wijkgericht en waar nodig maken we gebruik van praktijkkennis van anderen en pakken we vraagstukken stedelijk op. Onze inzet is gericht op een positieve ontwikkeling van de jongeren; we focussen op talenten, kansen en
54
versterken op die manier de zelfredzaamheid van jongeren. Hiermee beogen wij bij te dragen aan de NJI geïdentificeerde beschermende factoren voor jongeren. Jongerenwerkers van Bindkracht10 vervullen een belangrijke pedagogische rol door jongeren te begeleiden in hun ontwikkeling naar volwassenheid. Ze creëren ruimte voor ontmoeting en bouwen betekenisvolle relaties op tussen jongeren, organisaties, volwassen buurtbewoners en onderling tussen jongeren. Dit draagt bij aan een veilige en inclusieve omgeving voor alle jongeren, inclusief sociaal-emotionele veiligheid (Metz & Todorović, 2019)22. Jongerenwerkers zetten zich preventief in om doorgroei van jongeren naar delinquent gedrag of criminaliteit te voorkomen. Binnen de samenwerking van het rijksprogramma Preventie met Gezag draagt het Jongerenwerk op verschillende manieren bij aan de veiligheid in de stad vanuit hun preventieve rol. Het jongerenwerk van Bindkracht10 werkt vanuit een multi-methodische aanpak. Dit houdt in dat verschillende methodieken en benaderingen gecombineerd worden om beter aan te sluiten bij de diverse behoeften van jongeren. De methodische kennisbasis van het jongerenwerk is ontwikkeld vanuit een bottom-up benadering, waarbij praktijkkennis van jongerenwerkers en de doelgroep centraal staat.
Deze multi-methodische aanpak is effectief gebleken in het versterken van de eigen kracht van jongeren en het bevorderen van hun maatschappelijke participatie (Sonneveld, 2022)23. Daarnaast is deze aanpak flexibel en adaptief, waardoor jongerenwerkers effectief kunnen inspelen op de unieke situaties en uitdagingen van jongeren met een welzijnsvraag. De multi-methodische aanpak binnen Bindkracht10 bestaat onder andere uit: ambulant jongerenwerk, groepsbijeenkomsten, participatie en zelforganisatie, sleutelfiguren en rolmodellen, positieve ontwikkeling en talent ontwikkeling en online jongerenwerk.
Samenwerking met partners Het jongerenwerk binnen Bindkracht10 werkt samen met diverse partners in de wijk, zoals buurtteams, FC Social Work, jeugdcoaches, onderwijsinstellingen, politie en andere organisaties die een rol spelen in het leven van jongeren of hun ouders. Deze samenwerkingen zijn essentieel voor het delen van expertise en het bereiken van de beste resultaten voor jongeren. Door samen te werken met gemeente, politie en andere organisaties binnen het rijksprogramma Preventie met Gezag, draagt het jongerenwerk bij aan de veiligheid in de stad en de veiligheid van jongeren in de stad. Deze samenwerking zorgt voor een gecoördineerde en geïntegreerde preventieve aanpak.
Resultaten • • • •
Jongeren participatie: In 2026 is de methodiek jongerenparticipatie van consument naar (co)producent naar regisseur onderzocht en beschreven. Jongeren participatie: In 2028 initiëren en realiseren 12–16-jarigen in minimaal 75% van de initiatieven zelf de inhoud en aanpak; de jongerenwerker coacht en faciliteert. Jongeren participatie: In 2028 zijn alle 16+ initiatieven jeugdgeleid: jongeren bepalen, plannen en evalueren; de jongerenwerker biedt coaching en toegang tot netwerken. In 2028 is er in de drie focus gebieden (Lindenholt, Dukenburg, en Hatert) een groep van minimaal 5 jongeren per wijk die meedenken en meepraten over ontwikkelingen in de wijk met andere bewoners en gemeente Nijmegen.
22
Metz, J., & Todorović, D. (2019). Opvoeden in de wijk: pedagogische opdracht van het jongerenwerk. Hogeschool van Amsterdam. 23
Sonneveld, J. (2022). Growth and Development in Youth Work. Tilburg University.
55
• •
7.4
In 2027 hebben we de methodiek rolmodellen ontwikkeld en uitgerold in minstens twee stadsdelen. In 2026 is er een methodiekbeschrijving van het project jongerenwerk op het voortgezet onderwijs.
