Bijlage 2 - Gebiedsvisie Mintveld
Tekst van het document
Figuur 16: Natuurnetwerk Brabant, bron: Provincie Noord-Brabant, natuurbeheerplan
9
Op de groene kaart van de gemeente Meierijstad zijn de belangrijkste groenstructuren weergegeven. De Udenseweg, de Dasseweide en de Lavasveld worden begeleidt door bomenlanen en vormen daarmee een waardevolle groene ruimtelijke omkadering van het gebied. er zijn geen monumentale of waardevolle solitaire bomen in het plangebied aanwezig. Aan de zuid-west rand ligt het Bunderspark. Het park vormt een belangrijke groene inprikker voor de kern Veghel richting het buitengebied.
Figuur 17:
Conclusie Netwerklaag • Het plangebied is niet direct gekoppeld aan een grote ontsluitingsweg. Bij het toevoegen van woningen ontstaat er een hogere verkeersintensiteit en parkeerdruk op de directe omgeving. Een aansluiting op de Udenseweg is hierin niet mogelijk. De ontsluiting zal daarom voornamelijk moeten lopen via Tijmveld. De 13 koopwoningen zullen via zuiden worden ontsloten. • De nationale wandelnetwerken gelegen aan de west- en zuidzijde dienen in tact te blijven en waar mogelijk versterkt te worden. • Aangrenzend aan het plangebied liggen meerdere A- en B-watergangen met vrijwaringszones. • Het Bunderspark aan de zuid-westzijde dient als inprikker en belangrijke verbinding tussen de woonkern en het buitengebied.
Landschappelijke waarden, bron: Groene kaart gemeente Meierijstad
Lagenbenadering - Mintveld Veghel, gemeente Meierijstad
Figuur 18:
Netwerk analyse, bron: BRO
10
Laag 3: Occupatielaag Cultuurhistorische en landschappelijke waarden Het landschap rondom het plangebied bestaat uit oude ontinningen. De oudste ontginningen vonden plaats vanaf oeverwallen langs de Aa of vanaf hoge dekzandruggen. Tot aan het einde van de 19e eeuw werdt het land bemest met een combinatie van mest en heideplaggen. De enkeerdgronden kwamen daardoor steeds hoger in het landschap te liggen. De omliggende heide werd gebruikt om vee te weiden, de natte lager gelegen gronden langs beken, stroomgeulen en kwelgebieden vooral als hooiland.
Figuur 19: Landgebruik, bron: PDOK CBS bestand bodemgebruik 2017
Deze oude ontginningen zijn kleinschalig en worden gedragen door een spinnenweb van wegen en zandpaden die gehuchten en boerderijen met elkaar verbinden. De ruilverkaveling heeft er echter tot geleidt tot een ruimtelijke transformatie. Landschapselementen zijn verdwenen en percelen zijn samengevoegd tot effectievere percelen. Hiermee is de kleinschaligheid van het landschap beïnvloed. Landgebruik en functies Het huidige grondgebruik in het plangebied heeft voornamelijk een agrarische functie. Daarnaast ligt er ook boerenerf binnen het gebied. Buiten het plangebied vormt de Udenseweg een harde grens aan de oostzijde van het gebied. De zuid- en westzijde vormen het
Figuur 20: Leefbaarheid Veghel, bron: leefbarometer Meierijstad 2022
Lagenbenadering - Mintveld Veghel, gemeente Meierijstad
woongebied, waarin aan beide zijdes laanbeplanting de ruimtelijke scheiding versterkt. Het Bunderspark heeft een recreatieve functie midden in de wijk de Bunders. Bewoners van de direct omliggende wijken geven hun woongebied een voldoende tot goed. Dit laat zien dat bewoners tevreden zijn met de omgeving waar zij in leven. De landschapsindeling van de gemeente geeft aan dat het plangebied ook gezien kan worden als een gebied met recreatieve natuur.
Figuur 21:
Landschapsindeling, bron: gemeente Meierijstad
11
Conclusie Occupatielaag • De typerende kleinschaligheid en fijnmazige dooradering van de oude ontginningen is voornamelijk door de ruilverkaveling en de ontwikkeling van de Udensweg verdwenen. • De bestaande functies hebben geen directe belemmering voor de ontwikkeling van het gebied.
Figuur 22: Occupatie analyse, bron: BRO
Lagenbenadering - Mintveld Veghel, gemeente Meierijstad
12
In samenhang bekeken Uit de toepassing van de lagenbenadering blijkt dat er voldoende aanknopingspunten zijn waarmee mogelijke woningbouw op een goede manier kan worden ontwikkeld. Met het planvoornemen worden er geen grootschalige (historische) structuren verwijdert en zijn er geen onomkeerbare effecten te verwachten op de lagen. Er kan ruimtelijk juist een meerwaarde worden behaald. Een eigentijdse woonomgeving met een goede aansluiting op de aanwezige landschappelijke en stedenbouwkundige context is hiervoor een logische en duurzame invulling, mits rekening wordt gehouden met de genoemde aandachtspunten. De analyse van de ondergrond laat zien dat de locatie op een zandige dekzandrug ligt, op de overgang naar dekzandvlakte. Vanuit de ondergrond is hier woningbouw voorstelbaar, aangezien de niet in een laagtes of beekdalgebied ligt. Aandachtspunten hierbij zijn de hoge trefkans vanuit archeologische waarden, de omgang met cultuurhistorisch waardevolle elementen in de nabijheid van het plangebied en de grondwaterstand. Vanuit de netwerklaag is af te leiden dat er door het toevoegen van woningen een hogere verkeersintensiteit en parkeerdruk op de directe omgeving te verwachten is. Een aansluiting op de Udenseweg is niet mogelijk, wat betekent dat de ontsluiting zal moeten lopen via de erftoegangswegen Gemzeweide en Dasseweide.
Aangrenzend aan het plangebied liggen meerdere A- en B-watergangen met vrijwaringszones, waar rekening mee zal moeten worden gehouden bij de ontwikkeling van het gebied. Het Bunderspark aan de zuid-westzijde dient als inprikker en belangrijke verbinding tussen de woonkern en het buitengebied. De typerende kleinschaligheid en fijnmazige dooradering van de oude ontginningen is voornamelijk door de ruilverkaveling en de ontwikkeling van de Udensweg verdwenen. De ontwikkeling van Tijmveld kan deze waarden herstellen, waarbij de ligging van het wandelnetwerk als een kans wordt gezien.
