Masterplan Veghels Buiten Noordoost (geactualiseerd), d.d. 14sept2022

54

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

Het bestaande bos wordt uitgebreid waardoor ruimte ontstaat voor de Bosbuurt

Bestaande routes en zichtlijnen geven structuur aan de Bosbuurt. Het baken in de noordzijde ligt op een kruispunt van diverse (zicht)lijnen

Loodrecht op de hoofdtructuur liggen de (straat) ruimtes waaraan gewoond wordt. De maten van deze ruimtes zijn afwisseld waardoor er extra ruimte voor bomen is

De (straat)ruimtes zijn waar mogelijk autovrij. Geconcentreerd parkeren in parkeerkoffers en op de kopse kanten van de bouwblokken maakt dit mogelijk

P

P

P

P

P P

P P P

P P

P

P

P

P

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

55

Bakens Op een aantal plekken in Veghels Buiten Noordoost liggen bakens. Dit zijn hogere gebouwen die op strategische plekken liggen en de oriëntatie in dit gebied ondersteunen. De bakens zijn steeds onderdeel van specifieke buurten. Hun uitstraling sluit aan op het thema van die buurt: de Kloosterbuurt, de Bosbuurt en het Buitenhof. Zoals gezegd zijn de bakens zo gepositioneerd dat ze een oriëntatiepunt zijn in Veghels Buiten Noordoost. Om ook echt als baken te functioneren moeten de gebouwen een zekere massa hebben die onderscheidend is ten opzichte van de gemiddelde woning in Veghels Buiten. Dit hoeft niet per definitie een hoogteaccent te zijn maar kan net zozeer in de lengte of breedte zijn. Hoger bouwen is geen streven in Veghels Buiten, want ervaring leert dat hoger vaak ook breder betekent, waardoor de volumes vaak dusdanig massief worden dat ze niet meer aansluiten op het kleinschalige karakter van het landschap en de buurten in Veghels Buiten. Hoger kan, is ook op sommige plekken gewenst, maar wel als de slankheid van het hoogteaccent geborgd wordt. In het kwaliteitshandboek worden deze bakens nader uitgewerkt, hierbij wordt expliciet aandacht besteed aan de manier waarop de bakens zich verhouden tot de omgeving.

Bakens met zichtlijnen

A.

D. B.

C.

A.

C. A. de Kloosters in de kloosterbuurten B. het baken in de Bosbuurt C. de entreegebouwen van het Buitenhof als baken D. het shart van het Gehucht met haar prominente gebouwen kan ook als een baken gezien worden

56

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

De bakens zijn steeds onderdeel van de specifieke buurten. Het nagestreefde karakter van de buurt bepaald het karakter van het baken.

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

57

58

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

3.3 Verkeerstructuur Hoofdlijn auto- fiets- en voetgangersstructuur In Veghels Buiten Noordoost wordt volop ruimte gegeven aan het langzame verkeer. Fietsroutes gaan als directe lijnen naar het centrum van Veghel en haaks daarop ligt een vrijliggend fietspad dat de Erpseweg en de Udenseweg met elkaar verbindt. Dit fietspad zorgt voor een directe verbinding met de wijk de Bunders en daardoor ook met de voorzieningen en de HOV-halte aldaar. De voetganger kent een zeer fijnmazig netwerk van paden en ommetjes, tussen alle nabije buurten bestaan eenvoudige paden. De auto bereikt Veghels Buiten Noordoost vanaf de Erpseweg of vanaf de Udenseweg, waartussen de ontsluitingsroute loopt. Dit Lint slingert door Veghels Buiten Noordoost en ontsluit zo alle buurten. Langs dit Lint ligt wel steeds een voetpad omdat het op het Lint net even wat drukker is. In de buurten wordt het parkeren zo georganiseerd dat de auto zo min mogelijk in de weg en in het zicht staat en in de woonstraten wandel je lekker op straat.

De fietstructuur van Veghels Buiten Noordoost takt aan op de omlliggende wegen waardoor de voorziejningen in de omgeving per fiest geod bereikbaar zijn.. De auto rijdt 'buitenom' via het Lint.

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

59

Aansluiting op de hoofdwegenstructuur De exacte wijze waarop het Lint gaat aansluiten op de Erpseweg en Udenseweg moet nog worden uitgewerkt. Beide wegen zijn inmiddels teruggebracht naar een rijsnelheid van 50 km/uur. Vanwege de hoge intensiteit zullen er naar verwachting in ieder geval opstelstroken of een rotonde moeten worden aangelegd om een goede verkeersafwikkeling op de kruisingsvlakken te behouden. Momenteel wordt een kruispuntenanalyse uitgevoerd waaruit zal blijken hoe de aansluitingen in verkeerstechnisch opzicht aangepast moeten worden. De kruispuntenanalyse onderzoekt ook in hoeverre andere wegvlakken en kruisingsvlakken aangepast moeten worden in het kader van de planontwikkeling van Veghels Buiten. De aansluitingen zullen naast verkeerskundig optimaal ook ruimtelijk krachtig moeten zijn; vanaf de entree is de sfeer van Veghels Buiten te ervaren. Een groen beeld van de beide aansluitingen is daarom van belang. Een beeld voor een herprofilering van de Erpseweg, waarbij de Erpseweg tot een laan met groene middenberm transformeerd met aan weerszijden een vrijliggende fietspad, is in het oorspronkelijke masterplan uit 2008 opgenomen. Dit beeld is vanuit het ruimtelijk perspectief nog steeds voorstelbaar.

Verbeelding van de Erpseweg met groene middenberm, zoals opgenomen in het masterplan 2008

60

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

Verkeersstructuur Hoofdfietsroutes: Vrijliggend fietspad Autoluwe landweg Hoofdauto-ontsluiting het Lint

Buurttoegangswegen Verkeersknip voor gemotoriseerd verkeer | bestaande bussluis handhaven Doorgaande informele wandelroutes Ontsluitingsroute vrachtverkeer bedrijf met adres De Stad 11

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

61

30 kilometer verblijfsgebieden Geheel Noordoost wordt ingericht volgens de principes van een 30 km/uur gebied. Zo ook voor de autoroute het Lint, die bijna alle buurten in Veghels Buiten Noordoost ontsluit. We doen dat echter op een zo natuurlijk mogelijke wijze met zo min mogelijk drempels en aanvullende verkeersmaatregelen. Primair passen we de principes van ‘natuurlijk sturen’ toe. Dat houdt in dat we lange rechtstanden van wegen voorkomen. De bochten in de weg voelen voor de weggebruiker als vanzelfsprekend omdat elke bocht een logische aanleiding heeft. Aan het eind van een weg, net voor de bocht begint, wordt de blik vaak gevangen door een gebouw, bomenrij of ander object zodat de weggebruiker ruim van te voren begrijpt dat er een bocht aan komt. Op plekken waar het Lint een natuurlijke lijn zoals een waterloop of houtwal kruist, knijpen we de weg (optisch) een beetje. Soms passen we, net als in de rest van Veghels Buiten, landhekken toe om dit te benadrukken. Op de plekken waar je van het Lint afslaat en via een buurttoegangsweg een buurt inrijdt kiezen we steeds voor een plateau. Dat noodzaakt de auto vaart te minderen en voorrang te verlenen aan verkeer van rechts. Ook wordt het Lint regelmatig gekruist door een voet- of fietspad. Deze kruisingen geven we nadrukkelijk vorm, waardoor de auto geattendeerd wordt op de aanwezigheid van langzaam verkeer.

Het Lint wordt regelmatig gekruist door een landschapselement maar daar waar een voet- of fietspad kruist geven we dat nadrukkelijk vorm. We attenderen de auto op de aanwezigheid van langzaam verkeer. Dit pallet aan maatregelen, waarbij het ‘natuurlijk sturen’ gecombineerd wordt met fysieke verkeersremmers is niet dekkend voor de gehele lengte van het Lint. Op sommige langere rechtstanden bieden bovenstaande maatregelen geen soelaas en willen we daarom aanvullende maatregelen treffen om het verkeer af te remmen. Ook hier willen we de principes van ‘natuurlijk sturen’ zoveel mogelijk hanteren. Daarom willen we op deze locaties de verkeersremmers zoveel mogelijk combineren met een voetpad dat de weg kruist. Zo maken we ook op deze plekken een ‘natuurlijke’ aanleiding die het verkeer afremt. In beginsel willen we dit doen door de weg hier (optisch) te versmallen en/of een ander materiaal toe te passen. Drempels op deze plekken willen we liever niet omdat we deze willen voorbehouden aan de T-krusiingen met andere wegen. Of dit overal haalbaar is gaan we in de uitwerking per locatie onderzoeken. Het zou kunnen dat drempels dan alsnog noodzakelijk geacht worden.

