Document · PDF

3. Bijlageboek BP Hezelstraat-Den Uil Erp

Raadsvergadering 17 februari 2022, gemeente MeierijstadBij agendapunt: Vaststelling bestemmingsplan 'Hezelstraat/Den Uil' Erp22.635 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Afb. 10. AMK-terreinen, onderzoeksmeldingen en vondstlocaties (bron: ARCHIS 3).

Onderzoekslocaties en waarnemingen Binnen het plangebied zijn nog geen archeologische onderzoeken of waarnemingen geregistreerd. Binnen het onderzoeksgebied zijn zowel onderzoeksmeldingen als vondstmeldingen geregistreerd (zie Afb. 10). Een overzicht van de onderzoeksmeldingen is bijgevoegd in tabel 1. De beschikbare relevante resultaten van de onderzoeken worden in deze paragraaf kort besproken. Zaakwaarneming 2122697100 betreft een bureauonderzoek uitgevoerd door Oranjewoud in 2006 in het kader van de verwachtingskaart van de gemeente Veghel.15 Op basis van de AHN is de oude loop van de Aa vastgesteld. Rond 1900 was de Aa nog een vrij meanderende beek met natte gronden aan weerszijden. Opvallend aan de historische Aa is de kleine hoeveelheid oversteekplaatsen die op de historische kaarten staan aangegeven. Blijkbaar was de beek slechts op enkele locaties geschikt om te passeren. Bij Erp, vlak bij onderhavig plangebied, ligt zo’n oude oversteekplaats. Omstreeks 1940 wordt de beek genormaliseerd. Zaakwaarneming 2274094100 betreft een karterend booronderzoek uitgevoerd door BAAC in 2010 op 275 meter ten noorden van onderhavig plangebied.16 Uit het bureauonderzoek en het karterende booronderzoek bleek dat het oorspronkelijke bodemprofiel bestond uit een enkeerdbodem op een verploegd restant van een veldpodzolbodem in het dekzand.

In twee boringen bleek de bodemprofielen vergraven. Er zijn in (de basis van) het plaggendek archeologische indicatoren, zoals houtskool, fragmenten puin en een scherf uit de nieuwe tijd in dit onderzoek aangetroffen. Aangezien het meeste afkomstig is van plaggenbemesting, zijn de indicatoren niet verzameld. Het plangebied heeft zijn hoge archeologische verwachting behouden voor archeologische resten vanaf de bronstijd. Eventuele ondiepere sporen van oudere vindplaatsen worden niet meer verwacht. Vuursteenvindplaatsen zullen naar verwachting niet meer intact zijn. In het plangebied is vervolgonderzoek uitgevoerd in de vorm van proefsleuven (OM-nr. 2303107100).17 Tijdens het onderzoek blijkt in de noordwestelijke helft van het onderzoeksterrein plaatselijk nog sprake van een intacte bodemopbouw, met een plaggendek uit circa de 16e – 18e eeuw en een daaronder gelegen akkerlaag uit circa de 12e – 14e eeuw. Archeologische resten ontbreken hier echter, met uitzondering van enkele greppels en wat verspreid vondstmateriaal. De aangetroffen sporen bestaan naast een groot aantal recente verstoringen uit een aantal (sub)recente kuilen, paalkuilen, greppels, grondverbeteringskuilen en een bakstenen putje. De datering ervan is waarschijnlijk niet veel ouder dan de Nieuwe tijd, eerder in de Nieuwe tijd B en C. Er is geen vervolgonderzoek geadviseerd.

Zaakwaarneming 4568817100 Betreft een gravend onderzoek uitgevoerd door RAAP aan de Kerkstraat, op 250 meter ten noordwesten van het plangebied.18 Tussen oktober 2017 en januari 2020 is in verschillende fasen een proefsleuvenonderzoek en archeologische begeleidingen uitgevoerd in het kader van het project ‘De Twee Torens’. Daarbij is een vindplaats uit de Middeleeuwen en Nieuwe Tijd opgegraven. In het dekzand is oorspronkelijk een veldpodzol aanwezig geweest. Deze is echter grotendeels opgenomen in een akkerdek, dat in het zuidoostelijke deel van het plangebied nog grotendeels intact was. In het westelijke en noordelijke deel van het plangebied kent het akkerdek geen gelaagdheid meer omdat het ergens in de loop van de Nieuwe Tijd (19e eeuw?) nog een keer volledig omgezet is. De oudste sporen in het plangebied betreffen paalsporen van drie gebouwen (twee grote en een kleine) uit de Volle Middeleeuwen, vermoedelijk de tweede helft van de 12e eeuw. De sporen liggen op 50 m afstand van de (historische) Kerkstraat, die de noordoostgrens van het plangebied vormt. Uit latere perioden (13e, 14e en 15e eeuw) is slechts een bescheiden hoeveelheid aardewerk aangetroffen; het plangebied lijkt in deze perioden niet bewoond te zijn geweest. Ergens in de 16e eeuw (vroege Nieuwe Tijd) vindt voor het eerst bewoning langs de Kerkstraat plaats in het plangebied.

Hoewel gebouwsporen uit de Nieuwe Tijd verstoord zijn als gevolg van de recent gesloopte bebouwing, zijn op de achterliggende erven waterputten, kuilen en paalkuilen uit deze periode aangetroffen. Deze zijn nog niet allemaal opgegraven. Voor dit deel blijft de hoge verwachting op archeologische resten dan ook staan. Zaakwaarneming 2442582100 betreft een bureauonderzoek en verkennend booronderzoek uitgevoerd door BAAC in 2014 aan de Boterweg te Erp. Tijdens het veldonderzoek bleek dat de bodem in het plangebied in grote mate verstoord was. In een groot deel van het plangebied reikte deze verstoring tot in de C-horizont. Alleen ter plekke van boring 1 was de bodem vanaf 95 cm –mv onverstoord. Hier is geen begraven bodem aangetroffen, maar waren de AC- en C-horizont wel intact. In alle overige boringen is de bodem tot in de C-horizont verstoord,

Teekens et al., 2006. Miedema, 2010. 17 Tump, 2011. 18 Ruijters, 2020. 15 16

mogelijk als gevolg van werkzaamheden m.b.t. de zuivelfabriek. Vervolgonderzoek wordt, gezien de grote mate van verstoring, niet noodzakelijk geacht. Zaakwaarneming 3240975100 Op 250 m ten noordoosten van het plangebied bevinden zich de resten van een fundering van kasteel Erp uit de Middeleeuwen-Nieuwe Tijd. Er zijn geen vondstmeldingen bekend uit het plangebied. In de directe omgeving van het plangebied zijn 28 vondstmeldingen gedaan (zie Afb. 10 en bijlage 2). De vondsten dateren uit de periode Laat-Paleolithicum – Nieuwe Tijd. De oudste vondst betreft een kling met retouche uit het Laat-Paleolithicum (OM-nr. 2155842100). Uit de periode Mesolithicum – Neolithicum zijn 11 vondsten bekend. Het gaat met name om afslagen en klingen. Daarnaast zijn enkele klingkernen verzameld (OM-nr. 3251367100). Uit de Bronstijd zijn een aantal fragmenten handgevormd aardewerk bekend (OM-nr. 3083843100). De daaropvolgende IJzertijd wordt vertegenwoordigd door een groot aantal vondsten, die voornamelijk van het eerder genoemde AMK-terrein afkomstig zijn (AMK-mr. 5166), Het gaat voornamelijk om handgevormd aardewerk, maar ook zijn maalstenen, fibulae en glazen La-Tène armbanden aangetroffen. Een tiental vondsten wordt met zekerheid in de Romeinse Tijd geplaatst. Een deel van de vondsten is tijdens een opgraving in 2015 aangetroffen door BAAC (OM-nr. 2425491100).

Een klein aantal aardewerkfragmenten uit het onderzoeksgebied dateren uit de Vroege Middeleeuwen (o.a OMnr. 2772796100). Het gaat onder meer om Badorf aardewerk. Het grootste deel van de vondsten dateert echter uit de periode Late Middeleeuwen – Nieuwe tijd. Het gaat om typische vondsten zoals steengoed, roodbakkend aardewerk en bakstenen. Tenslotte zijn door de archeologische werkgroep van de heemkundekring Erthepe bij de reconstructie van de N616 in september- oktober 2019 aan de westzijde van het plangebied enkele interessante waarnemingen gedaan. Onder de Hezelstraat zijn oude karrensporen aangetroffen. Daar lag vanaf de Middeleeuwen de doorgaande weg van de brug over de Aa naar Veghel. (Foto’s 5893,5894). Op de hoek Hezelstraat-Rooijakker is een waterput (met pomp) uit het einde van de 18e eeuw aangetroffen. De put is in situ bewaard. (foto 5786, waarneming; in situ bewaard eind 2019).

