Document · PDF

Begroting 2025 en meerjarenbegroting 2026-2028

Gezamenlijke commissievergadering REB en M&M 17 oktober 2024, gemeente MeierijstadBij agendapunt: Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 gemeente Meierijstad33.668 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Werk en inkomen In 2025 heeft iedereen die wil een garantie op een baan of een zinvolle dagbesteding met behulp van PIM Werkt en de samenwerking met onze partners. We verkennen en werken de mogelijkheden verder uit voor werk met behoud van een uitkering, we noemen dit PIM Banen. Armoedebestrijding door vroegtijdige signalering en het voorkomen of bestrijden van schulden en het opstarten van een MER (Minima Effect Rapportage). We ontwikkelen het platform Armoede Meierijstad. Door de evaluatie van het lokaal armoedebeleid, uitvoering wet schuldhulpverlening en Minima effectrapportage, onderzoeken we wat het effect van ons beleid is en hoe we meer en vroegtijdiger inwoners kunnen bereiken met een laag inkomen en/of schulden. Voldoen aan de taakstelling voor opvang en integratie van statushouders. We nemen onze verantwoordelijkheid voor de opvang van vluchtelingen. We organiseren de opvang van ontheemden. We voldoen aan de jaarlijkse wettelijke taakstelling voor opvang en integratie statushouders en lopen, waar mogelijk, vooruit op de jaarlijkse taakstelling.

Jeugdzorg We investeren in basisvoorzieningen en preventie aan jeugdige, ouders en opvoeders met als doel dat kinderen veilig kunnen opgroeien en ontwikkelen in Meierijstad. Normaliseren van de vragen is hierbij het uitgangspunt. We investeren in een praktijkondersteuner jeugd bij de huisartsen. Als jeugd, ouders of opvoeders zorg- en hulpvragen hebben kunnen zij hiervoor terecht bij het gebiedsteam. Het gebiedsteam is dichtbij en biedt zelf hulp en zorgt indien nodig voor toeleiding naar gespecialiseerde jeugdhulp. De recente stijgende lijn in het aantal kinderen met jeugdhulp willen we doorbreken door daar interventies op in te zetten. We streven ernaar om de hulpvormen die een grote impact hebben op het leven van kinderen (zoals ondertoezichtstellingen, uithuisplaatsingen en gesloten plaatsingen) terug te dringen.

WAT KOST HET? In de volgende tabel staan de totale lasten en baten van dit begrotingsprogramma. De totale lasten verminderen we met de totale baten en komen zo tot het geraamd saldo van baten en lasten. Dit saldo verminderen we met het bedrag aan toevoeging reserves en vermeerderen we met het bedrag wat we onttrekken aan reserves. Zo komen we tot het geraamd resultaat van dit begrotingsprogramma.

(bedragen x € 1.000) Lasten

Jaar Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting rekening 2024 2025 2026 2027 2028 2023 -123.494 -138.132 -114.983 -112.747 -112.038 -111.488

Baten

51.686

49.546

25.472

26.132

25.948

25.964

Saldo van baten en lasten

-71.808

-88.587

-89.511

-86.615

-86.090

-85.524

Toevoeging aan reserves

-14.247

-4.451

-31

-32

-140

Onttrekking aan reserves

3.127

6.138

2.221

2.240

2.087

1.987

Mutaties in de reserves

-11.121

1.687

2.190

2.207

1.947

1.847

Geraamd resultaat

-82.928

-86.899

-87.321

-84.408

-84.142

-83.677

Om toelichtingen op de financiën leesbaar te houden passen we categorieën toe, waarbij de mate van bestuurlijke keuzevrijheid een uitgangspunt was. Voor een nadere uitleg van de categorieën verwijzen we naar hetgeen is vermeld in de leeswijzer onder "Wat kost het?". De cijfers in onderstaande tabel en toelichtingen moet u als volgt lezen. Genoemde bedragen met een -: dit is een verslechtering op het saldo; Genoemde bedragen met een +: dit is een verbetering op het saldo. (Bedragen x € 1.000) 2025 2026 2027 2028 Primitieve begroting

-76.814

-75.667

-75.687

-75.001

-123

-204

-197

-190

-3.609

-3.598

-3.585

-3.526

Geraamd resultaat (startsituatie)

-80.545

-79.468

-79.469

-78.717

Bestaand beleid

-1.279

-1.309

-1.328

-1.604

Nieuw beleid

-261

-316

Gemeentefonds

-3.209

-1.328

-1.329

-1.301

Raadsbesluiten september 2023 tot en met juli 2024 1e bestuursrapportage 2024 2e bestuursrapportage 2024

(Bedragen x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

Kapitaallasten

-20

Loon- & prijsindexatie

-875

-1.117

-1.107

-821

-863

Wijzigingen < € 50.000

-14

Totaal ontwikkelingen

-6.775

-4.939

-4.673

-4.960

Geraamd resultaat programmabegroting 2025

-87.321

-84.408

-84.142

-83.677

Investeringen 2025

Overige technische aanpassingen

2025

2026

2027

2028

Bestaand beleid

-1.279

-1.309

-1.328

-1.604

2 FTE Beschermd wonen en maatschappelijke opvang

Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang wordt gedecentraliseerd van de centrumgemeenten (Den Bosch en Oss) naar de lokale gemeenten. Hierdoor komt er meer casuïstiek naar de gemeente Meierijstad. Om dit op te vangen zijn in 2024 2 fte’s tijdelijk ingezet. De verwachting is dat we dit structureel nodig gaan hebben. De lasten (€ 180.000) worden gedekt uit het budget beschermd wonen. Bijstellen diverse budgetten Jeugdzorg ZIN 2025 e.v. -1.000 -1.000 -1.000 -1.000 De budgetten jeugdzorg ZIN moeten voor 2025 en verder in lijn worden gebracht met de autonome groei (volume) van de kosten jeugdzorg. Hierbij wordt uitgegaan van een taakstellende opgave en risicovoller begroten. De bijstelling is gebaseerd op de realisatiecijfers 2023. Er wordt uitgegaan van een structurele volumegroei van ± 45% van het verschil tussen de gerealiseerde en begrote cijfers 2023. Consulent brede ondersteuning toeslagenaffaire -12 -12 0 0 De middelen worden ingezet voor de dekking van 1.47 fte consulent schuldhulpverlening/brede ondersteuning ten behoeve van de uitvoering van brede ondersteuning aan gedupeerden van de toeslagenaffaire op basis van de Wet Hersteloperatie Toeslagen. De lasten bedragen voor 2025 en 2026 € 132.300 per jaar. Deze worden grotendeels (€ 120.000 per jaar) gedekt door de rijksbijdrage.

Consulent schuldhulpverlening -90 -90 -90 -90 Raming van de lasten 1 fte consulent schuldhulpverlening om de wettelijke taken op het gebied van schuldhulpverlening uit te kunnen blijven voeren. Deze formatieplek is tijdelijk bekostigd en dient structureel te worden. Inclusie 0 0 0 0 We werken aan een inclusieve samenleving waarin iedereen zoveel mogelijk mee kan doen. Met deze middelen werken we aan verschillende onderwerpen om Meierijstad toegankelijker en inclusiever te maken. Geraamd budget voor 2025 en 2026 € 85.000 per jaar. Dekking reserve sociaal domein. Kadernota 2025 GR Kleinschalig Collectief Vervoer 100 70 38 6 De Gemeenschappelijke Regeling Kleinschalig Collectief Vervoer (GR-KCV) biedt vervoer voor verschillende doelgroepen (OV-Regiotaxivervoer, Wmo-vervoer). Door de corona pandemie is het vervoer afgenomen. Deze kadernota is gebaseerd op 110% van het vervoersvolume van 2023. Hierdoor ontstaat een voordeel op de gemeentelijke begroting voor 2025 e.v.

