146 - Digitale input stadsgesprekken

https://sociaalweb.nl/nieuws/waarom-lukt-het-gemeenten-niet-om-jeugdhulp-effectief-endoelmatig-te-organiseren/

https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/ieder-jaar-verdwijnt-3-miljard-euro-zorggeld-in-dezakken-van-mensen-die-mensen-leveren-die-zorg-leveren~b156d6a6/ Mijn persoonlijke verhalen deel 1/6 https://www.linkedin.com/pulse/ik-deel-mijn-jeugdzorg-jeugd-met-jou-hoop-dat-je-het-petronaclaase Deel 7 https://www.linkedin.com/posts/activity-69122926931842744327EgJ?utm source=linkedin share&utm medium=ios app Deel 8 https://www.linkedin.com/posts/activity-6916257985690226688XSl?utm source=linkedin share&utm medium=ios app Deel 9 https://www.linkedin.com/posts/daisy-mens-petrona-claase-37447190 gezinsouder-pleegoudergroepsleiding-activity-6916278828663218176bEL0?utm source=linkedin share&utm medium=ios app https://www.facebook.com/102498768601897/posts/pfbid02TmNVJpLG5XBFhUVRkKz4wMZ9RGd4 866ZpnLLdcvoGeBRoYRd4tckomPeAwRaa8HPl/?d=n https://www.facebook.com/102498768601897/posts/pfbid02dkjNXCqkvNdcJ3ZHVU2ZAvjzYruvrmjz4 GBf8hGdUrFXmyjcDbVNn1rhjYKN8Lh5l/?d=n Extra bezuinigingen op de jeugdzorg zijn niet kwalijk en prima te realiseren. De Maassluisse wethouder stelt dat de extra bezuinigingen op de jeugdzorg kwalijk en onbegrijpelijk zijn. Formeel heeft de wethouder gelijk. De arbitragecommissie heeft besloten dat het rijk niet mag bezuinigen op de jeugdhulp.

Het kabinet wil deze bezuiniging realiseren door de behandelduur van jeugdigen die jeugdhulp nodig hebben te normeren en door het herinvoeren van de eigenbijdrage voor jeugdhulp met verblijf. Deze manier van bezuinigen is in strijd met het Kinderrechtenverdrag. Immers bij kinderen die worden opgenomen op de kinderafdeling van een ziekenhuis geldt ook geen normering van de behandelduur en zij hoeven ook geen eigenbijdrage voor het verblijf te betalen. Daarbij komt ook nog dat de eigenbijdrage voor jeugdhulp met verblijf destijds is afgeschaft omdat de kosten niet opwogen tegen de baten. Toch zijn de bezuinigingen goed uitlegbaar. Het probleem is namelijk dat we niet meer weten wat normaal is. Er belanden steeds meer kinderen in de jeugdhulp. Moeten we het er daarom niet eens over gaan hebben of we de grenzen van het gewone niet wat oprekken, zodat er weer ruimte komt voor kinderen om zich te ontwikkelen zonder diagnose, medicijnen of psychische hulp? Geen enkel

kind loopt altijd in de pas. Het is mooi als je dit kunt omarmen. Binnen de jeugdhulp wordt vanuit een maakbaarheidsideaal verondersteld dat veel problemen te fiksen zijn, terwijl dat lang niet altijd het geval is en misschien ook niet altijd nodig.” (?) Het zou een enorme kostenbesparing opleveren als we stoppen met alles wat te veel afwijkt van de norm, te definiëren als vreemd, gek of ziek. Of in positieve zin: uitzonderlijk, talentvol of geniaal. Stop als gemeente met alles te richten op meedoen, op presteren, en het maximale uit jezelf halen. De boodschap lijkt dan: we hebben alleen iets aan een kerngezonde burger. Slechts in het uiterste geval stapelen in een gezin de zorgen op: schulden, een verwaarloosd huis, verslaving en opvoedproblemen. Multiproblemen noemen we dat dan. Er raken veel hulpverleners betrokken, want er zijn immers ‘verschillende’ problemen. Die moeten gaan samenwerken. En dan wordt dát het probleem. De discussie over jeugdhulp gaat bijna altijd over uitersten. Het probleem is dat niemand doorheeft dat deze groepen steeds groter worden omdat de bandbreedte van wat normaal is steeds smaller wordt. Als we met z’n allen blijven denken dat het ‘afwijkende’ opgelost moet worden of dat ‘afwijkend zijn’ voldoende reden is om hulp in te schakelen is het een logisch gevolg dat er sneller en dus meer zorg nodig is.

En dit is nu precies waarom aanbieders van lichte zorg een enorme vlucht naar voren maken en exorbitant hoge woekerwinsten kunnen toevoegen aan hun eigen vermogen. Bezuinigingen realiseer je door te stoppen met het nodeloos problematiseren van kinderen. Dan vermindert de vraag de vraag naar lichte hulp en stoppen de woekerwinsten van zorgaanbieders die lichte hulp als melkkoe zien. Forum voor Maassluis heeft als enige lokale politieke partij in zijn verkiezingsprogramma een visie op jeugdhulp opgenomen die staat voor kwalitatief goede passende jeugdhulp zonder extra kosten.

24. Input bewoner Geachte Rijk van Nijmegen, Bijgaand mijn ideeën mbt Ninmegen/Dukenburg. Ik hoop dat deze punten nog worden meegenomen in de bespreking. Kan ik hier van een bevestiging krijgen en of een verslag dat punten zijn besproken? Alvast bedankt A) Groen: oa Park Staddijk: - door bomenkap en toename verkeer, steeds meer geluidsoverlast in de wijken die grenzen aan de A73 (Weezenhof, Aldenhof, Meijhorst en Tolhuis). Ook fijnstof en afzet tegen ramen etc. Geluidswal aanbrengen over de gehele linie van Weezenhot tot en met tolhuis langs de A73. Ook gevolgen voor flora en fauna Maak dit park tot een beschermt geheel. Het herbergt veel bijzondere flora en fauna. Dit kun je doen naast het openbaar en toegankelijk houden. Let ook op het andere gedeelte in gemeente Wijchen (Berendonck) wat steeds drukker wordt door hotel, overnachtingsmogelijkheden efc. Wat ook weer voor toeloop zorgt door Park Staddijk van (gemotoriseerd) verkeer en zeer veel overlast voor flora en fauna. Parkbeheer/toezicht: Onduidelijk wie hier het park beheert. Wie is hier verantwoordelijk voor, wie voelt zich verantwoordelijk! Wie weet dat er zomaar bomen zijn gekapt? Wie zorgt voor aanplanting van nieuwe bomen? Wie ziet dat zonder handhaving het park aftakelt? Wie kun je hierop aanspreken? Meldd en herstel app/website: Meld en herstel app werkt redelijk.

Echter bij spoedeisend en snel optreden werkt het niet zoals bivoorbeeld: vaak racende motoren, loslopende honden, vuurwerk, scooters in het park. Ook parkeeroverlast in Dukenburg (vooral Meijhorst en Aldenhof): parkeren in tuinen, op stoepen. Politie bellen is tijdrovend en ze komen zo goed als altijd te laat. Soms weten ze niet eens waar Park Stadijk ligt. En scooter rijders die dwars door park rijden, aanspreken durf je bijna niet meer, vanwege agressie en grote mond. Overlast honden en loslopende honden.

In Park Stadijk ligt een prachtig losloopgebied, maar nu wordt het hele park als losloopgebied gezien. Ook nog steeds hondenuitlaatservices met grote groepen honden die ook buiten het losloopgebeid los lopen. Ook worden er allerlei trainingen gedaan met honden gewoon in het park en broedgebied. Overal honden en hondenpoep, wantbijna niemand ruimt hondenpoep op. Zeker in broedseizoen zeer onwenselijk en ook tijdens de tijd dat de schapen er lopen. Wie doet wat/waar aanspreekpunt voor Dukenburg?: Onduidelijk wie waarvoor van belang is bij vragen van burgers. Wie is nu echt verantwoordelijk voor Dukenburg en kun je hierop aanpreken en of mee in gesprek. Er is gemeente, groen, participatieteams, handhavng (weer indirect aangestuurd). Wie neemt beslissingen en wie onderhoudt contacten met Dukenburgers? Makkelijk bereikbaar zijn van handhaving, wijkagenten, gemeente raadsleden, cottactpunten, etc. is wenselijk. Er schijnen gebiedstafels te zijn. Wie weet waar en wanneer. En hoe langzaam gaat dit allemaal... Zijn er gemeenteraadsleden en of college leden die in Dukenburg zelf wonen? Dat zou betrokkenheid, belangrijkheid en inzet voor Dukenburg wel vergroten. HORECA: Meer reuring in Dukenburg. Er is helemaal niets qua vertier in alle opzichten: cafes, terrasjes, restaurantjes/eetcafes.

ook 's avonds horeca! Een poppodium (bijvoorbeeld zoals Merleyn, ook in ons stadsddeel, zoals voeger de boerderij op de staddijk, leuke bandies). Zo ook kunst en culturele activiteiten, voorzieningen, gebouwen: zoals Hubert, Honig, Vasim. Eventueel starten met popups in de leegstaande panden (oa Meijhorst) met creatieve ondernemers, rest volgt vanzelf. Niet verwijzen naar woonplan en project langs het kanaal. Zorg dat er juist aan deze kant van Dukenburg en Weezenhof voorzieningen komen!