Lagenbenadering - Mintveld Veghel, gemeente Meierijstad
Figuur 23:
Landschapsstructuurkaart, bron: BRO
13
Amsterdam Rhijnspoorplein 38 1018 TX Amsterdam +31 (0)20 506 19 99
Boxtel Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400
Venlo Industriestraat 94 5931 PK Tegelen +31 (0)77 373 06 01 info@bro.nl www.bro.nl
Bijlage 2 - Ruimtelijke analyse
Projectlocatie
0
50
100
250m
1 S2309 R004c | Schetsontwerp Tijmveld Veghel presentatie omgeving
Tijmveld / Lepelbladveld / Lavasveld
1 2 3
3 Lavasveld
4
5
1 Tijmveld
2 Lepelbladveld
4 Lavasveld
5 Lavasveld
2 S2309 R004c | Schetsontwerp Tijmveld Veghel presentatie omgeving
Dasseweide
5 4
1
2 3
3
1
2
4
5
3 S2309 R004c | Schetsontwerp Tijmveld Veghel presentatie omgeving
Wethouder Donkersweg
3
2 1
3
4
5
1
2
4
5
4 S2309 R004c | Schetsontwerp Tijmveld Veghel presentatie omgeving
Bunderspark
2 3 4 5
3
1
1
2
4
5
5 S2309 R004c | Schetsontwerp Tijmveld Veghel presentatie omgeving
Hoogteligging Hoogteligging 10 9,8 9,6 9,4 9,2 9 8,8 8,6 8,4 8,2 8m
0
50
100
250m
6 S2309 R004c | Schetsontwerp Tijmveld Veghel presentatie omgeving
Bodem Bodem Beekeerdgronden Laarpodzolgronden Hoge zwarte enkeerdgronden
Geomorfologie Vlakte van ten dele verspoelde dekzanden of löss Dekzandvlakte Dekzandrug Laagte ontstaan door afgraving Zijrand Peelrandbreuk
7 S2309 R004c | Schetsontwerp Tijmveld Veghel presentatie omgeving
Indicatieve archeologische waarden
Indicatieve archeologische waarden
Reliëf
Water Hoogteligging Oppervlaktewater Beschermingszone Stuw Brug Duiker
8 S2309 R004c | Schetsontwerp Tijmveld Veghel presentatie omgeving
Grondwater Gemiddelde hoogste 0 - 20 20 - 40 40 - 60 60 - 80 80 - 100 100 - 120 120 - 140 140 - 160 160 - 180 180 - 200 200 - 250 meer dan 250 cm
Gemiddelde laagste 0 - 20 20 - 40 40 - 60 60 - 80 80 - 100 100 - 120 120 - 140 140 - 160 160 - 180 180 - 200 200 - 250 meer dan 250 cm
9 S2309 R004c | Schetsontwerp Tijmveld Veghel presentatie omgeving
Gemiddelde voorjaars 0 - 20 20 - 40 40 - 60 60 - 80 80 - 100 100 - 120 120 - 140 140 - 160 160 - 180 180 - 200 200 - 250 meer dan 250 cm
Kwel- en infiltratiekaart sterke kwel meestal kwel, soms sterk meestal kwel soms kwel infiltratie
Cultuurhistorie Cultuurhistorie Historische stedenbouw Historisch groen Historische geografische waarde Zeer hoog Hoog Redelijk hoog
0
50
100
250m
10 S2309 R004c | Schetsontwerp Tijmveld Veghel presentatie omgeving
Natuurnetwerk Brabant Natuurbeheerplan Kruiden- en faunarijk grasland Vochtig bos met productie
0
50
100
250m
11 S2309 R004c | Schetsontwerp Tijmveld Veghel presentatie omgeving
Recreatie
Regionaal fietsnetwerk
12 S2309 R004c | Schetsontwerp Tijmveld Veghel presentatie omgeving
Regionaal Wandelroutenetwerk
Geluid Hoogteligging < 45 dB (zeer goed) 46 - 50 51 - 55 56 - 60 61 - 65 66 - 70 > 71 dB (zeer slecht)
0
50
100
250m
13 S2309 R004c | Schetsontwerp Tijmveld Veghel presentatie omgeving
Historische ontwikkeling 1900
1960
1980
2021
14 S2309 R004c | Schetsontwerp Tijmveld Veghel presentatie omgeving
Ruimtelijke analyse Busstation /carpool
Mariaheide
Oversteek voetgangers ontbreekt
Het Ven
GHG 40-60cm GLG 120-160cm
Hoogte: 8,80m
its
Du
e|
tj ijn
L
B
NN
Laan
Historische
lijn
Hoogte: 9,00m Udenseweg
Tijmveld
Bouwlust
af kgra Bee Kwe l
Bunderspad
Busselbunders
weg
Hoogte: 9,00m
Lavasveld
GHG 40-60cm GLG 140-200cm
Hoogte: 9,30m
Bunderspark
k
p to
r ke
Dekzandrug Archeologie
ch
Historische
Zi
lijn
Keihoef
H
0
50
100
250m
15 S2309 R004c | Schetsontwerp Tijmveld Veghel presentatie omgeving
de
ei
ew
t er
Wethouder Do
Fietsroute
nkersweg
Bijlage 3 - Ladder voor Duurzame verstedelijking Mintveld
advies
projectnaam Ladder voor duurzame verstedelijking Tijmveld datum 10 januari 2025 projectnummer P07027
Inleiding 1.1 Aanleiding Initiatiefnemer heeft het plan om 125 woningen te realiseren aan het Tijmveld in Veghel. Aan de hand van de Ladder voor duurzame verstedelijking is onderzocht of het plan voorziet in een behoefte en of er sprake is van duurzaam ruimtegebruik.
opdrachtgever Vudel Invest BV
1.2 Toepassing Ladder voor Duurzame Verstedelijking
BRO projectleider
Het plan betreft een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’ en moet daarom worden getoetst aan de Ladder voor Duurzame Verstedelijking (hierna: ‘Ladder’ zie ook blauw kader).
MOo
projectteam MvK, LvdH
Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 info@bro.nl
Per 1 januari 2024 luidt het tweede lid van art. 5.129g van bkl als volgt: “Voor zover een omgevingsplan voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling, wordt met het oog op het belang van zorgvuldig ruimtegebruik en het tegengaan van leegstand in het omgevingsplan rekening gehouden met: a. de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling; en b. als die stedelijke ontwikkeling is voorzien buiten het stedelijk gebied of buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied: de mogelijkheden om binnen dat stedelijk gebied of binnen dat stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied in die behoefte te voorzien.”
1.3 Planinitiatief Aan het Tijmveld in Veghel is het ontwikkelen van 125 woningen beoogd. Het betreft een divers programma met appartementen, maisonnettes en grondgebonden woningen. De woningen worden gerealiseerd in het sociale en midden huursegment en in het dure koopsegment. Door het diverse programma worden verschillende doelgroepen aangesproken, namelijk starters, gezinnen en ouderen.
Segment
Aantal
Sociale huur
42
Middenhuur laag
18
Middenhuur hoog
52
Dure koop
13
Totaal
125
Het doel van de Ladder is zorgvuldig en duurzaam ruimtegebruik, met oog voor de toekomstige ruimtebehoefte en ontwikkelingen in de omgeving. De Ladder geeft daarmee invulling aan het nationaal ruimtelijk belang gericht op een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij ruimtelijke besluiten.
www.bro.nl
1/12
1.4 Opzet onderzoek Voor het initiatief is onderzocht of en op welke manier de toevoeging van woningen te verantwoorden is vanuit de methodiek van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking. De hoofdvraag luidt: Voorziet het initiatief in een (kwantitatieve en kwalitatieve) behoefte en is er sprake van duurzaam ruimtegebruik binnen het verzorgingsgebied? Om een antwoord te geven op de hoofdvraag onderzoeken we zowel de kwantitatieve als de kwalitatieve behoefte aan de ontwikkeling binnen het verzorgingsgebied. Ook is er een locatieafweging gemaakt: ligt de locatie binnen het stedelijk gebied, binnen het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing of buiten het bestaand stedelijk gebied? Bovendien zijn de verwachte (leegstands)effecten van de ontwikkeling in beeld gebracht. Voor het onderzoek is onder andere gekeken naar: Provincie Noord-Brabant, Omgevingsvisie 2050; Provincie Noord-Brabant, Bestuurlijke afspraken woningbouw RijkProvincie 2022 – 2030; Provincie Noord- Brabant, Voortgangsrapportage Brabantse Agenda Wonen 2023; Provincie Noord-Brabant, Verstedelijkingsstrategie Brabant 2040; Provincie Noord-Brabant, Monitor bevolking en wonen 2023; Provincie Noord-Brabant.
Databestand totalen gemeenten prognose 2023; Regio Noordoost Noord-Brabant, Regionale woondeal 2023; Gemeente Meierijstad, Structuurvisie Veghel 2030; Gemeente Meierijstad, Woonvisie gemeente Meierijstad; Gemeente Meierijstad, Woonwensenonderzoek Meierijstad 2019.
Ladder voor duurzame verstedelijking Tijmveld
Figuur 1: Planinitiatief ligging/ ontwerp
2/12
2 Conclusies 2.1 Passend binnen beleidskaders Het planinitiatief past binnen de beleidskaders van provincie, regio en gemeente: Het beleid streeft naar een woningvoorraad waarbij vraag en aanbod in evenwicht zijn. Kwantitatief gezien is er behoefte aan extra woningen. De gemeente Meierijstad realiseert in de periode tussen 2022 en 2030 minimaal 6.695 woningen, waarvan minimaal 5.000 woningen binnen het betaalbare segment gerealiseerd worden (2.028 woningen binnen het sociale huursegment). Het beoogde programma betreft onder andere sociale-, midden en middeldure huur. Dit sluit aan op het beleid. De gemeente streeft naar een aantrekkelijk woningaanbod voor iedereen. Doordat dit initiatief een grote diversiteit aan woningen realiseert, worden diverse doelgroepen aangesproken. De bevolking vergrijst en ouderen blijven langer zelfstandig thuis wonen. Voor de groeiende groep meer of minder zorgbehoevende ouderen zijn er meer passende (kleinere, gelijkvloerse) woningen nodig. Het initiatief realiseert levensloopbestendige appartementen geschikt voor ouderen. Dit sluit aan bij het beleid. Het beleid geeft aan dat de gemeente inzet op het realiseren van voldoende betaalbare woningen voor jongeren. Door de realisatie van sociale huurappartementen wordt hieraan voldaan. Gemeente Meierijstad wil het dorpse karakterbehouden en zet daarom in op dorpse woonmilieus.
Dit betreft een groene en kleinschalige setting met relatief lage dichtheden. Naast het realiseren van woningen worden er bij dit initiatief veel bomen aangeplant om te zorgen voor een groene, bosachtige omgeving. Hierdoor sluit dit aan op de dorpse ambitie van de gemeente.
