Document · PDF

PDF - Begroting2026

Raad Besluitvormingsronde 14 november 2025, gemeente ZwolleBij agendapunt: Begroting 202638.697 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

 Op basis van een regionale startfoto Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming IJsselland is in 2025 een tweejarige pilot Veilig Samenspel gestart binnen het Sociaal Wijkteam en in samenwerking met de regionaal werkende partners Veilig Thuis, de Gecertificeerde Instellingen, RvdK, Kadera in situaties van onveilige casuïstiek. Deze pilot wordt gecontinueerd in 2026. Het streven is hierbij om samen met het gezin en via een systeemgerichte benadering oplossingen te vinden in bestaanszekerheid en/of gericht op het bevorderen van de ontwikkeling. We willen zoveel mogelijk voorkomen dat onder toezichtstelling nodig is en/of uithuisplaatsing van kinderen. Duurzaam herstel na tijdelijke ondersteuning in een verblijf Jeugd  Ook in 2026 wordt uitvoering gegeven aan de landelijke beweging Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Centraal hierin staat de ondersteuning, hulp en bescherming bij (acuut of structureel) onveilige situaties. De ontwikkeling is gericht op de pijlers eenvoudig, rechtsbeschermend en transparant, lerend en gezinsgericht. Binnen de regio IJsselland worden verbeteringen ingevoerd.  De Regionale Serviceorganisatie Jeugd IJsselland voert in opdracht van de gemeenten in IJsselland de jeugdhulp uit. De werkzaamheden bestaan in dit kader uit inkoop, monitoring en contractmanagement van jeugdhulp met verblijf en gesloten jeugdhulp.

 Gedurende de periode 2023 t/m 2030 hebben we binnen de regio IJsselland afspraken gemaakt en vastgesteld in een regionaal Transformatieconvenant. Samen met aanbieders ontwikkelen we kleinschalige en gezinsgerichte woonruimtes en dringen we het aantal gedwongen uithuisplaatsingen terug. We werken hierin regionaal samen met gemeenten en aanbieders die aangesloten zijn bij het Transformatieconvenant.  We verbeteren de doorstroming voor jongeren vanaf 18 jaar die uitstromen uit jeugdhulp met verblijf, en die nog ondersteuning nodig hebben, bijvoorbeeld binnen beschermd thuis. Beschermd wonen  We voeren de Regiovisie beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2022-2032 uit van de regio IJssel-Vecht.  We coördineren en geven uitvoering aan de regionale samenwerking op het gebied van beschermd wonen aan de hand van de centrumregeling Regionale samenwerking beschermd wonen – maatschappelijke opvang regio IJssel-Vecht 2025.  We coördineren en geven uitvoering aan het bieden van opvang en ondersteuning aan inwoners in verblijf. Dat doen we via de bestaande gecontracteerde voorzieningen.  We geven uitvoering aan de beweging Naar een beschermd thuis in de regio IJssel-Vecht door in te zetten op dat elke gemeente in de regio IJssel-Vecht zorgt voor een aanbod van ondersteuningsvormen die bijdragen aan de ambitie om zo lang mogelijk thuis en zo snel mogelijk weer naar huis te kunnen.

Hierbij wordt ingezet op:  Het bevorderen van de regionale samenwerking ten behoeve van de doordecentralisatie beschermd wonen.  Het regionaal stoppen van het product begeleid wonen per 1 juli 2026.  De afbouw van de regionale wachtlijst beschermd wonen.  We voeren de toegang voor beschermd wonen lokaal uit.  De doordecentralisatie van beschermd wonen per 1 januari 2026 is wederom uitgesteld. Dit houdt in dat we blijven monitoren, zowel financieel als inhoudelijk.  We onderzoeken de mogelijkheid voor een (centrale) uitstroomlijst voor inwoners.  Wij voeren de Overeenkomst overdracht verantwoordelijkheden, taken en middelen regio Noord-Veluwe uit. Maatschappelijke opvang  We voeren de Regiovisie beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2022-2032 uit van de regio IJssel-Vecht.  We coördineren en geven uitvoering aan de regionale samenwerking op het gebied van maatschappelijke opvang aan de hand van de centrumregeling Regionale samenwerking beschermd wonen – maatschappelijke opvang regio IJssel-Vecht 2025. 65

Begroting 2026

  

   

We geven subsidie aan maatschappelijke opvangvoorzieningen in de regio IJssel-Vecht. We zorgen voor de kwaliteit, voortgang en toegang hiervan. We verwerken de aanbevelingen om de opvangvoorzieningen via subsidie of middels inkoop te financieren en passen de subsidieregeling/ inkoopafspraken hierop aan. We bieden opvang en ondersteuning aan inwoners zonder verblijf. Dat doen we via bestaande voorzieningen (OOMZ van het Leger des Heils). We geven uitvoering aan het Uitvoeringsplan Maatschappelijke Opvang regio IJssel-Vecht. De activiteiten hieruit zijn opgesplitst in activiteiten die:  dakloosheid voorkomen;  opvang en uitstroom naar regiogemeenten bevorderen;  voor een passend woonaanbod, inzetten op Wonen eerst;  voor passende ondersteuning;  om inzet van ervaringsdeskundigheid en -kennis te versterken. We jagen in de regionale samenwerking met de omliggende gemeenten transformatie in de maatschappelijke opvang aan; in het verlengde van de (decentralisatie)beweging beschermd thuis. Daarbij beogen we een verschuiving van opvang naar wonen en van regionale naar meer lokale verantwoordelijkheden. We gaan de uitkomsten van de Ethos-telling - een inventarisatie naar (verborgen) dak- en thuisloosheid – verwerken om de aanpak van dak- en thuisloosheid te verbeteren met meer aandacht voor preventie.

Vanuit het regionale uitvoeringsplan Maatschappelijke Opvang, zetten wij voor Gemeente Zwolle in op het verbeteren van bestaande initiatieven en het opzetten van nieuwe initiatieven. Denk hierbij aan het verbeteren van het proces briefadressen. We onderzoeken of de opvangcapaciteit voldoende is vanwege de toegenomen vraag en bezetting, in het bijzonder in de winterperiode, en zetten daarbij in op preventie en wonen eerst.

Begroting 2026

Activiteiten waar we mee stoppen Niet van toepassing.

Begroting 2026

Overzicht baten en lasten In het overzicht baten en lasten is het budget per doel weergegeven. Overzicht baten en lasten (x €1.000) Lasten Doel 1.3.1 Tijdelijk verblijf in een instelling

124.506

Baten

Saldo

Toevoeging aan reserves

Onttrekking aan reserves

Geraamd resultaat

5.973

118.533

In bovenstaande overzichten baten en lasten en kredieten zijn de mutaties vanuit de bestedingsvoorstellen niet verwerkt. Een tabel met de bestedingsvoorstellen is in het hoofdstuk Algemeen opgenomen. Dit geldt ook voor de toelichting op de bestedingsvoorstellen.