Handhaving in Dukenburg: Hoe groot is het belang van inzet van handhavers in Dukenburg? In Nijmegen centrum zie je regelatig handhaving in Dukenburg ontbreekt dit. Bij Stadspark Staddijk zie je ze nauwelijks, of ze rijden even snel (net als de politie) van links naar rechts over de stadijk in de auto. Je zult regelmatig door het park moeten lopen iov in de auto zitten. En ook autanarkeerders die hun auto in de tuin parkeren op de bon moeten slingeren en eigenaren van loslopende honden. En overlast drugskoeriers/auto's bij Park Staddijk. Politie rijdt soms langs, maar er wordt nooit iemand opgepakt. -Bereikbaarheid verbeteren Dukenburg en centrum:

goede bereikbaarheid centrum en Dukenburg. Het zou fijn zijn als er nachtbussen zouden komen, nachttreinen, en of andere mogelijkheid om ook na twaalf uur naar huis te kunnen. Je hebt net geen aansluiting als je na 00.00 uur nog een biertje wil drinken, of wilt dansen bij Doornroosje. Taxi's zijn schandalig duur. Ook als je meer studenten naar Dukenburg wilt trekken en of naar Lindenholt, zul je dit moeten aanpassen. Verstening in Nijmegen. Met name in bepaalde (achterstands)wijken, maar ook in bepaade milieus, zie je een trend in vertegeling in de tuin, kunstgras en planten! en aircos. Men begrijpt daar (door het niet spreken van de taal, het niet lezen van folders/acties, etc) niet de gevolgen van voor klimaat en milieu en ook komen deze acties niet bij hen in beeld. Geen nut dus. Er lopen (diverse) acties mbt het ontstenen van tuinen in Nijmegen (steenbreek) . Echter de boodschap met verdere actie komt vooral terecht bij diegenen die toch al bezig zijn met klimaat en milieu. Je zult dus of een soort verplichting moeten gaan stellen (net zoals dat je een bouwvergunning moet aanvragen voor uitbreiden van je woning, kapvergunning, etc). Een andersom redenering dus. In Amsterdam doen ze het al, in Arnhem zijn ze er mee bezig (verplichting zoveel meter ontstenen). Het geld/subsidi wat je stopt in de heel actie (steenbreek).

kun je gebruiken voor de handhaving van het verstenen van tuinen. Zo ook het overmatig naar buiten gooien van brood en eten, met name in Dukenburg bij de sloten/water (waardoor botulisme, overvoering, dood, ratten, etc). Borden leest men niet of men heeft er maling aan. Het geloof speelt vaak een rol, men moet brood etc weggooien naar buiten. Hier zul je dus actief beleid op moeten voeren. Actief de wijk in, moskeeen voorlichten, scholen, etc.

25. Input namens organisatie

Geachte raadsfracties van GroenLinks, Stadspartij Nijmegen en D66, U bent nu samen een coalitieakkoord aan het maken. Wij vragen u om in het akkoord ook maatregelen tegen houtstook door particulieren op te nemen. Particuliere houtstook staat momenteel sterk in de belangstelling vanwege de grote uitstoot van (ultra)fijnstof en de vermeende duurzaamheid (het telt nog steeds mee als duurzame energie). Als gevolg van de hoge gasprijs lijkt houtstook alleen maar toe te nemen. Ook omdat mensen menen dat “schone” moderne eco- en pelletkachels goed zijn voor het milieu. Goede voorlichting, waarschuwingen voor de gevolgen van houtstook, en het nemen van adequate maatregelen om deze houtstook te beëindigen zijn noodzakelijk. Vanwege de huidige inzichten over de emissies, het zorgplichtbeginsel van de Omgevingswet, het landelijke beleid voor de Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) en het feit dat houtstook door particulieren in de Omgevingswet is aangemerkt als Milieubelastende Activiteit, vragen we u om in het nieuwe Nijmeegse collegeakkoord adequate maatregelen op te nemen. Het gaat om de volgende maatregelen: a. Uitfaseren van alle houtkachels voor 2026. Tot 2026 dienen vaste stookdagen/tijden te worden ingesteld. Daarnaast een stookverbod bij ongunstige weersomstandigheden volgens de criteria van de Stookwijzer (rood en oranje). b. Voorlichting geven.

Voorlichting in de wijken gericht op alle doelgroepen en over alle gezondheidsschade, waarbij houtstoken binnen en buiten sterk ontraden wordt. Daarbij dient meer burgerparticipatie op het onderwerp houtstook plaats te vinden, met discussie in de wijken en tussen burgers. c. Meten is weten. Het realiseren van meer meetkastjes in alle wijken van Nijmegen zodat burgers zelf goed kunnen meten hoeveel schadelijke fijnstof wordt uitgestoten. In de bijgesloten brief gaan wij nader in op het voorgestelde maatregelenpakket. Wij wensen u veel succes bij uw onderhandelingen voor het nieuwe Nijmeegse coalitieakkoord.

26. Input bewoner Meer senioren overwegen gezamenlijk wonen Dichtbij de familie en vrienden wonen is prettig. Toch wint dit voordeel het niet van zorg en voorzieningen in de buurt. De gezamenlijke woonvorm is verder geen taboe meer.

Van de ruim 5600 deelnemers van 60 jaar of ouder wil een kwart verhuizen. Nog eens 10 procent heeft een sluimerende verhuiswens. Vooral goede voorzieningen op loopafstand is een belangrijk punt bij het zoeken naar nieuwe woonruimte. Verrassend is het groeiende enthousiasme voor wonen in een gezamenlijke woonvorm. Afnemende gezondheid wordt als belangrijkste verhuisreden genoemd. Bij het zoeken naar een geschikte woning zijn vooral trappen en drempels struikelpunten. Zorg en voorzieningen belangrijkst Dichtbij de familie en vrienden wonen is prettig. Toch wint dit voordeel het niet van zorg en voorzieningen in de buurt. Onderstaand de factoren die voor woningzoekende 60-plussers het zwaarst wegen. Loopafstand tot voorzieningen - 67,2% Geschikt om ook zorg of hulp te krijgen - 54,6% Gezelligheid en makkelijk contact met medebewoners - 36,3% Faciliteiten zoals maaltijdservice, vervoer, wasserij - 22,8% Dichtbij familie of vrienden - 27,5% Anders - 22,5% Gezamenlijk wonen maar wel zelfstandig Wonen in de buurt van leeftijdsgenoten heeft zijn voordelen. Dat geldt zowel voor gezinnen met jonge kinderen als mensen op leeftijd. Het uitwisselen van sociale contacten gaat makkelijker en je bent eerder in staat om elkaar een handje te helpen.

Veel senioren staan niet afwijzend tegenover verhuizen naar een gezamenlijke woonvorm. Wel geeft 46,3 procent aan dit te overwegen als er wel volledige zelfstandigheid is. Hierbij kan je denken aan een appartementencomplex specifiek bedoeld voor 60 plussers, met extra’s als thuiszorg op afroep en activiteiten in een gezamenlijke ruimte. Huidige huis aanpassen Meer pro actief wijzen op de blijverslening die Nijmegen ook aanbiedt. Verhuizen is lang niet altijd de meest gewenste oplossing. In veel gevallen kan het niet anders omdat de huidige woning niet meer voldoet. Een alternatief is het aanpassen van de huidige woning. Een verbouwing of hulpmiddelen als een traplift kunnen de verhuisnoodzaak verkleinen. Verhuiswens senioren lijkt te groeien; gemeenten moeten aan de slag

27. Input bewoner Beste mevrouw, mijnheer, Gisteren hebben we in Hubert uitgebreid gesproken over de parkeerproblemen in Nijmegen. Ik had als oplossing: -Overal betaald parkeren in Nijmegen - Een redelijk betaalbare bewonerspas per woning - Tweede bewonerspas aanzienlijk duurder -Geen derde bewonerspas meer - Bezoek kan aangemeld worden - Parkeertarieven onaantrekkelijk maken voor niet bewoners - Voor niet bewoners goed en zeer betaalbare PenR naar Radboud omgeving en centrum maken - Ruime cirkel om centrum 24 hoog tarief betaald parkeren - Ruime cirkel om bv De Radboud van 8.00 tot 17.00 hoog tarief - Daarbuiten laag tarief - Betere en veilige fietsenstallingen centrum en Radboud. 24 uur per dag open!!!