Uitvoeringsplan kansengelijkheid 0-23
Binnen de doorgaande lijn Jeugd & Gezin (0–23 jaar), die is opgebouwd uit kinderwerk (4–12 jaar), opvoedondersteuning en jongerenwerk (10–23 jaar), vormt een sterk preventief fundament de basis van de aanpak. In het uitvoeringsplan Kansengelijkheid, dat de gemeente in 2023 heeft vastgesteld, zijn voor 2026 extra middelen gereserveerd. Deze middelen zijn bedoeld als gerichte impuls om de inzet op specifieke plekken verder te versterken. Bij de ontwikkeling van deze inzet is nadrukkelijk aangesloten bij de kwaliteitsverbeteringen die zowel het kinderwerk als het jongerenwerk de afgelopen periode hebben doorgemaakt. Steeds meer wordt gewerkt vanuit de rijke context van het individu; in samenhang met ouders, het (informele) netwerk, school, andere professionals, organisaties en de wijk. Het kinderwerk ontwikkelt zich steeds meer wijkgericht en schooloverstijgend, terwijl het jongerenwerk juist vanuit de leefwereld van jongeren werkt aan het versterken van ouders en opvoeders. Daarnaast richt het jongerenwerk zich op het vergroten van de handelingsbekwaamheid van professionals, zoals docenten, zodat zij beter in staat zijn betekenisvolle relaties met jongeren aan te gaan.
Wat gaan we in 2026 doen met de extra middelen vanuit het uitvoeringsplan Kansengelijkheid: • Inzet kinderwerk in Nijmegen Noord • Jongerenwerk in het PO • Nimma Academy • Jongerenwerk in het VO Voor meer inhoudelijke toelichting op deze inzet en een overzicht van de uitgesplitste kosten, wordt verwezen naar bijlage 5 op bladzijde 73 van dit document.
56
8. Bijlage 2: basisinzet Volwassenen & Ouderen •
8.1
Basisinzet o Opbouwwerk o Stips o Welzijn op Recept
Opbouwwerk
Opbouwwerk kan een cruciale bijdrage leveren aan het versterken van gemeenschappen en het aanpakken van maatschappelijke vraagstukken (Movisie, 2023)24. Grote opgaven kunnen alleen maar met de kennis, ervaring en dynamiek van betrokken bewoners worden opgelost. Opbouwwerkers zijn meesters in het zien en versterken van deze dynamiek (ibid.). Binnen het opbouwwerk werken we onder andere met drie basisstrategieën: Verbanden tussen mensen onderling (bonding), tussen mensen en andere sociale verbanden (bridging), en tussen community’s en de wereld van instituties (linking). Opbouwwerkers trekken de wijk in zonder vooropgezette agenda om te horen wat er speelt bij de bewoners. De opbouwwerker is present in de wijk draagt daarmee bij aan een duurzaam netwerk dat kwetsbare bewoners helpt actief te (blijven) participeren in de samenleving (bridging). Wij ondersteunen en initiëren samen met wijkbewoners en partners activiteiten en projecten waarin mensen met verschillende achtergronden en mogelijkheden met elkaar ontmoeten (bonding). Dit doen we zoveel mogelijk door en voor inwoners met een aanbod dat is gericht op hun behoeften. We investeren in formele (linking) en informele sociale netwerken. Goede sociale relaties gebaseerd op vertrouwen en wederkerigheid zijn daarbij essentieel.
Deze sociale netwerken zijn nodig om vragen van bewoners in de toekomst op te kunnen vangen en een plek te geven en veerkracht te bouwen in deze wijken. De opbouwwerkers van Bindkracht10 versterken de sociale basis door zich te richten op; • Faciliteren van bewonersinitiatieven • Verbinden van individuele vragen aan gemeenschappen, collectief aanbod of Vrijwilligerswerk • Stimuleren van samenhang en inclusie • Vertalen van trends in de vraag naar aanbod • Maken van slimme combinaties van bestaande activiteiten en initiatieven In de gebieden waarin we bezig zijn met het stadsdeelprogrammeren leveren we extra inzet om aan het proces te kunnen deelnemen en aandacht te kunnen besteden aan de betrokkenheid en werving van bewoners. Zo willen we samen met partners en bewoners tot een stadsdeelprogramma komen. We kiezen ervoor om in wijken waar dat nodig is tijdelijk extra uren opbouwwerk in te zetten, zoals in het verleden in De Kolping en in 2025 in Noord. Bindkracht10 en Sterker willen vanuit de uitvoeringsagenda ouderen gezamenlijk bestaande ontmoetstructuren voor senioren verstevigen, waarbij we ook inzetten op het verbinden van bestaand aanbod en het ontwikkelen van nieuw aanbod voor migranten senioren.