Migratie

-243

Als gemeente komen we steeds voor meer uitdagingen te staan. Zo ook voor het thema ontheemden. Meierijstad houdt zich intensief bezig met het huisvesten van deze personen. Dit werd op projectbasis gedaan waarbij de middelen tot en met 2025 beschikbaar waren. Hiervoor zijn ook 3 tijdelijke functies beschikbaar gesteld. De ontwikkelingen van afgelopen tijd laten zien dat dit geen incidenteel probleem is maar dat we hier als gemeente een structurele taak hebben. Het is nog onduidelijk hoe dit op rijksniveau gefaciliteerd gaat worden. Desalniettemin zien we dat hier ook na 2025 een taak voor ons als gemeente zit. Tot en met 2027 zijn de functies (3,0 FTE) tijdelijk met als dekking de rijksbijdrage. Vanaf 2028 worden de functies omgezet naar structurele formatie zonder dekking. Lasten deels opgenomen in programma 4 (€ 27k) en deels programma 6 (€ 243k). Noodzakelijke capaciteitsuitbreiding Werk en Inkomen 0 0 0 0 Noodzakelijke capaciteitsuitbreiding Werk en inkomen voor 4 FTE (1 inkomen en 3 participatie).  Inkomen (inclusief poort) 1 fte Als inwoners van Meierijstad een uitkering aanvragen, vindt er een poortgesprek plaats. Hierin wordt gekeken of er geen recht is op voorliggende voorzieningen, zoals het recht op WW, of dat inwoners al begeleid kunnen worden naar werk of een opleiding. Ongeveer 50% van de uitkeringsaanvragen wordt afgehandeld door de poortwachter.

 2 fte activering (jongeren) De afgelopen jaren hebben we een toename gezien van jongeren die zich bij de gemeente melden voor een uitkering of ondersteuning richting werk/school. Ook is er een groeiende complexiteit van problemen binnen deze groep jongeren vastgesteld. In 2023 bestond ongeveer 43% van de poortaanvragen uit jongeren.  1 fte bemiddeling (1 fte vervangt huidige inhuur) Met PIM Werkt investeren we in de begeleiding van inwoners van Meierijstad op het gebied van werk en hun weg naar een baan. Wanneer inwoners zich aanmelden, hebben ze ondersteuning nodig van een consulent. Deze ondersteuning resulteert erin dat inwoners geen uitkering aanvragen en bemiddeld worden richting een werkgever. Door de gunstige arbeidsmarkt zien we dat de groep die zich aanmeldt een grote afstand heeft tot de arbeidsmarkt en meer ondersteuning nodig heeft. Naast inzet van de benchmark wordt geïnvesteerd in doorontwikkeling PIM procesoptimalisatie en automatisering/ digitalisering om daar waar mogelijk efficiënter te werken. Dit in combinatie met investering op implementatiekracht vanuit Kwaliteit i.s.m. met Beleid. Deze lasten van de formatie worden budgetneutraal verwerkt, inhuur wordt ingeruild door vaste formatie.

Noodzakelijke capaciteitsuitbreiding WMO, jeugd, -90 -90 -90 -90 kwaliteit en functioneel beheer Noodzakelijke capaciteitsuitbreiding WMO & jeugd voor in totaal 4 FTE (3 WMO, 1 jeugd). 1. WMO 3 FTE (schaal 9) (3 fte inhuur stopt) Er is een lange wachttijd ontstaan. In vergelijking met de eerste 2 maanden van 2023 is er een toename van 707 aanmeldingen. De komende maanden analyseren we de oorzaak preciezer, voor nu is de hypothese : toename herindicatie en toename aanvraag huishoudelijk hulp. Daarnaast heeft het beleid dat ouderen langer thuis wonen een groot effect op de WMO. 2. Jeugd 1 FTE (schaal 9) we verwachten een toename aan werk naar aanleiding van de hervormingsagenda jeugd Ondersteuningsstructuur onderwijs/jeugd en -124 -124 -124 -124 jongerenwerk in het basisonderwijs Dit betreft enerzijds de samenwerking op school voor het versterken van de verbinding tussen onderwijs en jeugdhulp. Meer specifiek de samenwerking tussen verschillende professionals (o.a. IBer, GGD, aansluitfunctie jeugd) die verbonden zijn aan school. De aansluitfunctionarissen / ondersteuners hebben zicht op de mogelijke inzet vanuit het preventieve en voorliggende veld (aanbod van het Centrum Jeugd en Gezin), zorgen voor vraagverheldering, kunnen kortdurende ondersteuning inzetten en verlenen indien nodig toegang tot jeugdhulp.

Hiermee hopen we vroegtijdig signalen op te pakken waardoor jeugdigen en hun gezinnen sneller bereikt worden en lichte (preventieve) hulp vaker volstaat en inzet specialistische hulp afneemt. Eind 2023 is gestart met uitbreiding van het aantal uren op een aantal scholen in Veghel. De eerste ervaringen zijn positief. Om deze ondersteuning aan alle scholen, die dit nodig hebben, te kunnen bieden is er uitbreiding nodig. Dit in samenhang met ondersteuning van Verbinding plus en eventueel

schoolmaatschappelijk werk. Anderzijds betreft dit het inzetten van jongerenwerk in groep 7 en 8 van het basisonderwijs. Dit is een krachtige aanpak met als doel het vroegtijdig oppikken van signalen en behoeften bij kinderen, het opbouwen van vertrouwensrelaties, het organiseren van activiteiten en geven van voorlichtingen en de advisering en ondersteuning van leerkrachten. Subsidie bestaande inloopvoorzieningen -63 -63 -63 -63 Meerdere bestaande inloopvoorzieningen worden geconfronteerd met stijgende kosten waarvoor hun jaarlijkse subsidie nu ontoereikend is. Bijvoorbeeld door huurverhogingen. De jaarlijkse subsidie van deze partijen dient derhalve opgehoogd te worden. Nieuw beleid -261 -316 -316 -316 Bestaanszekerheid (1,0 FTE)

-81

De afgelopen periode is gebleken dat steeds meer mensen het financieel moeilijk hebben. Vanuit de overheid worden (steun)maatregelen getroffen. Hierbij breidt de doelgroep zich i\uit van minima naar ook de middeninkomens. Dit vraagt nieuwe beleidsinstrumenten. Het onderwerp “bestaanszekerheid “ is in de huidige coalitieonderhandelingen een belangrijk thema. De verwachting is dat de komende jaren hier meer beleidscapaciteit voor nodig is (1,0 FTE). Lasten zijn deels op programma 4 (onderwijs) en deels op programma 6 (sociaal domein) opgenomen. Inloop en dagbesteding 0 0 0 0 Om uitvoering te geven aan de ambitie uit TiMM inloop- en dagbestedingsmogelijkheden in elke wijk of kern zijn aanvullende middelen nodig (2025: € 700.000, 2026 € 800.000, 2027: € 900.000, 2028: € 1.100.000) Het gaat o.a. over het professionaliseren van beheer en exploitatie gemeenschapshuizen, stimuleren om meer inloop en dagbestedingsactiviteiten in een wijk of kern te realiseren, het ondersteunen van vrijwilligers die de activiteiten uitvoeren of het bestuur vormen van een gemeenschapshuis. Met bovenstaande geven we mede invulling aan het uitrollen van het LeefGoed concept in de gehele gemeente Meierijstad. We hanteren hiervoor een pilotperiode van vier jaar waarvoor we incidentele middelen beschikbaar stellen. Deze worden gedekt uit de reserve sociaal domein en de reserve beschermd wonen.

Project SteunOuder 0 -55 -55 -55 We zijn in 2022 gestart met een 3-jarige pilot. In de periode van januari 2022 tot eind december 2023 zijn er met de pilot SteunOuder succesvol nieuwe steunouders geworven, kinderen en gezinnen gekoppeld aan geschikte steunouders, en steunouders getraind en ondersteund. De resultaten zijn positief en er is een groeiende behoefte aan deze vorm van ondersteuning in de gemeenschap. Graag zetten we dit project na 2025 voort, zodat we kunnen doorgaan met het werven van nieuwe steunouders en het ondersteunen van bestaande matches om ervoor te zorgen dat alle betrokken partijen de best mogelijke ondersteuning krijgen. Uitvoering loonkostensubsidie -180 -180 -180 -180 Per 1 januari 2023 is ook de financiering van loonkostensubsidie gewijzigd. Voorheen was er een verdeelsystematiek en vanaf 1 januari 2023 wordt er afgerekend op basis van realisatie. Gemeente Meierijstad heeft flink geïnvesteerd in het gebruik van het instrument loonkostensubsidie. Landelijk ligt het percentage van het gebruik van loonkostensubsidie op 6,6% (peiljaar 2022), terwijl dit percentage in de gemeente Meierijstad op 33% ligt (peiljaar 2022). De lasten worden gedekt uit verhoging van de algemene uitkering als gevolg van toename aantallen.