28. Input bewoner

Hallo ik ben <…> uit Nijmegen ik heb een beperking een lichte vorm van autisme en een lvb ik weet niet of er ook na gedacht wordt voor mensen met een beperking er zijn ook mensen met een beperking die hun heele leven in een instelling moeten blijven wonen,maar er zijn ook mensen met een beperking die net als ik zelfstandig willen wonen en zoeken woonruimte, en willen graag een kavel kopen of huren voor een kleine woning Tynehouse of zo En het zou ook goed zijn dat er meer mensen met een beperking de politiek in gaan in de gemeente politiek van Nijmegen dit zijn mijn dingen die voor Nijmegen in de toekomst moeten gebeuren!!!

Houtstook aan banden voor schonere lucht en goede gezondheid Aan: Datum: Betreft: Van:

Fractievoorzitters van alle politieke partijen in Nijmegen, de gemeenteraad en (in)formateur p/a griffie@nijmegen.nl 21 maart 2022 Maatregelenpakket houtstook in nieuw Nijmeegs collegeakkoord 2022-2026 Longfonds Regio Nijmegen, Stichting HoutrookVrij afdeling Nijmegen, Lentse Luchten, Leefmilieu

Geachte fractievoorzitters, raadsleden en (in)formateur , Schone lucht in Nijmegen is van belang. De gemeente Nijmegen heeft het Schone Lucht Akkoord (SLA1) getekend. Toch zijn er de nodige knelpunten te constateren. Recent zijn er onderzoeken geweest van de GGD en RIVM die aantonen dat we nog hard moeten werken om schone lucht in Nijmegen te krijgen. Veel wijkbewoners in Nijmegen West (protesten tegen de asfaltcentrale) en Lent (door verkeersoverlast) hebben hun stem laten horen. Mensen met longklachten (en zij niet alleen) hebben overlast en gezondheidsschade door houtstook en vuurwerk. Kortom, het is belangrijk dat er komende jaren meer maatregelen worden genomen om de lucht in Nijmegen schoner te maken. Dit appèl gaat in op maatregelen tegen de bron houtstook (andere bronnen van luchtverontreiniging zijn verkeer, scheepvaart en bedrijven2). Grote uitstoot fijnstof en vermeende duurzaamheid bij houtstook Particuliere houtstook staat momenteel sterk in de belangstelling vanwege de grote uitstoot van (ultra)fijnstof en de vermeende duurzaamheid (het telt mee als duurzame energie). Als gevolg van de hoge gasprijs lijkt houtstook alleen maar toe te nemen. Ook omdat mensen menen dat “schone” moderne eco- en pelletkachels goed zijn voor het milieu.

Goede voorlichting, waarschuwen voor de gevolgen van houtstook, het gebruik van de klachtenlijn en het stookalert voor houtstook zijn nog steeds nodig. Een miljoen stokers bezorgen miljoenen buren gezondheidsschade De overheid wil de stoker ‘achter zijn voordeur’ niet aantasten in zijn vrijheid, maar het gevolg daarvan is wel dat de overheid toelaat dat veel meer omwonenden ‘achter hun voordeur’ onontkoombaar worden aangetast in hun gezondheid. Dat gebeurt via openstaande raampjes om te ventileren, ventilatieroosters, afzuiging etc. Kinderen lopen schade op in hun longen dat zich op latere leeftijd kan uiten in COPD3 en andere longziekten. In Nijmegen wordt het aantal stokers op ongeveer 15.000 geschat (1% van het landelijke totaal). Maatregelenpakket in nieuw Nijmeegs collegeakkoord Met deze brief willen wij u en de college-vormende partijen: 1. informeren over het toenemende bewijs dat de schadelijkheid van particuliere houtstook (zie hierna: Schadelijkheid houtrook) en ook van optimaal gestookte ecodesign- en pelletkachels ernstig wordt onderschat. In het Schone Luchtakkoord (SLA) wordt optimale verbranding middels stooktips en moderne ecodesign- en pelletkachels ten onrechte voorgesteld als oplossing ter vermindering van de emissies en de gezondheidsschade door houtstook.

Wij verwachten van deze maatregelen uit het SLA feitelijk geen effect omdat er geen beperkingen aan houtstook worden opgelegd. 2. verzoeken om adequate maatregelen te nemen tegen houtstook door particulieren. Wij vragen u

1

https://www.schoneluchtakkoord.nl/ Deze bronnen leiden samen tot een stapeling van luchtemissies. 3 Longziekte waarbij je longen zijn beschadigd: https://www.longfonds.nl/longziekten/copd/wat-is-copd 2

1

een maatregelenpakket op te nemen in het nieuwe Nijmeegse collegeakkoord (zie hierna: maatregelen in nieuw Nijmeegs collegeakkoord).

1. Schadelijkheid houtrook Feitelijke uitstoot veel hoger Uit meerdere wetenschappelijke studies blijkt dat de gemeten werkelijke fijnstofuitstoot van houtkachels veel hoger ligt dan de door de fabrikant opgegeven emissiewaarden, in onrealistische laboratoriumomstandigheden vastgesteld. Daarom zal de werkelijke bijdrage van de particuliere houtstook aan de totale fijnstofemissie hoger uitkomen dan de door het RIVM berekende 23%4. Optimaal gestookte eco- en pelletkachels hebben weliswaar een betere verbranding en produceren minder fijnstof, maar het aantal ultrafijnstofdeeltjes nemen juist toe en deze ultrafijnstofdeeltjes zijn veel schadelijker. De schijnveiligheid van het “verantwoorde” stoken kan resulteren in een reboundeffect en dus in een toename van houtstoken met nog meer gezondheidsschade als resultaat. Dat is een reden tot zorg, waarvoor wij uw aandacht vragen. Feitelijke uitstoot veel schadelijker Ultrafijnstof dringt vanwege de kleine diameter niet alleen diep door in de longen, maar komt daar ook in de bloedbaan terecht. Ook binden deze stofdeeltjes PAK's in de uitstoot, waardoor ook deze in de bloedbaan komen. Zo is houtrook niet alleen schadelijk voor de luchtwegen, maar in principe ook voor elk ander orgaan, inclusief het ongeboren kind. Zorgelijk is ook dat blootstelling aan (ultra)fijnstof is gerelateerd aan 37% van de te klein (en te vroeg) geboren kinderen.

Zie verder bijlage 1. Zeer Zorgwekkende Stoffen Houtstook stoot niet alleen heel veel ultrafijnstof uit maar is daarnaast volgens de Emissieregistratie ook verantwoordelijk voor de uitstoot van polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s; roet) en dioxinen. Zie infographics RIVM in bijlage 2. Deze stoffen worden door de overheid aangemerkt als Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) die zoveel mogelijk moeten worden geweerd uit de leefomgeving.