62

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

De belangrijkste natuurlijke remmers op het Lint indicatief weergegeven Bochten T-Splitsing met drempel Ingang buurten

Buurttoegangswegen Kruising lange lijnen (fietspad) Kruising voetpaden

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

63

Het Lint Het Lint heeft een constant wegprofiel wat betreft verkeersruimte. Het beeld van het Lint kleurt steeds mee met de sfeer die het Lint aansnijdt, daarmee is het Lint ondergeschikt aan zijn omgeving. In de Groene Mal kan dat inhouden dat er geen bomen worden toegepast langs het Lint omdat deze juist de oorsponkelijke landschapslijnen volgen. Waar het Lint door het Gehucht loopt kan de weg bijvoorbeeld worden begeleid door wat formelere bomen en in het bos overheerst juist de informele bossfeer. Het Lint sluit met zijn vormgeving aan op de structuur van de nieuwe ontginning en maakt haakse hoeken. Deze hoeken zijn tevens snelheidreducerend. In deze hoeken zijn geen aansluitingen op andere wegen. Het Lint heeft een snelheidsregime van 30 km/u. Het verharde deel is in totaal 5,8 meter breed. Hiervan is aan beide zijden van de straat 0,5 meter gereserveerd voor molgoten. Voor het Lint geldt een landelijke uitstraling, er is daarom geen rijwegmarkering aangebracht. Langs de gehele lengte van het Lint loopt een voetpad. Een groene berm scheidt de weg van het voetpad. Waar het Lint door de buurten loopt versmald het profiel naar in totaal 4,8 meter. In de berm is plek voor plaatsing van wegmeubilair, zoals verkeersborden en lichtmasten. Aftakkingen van het Lint liggen zoveel mogelijk op een rechtstand en nooit in het verlengde van het Lint.

Daar waar het Lint een haakse bocht maakt sluiten geen buurttoegangwegen (of erven) aan. Uitzondering vormt het hart van het Gehucht, daar komen juist meerdere wegen bij elkaar. Zo veel als mogelijk worden T-aansluitingen toegepast (zowel bij het Lint als tussen de overige buurttoegangswegen).

Principeprofiel van het Lint in de Groene Mal

Principeprofiel van het Lint in de buurten

64

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

Buurtoegangswegen Op plekken waar het Lint niet tot aan de buurten grenst komt een aparte buurttoegangsweg die direct naar de buurt leidt. Deze buurttoegangsweg heeft een breedte van 4,8 meter. Omdat deze routes ‘doodlopen’ op kleinere buurten zal de verkeersintensiteit op deze wegen beperkt blijven. Woonstraten De woonstraten bestaan uit een smalle rijloper met een breedte van 4,8 meter. Hiervan is aan beide zijden van de straat 0,5 meter gereserveerd voor molgoten of rabbatstroken. Dit is het minimale profiel. In bepaalde situaties kan het profiel breder gemaakt worden bijvoorbeeld voor extra groen. Denk bijvoorbeeld aan de bredere ruimtes in de Bosbuurt maar ook gerende ruimtes in het Gehucht. Genoemde maten hebben betrekking op het verkeersprofiel. Ook voor de woonstraten geldt een landelijke uitstraling. Er is daarom geen rijwegmarkering aangebracht en de opsluitbanden worden verlaagd uitgevoerd. In de berm is plek voor plaatsing van wegmeubilair, zoals verkeersborden en meubilair. De erven De erven worden ontsloten via de bestaande routes Het Melven en Het Broek. Op de erven zelf delen voetganger, fiets en auto dezelfde ruimte. Daarom typeren we de erven als woonerf. Dat betekent dat de snelheid ‘stapvoets’ is en er geen onderscheid wordt gemaakt in de ruimte voor de auto en ruimte voor fiets en voetganger.

De erfruimte is ingericht als één gedeelde ruimte, als verblijsfruimte. Wel richten we de parkeervoorzieningen in door op enkele plekken parkeerkoffers aan te leggen. Door de parkeerplaatsen te markeren als ‘parkeerplaats’ kunnen we voorkomen dat er op de erfruimte zelf ongewenst wordt geparkeerd.

5,00

Principeprofiel van de erftoegangswegen

5,00

Principeprofiel van de woonstraten, met hagen als erfafscheiding van aangrenzende woningen

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

65

Langzaam verkeer Fietsroutes Het bestaande fietspad tussen de Erpseweg en de Udenseweg vormt samen met Het Melven en Het Broek de belangrijkste fietsroutes binnen Veghels Buiten Noordoost. Dat betekent overigens niet dat deze routes ‘rode’ fietspaden worden want in het geval van Het Melven en Het Broek willen we het karakter van de landweggetjes die zo kenmerkend zijn voor Veghels Buiten handhaven. De bestaande asfaltstrook van Het Melven willen we daarom behouden, indien nodig met verstevigde bermen. Het Broek is nu een zandpad (zie ook onderstaande foto). Het zuidelijk deel van Het Broek (het wegvlak tussen het Lint tot aan De Stad) wordt verhard zodat de aanliggende erven via Het Broek ontsloten kunnen worden en het een comfortabele fietsroute wordt die aansluit op De Stad van waar uit doorgefietst kan worden naar bijvoorbeeld het centrum van Veghel. Net als bij Het Melven het geval is willen we qua uitstraling aansluiten op het beeld van een landweg. Omdat hiervoor nieuwe verharding aangelegd wordt kan de weg iets breder worden dan Het Melven zodat het wegprofiel aansluit op de verwachte verkeerintensiteiten van voetgangers, fietsers en auto’s. Het deel van Het Broek ten noorden van het Lint wordt afgesloten voor auto’s zodat sluipverkeer over dit zandpad naar Mariaheide voorkomen wordt.

Dit betekent dat de bedrijven en woningen aan Het Broek nabij Mariaheide in noordelijke richting ontsloten worden. Uitgangspunt is dat het Broek onverhard blijft. Wel gaan we onderzoeken of de ‘fietsbeleving’ van Het Broek verbeterd kan worden door bijvoorbeeld een halfverharde strook aan te leggen om zo meer comfort aan de fietser te bieden. Vanwege de nabijgelegen vrijliggende fietspaden langs de Udenseweg zal het noordelijk deel van Het Broek geen onderdeel uit gaan maken van de hoofdfietsstructuur in Veghels Buiten. Doodlopend voor de auto, doorgaand voor de fietser en voetganger We willen dat Het Melven en Het Broek aangenaam fietsen en wandelen wordt. Daarom willen we intensief autoverkeer voorkomen. Dit willen we doen door een ‘verkeersknip’ te maken zodat beide wegen doodlopend worden voor autoverkeer. De aanliggende erven zijn op deze manier wel bereikbaar per auto, maar sluipverkeer wordt onmogelijk. De meeste erven zijn bereikbaar vanuit het noorden, vanaf het Lint. De twee zuidelijke erven aan Het Melven worden bereikbaar vanaf de Oude Ontginning. Ook het bestaande adres Het Melven 5 blijft via de Oude Ontginning ontsloten. Het Broek, nu onverhard, in de toekomst (deels) verhard

66

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

Voetganger Aanvullend op de fietsroutes wordt Veghels Buiten Noordoost doorkruist door een aantal voetpaden. Deze voetpaden liggen in diverse windrichtingen en zijn zo gepositioneerd dat ze bestaande (informele) wandelroutes volgen of juist in het verlengde ligging van bestaande paden of zichtlijnen. Waar aanwezig volgen deze paden bestaande landschapsstructuren zoals houtwallen, watergangen of bomenrijen. Waar dit niet het geval is willen we deze routes op gezette plekken begeleiden met bomen en zaksloten zodat ook hier deze routes structuur geven aan Veghels Buiten Noordoost. Deze paden worden voldoende breed zodat het comfortabel wandelen is en men elkaar gemakkelijk passeert. Deze paden willen we uitvoeren in halfverharding, en als de paden door de buurten lopen kunnen ze samenvallen met een woonstraat. Dankzij dit fijnmazige padennetwerk wordt het mogelijk om als voetganger door de Groene Mal en tussen de diverse buurten te lopen zonder dat men auto’s tegenkomt. Aanvullend op deze langere doorgaande wandelpaden willen we een informeel fijnmazig netwerk van paden aanleggen. Vanuit een buurt kun je via een ‘plank over de sloot’ door de Groene Mal lopen, direct naar een andere buurt, vaak zonder een autoweg te kruisen. Dat zijn veelal eenvoudige halfverharde paden. Soms slechts een uitgemaaid pad dat we ook combineren met watergangen.