Resultaten •
24
Bewoners hebben de ruimte en mogelijkheid om elkaar te ontmoeten, te participeren en in hun kracht te staan. We ondersteunen en faciliteren bewonersinitiatieven die bijdragen aan sociale cohesie en inclusie. Opbouwwerkers hebben jaarlijks circa 5.000 verschillende contacten met bewoners door heel Nijmegen.
Movisie (2023) Opbouwwerk als actor in samenlevingsopbouw. Visiedocument-samenlevingsopbouw.pdf
57
•
8.2
Bij het verantwoorden van het opbouwwerk zullen we vertellen over de activiteiten die in de verschillende stadsdelen zijn opgezet en de voortgang binnen de hierboven beschreven ontwikkelingen. Ook geven we een overzicht van het totaal aantal bewoners die we vanuit het opbouwwerk hebben geholpen.
Stips
De Stips zijn er voor informatie en advies voor bewoners in alle stadsdelen. Bijvoorbeeld als je vragen hebt over een brief van een instantie of hulp nodig hebt bij het invullen van formulieren of bij het doen van boodschappen. De Stips zijn er ook voor ontmoeting en verbinding. Bijvoorbeeld als je nieuw bent in de wijk en in contact wilt komen met andere mensen. In de Stips werken beroepskrachten en vrijwilligers samen. De Stips hebben als uitgangspunt om waar mogelijk de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van bewoners te bevorderen. Het collectief aanbod van de Stip is passend bij de vraagstukken die bewoners aandragen en is erop gericht om bewoners hierin een stap verder te helpen. Denk aan thema’s zoals omgaan met armoede, energietransitie, laaggeletterdheid, digitale vaardigheden, eenzaamheid en voorlichting over het aanvragen van regelingen. Binnen de Stip is aandacht voor de ontwikkeling van de vrijwilliger in zijn of haar rol. Samen met onze vrijwilligers zorgen we voor de zichtbaarheid en herkenbaarheid in de wijk. De Stips en Buurtteams zijn daar waar mogelijk samen gehuisvest in een centrale locatie in de wijk. De Stip trekt ook de wijk in en komt naar de bewoners toe met een mobiele Stip. Op deze manier willen we de Stip meer bekendheid geven en het bereik vergroten.
Vanuit de uitvoeringsagenda ouderen zoeken Bindkracht10 en Sterker de samenwerking op om fysieke informatiepunten in de wijk (Stips) te versterken, zodat senioren laagdrempelig toegang hebben tot relevante informatie en ondersteuning
Resultaten • • • •
•
In elk stadsdeel is een Stip voor informatie en advies. Het gaat in totaal om 10 reguliere Stips,1 JongerenStip en de Stiplijn (voor telefonisch advies). Onze ambitie is om circa 18.000 bezoekers per jaar te helpen met informatie en advies. Het begeleiden en trainen van circa 120 vrijwilligers in het ondersteunen van bewoners met informatie en advies. Minimaal 2 mobiele Stip acties die aansluiten bij de ontwikkeling in de wijk. In de verantwoording vertellen we over onze voortgang betreffende de beschreven ontwikkelingen en leveren we een analyse van onze bereikcijfers aan. Hierin staat informatie over de doorverwijzingen vanuit de Stips en de thema’s die we met bewoners hebben besproken. Onderzoek naar de wettelijke taak publieksvoorlichting en wat de functie van de publieksvoorlichters is en zou moeten zijn. Vervolgens vertalen we dit naar een concreet werkplan.
58
8.3
Welzijn op Recept
Klachten als vermoeidheid, pijn in de nek, maar ook stress, angst en somberheid hebben lang niet altijd een medische oorzaak. Vaak spelen onderliggende sociaal maatschappelijke problemen een rol, zoals overlijden van een partner, verlies van werk of eenzaamheid. Welzijn op Recept is de aanpak van opbouwwerkers om individuele wijkbewoners toe te leiden naar voorliggende voorzieningen en informele activiteiten die bijdragen aan participatie en sociaal contact. Deze aanpak vindt plaats in samenwerking met huisartsen, andere zorgverleners en de Buurtteams, waarbij de verwijzingen vaak vanuit de zorg komen. Het gaat om korte, doelgerichte trajecten waarin individueel maatwerk en creativiteit centraal staan. We bieden Welzijn op Recept aan in alle stadsdelen. Er is Welzijn op Recept voor kinderen, jongeren en volwassenen.