Begroting 2026

Programma 2. Werken aan bestaanszekerheid Beschrijving Koers Sociaal Domein Het ervaren (en herstellen) van bestaanszekerheid is een van de hoofdthema’s in de Koers Sociaal Domein. Samen met het bevorderen van gelijke kansen en het mogelijk maken van gezond leven dragen we daarmee bij aan een ‘gezonde’ basis voor het bestaan en aan ‘brede welvaart’ in Zwolle. Met de investeringen van programma 2 dragen we zo goed mogelijk bij aan de bestaanszekerheid van inwoners. Het hebben van een inkomen, een (t)huis, een baan en een sociaal netwerk zijn belangrijke voorwaarden voor het ervaren van bestaanszekerheid. De focus in dit programma ligt op het ervaren van bestaanszekerheid door het hebben of vinden van werk, het doen van een opleiding en het ervaren van inkomenszekerheid. We zien de samenhang met andere voorwaarden voor bestaanszekerheid, bijvoorbeeld het hebben van een huis of toegang tot zorg, en we werken eraan om samenhangende oplossingen op dat vlak voor inwoners te realiseren. De beweging die we maken met de Koers Sociaal Domein is ook hier goed zichtbaar. De primaire focus ligt op meedoen, bij voorkeur via school of via betaald werk.

Dat doen we bijvoorbeeld door het voorkomen van voortijdig schoolverlaten, het bevorderen van samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt, het bieden van informatie aan werkzoekenden en werkgevers, en het bevorderen van een startkwalificatie door jongeren. Werk en financiële bestaanszekerheid We kijken naar de brede context van iemands leven en zien dat het hebben van betaald werk één van de belangrijkste manieren om meer bestaanszekerheid te ervaren. In 2026 werken we daarom verder aan het versterken van de keten van arbeidsparticipatie. De visie en uitvoeringsagenda arbeidsparticipatie en arbeidsmarktbeleid is daarbij onze leidraad. Dat is nodig om ook voor inwoners in een meer kwetsbare positie de route naar werk mogelijk te maken. Andere speerpunten zijn het verder verbeteren van de toegang en vereenvoudiging van inkomensregelingen. Armoede en problematische schulden vormen een belemmering om mee te kunnen doen in de maatschappij. Geldzorgen veroorzaken vaak stress en eenzaamheid. Dit kan leiden tot problemen op andere gebieden, zoals gezondheid, onderwijs, wonen, werk, opvoeding en veiligheid. Ons doel is financiële bestaanszekerheid voor meer Zwollenaren. Financiële bestaanszekerheid betekent dat inwoners kunnen voorzien in hun basisbehoeften, mee kunnen doen in de samenleving, financieel redzaam zijn en geen problematische schulden hebben.

We ondersteunen inwoners die tijdelijk niet voldoende voor hun eigen inkomen kunnen zorgen of in financiële problemen zitten. Voor inwoners die inkomensondersteuning nodig hebben maken we de inkomensregelingen eenvoudiger en toegankelijker en we bereiken steeds meer inwoners met schulden door vroegsignalering en een actieve benadering. Landelijke ontwikkelingen Het landelijke Programma Participatiewet in Balans werkt aan verbeteringen in de wet en de uitvoering ervan. Voor gemeenten is dit een belangrijke ontwikkeling die aansluit bij de beweging die we lokaal willen maken van betere uitvoerbaarheid, meer vertrouwen en menselijke maat, meer ruimte om de brede context in de besluitvorming mee te wegen. We zijn ons aan het voorbereiden voor een mogelijke inwerkingtreding van deze wetswijziging op 1 januari 2026.

Klik hier voor alle programma's en doelen.

Begroting 2026

Financiën programma Overzicht baten en lasten De raad stelt de programmabudgetten vast. In het overzicht baten en lasten zijn de programmabudgetten met een onderverdeling naar doelen opgenomen. Overzicht baten en lasten (bedragen x €1.000) Lasten Baten Saldo Toevoeging Onttrekking Geraamd aan reserves aan reserves resultaat Doel 2.1.1 Onderwijs en aansluiting met de arbeidsmarkt

4.281

3.310

971

Doel 2.1.2 Arbeidsparticipatie Doel 2.1.3 Inkomensondersteuning

31.337 89.093

3.031 65.376

28.306 23.717

0 0

150 217

28.156 23.500

Doel 2.2.1 Toezicht en handhaving Sociaal Domein Totaal

2.276 126.987

710 72.427

1.566 54.560

0 0

0 367

1.566 54.193

4.910

4.157

753

Totaal

4.910

4.157

753

Voor het financiële meerjarenbeeld van dit programma, verwijzen wij u naar het onderdeel meerjarenoverzicht programma 2. In bovenstaande overzichten baten en lasten en kredieten zijn de mutaties vanuit de bestedingsvoorstellen niet verwerkt. Een tabel met de bestedingsvoorstellen is in het hoofdstuk Algemeen opgenomen. Dit geldt ook voor de toelichting op de bestedingsvoorstellen.

Begroting 2026

Doel 2.1.1 Onderwijs en aansluiting met de arbeidsmarkt Meer jongeren betreden de arbeidsmarkt met een startkwalificatie, op een passende werkplek

Beschrijving Zwolle is Onderwijsstad en daar zijn we trots op. Want het Zwolse onderwijs biedt Zwollenaren kansen om zich een leven lang te blijven ontwikkelen en zo van jong tot oud kunnen meedoen in de samenleving. Of je nu op school zit, verder wilt leren, of aan het werk bent en je wilt laten omscholen: in Zwolle met 'Hart voor Onderwijs' vind je de opleiding die bij je past. Jongeren in het basisonderwijs, op de middelbare school en in het beroepsonderwijs kunnen tijdens hun opleiding rekenen op ondersteuning vanuit school, gemeente en Leerplicht & Doorstroompunt-regio IJssel-Vecht. Als het nodig is, bieden we iedere jongere ondersteuning in het voorkomen van uitval tijdens de schooltijd. En bij uitval werken we samen met de jongere en zijn ouders/verzorgers om de jongere weer op een passende opleiding of werkplek te krijgen. Samen met onze partners in het beroepsonderwijs verbeteren we de aantrekkelijkheid van Zwolle als stad om in te leren, werken en wonen. De samenwerking met de Zw8lse richt zich op het vergroten van de regionale aantrekkingskracht en het binden en boeien van talent voor 'Zwolle Onderwijsstad'. We communiceren hierover met studenten op een eenduige manier en we trekken samen op in onze ‘public affairs’.