1
2.2 Toets Ladder voor Duurzame Verstedelijking Eindconclusie De ontwikkeling voldoet aan de Ladder voor Duurzame Verstedelijking. Het initiatief voorziet in een kwantitatieve en kwalitatieve behoefte. De locatie heeft vermoedelijk1 de functie ‘Agrarisch’. Hoewel er geen sprake is van een ligging binnen bestaand stedelijk gebied en binnen het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing is er wel sprake van een goede ruimtelijke ordening. Het is niet de verwachting dat er als gevolg van het initiatief onaanvaardbare leegstandseffecten optreden. In de paragrafen hierna lichten we deze conclusie toe. Nieuwe stedelijke ontwikkeling, buiten stedelijk gebied De aard en omvang van een woningbouwontwikkeling bepalen of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Vanaf 12 woningen geldt een initiatief als een stedelijke ontwikkeling die ‘ladderplichtig’ is. De Ladder is verplicht als een stedelijke ontwikkeling 'nieuw' is. Daarvan is sprake als wonen niet is toegestaan binnen het omgevingsplan of als het initiatief niet voldoet aan randvoorwaarden binnen het omgevingsplan (woningaantallen, bouwvlak etc.) Bij de locatieafweging (binnen bestaand stedelijk gebied, stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied of buiten bestaand stedelijk gebied) wordt gekeken of de locatie een stedelijke of stedelijk groene functie heeft.
Bestaand stedelijk gebied is het ‘stedenbouwkundig samenstel van bebouwing voor wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel en horeca, en de daarbij behorende openbare of sociaal-culturele voorzieningen en infrastructuur, met uitzondering van stedelijk groen aan de rand van die bebouwing en lintbebouwing langs wegen, waterwegen of waterkeringen’.
Als de woningbouwontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied ligt, moet volgens artikel 5.129g lid 2 Bkl gemotiveerd worden waarom niet binnen bestaand stedelijk gebied of binnen het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing in die behoefte kan worden voorzien. Daarbij spelen de beschikbaarheid en geschiktheid van locaties binnen bestaand stedelijk gebied een rol.<tekst>
Conclusie: Het initiatief is een nieuwe stedelijke ontwikkeling. De ontwikkeling is niet toegestaan in het huidige omgevingsplan en er worden 12 of meer woningen toegevoegd. Het bestemmingsplan als onderdeel van het tijdelijke omgevingsplan is niet raadpleegbaar voor deze locatie. De planlocatie heeft vermoedelijk de functie ‘Agrarisch’. Dit betekent dat het plangebied buiten stedelijk gebied is gelegen. De planlocatie grenst direct aan het stedelijk gebied en vormt daardoor de overgang tussen stedelijk en landelijk gebied. Het plan is omringd door de stedelijke functie ‘Wonen’ en de landelijke functie ‘Agrarisch’. Dit sluit aan bij het beleid van de gemeente Meierijstad om zoveel mogelijk aansluitend op bestaande dorpen te bouwen. Binnen het bestaand stedelijk gebied of het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing zijn geen andere locaties waar ruimte is voor het initiatief. De beoogde planlocatie is het meest geschikt om te voldoen aan de woningbehoefte in Veghel. Bij dit initiatief is er veel ruimte voor groen. Op de plekken die niet bebouwd zijn wordt gestreefd een bosachtige omgeving aan te planten. Hierdoor realiseert het initiatief een combinatie tussen een stedelijke (wonen) en landelijke functie (bos), waardoor een ligging tussen stedelijk en landelijk geschikt is.
Gelet op de huidige ruimtelijke structuren, bebouwing rondom het plangebied, plankenmerken en alternatieve bouwmogelijkheden binnen Veghel, wordt geconcludeerd dat er sprake is van duurzaam ruimtegebruik.
Het bestemmingsplan dateert uit 1980 en heeft vermoedelijk de bestemming ‘Agrarisch’
Ladder voor duurzame verstedelijking Tijmveld
3/12
Ruimtelijk verzorgingsgebied Wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, moet de toelichting van het omgevingsplan een beschrijving van de behoefte aan het woningbouwprogramma bevatten. De behoefte wordt bepaald binnen het ruimtelijk relevante verzorgingsgebied van de woningbouwontwikkeling. De aard en omvang hiervan zijn leidend voor het ruimtelijke verzorgingsgebied. Verhuisbewegingen binnen en tussen gemeenten geven hiervoor een goede indicatie.
Conclusie: Gemeente Meierijstad is het primaire verzorgingsgebied. Circa 59% van alle verhuisbewegingen komt uit de eigen gemeente. De regio Noordoost Noord-Brabant, waar gemeente Meierijstad onderdeel van is, vormt het secundaire verzorgingsgebied. Circa 16% van de verhuisbewegingen naar gemeente Meierijstad is afkomstig uit de andere gemeenten binnen de regio Noordoost Noord-Brabant. Het primair en secundair verzorgingsgebied zijn gezamenlijk goed voor 75% van de verhuisbewegingen in gemeente Meierijstad. Kwantitatieve behoefte aangetoond Bij de kwantitatieve behoefte gaat het om aantallen benodigde woningen. De behoefte aan een woningbouwontwikkeling wordt bepaald door de langetermijnprognose van de vraag naar woningen af te zetten tegen de bestaande plancapaciteit om in die vraag te voorzien. In veel provincies en regio's zijn prognosemodellen beschikbaar die bruikbaar zijn om de behoefte te bepalen.
Conclusie: De beoogde ontwikkeling van maximaal 125 woningen voorziet in een kwantitatieve behoefte: Het aantal inwoners en huishoudens in de gemeente Meierijstad en regio Noordoost Noord-Brabant neemt de komende jaren toe. Het
2
aantal huishoudens neemt sterker toe door de kleiner wordende huishoudens. De harde plancapaciteit voor gemeente Meierijstad is niet voldoende om in de behoefte te voorzien. De harde plancapaciteit bestaat uit ongeveer 1.610 woningen, terwijl een aanvullende behoefte is van circa 4.729 woningen. Hierdoor moet de harde plancapaciteit nog uitgebreid worden met ongeveer 3.199 woningen. Ook in de regio Noordoost Noord-Brabant is onvoldoende plancapaciteit om invulling te geven aan de behoefte. Er bestaat een aanvullende woningbehoefte van circa 43.140 woningen. De harde plancapaciteit bevat slechts circa 15.200 woningen, waardoor deze nog uitgebreid moet worden met ongeveer 23.189 woningen. Ook uit de woondruk-index en woondeal Noordoost Noord-Brabant, blijkt een behoefte aan extra woningen.
Kwalitatieve behoefte aangetoond De kwalitatieve behoefte gaat over specifieke woningtypen, eigendomssituaties, segmenten, doelgroepen en woonmilieus. De kwalitatieve behoefte volgt onder andere uit de planinformatie, de lokale vraag-aanbodstructuur, trends en ontwikkelingen en beleidskaders. Kortom: de kwalitatieve ‘meerwaarde’ van het plan. Vooral in krimpgebieden is er soms geen kwantitatieve behoefte, maar is vaak wel sprake van kwalitatieve behoefte aan bepaalde typen woningen. Denk aan levensloopbestendige woningen en betaalbare woningen.
Conclusie: Het initiatief om woningen voor de doelgroep starters, ouderen en gezinnen te realiseren in het (sociale)huur en dure koopsegment voorziet in een kwalitatieve behoefte. Gemeente Meierijstad heeft een tekort aan huurwoningen. Er is voornamelijk een tekort aan huurappartementen en kleinere woningen (3 kamers). Deze vraag wordt onder andere versterkt door de
afname van de huishoudensgrootte. Dit initiatief fijn realiseert appartementen en maisonnettes in het huursegment en sluit hierdoor aan op de behoefte. In gemeente Meierijstad bestaat behoefte aan betaalbare woningen. Deze vraag is voornamelijk afkomstig van starters, maar ook van doorstromers onder en boven de 65 jaar. Het initiatief realiseert sociale-, midden- en middeldure huur en sluit dus aan op deze behoefte. De gemeente Meierijstad heeft een klein overschot aan grote koopwoningen doordat ouderen deze woningen verlaten en de behoefte aan dit type woning constant blijft.
Geen onaanvaardbare leegstandseffecten Tot slot mag een planontwikkeling niet tot onaanvaardbare (leegstands)effecten leiden. Oftewel: dusdanige leegstand dat dit het goede woon-, leef- en ondernemersklimaat aantast. In de praktijk gebeurt dit zelden, ook vanwege de grote woningnood in Nederland.