2. Maatregelen in nieuw Nijmeegs collegeakkoord Vanwege de huidige inzichten over de emissies, het zorgplichtbeginsel van de Omgevingswet, het landelijke beleid voor de Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) en het feit dat houtstook door particulieren in de Omgevingswet is aangemerkt als Milieubelastende Activiteit, vragen we u om in het nieuwe Nijmeegse collegeakkoord adequate maatregelen op te nemen. Gezondheid omwonenden voor laten gaan op vrijheid houtstoker We stellen voor om de gezondheid van omwonenden beleidsmatig te laten voorgaan op de vrijheid van de houtstoker5. Houtstook moet daarom door het college ontmoedigd en uiteindelijk verboden worden. De onderstaande maatregelen in een nieuw Nijmeegs collegeakkoord dragen bij aan een afname van de uitstoot door particuliere houtstook en de veroorzaakte schade aan de volksgezondheid.

a. Uitfaseren van alle houtkachels voor 2026 Voor 2026 dienen alle houtkachels te zijn uitgefaseerd. 4

http://www.emissieregistratie.nl/erpubliek/erpub/condensable.aspx Inwoners met een laag inkomen stoken mogelijk hout omdat ze dan op lagere stookkosten kunnen uitkomen. Juist deze inwoners met een laag inkomen dienen door de landelijke overheid te worden gecompenseerd via belastingverlaging door de landelijke overheid. 5

2

Tot 2026 dienen de volgende maatregelen te worden genomen: 1. Vaste stookdagen/tijden instellen, zodat omwonenden daarbuiten voldoende kunnen ventileren: bijvoorbeeld stoken alleen toestaan op donderdag en zaterdag van 19.30 tot 22.00 uur. 2. Stookverbod invoeren bij ongunstige weersomstandigheden volgens de criteria van de Stookwijzer (rood en oranje). In de nieuwe Omgevingswet wordt houtstook door particulieren aangemerkt als milieubelastende activiteit6. De gemeente dient de Omgevingswet te gebruiken om deze maatregelen te realiseren.

b. Voorlichting Voorlichting in de wijken gericht op alle doelgroepen en over alle gezondheidsschade, waarbij houtstoken binnen en buiten sterk ontraden wordt. Hout stoken dient ontmoedigd te worden. In de huidige voorlichtingscampagne van de gemeente worden nog stooktips gegeven. Het verzoek om niet te stoken dient scherper te worden gesteld7. De huidige campagne is pas gestart aan het einde van het stookseizoen. Wij verzoeken u de start van een campagne goed af te stemmen op de start van het stookseizoen. Meer burgerparticipatie op het onderwerp houtstook dient plaats te vinden, met discussie in de wijken en tussen burgers. Wij wijzen er nadrukkelijk op dat de voorlichtingscampagnes geen aanleiding dienen te zijn om de noodzakelijke maatregelen (zoals het verbod op stoken in 2026) uit te stellen.

c. Meten is weten We achten het van belang dat er meer meetkastjes komen in alle wijken van Nijmegen om goed te meten hoeveel schadelijke fijnstof wordt uitgestoten. De gemeente kan groepen burgers ondersteunen om de gevolgen van houtstook, scheepvaart, verkeer en industrie te meten en deze burgers betrekken om mee te denken over maatregelen hiertegen. Burgers kunnen dan zelf meten wat de effecten van maatregelen zijn, zoals een verbod op hout stoken. De gemeente Arnhem geeft meetkastjes aan groepen burgers om te meten. Dat voorbeeld dient Nijmegen te volgen. Een maal per jaar worden de gemeenteraadsleden geïnformeerd door vertegenwoordigers van burgerinitiatieven over de metingen, het stellen van overlastnormen en de effecten van maatregelen als onderdeel van de beleidscyclus. Ook het meten dient geen aanleiding te zijn om de noodzakelijke maatregelen (zoals het verbod op stoken in 2026) uit te stellen. Wij verzoeken u met klem deze maatregelen op te nemen in het nieuwe Nijmeegse collegeakkoord met als resultaat werkelijk schone lucht in Nijmegen en een sterke verbetering van de gezondheid van Nijmeegse burgers. Wij zijn graag bereid om ons verzoek (mondeling) toe te lichten.

In afwachting van uw antwoord en met vriendelijk groet, Namens: Longfonds Regio Nijmegen, Projectgroep Lentse Luchten (van de wijkraad Lent) Stichting HoutrookVrij, afdeling Nijmegen Vereniging Leefmilieu Bijlage 1: Adviezen Gezondheidsraad, PBL, GGD Gelderland Bijlage 2: Infographics RIVM emissie registratie 6

https://www.schoneluchtakkoord.nl/actueel/nieuws-schone-lucht-akkoord/houtstook/aanpakhoutrookoverlast-omgevingswet/ 7 https://www.nijmegen.nl/diensten/bouwen-en-wonen/hout-stoken/

3

Bijlage 1: Adviezen Gezondheidsraad, PBL, GGD Gelderland Gezondheidsraad De Gezondheidsraad adviseerde, in haar recente rapport ‘Risico’s van ultrafijnstof in de buitenlucht’8, daarom ook om de uitstoot van het ultrafijnstof te verkleinen en de afstand tot de bron te vergroten. Het Plan Bureau voor de Leefomgeving (PBL) concludeert in 2019 dat houtstookmaatregelen het sterkste effect op het terugdringen van de fijnstofblootstelling opleveren en ook nog kosteneffectief zijn9. Zo is uitfaseren van alle houtkachels twaalf maal effectiever dan het uitfaseren van dieselbestelauto’s en -personenauto’s zonder roetfilters. Verdere informatie is ook te vinden in het rapport” Schadelijkheid particuliere houtstook en optimaal gestookte eco- en pelletkachels ernstig onderschat” van Stichting Houtrookvrij10. GGD Gelderland De GGD Gelderland concludeerde recent in een onderzoek dat de luchtkwaliteit in de gemeente Nijmegen niet voldoet aan de luchtkwaliteitsnormen van de WHO (Wereld Gezondheidsorganisatie)11. RIVM Het RIVM bevestigde onlangs dat er voor één van de stooktips, namelijk de Zwitserse stookmethode (hout stapelen van groot naar klein en dan het vuur van bovenaf aansteken), weinig wetenschappelijk bewijs is dat deze tip zorgt voor een afname van de emissies.

Meeste winst bij verwijderen houtstook installaties Het RIVM heeft een nieuwe app (dd 15 maart 2022) als ondersteuning voor overheid en gemeenten bij het houtstook beleid. Zie: https://rivm.shinyapps.io/BLG-tool/ . Deze app bepaalt de gezondheidswinst per beleidsmaatregel. Bij toepassing van de app blijkt bijna de meeste winst te verwachten door het verwijderen van houtstook installaties. Voorlichting over houtstook blijkt erg weinig winst op te leveren (zie tabel 1 hieronder). In de tool gaat het RIVM uit van de situatie in 2019. Nota bene: hierbij is condenseerbaar fijnstof dus niet meegenomen. Er zijn 70 plaatsen ingevoerd. Hieronder voorbeelden voor de gemeente Nijmegen: Vrachtwagenverkeer met zero-emissie levert 129 gewonnen levensmaanden per jaar en een gezondheidswinst van € 730.000 op. Maar het verwijderen van houtkachels met zero-emissie levert 168 gewonnen levensmaanden per 8

https://www.gezondheidsraad.nl/documenten/adviezen/2021/09/15/risicos-van-ultrafijnstof-in-debuitenlucht#:~:text=Er%20zijn%20steeds%20meer%20aanwijzingen,en%20groei%20van%20de%20foetus. 9 https://www.pbl.nl/nieuws/2019/maatregelen-houtstook-en-verkeer-meest-effectief-voor-verbeteringluchtkwaliteit-tot-2030 : “Om de blootstelling van de Nederlandse bevolking aan fijnstof en roet op de lange termijn (2025-2030) te verlagen, zoals het kabinet wil, is het veruit het meest effectief om maatregelen te nemen gericht op houtstook in woningen.” 10 https://houtrookvrij.nl/wp-content/uploads/2019/09/Bijlage-Schadelijkheid-particuliere-houtstook-enoptimaal-gestookte-eco-en-pelletkachels-onderschat.pdf 11 https://cms.vggm.nl/sites/default/files/2022-03/Luchtkwaliteit%20in%20Gelderland%202019.pdf Rapport februari 2022, GGD Gelderland: ‘Luchtkwaliteit in Gelderland’. In Nijmegen wordt niet voldaan aan adviesnormen van de WHO. Gemiddeld leven Nijmegenaren 11 maanden korter door luchtvervuiling. Belangrijkste veroorzakers zijn wegverkeer, houtrook, landbouw en industrie. Bij de meeste bronnen is de uitstoot afgelopen jaren wel verminderd. Het aandeel houtrook is echter gelijk gebleven. Maar liefst 11 tot 24 procent van de inwoners ervaart overlast van houtkachels. Wat betreft de Gelderse regio’s is in FoodValley en Arnhem/Nijmegen de luchtkwaliteit het slechtst.