Resultaten •
In de relatie met de huisartsen en andere eerstelijns gezondheidswerkers investeren we in communicatie over de resultaten, om het aantal verwijzingen te laten groeien dan wel op peil te houden.
•
De samenwerking met partners in het cultuurdomein krijgt gestalte in de verdere ontwikkeling van Cultuur op Recept. We werken samen met Bibliotheek Gelderland Zuid, De Lindenberg, Sterker, en andere cultuurpartners.
•
In de verantwoording vertellen we over onze voortgang betreffende de beschreven ontwikkelingen en leveren we een analyse van onze bereikcijfers aan. Hierin staat informatie over de doorverwijzingen vanuit de partners en het aantal matches.
Welzijn op Recept wordt slechts deels gefinancierd uit de basisovereenkomst en draait voor een groot deel op projectbasis. Deze middelen stoppen na 1-1-2027. Continuering vanuit reguliere inzet is beperkt mogelijk, hier zijn extra middelen voor nodig. Voor de toekomst streven we naar uitbreiding: meer deelnemende huisartsen, een sterkere verbinding met de regio, en het benutten van kansen voor (gedeeltelijke) financiering via zorgverzekeraars.
59
9. Bijlage 3: basisinzet Inclusie •
9.1
Basisinzet o Interculturele consulenten o Groepsactiviteiten o Gezellig o Jongvolwassen statushouders o Gezondheidsmakelaars
Interculturele consulenten
Het verkleinen van de afstand tussen de systeemwereld en het dagelijks leven van mensen met een migratieachtergrond is een belangrijk speerpunt in het werk van onze interculturele consulenten. Wanneer mensen het gevoel hebben dat communicatie vanuit de overheid of instellingen niet op hen is gericht of hen in een negatief daglicht zet, kan dit bijdragen aan gevoelens en praktijken van uitsluiting. Vooroordelen tussen groepen burgers kunnen hierdoor worden versterkt en bijdragen aan verdere polarisatie (KIS, 2019)25. De interculturele consulenten vervullen een brugfunctie tussen de samenleving en mensen met een migratieachtergrond die een afstand ervaren tot voorzieningen en activiteiten. Hun inzet (eenmalig of kortdurend) is gericht op het verhelderen van een situatie of het leggen van contact met een dienstverlener, hulpverlener, school of een andere relevante partij. Soms zijn er veel vragen en/of problemen op verschillende levensgebieden en is er meer ondersteuning nodig om te voorkomen dat mensen in de problemen komen en intensievere zorg nodig hebben. We bieden dan een langer traject aan, waarbij we een intercultureel consulent koppelen aan een individuele bewoner of aan een gezin (via Kleurrijke Families). De intercultureel consulent ondersteunt en stimuleert bij het zetten van stappen naar meer zelfredzaamheid.
Ze staan naast bewoners en zorgen voor rust en overzicht in hectische situaties. Tevens maken ze nieuwkomers wegwijs in de samenleving en de sociale kaart van Nijmegen. Zo nodig gaat men mee naar wijkactiviteiten of afspraken bij instanties. De stedelijke poule bestaat uit circa 35 à 40 vrijwilligers met uiteenlopende achtergronden en wordt waar nodig aangevuld met inzet van professionals. We hebben aandacht voor de vragen en ambities van de intercultureel consulenten, die doorgaans doorstromen naar andere (betaalde of onbetaalde) functies. We stimuleren dat met behulp van (interne) trainingen. We zijn voortdurend bezig met het werven van nieuwe consulenten. We zien een toename in de vraag naar inzet van intercultureel consulenten en we verwachten dat die toename doorzet als gevolg van de vestiging van meer vluchtelingen in de stad.
Resultaten • •
•
25
80x kortdurende inzet (eenmalig tot maximaal 3 maanden) van interculturele consulenten (inzetbaar voor individuele of gezinsvraagstukken). Bij de verantwoording van de interculturele consulenten zullen we vertellen over het soort ondersteuningsvragen die we hebben gekregen en de voortgang binnen de hierboven beschreven ontwikkelingen. De interculturele consulenten krijgen scholing zodat ze goed aansluiten bij de vragen die spelen.