INVESTERINGEN In de volgende tabel zijn de investeringen voor het jaar 2025 opgenomen met de kapitaallasten per investering. Na de tabel volgt een toelichting per investering. (bedragen x € 1.000)

Investering Kapitaallasten

Naam investering

2025

Realisatiekrediet nieuwbouw kinderopvangvoorziening Wijbosch Voorbereidingskrediet nieuwbouw kinderopvangvoorziening Odaschool te Sint-Oedenrode

2026

2027

2028

848

-21

-2

Realisatiekrediet nieuwbouw kinderopvangvoorziening Wijbosch Gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties streven er naar om een bereikbaar aanbod van kindvoorzieningen te realiseren in IKC’s. Vanwege de samenwerking tussen onderwijs en opvang in IKC’s is gezamenlijke huisvesting dan ook een belangrijk gegeven. Daarbij is het streven om te komen tot deze gezamenlijke huisvesting waar de kans zich voordoet. De vervangende nieuwbouw van basisschool De Regenboog te Wijbosch is de unieke gelegenheid om in deze school opvangvoorzieningen te integreren. Door deze nieuwbouw te faciliteren ontstaat een nieuw IKC, waar onderwijs en opvang in één gebouw, vanuit een gedeeld pedagogisch en didactisch concept, samen werken aan een stabiele, intellectuele, persoonlijke en sociale groei van kinderen van 0-12 jaar. Op basis van de nieuwbouwkostenconfigurator 2024 is berekend dat voor de realisatie van deze opvangvoorziening in 2025 op basis van BENG-normering een investeringsbedrag van in totaal € 848.274 nodig is. Conform de afspraken uit het IHP worden de kapitaallasten van deze investering volledig gedekt door een deel van de kostprijsdekkende huur, die het schoolbestuur als huurder van de opvangvoorzieningen aan de gemeente verschuldigd is. Per saldo dus budgettair neutraal.

Voorbereidingskrediet nieuwbouw kinderopvangvoorziening Odaschool te Sint-Oedenrode Gemeente, schoolbesturen en (kinder-)opvangorganisaties streven er naar om een bereikbaar aanbod van kindvoorzieningen te realiseren in IKC’s. Vanwege de samenwerking tussen onderwijs en opvang in IKC’s is gezamenlijke huisvesting dan ook een belangrijk gegeven. Daarbij is het streven om te komen tot deze gezamenlijke huisvesting waar de kans zich voordoet. De vervangende nieuwbouw van basisschool Oda te Sint-Oedenrode is de unieke gelegenheid om in deze school opvangvoorzieningen te integreren. Door deze nieuwbouw te faciliteren ontstaat een nieuw IKC waar onderwijs en opvang in één gebouw, vanuit een gedeeld pedagogisch en didactisch concept, samen werken aan een stabiele, intellectuele, persoonlijke en sociale groei van kinderen van 0-12 jaar. Op basis van de nieuwbouwkostenconfigurator 2024 is becijferd dat met de voorbereiding van deze opvangvoorzieningen in 2025, volgens BENG-normering, een bedrag van in totaal € 60.537 gemoeid is. Afschrijving start in 2028, na gereedkomen van de nieuwbouw. Conform de afspraken uit het IHP worden de kapitaallasten van deze investering volledig gedekt door een deel van de kostprijsdekkende huur, die het schoolbestuur als huurder van de opvangvoorzieningen aan de gemeente verschuldigd is. Per saldo dus budgettair neutraal.

VERBONDEN PARTIJEN      

Werkvoorzieningsschap De Dommel (WSD) Werkvoorzieningsschap Noordoost Brabant Kleinschalig collectief vervoer Centrumregeling Jeugdhulp Noordoost Brabant Centrumregeling ter uitvoering WMO Samenwerkingsovereenkomst beschermd wonen en maatschappelijk opvang

VOLKSGEZONDHEID, MILIEU EN DUURZAAMHEID WAT WILLEN WE BEREIKEN? AMBITIE De coronacrisis leerde ons dat gezondheid het belangrijkste is in een mensenleven. Dat geldt voor onze lichamelijke én psychische gezondheid. Door gezondheidsbescherming en gezondheidsbevordering, met een focus op leefstijl en leefomgeving, maken onze inwoners bewust gezonde(re) keuzes. Belemmeringen die mensen ervaren om gezond te kunnen leven nemen we weg voor zover dat tot onze competentie behoort. In lijn met de afspraken van Parijs hebben we in 2050 een CO2-neutrale, klimaatbestendige en circulaire leef- en werkomgeving in Meierijstad. WAT WILLEN WE BEREIKEN? Gezondheid Verbetering van factoren in de leefomgeving met een positieve invloed op de gezondheid, waaronder de luchtkwaliteit. Gezondheidswinst door de focus op preventie. Vermindering van alcohol- en drugsgebruik. Herijking van het gezondheidsbeleid.

Duurzaamheid Een fundament voor een klimaatbestendige leefomgeving (met aandacht voor vermindering van hittestress) en de energietransitie, waaronder duurzame opwek met zon en wind met een nadrukkelijke regierol voor de gemeente. Minimaal behoud en waar mogelijk versterking van de biodiversiteit in de leefomgeving. Versnelling van energiebesparing en versnellen van ‘zon op dak’. Naleving afspraken uit de Regionale Energie Strategie (RES) en uitvoering van de eerste tranche zonneparkenbeleid. Eén wijkuitvoeringsplan voor de warmtetransitie (aardgasvrij) met een focus op de uitvoering en het gesprek met bewoners en eigenaren. Innovatieve duurzaamheidskansen benutten we in samenwerking met onderwijs en bedrijfsleven zoals het mogelijk maken van minimaal 1 waterstoftankstation in onze gemeente. Circulariteit is het nieuwe normaal in het denken en handelen bij bedrijven, inwoners en verenigingsleven.

Beleidsindicatoren In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. We hebben hierbij ook een referentiemeting opgenomen. Hiervoor gebruiken wij de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 50.000 tot 100.000 inwoners. Indicator

Bron

Omvang CBS-statistiek huishoudelijk huishoudelijk restafval, afval kilogram per bewoner per jaar

Jaar Referentie Meierijstad

2020

2021

167

158

Indicator

Bron

Jaar Referentie Meierijstad

Hernieuwbare energie, als % van totale energieverbruik gemeente

Klimaatmonitor Rijkswaterstaat

2021

2022

Geen data

16,0%

Geen data bekend

22,5%

WAT GAAN WE DAAR VOOR DOEN? Gezondheid Verbetering van factoren in de leefomgeving met een positieve invloed op de gezondheid, waaronder de luchtkwaliteit. Volgens het Delta Programma Ruimtelijke Adaptatie is een volgende meetronde ‘klimaatstresstest gepland in 2025, dat wij, net als de eerste ronde in 2016 in Regio-verband oppakken. We stellen beleid op voor geur, geluid en externe veiligheid. We voeren het Uitvoeringsprogramma Luchtkwaliteit 2030 uit. Gezondheidswinst door de focus op preventie. De focus op preventie blijft onverminderd van kracht. Voorkomen is beter dan genezen. Met het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) wordt 'focus op preventie' onderstreept. Vermindering van alcohol- en drugsgebruik. Het verminderen van alcohol- en drugsgebruik is een onderdeel van het verbeteren van de leefstijl. Leefstijl zal een thema/onderdeel zijn in de herijkte gezondheidsnota. In die nota worden concrete doelen en ambities over het terugdringen van alcohol- en drugsgebruik opgenomen. Het regionale project ‘denormalisering drugs’, ook wel bekend onder de naam ‘SKIP’, is een (bekend) project dat lopende is en een bijdrage moet leveren aan het verminderen van drugsgebruik. Een aantal activiteiten wordt uitgebreid in aantal en aanpak (bijvoorbeeld integrale benadering signaleringsoverleg, meer bijeenkomsten uit met ouders). Herijking van het gezondheidsbeleid.