Conclusie: Het is niet de verwachting dat er als gevolg van het realiseren van 125 woningen onaanvaardbare leegstandseffecten zullen optreden. De woningbehoefte is immers dusdanig groot dat ook na het realiseren van het planinitiatief behoefte blijft bestaan voor het realiseren van nieuwe woningen. Bovendien heeft een gezonde woningmarkt 2% leegstand volgens het Planbureau voor de Leefomgeving2. De gemeente Meierijstad en de regio Noordoost Noord-Brabant hadden in 2023 beide een woningleegstand van circa 2%.
https://vastgoedactueel.nl/in-veel-gemeenten-nauwelijks-langdurige-woningleegstand/
Ladder voor duurzame verstedelijking Tijmveld
4/12
Bijlage 1: Onderbouwing woningbouwbehoefte B1.1 Afbakening verzorgingsgebied Het verzorgingsgebied is het gebied waarbinnen vraag en aanbod van woonruimte plaatsvindt, ook wel de woningmarkt. De woningmarktafbakening verschilt per initiatief en valt niet per definitie samen met een bestuurlijke regio. Een belangrijke indicator voor het functioneren van de regionale woningmarkt is het aantal verhuisbewegingen/migratiestromen binnen en naar de betreffende gemeente/woonplaats. Tabel 2 toont dat circa 59% van de verhuisbewegingen in de gemeente Meierijstad afkomstig is uit de eigen gemeente. De gemeente Meierijstad is daarom het primaire verzorgingsgebied. Samen met gemeenten Bernheze, Boekel, Boxtel, Heusden, Land van Cuijk, Maashorst, Oss, ’sHertogenbosch, Sint-Michielsgestel en Vught vormt gemeente Meierijstad de regio Noordoost Noord-Brabant. Deze regio is het secundaire verzorgingsgebied. Circa 16% van de verhuisbewegingen naar gemeente Meierijstad komt hier vandaan.
Figuur 2: Verhuisbewegingen naar Meierijstad overzicht
Tabel 1: Verhuisbewegingen gemeente Meierijstad Verhuisbewegingen
Gemeenten
Relatief
Binnen gemeente Meierijstad
Meierijstad
59%
Vanuit regio Noordoost Noord-
Bernheze, Boekel, Boxtel,
16%
Brabant
Heusden, Land van Cuijk, Maashorst, Oss, ’s-Herto-
.
genbosch, Sint-Michielsgestel en Vught Totaal aantal verhuisbewegingen
75%
Ladder voor duurzame verstedelijking Tijmveld
5/12
B1.2 Kwantitatieve behoefte In deze paragraaf is de kwantitatieve behoefte in beeld gebracht. In tabel 2 is de vraagbehoefte aan woningen afgezet tegen het huidige aanbod en de nog te ontwikkelen woningen (harde plancapaciteit). Door de woningbehoefte te verminderen met de harde plancapaciteit blijkt of er nog kwantitatieve behoefte is aan extra woningen. Uit de kwantitatieve behoefteraming uit tabel 2 blijkt het volgende: Het aantal inwoners en het aantal huishoudens neemt toe, zowel in gemeente Meierijstad als in de secundaire regio. Het aantal huishoudens groeit sneller doordat de gemiddelde huishoudensgrootte afneemt3. Het toekomstig aantal huishoudens bepaalt grotendeels de benodigde woningvoorraad4 (zie rij C). Gemeente Meierijstad en regio Noordoost Noord-Brabant groeien relatief gezien even hard.
In de gemeente Meierijstad en het secundair verzorgingsgebied is sprake van een groei van de benodigde woningvoorraad (zie rij C). In 2023 zijn er in de gemeente Meierijstad 344 woningen opgeleverd en 810 woningen in aanbouw. De opgeleverde woningen bestaan voornamelijk uit vrijstaande woningen5. De plancapaciteit6 betreft woningen die zijn voorzien in alle woningbouwplannen. Er wordt een onderscheid gemaakt in harde en zachte plancapaciteit. De handreiking bij de Ladder schrijft voor dat de harde plancapaciteit wordt verrekend in de behoefteraming. Dit zijn plannen in een vergevorderd stadium. De zachte plancapaciteit is minder relevant. Deze plannen bevinden zich nog in de ideeof ontwerpfase. Ervaring leert dat diverse zachte plannen uiteindelijk niet tot uitvoering worden gebracht. De totale plancapaciteit in gemeente Meierijstad bevat 6.570 woningen, waarvan 1.610 woningen behoren tot de harde plancapaciteit.
Als de harde plancapaciteit (rij D) wordt afgetrokken van de benodigde woningvoorraad (rij C) is in gemeente Meierijstad sprake van een aanvullende woningbehoefte van circa 3.199 woningen (zie rij F). Dit is de ruimte in de gemeente die nog kan worden ingevuld met (harde) woningbouwplannen. De totale plancapaciteit in de regio Noordoost Noord-Brabant bevat 43.140 woningen, waarvan 15.205 woningen behoren tot de harde plancapaciteit (rij D). Als de harde plancapaciteit wordt afgetrokken van de benodigde woningvoorraad (rij C) is in de secundair verzorgingsgebied sprake van een aanvullende woningbehoefte van circa 23.189 woningen (zie rij F). Dit is de ruimte die nog kan worden ingevuld met (harde) woningbouwplannen.
Tabel 3: Kwantitatieve behoefteraming woningen in verzorgingsgebied
Gemeente Meierijstad
Regio Noordoost Noord-Brabant
2023
2032
Ontwikkeling
2022
2032
Ontwikkeling
A. Inwonertal
83.715
89.550
+7%
672.514
717.130
+7%
B. Huishoudens
36.151
40.255
+11%
299.047
328.735
+10%
C. Benodigde wo-
35.406
40.135
+4.729
293.886
332.280
+38.394
ningvoorraad D. Harde plancapaci-
1.610
15.205
4.960
27.935
teit tot 2032 E. Zachte plancapaciteit tot 2032 Figuur 3: Demografische ontwikkeling gemeente Meierijstad
F. Aanvullende wo-
+3.119
+23.189
ningbehoefte = C-D 3 4 5 6
CBS Statline, bevolking en huishoudens 2023 Provincie Noord-Brabant. Databestand totalen gemeenten prognose 2023. Nieuwbouwmonitor, geodienst xyz Provincie Noord-Brabant. Monitor Bevolking en wonen. (december 2023)
Ladder voor duurzame verstedelijking Tijmveld
6/12
Woondruk-index De woondruk-index is een modelmatige benadering van het bepalen van de vraag of een tekort aan woningen in een gebied. Het model resulteert in het aantal potentiële huishoudens per 100 woningen. Op het moment dat er meer dan 100 potentiële huishoudens per 100 woningen zijn is er sprake van een tekort aan woningen. Hoe hoger het aantal potentiele huishoudens, hoe hoger de woondruk.
De gemeente Meierijstad kent een woondruk van circa 112 potentiele huishoudens per 100 woningen. Ook de gemeenten in het secundair verzorgingsgebied kennen een hoge woondruk, namelijk variërend van 93 tot en met 165 potentiële huishoudens per 100 woningen. De gemiddelde woondruk is circa 123. Er is dus in zowel gemeente Meierijstad als in de omliggende gemeenten een behoefte aan extra woningen.
Opgave uit de Woondeal Noordoost Noord-Brabant Landelijk bestaat de ambitie om tot 2030 ruim 900.000 woningen te realiseren om het woningtekort te verminderen. Deze ambitie is uitgewerkt in verschillende regionale woondeals. Iedere regio heeft de opgave om een bepaald aantal woningen te realiseren en verdeelt dit onder subregio’s (zoals op gemeenteniveau). Gemeente Meierijstad valt onder woondeal Noordoost-Brabant. Daarin wordt het volgende vermeldt over de woningbouwambitie: De provincie Noord-Brabant heeft de opgave om tot 2030 circa 130.600 woningen te realiseren. Regio Noordoost Noord-Brabant heeft de opgave om tot 2030 33.425 woningen te realiseren. Deze regio heeft 14.550 woningen in de harde plancapaciteit en heeft daarom de opgave om de harde plancapaciteit uit te breiden met 18.875 woningen. Gemeente Meierijstad heeft de opgave om tot 2026 4.431 woningen te realiseren. Gemeente Meierijstad heeft 1.803 woningen in de harde plancapaciteit en heeft daarom de opgave om de harde plancapaciteit tot 2026 uit te breiden met 2.628 woningen. Figuur 4: Woondruk Nederland
Ladder voor duurzame verstedelijking Tijmveld
7/12
B1.3 Kwalitatieve behoefte In deze paragraaf is de kwalitatieve behoefte in beeld gebracht. Dit is gedaan aan de hand van het woonwensonderzoek Meierijstad. Daarmee is ook het bestaande kwalitatieve aanbod en de kwalitatieve vraag betrokken in het onderzoek en is het initiatief op basis van deze resultaten afgewogen, conform de richtlijnen van de ladder. Trends en ontwikkelingen In figuur 5 zijn de belangrijkste trends en ontwikkelingen geschetst ten aanzien van de Nederlandse woningmarkt. Er zijn drie verschillende doelgroepen te onderscheiden in de woningmarkt: starters, gezinnen en ouderen. Deze doelgroepen hebben verschillende wensen en knelpunten die van belang zijn. Voor het initiatief is het van belang om de beoogde doelgroep inzichtelijk te hebben. Op deze manier kan worden gekeken of het initiatief aansluit op de wensen van de doelgroep. Het initiatief ontwikkelt een divers aanbod aan woningen. Het betreft een combinatie van appartementen, maisonnette en grondgebonden woningen en een combinatie van huur- en koopwoningen. Daardoor spreekt dit initiatief de volgende doelgroepen aan: Dit initiatief sluit aan op de wensen van starters doordat dit initiatief kleinere woningen realiseert. Bovendien realiseert het initiatief betaalbare woningen. Dit initiatief sluit aan op de wensen van gezinnen doordat dit initiatief grondgebonden koopwoningen realiseert.