Verder kan er in Veghels Buiten volop worden gewandeld op straat zodat al bij al een erg fijnmazig wandelnetwerk ontstaat. Parallel aan het Lint loopt een losliggend voetpad. Dit voetpad sluit Veghels Buiten aan op de HOV-halte bij de Udenseweg.

Het langzaamverkeersnetwerk loopt deels over de bestaande en nieuw geprojecteerde infrastructuur. Langs het Lint is een vrijliggend voetpad voorzien. Langs het bestaande ‘rode’ fietspad tussen de Erpseweg en de Udenseweg is ruimte gereserveerd voor een voetpad zodat deze (waar nodig) samen met de inrichting van de Groene Mal en de buurten mee-ontworpen en ingepast kan worden.

Het langzaamverkeersnetwerk zoals afgebeeld op de linkerpagina wordt veel fijnmaziger doordat we tussen de buurten een netwerk van informele routes door en langs de velden willen leggen. Soms als halfverhard pad, soms niet meer als een plank over de sloot of een route waar het gras net wat vaker gemaaid wordt. Ambitie is om deze paden zo aan te leggen dat er van buurt naar buurt gewandeld kan worden zonder autoverkeer tegen te komen. Bovenstaande afbeelding geeft dit principe weer.

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

67

Nota parkeernormen Meierijstad 2018

68

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

Parkeerprincipes en parkeerbalans Het parkeren willen we zoveel als mogelijk uit het straatbeeld houden, straatparkeren is niet aan de orde. Parkeren vindt plaats in geconcentreerde parkeerkoffers of op eigen terrein. We hanteren de in Meierijstad geldende parkeernormen. We kiezen voor zoveel mogelijk parkeren in koffers om het straatbeeld vrij te houden van ‘blik’. Daarnaast komen de te hanteren aanwezigheidspercentages iets gunstiger uit zodat het totaal aantal parkeerbenodigde parkeerplaatsen in Veghels Buiten iets lager uitvalt. Geconcentreerd parkeren biedt bovendien meer flexibiliteit om eventuele toekomstige veranderingen in de parkeerbehoefte op te vangen. Als er parkeerplaatsen bijvoorbeeld overbodig raken zou een deel van de koffer ingezet kunnen worden voor een andere invulling zoals bijvoorbeeld meer groen of waterberging. Parkeerkoffers worden altijd zorgvuldig, groen, ingepast. Per buurttype gelden daarvoor andere principes hoe ze stedenbouwkundig goed ingepast kunnen worden. Uiteraard moeten de parkeerplaatsen wel op plekken worden gelegd die logisch beloopbaar zijn vanaf de woningen. Ook gelden er specifieke maatvoorschriften, deze zijn opgenomen in het beleidsstuk ‘Leidraad Inrichting Openbare Ruimte’. Parkeren op eigen terrein is soms mogelijk. Ook hier gelden specifieke regels.

In Meierijstad is parkeren in de voortuin niet gewenst omdat dit het straatbeeld stevig bepaalt. Gebouwd parkeren op eigen terrein is op de erven alleen mogelijk mits dit onderdeel is van de massa van de woningen.

Veghel en Schijndel Centrum

Rest bebouwde kom en Buitengebied

Eenheid per

Aandeel bezoekers

Koop/huur, vrijstaand

2,1

2,4

woning

0,3

Koop/huur, 2 onder 1 kap

2,0

2,3

woning

0,3

Koop/huur, tussen/hoek

1,9

2,1

woning

0,3

Koop/huur, etage duur

1,9

2,2

woning

0,3

Koop/huur, etage middel

1,8

2,0

woning

0,3

Koop/huur, etage goedkoop

1,6

1,8

woning

0,3

Serviceflat/ aanleunwoning

1,2

1,3

woning

0,3

Kamerverhuur, niet zelfstandig

0,4

0,4

woning

0,2

Tabel uit de Nota parkeernormen Meierijstad 2018. De parkeernormen zijn vastgesteld in 2018. Als er in de toekomst nieuwe parkeernormen worden vastgesteld, dan worden die normen gehanteerd in Veghels Buiten Noordoost.

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

69

4. Thematische toelichting 4.1 Wonen Met Veghels Buiten Noordoost wil de gemeente Meierijstad invulling geven aan de woonbehoefte van de toekomst. Met dit specifieke woonmilieu zetten we de lijn van Veghels Buiten als bijzonder woonlandschap voort waarmee we een complementair woonmilieu aanbieden. Hiermee is de toenmalige gemeente Veghel jaren geleden gestart met als doel iets nieuws toe te voegen aan Veghel en daarmee de (woon)kwaliteit van de gemeente te vergroten en ook meer evenwicht te krijgen in het aanbod. Uit een recente evaluatie met makelaars is gebleken dat we daar als gemeente met de eerste delen van Veghels Buiten zeer goed in zijn geslaagd. Het is gelukt ook mensen van buiten te trekken die al wel in Veghel werkten en daarmee de binding aan de kern te versterken en de inkomende pendel terug te dringen. Die lijn van een complemenair woonmilieu zetten we voort. In totaal biedt het masterplan ruimte aan ca. 1200 woningen voor de komende 10 jaar. Meierijstad wil met dit plan ook een bijdrage leveren aan de gewenste versnelling van de woningbouwopgave. Programmatisch bestaat Veghels Buiten uit een mooie mix aan woningtypen in verschillende categorieën. In de komende periode ligt er een nadruk op bouwen voor starters, betaalbaar bouwen en daarin een aandeel van 25% sociale woningbouw.

We volgen wat betreft het programma van de gemeentelijke woonvisie die periodiek herijkt kan worden. Het programma van Veghels Buiten is redelijk flexibel. Dat is ook nodig omdat, zo is ook het afgelopen decennium gebleken, de woningmarkt en behoefte grillig zijn. We hebben er bewust voor gekozen de in de woonvisie aangewezen ‘10% variabel’ ook echt variabel te houden in Veghels Buiten Noordoost. Dat wil zeggen dat we deze 10% nog niet willen toewijzen voor een categorie. Zo blijven we flexibel en kunnen we sneller inspelen op toekomstige ontwikkelingen. We hebben onderzocht in hoeverre deze flexibiliteit negatieve gevolgen heeft voor de grondexploitatie en voor de ruimtelijke kwaliteit. Op basis van dit onderzoek concluderen we dat deze flexibele schil -met de kennis van nu- niet hoeft te leiden tot aantasting van het ‘buitenwonen’-principe, of leidt tot een slechter financieel resultaat. De buurten krijgen een relatief hoge bebouwingsdichtheid. In de buurten verwachten we een gemiddelde dichtheid tussen de 22,5 en 30 woningen per hectare. Vanzelfsprekend voegen we in de Groene Mal geen nieuwe woningen toe. Met deze dichtheden achten we de uitgangspunten behorende bij het ‘buitenwonen’ (overwegend grondgebonden woningen en voldoende ruimte voor groen in de buurten) haalbaar en vinden deze dichtheden daarmee realistisch voor Veghels Buiten Noordoost.

Binnen het nu voorliggend programma wordt in ieder geval ook uitgegaan van een bepaalde behoefte aan appartementen. Daarnaast staat het plan open voor nieuwe woonvormen zoals CPO-ontwikkeling zodat we ruimte kunnen geven aan de diversiteit aan woningbehoeften uit de samenleving en uit de markt en bieden we ruimte aan nieuwe innovatieve woonconcepten. Vanwege de woningnood willen we bovendien versneld woningen ontwikkelen in Veghels Buiten Noordoost. Daarom is er voorzien in in ieder geval 50 ‘flexwoningen’. Dit zijn flexibele en tijdelijke woonoplossingen die relatief snel en goedkoop kunnen worden gerealiseerd, maar na verloop van tijd ook weer worden verplaatst.

Voorbeeld tiny houses

70

Categorie

Programmaverdeling

Sociale huur

25%

Middeldure huur

15%

Dure huur

-

Goedkope koop

10%

Middeldure koop

20%

Dure koop

20%

Variabel

10%

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

*

*

Aan Het Broek en aan het fietspad is ruimte vrijgehouden voor in totaal

* 4 woningen. Deze woningen zijn op basis van in het verleden gemaakte afspraken toegezegd.