4

jaar en een gezondheidswinst van € 1.060.000 op. Dat zijn 30% meer gewonnen levensmaanden per jaar dan vrachtwagenverkeer met zero-emissie. Voorlichting over houtstook levert slechts 5 gewonnen levensmaanden per jaar en een gezondheidswinst van € 30.000 op, ten opzichte van 168 gewonnen levensjaren bij het verwijderen van houtkachels. Tabel 1. Gewonnen levensmaanden per jaar en gezondheidswinst per maatregel om luchtkwaliteit te verbeteren. Bron: app RIVM https://rivm.shinyapps.io/BLG-tool/ . Gewonnen levensmaanden per Gezondheidswinst jaar Verwijderen houtkachels met 168 € 1.060.000,zero-emissie Vrachtwagenverkeer met zero- 129 € 730.000,emissie Milieuzone voor auto’s 12 € 70.000,Voorlichting over houtstook 5 € 30.000,-

Stadspanelonderzoek Nijmegen 2021 61% van de deelnemers aan het Stadspanelonderzoek naar houtstook (augustus 2021; 1.651 deelnemers) is het eens met de stelling: “De gemeente moet grenzen/ regels gaan stellen rond het verbranden van hout.” Recent onderzoek WUR Prof. Lars Hein van Wageningen Universiteit en Research (WUR) concludeert dat jaarlijks in Nederland ongeveer 2.700 mensen door houtstook overlijden12. Houtstook betreft het verbranden van hout in kachels, open haarden en vuurkorven. Daarnaast overlijden hierdoor naar schatting jaarlijks 10 kinderen in de leeftijd tussen de 1 en 12 maanden. Dit is af te leiden uit nieuwe data van het RIVM, CBS en de Wereldgezondheidsorganisatie.

12

https://www.wur.nl/tets/blauw/icoontjes/Lars-Hein-bij-Nieuwsuur-over-houtstook.htm

5

Omgerekend naar Nijmegen houdt dit het jaarlijks overlijden van 27 mensen door houtstook in.

Bron: Tijdschrift Milieu, maart 2022

Bijlage 2: Infographics RIVM emissie registratie

6

7

29. Input bewoner Berste, Eergisteren zat ik bij je aan tafel bij het prettige gesprek over wonen/leefomgeving e.d. Bij het onderwerp zorg over de toename van het straatparkeren als gevolg van woningsplitsing en grotere bouwprojecten kwam het voorstel naar voren om bij dergelijke projecten in Nijmegen Oost In principe géén parkeervergunningen te verlenen. De positieve effecten daarvan zijn opgeschreven in het Voorstel reparatie Parkeerverordening Nijmegen Oost dat naar de formateur is gestuurd. In het stadsgesprek werd de vraag gesteld of het niet verlenen van vergunningen voor straatparkeren bij grotere woningbouwprojecten een prijsverhogend effect zal hebben op de huurprijzen of koopprijzen van de nieuwe woningen. Achterliggende gedachte: als een ontwikkelaar meer parkeren op eigen terrein realiseert kost dat extra geld en dat zal hij terug willen zien in een hogere koop- of huurprijs. Als voormalig projectontwikkelaar kan ik je zeggen: deze zorg is NIET terecht. De huur-en koopprijzen zijn namelijk NIET afhankelijk van de kosten die een ontwikkelaar maakt. Maar van hetgeen kopers en huurders kunnen/willen betalen, een ontwikkelaar zal altijd gaan voor de maximale haalbare koop- of huuropbrengst, alleen bij sociale huur staan die opbrengsten vast.

Mochten de kosten bij die maximale huur/koopprijzen niet terugverdiend worden dan zal de ontwikkelaar dat terug willen zien in een lagere aankoopprijs van het terrein/gebouw dat hij moet kopen om het project te realiseren. Omgekeerd: Het niet hoeven te te realiseren van parkeerplaatsen op eigen terrein zal leiden tot hogere aankoopprijzen van locaties. Bij de aankoop van de Piushove aan de van Slichtenhorststraat is 4 ton meer betaald dan de door verkoper Talis vooraf uitgevoerde taxatie! Bij een wel marktconforme aankoopprijs hadden zo’n 10-15 parkeerplaatsen extra op eigen terrein van Piushove gemaakt kunnen worden bij eenzelfde huurprijs vd nieuwe appartementen…. Ik zou het op prijs stellen als je bovenstaand in zou willen brengen bij de bespreking van het door diverse buurtclubs gesteunde Voorstel reparatie parkeerverordening Nijmegen Oost. Mocht je nog nadere toelichting willen, bel gerust. PS: zie het artikel in de GLD vandaag over de p-problematiek bij de herontwikkeling van het Batavia terrein in Waterkwartier. De problematiek doet zich niet alleen voor in Nijmegen Oost!

30. Input bewoner

Beste heer of mevrouw, Tijdens de (aangename) bijeenkomst van gisteravond in de Ster, waar ik aandacht heb gevraagd voor Herenboeren-Nijmegen, wil ik nog iets op persoonlijke titel aanvullen. Het heeft zeker ook met het thema ‘duurzaamheid’ te maken. Gaat deze coalitie nu eindelijk een eind maken aan de overlast van het veel te hard rijdend verkeer op de Waalbrug? Al jaren wordt hierover gesteggeld, gesprekken gevoerd, zijn werkgroepen aan de slag geweest en heeft de wijkraad Lent op basis van deze werkgroepen een aantal concrete maatregelen voorgesteld. Tot op heden heeft dit niets anders opgeleverd dan een aantal (nutteloze) markeringen op het wegdek van 50 km/u. En het verkeer blijft maar doorrazen. Ik woon in de Stelt en mijn nachtrust wordt veelvuldig verstoord door het geluid van het verkeer. Ik slaap tegenwoordig zelfs met oordopjes! Naast het geluid is het (sluipende) effect van blootstelling aan de o.a. door het verkeer uitgestoten NOx en (ultra)fijnstof, een grote zorg (zie bijgevoegde foto). En al jaren worden we aan het lijntje gehouden met verhalen over het OM en de Politie, bosjes planten en het ongelooflijk naïeve voorstel van de Groene Snelheidsmeterspaarpot, maar het wordt eerder erger van beter.

Het is duidelijk dat het aantal voertuigen dat over de Waalbrug rijdt niet te reduceren en te reguleren is, maar de snelheid wel degelijk: controleren! Een kosteneffectieve methode, die acuut effect heeft. Geen lange termijn, geen ingewikkeld beleid, geen dure ingrepen aan de weg, niets hiervan. Om een realistisch beeld te krijgen, nodig ik leden van de gemeenteraad van harte uit om eens over de Waalbrug te wandelen/fietsen. Horen en zien vergaat je door het voortrazende (werk)verkeer. Er is slechts een enkele toerist die zich aan de maximumsnelheid houdt en dit leidt vaak tot woedende andere weggebruikers. En dit gaat dag en nacht door, tenzij er file staat. Vergelijkbaar is natuurlijk de situatie rond de Oversteek en de Mauritssingel. Kortom, stop met het gedogen, onderneem actie en heb zorg voor de bewoners in de buurt van de Waalbruggen

31. Input bewoner Ter aanvulling op hetgeen we maandag hebben ingebracht: om de veiligheid van fietsers te vergroten zou het goed zijn op de rode fietspaden aan bijvoorbeeld St Annastraat duidelijk aan te geven dat deze ook voor fietsers éénrichtingverkeer zijn. En dat dan ook te handhaven. Nu ontstaan regelmatig onveilige situaties.

32. Input organisatie Suggesties voor coalitie-akkoord van Zelfregiecentrum Nijmegen en De Kentering 1 Faciliteer het Actieprogramma inclusie optimaal, ook financieel Dankzij het VN Verdrag handicap heeft ook Nijmegen een Actieprogramma inclusie. We willen met dat programma bereiken dat mensen met een beperking erbij horen op alle levensgebieden. Daarmee biedt het actieprogramma een goed kader voor een samenhangend beleid, vanuit het perspectief van de bewoner met een beperking. De ‘oude raad’ heeft voorjaar 2022 een motie aangenomen, die voorziet in een inclusieparagraaf bij elk raadsvoorstel. De motie voorziet ook in het formaliseren van de positie van de Nijmeegse Coalitie voor Inclusie, vergelijkbaar met een adviescommissie. We vragen het nieuwe college deze motie ook uit te voeren. En verder om het Actieprogramma optimaal te ondersteunen, ook financieel, om een inhaalslag te maken en de positie van mensen met een beperking daadwerkelijk te verbeteren. Extra middelen zijn nodig voor onderzoek, ontwikkeling, versnellen uitvoering actiepunten, tijdelijk extra middelen (voor pilots; experimenteerruimte), financiering inzet ervaringsdeskundigen, leren van ervaringen elders… We vinden alle levensgebieden belangrijk, in samenhang.