Afb. 11.

2.4

Karrensporen aangetroffen onder de Hezelstraat tijdens het onderzoek door heemkundekring Erthepe

Archeologie

Zoals uit de beschrijving van de landschappelijke ontwikkeling duidelijk is geworden, ligt het plangebied op een overgang tussen het zuidelijk en oostelijk gelegen beekdal van de Aa, en een noordelijk gelegen dekzandrug. Het plangebied ligt vermoedelijk op het lagere deel van de flank van de dekzandrug waarop het dorp Erp is ontstaan. Op 100 meter ten zuidoosten van het plangebied ligt een historische oversteekplaats van de beek. In het Paleolithicum t/m het Neolithicum waren voornamelijk de flanken van dekzandruggen in de nabijheid van water een aantrekkelijk plek voor tijdelijke kampementen of, in het Neolithicum (semi-)permanente nederzettingen. Vindplaatsen uit deze periodes concentreren zich binnen de gemeente dan ook voornamelijk op de dekzandruggen naast de Aa. Toch zijn ook vondsten bekend uit het beekdal (op opduikingen in het beekdal) of op de grens tussen een beekdalbodem en een dekzandrug. Tijdens de Brons- en IJzertijd lijkt de menselijke 21

aanwezigheid in de regio te intensiveren en gaat men wonen op de hogere delen van het landschap. Het merendeel van de vindplaatsen uit deze periode (vooral de IJzertijd) is aangetroffen op de hogere dekzandruggen langs de Aa. De Aa zelf werd waarschijnlijk gebruikt als verbindingszone, als vis- en jachtgebied en voor grondstoffen. Ook werd het natte beekdal mogelijk gebruikt voor het dumpen van afval en het ritueel deponeren van objecten. Een deel van de tijdens de Brons- en IJzertijd bewoonde locaties werden ook in de Romeinse Tijd nog gebruikt. Archeologische resten uit deze periode worden veelal ook gevonden in een “natte context”, zoals in de lage beekgronden nabij een hoger gelegen nederzetting, offerplaatsen en/of voordes. Vanaf de Vroege Middeleeuwen zijn voornamelijk enkele losse boerderijen in de regio aanwezig, zowel op de hogere als lagere gronden. In de Late Middeleeuwen verschijnen de eerste hoeves en neemt de intensiteit van bewoning in het gebied toe.19 In ARCHIS staan binnen het onderzoeksgebied vindplaatsen uit alle archeologische periodes geregistreerd, slechts een klein deel daarvan dateert uit de vroege prehistorie. Opvallend zijn met name het grote aantal vondsten uit de IJzertijd-Romeinse Tijd en de Late Middeleeuwen – Nieuwe Tijd. In het onderzoeksgebied zijn in ARCHIS nog geen archeologische waarnemingen uit het beekdal bekend.

Deze kunnen op grond van waarnemingen in andere beekdalen wel verwacht worden.

2.5

Historische waarden / bouwhistorisch onderzoek

De nederzettingsnaam ‘Erthepe’ was als heerlijkheid al bekend in de 12e eeuw. De naam komt het eerst voor in 1134 na Chr. en duidt mogelijk op een plaats aan het water.20 Erp is ontstaan rondom doorwaadbare plaatsen in de beek de Aa. Bekend is dat Erp in de vroegste periode deel uit maakte van het Graafschap Rode (SintOedenrode), waarna het dorp in de 13e eeuw bij het hertogdom Brabant als onderdeel van de Meierij van ’sHertogenbosch werd gevoegd. Daarmee viel het dorp onder het kwartier Peelland.21 Sinds 1300 is Erp officieel een gemeente, wanneer Hertog Jan II van Brabant haar inwoners het recht geeft tot het gebruik van de gemeente gronden voor een jaarlijkse cijns van 6 Leuvensche ponden. Vruchtgebruikers van de heerlijkheid zijn de heren van Erp die wonen op Kasteel Frisselstein te Veghel. Erp vormde de grens van de Meierij van 's-Hertogenbosch en paalde met haar gemeente aan de dorpen Boekel en Uden, die eertijds behoorden tot het Land van Ravenstein. Eeuwenlang waren er tussen Erp en deze dorpen geschillen over het juiste verloop van de gemeentegrenzen. Het plangebied ligt tussen de Hezelstraat en Den Uil. Hezel is een samentrekking van heeze, identiek aan hees en el uit –lo. Het heeft dezelfde betekenis als Heesterbos.22 De oudste vermelding van Den Uil dateert van 1498: “Ex prato dicto den oeyl”. Het betreft hier niet een vogelnaam. Het toponiem is afgeleid van oele.

Dat is een laag weiland, een vochtige plek of moeras. Den Uil betekent dus modderig en laag gelegen land.

Afb. 12. Valentijn Klotz, Gezicht op Den Uil en kerk van Erp, ca. 1674 Teekens et al., 2006, 15. Van Berkel en Samplonius, 2006. 21 https://www.erthepe.nl/ 22 Heemkundekring Erthepe, M. Strijbosch, pers. comm. 08-10-2020 19 20

Het plangebied, was aan het einde van de 18e eeuw eigendom van Wouter van den Bergh en Antonette Brugmans (gehuwd in Erp op 11-8-1793). Ongeveer op de plaats van de hoek Hezelstraat 23-Den Uil, net buiten het plangebied, stond zeker in de tweede helft van de 18e eeuw een woning.23 Bij de woning had Wouter van den Bergh en later zijn zoon Antonie een smederij. Vermoedelijk tot ca. 1850, want dan verkoopt hij materialen uit de smederij (blaasbalg, speerhaak, schroefhamers en ander smidsgereedschap).24 In het buurtschap De Brug (Hezelstraat, Brugstraat, begin Molentiend) waren van oudsher veel ambachtelijke bedrijfjes van Erp gevestigd. Op de kadastrale minuut uit 1811-1832 is het plangebied onbebouwd en volgens de Oorspronkelijk Aanwijzende Tafels in gebruik als weiland (zie Afb. 13).25 Het perceel heeft op de kaart het nummer 192 en ligt net als tegenwoordig ingeklemd tussen twee wegen die vanuit Erp richting de brug over Aa lopen. De Hezelstraat loopt richting de kerk van Erp, ten noordwesten van het plangebied. Langs de weg staan verschillende huizen. Op de Bonnebladen uit omstreeks 1900 is nog weinig verandering te zien ten opzichte van de kadastrale minuut (zie Afb. 14). De Aa is in deze periode nog niet genormaliseerd. In 1924 verkoopt Martinus van de Wijngaard het pand Hezelstraat 23 (net buiten het plangebied) aan Adrianus van den Broek.

Deze begon daar een tabakskerverij. In 1929 bouwde hij een kerverij aan het voorhuis (in Den Uil) en later ook een droogschuur voor de tabak. Beide gebouwen, het voorhuis met de kerverij én de droogschuur, zijn een rijksmonument (MON-nr.: 521252). Op de kaarten van 1962 en 1984 is de loop van de beek rechtgetrokken en is een toename van woningen langs de Hezelstraat en Den Uil te zien (zie Afb. 15 en Afb. 16). Het plangebied blijft evenwel onbebouwd. Een luchtfoto uit 2016 laat zien dat een deel van het plangebied bebost is. Een ander deel is in gebruik als boomkwekerij.

Afb. 13. Het plangebied op een uitsnede van de kadastrale minuut 1811-1832. (bron: http://zoeken.cultureelerfgoed.nl).

Huizenlijst Erp 1736/1798, no 118. notarieel archief Veghel, Akte 84, 10-5-1850 25 Kadastrale kaart 1811-1832: oorspronkelijke aanwijzende tafel Erp, Noord Brabant, sectie I, blad 006 (OAT10052I006); via https://zoeken.cultureelerfgoed.nl. 23 24

Afb. 14. Het plangebied op een uitsnede van de topografische kaart uit omstreeks 1900. (bron: https://www.topotijdreis.nl).

Afb. 15. Het plangebied op een uitsnede van de topografische kaart uit ca. 1962 (bron: https://www.topotijdreis.nl) 24

Afb. 16. Het plangebied op een topografische kaart uit 1984 (bron: http://www.topotijdreis.nl).