Oppervlaktes van de buurten met indicatief de gemiddelde woningaantallen. De gegeven woningaantallen geven een indicatie van het aantal woningen als uitgegaan wordt van een gelijkmatig gespreide dichtheid in de buurten van respectievelijk 22,5 woning per hectare dan wel 30 won/ha. In werkelijkheid zal de spreiding van de woningen minder gelijkmatig zijn met lokaal aanzienlijk hogere of juist aanzienlijk lagere woningdichtheden. Een en ander is onder andere afhankelijk van de woningtypologie en woningcategorie.

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

71

4.2 Werken Binnen Veghels Buiten is ruimte om te werken vanuit huis. Dat werken moet wel ondergeschikt zijn. Binnen Meierijstad geldt specifiek beleid voor aan huis gebonden beroepen. We kunnen ons goed voorstellen dat er in bepaalde buurten zoals bijvoorbeeld in het Gehucht of in de Kloosterbuurt een collectieve werkplek ontstaat waardoor mensen makkelijk nabij huis kunnen werken. Een kleinschalig ambachtelijk bedrijf kan de levendigheid ten goede komen, echter de kans daarop is klein, immers dergelijke bedrijven stellen toch specifieke milieu-eisen. Als het inpasbaar is is het wel aantrekkelijk voor de dynamiek. Aan de Udenseweg en de Erpseweg liggen een aantal bedrijven die (veelal beperkte) milieuhinder opleveren voor hun directe omgeving. Omdat de meeste van deze bedijven aan de Udenseweg en Erpseweg liggen blokkeren ze ook het zicht op het woonlandschap van Veghels Buiten. We vinden het in beginsel daarom voorstelbaar dat deze bedrijven stoppen en de bedrijfsbestemming beëindigd wordt. Om dit mogelijk te maken staan we in beginsel positief tegenover een tranformatie naar woningbouw op die locatie, maar dan wel altijd binnen de uitgangspunten die gepaard gaan met het ‘buitenwonen’ in Veghels Buiten, dus inclusief een Groene Mal.

Per bedrijf zal maatwerk noodzakelijk zijn, en per bedrijf zal beoordeeld worden of en in hoeverre transformatie naar woningbouw daadwerkelijk gewenst is.

4.3 Voorzieningen Als gemeente voeren we de regie over maatschappelijke voorzieningen, zoals bijvoorbeeld een school of buurthuis. Voor commerciele voorzieningen zijn wij als gemeente faciliterend. Dat wil zeggen dat wij zelf geen commerciele voorzieningen uitbaten, maar wel plekken aanwijzen waarvan we vinden dat bepaalde voorzieningen juist wel of juist niet passend zijn. Veghels Buiten Noordoost zal ca. 1200 woningen gaan tellen. Vanuit de voorzieningenstructuur van Veghel lijken er niet direct bovenwijkse voorzieningen nodig in Noordoost. Momenteel voeren we onderzoek uit naar de wens en de haalbaarheid van een basisschool in Veghels Buiten. Zo’n wijkvoorziening is voor de leefbaarheid en levendigheid aantrekkelijk. Dit vraagt om nadere studie. Een goede veilig bereikbare plek voor kinderen is dan natuurlijk van belang. Een school grenzend aan de Groene Mal biedt natuurlijk fantastische kansen. Kleinschalige commerciële voorzieningen zoals een winkeltje of sociaal maatschappelijke voorzieningen zoals een kinderdagopvang zijn ook voorstelbaar. Dit moet dan passen bij de schaal van de woonomgeving. Het hart van het Gehucht lijkt ons een passende plek voor dit soort voorzieningen. Er is in de Noordoost geen (grootschalige) voorziening zoals een supermarkt of winkelcentrum voorzien.

Naast een winkeltje is zeker voorstelbaar dat er bijvoorbeeld een horecavoorziening of een kiosk ontstaat. Deze zou dan bij voorkeur gekoppeld moeten worden aan de Groene Mal en belangrijke langzaamverkeersroutes. Kleinschalige (dag)horeca, zoals een koffietentje of een cafetaria, achten we ook passend in het hart van het Gehucht.

72

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

4.4 Spelen en buitenvoorzieningen Binnen Veghels Buiten is volop ruimte voor sport, spel en ontspanning in de Groene Mal. Veghels Buiten staat voor een gezonde, natuurlijke en uitdagende buitenruimte. In de eerste fase van Veghels Buiten is bijvoorbeeld een trimparcours gemaakt maar zijn ook mooie spelaanleidingen in de buitenruimte gemaakt. Het beeld daarbij is dat spelen op een zo natuurlijk mogelijke en informele wijze een plek krijgt. We denken eerder in spelaanleidingen dan aan klassieke voorzieningen. De voorzieningen die worden gemaakt zijn zo natuurlijk mogelijk van uitstraling en materiaal. Per buurt kunnen voorzieningen aansluiten op de sfeer van de betreffende buurt. Formeel ingerichte sportvelden zijn niet beoogd in Veghels Buiten Noordoost omdat het aanbod in Veghel al ruimschoots voldoende is.

Welkom in Veghels Buit en In Veghels Buiten woon je midden in het groen. Tussen de verschillende buurtschappen zijn veel groene ruimtes, die samen het Buiten van Veghels Buiten vormen. In dit omvangr ijke gebied zijn veel recreatieve en speelvoo rzieningen. Zoals een trimparco urs, trapveldje, speeltoestellen, rabattenbos, vijvers, wandel- en fietspaden, picknickbanken, boomgaarden en nog veel meer. Ruimte voor ontmoeting Naast alle voorzieningen zijn er ook ontmoetingsplekken in het groengebied. Recreatieve plekken waar je op een ontspannen manier anderen kunt ontmoeten. Zoals picknickple kken, het openluchttheater De Groene Ontmoeting en kunstwerk De IJkplaats. Ook zijn er op allerlei plaatsen bankjes. Om even uit te rusten, een praatje te maken of uit te kijken over het groene landschap.

Rondje Veghels Buiten Door het groengebied is een speciale route aangegeve n: het Rondje Veghels Buiten. Deze wandelroute is 4 km lang en loopt langs allerlei recreatieve ontmoetings- en speelplekk en én er loopt een trimparcou rs langs. De wandelpaden zijn verschillen d: verharde en half-verhar de paden, zandpaden en gemaaide graspaden. De route loopt ook door het rabattenbo s.

Multifunctioneel rabattenb os In het rabattenbos vind je wandelpaden, stapstenen, een deel van het trimparcours, kunstwerk De IJkplaats, Openluchttheater De Groene Ontmoeting, bomen en water, veel water. Rabatten zijn langwerpige ophoginge n tussen greppels. Deze greppels kunnen overtollig regenwater tijdelijk opvangen.

HET BUITEN VAN VEGHELS BUITEN

Deelgebied Erpseweg Zuid Sporten, spelen en ontspa nnen in

het groen

Natuurlijk buiten spelen Op meerdere plekken in Veghels Buiten zijn of komen er speelplekk en met verschillende speeltoestellen. Zoals schommels, wipwappen, balanceerb alken, klimbomen, stapstenen, Wiglo’s, een trapveldje én een avonturen route. Allemaal van natuurlijke materialen , zoals hout, steen, touw en takken. Dat past bij het groene karakter van Veghels Buiten.

Niet alleen voor bewoners

Ten zuiden van De Erpseweg ligt een uitgebreid padennetwerk zoals op de flyer' het buiten van Veghels Buiten 10 juni 2021' te zien is. Dit padennetwerk is een goede referentie voor Veghels Buiten Noordoost.

Natuurlijk worden alle voorzienin gen in eerste instantie aangelegd voor de bewoners van Veghels Buiten. Buiten - 4km (wandelroute) Rondje VeghelsMaar ze niet alleen bedoeld voor hen. Dus woon je niet in Veghels Buiten, trek dan gerust je wandel- of hardloopschoenen aan en wandel het “Rondje Veghels Buiten” of kom trimmen s op het trimparcours. Of / of fietsroute bezoek Overige en de Beeldentuwandelin, de Groene Ontmoetin g of de Wiglo en de uilenpalen pak de fiets en ga picknicken . Of in de notenboomgaard… Keuze genoeg!

ing

te vullen bestemm inkaart HandigeNader overzichts

In deze folder vind je een overzichtsk aart van het groengebied van Veghels Buiten ten zuiden van de Erpseweg vijver - Retentie met alle waterbe enrecreatieve ingsplek enrging speelvoorzieningen en wat beknopteOntmoet informatie daarover. Ook staat het Rondje Veghels Buiten aangegeven en andere wandel- en fietspaden . Meer weten? Kijk dan op de website van Veghels Buiten.