Toch lichten we er in dit kader van het college-akkoord een paar uit: rechtspositie burgers (ombudsfunctie), wonen/toegankelijkheid, onderwijs en bestaanszekerheid. 2 Rechtspositie inwoners Financier een ombudsfunctie sociaal domein. De rechtszekerheid is in de loop der jaren steeds verder afgenomen. Van een verzekerd recht op zorg (AWBZ) naar compensatieplicht, naar compensatiebeginsel, naar steeds minder maatwerk (met een beschikking) en meer algemene voorzieningen (zonder beschikking). Inwoners moeten in voorkomende gevallen een beroep kunnen doen op een ombudsfunctie voor onafhankelijke bemiddeling. Ook op het terrein van werk en inkomen en schuldhulpverlening bestaat deze behoefte. De ombudsfunctie voorziet tevens in monitoring van klachten en rapportage en advies hierover aan college en raad. 3 Wonen / toegankelijkheid • Doe een woonbehoefte-onderzoek exclusief onder mensen met een beperking. Deze groep is in het laatste onderzoek niet meegenomen. Verschillende groepen hebben verschillende wensen. Vergelijk mensen in een rolstoel met mensen die prikkelgevoelig zijn. Jongeren met een beperking hebben andere wensen dan ouderen. Zorg in de thuissituatie wordt belangrijker. Er is veel verborgen vraag... • Zorg voor rolstoel-plus woningen voor mensen met een grotere rolstoel. Deze zijn er nu niet. Daardoor ontstaan ‘paniek-situaties’.

Bouw voort op een rapport van vier ergotherapiestudenten hierover. • Betrek ervaringsdeskundigen en deskundigen in een vroeg stadium bij projecten zoals het station en de voetgangersbrug over de Waal. • Voer de Stimuleringsregeling Toegankelijkheid weer in. Hiermee zijn in het verleden 70 gebouwen met een publieksfunctie optimaal toegankelijk gemaakt.

4 Stimuleer inclusief en levenslang leren We vinden dat er beter rekening moet worden gehouden met lichamelijke beperkingen, verstandelijke beperkingen en psychische kwetsbaarheden binnen het onderwijs. Wij vinden het belangrijk dat er aanpassingen op maat in het onderwijs zijn. Denk in mogelijkheden en kijk beter naar: • Iedereen heeft recht op onderwijs. Dat staat in het VN Verdrag; • De persoon en zijn of haar talenten; • Dat iedereen het gevoel heeft erbij te horen; • Houd in praktische zin rekening met lichamelijke, licht verstandelijke beperking of psychische kwetsbaarheid en werk daarbij zo goed mogelijk samen met andere organisaties; • Houd rekening met de betaalbaarheid van onderwijs. Losse cursussen en lessen zijn duur en kunnen niet door iedereen betaald worden; • Speel in op leergierigheid en interesses van mensen met een beperking; • Kijk naar goede voorbeelden binnen het onderwijs, zoals passend onderwijs Dominicuscollege, Praktijkonderwijs en avondschool; • Inzet speciale kennis van mensen met een beperking. Bekijk website www.ecio.nl (expertisecentrum inclusief onderwijs) of kijk naar een uitzending op www.LVBdoetmee.nl; • Voer begrijpelijke taal verder door en zorg dat alle informatie toegankelijk is (https://www.taalvoorallemaal.com). We vinden dat er meer mogelijkheden moeten komen om levenslang te leren.

Soms hebben mensen als kind niet de kans gehad om te leren. Soms doordat hun beperking niet is gezien of omdat er geen passend onderwijs was. Of gewoonweg omdat je later nieuwe of andere dingen wil leren. Werk samen om de dingen te regelen. Leren en zorg is soms lastig te organiseren. Als je het niet op school kunt leren, dan is fijn als je het ergens anders wel kunt leren. Voor veel mensen met een licht verstandelijke beperking geldt dat ze binnen het onderwijs aangepast onderwijs krijgen. Soms in lager tempo. En vaak hebben ze langer tijd nodig om dingen te leren. We willen daarom ook dat levenslang leren tot de mogelijkheden gaat behoren. De Sterkplaats Nijmegen (aan de HAN) is een goed voorbeeld van een opleiding voor mensen die een aangepaste vorm van onderwijs nodig hebben. 5 Garandeer bestaanszekerheid Van beperking naar werk: Voor mensen met en zonder beperking is werk één van de elementen van een waardevol bestaan. Werk biedt mensen sociale contacten, een zinvolle daginvulling en de mogelijkheid zich te ontwikkelen. Daarnaast biedt betaald werk een inkomen en daarmee de mogelijkheid om op een volwaardige manier mee te doen in de samenleving. Niet voor niets is werk één van de aandachtspunten in het Actieprogramma Inclusie 2019-2023. Helaas lukt het de gemeente Nijmegen vooralsnog slechts in beperkte mate om haar ambities waar te maken.

Ondanks een daling van het aantal bijstandsgerechtigden, moeten we constateren dat Nijmegen een hoger percentage bijstandsuitkeringen heeft dan het landelijk gemiddelde en ook dan het gemiddelde van de benchmark kennissteden. Daarnaast heeft Nijmegen een achterstand op het gebied van het aanbieden van beschut werk en wordt de quotumregeling slechts naar de letter uitgevoerd. Wat wij graag zouden zien:

• • • • •

Zet in op het zelf in dienst nemen van meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in alle lagen van de gemeentelijke organisatie. Biedt meer stages en werkervaringsplekken aan voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Geef bij sollicitaties bij gelijke geschiktheid de voorkeur aan kandidaten met een beperking. Zorg dat achterstanden in het aanbieden van Beschut Werk worden ingelopen. Zet bij handhaving van de Participatiewet in op het zo weinig mogelijk opleggen van maatregelen.

Van armoede naar bestaanszekerheid: Wat echter niet uit het oog moet verloren, is dat voor veel mensen met een beperking werk helemaal geen weg uit de armoede is. De bijstand was ooit bedoeld als vangnet voor mensen die tijdelijk zonder werk zitten. Maar zeker sinds de veel strengere toegang tot de WAJONG is een Participatiewet-uitkering de realiteit (tot aan de AOW) voor iedere bijstandsgerechtigde die door een (uren)beperking niet in staat is met betaald werk een inkomen te verdienen boven de armoedegrens. Dit wordt nog verergerd doordat mensen met een beperking vaak slechts tijdelijk werk vinden en verrekening met een uitkering grote onzekerheid en wisselend inkomen met zich mee brengt. Bestaanszekerheid is een recht, ook wanneer mensen door wat voor interne of externe oorzaak ook geen betaald werk met een inkomen boven de inkomensgrens aan kunnen of kunnen vinden. Echter, is door het landelijke overheidsbeleid, zeker met de huidige inflatie, een Participatiewet-uitkering onvoldoende om in de dagelijkse behoeften te voorzien en reserves op te bouwen voor onverwachte uitgaven, waardoor wie in de bijstand komt, steeds dieper in de problemen zakt.

Er zijn veel verschillende regelingen om mensen met een laag inkomen bij te staan, maar de drempel er gebruik van te maken is vaak hoog, doordat de maatregelen passief worden aangeboden, mensen de regelingen niet weten te vinden of niet begrijpen en er schaamte heerst om ervan gebruik te maken. Wat wij graag zouden zien: • blijf actie ondernemen om in Den Haag aan te kaarten in welke problemen het structureel te lage bijstandsniveau mensen brengt en dat dit niveau omhoog moet • versoepel het proces van verrekening met een uitkering, bijvoorbeeld door het mogelijk maken van rechtstreeks verrekenen van salaris met de uitkering door de gemeente zelf • blijf de maximale ruimte opzoeken mensen bij te staan met inkomensondersteunende maatregelen, wees pro-actief met het aanbieden van regelingen, hou ze eenvoudig en vereenvoudig de toegang ertoe • ga verder met experimenten met regelvrije bijstand en basisinkomen • werk met de sociale basis in de stad aan initiatieven voor collectieven op het vlak van energie, voedselvoorziening (stadsmoestuinen) en dergelijken om mensen te helpen op goedkope wijze in de basisbehoeften te voorzien • onderzoek de mogelijkheid van het oprichten van fondsen, die mensen zonder vermogen kunnen ondersteunen zelf energie op te wekken middels zonne- en windenergie

33. Input organisatie Beste Ronald. Graag aandacht in jullie rapportage voor onderstaande. RvN@ is de plek in het Rijk van Nijmegen waar ondernemers, overheid en onderwijs samen werken aan de complexe vraagstukken (transitievraagstukken) van onze tijd. Een innovatieplatform dat zich richt op Circulair ondernemen, Smart en IT en Food & Health. RvN@ doet in de basis twee dingen: het onderhoudt het innovatieve netwerk en organiseert de ontmoetingen die hiervoor nodig zijn. Daarnaast heeft RvN@ doekracht om projecten te draaien die de innovatiekracht vergoten. Doel van de beweging is een toekomstbestendig MKB, talentontwikkeling & talentbehoud en van praten naar doen te gaan in complexe vraagstukken. Concrete projecten van RvN@ zijn o.a. de Digitalisering Vouchers MKB, de Circulaire Kickstart, de Gezonde Voedinsbox, Het Young Innovators-programma, en het project rond een waterstoftankstation op Bijsterhuizen.