Afb. 17. Het plangebied op een luchtfoto uit 2016 (bron: https://pdok.nl). 25

2.6

Bekende verstoringen

Binnen het plangebied zijn geen saneringen of ondergrondse olietanks, benzinepompinstallaties en dergelijke bekend waardoor archeologische resten mogelijk verloren zijn gegaan.26 Op dit moment is het plangebied onbebouwd. Ook in het verleden is voor zover bekend geen sprake geweest van bebouwing. Wel is het plangebied bebost geweest en gebruikt als kwekerij voor bomen. Hierdoor kan de bodem plaatselijk zijn verstoord tot meer dan 30 cm beneden maaiveld.

2.7

Gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel

Het plangebied bevindt zich op de overgang tussen een hoger gelegen dekzandrug in het noorden en een beekdal ten zuidoosten. Op basis van het bureauonderzoek geldt, in overeenstemming met de verwachtingskaart van de gemeente Meijerijstad, een hoge archeologische verwachting voor de periodes Laat-Paleolithicum t/m Nieuwe tijd. Deze verwachting is hier per periode verder gespecificeerd. Laat-Paleolithicum t/m Neolithicum Bewoning in de vorm van tijdelijke kampementen en in het Neolithicum (semi-)permanente nederzettingen, vond in deze periodes voornamelijk op de flanken van dekzandruggen plaats. Vindplaatsen uit deze periode zijn vooral op verhogingen in het landschap in de nabijheid van water te verwachten. Het beekdal zelf werd voornamelijk gebruikt als extractiegebied (visserij en jacht). Het archeologisch relevante niveau voor vindplaatsen die verband houden met (tijdelijke) nederzettingen is de top van het dekzand. Deze vindplaatsen zijn te herkennen als vuursteenstrooiïngen en/of haardkuilen. Indien het plangebied zich in het beekdal bevindt, kunnen uit het LaatPaleolithicum t/m Neolithicum met name lossen vondsten worden verwacht die verband houden met jacht, visserij of rituele depositie. Vanwege de natte context kunnen ook organische materialen relatief goed bewaard zijn gebleven.

Indien een esdek in het plangebied aanwezig is kan het sporenvlak uit deze periodes goed bewaard zijn gebleven. Een esdek is vaak een beschermende factor tegen latere bodemingrepen. Een eventueel vondstenniveau uit deze periodes kan juist door ploegen in het esdek zijn opgenomen. Bronstijd – IJzertijd Nederzettingen uit deze periodes bestaan uit één of meerdere boerderijen met akkers, gelegen op de hogere delen van het landschap. Archeologische sporen kunnen bestaan uit greppels, paalkuilen, waterkuilen, ploeg- en spitsporen etc.. Het archeologisch relevante niveau voor resten die verband houden met bewoning betreft de top van het pleistocene dekzand. De lagere delen van het landschap werden gebruikt als weidegrond en/of hooiland. De Aa werd vermoedelijk intensief benut als verbindingszone, als vis- en jachtgebied en voor grondstoffen zoals hout, riet en klei. Ook zijn uit deze periodes rituele deposities en/of afvalplaatsen te verwachten in het beekdal. Organische materialen zoals bot en hout of ijzeren en bronzen voorwerpen zijn op de hogere dekzanden vrij zeldzaam. In de natte beekdalen kunnen deze materiaalgroepen beter geconserveerd zijn. De archeologische verwachting voor deze periodes is hoog. Indien een esdek in het plangebied aanwezig is kan het sporenvlak uit deze periodes goed bewaard zijn gebleven.

Een eventueel vondstenniveau uit deze periodes kan juist door ploegen in het esdek zijn opgenomen. Romeinse Tijd De locatiekeuze in de Romeinse Tijd blijft vrijwel gelijk aan die van de voorgaande periodes. Sporen uit de Romeinse Tijd kunnen bestaan uit greppels, paalsporen, waterkuilen etc.. Vondstmateriaal uit deze periode bestaat in de omgeving van het plangebied voornamelijk uit inheems-romeins aardewerk, Terra Sigilata en Terra Nigra. In het beekdal kunnen ook organische en metalen voorwerpen voorkomen. De archeologische verwachting voor het aantreffen van archeologische resten uit de Romeinse Tijd is hoog. Indien een esdek in het plangebied aanwezig is kan het sporenvlak uit deze periodes goed bewaard zijn gebleven. Een eventueel vondstenniveau uit deze periodes kan juist door ploegen in het esdek zijn opgenomen. Middeleeuwen t/m Nieuwe tijd. In de Vroege Middeleeuwen woonde men in losstaande boerderijen, zowel op de hogere als de lagere gronden. De regio was echter niet intensief bewoond. In de Late Middeleeuwen nam de bewoning toe en verschenen ook de eerste hoeves. Op de hogere gronden werd met plaggen bemest om de grond geschikt te maken voor landbouw. Als resultaat ontstond een dik plaggendek, of esdek. Mogelijk is een dergelijk esdek ook in het 26

https://bodemloket.nl.

plangebied aanwezig. Bewoning vond in deze periode ook in de lagere delen van het landschap, inclusief het beekdal plaats. Gezien de ligging van het plangebied langs de weg naar de oude oversteekplaats over de Aa is er kans op de aanwezigheid van middeleeuwse bewoningssporen in de top van het dekzand of onderin een eventueel esdek. Het kan gaan om ontginningssporen zoals greppels, maar ook om structuren als spiekers of waterputten. Ook kunnen eventueel karrensporen of middeleeuwse wegen worden aangetroffen. De verwachting voor het aantreffen van resten uit de Middeleeuwen is hoog. In de Nieuwe tijd was het plangebied vermoedelijk in gebruik als weiland. Op basis van de historische kaarten wordt binnen het plangebied geen gebouw uit de Nieuwe Tijd verwacht. Voor zover bekend zijn geen omvangrijke verstoringen aanwezig binnen het plangebied. Wel is een deel van het terrein een tijd lang bebost geweest en heeft er een boomkwekerij gestaan, Mogelijk zijn de archeologische niveaus hierdoor plaatselijk aangetast.

2.8

Advies

Op basis van het bureauonderzoek is een hoge verwachting op het aantreffen van archeologische resten binnen het plangebied vastgesteld. De archeologische verwachting dient te worden getoetst door middel van het uitvoeren van een inventariserend veldonderzoek (verkennende fase). Hierbij worden 6 boringen per hectare gezet. Vindplaatsen uit de periode Paleolithicum-Nieuwe tijd worden in de top van de pleistocene afzettingen verwacht. Daarnaast kunnen resten uit de Late Middeleeuwen of Nieuwe Tijd voorkomen in een eventueel aanwezig esdek. De geplande verstoringsdiepte bedraagt maximaal 80 cm -mv. Vanwege deze verstoringsdiepte worden de boringen gezet tot een diepte van minimaal 1 m -mv, of tot in de onverstoorde natuurlijke afzettingen. De top van het pleistocene zand wordt verwacht vanaf een diepte van ongeveer 0,5 m beneden maaiveld.

3 Resultaten veldonderzoek 3.1

Beschrijving onderzoeksmethode

Conform het in § 2.8 geformuleerde advies is een verkennend booronderzoek uitgevoerd in het plangebied, waarbij 6 boringen regelmatig verspreid over het plangebied zijn gezet (zie Afb. 18). Alle boringen zijn gezet met een edelmanboor (7 cm Ø) tot minimaal 30 cm in de onverstoorde pleistocene afzettingen (0,8 – 1,05 m -mv; 9,82 – 10,7 m +NAP). De posities van de boringen zijn ingemeten met behulp van GPS (nauwkeurigheid 1 cm). Het opgeboorde materiaal is met de hand onderzocht op de aanwezigheid van archeologische indicatoren zoals baksteenpuin, houtskool, vuursteen en aardewerk. De boringen zijn beschreven conform de NEN 5104 en de Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode (ASB 5.2).27 De boringen zijn digitaal beschreven (zie bijlage 3).

Afb. 18.

3.2

Resultaten van het booronderzoek.

Beschrijving onderzoeksresultaten

Op basis van de verkennende boringen zijn de hieronder beschreven lagen en pakketten onderscheiden. De inhoud van de boringen is van boven naar beneden beschreven.

Bosch, 2008.