KIS (2019). Kompas voor inclusieve communicatie. kompas-voor-inclusieve-communicatie.pdf
60
9.2
Groepsactiviteiten
Migrantenorganisaties en -netwerken passen bij een diverse en inclusieve stad. Bij deze organisaties vinden migranten steun, hulp bij elkaar bij het tegengaan van eenzaamheid en bij het maken van de overbrugging tussen de leef- en systeemwereld. Binnen deze organisaties en netwerken kunnen migranten gebruik maken van de kennis, kunde en kracht van de organisatie of het netwerk. In Nijmegen zijn verschillende zelforganisaties en migrantennetwerken actief met uiteenlopende aantallen deelnemers. Ook zijn er grote verschillen in organisatievorm en organisatiekracht. Bij het invullen van hun rol hebben ze soms behoefte aan extra ondersteuning. Met onze ondersteuning proberen we deze groepen te versterken en hun rol richting hun gemeenschap in de samenleving waar nodig te vergroten en beter te benutten. Om dit doel te bereiken, zorgen wij dat we op de hoogte zijn van wat er binnen de groepen leeft en welke ondersteuningsvragen zij hebben. Vanuit een coachende rol stimuleren we migrantenorganisaties richting meer zelfstandigheid. Ook helpen we bij het versterken van hun rol naar hun ‘achterban’ en naar professionele hulp- en dienstverlening. We helpen organisaties en netwerken bij het aanvragen van subsidies, het linken aan voorzieningen en het contact met formele instanties in de wijk of in de stad.
De insteek is altijd dat ze vervolgens zelf verder mee aan de slag gaan met het verwezenlijken van hun ambities. Daarnaast organiseren we gezamenlijke bijeenkomsten waar groepen elkaar ontmoeten, kennis uitwisselen en samen leren. Dit gebeurt onder andere in de vorm van een training ‘goed besturen’ en themabijeenkomsten over onderwerpen die voor iedereen relevant zijn (zoals gezondheid, energie-armoede of het mobiliseren van je eigen gemeenschap). Het overbruggen van de kloof tussen systeem- en leefwereld kan ook met collectief aanbod worden verwezenlijkt. Bindkracht10 organiseert verschillende groepsactiviteiten voor (specifieke) groepen mensen met een migratieachtergrond. Bij onze groepen hebben we ook specifieke aandacht voor senioren. De groepen worden ondersteund door medewerkers diversiteit. De groepen richtten zich op voorlichting, ontmoeting, empowerment en onderlinge uitwisseling van kennis en ervaring. Belangrijke thema's zijn o.a. gezondheid, financiën en Opvoeden en Opgroeien. Deze thema’s worden waar mogelijk opgepakt samen met partners zoals de GGD, Pharos en Sterker.
Resultaten • •
6 multiculturele vrouwen- en mannengroepen die werken aan inhoudelijke thema's en zelfredzaamheid, met 5-10 deelnemers per groep. Ondersteuning van migrantenorganisaties op maat. Denk daarbij o.a. aan het vergroten van het bereik en het bespreken van thema's met de achterban. Tevens weten groepen beter gebruik te maken van bestaande voorzieningen in de stad.
61
9.3
Groeien door doen
Het wetsvoorstel Participatie in Balans is aangenomen in de Tweede Kamer. De Eerste Kamer zal het wetsvoorstel nog behandelen. De beoogde invoeringsdatum is 1 januari 2026. Het wetsvoorstel Participatiewet in Balans omvat onder andere de invoering van een participatieplicht. Groeien door Doen vervult hier een rol in. In 2021 is Bindkracht10 van start gegaan met “Groeien door Doen”. Het is een ontwikkelingsgerichte gefaseerde aanpak met als doel het bevorderen van maatschappelijke participatie en het versterken van de ontwikkelingskansen van bewoners. In drie stadsdelen werken we nu met Groeien door Doen, een gefaseerde ontwikkelingsgerichte methodiek, geïnspireerd op de Piëzo-methode. Deze biedt bewoners de mogelijkheid om stapsgewijs te groeien, met begeleiding die past bij hun tempo en situatie. De fases en ook de doelen bestaan uit kleine stappen waardoor er voortgang/ succes ervaren wordt. Door onze aanwezigheid in alle stadsdelen én onze nauwe samenwerking met lokale en stedelijke partners, bieden we een samenhangende en effectieve infrastructuur voor participatie. Vanuit onze verschillende locaties leggen we verbinding tussen bewoners en kunnen bewoners ook meedoen bij andere samenwerkingspartners in de stad. Ook werken we nauw samen met Werkbedrijf en de participatiecoaches van de gemeente Nijmegen.