We ontwikkelen het gezondheidsbeleid verder door en voeren het uit. De vier thema’s waar we extra op in gaan zetten zijn: mentale gezondheid, eenzaamheid, leefstijl en leefomgeving. Duurzaamheid Een fundament voor een klimaatbestendige leefomgeving (met aandacht voor vermindering van hittestress) en de energietransitie, waaronder duurzame opwek met zon en wind met een nadrukkelijke regierol voor de gemeente. We stellen een uitvoeringsagenda klimaatadaptatieplan op. We starten gemeentebreed met de uitwerking van klimaatadaptief beleid. We stellen een beleidskader duurzame opwek op met daarin de herijking van het zonneparkenbeleid en een uitwerking van de (on)mogelijkheden van windmolens. We zetten in op uitbreiding energienet en innovatieve snelle oplossingen voor opwek- en afnameschaarste. Dit zorgt ervoor dat er ook een plan MER voor de RES opgesteld gaat worden waar we als gemeente bij betrokken zijn. We voeren de eerste tranche zonneparken uit en ondersteunen innovatieve opwekvormen wanneer deze kansrijk zijn. We zetten de deelname STILA (stimuleringsregeling landschap) -, de samenwerkingsovereenkomst met de provincie, ook na 2023 voort. Minimaal behoud en waar mogelijk versterking van de biodiversiteit in de leefomgeving.

We stellen een uitvoeringsprogramma biodiversiteit op met daarin: behoud, verbetering en beheer van gemeentelijk groen; versterken groenblauw netwerk, natuur inclusief bouwen, natuur inclusieve landbouw, duurzame en klimaat adaptieve maatregelen en vergroening particulier terrein.

Versnelling van energiebesparing en versnellen van ‘zon op dak’. We werken aan een samenhangende en overkoepelende aanpak voor het deelprogramma Energiebesparing. We ontwikkelen een aanpak op Energiebesparing breed met daarin: 1.1 Aanpak (door)ontwikkelen op versnellen energiebesparing huurwoningen. 1.2 Aanpak (door)ontwikkelen op versnellen energiebesparing koopwoningen. 1.3 Voortzetten aanpak Energiebesparing Maatschappelijk vastgoed. 1.4 Voortzetten samenwerking met Bedrijven/Doe. 1.5 Ontwikkelen aanpak gericht op organisaties in directe invloedssfeer van de gemeente. Naleving afspraken uit de Regionale Energie Strategie (RES) en uitvoering van de eerste tranche zonneparkenbeleid. We stellen (samen met de regio) een plan MER voor RES2.0 op. We doorlopen het vergunningstraject van de eerste tranche zonneparken (30ha). Eén wijkuitvoeringsplan voor de warmtetransitie (aardgasvrij) met een focus op de uitvoering en het gesprek met bewoners en eigenaren. Vanuit de informatie in de Transitievisie Warmte (TVW) beginnen we met verder onderzoek naar beide mogelijke startwijken (Oranjewijk/Dorsveld en Den Bunders (Laren en Donken) en pakken dit in participatie op met de inwoners, woningbouwcorporaties, ondernemers en andere belanghebbenden. We maken een keuze voor een van beide wijken.

We stellen een Wijkuitvoeringsplan op met onder andere informatie over de kosten voor het realiseren van een alternatief systeem. Innovatieve duurzaamheidskansen benutten we in samenwerking met onderwijs en bedrijfsleven zoals het mogelijk maken van minimaal 1 waterstoftankstation in onze gemeente. We stimuleren slimme innovatieve oplossingen voor opwek en opslag (onder andere waterstof/ warmtenetten bij nieuwbouwwijken) en geven kaders zodat de uitrol gekopieerd kan worden en niet elk project het wiel uit moet vinden. Circulariteit is het nieuwe normaal in het denken en handelen bij bedrijven, inwoners en verenigingsleven. We zetten een overkoepelende aanpak voor circulariteit op met daarin: een aanpak voor duurzaam bouwen en renoveren, ondersteuning en coördinatie van activiteiten circulariteit binnen het bedrijfsleven, de aanpak voedselverspilling, de transitie huishoudelijk afval, het verankeren van circulariteit in het inkoopproces en het verbreden van de verduurzaming maatschappelijk vastgoed met thema circulariteit.

(bedragen x € 1.000)

Jaar Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting rekening 2024 2025 2026 2027 2028 2023

Lasten

-11.870

-24.782

-19.565

-19.227

-15.103

-14.347

Baten

2.382

8.242

4.984

4.773

1.745

Saldo van baten en lasten

-9.488

-16.540

-14.581

-14.454

-13.358

-12.602

Onttrekking aan reserves

594

4.230

2.071

2.061

1.008

-50

Mutaties in de reserves

594

4.230

2.071

2.061

1.008

-50

-8.894

-12.310

-12.510

-12.394

-12.350

-12.652

Geraamd resultaat

-12.231

-12.162

-12.156

-12.107

-44

-41

-42

-43

-12.275

-12.203

-12.198

-12.150

Bestaand beleid

Nieuw beleid

Investeringen 2025

Kapitaallasten

-1

Loon- & prijsindexatie

-452

Overige technische aanpassingen

211

254

294

-56

Wijzigingen < € 50.000

Totaal ontwikkelingen

-235

-190

-152

-502

-12.510

-12.394

-12.350

-12.652

2025

2026

2027

2028

Raadsbesluiten september 2023 tot en met juli 2024 1e bestuursrapportage 2024 2e bestuursrapportage 2024 Geraamd resultaat (startsituatie)

Geraamd resultaat programmabegroting 2025

(Bedragen x € 1.000) Bestaand beleid

Herziene beschikking tijdelijke capaciteit voor klimaat0 0 0 0 energiebeleid (CDOKE) Op 31 mei 2024 is vanuit de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland een herziene beschikking gestuurd voor de regeling tijdelijke capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid. De beschikbare budgetten worden op deze herziene beschikking aangepast (2025: + € 61.410, 2028: € 1.373.433). De wijziging is budgettair neutraal. Verhoging subsidie AED Stichtingen 0 0 0 0 De drie AED-stichtingen ontvangen sinds het in 2021 vastgestelde AED-beleid een structureel bedrag en incidenteel bedrag om het AED-netwerk dekkend te maken, het AED-netwerk dekkend te houden en om burgerhulpverleners op te leiden. Door het incidentele bedrag VAN € 16.500 structureel te maken, zijn we ook de komende jaren verzekerd van een AED-dekkend netwerk. Tevens kunnen de AED-stichtingen met de verhoging van de subsidie van € 10.000 structureel werken aan voldoende burgerhulpverlening. Want zonder burgerhulpverlening is een AED-dekkend netwerk niet werkend. Nieuw beleid 0 0 0 0 Lokale aanpak isolatie 2e en 3e tranche

Bij de begroting voor 2024 heeft de raad de middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de eerste tranche (1.059) van de Lokale Aanpak Isolatie 2023-2026. Bij de besluitvorming over de eerste tranche heeft de raad gekozen voor het maximale scenario waarbij de totale doelgroep binnen de criteria van het Nationaal Isolatie Programma volledig financieel wordt ontzorgt voor een isolatiepakket ter waarden van E 2.350. In dit voorstel wordt die lijn doorgetrokken voor de volledige doelgroep (3.860 woningen). Hiervoor is een bijdrage uit de gemeentelijke begroting gevraagd van € 1.546.000 (circa 20% van de totale kosten). Voor 2025 en 2026 jaarlijks € 773.000 te dekken uit de algemene risicoreserve.

Soortenmanagementplan

Het college van B&W trekt voor 2025 en 2026 opgeteld € 410.000 te dekken uit de algemene risicoreserve extra uit om kwetsbare soorten zoals vleermuizen, gierzwaluwen en huismussen beter te beschermen en tegelijkertijd ruimte te creëren voor vooral isolatiewerkzaamheden aan woningen. Beoogd effect is dat woningeigenaren en woningcorporaties zo snel mogelijk aan de slag kunnen met het verduurzamen/isoleren van hun woningen.