Verstoorde grond Met uitzondering van boring 6 is in alle boringen een verstoorde bovenlaag gezien vanaf het maaiveld tot 0,1 – 0,4 m beneden maaiveld (10,47 - 10,84 m +NAP). De laag bestaat uit zwak tot matig humeus, zwak siltig, matig fijn zand met licht geelgrijze vlekken en enkele plantenresten. In boring 5 is in deze laag plastic gezien. Esdek Onder de verstoorde laag, en in boring 6 direct vanaf het maaiveld, is een laag van matig humeus, zwak siltig, matig fijn zand met ijzeroxide vlekken en licht geelgrijze vlekken (bioturbatie) gezien. Deze humeuze laag is geïnterpreteerd als esdek. In de laag zijn enkele puinspikkels, steenkool, houtskool, leisteen en een fragment aardewerk gezien (zie hieronder). De laag varieert in dikte van 15 tot 50 cm, daarmee valt het binnen de kenmerken van een lage enkeerdgrond. Verspoeld dekzand Aan de basis van de boringen ligt zwak siltig, zeer tot matig fijn zand met lokaal enkele plantenresten en maangaanoxidevlekken. Het zand is lokaal zwak lemig. Voornamelijk in de top hiervan is veel ijzeroxide gezien en in boringen 3 en 6 is sporadisch klein grind aanwezig. De aanwezigheid van het grind wijst op verspoeling van het dekzand. Deze afzettingen zijn onderdeel van het beekdal van de Aa en kunnen worden gerekend tot het laagpakket van Singraven.

Archeologische indicatoren In boring 6 is op ca. 0,4 m beneden maaiveld in het esdek een fragment aardewerk aangetroffen. Het betreft roodbakkend aardewerk met loodglazuur dat dateert uit de tweede helft 18e tot eerste helft 19e eeuw (Nieuwe tijd). In alle boringen zijn in dezelfde laag fragmenten rood en oranje baksteenpuin, spikkels houtskool en steenkool en leisteen waargenomen. Dit toont aan dat er sprake is geweest van menselijke activiteit in het plangebied in de Nieuwe tijd. Het materiaal is niet verzameld.

4 Conclusie 4.1

Conclusies

Op basis van het bureauonderzoek is vastgesteld dat het plangebied zich bevind op de overgang tussen een dekzandrug en het beekdal van de Aa. Er geldt een hoge archeologische verwachting voor de periodes LaatPaleolithicum t/m Nieuwe tijd, waarbij nederzettingsresten met name verwacht worden op de dekzandrug. Voor het beekdal geldt dat er vindplaatsen kunnen voorkomen die verband houden met extractie (zoals visserij en jacht), gebruik als afvalplaats of voor rituele deposities, en als verbindingszone. Vanaf de Middeleeuwen vond ook bewoning plaats in de lagere delen van het landschap. Uit het veldonderzoek blijkt dat het plangebied zich niet op de dekzandrug maar in het beekdal bevindt. Er is een laagopeenvolging van verstoorde bovengrond op een esdek op verspoeld dekzand aangetroffen. De verstoring is veroorzaakt door het gebruik van het plangebied als boomkwekerij. In het esdek zijn archeologische indicatoren gezien uit de Nieuwe tijd, waaronder een fragment aardewerk uit de tweede helft 18 e – eerste helft 19e eeuw. De aanwezigheid van het esdek geeft aan dat een sporenniveau uit de periodes Laat-Paleolithicum t/m Middeleeuwen goed bewaard kan zijn gebleven. Een vondstenniveau uit deze periodes zal juist nier meer intact zijn doordat het met ploegen is opgenomen in het esdek.

De archeologische verwachting voor de periodes LaatPaleolithicum t/m Vroege Middeleeuwen kan daarom worden bijgesteld naar middelhoog. De verwachting voor de periode Late Middeleeuwen t/m Nieuwe tijd blijft hoog. Uit de periodes Laat-Paleolithicum t/m Romeinse tijd kunnen resten voorkomen die verband houden met gebruik als extractiezone, verbindingszone of losse vondsten ten gevolg van rituele depositie of dumpen van afval. Vanaf de Middeleeuwen kunnen ook resten voorkomen die verband houden met bewoning en landbewerking.

4.2

Beantwoording onderzoeksvragen

Wat is de bodemopbouw en zijn er aanwijzingen voor bodemverstoringen? In het plangebied is een esdek op verspoeld dekzand aanwezig. Het verspoelde dekzand wordt gerekend tot de Formatie van Boxtel, Laagpakket van Singraven. In vrijwel het gehele plangebied is een verstoring aanwezig van de bovenste 0,1 – 0,4 m. Zijn er aanwijzingen voor de aanwezigheid van archeologische resten? Er zijn archeologische indicatoren aangetroffen uit de Nieuwe tijd. Ook is een esdek aanwezig in het plangebied waardoor een eventueel eronder gelegen archeologisch sporen niveau goed bewaard kan zijn gebleven. Welke consequenties zal de uitvoering van het plan hebben op (eventueel) aanwezige archeologische resten? Op basis van het bureauonderzoek is geconcludeerd dat in het plangebied een hoge archeologische verwachting geldt voor de top van de pleistocene afzettingen. Hierin kunnen resten uit het Laat-Paleolithicum t/m Nieuwe tijd voorkomen. Op basis van het veldonderzoek is de verwachting voor de periodes Laat-Paleolithicum t/m Vroege Middeleeuwen bijgesteld naar middelhoog omdat vanwege de aanwezigheid van een esdek. Het plangebied bevindt zich in het beekdal van de Aa, dichtbij een historische oversteekplaats. Er kunnen archeologische resten voorkomen die verband houden met het gebruik als extractiezone, verbindingszone of losse vondsten ten gevolg van rituele depositie of dumpen van afval.

Vanaf de Middeleeuwen kunnen ook resten voorkomen die verband houden met bewoning en landbewerking. Indien archeologische resten voorkomen binnen de geplande verstoringsdiepte van 0,8 m -mv dan kunnen deze verstoord raken door de plannen. Wat zijn de aanbevelingen? Is nader onderzoek noodzakelijk? En zo ja, waaruit kan dit bestaan? Voor de aanbevelingen zie hieronder.

4.3

Selectieadvies

Op basis van het bureauonderzoek is een hoge verwachting op het aantreffen van archeologische resten binnen het plangebied vastgesteld. Deze verwachting is gebaseerd op de bekende archeologische, historische en aardwetenschappelijke gegevens uit het onderzoeksgebied. Het veldonderzoek heeft uitgewezen dat er een esdek aanwezig is. Dit betekent dat een vondstenniveau uit de periode Laat-Paleolithicum t/m Vroege Middeleeuwen waarschijnlijk niet meer intact is. Het sporenniveau uit deze periodes zal juist beschermd zijn door het esdek. 30

Salisbury Archeologie adviseert in het plangebied een vervolgonderzoek in de vorm van proefsleuven (IVO-P) uit te voeren. Voor het opsporen van een vindplaats zonder intact vondstenniveau, is een proefsleuvenonderzoek de aangewezen opsporingsmethode. Het doel van dit proefsleuvenonderzoek is het aanvullen en toetsen van de gespecificeerde archeologische verwachting. Het vervolgonderzoek zal moeten aantonen of er sprake is van een vindplaats en de aard, omvang en datering hiervan vaststellen. Voor het proefsleuvenonderzoek dient een door de bevoegde overheid goedgekeurd PvE te worden opgesteld. Met betrekking tot de aanbevelingen/bevindingen uit onderhavig onderzoek dient contact opgenomen te worden met het bevoegd gezag, in dit geval de gemeente Meijerijstad.

Literatuur Bakker, 1981. De subgroepen van het Systeem van Bodemclassificatie voor Nederland. Wageningen: STIBOKA. Berendsen, H.J.A., 1998. De vorming van het land. Inleiding in de geologie en geomorfologie. Fysische geografie van Nederland. Assen: Van Gorcum, derde gewijzigde druk. Berkel van, G. & K. Samplonius, 2006. Nederlandse plaatsnamen herkomst en historie. Prisma, Utrecht. Buesink, A., 2014. Gemeente Veghel Actualisatie van de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart. BAAC Rapport V-13.0274. Miedema, F.R.P.M., 2010. Plangebied Paus Joannesstraat 16, De Mariaschool te Erp: Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek (karterende fase). BAAC rapport V-10.0023. Putten, M.J. van, 2010. Gemeente Veghel. Plangebied Haakakker te Eerde. BAAC rapport V-10.0095. Ruijters, M.H.P.M., 2020. Kerkstraat 28-34 te Erp, gemeente Meierijstad, een proefsleuvenonderzoek en archeologische begeleidingen. RAAP-Rapport 4633. Stiboka, 1981. Bodemkaart van Nederland schaal 1 : 50 000. Wageningen: STIBOKA. Stiboka, 1991. Bodemkaart van Nederland: Algemene begrippen en indelingen. 4e editie. Wageningen: Staring Centrum 1991. Stouthamer, E., Cohen, K. & W. Hoek, 2015. De vorming van het land. Geologie en geomorfologie. Voorthuizen: Perspectief Uitgevers. Teekens, P.C., van der Meij, L. & J.A.M. Oude Rengerink, 2006. Bureauonderzoek Aa Veghel, Gemeente Veghel.