34. Input namens organisatie Beste a.s. coalitiegenoten, Ik heb een aantal opmerkingen gemaakt die aan het eind niet helemaal uit de verf kwamen. Vandaar deze samenvatting en enkele aanvullende opmerkingen. Nijmegen heeft een Handboek Toegankelijk Nijmegen. Er is een strategische beleidsnota Inclusie aangenomen. Nederland heeft het VN-verdrag Gehandicapten geratificeerd. Kortom zo lijkt het voldoende redenen om Nijmegen voor gehandicapten, senioren en alle anderen die niet rap ter been zijn, een veilige en toegankelijke stad te maken. Maar er is niets gebeurd! Deze groepen wachten al 25 jaar op een veilige en toegankelijke oversteek naar het station. Voor ons gehandicapten voelt het aan alsof er een bordje staat met de tekst "Nie voor gehandicapten nie". Wij worden letterlijk uitgesloten van deelname aan de maatschappij (in deze situatie dan). Dit is in strijd met Handboek Toegankelijk Nijmegen, Het VN-verdrag Gehandicapten en Art. 1 van de Grondwet. Mijn advies: stop met overleggen, stop met nog maar eens een studie maar steek de handen uit de mouwen en maak de oversteek veilig, NU dit jaar nog! Hetzelfde verhaal geldt voor de geplande brug over de oude Waalhaven, het busstation en het verkeersplein bij het Valkhofpark (is dat soms ook weer een shared space?).

De oorzaak van aldeze problemen is gelegen in het feit dat de gemeente zonder enig overleg met betrokkenen (behalve projectontwikkelaars) plannen maakt, ze uitvoert en als er klachten komen zegt : "Nu is het te laat, te duur om het te veranderen" of "dan rijden de bussen niet meer op tijd." De oplossing kan heel eenvoudig zijn. Ga, voor er plannen gemaakt worden, eerst met betrokkenen praten. U zult verbaasd zijn over de uitkomsten. N.B. De gemeente is dit zelfs wettelijk verplicht op grond van het VN-verdrag en het eigen Handboek. NB kijk ook eens naar het plan van de Oogvereniging voor het nieuwe stationsgebied. Een van de grote problemen die in de Hubert naar voren kwamen was het gebrek aan communicatie. De gemeente weet de burgers niet te vinden en omgekeerd. Door het oprichten van burgerberaden zoals de G1000 is er constant overleg mogelijk met burgers en komen plannen vanzelf bovendrijven. En dan nog iets. Doe iets aan de torenhoge huren. Verplicht een koper om ook in het gekochte huis te gaan wonen. Stel een commissie in die de huur bepaalt op grond van ligging, oppervlakte, kwaliteit, isolatie en het inkomen van de huurder, zodat niet meer dan een bepaald percentage van het inkomen aan huur mag worden besteed, bijv. 30%. En/of stel een redelijk maximum vast voor vaste lasten (bijv.

een percentage van het inkomen van de huurder) en laat de rest door de verhuurder bijbetalen. Zul je zien hoe snel die huizen geïsoleerd zijn. NB Wonen is een recht! Huizen horen geen beleggingsobjecten te zijn! Mocht u nog vragen hebben mag u gerust contact met mij opnemen. NB excuses voor evt. typfouten, ik ben slechtziende.

35. Input bewoner Overlast darkstore Getir in de Karrengas Nou er op woensdag opeens een artikel op nos stond dat volgens vastgoedadviseur Colliers de darkstores vaak in het centrum in gemengde woon-winkelgebieden zitten waar toch al veel omgevingsgeluid is en ze dus niet veel extra overlast veroorzaken voor omwonenden stuur ik toch maar deze mail voordat er een verkeerd beeld ontstaat. Ik heb afgelopen maandag deelgenomen aan het stadsgesprek in Hubert. Ik wist eerst niet of ik mijn verhaal zou durven doen, ik was bang dat ik niet serieus genomen zou worden. Ik was ook een beetje emotioneel omdat ik helemaal uitgeput ben na 1,5 maand overlast en aankloppen bij allerlei instanties. Er zat iemand van GroenLinks en iemand van D66 aan tafel. Ik had daarna nog iemand van de Stadspartij willen spreken maar dat lukte niet echt, en verschillende mensen raadden mij aan om ook nog even een mail te sturen. Het is een lang verhaal geworden maar ik hoop dat u toch tijd heeft om het te lezen. De Karrengas en de Piersonstraat zijn een uniek gebied in het centrum. De Piersonstraat, bekend van de Piersonrellen, is een rustig klein straatje. Er zijn geen winkels, geen cafés of restaurants. Veel mensen weten niet eens dat het straatje daar zit. Er wonen relatief veel ouderen die daar al 20, 30 jaar wonen. Het is een smal hobbelig straatje met drempels.

Geen eenrichtingsverkeer maar als er van 2 kanten een auto aan komt zal er 1 auto achteruit moeten rijden tot de hoek zodat de ander er langs kan. Ik woon er zelf al 11 jaar. We wonen natuurlijk wel in het centrum. We hebben last van illegale parkeerders die vooral 's nachts ook veel herrie kunnen maken, uitgaanspubliek dat 's nachts schreeuwend door de straten loopt, mensen die in de straat openlijk drugs gebruiken, relatief veel studentenhuizen in de omliggende straten die regelmatig feestjes houden, geluiden van evenementen in de omgeving, en natuurlijk elk jaar de vierdaagse. Maar dat soort dingen heb je natuurlijk in het centrum. Van de Karrengas was er nooit veel overlast. Er zitten daar ook veel studenten die wel eens feestjes geven, maar er was geen overlast van winkels. Er zit de achterkant van platte tv, waar 1 keer in de week een vrachtwagen tv's komt leveren en waar klanten soms hun gekochte tv komen inladen. Verderop zit de achterkant van een kledingwinkel waar af en toe kleding wordt afgeleverd. En die winkels zijn natuurlijk om 6 uur dicht. Totdat begin april alles veranderde. Opeens zat Getir achter de openstaande rode metalen deuren op nummer 56.

We kregen allemaal een chocoladereep in de brievenbus met een brief dat ze graag een goede buur wilden zijn en zo min mogelijk overlast wilden veroorzaken, vandaar dat ze alleen op electrische scooters en ebikes rijden. Wat sympathiek, dacht ik nog. Totdat ik opeens de hele tijd getringel in huis hoorde. Het is een heel indringend schel geluid, het lijkt een beetje alsof er een tram aan komt rijden ofzo. Ik had al snel door dat het van Getir kwam, dus na een week stapte ik erop af. Een man die blijkbaar een soort manager was zei dat dat het signaal was dat er een nieuwe bestelling binnen kwam. Hij zou kijken of hij het zachter kon zetten. Maar hun deuren moesten echt altijd open blijven anders was het zo onhandig. Even leek het getringel inderdaad zachter te zijn. Wel stonden de scooters steeds vaker op straat. Want het is natuurlijk onhandig als je telkens met zo'n scooter naar binnen en buiten moet. Maar het lastige van de Karrengas is dat er eigenlijk geen stoep is, en aan de overkant is er alleen een soort goot waarachter geparkeerde auto's staan en 3 bomen. En buiten de parkeerplekken staan ook overal auto's geparkeerd, tegen de gevels aan.