Tijdelijk trapveldje

Trimparcours Langs het Rondje Veghels Buiten ligt een trimparcou rs met 7 verschillende toestellen. Er zijn een bokspring/ slalom, loopbruggen, een optrektoestel, een slingertouw, een evenwicht sbalk, een buikspierbank en horden. Bij alle toestellen staan bordjes met gebruiktips en oefeningen.

Ontmoetingsplek - Het Klooster locatie nader te bepalen Boomgaard Ontmoetingsplek en waterberging, terpje met Wiglo en uilenpalen bos Kunstwerk De IJkplaats - Rabatten

10 juni 2021

Buiten’ Trimtoestellen langs ‘Rondje Veghels Ontmoetingsplek en recreatieve De Groene ontmoeting

plek

Beeldentuin Overloopbuffer verlaging grasveld Overloopbuffer verlaging grasveld Waterberging Ontmoetingsplek Boomgaardje en picknickplek Speelvoorziening - De Kloostertuinen

6 t/m 12 jaar

Speelvoorziening - De Kloostertuinen

0 t/m 6 jaar

0 t/m 6 jaar Speelvoorziening - Het Gehucht locatie nader te bepalen Speelvoorziening alle leeftijden Speelvoorziening alle leeftijden Trapveldje Verlaagd terrein t.b.v. (tijdelijke)

waterberging en wandelroute

Verlaagd terrein t.b.v. (tijdelijke)

waterberging en wandelroute

www.veghelsbuiten.nl 10 juni 2021

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

73

4.5 Duurzaamheid De ambitie voor Veghels Buiten op het gebied van duurzaamheid is hoog. Dat is niet voor niets, want een duurzame leefomgeving draagt bij aan de gezondheid en het geluksgevoel van haar gebruikers. En dat is waar Veghels Buiten voor staat. In deelgebied Noordoost liggen er kansen op het gebied van energie, groen en circulariteit die wij graag willen benutten. Innovatie op het gebied van duurzaamheid wordt aangemoedigd en alle ideeën zijn bespreekbaar. We concretiseren dit thema aan d ehand van de volgende onderwerpen: • Klimaatrobuust • Ecologie, natuurontwikkeling en biodiversiteit • Energie • Circulariteit 4.5.1 Klimaatrobuust Onze ambitie met Veghels Buiten is de buitenruimte zo groen mogelijk te maken en verharding zo veel als mogelijk te beperken. We werken volgens het principe “groen tenzij”. Vanzelfsprekend in de Groene Mal, maar zeker ook in de buurten. Dat geldt voor de inrichting van het maaiveld maar ook voor erfafscheidingen. Daarboven juichen we het gebruik van groene gevels en daken toe. Groen, zo is inmiddels wel bewezen, is goed voor de gezondheid en het welbevinden van mensen. Bovendien is gebruik van groen goed met het oog op biodiversiteit, het voorkomen van hitte eilanden in de woonomgeving en klimaatadapatatie.

Waterstructuur en wateropgave Binnen Veghels Buiten worden de bestaande waterstructuur en het watersysteem maximaal in stand gehouden. We willen zoveel als mogelijk het water dat in het gebied valt hier vasthouden. De volgorde is vasthouden, infiltreren en dan eventueel pas afvoeren. Water dat op daken en verhardingen valt wordt in de directe omgeving opgevangen en zo lokaal mogelijk geïnfiltreerd. We willen daarbij het water zo veel mogelijk op natuurlijke wijze, zichtbaar bovengronds naar de plek brengen waar het kan infiltreren. We gebruiken zo min mogelijk ondergrondse voorzieningen zoals buizen en “kolken”. Dat bespaart veel materiaal en onderhoud daarvan en maakt mensen bewust van het belang van gezond omgaan met water. We stimuleren mensen ook op eigen terrein water te bewaren in een regenwatervoorziening zoals een regenton. Ons uitgangspunt is dus op een natuurlijke en landschapseigen wijze water vast te houden en te infiltreren en daarbij een minimale HWA (hemelwaterafvoer) te realiseren. Het systeem dat we daarvoor moeten ontwerpen is globaal doorgerekend op een toekomstige piekbui van 60 mm (conform beleidsregels waterschap Aa en Maas) en, vanwege de toename van hevigheid van de buien, ook op een piekbui van 70 mm. Met de Groene Mal hebben we voldoende ruimte om dit water op een natuurlijke manier te bergen.

De basis van het bovengrondse watersysteem wordt gevormd door de reeds in het gebied aanwezige waterlopensysteem. Aanvullend hierop wordt rondom iedere buurt een groene rand aangelegd waarin ook steeds een zaksloot komt te liggen. Deze zal in natte periodes water bevatten en in droge periodes droog staan. Water uit de buurten wordt rechtstreeks, en bij voorkeur zichtbaar, afgevoerd naar de groene rand. Met dit systeem hebben we al veel ruimte gecreëerd om het water een plek te geven. De zaksloot is een duidelijke scheidslijn tussen de buurten en het agrarische landschap en maakt deel uit van de agrarische bestemming. Ze blijven in eigendom van de gemeente. De aan te leggen zaksloten dienen in de bergingsvraag te voorzien en behoren bij de ontwikkel-opgave voor de betreffende buurten. Voor iedere buurt of combinatie van buurten dient in het kader van het bouw- en woonrijp maken een waterberekening te worden ingediend. Aanvullend daarop wordt op enkele plekken in de Groene Mal ruimte gegeven om water op te vangen en tijdelijk te bergen. Ook hier weer op zo natuurlijk mogelijke wijze. Daarbij kan worden gedacht aan velden die periodiek wat natter zijn, zogenaamde vloeivelden die in vroeger tijden ook werden gebruikt. Andere middelen zijn bijvoorbeeld het rabattenbos zoals we dat ook in de eerste fase van Veghels Buiten hebben gemaakt.

Water krijgt dus een natuurlijke plek die ook natuurlijk en passend bij het landschap is vormgegeven. Daarbij willen we ook dat het water meervoudig wordt gebruikt: zo is bijvoorbeeld het rabattenbos ook een onderdeel van een ommetje en ook meteen een spelaanleiding en kan een vloeiveld in droge perioden worden gebruikt als speelveld.

74

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

75

Het rabattenbos zoals aangelegd in Erpseweg Zuid

Een vloeiveld is in feite een weiland dat bij natte periodes nat komt te staan.

De watervoerende watergangen in NoordOost worden aangevuld met (meestal drooggevallen) zaksloten. Rondom elke buurt komt een zaksloot te liggen.

76

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

Waterstructuur

A-watergang Zaksloten rondom de buurten Indicatief aangegeven velden benodigd voor waterberging en infiltratie (de daadwerkelijke ligging, positionering en afmetingen van deze velden is nog aan verandering onderhevig)

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

77

4.5.2 Ecologie, natuurontwikkeling en biodiversiteit Beleid Voor alle ruimtelijke ontwikkelingen geldt dat deze in overeenstemming met de nationale natuurwetgeving en het provinciale natuurbeleid moeten worden uitgevoerd. Om inzicht te krijgen in de natuurwaarden in Veghels Buiten Noordoost, en de regels die daarvoor gelden, is de Quickscan flora en fauna Veghels Buiten Noordoost (2022) uitgevoerd. Wettelijke gebiedsbescherming De bescherming van de natuur is per 1 januari 2017 in Nederland vastgelegd in de Wet natuurbescherming (Wnb). Deze wet vormt voor wat betreft soortenbescherming en gebiedsbescherming een uitwerking van de Europese Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn. Omtrent houtopstanden is de voormalige nationale Boswet eveneens in de Wet natuurbescherming opgenomen. Daarnaast vindt beleidsmatige gebiedsbescherming plaats door middel van het Natuurnetwerk Nederland (NNN), de voormalige Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Projecten, plannen en activiteiten die mogelijk een negatief effect hebben op de beschermde natuur in een Natura 2000-gebied zijn vergunningplichtig. Het plangebied Veghels Buiten Noordoost is niet gelegen binnen de grenzen van een Natura 2000-gebied. Een toename van de stikstofdepositie op een Natura 2000-gebied elders is echter niet op voorhand uit te sluiten.

Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied, “Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek”, ligt op circa 18 kilometer afstand. Vervolgonderzoek in de vorm van een AERIUSberekening moet uitwijzen of daar een toename van de stikstofdepositie plaatsvindt. Gebiedsbescherming vanuit provinciaal beleid Conform artikel 1.12 van de Wet natuurbescherming dragen Gedeputeerde Staten in hun provincie zorg voor de totstandkoming en instandhouding van een samenhangend landelijk ecologisch netwerk, genaamd ‘Natuurnetwerk Nederland’. Zij wijzen daartoe in hun provincie gebieden aan die tot dit netwerk behoren. Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is een samenhangend netwerk van bestaande en te ontwikkelen natuurgebieden. De planologische begrenzing en beschermingsregimes van het Natuurnetwerk loopt via het traject van de provinciale ruimtelijke structuurvisies en verordeningen. Binnen de provincie Noord-Brabant bestaat het NNN uit het Natuurnetwerk Brabant (NNB) en Ecologische Verbindingszones (EVZ). Daarnaast wordt ook de groenblauwe mantel beleidsmatig beschermd. Activiteiten in deze gebieden zijn alleen toegestaan als ze geen negatieve effecten hebben op de wezenlijke kenmerken of waarden of als deze kunnen worden tegengegaan met mitigerende maatregelen. Direct ten oosten van het plangebied ligt het bosgebied Blankens Kerkhof dat onderdeel uitmaakt van Natuurnetwerk Brabant (NNB).

Ten zuiden van het plangebied maakt het beekdal van de Aa deel uit van een leefgebied kwetsbare soorten. De beekloop zelf is aangewezen als Ecologische Verbindingszone. In het plangebied zelf liggen twee kleinere percelen die onderdeel uitmaken van het NNB, één in het zuiden langs de Erpseweg (bos en grasland) en één in het oosten ter hoogte van Het Melven (opgaand groen), aansluitend op het bosgebied Blankens Kerkhof. Gezien de aard van de voorgenomen plannen zullen de omgevingscondities veranderen, waardoor de wezenlijke kenmerken en waarden van deze onderdelen van het NNB mogelijk worden aangetast. Vervolgonderzoek is daarom noodzakelijk. Middels een effectenanalyse wordt daarin beoordeeld welke negatieve effecten het plan eventueel heeft op de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNB in en rond het plangebied. De resultaten hiervan hebben mogelijk nog invloed op de planuitwerking of eventuele aanvullende maatregelen. Beschermde houtopstanden De bescherming van houtopstanden, conform de Wet natuurbescherming, heeft betrekking op alle zelfstandige eenheden van bomen, boomvormers of struiken van een oppervlakte van minimaal tien are of een rijbeplanting die meer dan twintig bomen omvat, gelegen buiten de bebouwde kom. Wanneer houtopstanden worden geveld geldt een meldingsplicht bij Gedeputeerde Staten van desbetreffende provincie.

Indien er geen bezwaar is om de houtopstanden te kappen, verplicht de Wet natuurbescherming om binnen 3 jaar op dezelfde grond opnieuw houtopstanden aan te planten. Er geldt een algehele vrijstelling van de herplantplicht voor houtopstanden die gekapt worden in het kader van natuurbeheer en natuurbehoud.

78

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

Op de groene kaart van de gemeente Meierijstad staan de groenstructuren weergegeven die onderdeel uitmaken van een beschermde houtopstand. In deelgebied Noordoost is slechts een beperkt aantal beschermde houtopstanden aanwezig. Het is nog niet bekend of en zo ja welke hiervan ten behoeve van de ontwikkeling van Noordoost eventueel moeten worden verwijderd. Indien kap nodig is moet een melding worden gedaan de provincie en zal herplant plaatsvinden. Indien de herplant op andere grond plaatsvindt is hiervoor een ontheffing nodig. Quickscan Flora en Fauna Ten behoeve van de planontwikkeling in deelgebied Noordoost is in opdracht van de gemeente een verkennend onderzoek (quickscan) Flora en Fauna uitgevoerd (BRO, 25 januari 2022). In de quickscan zijn de gevolgen van de ruimtelijke ingreep in Noordoost afgezet tegen potentieel aanwezige natuurwaarden (gebieden, soorten) die vanuit de Wet natuurbescherming en provinciaal beleid zijn beschermd. Deze werkwijze vloeit voort uit de brochure ‘Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen’ van het Ministerie van Economische Zaken van december 2016. Bij de uitvoering van de quickscan Flora en Fauna zijn zowel de beschermde gebieden als de populaties van verschillende planten, zoogdieren, vogels, amfibieën, vissen, reptielen en ongewervelden in beeld gebracht. Dit heeft geleid tot onderstaande bevindingen (zie figuur 5.1 en 5.2).

Overzicht effecten met betrekking tot gebiedsbescherming en te nemen vervolgstappen Bron: Quickscan Flora en Fauna Veghels Buiten Noordoost, BRO, d.d. 25 januari 2022

Overzicht (potentiële) aanwezigheid beschermde soorten en te nemen vervolgstappen Bron: Quickscan Flora en Fauna Veghels Buiten Noordoost, BRO, d.d. 25 januari 2022

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

79

Natuurontwikkeling De meeste gronden in het plangebied Noordoost worden intensief landbouwkundig gebruikt en zijn bovendien tamelijk homogeen wat betreft landschapsstructuur. Het beeld wordt bepaald door vrij grote landbouwpercelen die worden doorsneden door wegen en watergangen met een deels meer natuurlijke begroeiing. Het streven is om de bestaande natuurwaarden zoveel mogelijk te behouden en waar mogelijk te versterken. Daarbij wordt ernaar gestreefd om de bestaande (bij voorkeur inheemse) oudere bomen, houtwallen, bosjes, de wat schralere greppels, slootjes en bermen zo goed mogelijk in de plannen in te passen. Vooral de randzone van het vrij jonge bos van het Blankens Kerkhof is kansrijk voor verdere natuurontwikkeling. Hier liggen goede mogelijkheden voor de realisatie van ecologische verbindingen met andere groene gebieden. Het bos zelf biedt extra rust- en leefgebied en zorgt op di moment voor belangrijke buffering tegen onwenselijke invloeden vanuit de landbouw. Door voor een meer geleidelijke overgang te zorgen tussen bos en de rest van het gebied worden de mogelijkheden voor zoogdieren, vogels, insecten en planten versterkt. In deze overgangszone moet dan vooral worden gedacht aan struwelen, ruigten en bloemrijk grasland als geschikte biotopen.

De missie voor de ontwikkeling van Veghels Buiten Noordoost is het zoeken naar integrale oplossingen ten aanzien van natuurontwikkeling. Ecologie en natuurontwikkeling zijn verweven in het totale landschapsplan. Binnen dit plan wordt ingezet op het realiseren van een aaneengesloten fijnmazige boomstructuur. Dit zal een gunstig effect hebben op de ontwikkeling van flora en fauna. Zowel vleermuizen als de kamsalamander bewegen zich voort langs boomstructuren. Met de uitbreiding van de boomstructuren wordt tevens hun foerageergebied uitgebreid. De inrichting en het gebruik van het landschap (groene mal) zal veranderen van een agrarisch gebruik naar een meer extensief landschapsbeheer. Hiermee is tevens een positief effect te verwachten op de ontwikkeling van flora en fauna (en biodiversiteit). Het extensieve beheer dient te zijn gericht op het verschralen van de grond. Daarmee wordt de verrijking van de grond door het agrarische gebruik en het toedienen van meststoffen teruggedraaid. In de uitwerking van natuur en ecologie in het landschapsplan is uitgangspunt dat er een integraal ontwerp wordt gemaakt. De recreatieve waarde van het landschap is hierbij altijd een medebelang. De Groene Mal Meervoudig gebruik van groene ruimte De Groene Mal is niet alleen maar groene ruimte of decor, het is ook ruimte die we duurzaam willen gebruiken voor een goede woon- en leefomgeving.

We gebruiken de Groene Mal meervoudig. Zoals genoemd wordt de Groene Mal gebruikt voor onze wateropgave waarmee we klimaatrobuust zijn. Daarnaast biedt de Groene Mal ruimte om te recreëren en te ontspannen. Delen van de Groene Mal kunnen ook (semi-) agarisch gebruikt worden. Gronden kunnen verpacht worden voor gangbaar agrarisch gebruik maar ook worden ingericht als voedselbos of door bewoners worden gebruikt als voedseltuin, boomgaarde of dierenweide. Bij al dat gebruik staat wel voorop dat het gebruik een natuurlijk beeld moet hebben. De Groene Mal is nadrukkelijk geen park en tuin; het is een semi-agrarisch landschap. Natuurwaarden, flora fauna Met de groene Mal maken we ook nieuwe natuur. Door een goede inrichting van de groene ruimte kunnen de gronden nadrukkelijk een hogere natuurwaarde krijgen ten opzichte van het huidige argarische gebruik. Het is onze ambitie bij de inrichting en beheer van de Groene Mal en met name de vele randen die we creëren waardenvolle biotopen te maken. Dit vraagt echter nog om een goede uitwerking van de Groene Mal om zowel ruimte te bieden aan bijzondere vegetatie als voor het dierenleven. Het gaat daarbij om plekken te maken en verbindingen te leggen. We richten ons daarbij met name op gebiedseigen soorten maar moeten ons bewust zijn van een veranderend klimaat.