Archeologisch Rapport 2006/20. Oranjewoud b.v. Tump, M., 2011. Erp Paus Joanneslaan: Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. BAAC rapport A-10.0310. Vos, P.L. & S. de Vries, 2013: 2e generatie palaeogeografische kaarten van Nederland (versie 2.0). Deltares, Utrecht. Geraadpleegde websites webadres

laatst bezocht op

https://archisarchief.cultureelerfgoed.nl

6-10-2020

https://www.ruimtelijkeplannen.nl/

6-10-2020

http://www.aardkundigewaarden.nl/

6-10-2020

https://www.google.com/intl/nl/earth/

6-10-2020

https://zoeken.cultureelerfgoed.nl

6-10-2020

https://dinoloket.nl

6-10-2020

http://www.ahn.nl

6-10-2020

http://www.pdok.nl

6-10-2020

http://www.topotijdreis.nl

6-10-2020

http://www.bodemloket.nl

6-10-2020

https://meierijstad.nl

6-10-2020 32

https://www.erthepe.nl/

6-10-2020

Lijst van afbeeldingen Afb. 1. Afb. 2. Afb. 3. Afb. 4. Afb. 5. Afb. 6. Afb. 7. Afb. 8. Afb. 9. Afb. 10. Afb. 11. Afb. 12. Afb. 13. Afb. 14. Afb. 15. Afb. 16. Afb. 17. Afb. 18.

Ligging van het plangebied op de topografische kaart (bron: https://pdok.nl). ................................................. 10 Uitsnede van de beleidsadvieskaart van de gemeente Veghel, geactualiseerde versie 2014. ...................... 11 Het plangebied op een recente luchtfoto (bron: https://pdok.nl). ............................................................................ 12 Situatieschets kavels Hezelstraat – Den Uil te Erp (bron: MNI Architecten / BRO). ............................................ 12 Impressie seniorenwoningen Hezelstraat (bron: MNI Architecten/BRO). ............................................................... 13 Ligging van het plangebied en globale begrenzing van het onderzoeksgebied (bron: https://pdok.nl). 14 Uitsnede van de geomorfologische kaart met het plangebied en de directe omgeving (bron: https://zoeken.cultureelerfgoed.nl). ........................................................................................................................................ 16 Het plangebied en omgeving op het Actueel Hoogtebestand van Nederland (AHN 3.0 , maaiveld; bron: https://www.ahn.nl). .......................................................................................................................................................................

17 Uitsnede van de bodemkaart met het plangebied en directe omgeving (bron: https://zoeken.cultureelerfgoed.nl). ........................................................................................................................................ 18 AMK-terreinen, onderzoeksmeldingen en vondstlocaties (bron: ARCHIS 3). ....................................................... 19 Karrensporen aangetroffen onder de Hezelstraat tijdens het onderzoek door heemkundekring Erthepe ................................................................................................................................................................................................................ 21 Valentijn Klotz, Gezicht op Den Uil en kerk van Erp, ca. 1674 ..................................................................................... 22 Het plangebied op een uitsnede van de kadastrale minuut 1811-1832. (bron: http://zoeken.cultureelerfgoed.nl). .......................................................................................................................................... 23 Het plangebied op een uitsnede van de topografische kaart uit omstreeks 1900. (bron: https://www.topotijdreis.nl). .......................................................................................................................................................

24 Het plangebied op een uitsnede van de topografische kaart uit ca. 1962 (bron: https://www.topotijdreis.nl) ........................................................................................................................................................ 24 Het plangebied op een topografische kaart uit 1984 (bron: http://www.topotijdreis.nl). ............................... 25 Het plangebied op een luchtfoto uit 2016 (bron: https://pdok.nl). ........................................................................... 25 Resultaten van het booronderzoek. ........................................................................................................................................ 28

Lijst van bijlagen Bijlage 1: Onderzoeksmeldingen en vondstmeldingen Archis 3. Bijlage 2: Vondsten Archis 3. Bijlage 3: Boorbeschrijvingen. Bijlage 4: Waarderingscriteria.

Bijlage 1: Onderzoeksmeldingen en vondstmeldingen Archis 3 ZAAKIDENTIFICATIE ZAAKTYPE 2094136100 onderzoeksmelding

TOPONIEM Boterweg

2122697100

Aa Veghel

2126471100

niet-rapportplichtige onderzoeksmelding onderzoeksmelding

2133883100 2140265100 2150422100 2155842100

onderzoeksmelding onderzoeksmelding onderzoeksmelding onderzoeksmelding

Molentiend 19 Erp-Noord & Boerendonk visvijver masterplan Veghel

2159009100 2178644100 2202295100 2210338100

onderzoeksmelding niet-rapportplichtige onderzoeksmelding onderzoeksmelding onderzoeksmelding

2224846100 2235692100

onderzoeksmelding onderzoeksmelding

Oudveld/Hesselereind De Roost 18

2274094100 2283499100

onderzoeksmelding niet-rapportplichtige onderzoeksmelding onderzoeksmelding

Paus Johannesstraat 16: Mariaschool

2290772100

UITVOERDER Archaeological Research en Consultancy Oranjewoud BV

Brabantse Aa

N616 Simeonshof De Roost 18

Molentiend 39 34

MELDINGSDATUM TYPE ONDERZOEK 15-9-2005 boring

19-6-2006

bureauonderzoek

27-7-2006

boring

12-10-2006 18-12-2006 19-3-2007 6-5-2007

boring boring boring boring

7-6-2007 6-12-2007

boring bureauonderzoek

BAAC BV IDDS Archeologie B.V. BAAC BV IDDS Archeologie B.V. BAAC BV BAAC BV

11-6-2008 7-8-2008

boring boring

1-12-2008 11-3-2009

boring proefputten/proefsleuven

29-1-2010 16-4-2010

boring bureauonderzoek

BAAC BV

21-6-2010

boring

Archaeological Research en Consultancy BAAC BV BILAN BAAC BV Archaeological Research en Consultancy BAAC BV Oranjewoud BV

2302768100 2303107100 2305943100 2312139100 2326493100 2382504100

onderzoeksmelding onderzoeksmelding onderzoeksmelding onderzoeksmelding onderzoeksmelding onderzoeksmelding

Heesakker Paus Joanneslaan - Simeonshof Heesakker 14

2395505100

niet-rapportplichtige onderzoeksmelding onderzoeksmelding

EVZ Masterplan Aa Veghel Fase 2, Deelgebied 3 Paus Johanneslaan 4

onderzoeksmelding onderzoeksmelding onderzoeksmelding onderzoeksmelding niet-rapportplichtige onderzoeksmelding onderzoeksmelding onderzoeksmelding onderzoeksmelding vondstmelding vondstmelding vondstmelding vondstmelding vondstmelding vondstmelding vondstmelding

Erp, Steengraaf-Kerkstraat Kerkstraat Erp

2405913100

2415300100 2422526100 2425491100 2442582100 2468179100 2479195100 2480499100 2681905100 2769580100 2770584100 2772796100 3036977100 3083819100 3083843100 3136744100

Zuidelijke ontsluiting Groothees 6

De Bolst Erp

Keldonk Keldonk Dijk Keldonkse Weg; Larense Bergen Keldonk Lare Keldonk 35

Archeopro BAAC BV BAAC BV Archeopro Oranjewoud BV Archaeological Research en Consultancy IDDS Archeologie B.V. RAAP Archeologisch Adviesbureau Transect BAAC BV BAAC BV BAAC BV BAAC BV

25-9-2010 28-9-2010 22-10-2010 20-12-2010 19-4-2011 20-9-2012

boring proefputten/proefsleuven boring boring boring boring

28-1-2013

bureauonderzoek

8-5-2013

proefputten/proefsleuven

19-8-2013 25-10-2013 21-11-2013 30-4-2014 12-1-2014

boring proefputten/proefsleuven opgraving boring bureauonderzoek

BAAC BV Archeopro BAAC BV particulier particulier particulier particulier particulier particulier particulier

8-4-2015 20-4-2015 4-6-2015 25-9-1968 1-6-1978 27-4-1982 18-8-2004 1-1-1963 1-7-1972 12-10-1965

proefputten/proefsleuven boring boring niet-archeologisch: graafwerk niet-archeologisch niet-archeologisch: graafwerk verwervingswijze niet te bepalen niet-archeologisch: graafwerk niet-archeologisch inspectie