INVESTERINGEN Binnen programma 7 Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid zijn geen nieuwe investeringen opgenomen voor 2025.

VERBONDEN PARTIJEN    

Omgevingsdienst Brabant-Noord Stadsgewest 's-Hertogenbosch (alleen stortplaats) Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Hart voor Brabant Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord

RUIMTELIJKE ONTWIKKELING EN WONEN WAT WILLEN WE BEREIKEN? AMBITIE Meierijstad biedt een thuis: een prettige en aantrekkelijke omgeving om te wonen, te werken en te recreëren. Een omgeving die duurzaam en gezond is. We willen een daarbij passende ruimtelijke balans die de woningbouwopgave, de energietransitie, de landbouwtransitie, de transitie naar een circulaire economie en klimaatadaptatie kan verenigen. Deze balans is vastgelegd in een omgevingsvisie en omgevingsplan. WAT WILLEN WE BEREIKEN? Wonen

Versnelling van de kwantitatieve en kwalitatieve woningbouwopgave met het ‘actieplan wonen’ als leidraad. Daarbij is extra aandacht voor de (leefbaarheid van de) kleine kernen en gaan inbreiding en uitbreiding samen. Welstandsarm werken: alleen beschermen wat we willen beschermen. Dit leggen we vast in een nieuwe welstandsnota. Herijking van de woonvisie met daarin aandacht voor jongeren, ouderen, Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO), flexwonen, nieuwe woonvormen, mantelzorgwoningen, woningsplitsingen, percentage sociale woningbouw en het beschikbaar stellen va Een divers kwalitatief woningaanbod: koop, huur, meer-generatie-wonen (levensloopbestendig) en zorgconcepten. Ruimtelijke Ontwikkeling Een omgevingsvisie en omgevingsplan die met participatie tot stand zijn gekomen, waarbij gewenste ontwikkelrichtingen zijn gewogen en vastgelegd. Bedrijventerreinen die zich kenmerken door duurzaam ruimtegebruik, goede ontsluiting en kwalitatief voldoen aan de eisen van de tijd. Ruimte voor andere vormen van economie in het buitengebied, passend bij de aard, schaal en gewenste kwaliteit van het landelijk gebied. Een aantrekkelijk buitengebied met ook ruimte voor veehouderijen. Een landschap met ruimte voor (nieuwe) natuur en bomen, water (groen-blauwe structuren) en mogelijkheden voor recreatie. Erfgoed Eenduidig beleid ten aanzien van de Gilden.

Behoud van monumenten en zo mogelijk versterken van cultureel erfgoed.

Bron

Jaar Referentie Meierijstad Jaar Referentie Meierijstad

Gemiddelde WOZ-waarde CBS 2022 (bedrag x € 1.000) Statistiek Waarde Onroerende Zaken

299

345 2023

348

405

Nieuw gebouwde woningen, per 1.000 woningen

2022

9,6

8,7 2023

8,6

12,8

Demografische druk, som CBS 2023 aantal personen 0-20 jaar Bevolkingsen 65+ jaar in verhouding statistiek tot personen van 20-65 jaar

75,1

74,2 2024

75,3

74,6

Gemeentelijke woonlasten COELO eenpersoonshuishouden, per jaar in euro's

2023

855

779 2024

897

794

Gemeentelijke woonlasten COELO meerpersoonshuishouden, per jaar in euro's

2023

931

832 2024

978

847

BAG Bewerking AFB Research

WAT GAAN WE DAAR VOOR DOEN? Wonen Versnelling van de kwantitatieve en kwalitatieve woningbouwopgave met het ‘actieplan wonen’ als leidraad. Daarbij is extra aandacht voor de (leefbaarheid van de) kleine kernen en gaan inbreiding en uitbreiding samen. De woonzorgvisie vervangt het plan van aanpak woningbouwversnelling als kader waarin aandacht blijft voor versnelling van de woningbouwopgave. O.a. door tot 2030 te focussen op uitvoeren van lopende woningbouwplannen. We maken hierin keuzes om te prioriteren. Dit doen we om sneller woningbouwprojecten af te kunnen ronden. We zorgen hierbij voor een goede verdeling over de gemeente, zodat in alle kernen gebouwd wordt. Op termijn wordt bekeken wat aanvullend nodig is om de woningvoorraad in kwalitatieve zin beter aan te laten sluiten bij de vraag en de kenmerken van een kern (zoals de bestaande woningvoorraad). Welstandsarm werken: alleen beschermen wat we willen beschermen. Dit leggen we vast in een nieuwe welstandsnota. We stellen een nota op voor een welstandsarme gemeente die verder gaat dan het actualiseren van het huidig beleid. De insteek is om te komen naar welstandsbeleid waarin we alleen beschermen wat we echt nodig vinden.

Herijking van de woonvisie met daarin aandacht voor jongeren, ouderen, Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO), flexwonen, nieuwe woonvormen, mantelzorgwoningen, woningsplitsingen, percentage sociale woningbouw en het beschikbaar stellen va We stelden de woonzorgvisie vast in Q3 2024 en werken deze uit in een agenda voor 2025 en verder. Op de agenda voor 2025 staan o.a. de onderstaande acties. We ontwikkelen een actieplan doorstroming, waarin gekeken wordt hoe de doelstellingen uit de visie m.b.t. huisvesting van ouderen en passend wonen bereikt kunnen worden aan de hand van doorstroming. We monitoren nieuwe Wetgeving en implementeren deze waar nodig of gewenst in lokaal beleid. In 2025 heeft dit met name betrekking op de Wet regie op de volkshuisvesting en de Wet betaalbare huur. Vanwege de Wet regie op de volkshuisvesting en de bijbehorende termijnen onderzoeken en ontwikkelen we een huisvestingsverordening met (regionale) urgentieverordening en bijbehorend schaarste onderzoek. We verkennen (regionaal) de mogelijkheden rondom woningdeling aan de hand van de pilot ‘onder de pannen’. We voeren het nog vast te stellen splitsingsbeleid en aanpak voor collectieve (nieuwe) woonvormen uit in 2025 en evalueren in 2026. We evalueren de doelgroepenverordening, beleidsregel mantelwonen, het meldpunt goed verhuurderschap en de verordening starterslening eind 2025.

We bekrachtigen de samenwerking met woningcorporaties en stellen in 2025 nieuwe meerjarenprestatieafspraken vast, Deze verbreden we op het gebied voor wonen en welzijn en zorg door ook de samenwerking met zorg- en welzijnspartijen nadrukkelijker op te zoeken en daar ook prestatieafspraken mee te sluiten. Een divers kwalitatief woningaanbod: koop, huur, meer-generatie-wonen (levensloopbestendig) en zorgconcepten. We gaan aan de slag met een gebiedsgerichte vertaling van de woonvisie en bekijken per kern wat er nodig en mogelijk is. We hebben daarbij aandacht voor een evenwichtige woningvoorraad (spreiding en slaagkansen) en de fysieke eigenschappen van de aanwezige woningvoorraad en ontwikkelopgaven- of mogelijkheden van de kern i.r.t. het betreffende woonmilieu. We maken keuzes om te komen tot een juiste balans tussen inbreiding en uitbreiding en bestaande voorraad en nieuwbouw. We monitoren de ontwikkelingen op de woningmarkt en houden dit zowel regionaal als lokaal bij en rapporteren hier 1x per jaar over aan de Raad. We versterken de regionale samenwerking. We zetten verder in op actieve deelname aan de regionale samenwerking volgens de woondeal en de regionale woonagenda. We werken mee aan een verkenning met de regio Eindhoven.