Dit initiatief sluit aan op de wensen van ouderen doordat dit initiatief appartementen realiseert, welke levensloopbestendig zijn. Daarnaast zijn de appartementen betaalbaar, wat belangrijk is voor een deel van de ouderen.
Figuur 5: Trends Nederlandse woningmarkt
Ladder voor duurzame verstedelijking Tijmveld
8/12
Kwalitatief aanbod De gemeente Meierijstad heeft circa 35.406 woningen.7 De woningvoorraad is als volgt opgebouwd: Circa 82% van de woningvoorraad betreft een eengezinswoning en 18% een meergezinswoning. Circa 69% van de woningvoorraad is een koopwoning en 31% een huurwoning (waarbij 21% is in bezit van een woningbouwcorporatie en 10% betreft particuliere huurwoningen). Het meest voorkomende type woning is de rijwoning (31%), gevolgd door de vrijstaande woning (22%). Verder betreft 17% een appartement, 16% een hoekwoning en 14% een tweekapper.8
Kwalitatieve behoefte Woonwensenonderzoek Meierijstad (2019) Uit het woonwensenonderzoek van gemeente Meierijstad blijken de volgende aandachtspunten: De gemeente heeft een tekort aan huurappartementen. Voornamelijk starters willen een huurappartementen, maar ook doorstromers onder en boven de 65 jaar hebben hier behoefte aan. De totale groep die belangstelling heeft voor een huurappartement is groot. Er is voornamelijk een tekort aan betaalbare huurwoningen. De gemeente heeft een tekort aan betaalbare koopwoningen (prijspeil 2019: goedkoper dan € 225.000). De vraag naar woningen in dit prijssegment komt vooral van starters. De gemeente heeft een klein tekort aan dure huurwoningen (prijspeil 2019: duurder dan € 720,-). Deze vraag is vooral afkomstig van starters, maar ook van doorstromers onder en boven de 65 jaar.
De gemeente heeft een tekort aan kleine woningen met 3 kamers. Het gaat hierbij zowel om appartementen als om grondgebonden woningen. De grote vraag is het gevolg van de afnemende huishoudensgrootte. Naar verwachting zet deze trend voort en blijft de vraag naar kleinere woningen toenemen. De gemeente heeft een klein overschot aan grote koopwoningen. De behoefte aan grote koopwoningen blijft relatief constant. Het overschot wordt daarom ook veroorzaakt doordat een groot aantal doorstromers (voornamelijk 65 jaar en ouder) een grote koopwoning achterlaten en verhuizen naar een kleinere, levensloopbestendige woning.
Leegstand De gemeente Meierijstad had in 2023 een woningleegstand van 2%.9 Dit is gelijk aan het provinciaal en het landelijk gemiddelde (beiden 2%). Voor een gezonde doorstroming op de huizenmarkt is een leegstand van gemiddeld 2% nodig.
Figuur 7: Verdeling woningvoorraad naar type gemeente Meierijstad 7 8 9
CBS Dashboard Geodienst, nieuwbouwmonitor CBS Dashboard, Landelijke monitor leegstand
Ladder voor duurzame verstedelijking Tijmveld
Figuur 6: Verdeling woningvoorraad naar eigendom gemeente Meierijstad
9/12
Bijlage 2: Beleidskaders Provincie Noord-Brabant Omgevingsvisie en –verordening Noord-Brabant Eind 2018 hebben de Provinciale Staten de omgevingsvisie Noord-Brabant vastgesteld. De Interim omgevingsverordening is van begin 2020 (geconsolideerd, 01-03-2020). Met de omgevingsvisie en verordening formuleert de provincie haar ambitie over hoe zij wil dat de Brabantse leefomgeving er in 2050 uit zal zien. De provincie streeft naar duurzame verstedelijking. Zorgvuldig ruimtegebruik is het uitgangspunt. Een stedelijke ontwikkeling voor wonen vindt in beginsel plaats binnen stedelijk gebied. De ruimte binnen stedelijk gebied wordt zo goed als mogelijk benut. Hierbij wordt ook gekeken naar eventuele hergebruiksmogelijkheden van leegstaand of leegkomend erfgoed. Vanuit de Ladder voor duurzame verstedelijking gelden voorwaarden. Bij woningbouw zijn omvang en ligging van de ontwikkeling belangrijke punten. De bouw van een enkele woning heeft andere gevolgen dan een grote herstructurerings- of inbreidingslocatie. Bestuurlijke afspraken woningbouw Rijk-provincie 2022-2030 Om het huidige woningtekort aan te pakken, is het noodzakelijk de komende jaren versneld meer woningen bij te bouwen. Deze afspraken zijn een uitwerking van het programma Woningbouw.
Gedeputeerde Staten (GS) en de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening (VRO) bevestigen dat ze gezamenlijk alle inspanningen zullen verrichten om afspraken uit te voeren. De belangrijkste afspraken zijn: 1. Woningbouwopgave: van landelijke naar provinciale opgave. Om het huidige woningtekort aan te pakken, is het nodig om de komende jaren versneld meer woningen te bouwen. Landelijk wordt ingezet op de bouw van 900.000 woningen tot en met 2030, waarvan twee derde betaalbaar.
Ladder voor duurzame verstedelijking Tijmveld
2. Voldoende (harde) plancapaciteit en tijdige vergunningsverlening voor realisatie van de provinciale woningbouwopgave. Voldoende plancapaciteit is cruciaal voor het bouwen van woningen. De totaal beschikbare plancapaciteit moet voldoende zijn voor de realisatie van de afgesproken kwantitatieve en kwalitatieve provinciale woningbouwopgave. 3. Toewerken naar meer balans in de sociale huur in de woningvoorraad. De provincie streeft naar een evenwichtige verdeling van de opgave met betrekking tot sociale huur tussen gemeenten. Het streven is 30% sociale huurwoningen in de bestaande woningvoorraad, zowel regionaal als per gemeente. Verstedelijkingsstrategie Brabant 2040 Brabant heeft een forse bouw-, transformatie- en herstructureringsopgave. Met de verstedelijkingstrategie zijn de belangen en opgaven afgewogen: In 2050 zijn er naar verwachting ruim 2,8 miljoen Brabanders. Het aantal 75plussers verdubbelt minimaal en de huishoudensgrootte neemt af. Er zijn tot 2040 bijna 220.000 nieuwe woningen nodig. De Brabantse woningvoorraad bestaat voor 75% uit ruime woningen voor gezinnen. Maar de uitdaging voor de komende decennia is bouwen zodat inwoners vitaal oud kunnen worden. Daarom is er behoefte aan kleinere woningen, meer gelijkvloers, meer service en dichterbij voorzieningen of zorgconcepten.
Bestaande voorzieningen, opgaven, kansen en behoeften in wijken en dorpen worden benut om in het bestaande bebouwde gebied (snel) woningen te realiseren. Bij woningbouwontwikkelingen wordt de brede integrale Brabantse opgave voorop gezet. Uitleglocaties worden alleen gerealiseerd daar waar dat bijdraagt aan kwaliteit van dorpen, landschap of groen/blauwe opgaven. Bouwen naar behoefte en het bieden van verscheidenheid in woonmilieus. De totale woningvoorraad past bij de groei in eenpersoonshuishoudens, senioren en migranten.
Voortgangsrapportage Brabantse Agenda Wonen (2023) Noord-Brabant heeft nog een flinke woningbouwopgave, met een sterk accent op de eerstkomende 10 tot 15 jaar (+120.000 woningen tot 2030). De provincie wil blijven behoren tot de top van Europese kennisen innovatieregio’s. Daarom moeten de regionale woningmarkten goed functioneren. Jaarlijks wordt door middel van een voortgangsrapportage verslag gedaan van de woningmarktontwikkelingen in de provincie. De belangrijkste ontwikkelingen zijn als volgt: Het bouwtempo moet minimaal op peil blijven, maar liever nog aantrekken. De provincie draagt hieraan bij door onder andere het inzetten van de ‘Flexpool Versnelling Woningbouw’. Nieuwe woonruimte wordt zo veel mogelijk gerealiseerd op binnenstedelijke locaties óf in leegstaand vastgoed, soms ook in het buitengebied. Ook uitbreidingslocaties zijn nodig voor een gedifferentieerd aanbod van woningen en woonmilieus. De bestaande woningvoorraad wordt verrijkt met nieuwe woonvormen. Vanuit de provincie ligt hierbij het accent op flexwoningen, de huisvesting van ouderen en collectieve wooninitiatieven. Verduurzaming van de bestaande woningvoorraad krijgt steeds meer aandacht, evenals de inzet van innovatieve en duurzame bouwtechnieken.