Daarnaast bevorderen we gelijke waardering van mbo en hbo in onze stad door partners, beleidsmakers en werkgevers te stimuleren om het belang van het mbo en de mbo-student te erkennen. Dat doen we ook door studenten een podium te geven, positieve beeldvorming te stimuleren en samen met het onderwijs uit te dragen waarom vakmanschap belangrijk is voor Zwolle. In onze stad zijn gemeente, onderwijs en het bedrijfsleven continu in gesprek over de toekomstige maatschappelijke ontwikkelingen die op Zwolle afkomen en wat die van ons en onze inwoners vragen. Daarom willen wij, met het onderwijs als belangrijke partner, het innovatievermogen en academisch klimaat van Zwolle versterken, om zo goed mogelijk te anticiperen op de uitdagingen van morgen.

Indicatoren Indicator

Verleden

Heden

Toekomst

Totaal aantal voortijdig schoolverlaters in Zwolle (n)

2024 1189

2025 nnb

2026 Minder

Het totale aantal in Zwolle wonende jeugdigen van 18-27 jaar dat geen havo-, vwo- of mbo-2-diploma heeft en dat op peildatum 15 oktober niet staat ingeschreven bij een onderwijsinstelling. We noemen deze jeugdigen 'voortijdig schoolverlaters'. Nieuwe voortijdig schoolverlaters in Zwolle sinds afgelopen schooljaar (%)

2024 35

2025

2026 Minder

Het percentage van alle in Zwolle wonende voortijdig schoolverlaters van 18-27 jaar dat op peildatum 15 oktober niet is ingeschreven bij een onderwijsinstelling, maar op de peildatum in het voorgaande jaar wel was ingeschreven bij een onderwijsinstelling. Werkende voortijdig schoolverlaters in Zwolle (%)

2024 42

2025

2026 Meer

Het percentage van alle in Zwolle wonende voortijdig schoolverlaters van 18-27 jaar dat op peildatum 15 oktober een inkomen heeft uit werk (SUWI-prioriteit 2, dus inkomen uit werk < €731, en SUWI-prioriteit 3, dus inkomen uit werk > €731). Aantal leer- en kwalificatieplichtige jeugdigen uit Zwolle zonder inschrijving bij een onderwijsinstelling en zonder vrijstelling van inschrijving (n)

2024 91

2025 87

2026 Minder

Het aantal in Zwolle wonende leer- en kwalificatieplichtige jeugdigen van 5 tot 18 jaar dat niet staat ingeschreven op een onderwijsinstelling (dit noemen we 'absoluut verzuim') en dat geen vrijstelling van inschrijving heeft. Deze jeugdigen hebben één of meer registraties van 'absoluut verzuim', in de periode tussen de huidige peildatum 15 oktober en de peildatum in het voorgaande jaar. Aantal leer- en kwalificatieplichtige jeugdigen uit Zwolle zonder inschrijving bij een onderwijsinstelling met vrijstelling van inschrijving (n)

2024 86

2025 103

2026 Minder

Het aantal in Zwolle wonende leer- en kwalificatieplichtige jeugdigen van 5 tot 18 jaar dat op peildatum 15 oktober een actieve vrijstelling van inschrijving heeft en niet staat ingeschreven op een onderwijsinstelling. 71

Begroting 2026 Jeugdigen in Zwolle zonder opleiding of werk (%)

2024

2025

2026

Het percentage van alle in Zwolle wonende jeugdigen van 18-27 jaar dat geen opleiding of scholing volgt en niet werkt. Deze jeugdigen vormen de 'NEET'-doelgroep ('Not Employed, in Education or Training'). NEET-jeugdigen kunnen voortijdig schoolverlater zijn, maar dat hoeft niet. Andersom, een voortijdig schoolverlater is niet automatisch een NEET-jeugdige.

Kaderstellende nota('s) Beleidsdocument

Vastgesteld

Koers Sociaal Domein 2024 Met de Koers SD 2024-2030 streven we naar een inclusieve samenleving met gelijke kansen en bestaanszekerheid voor iedereen, voortbouwend op de bestaande aanpak. We richten ons op sterke sociale verbanden, verkleinen van kansenverschillen, en bevorderen van een gezonder en actiever leven. Belangrijke principes zijn verschuivingen in het sociaal domein van apart naar gewoon, deelprobleem naar totaaloplossing, zorgen voor naar zorgen dat, en individuele zorg naar samenbrengen van vragen. Strategische Onderwijsagenda 2022-2026 2021 De strategische onderwijs agenda 2022-2026 is in co-creatie met kinderopvang, onderwijs en maatschappelijke organisaties samengesteld door meerdere interactieve sessies. De titel “Ieder Kind Telt” gaat over kansengelijkheid in het onderwijs en het bieden van optimale ontwikkelkansen. De subtitel “Blijven Leren” gaat over de doorgaande ontwikkellijn, waarbij we in Zwolle altijd blijven ontwikkelen en het heel normaal is dat ook volwassenen bij-, her- en omscholen. Vervolgaanpak VSV 2020-2025 2020 Jeugdigen hebben recht op onderwijs om zich te ontwikkelen en te ontplooien. Zo kunnen zij zich voorbereiden op de maatschappij en de arbeidsmarkt. Vanuit dit uitgangspunt is het regionaal programma Vervolgaanpak Voortijdig Schoolverlaten (VSV) opgesteld.

Meerjarenbeleidsplan Leerplicht & Doorstroompunt 2021-2025 2020 In dit plan hebben gemeenten in de Doorstroompunt-regio en het onderwijs samenwerkingsafspraken gemaakt om schoolaanwezigheid te stimuleren in het kader van preventie, en schoolverzuim terug te dringen, en om nazorg en toeleiding van jongeren naar duurzaam werk beter te organiseren. Meerjarige strategische regio agenda 2024-2028 2023 We willen een vitale regio zijn én blijven. De actuele en toekomstige vraagstukken op het gebied van economie, arbeidsmarkt, klimaat en duurzaamheid maken dat we deze opgaven gezamenlijk willen oppakken, zodat we duurzaam en in balans kunnen groeien.

Portefeuillehouder(s) Michiel van Willigen Paul Guldemond

Activiteiten Nieuwe activiteiten  

Doorontwikkeling van inzicht in de beschikbare data om meer datagedreven beleid mogelijk te maken. We ontwikkelen het bestaande dashboard van Leerplicht-Doorstroompunt regio IJssel-Vecht door om beter inzicht te krijgen in de beschikbare data. We stellen een position paper met een visie op 'Zwolle Onderwijsstad' op.