Resultaten • • • • • • • •
9.4
Bewoners hebben weer het gevoel dat ze ertoe doen en waarde hebben voor zichzelf en de maatschappij. Ze voelen zich gezien en gehoord. Ze horen ergens bij en bouwen een sociaal netwerk op Ze vergroten hun zelfredzaamheid en doen kennis en vaardigheden op. Ze ontwikkelen vaardigheden. Ze hebben een zinvolle dagbesteding. Ze komen de deur weer uit. Ze krijgen een realistische blik op hun talenten, hoe stappen te zetten en hoe ze zich kunnen ontwikkelen. Ze kunnen de mogelijkheden van een passende opleiding en/of (betaalde) baan onderzoeken.
Gezellig
We bevorderen de inburgering en integratie van nieuwkomers door bij Gezellig Nijmegen onderdak te bieden aan vrijwilligersactiviteiten en ruimte te creëren voor ontmoeten, verbinden en informeren. Gezellig Nijmegen is een toegankelijke huiskamer waar iedereen welkom is om mee te doen op zijn of haar eigen tempo en niveau. Bezoekers met verschillende achtergronden, behoeftes en mogelijkheden komen binnen voor een kopje koffie of een activiteit, ontmoeten elkaar en leren organisaties en initiatieven kennen. Zo bouwen we aan een netwerk dat bijdraagt aan sociale integratie. Er is sprake van een grote mate van wederkerigheid, (nieuwe) Nijmegenaren krijgen de ruimte om voor en met elkaar activiteiten te organiseren waar zijzelf behoefte aan hebben of om actief te zijn als vrijwilliger. De coördinator heeft een belangrijke rol in het stimuleren van participatie en de ontwikkeling van iedereen die betrokken is, aansluitend bij de behoefte en vraag van bezoekers. Zo creëer je samen een inclusieve plek waar bewoners kunnen oefenen en stappen zetten richting meer zelfredzaamheid.
62
Resultaten • • • •
9.5
Activiteitenaanbod dat aansluit bij de behoefte en vraag van bezoekers. Instroom van nieuwe gasten, o.a. middels het organiseren van activiteiten. Gezamenlijke activiteiten met partners zoals M7 collectief, Zorgcafé, Het Gilde en migrantengroepen. Bij de verantwoording van huiskamer Gezellig vertellen we over de georganiseerde activiteiten en culturele middagen alsook de voortgang binnen de hierboven beschreven ontwikkelingen.
Jongvolwassen statushouders
Bindkracht10 zet zich in voor jongvolwassenen (16–27 jaar) met een migratieachtergrond uit gesloten gemeenschappen, in het bijzonder jongeren van Eritrese en Syrische afkomst. Deze doelgroep ervaart aanzienlijke uitdagingen bij het vinden van hun weg in de Nederlandse samenleving. Belemmeringen zoals culturele spanningsvelden, psychische problematiek, financiële onzekerheid en beperkte kennis van maatschappelijke structuren maken het moeilijk om zelfstandig stappen te zetten richting opleiding, werk of participatie. Op dit moment zijn we nog in gesprek met de gemeente Nijmegen over de wijze waarop de inzet voor jongvolwassen statushouders gefinancierd wordt. Deze opdracht valt momenteel niet onder de basissubsidie, maar we verkennen samen met de gemeente aanvullende mogelijkheden. Onze aanpak is gericht op het versterken van zelfredzaamheid en mentale veerkracht. Dit doen we via individuele begeleiding en het faciliteren van collectief aanbod indien passend, waarbij we investeren in het opbouwen van vertrouwen en duurzame relaties. Jongeren worden ondersteund op alle relevante leefgebieden, zoals financiën, persoonlijke ontwikkeling, vrijetijdsbesteding en sociale netwerken. Om zo uiteindelijk in te stromen of door te stromen in regulier aanbod in de wijken, in onderwijs of werk. En ook om te voorkomen dat jongeren afglijden richting radicalisering en criminaliteit.