3183513100 3192853100

vondstmelding vondstmelding

Erp Keldonkse Weg; Larense Bergen

3215581100

vondstmelding

Larense Bergen

3240975100 3244303100 3245146100 3251367100 3251789100

vondstmelding vondstmelding vondstmelding vondstmelding vondstmelding

3251845100 3252525100 3266530100 3266944100 3266952100 3266960100 3266969100 3269147100 3269155100 3269163100 3279483100 3997070100 4007931100 4042226100

vondstmelding vondstmelding vondstmelding vondstmelding vondstmelding vondstmelding vondstmelding vondstmelding vondstmelding vondstmelding vondstmelding onderzoeksmelding onderzoeksmelding onderzoeksmelding

Kasteel Erp Groothees Achterdijk 7 (Van Moorsel) Groothees 9 Empeldonks Dijkje (terrein van Van Moorsel) Heesakker Achterdijk Achterdijk/Empeldonk Achterdijk (terrein van Van Moorsel) Achterdijk (terrein Van Moorsel) Achterdijk (terrein Van Esch) Empeldonks Dijkje (bij de Aa) Achterdijk Achterdijk Achterdijk het Aa-dal

particulier RAAP Archeologisch Adviesbureau Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed particulier particulier particulier particulier particulier

18-12-1987 niet-archeologisch: graafwerk 5-9-2003 boring

30-11-2009 25-2-2010 21-5-2010 8-7-2010 8-7-2010

indirect: archief niet-archeologisch: kartering niet-archeologisch: graafwerk niet-archeologisch: kartering niet-archeologisch: kartering

particulier particulier particulier particulier particulier particulier particulier particulier particulier particulier particulier Aeres Milieu Sweco RAAP Archeologisch Adviesbureau

8-7-2010 8-7-2010 14-6-2011 14-6-2011 14-6-2011 14-6-2011 14-6-2011 25-10-2011 25-10-2011 25-10-2011 2-4-2013 20-4-2016 15-7-2016 12-4-2017

niet-archeologisch: kartering niet-archeologisch: kartering niet-archeologisch: graafwerk niet-archeologisch: graafwerk niet-archeologisch: graafwerk niet-archeologisch: graafwerk niet-archeologisch: graafwerk niet-archeologisch: graafwerk niet-archeologisch: graafwerk niet-archeologisch: graafwerk niet-archeologisch: graafwerk boring boring boring

1-1-9999

opgraving

4566410100 4566419100

niet-rapportplichtige onderzoeksmelding onderzoeksmelding

4568817100

onderzoeksmelding

4583501100 4608555100 4609243100

onderzoeksmelding onderzoeksmelding vondstmelding

4615407100 4617643100

onderzoeksmelding onderzoeksmelding

4633195100 4649858100 4699308100 4699892100

onderzoeksmelding onderzoeksmelding niet-rapportplichtige onderzoeksmelding vondstmelding

4713482100

onderzoeksmelding

4723048100 4746539100 4749090100

onderzoeksmelding onderzoeksmelding niet-rapportplichtige onderzoeksmelding onderzoeksmelding niet-rapportplichtige onderzoeksmelding onderzoeksmelding

4749099100 4888598100 4888605100

Bureau voor Archeologie Bureau voor Archeologie RAAP Archeologisch Adviesbureau Transect Transect Provincie Noord-Brabant Aeres Milieu ADC ArcheoProjecten Econsultancy BV Econsultancy BV Arcure

De Roost

Julianasingel/Schansoord

25-9-2017

bureauonderzoek

25-9-2017

boring

9-10-2017

proefputten/proefsleuven

15-1-2018 18-5-2018 23-5-2018

boring boring niet-archeologisch: kartering

21-6-2018 28-6-2018

boring boring

4-9-2018 16-11-2018 22-4-2019

boring proefputten/proefsleuven bureauonderzoek

24-4-2019

niet-archeologisch: graafwerk

ADC ArcheoProjecten ADC ArcheoProjecten BAAC BV Econsultancy BV Econsultancy BV

11-6-2019

begeleiding

18-7-2019 25-10-2019 4-11-2019

boring proefputten/proefsleuven bureauonderzoek

Econsultancy BV Econsultancy BV

4-11-2019 31-8-2020

boring bureauonderzoek

Econsultancy BV

31-8-2020

boring

Bijlage 2: Vondsten Archis 3 ZAAKIDENTIFICATIE 2094136100 2122697100 2126471100

OBJECTNUMMER

MATERIAAL

MATERIAALTYPE

BEGINPERIODE

EINDPERIODE

1082914

keramiek

Nieuwe Tijd Vroeg

Nieuwe Tijd Laat

2126471100 2126471100 2126471100 2126471100 2126471100

1082914 1082914 1082914 1082914 1082914

keramiek keramiek keramiek glas keramiek

Nieuwe Tijd Vroeg Nieuwe Tijd Vroeg Middeleeuwen Nieuwe Tijd Midden Late Middeleeuwen A

Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Vroeg Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Laat

2126471100 2126471100 2126471100 2133883100 2140265100 2140265100 2140265100 2140265100 2150422100 2155842100 2155842100 2155842100 2155842100 2155842100 2155842100 2155842100 2155842100 2159009100 2178644100 2202295100 2202295100 2210338100 2224846100 2235692100 2274094100

1082914 1082914 1082914

glas keramiek metaal

roodbakkend geglazuurd aardewerk witbakkend geglazuurd aardewerk steengoed - Raerens bouwmateriaal fles roodbakkend geglazuurd aardewerk halffabrikaat bouwmateriaal slak

Nieuwe Tijd Vroeg Nieuwe Tijd Midden IJzertijd

Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Laat

1083645 1083645 1083645 1083645

keramiek keramiek keramiek keramiek

steengoed kogelpot Elmpt Paffrath

Late Middeleeuwen B Vroege Middeleeuwen C Late Middeleeuwen A Late Middeleeuwen A

Nieuwe Tijd Midden Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen A

1084562 1084562 1084562 1084562 1084562 1084562 1084562 1084562

vuursteen vuursteen vuursteen ijzer zandsteen/kwartsiet metaal keramiek keramiek

splintered piece kling - geretoucheerd onbekend spijker onbekend onbekend aardewerk, gedraaid baksteen

Laat Paleolithicum Paleolithicum Paleolithicum Midden Bronstijd Paleolithicum Midden Neolithicum B Nieuwe Tijd Vroeg Vroeg Romeinse Tijd

Bronstijd Paleolithicum Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Laat

1087063 1087063

keramiek steen

aardewerk, gedraaid bouwmateriaal

Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Midden

2283499100 2290772100 2290772100

1093011 1093011

hout/houtskool keramiek

houtskool roodbakkend geglazuurd aardewerk onbekend kogelpot

Paleolithicum Nieuwe Tijd Vroeg

Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Laat

2290772100 2290772100 2302768100 2303107100

1093011 1093011

steen keramiek

Paleolithicum Vroege Middeleeuwen C

Nieuwe Tijd Laat Late Middeleeuwen A

1094008

keramiek

Nieuwe Tijd Midden

Nieuwe Tijd Laat

keramiek keramiek keramiek keramiek glas glas glas ijzer keramiek keramiek keramiek ijzer glas keramiek keramiek

roodbakkend geglazuurd aardewerk pijp industrieel wit (Maastrichts) witbakkend geglazuurd aardewerk Elmpt fles fles beker onbekend - beslag steengoed geglazuurd steengoed - Langerwehe kogelpot spijker beker baksteen roodbakkend geglazuurd:kom

2303107100 2303107100 2303107100 2303107100 2303107100 2303107100 2303107100 2303107100 2303107100 2303107100 2303107100 2303107100 2303107100 2303107100 2303107100 2305943100 2312139100 2326493100 2382504100 2395505100 2405913100 2405913100 2415300100 2415300100 2415300100 2415300100 2415300100 2415300100 2415300100

1094008 1094008 1094008 1094008 1094008 1094008 1094008 1094008 1094008 1094008 1094008 1094008 1094008 1094008 1094008

Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Midden Late Middeleeuwen A Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Vroeg Nieuwe Tijd Midden Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen A Nieuwe Tijd Vroeg Nieuwe Tijd Vroeg Late Middeleeuwen A Late Middeleeuwen B

Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Laat Late Middeleeuwen A Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Laat Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen A Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Midden Late Middeleeuwen B Nieuwe Tijd Vroeg

1099063 1099063 1099449 1099449 1099449 1099449 1099449 1099449 1099449

keramiek keramiek glas keramiek glas leisteen hout/houtskool bot keramiek

aardewerk, gedraaid bouwmateriaal afval industrieel wit (Maastrichts) gekleurd glas brok onbekend bot baksteen

Middeleeuwen Middeleeuwen Vroege Bronstijd Nieuwe Tijd Laat Vroeg Romeinse Tijd A Romeinse Tijd Paleolithicum Paleolithicum Nieuwe Tijd

Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd

2415300100 2415300100

1099449 1099449

keramiek keramiek

Paffrath roodbakkend geglazuurd aardewerk aardewerk, handgevormd

Late Middeleeuwen A Late Middeleeuwen A

Late Middeleeuwen A Nieuwe Tijd

2415300100 2422526100 2425491100 2425491100 2425491100 2425491100 2425491100 2425491100 2425491100 2425491100 2425491100 2425491100 2425491100 2425491100 2425491100 2425491100

1099449

keramiek

Neolithicum

Nieuwe Tijd

1113151 1113151 1113151 1113151 1113151 1113151 1113151 1113151 1113151 1113151 1113151 1113151 1113151 1113151

aardewerk keramiek keramiek aardewerk aardewerk aardewerk aardewerk aardewerk aardewerk aardewerk aardewerk bouwaardewerk aardewerk aardewerk

aardewerk, handgevormd aardewerk, handgevormd aardewerk, handgevormd aardewerk, handgevormd Andenne Elmpt Proto-steengoed steengoed - Langerwehe roodbakkend geglazuurd:kom steengoed roodbakkend geglazuurd:kom baksteen bloembak witbakkend blauwbakkend geglazuurd Industrieel wit kom/schaal ruwwandige kom gladwandig bord dolium

IJzertijd IJzertijd IJzertijd Vroege IJzertijd Late Middeleeuwen A Late Middeleeuwen A Late Middeleeuwen A Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd Midden

IJzertijd Middeleeuwen Romeinse Tijd Midden IJzertijd Late Middeleeuwen A Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Nieuwe Tijd Vroeg Nieuwe Tijd Vroeg Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd Laat

2425491100 2425491100 2425491100 2442582100 2468179100 2479195100 2479195100 2479195100 2479195100

1113151 1113151 1113151

aardewerk aardewerk aardewerk

Romeinse Tijd Romeinse Tijd Romeinse Tijd

1113091 1113091 1113091 1113091

keramiek keramiek keramiek keramiek

Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd Vroeg Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd

keramiek keramiek glas keramiek

steengoed steengoed - Langerwehe industrieel wit (Maastrichts) roodbakkend geglazuurd:bord Nederrijns dakpan tegel fles onbekend

2479195100 2479195100 2479195100 2479195100 2480499100 2681905100 2769580100

1113091 1113091 1113091 1113091

Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd Late Middeleeuwen B

Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd Nieuwe Tijd

1031857

vuursteen

kling

Mesolithicum

2769580100 2769580100 2769580100 2769580100 2769580100 2769580100 2769580100 2770584100 2770584100 2772796100 2772796100

1031857 1031857 1031857 1031857 1031857 1031857 1031857 1040592 1040592 1044079 1044079

keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek vuursteen keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek

2772796100 2772796100 2772796100 2772796100 3036977100 3036977100 3036977100 3036977100 3083819100 3083819100 3083819100 3083819100 3083819100 3083819100

1044079 1044079 1044079 1044079 1075407 1075407 1075407 1075407 1028486 1028486 1028486 1028486 1028486 1028486

keramiek keramiek keramiek keramiek glas hout/houtskool steen keramiek keramiek keramiek tefriet brons glas glas

3083819100

1028486

glas

3083819100

1028486

glas

3083819100

1028486

glas

3083819100

1028486

glas

3083819100 3083819100

1028486 1028486

glas glas

aardewerk, handgevormd Paffrath grijsbakkend gedraaid aardewerk Pingsdorf geelwitbakkend steengoed brok spinklos aardewerk, handgevormd aardewerk, handgevormd aardewerk, handgevormd aardewerk, handgevormd versiering op rand aardewerk, handgevormd Badorf aardewerk Badorf aardewerk aardewerk, handgevormd armband - La Tene houtskool maalsteen:ligger aardewerk, ondetermineerbaar aardewerk, ondetermineerbaar aardewerk, handgevormd maalsteen:ligger fibula armband - La Tene:3-ribbig armband - La Tene:1-ribbig/Dvormig armband - La Tene:1-ribbig/Dvormig armband - La Tene:1-ribbig/Dvormig armband - La Tene:1-ribbig/Dvormig armband - La Tene:1-ribbig/Dvormig armband - La Tene:2-ribbig armband - La Tene:1-ribbig/Dvormig 41

Late Middeleeuwen A Late Middeleeuwen A Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen A Late Middeleeuwen B Mesolithicum Late Middeleeuwen IJzertijd IJzertijd IJzertijd IJzertijd

IJzertijd Vroege Middeleeuwen C Vroege Middeleeuwen C IJzertijd Late IJzertijd Late IJzertijd Late IJzertijd Late IJzertijd Vroeg Romeinse Tijd Late IJzertijd Late IJzertijd Late IJzertijd Late IJzertijd Late IJzertijd

IJzertijd Vroege Middeleeuwen C Vroege Middeleeuwen C IJzertijd Vroeg Romeinse Tijd Vroeg Romeinse Tijd Vroeg Romeinse Tijd Late Middeleeuwen Vroeg Romeinse Tijd Vroeg Romeinse Tijd Vroeg Romeinse Tijd Vroeg Romeinse Tijd Vroeg Romeinse Tijd Vroeg Romeinse Tijd

Late IJzertijd

Vroeg Romeinse Tijd

Late IJzertijd

Vroeg Romeinse Tijd

Late IJzertijd

Vroeg Romeinse Tijd

Late IJzertijd

Vroeg Romeinse Tijd

Late IJzertijd Late IJzertijd

Vroeg Romeinse Tijd Vroeg Romeinse Tijd

3083819100

1028486

glas

3083819100

1028486

glas

3083819100

1028486

glas

3083819100

1028486

glas

3083819100

1028486

glas

3083843100

1034845

glas

3083843100 3083843100 3083843100 3136744100 3183513100

1034845 1034845 1034845 1029884 1055546

keramiek keramiek keramiek

3183513100 3183513100 3183513100 3183513100 3183513100

1055546 1055546 1055546 1055546 1055546

keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek

3183513100 3183513100 3183513100 3183513100 3183513100 3183513100 3183513100 3192853100 3192853100

1055546 1055546 1055546 1055546 1055546 1055546 1055546 1072460 1072460

keramiek keramiek keramiek keramiek ijzer brons ijzer keramiek keramiek

3192853100 3192853100

1072460 1072460

keramiek keramiek

3192853100

1072460

keramiek

armband - La Tene:1-ribbig/Dvormig armband - La Tene:1-ribbig/Dvormig armband - La Tene:1-ribbig/Dvormig armband - La Tene:1-ribbig/Dvormig armband - La Tene:1-ribbig/Dvormig armband - La Tene:1-ribbig/Dvormig aardewerk, handgevormd aardewerk, handgevormd aardewerk, handgevormd

Late IJzertijd

Vroeg Romeinse Tijd

Late IJzertijd

Vroeg Romeinse Tijd

Late IJzertijd

Vroeg Romeinse Tijd

Late IJzertijd

Vroeg Romeinse Tijd

Late IJzertijd

Vroeg Romeinse Tijd

Late IJzertijd

Vroeg Romeinse Tijd

Late Bronstijd Late Bronstijd Late Bronstijd

roodbakkend geglazuurd aardewerk steengoed geglazuurd grijsbakkend gedraaid aardewerk kogelpot aardewerk, gedraaid roodbakkend geglazuurd aardewerk steengoed steengoed geglazuurd grijsbakkend gedraaid aardewerk plavuis, ongeglazuurd slak onbekend onbekend kogelpot roodbakkend geglazuurd aardewerk aardewerk, handgevormd roodbakkend geglazuurd aardewerk aardewerk, handgevormd

Late Middeleeuwen B

Nieuwe Tijd Vroeg

Nieuwe Tijd Vroeg Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B

Nieuwe Tijd Vroeg Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Nieuwe Tijd Vroeg

Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen Nieuwe Tijd

Late Middeleeuwen B Nieuwe Tijd Late Middeleeuwen B Nieuwe Tijd Vroeg Nieuwe Tijd Vroeg Nieuwe Tijd Vroeg Nieuwe Tijd Vroeg Late Middeleeuwen Nieuwe Tijd

IJzertijd Nieuwe Tijd

IJzertijd

3192853100

1072460

keramiek

3192853100 3192853100 3192853100 3192853100 3192853100 3192853100 3192853100 3192853100 3192853100 3192853100 3192853100 3192853100 3192853100 3192853100 3192853100