Ruimtelijke Ontwikkeling Een omgevingsvisie en omgevingsplan die met participatie tot stand zijn gekomen, waarbij gewenste ontwikkelrichtingen zijn gewogen en vastgelegd. We voltooien de omgevingsvisie. We maken een start in het gebruik van het Omgevingswet-instrument ‘programma’. We maken enkele multisectorale programma’s in plaats van een groter aantal monosectorale beleidsnota’s of gebiedsvisies. Zo werken we de omgevingsvisie gedetailleerder uit. We werken aan 1 omgevingsplan voor het gehele grondgebied van de gemeente Meierijstad. We gebruiken dit moment om onze regels voor de fysieke leefomgeving te harmoniseren en tegen het licht te houden. Bedrijventerreinen die zich kenmerken door duurzaam ruimtegebruik, goede ontsluiting en kwalitatief voldoen aan de eisen van de tijd. We stellen ontwikkelingsrichtingen op voor bedrijventerreinen die zich kenmerken door duurzaam ruimtegebruik, goede ontsluiting en die kwalitatief voldoen aan de eisen van de tijd. Ruimte voor andere vormen van economie in het buitengebied, passend bij de aard, schaal en gewenste kwaliteit van het landelijk gebied. We stellen ontwikkelingsrichtingen op voor andere vormen van economie in het buitengebied passend bij de aard, schaal en gewenste kwaliteit van het landelijk gebied.

Een aantrekkelijk buitengebied met ook ruimte voor veehouderijen. Gemeente Meierijstad gaat samen met de gemeenten Laarbeek en Bernheze en een aantal andere organisaties participeren in het GGA-gebied Aa-dal Noord. We stellen ontwikkelingsrichtingen op voor een aantrekkelijk buitengebied met ook ruimte voor veehouderijen. Een landschap met ruimte voor (nieuwe) natuur en bomen, water (groen-blauwe structuren) en mogelijkheden voor recreatie. We stellen ontwikkelingsrichtingen op voor natuurontwikkeling. Erfgoed Behoud van monumenten en zo mogelijk versterken van cultureel erfgoed. We stellen een kerkenvisie/ visie religieus erfgoed op. We actualiseren/ harmoniseren de gemeentelijke monumentenlijsten. We gaan de beiaard en speelautomaat in de toren van de Sint-Servatiuskerk in Schijndel renoveren.

(bedragen x € 1.000)

Jaar Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting rekening 2024 2025 2026 2027 2028 2023

Lasten

-8.004

-13.548

-8.461

-6.205

-6.011

-6.003

Baten

6.399

8.459

5.878

3.878

Saldo van baten en lasten

-1.605

-5.089

-2.584

-2.327

-2.134

-2.125

Onttrekking aan reserves

1.594

3.791

463

233

185

Mutaties in de reserves

1.594

3.791

463

233

185

-11

-1.298

-2.121

-2.094

-1.948

-2.125

Geraamd resultaat

-1.641

-1.656

-1.602

-1.680

Raadsbesluiten september 2023 tot en met juli 2024 1e bestuursrapportage 2024

-4

2e bestuursrapportage 2024

-1.645

-1.660

-1.606

-1.684

Geraamd resultaat (startsituatie)

(Bedragen x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

Bestaand beleid

Nieuw beleid

-6

Kapitaallasten

Loon- & prijsindexatie

-22

-24

-25

Overige technische aanpassingen

-454

-412

-320

-419

Totaal ontwikkelingen

-475

-434

-343

-441

Geraamd resultaat programmabegroting 2025

-2.121

-2.094

-1.948

-2.125

(Bedragen x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

Bestaand beleid

Vermindering legesopbrengsten 0 0 0 0 omgevingsvergunningen Per 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet (Ow) en de Wet kwaliteitsborging (Wkb) in werking getreden. Beide wetten hebben consequenties voor het behandelen van de vergunningaanvragen. Daarnaast is ook te voorzien dat uitgifte van bouwgrond voor woningbouw en industrie in de komende jaren af gaat nemen. Hierdoor moeten we vanaf 2025 rekening houden met een ca 12% lagere legesopbrengst. Financieel is dit een bedrag van naar verwachting € 447.000. In 2025 wordt dit gedekt vanuit de algemene reserve (€ 180k) en verhoging van tarieven. Voor de jaren 2026 e.v. wordt dit opgelost via het schrappen van formatie en verhogen van de tarieven omgevingsvergunningen. Uitwerking moet nog plaatsvinden. Nieuw beleid -6 -6 -6 -6 Kwaliteitsfonds sloop bonus regeling

Met de uitvoering van het kwaliteitsfonds wordt over een periode van 6 jaar in totaal 245.000 m2 gesloopt. Positief resultaat is het tegengaan van verloedering van het buitengebied en kansen bieden voor toekomstbestendige agrarische bedrijven. De incidentele kosten ad € 2,0 mln worden gedekt uit het kwaliteitsfonds. Subsidieregeling Gilden Meierijstad 2024-2030 -6 -6 -6 -6 In het coalitieakkoord en coalitiewerkprogramma 2022 – 2026 ‘Thuis in Meierijstad’ is het voornemen opgenomen te komen tot een eenduidig beleid (subsidie, accommodatie, etc.) voor de gilden in Meierijstad. Tot op heden is hiervan geen sprake. Een eenduidig beleid is ook een wens van deze gilden zelf. De afgelopen maanden is in samenwerking met de gilden gewerkt aan de realisatie hiervan. Dit heeft geresulteerd in een aantal aanbevelingen. Naar aanleiding van deze aanbevelingen is een subsidieregeling voor de gilden in Meierijstad opgesteld. Voorgesteld wordt de ‘Subsidieregeling Gilden Meierijstad 2024 – 2030’ en de subsidiebedragen 2025 en verder voor de gilden vast te stellen.

INVESTERINGEN Binnen programma 8 Ruimtelijke ontwikkeling en wonen zijn geen nieuwe investeringen opgenomen voor 2025.

VERBONDEN PARTIJEN   

Scheifelaar II Beheer B.V. Scheifelaar II C.V. N.V. Monumenten Beheer Brabant

FINANCIËLE INFORMATIE PROGRAMMAPLAN Financiële informatie programmaplan Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten van een gemeente waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald. Dat betekent dat de gemeente deze vrij kan besteden. Algemene dekkingsmiddelen zijn bedoeld om de programma’s uit te voeren die de gemeenteraad heeft vastgesteld. Uitkeringen gemeentefonds In 2025 bedraagt onze uitkering uit het Gemeentefonds € 172 miljoen en is daarmee veruit onze belangrijkste inkomstenbron. De algemene uitkering bedraagt € 154 miljoen. Naast de algemene uitkering ontvangen we nog integratie- en decentralisatie uitkeringen samen € 18 miljoen. De uitkeringen uit het gemeentefonds zijn voor de begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 gebaseerd op de meicirculaire 2024. Ten opzichte van de vorige begroting zijn de volgende wijzigingen belangrijk:  Ontwikkeling accressen Het eerdere besluit van het kabinet om de accressen in de jaren 2022 tot en met 2025 "vast te klikken" is gewijzigd. De nieuwe financieringssystematiek is vervroegd van 2027 naar 2024. Het betekent dat de koppeling van het accres aan de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp) per 2024 al is ingevoerd. In verband met het vervroegen van de nieuwe financieringssystematiek dalen de accressen voor de jaren 2024 tot en met 2029. Voor 2024 wordt dit volledig gecompenseerd en voor 2025 voor ongeveer 50%.

Voor de jaren 2026 tot en met 2029 vindt compensatie plaats,  Opschalingskorting Sinds 2015 hebben gemeenten te maken met een korting op het gemeentefonds. Het Rijk legde destijds een opschalingskorting op omdat gemeenten door gedwongen opschaling kosten zouden besparen. Deze is nu van tafel en is nu definitief uit de cijfers. Het definitief schrappen van de opschalingskorting betekent voor Meierijstad een extra uitkering van € 2,6 miljoen vanaf 2026.  Stelposten Extra middelen jeugdzorg Principe akkoord Gemeenten en Rijk hebben een principeakkoord bereikt over het financiële kader voor de hervormingsagenda jeugd. Een deel wordt ingezet vanaf de begroting Ministerie van VWS en een deel is toegevoegd aan de algemene uitkering voor jeugdzorg. Op de Rijksbegroting zijn middelen geserveerd voor 2026 en verder. De beschikbaarstelling van deze middelen vindt plaats na advies van de deskundigencommissie en de besluitvorming daarover. In de meerjarenbegroting van Meierijstad zijn deze middelen via een stelpost opgenomen voor 100%. Invulling bezuiniging Rijk (€ 500 mln. in 2025 oplopend € 511 mln. in 2027) Naast de besparingsopgave die volgt uit de uitspraak van de Commissie van Wijzen heeft het kabinet besloten tot het realiseren van een aanvullende besparing van structureel € 511 mln., welke een Rijksverantwoordelijkheid is gemaakt.