Regio Noordoost Noord-Brabant Regionale woondeal Noordoost Noord-Brabant (2023) De woondeal is de afspraak tussen Noordoost Noord-Brabant, provincie Noord-Brabant en Ministerie BZK. Noordoost Noord-Brabant is de zesde economische regio, van de 40 regio’s in Nederland. Om dit te blijven zet de regio in op het bouwen van voldoende en passende woningen: Landelijk wordt ingezet op de realisatie van 900.000 woningen tot en met 2030, waarvan twee derde betaalbaar. De regio Noordoost Noord-Brabant heeft een groot woningtekort en er moeten dus snel woningen worden gebouwd. Hierbij is het belangrijk dat er wordt gebouwd voor verschillende doelgroepen.
10/12
De regio realiseert circa 34.000 woningen in de periode tot 2030, waarvan circa 22.300 (67%) binnen het betaalbare segment. Circa 10.000 (30%) woningen moeten behoren tot het sociale huursegment. Er is specifieke aandacht nodig voor de ondersteuning van ouderen. De regio zet in op het realiseren van 6.900 nul-tredenwoningen en van 3.500 woningen in geclusterde woonvormen. Er moeten woningen worden gebouwd die bereikbaar zijn voor jongeren, zoals sociale huurwoningen (met of zonder geclusterd wonen), betaalbare koopwoningen en middenhuur. De gemeente Meierijstad realiseert in de periode tussen 2022 en 2030 minimaal 6.695 woningen, waarvan 5.000 woningen binnen het betaalbare segment vallen. Circa 2.028 woningen moeten behoren tot het sociale huursegment.
Gemeente Meierijstad Structuurvisie Veghel 2030 (2013) Veghel wil de dorpse woonkwaliteiten versterken. Hieronder verstaat de gemeente: Het realiseren van gevarieerde woonmilieus die aansluiten op de wensen van de vergrijzende en ontgroende bevolking. De woningbouwstrategie moet zich richten op het creëren van een goed verblijfsklimaat, een gevarieerde woningbouw en een zo evenwichtig mogelijke sociale structuur. Een groene en kleinschalige setting met relatief lage dichtheden. Dat geldt voor grondgebonden en gestapelde woningen en voor inbreidings- en uitleglocaties. Bij gestapelde woningen is het belangrijk dat het aantal bouwlagen past in het beeld van het dorp en bij de directe omgeving van de locatie. Door ontwikkelingen op de woningmarkt is het noodzakelijk om steeds meer vraaggestuurd te ontwikkelen. Dit zorgt voor meer diversiteit en
Ladder voor duurzame verstedelijking Tijmveld
kleinschaligheid en sluit daarmee aan op de wens om ‘dorps’ te bouwen. Kwaliteitswinst is een vereiste en daarom hebben de volgende zaken voorrang: Het aanhelen van linten en/of het versterken van identiteitsbepalende ruimtelijke structuren. Het versterken van de kwaliteiten van de dorpscentra. Verbreding van het aanbod aan dorpse en landelijke woonmilieus. Woonvisie gemeente Meierijstad (2024) In het Coalitieakkoord 2022-2026 staat wonen en dan met name de woningbouwversnelling als één van de belangrijkste speerpunten in deze bestuursperiode benoemd. Zowel kwalitatief als kwantitatief, waarbij we een divers woningaanbod willen creëren, waarin ruimte is voor koop, huur, meer-generatie-wonen en zorgconcepten. Met aandacht voor de verschillende aandachtsgroepen, zoals jongeren, ouderen en gezinnen. Ons verhaal Op basis van alle (te verwachten) ontwikkelingen om ons heen, hebben we bekeken wat dat voor wonen betekent.
De manier waarop wij en onze stakeholders denken het best in deze opgaven te voorzien is onze visie op wonen, welzijn en zorg en heeft als uitgangspunten: • Een goed thuis in een passende woning en woonomgeving; • Woonverandering faciliteren: veel claims op schaarse ruimte, woningbouw verandert, meer kleinere woningen voor kleine huishoudens, andere stedenbouwkundige opzet, optimaler gebruik bestaande meters ‘wonen’; • Gezonde thuisomgeving borgen: leefomgeving, sociaal contact, gezondheid, veilig, zelfredzaam; • Streven naar gemengde wijken en dorpen; • Bouwen aan toekomstbestendige wijken en dorpen: fysiek en sociaal:Duurzaam, klimaatbestendig, natuurinclusief, goede ruimtelijke inrichting o Sociaal initiatief, actief burgerschap o Voldoende welzijn, zorg en ondersteuning
o
Ontmoeting
Onze mensen • We blijven groeien: vooral toename kleine huishoudens; • Opgave voor: o Jongeren: deel wil in Meierijstad blijven, geschikt aanbod ontbreekt, behoud voor onze dorpen is cruciaal o Gezinnen: belangrijke doelgroep van oudsher, bestaande voorraad vrijspelen door doorstroming ouderen o Ouderen: vergrijzing, doorstroming stimuleren, opgave voor geclusterd wonen, zelfstandig thuis met zorg aan huis, bestaande woningen geschikt maken o Lage en middeninkomens: bestaanszekerheid onder druk, middeninkomens tussen wal en schip, opgave voor betaalbaarheid woningbouwprogramma o Aandachtsgroepen van het Rijk: opgave is in beeld, belangrijk vertrekpunt voor keuzes nieuwbouw, doelgroepen wonen, welzijn & zorg, klassieke doelgroepen en overige aandachtsgroepen (waaronder arbeidsmigranten) • Doelstellingen: o Voldoende en juiste woningen o Goede huisvesting, zorg en begeleiding aandachtsgroepen, focus op jongeren en ouderen o Kwetsbare mensen zijn ‘gewoon’ onderdeel van dagelijks leven • Wat we gaan doen: o Betaalbaar nieuwbouwprogramma, ook voor jongeren/starters o Huisvestingsverordening, urgentieregeling opstellen (lokale voorrang, voldoende sociale huurwoningen voor regulier woningzoekenden), startersregeling invoeren o Integraal Actieplan Doorstroming o Inzet Volledig Pakket Thuis, woningaanpassingen
11/12
o o o o o o o o
o
o
Toevoegen geclusterde woningen en andere ‘tussenvormen’ Ruimtelijke keuzes voor zwaardere zorg: bij voorkeur in vier grote kernen Gemengde wijken en dorpen met mix van doelgroepen Lokale netwerkorganisatie wonen, welzijn & zorg in Schijndel, Sint-Oedenrode en Veghel Samenwerking rond Pact Wonen, Welzijn & Zorg intensiveren, verbinden met Zorgkantoor en huisartsen Borgen integratie, begeleiding en zachte landing van aandachtsgroepen in wijken en dorpen Versterken inloopvoorzieningen en overige voorzieningen indien passend We dragen bij aan actualisatie van het (bredere) beleid voor huisvesting van arbeidsmigranten en zetten in op huisvesting van werknemers in (kwalitatieve) woningen. We onderzoeken de mogelijkheden van een doorstroomlocatie voor (dreigende) dak- en thuislozen en statushouders. Overige acties: afspraken huisvesting statushouders voortzetten, mogelijkheden extra woonwagenstandplaatsen verkennen, passende voorziening voor mensen met onbegrepen gedrag.
Woningen • Forse opgave voor toevoegen nieuwe woningen • Doelstellingen: o voldoende en de juiste woningen realiseren o beter benutten bestaande woningvoorraad o meer variatie in woningvoorraad door realiseren nieuwe woonvormen o bijdragen aan vitale leefgemeenschappen door investeren in levensloopbestendigheid en duurzaamheid
Ladder voor duurzame verstedelijking Tijmveld
• Wat we gaan doen o Tot aan 2030 zijn de huidige projecten voldoende. o Tijdig (2026) opgave in beeld brengen. Op basis van enerzijds de (binnenstedelijke) opgave voor vitale gemeenschappen, fysieke ontwikkelkansen en herstructureringsopgaven. En anderzijds de opgave uit de provinciale prognose. Zodat tijdig aanvullende (locatie)keuzes gemaakt worden o Goede procentuele verdeling van totale nieuwbouwprogramma met ten minste 70% betaalbaar, waarvan ten minste 30% sociale huur (realisatie door corporaties borgen) o Inzet op modulaire bouw en houtskeletbouw (snel en flexibel) o Ambitie modulaire woningen doorzetten o Beter benutten bestaande voorraad: beleid opstellen voor woningsplitsing, (pre)mantelzorgwoningen en microwoningen, bestaande woningen geschikt maken voor mensen met beperking, overige mogelijkheden beter benutten o Meer variatie: beleids- en afwegingskader Nieuwe Woonvormen opstellen o Vitale leefgemeenschappen: levensloopbestendig, ontmoeting en omzien naar elkaar, aansluiten bij Inclusieagenda, toekomstbestendig (duurzaamheid, natuurinclusief), koppelkansen fysieke ingrepen en sociale investeringen, leefbaarheidsmonitor en Veerkrachtkaarten (strategie in wijken bepalen).