We werken nauw samen met sleutelfiguren uit de gemeenschap en partners zoals klantregisseurs, scholen, VluchtelingenWerk en buurtteams. Voor de Eritrese doelgroep is reeds een stevige basis gelegd: in 2024 en de eerste helft van 2025 zijn 75 jongeren begeleid. Voor de Syrische gemeenschap moet deze basis nog gelegd worden. Bindkracht10 start met het investeren in netwerkopbouw en het creëren van een veilige setting voor begeleiding en voorlichting. De aanpak is preventief van aard en sluit aan op de gemeentelijke op- en afschalingsstructuur, met warme overdracht naar passende hulpverlening waar nodig.
Resultaten •
•
Aantal individuele begeleidingstrajecten 30-60 jongvolwassenen uit gesloten gemeenschappen nemen deel aan een traject. Dit is mede afhankelijk van de directe instroom van jongeren en mogelijk moeilijk bereikbare jongeren. Aantal groepsbijeenkomsten 10 groepsbijeenkomsten georganiseerd rondom thema’s of voorlichting per jaar.
63
9.6
Gezondheidsmakelaars migranten
De gezondheidsmakelaar is gericht op het bevorderen van de gezondheid van Nijmegenaren met een migratieachtergrond. De makelaar is daarbij in staat om verschillende rollen aan te nemen, van adviseur tot kartrekker, afhankelijk van wat nodig is. Kenmerkend voor de werkwijze van de gezondheidsmakelaars is dat ze verbindingen leggen tussen partijen. Zo brengen gezondheidsmakelaars bijvoorbeeld verschillende bewoners samen die graag willen wandelen. Ook vormen we een schakel tussen bewoners en professionals. Bijvoorbeeld als we bewoners via een workshop ‘Lekker en gezond eten’ in contact brengen met een diëtiste.
Resultaten • • •
Het organiseren van voorlichtings- en thema bijeenkomsten over diverse gezondheidsthema’s in samenwerking met partners Brugfunctie tussen de professionals, de vrijwilligers, zelforganisaties, migrantennetwerken en bewoners ten aanzien van gezondheidsvraagstukken. Er zijn initiatieven op het gebied van gezondheidsbevordering in samenwerking met migrantennetwerken, zelforganisaties, sleutelfiguren, netwerkpartners, professionals en bewoners.
64
10. Bijlage 4: basisinzet Hulp bij Geldzaken •
10.1
Basisinzet o Formulierenbrigade o In de wijk o Begeleiding bij briefadressen o Financieel expert in de wijk o Maatwerktrajecten o F!X budgetcoaching o Financiële hulpverlening aan jongeren (Just & Op de Rit) o Gezondheidsmakelaar armoede en schulden o Ervaringsdeskundige armoede en gezondheid
Formulierenbrigade
De werkzaamheden van de Formulierenbrigade zijn vooral preventief gericht: zorgen dat het inkomen van een bewoner in orde is zodat er geen schulden ontstaan. Daarom voeren onze medewerkers de volgende werkzaamheden uit: • Voorzieningencheck: met o.a. informatie en advies, administratie ordenen, inkomen checken, gemiste inkomensvoorzieningen aanvragen, inventarisatie schulden, maken budgetplaatje en warm overdragen aan financieel expert in de wijk. • Belastingspreekuur: aanvragen/ wijzigen van toeslagen en verzorgen van belastingaangiftes. • Ondersteuning bij life-events als scheiding, overlijden partner, samenwonen/trouwen, geboorte kinderen, verhuizing, huisuitzetting. • Ondersteuning van een groep burgers die te ingewikkeld is voor Stips en waar een specialistische wmo-voorziening weer te veel is bij het op orde houden van het inkomen. • Het aanvragen van een uitkering bij gemeente, UWV en SVB, waaronder het verzamelen van bewijsstukken en het aanvragen van een voorschot. • Het aanvragen van voorzieningen als de Voedselbank en Stichting Leergeld Nijmegen zodat deze organisaties niet meer het inkomen hoeven te checken. Hierover zijn afspraken gemaakt met beide organisaties. Formulierenbrigade is in de wijk georganiseerd met een wekelijks spreekuur op alle Stips, met uitzondering van Oost en Centrum vanwege de beschikbare formatie.