Concreet betekent dit dat het aan de Rijksoverheid is om de besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen. Het gaat daarbij om maatregelen waardoor gemeenten minder middelen nodig hebben of waarbij alternatieve inkomsten gegenereerd kunnen worden. Ook draagt het Rijk het budgettaire risico ingeval (een deel van) deze maatregelen geen of niet tijdig doorgang vinden. Gemeenten mogen in hun begroting rekening houden met een besparing op de uitgaven Voor 2024 en 2025 geldt dat de geraamde extra besparing van respectievelijk € 100 mln. en € 500 is vervallen omdat de maatregelen die tot besparing moeten leiden nog niet zijn gerealiseerd. Uitgangspunt is dat het vervallen van de extra korting geen budgettair effect heeft. Het verloopt budgettair neutraal, omdat gemeenten in de begroting voor jeugdzorg rekening mochten houden met de voorgenomen besparing en een lagere raming van de uitgaven. Voor Meierijstad betekent dit tegenover de verlaging van de baten een stelpost voor verlaging van de lasten vanaf 2026 € 1,8 miljoen.

BTW compensatiefonds (BCF) Gemeenten kunnen BTW die betaald wordt op overheidstaken compenseren bij het Rijk ten laste van het BCF (Btw compensatiefonds). Vanaf 2015 zijn het BCF en het Gemeentefonds communicerende vaten. Ontstaat financiële ruimte in het BCF dan komt dit ten gunste van het Gemeentefonds; overtreffen de BTW declaraties het BCF dan vult het Gemeentefonds dit aan. Vanaf 2019 is de afrekensystematiek tussen het BCF en het Gemeentefonds gewijzigd. Gemeenten krijgen nog altijd waar ze recht op hebben, maar het Rijk voegt het geraamde BCF surplus niet meer op voorhand toe aan het Gemeentefonds. Het Rijk, VNG en de provinciale toezichthouders hebben afspraken gemaakt. Dit betekent dat het voor gemeenten is toegestaan om een inkomstenpost op te nemen ter hoogte van maximaal de laatst vastgestelde jaarrekening van het Rijk. Voor 2025 betekent dit dat de inkomstenpost structureel is verhoogd met € 1.000.000. Vanaf 2025 hebben wij € 2.250.000 als stelpost opgenomen.

Uitkeringen gemeentefonds (bedragen x € 1.000) Algemene uitkering Integratie-uitkeringen: Participatie Decentralisatie- integratie uitkeringen: Decentralisatie provinciale taken vergunningverlening, toezicht en handhaving (DU) Voorschoolse voorziening peuters (DU) Armoedebestrijding kinderen (DU) Jeugdhulp kinderen in een AZC Impulsgelden weerbaar bestuur/Veilig wonen Extra capaciteit Boa's Wet kwaliteitsborging bouw Stelposten Jeugdzorg aanvulling Aanvullende besparing jeugdzorg *

2025

2026

2027

2028

154.138

147.115

152.197

156.871

15.806

15.476

15.017

14.438

267

122 237 22 7 44 48

122 237 22 0 44 0

0 0

3.259 -1.784

3.048 -1.843

Onder uitputting BCF (inclusief verhoging) 2.250 2.250 2.250 Totaal 172.941 167.063 171.361 * Het betreft hier de aanvullende besparing van landelijk € 500 miljoen oplopend structureel naar € 511 miljoen in 2027. Hiervoor is een stelpost voor verlaging van de lasten opgenomen.

2.250 175.456

Lokale heffingen (waarbij de besteding niet gebonden is) Het belastingplan Meierijstad 2017 heeft als lange termijn visie een sober, duurzaam en robuust belastingpalet voor de gemeente Meierijstad. Deze visie vertaalt zich concreet in een optimaal te benutten belastingareaal, in stabiele en nauwkeurig voorspelbare belastingopbrengsten, in een afname van fout- en fraudegevoeligheid en dat tegen zo minimaal mogelijke maatschappelijke kosten van het heffen en innen van belastingen (de zogenaamde perceptiekosten). De geraamde opbrengsten kunt u vinden in paragraaf Lokale heffingen. Dividend Jaarlijks ontvangt de gemeente dividend van de BNG. De gemeente Meierijstad beschikt over 120.237 aandelen BNG. De hoogte van het dividend is afhankelijk van de winst en wordt vastgesteld in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders BNG. In de begroting nemen we het gemiddelde van het uitgekeerde dividend over de laatste drie jaren als uitgangspunt in dit geval € 278.148. Wat kost het? In de volgende tabel staan de totale lasten en baten van dit begrotingsprogramma. De totale lasten verminderen we met de totale baten en komen zo tot het geraamd saldo van baten en lasten. Dit saldo verminderen we met het bedrag aan toevoeging reserves en vermeerderen we met het bedrag wat we onttrekken aan reserves. Zo komen we tot het geraamd resultaat van dit begrotingsprogramma.

(bedragen x € 1.000)

Jaar Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting rekening 2024 2025 2026 2027 2028 2023

Lasten

-29.493

-33.768

-35.065

-39.105

-43.672

-48.679

Baten

182.564

194.277

198.178

193.063

198.142

203.034

Saldo van baten en lasten

153.071

160.509

163.113

153.959

154.471

154.356

Toevoeging aan reserves

-10.329

Onttrekking aan reserves

577

3.983

1.939

1.507

200

Mutaties in de reserves

-9.751

3.983

1.939

1.507

200

143.319

164.492

165.051

155.466

154.671

154.387

Geraamd resultaat

2025

2026

2027

2028

Primitieve begroting

155.120

143.277

143.415

143.052

3.678

3.666

5.933

7.381

158.895

147.040

149.445

150.530

-2.487

-2.475

-2.441

-2.418

Nieuw beleid

180

Gemeentefonds

3.424

5.290

2.823

1.420

Investeringen 2025

-35

-36

Kapitaallasten

-315

-170

-152

-180

Loon- & prijsindexatie

3.871

3.873

3.874

Overige technische aanpassingen

1.518

1.762

976

1.015

Wijzigingen < € 50.000

Totaal ontwikkelingen

6.157

8.426

5.225

3.857

165.051

155.466

154.671

154.387

(Bedragen x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

Bestaand beleid

-2.487

-2.475

-2.441

-2.418

103

116

129

142

Raadsbesluiten september 2023 tot en met juli 2024 1e bestuursrapportage 2024 2e bestuursrapportage 2024 Geraamd resultaat (startsituatie) Bestaand beleid

Geraamd resultaat programmabegroting 2025

Aanpassing OZB-opbrengsten meerjarig

Om meerjarig de OZB opbrengsten (voor woningen en niet-woningen) te verwerken hebben we de inkomsten verhoogd met de indexeringen zoals deze in de uitgangspunten zijn opgenomen. Voor de indexering hanteren we de verwachtingen van het Centraal Plan Bureau (CPB) Bron: Centraal 73

Economisch Plan 2024, prijs netto materiele overheidsconsumptie (IMOC). Voor 2025 2,2% Daarnaast zijn ook de areaaluitbreidingen meerjarig aangepast op toekomstige verwachtingen. ICT kosten a.g.v. toegenomen formatie -146 -146 -125 -116 Toename kosten ICT a.g.v. uitbreiding formatieplaatsen 20,87 FTE x 7.000 Euro Kosten onderhoud sportterreinen 56 56