12/12
Bijlage 4 - Verkeersonderzoek ontsluiting Mintveld Veghel
Mintveld Veghel
Verkeersonderzoek
Opdrachtgever
BRO
Titel rapport
Mintveld Veghel
Kenmerk
017673.20240819.R1.05
Datum publicatie
15 november 2024
Projectteam Goudappel
Ruben Ratgers, Lukas Jungen, Samir, Ajanovic, Alex Vermeulen
Status
Definitief © Copyright Goudappel BV 15-11-24
Inhoudsopgave 1. Inleiding
1
1.1
Aanleiding
1
1.2
Leeswijzer
2
2. Beschouwing ontsluitingsvarianten
3
2.1
Uitgangspunten
3
2.2
Beschouwing varianten
4
2.3
Conclusie
13
3. Nadere uitwerking ontsluitingsvariant Tijmveld
15
3.1
Verkeerseffecten
15
3.2
Aandachtspunten verkeer
16
4. Conclusie
20
1. Inleiding 1.1
Aanleiding
Op 12 december 2023 is door Goudappel een quickscan-verkeersonderzoek ontsluiting Mintveld opgesteld. Deze eerdere studie gaf op basis van globale uitgangspunten een eerste inzicht in de ontsluiting van de ontwikkeling Mintveld via de route Lavasveld – Tijmveld. De aanleiding van de studie volgt uit de realisatiewens voor een woningbouwontwikkeling door ontwikkelaar, gemeente Meierijstad, Area en Smartbuilds. Voor deze woningbouwontwikkeling dient een veilige, robuuste ontsluitingsroute gerealiseerd te worden. Uit de quickscan bleek dat de getoetste ontsluitingsroute op basis van verkeersafwikkeling mogelijk zou zijn. Naarmate het ontwikkelproces van de ontwikkeling Mintveld zich naar de volgende fase begeeft, is er behoefte aan een robuuster verkeersonderzoek naar de ontsluiting van de nieuwe ontwikkeling. Het doel van deze studie is te duiden welke ontsluitingsroute hiervoor gebruikt kan worden, en onder welke voorwaarden. Goudappel is gevraagd een verkeersonderzoek uit te voeren naar ontwikkeling Tijmveld, uitgaande van een ontwikkeling van 126 woningen. Het plangebied is weergegeven in figuur 1.1.
Figuur 1.1 plangebied ontwikkeling Tijmveld
Mintveld Veghel - 15 november 2024
1
1.2
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 is een vijftal ontsluitingsvarianten beschouwd. De meest geschikte ontsluitingsvariant is vervolgens in hoofdstuk 3 nader onderzocht. Ook zijn in dit hoofdstuk aandachtspunten op het gebied van verkeersveiligheid beschouwd. Hoofdstuk 4 biedt een conclusie en advies van het onderzoek.
Mintveld Veghel - 15 november 2024
2
2. Beschouwing ontsluitingsvarianten 2.1
Uitgangspunten
Naar aanleiding van participatieavonden met buurtbewoners is een vijftal varianten meegenomen als potentiële ontsluiting van ontwikkeling Tijmveld. Deze vijf ontsluitingsvarianten zijn kwalitatief beschouwd, alvorens een voorkeursvariant nader is onderzocht. De overwogen vijf varianten zijn: •
Variant 1: ontsluiting via Tijmveld
•
Variant 2: ontsluiting via Lookveld / Lavasveld
•
Variant 3: ontsluiting via Gemzeweide / Dasseweide
•
Variant 4: ontsluiting via Egelweide / Bunderse Hoek
•
Variant 5: ontsluiting via Udenseweg (doodlopende aansluiting voor de nieuwe ontwikkeling, danwel doorlopend naar de wijk)
•
Variant 6: ontsluiting parallelstructuur Udenseweg noord
•
Variant 7: ontsluiting parallelstructuur Udenseweg zuid
De ontsluitingsvarianten zijn visueel weergegeven in figuur 2.1.
6
7
figuur 2.1: Ontsluitingsvarianten ontwikkeling Tijmveld.
In dit hoofdstuk is inzichtelijk gemaakt of de functie, vormgeving en het gebruik van de wegen op de toetslocaties in balans zijn. Hierbij is gebruik gemaakt van de Wegenscan. De toets op functie, vormgeving en gebruik is onderdeel van de eerste beschouwingsronde van de 7 ontsluitingsvarianten.
Mintveld Veghel - 15 november 2024
3
Wegenscan Deze (Duurzaam Veilig) toets is uitgevoerd op basis van uitgangspunten en aanbevelingen zoals die zijn verwoord door het CROW in verschillende publicaties. Deze CROWuitgangspunten en aanbevelingen zijn door Goudappel opgenomen in de Wegenscan, een hulpmiddel voor het beoordelen van de relatie tussen inrichting, de functie en het gebruik van een weg. Met behulp van de Wegenscan is getoetst of de huidige vormgeving past bij het gebruik en de functie van de weg. De volgende locaties zijn met de Wegenscan onderzocht: Lavasveld, Tijmveld, Gemzeweide, Egelweide. In de volgende paragrafen is de onderzochte locatie met een foto weergeven. In een eerder uitgevoerde quickscan naar de ontsluiting van ontwikkeling Mintveld zijn ook de Busselbunderweg ten noorden- en zuiden van de aansluiting op het Tijmveld onderzocht met de Wegenscan. Overige uitgangspunten De volgende uitgangspunten zijn gehanteerd: •
Functie: Bovenstaande wegen zijn gecategoriseerd als erftoegangswegen en gebiedsontsluitingswegen binnen de bebouwde kom (30-50 km/h)
•
Vormgeving: de vormgeving van de weg is bepaald met behulp van Streetsmart
•
Gebruik: Voor bovenstaande wegen dienen de intensiteiten uit het verkeersmodel
BBMA2022 en de verkeerstellingen (indien aanwezig) als uitgangspunt.
2.2
Beschouwing varianten
Variant 1: ontsluiting via het Tijmveld In deze variant wordt de nieuwe ontwikkeling ontsloten via het Tijmveld. Tijmveld is een directe verbindingsweg tussen de nieuwe ontwikkeling en de Busselbundersweg, een belangrijke gebiedsontsluitingsweg in Veghel. Functie Tijmveld is een erftoegangsweg gelegen tussen de ontwikkellocatie en de Busselbundersweg. Tijmveld bevindt zich binnen de bebouwde kom en binnen de 30 km/u zone. Tijmveld is op deze meetlocatie aan twee zijdes bebouwd met rijwoningen. Vormgeving De weg heeft een totale breedte van 5.10 meter. Er liggen geen parkeervakken langs de weg, incidenteel parkeert een auto langs de weg of op de erftoegang. De wegbreedte biedt in dit scenario niet genoeg ruimte voor tegemoetkomend auto- en vrachtverkeer om elkaar te passeren wanneer er auto’s langs de weg geparkeerd staan. Tegemoetkomend verkeer moet op elkaar wachten wanneer er op straat wordt geparkeerd. Aan weerszijden van de weg bevindt zich een voetpad met een breedte van 2,00 meter.
Mintveld Veghel - 15 november 2024
4
Streefwaarde intensiteit Op basis van de functie en vormgeving geldt volgens de Wegenscan als streefwaarde een intensiteit van 4.400 mvt/etm.
Figuur 2.2 Onderzochte weginrichting Tijmveld
Overwegingen verkeersveiligheid Op de ontsluitingsroute via Tijmveld kruist de rijbaan een voorrangsfietspad. De kruising met dit fietspad is onoverzichtelijk door o.a. aanliggend groen en fietsers hoeven, omdat ze voorrang hebben, niet af te remmen voor gemotoriseerd verkeer. Daarnaast leidt de route via Tijmveld langs een speeltuin, waar de veiligheid van spelende kinderen moet worden gewaarborgd. Ook wordt er op het Tijmveld geparkeerd op de rijbaan. Dit zorgt met name op het Tijmveld nabij de Busselbundersweg tot een smalle bruikbare rijbaan. Deze aandachtspunten spelen in de huidige situatie en zullen geadresseerd moeten worden wanneer er gekozen wordt voor een ontsluiting via het Tijmveld.