Lopende activiteiten       

Als Doorstroompuntregio IJssel-Vecht en gemeente Zwolle voeren we onze wettelijke taken uit in het kader van de regionale Vervolgaanpak VSV. Als Doorstroompuntregio IJssel-Vecht en gemeente Zwolle organiseren we netwerkenbijeenkomsten, coachingsessies, intervisie, trainingen, ondersteuning bij productontwikkeling, werkplekken en financiering. Gemeente en onderwijs communiceren dezelfde boodschap gericht op gelijkwaardig waarderen. Door studentenbijeenkomsten te organiseren zet de gemeente het beleid gericht op gelijkwaardige waardering van mbostudenten voort en wordt input verzameld voor bij de verdere uitwerking van beleid. We verbinden leerteams (vanuit de Campus Kind en Educatie) aan de wijkgerichte opgaven. We stimuleren partners, beleidsmakers en werkgevers om het belang van het mbo en de mbo-student te erkennen. Gemeente, onderwijs en bedrijfsleven ontwikkelen gezamenlijk een aanbod met de universiteit van Twente ter versterking van het academisch klimaat en het vergroten van het innovatievermogen.

Activiteiten waar we mee stoppen 72

Begroting 2026

Niet van toepassing.

Begroting 2026

Overzicht baten en lasten In het overzicht baten en lasten is het budget per doel weergegeven. Overzicht baten en lasten (x €1.000) Lasten Doel 2.1.1 Onderwijs en aansluiting met de arbeidsmarkt

4.281

Baten

Saldo

Toevoeging aan reserves

Onttrekking aan reserves

Geraamd resultaat

3.310

971

Begroting 2026

Doel 2.1.2 Arbeidsparticipatie Inwoners die kunnen werken, worden ondersteund om naar eigen vermogen aan het werk te gaan

Beschrijving We willen dat iedere inwoner die kan werken, naar vermogen meedoet op de arbeidsmarkt. Om dit te realiseren, bieden we ondersteuning aan inwoners die dat nodig hebben om toe te werken naar (betaald) werk. Dit kan zelfstandig ondernemerschap zijn of een betaalde baan. Voor inwoners met een arbeidsbeperking en/of grote afstand tot de arbeidsmarkt kunnen we verschillende instrumenten inzetten. Denk hierbij aan Loonkostensubsidie of Beschut Werk. We helpen inwoners door hen te ondersteunen in het ontwikkelen van (arbeids)vaardigheden en het opbouwen van een netwerk. Wanneer de afstand tot de arbeidsmarkt kleiner is, zetten we onder andere Tiem in, ons sociaal werk- en ontwikkelbedrijf dat mensen in de bijstand helpt om weer aan werk te komen. Tiem biedt beschutte werkplekken en werkervaringsplaatsen, en schakelt met andere werkgevers wanneer dit nodig is voor een passende arbeidstoeleiding. In de regionale Human Capital Agenda maken we afspraken om mensen die zich willen omscholen, de mogelijkheden te bieden om dat te doen wanneer dat nodig is. Statushouders behoren tot de groep bijstandsgerechtigden die extra ondersteuning nodig hebben om volwaardig deel uit te maken van de arbeidsmarkt en de Zwolse samenleving. Deze ondersteuning bieden we door begeleiding naar werk, de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP), de B1-route en de Zelfredzaamheidsroute (Z-route).

Indicatoren Indicator

Verleden

Heden

Toekomst

Bijstandsuitkeringen (aantal)

2024 3626

2025 3741

2028 Lager

2024 Niet bekend

2025 1898

2028 Lager

2024 340

2025 381

2026 Hoger

2024 75

2025 85

2026 Hoger

2022 6,6

2024 6,9

2028 Lager

Het aantal bijstandsuitkeringen. Bron: gemeente Zwolle Aantal bijstandsuitkeringen langer dan 5 jaar (aantal) Aantal bijstandsuitkeringen die langer dan 5 jaar lopen. Bron: gemeente Zwolle Loonkostensubsidie (aantal) Totaal aantal verstrekte loonkostensubsidies. Bron: gemeente Zwolle/Tiem Beschut werk (aantal) Totaal aantal indicaties beschut werk. Bron: Tiem Bijstandsdichtheid (percentage)

Huishoudens in bijstand gedeeld door alle huishoudens 18-65 jaar. Bron: Divosa Benchmark

Kaderstellende nota('s) Beleidsdocument

Vastgesteld

Wet Inburgering 2021 2021 De Wet Inburgering uit 2021 beschrijft onder andere:  welke onderdelen elke gemeente verplicht is om uit te voeren;  hoe de specifieke uitkering om de wet uit te voeren is opgebouwd;  de verdeelsleutel aan de hand waarvan asielstatushouders over de gemeenten worden verdeeld. Participatiewet 2014 De Participatiewet regelt dat mensen met arbeidsvermogen maar zonder werk een bijstandsuitkering kunnen krijgen en ondersteunt hen bij het vinden van werk. Het doel is om zoveel mogelijk mensen aan het werk te krijgen, ook degenen met een 75

Begroting 2026 arbeidsbeperking, door middel van verschillende vormen van ondersteuning en subsidies. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van deze wet, waaronder het verstrekken van bijstand en het bieden van re-integratietrajecten. Uitvoeringsplan SUWI 2023-2024 2023 Iedere inwoner in de arbeidsmarktregio Zwolle die van een uitkering afhankelijk is om in het bestaansminimum te voorzien en die zijn of haar baankansen wil vergroten, krijgt advies en ondersteuning (werkzoekendendienstverlening). Hierdoor bouwen we aan de grootste mogelijke baankans voor onze inwoners en de grootst mogelijke kandidaat kans voor onze werkgevers. Het wettelijke kader voor deze activiteiten is het door de deelnemende gemeenten en UWV vastgestelde Uitvoeringsplan SUWI 2023 – 2024. Er wordt op dit moment gewerkt aan een vernieuwd Uitvoeringsplan arbeidsmarkt 2025 Regio Zwolle, maar deze is nog niet vastgesteld door de Regio en de gemeenten. Koers Sociaal Domein 2024 Met de Koers Sociaal Domein 2024-2030 streven we naar een inclusieve samenleving met gelijke kansen en bestaanszekerheid voor iedereen, voortbouwend op de bestaande aanpak. We richten ons op sterke sociale verbanden, verkleinen van kansenverschillen, en bevorderen van een gezonder en actiever leven.

Belangrijke principes zijn verschuivingen in het sociaal domein van apart naar gewoon, deelprobleem naar totaaloplossing, zorgen voor naar zorgen dat, en individuele zorg naar samenbrengen van vragen. Visie op arbeidsparticipatie en arbeidsmarktbeleid 2024 De visie op arbeidsparticipatie en arbeidsmarktbeleid beschrijft de uitgangspunten en doelen, die de gemeente Zwolle de komende periode wil hanteren op het gebied van arbeidsparticipatie en arbeidsmarktbeleid. In deze visie ligt de focus op naar eigen vermogen meedoen in de arbeidsmarkt. Uitvoeringsagenda Arbeidsparticipatie en arbeidsmarkt 2025 – 2028 2025 De uitvoeringsagenda Arbeidsparticipatie en arbeidsmarkt beschrijft de acties die we de komende jaren gaan doen, om invulling te geven aan onze visie. Met deze uitvoeringsagenda werken we de komende vier jaar intensief samen met ketenpartners, onderwijs, en werkgevers aan een inclusieve arbeidsmarkt en aan een toekomst waarin iedereen mee kan doen.