De keuze hierbij voor groen mag gericht zijn op een interessant ruimtelijk beeld maar moet vooral ook zijn gericht op de bijdrage in het ecosysteem. In de Groene Mal komt een aanzienlijk areaal nieuw bos. We streven ernaar om dit bos snel aan te planten zodat de bomen tijd hebben om te groeien en het landschap robuuster wordt.

80

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

81

Groene randen en groene erfafscheidingen Zoals gezegd krijgen alle buurten een groene rand bestaande uit een zaksloot en opgaand groen. De beplantingswijze van de randen is steeds verschillend en zal nog verder worden uitgewerkt. Bij de keuze speelt zowel het beeld van de rand een rol maar zeker ook de biodiversiteit. Erfafscheidingen rondom percelen zijn zo zoveel mogelijk groen daar waar ze grenzen aan de openbare ruimte. Waar de erfafscheidingen op gemeentegrond liggen passen we zoveel mogelijk robuust groen, zoals hagen, toe. Private efafscheidingen grenzend aan de openabre ruimte zijn in principe ook groen of eventueel eenvoudige hekwerken, begroeid met klimplanten. Het hekwerk is bij de begroeide hekwerken nauwelijks meer zichtbaar. Erfafscheidingen aan de voorzijde van de woningen zijn laag. Het groene karakter van de erfafscheiding is vanaf oplevering gewaarborgd. Ook hier komt deze ambitie voort uit het landschappelijke beeld van Veghels Buiten maar nadrukkelijk ook vanwege de gewenste natuurwaarden. Parkeerhoven zijn overwegend groen omrand (door een haag). Deze hagen staan in openbaar gebied, ze worden onderhouden door de gemeente.

82

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

Openbaar groen, standplaats van bomen Als we bomen planten dan moeten ze de kans hebben volwassen te worden. Een goede standplaats is daarvoor cruciaal. Dit hebben we vastgelegd in het Bomenbeleid (4 februari 2020). In Veghels Buiten Noordoost volgen we het Bomenbeleid, ook als dit geactualiseerd wordt. De groene randen rondom de buurten blijven in eigendom van de gemeente zodat we de randen duurzaam in stand kunnen houden. Ongeacht of de woningen met de achtertuin (profiel links) of met de voortuin (profiel rechts) aan de groene rand grenzen. We hebben 6 meter ruimte gereserveerd voor de groene rand. Locatiespecifiek wijken we hiervan af, maar 6 meter vormt de basis.

achterzijde woningen met achterpad

voorzijde woningen

eigendom gemeente

eigendom gemeente Masterplan Veghels Buiten Noordoost

83

4.5.3 Energie De gemeente Meierijstad heeft als doelstelling om in 2050 CO2-neutraal te zijn. Dat betekent dat er per saldo geen CO2 meer wordt uitgestoten. Met een combinatie van energie besparen en duurzame opwekking streven wij dit doel na. Energie besparen Energie die je niet gebruikt, hoef je ook niet op te wekken. Landelijk gelden er daarom al strenge normen ten aanzien van duurzaam bouwen, de BENG-norm (Bijna Energie Neutraal Gebouw). In Veghels Buiten dagen wij ontwikkelaars uit om woningen te bouwen die nog beter presteren dan deze landelijke norm. Energie duurzaam opwekken Naast energie besparen is duurzaam opwekken van energie ook nodig. Zowel de gemeente als marktpartijen hebben een belangrijke rol in de omslag van fossiele brandstoffen als olie en aardgas naar het gebruik van hernieuwbare bronnen zoals zon, wind en water. Zeker waar het gaat om het bieden van ruimte voor ontwikkeling van duurzame energiebronnen. Initiatieven voor het plaatsen van duurzame energiebronnen zijn in op komst. Zo worden steeds meer daken van gebouwen (woningen en bedrijfsgebouwen) in de gemeente Meierijstad voorzien van zonnepanelen. Energieconcepten Omdat Veghels Buiten wordt ontwikkeld tot duurzaam woongebied onderzoekt de gemeente welke bronnen er zijn die kunnen worden benut en/of waar nog andere kansen liggen op het gebied van energie.

In het verleden zijn er al diverse onderzoeken uitgevoerd naar de technische en financiële haalbaarheid van verschillende energieconcepten in Veghels Buiten. Een vergelijking tussen de verschillende energieconcepten (Herijking Zonneterp Veghel, 2012) heeft geleid tot de conclusie dat zowel collectieve als individuele warmtepompconcepten in theorie denkbaar zijn. Daarvoor is echter uitgebreid nader onderzoek nodig. Tot een sluitende businesscase is het destijds niet gekomen. Inmiddels is de markt rondom duurzaamheid sterk veranderd en is er meer bekend over de ontwikkeling van deelgebied Noordoost. Hierdoor zijn weer nieuwe kansen ontstaan en kan er gerichter gezocht kan worden naar oplossingen. In de Transitievisie Warmte (2020) van de gemeente Meierijstad wordt geothermie hoge temperatuur (diepe aardwarmte > 50°C ) als potentiële warmtebron voor Veghels Buiten genoemd. Vanwege de nabijheid van een grondwaterwingebied en het relatief beperkte aantal woningen is het echter de vraag of deze optie realistisch is in Noordoost. De komende tijd gaat de gemeente in beeld brengen waar de kansen liggen op het gebied van duurzame opwekking (en wellicht opslag) van energie voor deelgebied Veghels Buiten Noordoost. Daartoe zal allereerst een QuickScan worden uitgevoerd door een partij (adviesbureau) die ervaring heeft met duurzame energievoorzieningen voor soortgelijke gebieden.

Hierin worden verschillende opties/concepten inzichtelijk gemaakt waarbij o.a. wordt gekeken naar de techniek, financiën, toekomstbestendigheid en naar rol die de gemeente en andere stakeholders hierin kunnen spelen. Op basis van de inzichten uit de QuickSan wordt vervolgens bepaald welke optie(s) voor Noordoost kansrijk zijn en nader onderzocht worden bij de verdere planuitwerking.

84

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

4.5.4 Circulariteit Duurzaam ontwikkelen is het verantwoord gebruik van grondstoffen, rekening houden met de schaarste ervan en de impact die grondstoffen en producten hebben op het milieu. Grondstoffen die aanwezig zijn op de locatie (bodem, water en lucht) en grondstoffen die op de locatie gebracht gaan worden (bijvoorbeeld bouwmaterialen zoals duurzaam hout, strobouw, plantaardige verf). Duurzaam ontwikkelen gaat over het maken van bewuste keuzes van ontwerp en materiaal, het hoeft daarmee niet noodzakelijk de duurste oplossing te zijn. Kosten van materiaal en ontwerp, maar ook de levensduur en de kosten van onderhoud worden zorgvuldig tegen elkaar afgewogen. In de basis is het doel om materialen zoveel en zo lang mogelijk in het systeem beschikbaar te houden. Dat kan door hergebruik of door materialen te recyclen. In de Transitievisie Warmte (2020) worden door de gemeente Meierijstad 5 uitgangspunten geïntroduceerd waarmee zij invulling wil geven aan het thema circulair bouwen, namelijk: 1. Benut het beschikbare 2. Gebruik hernieuwbaar 3. Minimaliseer milieu-impact 4. Creëer voorwaarden voor een lange levenscyclus 5. Creëer voorwaarden voor toekomstige cycli Deze uitgangspunten worden voor Veghels Buiten Noordoost als volgt vertaald: Delen De gemeente Meierijstad faciliteert waar mogelijk initiatieven uit de wijk met betrekking tot het delen van spullen.