De jaarlijkse kosten voor het reguliere beheer en onderhoud van de buitensportterreinen zijn als gevolg van schaarste van materialen en kostenstijgingen (prijsindexeringen) en belastingen sinds 2022 veel hoger dan geraamd. Deze kosten konden worden gedrukt door het efficiënter en meer in eigen beheer uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden. De extra lasten bedragen € 185.000 jaarlijks. Een bedrag van € 55.500 wordt gedekt uit de stelpost prijsontwikkelingen. Ophogen stelpost ten behoeve van prijsindexering -2.500 -2.500 -2.500 -2.500 Voor de indexering van gemeentelijke budgetten is de stelpost prijzen niet meer voldoende. Om budgetten en subsidies te kunnen indexeren zullen we de stelpost prijzen moeten aanvullen vanuit de algemene middelen. Het gaat dan om structureel € 2,5 voor het indexeren van de budgetten voor de begroting 2025. Uitvoering Bibob beleid 0 0 0 0 Met de uitbreiding van de toepassing van de wet is er behoefte aan uitbreiding van de beschikbare capaciteit voor de uitvoering met 0,67 FTE. Dit om onder meer de bewustwording binnen de organisatie te vergroten, de intake te verzorgen en de dossiers/onderzoeken voor te bereiden en de uiteindelijke advisering over de te verlenen beschikking. Nieuw beleid 180 180 180 180 Uitvoering loonkostensubsidie

180

Per 1 januari 2023 is ook de financiering van loonkostensubsidie gewijzigd. Voorheen was er een verdeelsystematiek en vanaf 1 januari 2023 wordt er afgerekend op basis van realisatie. Gemeente Meierijstad heeft flink geïnvesteerd in het gebruik van het instrument loonkostensubsidie. Landelijk ligt het percentage van het gebruik van loonkostensubsidie op 6,6% (peiljaar 2022), terwijl dit percentage in de gemeente Meierijstad op 33% ligt (peiljaar 2022). De lasten worden gedekt uit verhoging van de algemene uitkering als gevolg van toename aantallen.

INVESTERINGEN Binnen programma 'financiële informatie programmaplan" zijn geen investeringen 2025 opgenomen.

BEDRIJFSVOERING Overheadkosten zijn kosten van ondersteunende functies en kosten die niet direct toe te rekenen zijn aan taakvelden (bijvoorbeeld opleidingskosten). Deze begroten we centraal op het taakveld Overhead. Op het centraal begroten is één uitzondering gemaakt namelijk de toerekening van overhead aan grondexploitaties en te activeren investeringen. De reden hiervoor is, dat het niet meer toerekenen van overhead aan dergelijke investeringen zou leiden tot een begrotingstekort. De totale overheadkosten in de Begroting 2025 bedragen netto € 27,6 miljoen (€ 0,8 miljoen wordt toegerekend aan grondexploitaties en te activeren investeringen). De totale exploitatiebegroting van de gemeente Meierijstad bedraagt € 302 miljoen in 2025. De overhead bedraagt circa 9,2% van de totale exploitatiekosten. Vennootschapsbelasting Per 1 januari 2016 zijn de gemeenten vennootschapsplichtig voor activiteiten waarbij wordt opgetreden als onderneming. Vennootschapsbelasting (Vpb) is verschuldigd vanwege fiscale winst die per saldo is gerealiseerd op ondernemingsactiviteiten in het betreffende begrotingsjaar na eventuele verrekening van fiscale verliezen uit eerdere begrotingsjaren.

ONVOORZIEN In de begroting is een bedrag voor onvoorzien opgenomen van € 250.000 per jaar. Het inzetten van deze post is een college-bevoegdheid. Het college rapporteert bij de bestuursrapportages en de jaarrekening over het verloop en aanwending van deze post.

Het college kan besluiten de post onvoorzien aan te wenden voor het dekken van incidentele tegenvallers in de exploitatie van bestaand beleid en ter dekking van lasten voor activiteiten die van tevoren niet voorzien zijn, maar die gedurende het begrotingsjaar wel belangrijk zijn.

PARAGRAFEN

LOKALE HEFFINGEN Beleid & ontwikkelingen De gemeente ontvangt van inwoners inkomsten uit lokale heffingen. We maken onderscheid tussen belastingen en rechten. Bij belastingen levert de gemeente geen directe tegenprestatie zoals bijvoorbeeld de onroerendezaakbelastingen (OZB). Bij rechten is dat wel het geval en betalen inwoners een vergoeding voor de gemaakte kosten. Dit zijn bijvoorbeeld leges, afvalstoffenheffing en rioolheffing. De tarieven van alle lokale heffingen passen we aan op basis van de uitgangspunten voor de begroting 2025. Voor de tariefstijging van de belastingen gaan we uit van een trendmatige verhoging conform de CBS-index. Voor deze begroting is dat 2,2%. Verder gaan we voor alle rechten ervan uit dat deze kostendekkend zijn (maximaal 100%). Inwoners die niet in staat zijn de afvalstoffenheffing en de rioolheffing te betalen kunnen in aanmerking komen voor kwijtschelding. Dit geldt bij een inkomen van 100% of minder van de bijstandsnorm. Inkomsten In onderstaande tabel zijn de opbrengsten van de belastingen, heffingen en retributies weergegeven.

Geraamde opbrengsten (bedragen x € 1.000)

Jaarrekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Bedrijven Investeringszone (BIZ)

211

296

Begraafplaatsrechten

125

4.093

4.954

4.864

21.423

22.461

23.203

23.970

24.751

25.548

Reclamebelasting

100

Reinigingsheffingen

8.059

8.593

9.658

9.841

10.027

10.222

Rioolheffingen

6.888

6.929

8.896

8.988

8.612

8.604

Scheepvaartrechten

195

193

Toeristenbelasting

150

287

387

487

587

41.239

43.985

47.769

48.911

49.602

50.586

Baatbelasting

Leges omgevingsvergunning, burgerzaken, overige Marktgelden Onroerende zaakbelastingen

Totaal

Overzicht heffingen Bij lokale heffingen onderscheiden we belastingen, retributies en leges.   

Belastingen zijn verplichte bijdragen aan de gemeente zonder dat hier een directe tegenprestatie tegenover staat. Retributies worden geheven als de gemeente één van haar bezittingen ter beschikking stelt, of als de gemeente een dienst verleent aan een individu of onderneming. Leges zijn vergoedingen voor kosten die de gemeente maakt voor administratieve handelingen, zoals het geven van informatie en het verstrekken van vergunningen.

Meierijstad kent de volgende belastingen en retributies           

Onroerendezaakbelastingen (OZB) Rioolheffing Afvalstoffenheffing Reinigingsrecht Marktgelden Begraafplaatsrechten Toeristenbelasting Scheepvaartrechten Reclamebelasting Bedrijveninvesteringszone (BIZ) Baatbelasting

OZB Eigenaren van woningen en eigenaren en gebruikers van niet woningen betalen onroerendezaakbelastingen (OZB). De hoogte van het belastingbedrag hangt af van de WOZ-waarde van de onroerende zaak en het daarbij van toepassing zijnde OZB-tarief (eigenaren woningen en eigenaren en gebruikers niet woningen). De tarieven worden jaarlijks vastgesteld door de gemeenteraad. Het OZB-tarief is een percentage van de WOZ-waarde van de onroerende zaak. De WOZ-waarde wordt jaarlijks bepaald door taxateurs van de gemeente. De Waarderingskamer controleert of de gemeente de waardering van onroerende zaken conform de Wet WOZ goed uitvoert. Bij het bepalen van de tarieven wordt rekening gehouden met veranderingen in de WOZ-waarden. Als de WOZ-waarden (sterk) stijgen, kunnen tarieven verlaagd worden, zodat het te betalen bedrag niet ook hoeft te stijgen. Uiteindelijk worden de tarieven bepaald door het totale bedrag dat de gemeenteraad in de gemeentebegroting heeft vastgesteld als opbrengsten uit de OZB. Deze opbrengsten worden jaarlijks geïndexeerd. Reinigingsheffing Reinigingsheffingen bestaan uit afvalstoffenheffing en reinigingsrechten. Afvalstoffenheffing is een vergoeding voor de inzameling en verwerking van huishoudelijke afvalstoffen (particuliere huishoudens). Bedrijven, winkels en anderen kunnen eveneens de gemeente verzoeken hun bedrijfsafval op te halen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Meierijstad&id=5ed6c375-fa85-486f-90b7-8c0f17c8b643