Portefeuillehouder(s) Dorrit de Jong Paul Guldemond

Activiteiten Nieuwe activiteiten      

Wegens nieuwe ontwikkelingen op het gebied van dataregistratie en rapportage zal het huidige proces van monitoren en rapporteren in 2026 worden vervangen door een efficiënter en flexibeler proces, welke beter in staat is om een actuele weergave te bieden van de staat van de inburgering voor al haar gebruikers. We gaan bezig met de implementatie van de wetswijziging Participatiewet in Balans. Deze wetswijziging heeft invloed op de gehele keten werk en inkomen. We gaan bezig met de implementatie van de wetswijziging van School naar Duurzaam werk waarmee we extra begeleiding aan jongeren bieden tijdens hun opleiding en na de diplomering. We zijn bezig met het ontwikkelen van een managementinformatie systeem en ketenvolgsyteem. Hiermee kunnen we een actuele weergave bieden van de samenstelling van ons bijstandsbestand en kunnen de tijdig trends signaleren. We gaan bezig met de implementatie van het Regionaal Werkcentrum waarmee we één regionaal loket voor werkenden, werkzoekenden en werkgevers terecht kunnen voor arbeidsmarktvragen realiseren. Samen met ons Werkontwikkelbedrijf Tiem is het werkgeverscollectief Statushouders gestart

Lopende activiteiten

Begroting 2026

            



We bevorderen de uitstroom bijstand naar loondienst en ondernemerschap. We geven uitvoering aan de Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Zwolle waarmee we de arbeidsmarktkansen voor inwoners met een arbeidsbeperking vergroten. We voeren het regionale SUWI-uitvoeringsplan voor de arbeidsmarktregio uit. Op grond hiervan bieden we op regionaal niveau een gezamenlijke werkgeversdienstverlening. We stemmen actief af met het onderwijs ten aanzien van kwetsbare leerlingen die van school komen en begeleiden hen waar nodig naar duiurzaam werk We hebben een fysiek regionaal werkcentrum (i.o.) waar inwoners en werkgevers terecht kunnen met alle vragen op het gebied van werk en scholing. We versterken de regionale ondernemersdienstverlening. We verbeteren de samenwerking tussen het GGZ-domein en werk & inkomen. Dat doen we lokaal en regionaal. Extra kennis over geestelijke gezondheidszorg in de uitvoering is noodzakelijk voor het kunnen begeleiden van deze groep inwoners. We voeren regie op inburgering en participatie voor statushouders. We voeren het Uitvoeringskader Inburgering uit. De focus ligt op het duurzame arbeidsparticipatie en zelfredzaamheid van statushouders, gezins- en overige migranten. In het kader van het Asiel, Migratie en Integratiefonds (AMIF-subsidie) faciliteren we extra duaal trajecten voor statushouders.

We verbeteren onze registratie- en administratieprocessen. Vanaf 2026 worden de inburgeringsvoorzieningen aanbesteed In 2024 hebben we een nieuwe uitvoeringsovereenkomst met Tiem gesloten. Daarnaast maken we jaarlijks prestatieafspraken. We monitoren de voortgang. De afspraken gaan over:  Het matchen van kandidaten aan werkgevers die willen bijdragen aan een inclusieve arbeidsmarkt. Kandidaten kunnen aan de slag op een werkervaringsplek, in een proefplaatsing of met een arbeidscontract (met ondersteuning). Steeds vaker bieden werkgevers een leerwerktraject;  Afspraken over aantal inwoners die uitstromen naar werk, aantallen Beschut Werk en Loonkostensubsidies;  Het adviseren van werkgevers over inclusief werkgeven. Het Werkgeverservicepunt geeft advies over bijvoorbeeld loonkostensubsidie en jobcoaching. Maar bijvoorbeeld ook over jobcarving en functiecreatie, waarmee een functie voor een werknemer passend wordt;  Het begeleiden van medewerkers van de sociale werkvoorziening. Zodat zij kunnen blijven werken, ondanks (toenemende) beperkingen. Tiem zorgt voor beschutte werkplekken, die passen bij de mogelijkheden van de medewerkers. We voeren het kamerbewoningsproject uit:  Er zijn drie woningen waar jonge asielstatushouders woonbegeleiding krijgen vanaf dag een van huisvesting.

Begeleiding bestaat uit:  Groepsbegeleiding is onder andere gericht op zaken zoals de taakverdeling in huis;  Individuele begeleiding is onder andere gericht op financiele zelfredzaamheid, mentale gezondheid en administratie. De leerroutes zijn regionaal ingekocht. De gemeente Zwolle is penvoerder namens, en voorzitter, van het bestuurlijk overleg van de deelnemende gemeenten uit de arbeidsmarktregio. Het contractmanagement ligt in handen van SSC-ONS.

Activiteiten waar we mee stoppen 

In 2023 en 2024 publiceerden we de Monitor Statushouders. Deze wijze van monitoren en rapporteren wordt op termijn vervangen door een nieuw proces (zie nieuwe activiteiten).

Begroting 2026

Overzicht baten en lasten In het overzicht baten en lasten is het budget per doel weergegeven. Overzicht baten en lasten (x €1.000) Lasten Doel 2.1.2 Arbeidsparticipatie

31.337

Baten

Saldo

Toevoeging aan reserves

Onttrekking aan reserves

Geraamd resultaat

3.031

28.306

150

28.156

4.910

4.157

753

Totaal 2.1.2 Arbeidsparticipatie

4.910

4.157

753

Begroting 2026

Doel 2.1.3 Inkomensondersteuning We bieden ondersteuning aan inwoners die terecht een beroep doen op het gemeentelijk vangnet, zodat ze niet onder de Zwolse armoedegrens hoeven te leven

Beschrijving We willen dat niemand in Zwolle in armoede of met problematische schulden leeft. Geldzorgen veroorzaken vaak stress en eenzaamheid. Ze belemmeren mensen om volwaardig mee te doen in de samenleving. Dit kan leiden tot problemen op andere gebieden, zoals gezondheid, onderwijs, wonen, werk, opvoeding en veiligheid. Ons doel is financiële bestaanszekerheid voor meer Zwollenaren. Financiële bestaanszekerheid betekent dat inwoners kunnen voorzien in hun basisbehoeften, mee kunnen doen in de samenleving, financieel redzaam zijn en geen problematische schulden hebben. We ondersteunen inwoners die tijdelijk niet voldoende voor hun eigen inkomen kunnen zorgen of in financiële problemen zitten. Onze gemeentelijke inkomensregelingen dragen bij aan sociale participatie van inwoners en zorgen voor voldoende financiële buffers om tegenvallers op te vangen. Als er onvoldoende geld is om mee te doen, zijn er verschillende regelingen. We willen dat deze regelingen en de ondersteuning makkelijker te vinden en aan te vragen zijn. Daarnaast zetten we sterk in op schuldpreventie. We willen schulden vroegtijdig signaleren en inwoners waar nodig ondersteunen om (weer) financieel gezond te worden. Bij problematische schulden bieden we snel passende hulp. Deze hulp is gericht op het oplossen van schulden én op het bieden van perspectief, door te werken aan duurzame financiële redzaamheid.