Bijvoorbeeld in de vorm van een materialenhub waar alle bewoners hun spullen ter beschikking kunnen stellen of in de vorm van autodelen. Grondstoffen- en materiaalgebruik De gemeente Meierijstad daagt ontwikkelende partijen uit om de milieu-impact van de toe te passen materialen bij de bouw en gedurende de gehele levenscyclus van het gebouw tot een minimum te beperken. Daarbij gaat het niet alleen om de initiële bouw, maar ook de impact van onderhoud, vervangingen en bij einde levensduur van elementen/materialen de sloop en verdere verwerking van het materiaal. Deze milieuimpact kan worden uitgedrukt in de vorm van milieukosten na het uitvoeren van een milieukostenberekening (MPG-berekening). De wettelijk verplichte Milieu Prestatie Gebouwen (MPG) is een landelijk instrument dat Meierijstad wil inzetten om het gebruik van primaire grondstoffen op korte termijn te verminderen. Een MPG score ≤ 0,8 is het uitgangspunt. De gemeente vraagt ontwikkelaars om gebruik te maken van een grondstoffenpaspoort. Hierin wordt exact aangegeven welke materialen er in een gebouw zijn verwerkt zodat deze in de toekomst gemakkelijk kunnen worden gedemonteerd om op een andere plaats te kunnen worden hergebruikt. Het gebruik van duurzame materialen met een lage milieu-impact, zoals biobased materialen, wordt gestimuleerd.

Biobased materialen zijn materialen (producten) die zijn gemaakt van hernieuwbare, organische grondstoffen in plaats van fossiele grondstoffen. Hout is een voorbeeld van een biobased materiaal. De gemeente wenst dat schadelijke materialen die tot verontreiniging van het hemelwater kunnen leiden, zoals lood en koper, worden voorkomen. Demontabel en flexibel bouwen Ook ondersteunt de gemeente adaptief en demontabel bouwen. Adaptief bouwen is een adaptieve indeling van het gebouw waardoor functiewijzigingen zonder ingrijpende verbouwingen mogelijk moeten zijn. Demontabel houdt in dat een gebouw zo in elkaar is gezet dat componenten en materialen herbruikbaar zijn, omdat ze gemakkelijk losgemaakt kunnen worden.

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

85

4.6 Geluid Wegverkeerslawaai Bij de planvorming dient zoveel mogelijk rekening gehouden te worden met de geluidbelasting van de wegen. In de Wet geluidhinder zijn voorkeursgrenswaarden en de maximaal toelaatbare geluidsbelasting opgenomen. In het gebied tussen de voorkeursgrenswaarde en de bovengrens kan voor woningen (en andere gevoelige bestemmingen) een zogenaamd hogere waarde worden vastgesteld. Als uitgangspunt wordt ernaar gestreefd dat het maximale geluidsniveau op de gevel 48 dB bedraagt (voorkeursgrenswaarde). Alleen in bepaalde situaties kan hiervan worden afgeweken. Dit kunnen bijvoorbeeld stedenbouwkundige overwegingen zijn. Het plangebied is gelegen binnen de wettelijk vastgestelde zone van onder andere de gebiedsontsluitingswegen Erpseweg en Udenseweg. Voor de realisatie van geluidgevoelige objecten (zoals woningen) binnen de wettelijke zone van wegen en in de nabijheid van 30 km/uur-wegen is een akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai noodzakelijk vanuit een goede ruimtelijke ordening. Een goede ruimtelijke ordening toont aan dat het woon- en leefklimaat in de nieuw te bouwen woningen aanvaardbaar is als gevolg van wegverkeer. Met behulp van geluidberekeningen wordt de geluidbelasting ter plaatse van (de woningen in) het plangebied bepaald.

Aangezien de indeling hiervan nog niet precies bekend is, zullen contourberekeningen (onbebouwd terrein; rekenhoogte 5 meter) uitgevoerd worden. Op basis van de resultaten daarvan kan in een latere fase ter plaatse van relevante woningen (gelegen binnen de 48 dB-contour) de geluidbelastingen bepaald kunnen worden. De geluidbelastingen worden beoordeeld met behulp van het stelsel van voorkeursgrenswaarde en maximale ontheffingswaarden uit de Wet geluidhinder. Bij een overschrijding van de voorkeursgrenswaarde worden principemaatregelen geformuleerd. Indien maatregelen onvoldoende doeltreffend zijn, of stuiten op stedenbouwkundige, verkeerskundige, vervoerskundige, landschappelijke of financiële bezwaren, wordt aangegeven voor welke woningen en bijbehorende gevels een hogere waarde aangevraagd dient te worden. Hierbij wordt het actuele geluidbeleid van de gemeente betrokken. Bedrijven en milieuzonering In september 2021 is er een inventarisatie (quickscan) uitgevoerd van de aanwezige bedrijven in en in de nabijheid van het plangebied Noordoost en de bijbehorende milieucategorieën, activiteiten, inrichtingen en vergunningen. Deze quickscan heeft ertoe geleid dat op basis van de beschikbare gegevens voor een aantal bedrijven een nadere akoestische verkenning is uitgevoerd zodat hier met de positionering van de buurten rekening mee is gehouden.

De aanvullende akoestische verkenning is uitgevoerd voor de volgende adressen:

86

Adres

Bedrijfstype

Blankenburg 2-4

Waterwinbedrijf

De Stad 11

Loonwerkbedrijf - puinbreken

Erpseweg 8-9-11

Grondverzet- en transportbedrijf, Loonwerkbedrijf / Puinbrekerij

Udenseweg 5a

Autosloperij

Udenseweg 11

Dierenpension / Houtbewerkingsbedrijf

Udenseweg 8

Glastuinbouw

Masterplan Veghels Buiten Noordoost

4.7 Luchtkwaliteit, geur en gezondheid Luchtkwaliteit De wettelijke grenswaarden met betrekking tot NOx en fijnstof worden ter plaatse van het plangebied niet overschreden. De luchtkwaliteit ter plaatse van het plangebied is aanvaardbaar. Er worden circa 1.200 woningen gerealiseerd. Dit aantal is lager dan de NIBM-grens voor woningbouwlocaties. Hiermee kan worden gesteld dat het plan niet in betekenende mate invloed heeft op de luchtkwaliteit. Luchtkwaliteit vormt derhalve geen belemmering voor het plan. Geur In het plangebied ligt een intensieve veehouderij (Erpseweg 5) en rondom het plangebied liggen meerdere veehouderijen die van invloed zijn voor het aspect geur. Om de mogelijke gevolgen daarvan in beeld te brengen is onderzoek uitgevoerd naar de geurbelasting in het plangebied (De Roever Omgevingsadvies, november 2021). Uit dit onderzoek blijkt dat ter plaatse van het hoogst belaste punt op de rand van een bouwvlak binnen het plangebied: • wordt voldaan aan de afstandseis van 100 meter en gevel-gevelafstand van 50 meter; • de voorgrondbelasting op zijn hoogst 6,8 ouE/m3 bedraagt; • de achtergrondbelasting op zijn hoogst 6,5 ouE/m3 bedraagt. Op grond hiervan kan worden geconcludeerd dat bij de ontwikkeling van deelgebied Noordoost sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat wat betreft afstanden, voorgrondbelasting en achtergrondbelasting.

Bij het realiseren van woningen met een geurnorm van 3 ouE/m3 is sprake van een belemmering in de maximale planologische mogelijkheden van de veehouderij aan Erpseweg 5. De vraag is of dit een onaanvaardbare belemmering is. Het bouwvlak van de veehouderij is nagenoeg volgebouwd en de parameters van de worstcase geurberekening vormen geen reëel toekomstscenario voor de veehouderij. Er is geen consequentie voor de huidige bedrijfsvoering van de veehouderij. Er is wel een consequentie als de veehouderij veranderingen wil doorvoeren aan emissiepunten en/of dieraantallen. Op voorhand is niet te beoordelen of in dat geval sprake is van een onaanvaardbare belemmering. Daarvoor is op dan vervolgonderzoek nodig. Gezondheid Er bestaat geen landelijk geldend toetsingskader voor het beoordelen van het aspect volksgezondheid in relatie tot veehouderijen. In de meeste gevallen wordt hiervoor gebruik gemaakt van de Handreiking veehouderij en volksgezondheid 2.0 (Bestuurlijk Platform Omgevingsrecht, 30 april 2018). Deze handreiking bevat een stappenplan waarmee beoordeeld kan worden of volksgezondheid in relatie tot veehouderijen een eventueel knelpunt vormt, waardoor advies bij de GGD moet worden opgevraagd. In november 2021 is het aspect volksgezondheid in relatie tot veehouderijen in Veghels Buiten Noordoost nader onderzocht (De Roever Omgevingsadvies, november 2021).