Het stukje dat je als stoep zou kunnen zien loopt schuin af. En aan de overkant is de goot ook niet handig als ondergrond. Dus de scooters staan eigenlijk gewoon midden op straat. Vaak ook aan beide kanten van de weg. Ik zie auto's nu heel voorzichtig er tussendoor rijden omdat het zo krap is geworden. Of vrachtwagens die er niet goed door kunnen, of de DAR. Bovendien staan de scooters aan de overkant voor de geparkeerde auto's, zodat die er niet uit kunnen of niet kunnen parkeren als de parkeerplaats nog leeg is. Ondertussen werd het getringel weer steeds harder. Toen ik op 20 april weer op mijn balkon zat en weer telkens dat harde getringel hoorde was ik het zat, ik deed een melding bij meld en herstel. Die stuurden het door naar de ODRN. Op 2 mei werd ik gebeld door iemand van de ODRN die zou gaan kijken. Er waren die dag verderop ook bouwvakkers bezig. Later ging ik op het balkon zitten, ik dacht ik zal eens gaan bijhouden hoe vaak ik dat getringel hoor, dan kan ik dat vergelijken met wat die man hoort. Eerst was er een koelwagen een half uur lang aan het uitladen en enorme herrie aan het maken, daarna hoorde ik het getringel elke 4 minuten. Toen hield ik het niet meer uit en ben ik naar binnen gegaan. Dat was de laatste keer dat ik op mijn balkon heb gezeten. De volgende dag vroeg ik aan die man van ODRN wat hij had geconstateerd.

Hij zei dat hij het eigenlijk niet goed hoorde door al het omgevingsgeluid maar dat hij het weer had doorgestuurd naar de gemeente want hij vroeg zich af of ze daar wel mochten zitten. Ik snapte er niks van, blijkbaar had die man dus op het verkeerde moment staan luisteren, net toen die bouwvakkers even bezig waren of de luidruchtige koelwagen er stond, of toen er net even geen bestellingen binnen kwamen. Maandag 9 mei belde mijn buurvrouw, er was de avond ervoor een gaslek in de Karrengas geweest en de brandweer moest eerst de scooters aan de kant zetten voordat ze erdoor konden. Zij vond dat geen veilig idee en deed een melding bij meld en herstel, over de scooters en het luidruchtige laden en lossen. Mijn buurvrouw werd die week meerdere keren gebeld door meld en herstel. Het laden en lossen mag nou eenmaal en de scooters daar zijn ze blijkbaar al op aangesproken. Diezelfde dag op 9 mei kreeg ik een mail van de gemeente dat ze hadden geconstateerd dat Getir daar inderdaad niet mag zitten volgens het bestemmingsplan en dat ze op 10 mei een handhavingsbrief zouden krijgen. Ze zouden dan na 8 weken weg moeten. Ik was heel opgelucht, totdat ik besefte dat ze een omgevingsvergunning kunnen aanvragen. Ondertussen begon ik steeds meer overspannen te raken door het getringel. Ik ging het achterste deel van mijn huis steeds meer vermijden.

Op het balkon kom ik dus al helemaal niet meer, ik ga zo snel mogelijk naar de wc, ik hou alle ramen en balkondeur dicht. Ik probeer zo kort mogelijk in de keuken te zijn en als ik ga koken zet ik een noise canceling koptelefoon op. Ik begon steeds wanhopiger te worden. Krijgen ze straks een omgevingsvergunning en zit ik dan jarenlang met dat getringel? Ik liep ook eens langs Flink in Bethlehem, achter de Lange Hezelstraat. Eind maart stond er een artikel in de Gelderlander dat ze daar weg moesten omdat ze overlast veroorzaakten en daar niet mochten zitten volgens het bestemmingsplan. Ik dacht voor hun zijn de 8 weken al bijna voorbij dus ze zullen wel aan het verhuizen zijn ofzo. Maar ze zaten er gewoon nog steeds. Op maandag 16 mei mailde ik weer naar de gemeente. Die zei dat Flink nog geen omgevingsvergunning had aangevraagd. Ik vroeg ook of er ondertussen wel iets aan de overlast van Getir kon worden gedaan of dat alles nu stil lag tot die 8 weken voorbij waren. Ik werd toen gebeld door iemand van de ODRN. Die legde uit dat alles nog wel een half jaar kon gaan duren zelfs als ze geen omgevingsvergunning krijgen, door alle procedures en termijnen. Omdat ik zo wanhopig werd door het getringel bood hij aan een geluidsmeting te komen doen. Hij heeft bij de ingang van Getir

gemeten, en in mijn keuken en op het balkon, maar het geluid bleef onder de 70 decibel dus hij zei dat hij daar juridisch niks aan kon doen. Het werd me nu ook duidelijk waarom ik dat getringel elke keer in huis hoor, terwijl het eerst een tijdje zachter was geweest. Als er een order binnen komt klinkt er eerst getringel bij de balie, dat geluid is toen zachter gezet. Maar zodra de order ingepakt is gaat er een signaal naar de speciale mobiele telefoons van de bezorgers. Die moeten dat getringel dan handmatig uitzetten ten teken dat ze de order hebben ontvangen. En daar wachten ze het liefst zo lang mogelijk mee want zodra ze de order hebben bevestigd gaat hun 10 minuten lopen. In de eerste weken stonden de scooters meer binnen en de bezorgers ook, dus kregen ze dat signaal terwijl ze binnen stonden. Maar nu de scooters buiten staan en ze zelf ook meer buiten staan klinkt dat harde getringel dus op straat, totdat ze op de scooter stappen en het uitzetten. De manager van die dag zei dat het getringel expres hard en irritant is, zodat de bezorgers het signaal niet missen. Hij zei dat hij het zelf 's avonds thuis ook nog in zijn oren hoort natringelen. Hij kon er helaas niks aan veranderen want zo zit hun hele ordersysteem nou eenmaal in elkaar.

Het geluid is zelfs in de Piersonstraat nog te horen, zo hard en doordringend klinkt het, het geluid gaat via de hoek de Piersonstraat in. En ik woon in het gedeelte oude slecht geïsoleerde huizen van de Piersonstraat uit 1924. Ik vroeg ook aan hem hoe het zat met die koelwagens die telkens kwamen laden en lossen. Hij zei dat die nou eenmaal herrie maken omdat de producten koel moeten blijven maar dat er echt maar 1 per dag komt. Na die dag was ik echt even alle hoop verloren. Het getringel is dus juridisch niet aan te pakken, en ze zullen echt niet hun hele ordersysteem aan gaan passen. Mijn enige hoop is dus dat ze geen omgevingsvergunning krijgen, maar ook dan zit ik er alsnog een half jaar aan vast. En ze zitten er pas net, hoe meer orders er binnen komen, hoe vaker het getringel zal klinken. En ze gaan door van 8 uur 's ochtends tot een uur of 1 's nachts. Ze gaan ook rustig om 12 uur 's nachts uitgebreid het pand stofzuigen met de deuren open als ze aan het opruimen zijn van de dag, terwijl de hele straat dan verder stil is en de meeste mensen in bed liggen. Ik heb dus geen balkon meer, in mijn keuken voel ik me ook niet fijn meer, en het ramen en balkondeur dicht houden gaat toch een probleem worden in de zomer. Ik hoop tegenwoordig elke dag op regen, want als het flink regent staan de scooters en de bezorgers opeens wel gewoon binnen.

De bezorgers krijgen dan binnen het tringelsignaal binnen en stappen binnen op hun scooter dus dan klinkt het buiten iets zachter en is het ook minder in mijn huis te horen. De bezorgers rijden nu ook steeds vaker door de Piersonstraat in plaats van door de Karrengas. Gelukkig electrisch, maar op een hobbelige weg met drempels maken die rondstuiterende bakken waar de boodschappen in zitten ook genoeg herrie de hele dag door. Bovendien begint het laden en lossen steeds meer uit te breiden. Het begon met 1 koelwagen per dag, die koelwagen maakt dus een half uur lang een enorme herrie vanwege de koelinstallatie die erop zit. Het geluid is in mijn hele huis te horen, want het geluid komt dus aan de achterkant binnen maar gaat ook om de hoek de Piersonstraat in en komt dan de huiskamer binnen via de voorkant. En het zijn er nu al 2 per dag geworden, hoeveel worden het er straks als het drukker wordt? Daar zijn nog allerlei andere vrachtwagens bijgekomen, die pallets en dozen afleveren en containers omwisselen. Er ontstaan daardoor ook steeds meer verkeersopstoppingen in de Karrengas. Ik zie regelmatig auto's een hele tijd wachten, of bestelbusjes omdraaien omdat ze er weer eens niet door kunnen, of mensen die niet weg kunnen rijden met hun geparkeerde auto of juist niet kunnen parkeren. Het is een vergunningsgebied dus mensen betalen er voor om in de straat te kunnen parkeren.