Dit doen we samen met onze partners in de stad. De ondersteuning is altijd tijdelijk, totdat iemand het weer zelf kan. Het Rijk heeft met het nieuwe Nationaal Programma Armoede en Schulden (NPAS) het doel om een toename van (kinder)armoede te voorkomen en zo mogelijk verder terug te dringen, de langetermijneffecten van kinderarmoede tegen te gaan en mensen in armoede helpen vooruit te komen. Ook willen ze problematische schulden voorkomen. En als er schulden ontstaan, moeten drie dingen beter: een kleine vordering moet klein blijven, mensen met schulden moeten overzicht houden, en er moet snelle en goede schuldhulpverlening beschikbaar zijn. In het NPAS zit extra focus op werkenden, jongeren en kinderen. Relatief veel werkenden en zzp’ers hebben een inkomen op of onder de armoedegrens. De helft van de groep mensen die leeft in armoede of met problematische schulden heeft kinderen. We delen deze ambitie.

Indicatoren Indicator

Verleden

Heden

Toekomst

Kindregeling (aantal huishoudens)

2022 824

2023 1098

2026 Meer

We streven ernaar om zoveel mogelijk huishoudens met kinderen te bereiken die recht hebben op de Kindregeling. Een aanvraag kan voor meerdere kinderen in een huishouden zijn gedaan. In 2024 ging het om 1.940 kinderen. Bron: gemeente Zwolle.

Individuele inkomens toeslag (IIT) (aantal huishoudens)

2022 2592

2023 2609

2026 Meer

Deze regeling is voor inwoners die langdurig een laag inkomen hebben. Huishoudens waarvan de hoofdaanvragen tussen de 21 jaar en AOW-gerechtigde leeftijd is, met minimaal 3 jaar een inkomen tot 110% van het sociaal minimum. Bron: gemeente Zwolle. Zorgkostenregeling (aantal)

2022 3795

2023 3396

2026

Aantal inwoners die een toekenning heeft voor de Zorgkostenregeling. De zorgkostenregeling is voor inwoners met een inkomen tot 130% van het sociaal minimum om tegemoet te komen in hoge zorgkosten en/of verbruikt eigen risico. We streven ernaar dat zoveel mogelijk inwoners met recht gebruik maken van deze vergoeding. Bron: gemeente Zwolle. Aanmeldingen schulddienstverlening (aantal)

2022 270

2023 308

2026

We meten het aantal inwoners dat zich heeft gemeld bij het schulddienstverleningsloket. Inwoners met geldzorgen kunnen schulddienstverlening aanvragen bij de gemeente.Een aanmelding schulddienstverlening kan leiden tot verschillende producten zoals een schuldsaneringsregeling of een sociaal krediet. Het streven is dat onze schulddienstverlening bekend is en inwoners tijdig hulp zoeken. Bron: gemeente Zwolle.

Kaderstellende nota('s) Beleidsdocument

Vastgesteld

Beleidsplan Schulddienstverlening 2021-2025

2020 79

Begroting 2026 De wet gemeentelijk schuldhulpverlening (Wgs) verplicht gemeenten om elke vier jaar een beleidsplan op te stellen. Het huidige beleidsplan is in 2020 door de raad vastgesteld. Dit plan is in 2023 verlengd met een jaar. Het huidige beleidsplan loopt tot eind 2025. Het nieuwe beleidsplan Financiële Bestaanszekerheid wordt in het najaar 2025 aan de Raad voorgelegd. Koers sociaal domein Met de Koers SD 2024-2030 streven we naar een inclusieve samenleving met gelijke kansen en bestaanszekerheid voor iedereen. Financiële bestaanszekerheid van inwoners is een essentieel onderdeel van bestaanszekerheid.

Portefeuillehouder(s) Michiel van Willigen

Activiteiten Nieuwe activiteiten Preventie en vroegsignalering  We gaan meer inwoners persoonlijk benaderen om hulp aan te bieden bij beginnende schulden; we intensiveren de vroegsignalering.  We bieden, naast begeleiding en nazorg, budgetcoaching aan inwoners die schuldhulpverlening ontvangen.  We benaderen jongeren met een outreachende en integrale aanpak om hulp te bieden bij beginnende schulden en overige problematiek. Verbeteren toegang en vereenvoudigen inkomensregelingen  We kennen de inkomensregelingen Participatiefonds, Kindregeling en Zorgkostenregeling, ambtshalve toe aan inwoners met een bijstandsuitkering die deze regeling al een keer hebben aangevraagd.  We blijven de online dienstverlening verbeteren door middel van gebruikersonderzoeken.

Lopende activiteiten

Begroting 2026

Preventie en vroegsignalering  We bieden preventief budgetbeheer aan inwoners van wie we verwachten dat hun uitgaven instabiel zijn.  We overleggen met professionals in de stad over ontwikkelingen rond inkomen en schulden. We geven voorlichting aan onze partners in de stad over schuldpreventie en financiële redzaamheid.  We werken samen met ervaringsdeskundigen om de doelgroep beter te bereiken en begrip te vergroten.  De inkomensregelingen brengen we regelmatig onder de aandacht bij onze inwoners. Dat doen we onder andere via www.zwolle.nl, www.SWTZwolle.nl, Facebook, LinkedIn, de Swollenaer, wijkkranten en de informatieschermen bij de balies op het stadskantoor.  We informeren inwoners met een laag inkomen via de ‘laat geen geld liggen’-gids, zijn aanwezig op evenementen in wijken en buurten met informatie.  We bieden Verzekeren op maat aan. Inwoners met een laag inkomen krijgen ondersteuning bij het vinden van een zorgverzekering die aansluit bij hun zorgbehoefte. Dat doen we via een digitaal keuzetool en in het najaar met spreekuren in de wijk.  Inwoners van wie we weten dat ze een betalingsachterstand hebben, bieden we vroegtijdig hulp.