Figuur 2.3 Locaties fietsoversteek (links) en speeltuin (rechts)
Mintveld Veghel - 15 november 2024
5
Figuur 2.4 Fietsoversteek Tijmveld
Variant 2: ontsluiting via het Lookveld / Lavasveld Bij variant 2 gaat het verkeer vanuit de ontwikkeling via het Lavasveld en het Lookveld richting de Busselbundersweg. Functie Lavasveld is een erftoegangsweg gelegen tussen de ontwikkellocatie en Lookveld. Lavasveld bevindt zich binnen de bebouwde kom en binnen de 30 km/u zone. Het Lavasveld is aan twee zijdes bebouwd met rijwoningen, onderbroken door een parkje. Vormgeving De weg heeft een totale breedte van 5.10 meter. Er liggen parkeervakken langs de weg, incidenteel parkeert een auto langs de weg of op een erftoegang. De wegbreedte biedt genoeg ruimte voor tegemoetkomend auto- en vrachtverkeer om elkaar te passeren, mits er geen auto’s langs de weg geparkeerd staan. In deze situatie moet tegemoetkomend verkeer wachten om elkaar te passeren. Aan weerszijden van de weg bevindt zich een voetpad met een breedte van circa 2.00-2.50 meter. Streefwaarde intensiteit Op basis van de functie en vormgeving geldt volgens de Wegenscan als streefwaarde een intensiteit van 4.400 mvt/etm.
Mintveld Veghel - 15 november 2024
6
Figuur 2.5 Onderzochte weginrichting het Lavasveld Overwegingen verkeersveiligheid Bij een ontsluiting via het Lavasveld en het Lookveld rijdt gemotoriseerd verkeer langs de peuterspeelzaal De Pionier en basisschool De Ieme. De combinatie van spelende kinderen rondom schoolgebied, het halen en brengen van kinderen en doorgaand verkeer kan leiden tot verkeersonveilige situaties. Tegenover De Ieme liggen een park en speelveld die de kinderen op een veilige manier moeten kunnen bereiken. Daarnaast moet net als in variant 1 het voorrangsfietspad worden gekruist. Dit zijn aandachtspunten in de overweging van de route Lavasveld/Lookveld als ontsluitingsroute. Langs het Lookveld ligt aan weerszijden een fietspad, wat fietsverkeer scheidt van gemotoriseerd verkeer. Echter, gezien de verhoogde onveiligheid voor kinderen en de beperkte parkeerruimte zijn er aanzienlijke obstakels die moeten worden gemitigeerd in deze variant.
Figuur 2.6 De Ieme, De Pionier en fietsoversteek langs de route Lavasveld/Lookveld
Mintveld Veghel - 15 november 2024
7
Variant 3: ontsluiting via de Gemzeweide/Dasseweide In variant 3 wordt de ontwikkeling ontsloten op Gemzeweide - Beverweide en de Dasseweide, deze wegen hebben een woonerfinrichting en een smalle rijbaanbreedte. Daarna loopt de route over de Herteweide. Functie De Gemzeweide is een erftoegangsweg gelegen tussen het zuiden van de ontwikkellocatie en de Herteweide. De Gemzeweide bevindt zich binnen de bebouwde kom en binnen de 30 km/u zone. De weg is voornamelijk bebouwd aan één zijde en grenst aan een park met vijver. Vormgeving De weg heeft een totale breedte van 3.50 meter. Er liggen geen parkeervakken langs de weg. De wegbreedte biedt weinig ruimte voor tegemoetkomend auto- en vrachtverkeer om elkaar te passeren. Straatparkeren komt hier niet voor. Aan één zijde van de weg bevindt zich een voetpad met een breedte van 1,60 meter, deze loopt het naastgelegen park in. Streefwaarde intensiteit Op basis van de functie en vormgeving geldt volgens de Wegenscan als streefwaarde een intensiteit van 500 mvt/etm.
Figuur 2.7 Onderzochte weginrichting de Gemzeweide
Overwegingen verkeersveiligheid De wegen waarop de nieuwe ontwikkeling in deze variant direct wordt ontsloten hebben een woonerfinrichting en smalle rijbaanbreedte. Wegen als de Gemzeweide zijn ongeschikt als ontsluitingsroute door de weginrichting. Daarnaast laat een aantakking op Gemzeweide ruimte voor sluipverkeer door de wijk, gezien er niet één duidelijke route naar de gebiedsontsluitende wegen is. Daarom is deze variant ongeschikt als ontsluitingsroute voor de nieuwe ontwikkeling.
Mintveld Veghel - 15 november 2024
8
Variant 4: ontsluiting via de Egelweide / Bunderse Hoek Variant 4 biedt een directe route richting de hoofdstructuur van Veghel (Bundersweg). Functie De Egelweide is een erftoegangsweg gelegen tussen het zuiden van de ontwikkellocatie en de Bundersweg. De Egelweide bevindt zich binnen de bebouwde kom en binnen de 30 km/u zone. De weg is voornamelijk bebouwd aan één zijde en grenst aan een park met vijver. Vormgeving De weg heeft een totale breedte van 5,70 meter. Er liggen geen parkeervakken langs de weg, incidenteel parkeert een auto langs de weg of op een erftoegang. De wegbreedte biedt weinig ruimte voor tegemoetkomend auto- en vrachtverkeer om elkaar te passeren wanneer er langs de weg geparkeerd wordt. Aan weerszijden van de weg bevindt zich een voetpad met een breedte van 1,60 meter. Streefwaarde intensiteit Op basis van de functie en vormgeving geldt volgens de Wegenscan als streefwaarde een intensiteit van 5.800 mvt/etm.
Figuur 2.8 Onderzochte weginrichting de Egelweide
Overwegingen verkeersveiligheid Qua weginrichting is de Egelweide geschikt als ontsluiting voor de nieuwe ontwikkeling. Echter is de inpasbaarheid van deze variant niet te combineren met reeds bestaande plannen voor de ontwikkeling Bundersehoek. De ontwikkeling Bundersehoek wordt via de Egelweide richting het noorden alleen ontsloten met een fietsaansluiting. Wanneer de ontwikkeling Mintveld hierop aansluit, moet dit bestaande plan worden aangepast en een nieuwe auto-aansluiting gerealiseerd worden via de ontwikkeling Bundersehoek. Daarnaast
Mintveld Veghel - 15 november 2024
9
zou de ontwikkeling Mintveld aan de zuidkant een regionale fietsroute doorkruisen, wat niet wenselijk is. Om deze redenen is deze variant minder geschikt als ontsluiting van de ontwikkeling Tijmveld.
Figuur 2.9 regionale fietsroute
Figuur 2.10 Plan ontwikkeling Bundersehoek
Mintveld Veghel - 15 november 2024
10
Variant 5: ontsluiting via de Udenseweg Variant 5 biedt een directe ontsluiting op de randweg (Udenseweg). Deze ontsluitingsvariant kan op twee manieren worden ingericht: een weg die doodloopt na de nieuwe ontwikkeling en een doorgaande weg naar de bestaande wijk. Er zijn een viertal redenen hieronder beschreven waarom deze variant niet gewenst is voor de ontsluiting: Ontsluitingsfunctie Udenseweg Een extra aansluiting op de Udenseweg is niet gewenst vanwege de ontsluitingsfunctie die deze weg heeft; de Udenseweg valt binnen de wegcategorie ‘gebiedsontsluitingsweg’ (GOW). Hier geldt buiten de bebouwde kom (grenzend aan het plangebied) een snelheidsregime van 80km/u. De verkeers- en ontsluitingsfunctie staat bij een GOW centraal. De
figuur 2.11: Ontsluiting Udenseweg
vormgeving van de GOW moet met de bijbehorende verkeersregels leiden tot een gebruik dat overeenkomt met de verkeersfunctie. De wijze waarop functie, vormgeving en gebruik op elkaar zijn afgestemd is van groot belang voor de gewenste doorstroming en de verkeersveiligheid. Op een GOW (zeker op een GOW-80) zijn zo min mogelijk aansluitingen / kruispunten gewenst. Een kruispunt beïnvloedt namelijk de verkeersstroom over een bepaalde lengte, afhankelijk van de verkeersintensiteit en de snelheid. De landelijke CROW-richtlijnen zeggen dat voor wegen met een ontwerpsnelheid van 80 km/h, de lengte van het invloedsgebied in de orde van grootte van 500 meter ligt. De afstand tussen twee opeenvolgende kruispunten moet hierom vaak zo groot mogelijk zijn. Doorstroming staat op de Udenseweg centraal, een extra aansluiting vormt een belemmering voor deze doorstroming. Tevens vormt een extra aansluiting ook een verkeersveiligheidsrisico; de Udenseweg is de dominante verkeersader t.o.v. een (nieuwe) aansluiting hierop. Het verschil in gereden snelheid, hoeveelheid verkeer en massa is erg groot, waardoor de kans op een conflict (ongeval) van serieuze aard toeneemt. Druk op de ‘as-Veghel’, waaronder op de Udenseweg Ook staat de doorstroming van de verkeersas die Veghel doorkruist, waar de Udenseweg onderdeel van uitmaakt, in de huidige situatie al onder druk (files).