1072460 1072460 1072460 1072460 1072460 1072460 1072460 1072460 1072460 1072460 1072460 1072460 1072460 1072460 1072460

keramiek keramiek keramiek keramiek vuursteen keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek

3192853100 3192853100

1072460 1072460

keramiek keramiek

3192853100 3192853100 3192853100 3192853100 3215581100 3240975100 3244303100 3244303100 3244303100 3244303100

1072460 1072460 1072460 1072460 1112557 1091576 1092368 1092368 1092368 1092368

keramiek keramiek keramiek vuursteen

3244303100 3244303100 3244303100 3244303100

1092368 1092368 1092368 1092368

keramiek keramiek keramiek glas

3244303100

1092368

vuursteen

keramiek keramiek keramiek keramiek

roodbakkend geglazuurd aardewerk kogelpot steengoed kogelpot aardewerk, handgevormd afslag aardewerk, handgevormd aardewerk, handgevormd gladwandig aardewerk, gedraaid grijsbakkend gedraaid aardewerk kogelpot aardewerk, handgevormd aardewerk, handgevormd aardewerk, handgevormd aardewerk, handgevormd roodbakkend geglazuurd aardewerk aardewerk, handgevormd roodbakkend geglazuurd aardewerk aardewerk, handgevormd steengoed aardewerk, handgevormd afslag

Nieuwe Tijd

Late Middeleeuwen Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen IJzertijd Mesolithicum IJzertijd IJzertijd Romeinse Tijd Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen IJzertijd Laat Neolithicum IJzertijd IJzertijd Nieuwe Tijd

Late Middeleeuwen Nieuwe Tijd Midden Late Middeleeuwen IJzertijd Neolithicum IJzertijd IJzertijd Romeinse Tijd Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen IJzertijd IJzertijd IJzertijd IJzertijd Nieuwe Tijd

IJzertijd Nieuwe Tijd

IJzertijd Late Middeleeuwen B IJzertijd Mesolithicum

IJzertijd Nieuwe Tijd Vroeg IJzertijd Neolithicum

grijsbakkend gedraaid aardewerk Paffrath steengoed - Siegburgs roodbakkend geglazuurd aardewerk - slibversierd steengoed geglazuurd aardewerk, gedraaid spinklos armband - La Tene:1-ribbig/Dvormig afslag

Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen A Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B

Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen A Late Middeleeuwen B Nieuwe Tijd Vroeg

Nieuwe Tijd Vroeg Vroeg Romeinse Tijd Nieuwe Tijd Vroeg Late IJzertijd

Nieuwe Tijd Midden Vroege Middeleeuwen B Nieuwe Tijd Vroeg Vroeg Romeinse Tijd

Mesolithicum

Neolithicum

3245146100 3245146100 3251367100 3251367100 3251367100 3251367100 3251789100 3251845100 3252525100 3252525100 3266530100 3266530100

1092783 1092783 1093140 1093140 1093140 1093140 1093141 1093143 1093144 1093144 1095261 1095261

keramiek keramiek vuursteen vuursteen glas vuursteen vuursteen vuursteen vuursteen vuursteen keramiek keramiek

Vroege IJzertijd Vroege IJzertijd Mesolithicum Mesolithicum Late IJzertijd Mesolithicum Vroeg Neolithicum Vroeg Neolithicum A Vroeg Mesolithicum Neolithicum Late Middeleeuwen A Vroeg Romeinse Tijd

Midden IJzertijd Midden IJzertijd Neolithicum Neolithicum Midden Romeinse Tijd Neolithicum Laat Neolithicum Laat Neolithicum A Laat Mesolithicum Neolithicum Late Middeleeuwen B Midden Romeinse Tijd

Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen A Late Middeleeuwen B Vroeg Romeinse Tijd Midden Romeinse Tijd

Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Nieuwe Tijd Vroeg Midden Romeinse Tijd Midden Romeinse Tijd

keramiek keramiek keramiek glas steen steen zandsteen/kwartsiet vuursteen keramiek

aardewerk, handgevormd aardewerk, handgevormd afslag kern - klingkern kraal kling kling - geretoucheerd afslag kling - geretoucheerd afslag - geretoucheerd Elmpt:voorraadvat dolium:groot formaat (ruwwandig) steengoed:kan - Langerwehe Elmpt:pot, bolvormig steengoed:beker - Siegburgs ruwwandige (kook)pot ruwwandig deksel - Niederbieber 120b:stolpdeksel steengoed geglazuurd:kan steengoed geglazuurd:kan grijsbakkend gedraaid aardewerk strijkglas slijpsteen slijpsteen kern - klingkern kern - klingkern netverzwaarder

3266944100 3266952100 3266960100 3266969100 3266969100

1095262 1095263 1095264 1095265 1095265

keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek

3266969100 3266969100 3269147100 3269147100 3269147100 3269147100 3269155100 3269163100 3279483100 3997070100 4007931100 4042226100 4566410100 4566419100 4568817100 4568817100 4568817100 4568817100

1095265 1095265 1096063 1096063 1096063 1096063 1096064 1096065 1098931

Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen B IJzertijd IJzertijd Midden Mesolithicum Mesolithicum Late Middeleeuwen B

Nieuwe Tijd Vroeg Nieuwe Tijd Vroeg Late Middeleeuwen B Nieuwe Tijd Vroeg Late Middeleeuwen Late Middeleeuwen Laat Mesolithicum Neolithicum Nieuwe Tijd Midden

1157309

keramiek

aardewerk, gedraaid

Late Middeleeuwen

Nieuwe Tijd

1228682 1228682 1228682 1228682

keramiek keramiek keramiek keramiek

aardewerk, gedraaid aardewerk, gedraaid baksteen bolpot

Nieuwe Tijd Midden Late Middeleeuwen Nieuwe Tijd Vroege Middeleeuwen C

Nieuwe Tijd Laat Late Middeleeuwen Nieuwe Tijd Vroege Middeleeuwen C

4568817100

1228682

keramiek

4568817100 4568817100 4568817100 4568817100 4568817100 4568817100 4568817100 4568817100

1228682 1228682 1228682 1228682 1228682 1228682 1228682 1228682

keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek

4568817100 4568817100

1228682 1228682

keramiek keramiek

4568817100 4568817100 4568817100 4568817100 4568817100 4568817100 4568817100 4568817100 4568817100

1228682 1228682 1228682 1228682 1228682 1228682 1228682 1228682 1228682

keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek

4568817100

1228682

keramiek

4568817100

1228682

keramiek

4568817100

1228682

keramiek

4568817100

1228682

keramiek

4568817100 4568817100 4568817100

1228682 1228682 1228682

keramiek keramiek keramiek

4568817100 4568817100

1228682 1228682

keramiek keramiek

Brunssum-Schinveld geelwit aardewerk dakpan dolium Fayence Fayence:beker Fayence:bord Fayence:kom grijsbakkend gedraaid aardewerk grijsbakkend handgevormd aardewerk industrieel wit (Maastrichts) witbakkend geglazuurd:beker industrieel wit kogelpot Majolica:bord Paffrath pijp pijp pijp porselein porselein:bord roodbakkend geglazuurd aardewerk roodbakkend geglazuurd aardewerk roodbakkend geglazuurd aardewerk roodbakkend geglazuurd aardewerk roodbakkend geglazuurd aardewerk roodbakkend geglazuurd:bord roodbakkend geglazuurd:bord roodbakkend geglazuurd:bord Nederrijns roodbakkend geglazuurd:grape roodbakkend geglazuurd:grape 45

Vroege Middeleeuwen D

Late Middeleeuwen A

Late Middeleeuwen B Romeinse Tijd Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Midden Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen

Nieuwe Tijd Romeinse Tijd Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Midden Late Middeleeuwen B Late Middeleeuwen

Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Midden

Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Midden

Late Middeleeuwen Nieuwe Tijd Vroeg Vroege Middeleeuwen D Nieuwe Tijd Vroeg Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Midden Late Middeleeuwen B

Late Middeleeuwen Nieuwe Tijd Midden Late Middeleeuwen A Nieuwe Tijd Vroeg Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Vroeg

Nieuwe Tijd Vroeg

Nieuwe Tijd Midden

Nieuwe Tijd Laat

Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Midden

Nieuwe Tijd Midden Nieuwe Tijd Laat Nieuwe Tijd Midden

Nieuwe Tijd Vroeg Nieuwe Tijd Vroeg

Nieuwe Tijd Vroeg Nieuwe Tijd Midden

4568817100 4568817100 4568817100 4568817100 4568817100 4568817100 4568817100

1228682 1228682 1228682 1228682 1228682 1228682 1228682

keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek keramiek

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Meierijstad&id=3e783d43-62cc-420a-a6a6-bfeed7f8ef59