Meer inwoners hebben voldoende inkomen  We verstrekken bijstanduitkering, bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz), inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) voor de kosten van levensonderhoud.  We verstrekken bijzondere bijstand voor noodzakelijke, onvoorziene kosten.  We verstrekken subsidie aan partijen voor armoedebestrijding. Bijvoorbeeld laagdrempelige hulp bij (enkelvoudige) financieel administratieve vragen. Maar ook materiële of financiële bijdragen in schrijnende gevallen.  We bieden kwijtschelding van gemeentelijke heffingen voor inwoners met een inkomen tot 100% van het sociaal minimum.  We verstrekken een zorgkostenregeling. Die bestaat uit twee onderdelen. Namelijk een financiële vergoeding voor hoge zorgkosten voor inwoners met een chronische ziekte, of voor inwoners met een beperking en een laag inkomen. En een financiële tegemoetkoming voor een deel van het verbruikte eigen risico voor alle inwoners met een laag inkomen.  We verstrekken een individuele inkomenstoeslag.  We verstrekken een individuele studietoeslag.  We voeren de Kindregeling uit. Deze regeling is voor kinderen van 4 tot en met 17 jaar. Ouders kunnen dit geld gebruiken voor meedoen op school, culturele activiteiten of uitjes.

 Rbz Zwolle helpt bijstandsgerechtigden die (parttime) ondernemer willen worden.  We brengen in 2026 een Armoede- en schuldenmonitor uit. Minder inwoners komen in een schuldencrisissituatie  Als dat nodig is, stabiliseren we direct de financiële situatie om meer problemen te voorkomen.  We organiseren oplossingen voor inwoners met beginnende of niet- problematische schulden.  We organiseren het minnelijke traject voor schuldregeling voor alle inwoners. Dus ook voor zelfstandigen.  We overtuigen schuldeisers van de noodzaak om mee te werken aan het minnelijke traject. Zo nodig dwingen we ze hiertoe.  We begeleiden inwoners naar het wettelijk traject.  Rbz Zwolle en team Ondernemers en Geldzaken bieden hulp aan ondernemers met schulden. We proberen te voorkomen dat ze hun bedrijf moeten stoppen. Moeten ze toch hun bedrijf stoppen, dan zorgen we ervoor dat ook zij kunnen meedoen aan een minnelijk of wettelijk traject.  We verlenen nazorg aan mensen die een schuldregeling hebben doorlopen.  We ondersteunen gedupeerden van de toeslagenaffaire via het Steunpunt Toeslagenaffaire Zwolle  Het Steunpunt voert sinds 2021 brede ondersteuning uit op grond van de Wet herstel toeslagen. Het Steunpunt biedt ondersteuning op vijf leefgebieden, te weten wonen, werk/participatie, gezin, financiën en zorg/gezondheid.

Brede ondersteuning richt zich op de toekomst, op het faciliteren van een nieuwe start in het kader van herstel voor gedupeerde ouders, kinderen, ex-toeslagpartners en nabestaanden van de Toeslagenaffaire. Project verbeteren toegang en vereenvoudigen inkomensregelingen  We blijven inzetten op het verbeteren van de toegankelijkheid en de vereenvoudiging van de inkomensregelingen. Dit gebeurt door middel:  Plateau 1. Vereenvoudigen van het beleid en verbeteren van de dienstverlening binnen bestaande systemen en begroting (afgerond).  Plateau 2. Het ontwikkelen van een alles in één keer aanvragen formulier, sneller en eenduidig uitbetalen en het onder de aandacht brengen van het inkomensregelingen in bestaande gesprekken met de doelgroep.

Begroting 2026

Activiteiten waar we mee stoppen 

MoneyWays is een programma dat financiële educatie biedt aan jongeren in het voortgezet onderwijs, met als doel hen meer financiële kennis bij te brengen. De pilot Money Ways in Zwolle liep ruim twee jaar en is succesvol afgerond. Jongeren waardeerden het programma met gemiddeld een 6,5–7,4; docenten gaven structureel een 8 of hoger.

Begroting 2026

Overzicht baten en lasten In het overzicht baten en lasten is het budget per doel weergegeven. Overzicht baten en lasten (x €1.000) Lasten Doel 2.1.3 Inkomensondersteuning

89.093

Baten

Saldo

Toevoeging aan reserves

Onttrekking aan reserves

Geraamd resultaat

65.376

23.717

217

23.500

Begroting 2026

Doel 2.2.1 Toezicht en handhaving Sociaal Domein We zorgen dat inwoners de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben met de afgesproken kwaliteit. Daarnaast voorkomen en bestrijden we fraude of onrechtmatigheid

Beschrijving Toezicht en handhaving binnen het sociaal domein zijn wettelijke kerntaken. We voeren ze uit voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Jeugdwet en Participatiewet. Doel is om te toetsen of:  Inwoners de ondersteuning ontvangen die ze nodig hebben.  De ontvangen ondersteuning de afgesproken kwaliteit heeft.  Het geld aan de afgesproken ondersteuning wordt uitgegeven. Daarmee gaan we zorg- en bijstandsfraude tegen. We zetten in op preventie. We doen steekproeven (binnen Wmo en Jeugdwet) en reageren op signalen die we ontvangen. Wanneer blijkt dat iets niet goed gaat, reageren we hierop. We geven eerst ruimte voor verbetering. Volgt er geen verbetering? Dan vragen we het geld terug, laten we geen nieuwe cliënten bij die aanbieder toe of stoppen we de samenwerking. We werken steeds meer samen aan de voorkant dan alleen te handhaven aan de achterkant. Dat is in lijn met de beweging naar meer preventief werken in het sociaal domein. Onze aanpak is erop gericht dat (zorg)aanbieders en inwoners de regels en verplichtingen meer vanuit zichzelf naleven.

Indicatoren Indicator

Verleden

Heden

Toekomst

Onderzoeken jeugd rechtmatigheid (aantal)

2024 0

2025 0

2026 meer

Aantal rechtmatigheidsonderzoeken binnen de jeugdwet. Aantallen in 2025 gaan over het eerste halfjaar. Bron gemeente Zwolle. Onderzoeken WMO rechtmatigheid (aantal)

2024 19

2025 20

2026 meer

Aantal rechtmatigheidsonderzoeken binnen de WMO. Aantallen in 2025 gaan over het eerste halfjaar.Bron gemeente Zwolle. Onderzoeken Participatiewet (aantal)

2024 600

2025 333

Aantal onderzoeken binnen de Participatiewet. Aantallen in 2025 gaan over het eerste halfjaar. Bron gemeente Zwolle.

Kaderstellende nota('s) Beleidsdocument

Vastgesteld

Beleidsvisie Integrale Handhaving 2021 Toezicht en Handhaving in het Sociaal Domein draagt bij aan de brede dienstverlening aan de inwoner. De doel is het zoveel mogelijk voorkómen van handhaving en het opleggen van maatregelen bij de inwoner en/of aanbieder. We doen dit door heldere communicatie aan de voorkant over wat wij verwachten. Daarnaast toetsen we in een zo vroeg mogelijk stadium in welke mate aan de voorwaarden wordt voldaan.

Portefeuillehouder(s) Dorrit de Jong

Activiteiten Nieuwe activiteiten

Begroting 2026

  

Samen met de andere IJssel-Vecht gemeenten zorgen we voor een verbeterde dienstverleningsovereenkomst voor het uitvoeren van rechtmatigheidsonderzoek Wmo. We volgen de ontwikkelingen van de nieuwe Wet bevorderen samenwerking en rechtmatige zorg. We voeren de noodzakelijke aanpassingen van het beleid en in de praktijk uit. We volgen het landelijke kwaliteitstoetsingskader. We voeren de noodzakelijke aanpassingen van het beleid en in de praktijk uit.

Lopende activiteiten          

Onze toezichthouders houden toezicht op de kwaliteit en rechtmatigheid van de ondersteuning aan onze inwoners. Dit is een wettelijke taak. De toezichthouders werken regionaal. Waar nodig handhaven wij. Wij voeren de beleidsvisie Integrale Handhaving uit. Binnen team handhaving zijn ook medewerkers aangesteld als buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA). Zij zetten in op het opsporen van strafbare feiten. We zetten in op het bevorderen van bewuste naleving van de regels bij bijstandsuitkeringen of persoonsgebonden budgetten (pgb) We assisteren bij de intake van bijstands- en pgb-aanvragen om fouten en onbewuste fraude te voorkomen We adviseren in re-integratietrajecten om te zorgen dat medewerkers en inwoners goed op de hoogte zijn van de regels en verwachtingen. We investeren in de ontwikkeling van onderzoek op rechtmatigheid binnen de Jeugdwet. Samen met de andere IJsselland-gemeenten hebben we een dienstverleningsovereenkomst met GGD IJsselland voor het uitvoeren van kwaliteitstoezicht Wmo. Samen met de andere IJssel-Vecht gemeenten hebben we een dienstverleningsovereenkomst voor het uitvoeren van rechtmatigheidsonderzoek Wmo. We hebben een Gemeenschappelijk regeling (GR) met de andere IJssel-Vecht gemeenten voor de inzet van Sociale recherche.

We nemen deel aan casustafels, werkgroepen van Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Regionaal Informatie en Expertise Centrum om (regionale) samenwerking, kwaliteit en kennis te versterken.

Activiteiten waar we mee stoppen Niet van toepassing.

Begroting 2026

Overzicht baten en lasten In het overzicht baten en lasten is het budget per doel weergegeven. Overzicht baten en lasten (x €1.000) Lasten Doel 2.2.1 Toezicht en handhaving Sociaal Domein

2.276

Baten

Saldo

Toevoeging aan reserves

Onttrekking aan reserves

Geraamd resultaat

710

1.566

Begroting 2026

Programma 3. Groeiend en levendig Zwolle Beschrijving Zwolle staat aan de vooravond van een belangrijke transformatie. Als groeiende stad in het hart van de regio, met een sterke historische identiteit en een ondernemend karakter, zetten we vol in op een toekomstbestendige ruimtelijke ontwikkeling. We bouwen aan een stad die aantrekkelijk is om in te wonen, werken, ondernemen en recreëren – voor huidige én toekomstige generaties. Onze ambitie is helder: we willen een stad zijn die in balans is. Een stad die ruimte biedt aan groei, maar die tegelijkertijd haar menselijke maat, groene karakter en culturele rijkdom behoudt en versterkt. Wonen en leefomgeving Zwolle groeit. We realiseren duizenden nieuwe woningen in diverse woonmilieus, passend bij de behoeften van onze inwoners. In Holtenbroek voegen we (sub)urbane woonmilieus toe die bijdragen aan kansengelijkheid, bestaanszekerheid en een gezond leven in alle levensfasen. Stadshagen ontwikkelt zich door tot een toekomstbestendige wijk met voorzieningen voor 32.000 inwoners in 2030. In Oosterenk transformeren we het gebied tot een gemengd stedelijk woon-werkgebied met een bruisend centrum en een toekomstbestendig leefklimaat. Economie, cultuur en beleving Zwolle versterkt haar positie als winkel-, uitgaans- en evenementenstad. We trekken bezoekers aan en stimuleren bestedingen, wat de lokale economie ten goede komt.

Tegelijkertijd investeren we in cultuur als autonome, maatschappelijke én economische kracht. Het cultuurbeleid 2025–2028 richt zich op drie pijlers: Cultuur dichtbij, een Makersklimaat en Talentontwikkeling. We versterken onze culturele infrastructuur en maken erfgoed zichtbaar en beleefbaar, onder andere via ANNO Stadsmuseum en de Erfgoedhotspot. Mobiliteit en Bereikbaarheid Mobiliteit is geen doel op zich, maar een middel om bredere maatschappelijke ambities te realiseren. Zwolle werkt aan een mobiliteitstransitie: schoner, veiliger en slimmer. We geven meer ruimte aan voetgangers, fietsers, openbaar vervoer en deelmobiliteit, en beperken de rol van de auto. Dit draagt bij aan gezondheid, duurzaamheid, verkeersveiligheid en sociale verbondenheid. Gebiedsprogramma’s als motor van verandering De gebiedsprogramma’s vormen de motor achter onze ruimtelijke ambities.  Spoorzone Zwolle ontwikkelt zich tot een innovatieve en creatieve hotspot waar wonen, werken, leren en ontspannen samenkomen. We realiseren 3.000–4.000 woningen, een innovatiedistrict en een toekomstbestendig mobiliteitssysteem. Het station transformeert tot het groenste van Nederland en verbindt de Spoorzone met de historische binnenstad.  Ons Stadshart van Morgen zet in op binnenstedelijke groei en een completer, veerkrachtiger Stadshart.

Met 2.500 nieuwe woningen, uitbreiding van het culturele aanbod en nieuwe mobiliteitsoplossingen maken we de sprong over de singel en verbinden we omliggende wijken met de binnenstad.  Oosterenk wordt een hoogwaardig gemengd stedelijk gebied met een herkenbaar centrum, ruimte voor ontmoeting en sociale verbinding, en een inrichting die de identiteit van de deelgebieden versterkt.  Holtenbroek krijgt nieuwe woonmilieus die aansluiten op de wijk en bijdragen aan een gezond en actief leven voor iedereen.  Stadshagen groeit door tot een goed verbonden wijk met een gevarieerd woningaanbod en voorzieningen voor een groeiende populatie. Met een integrale aanpak bouwen we aan een Zwolle dat klaar is voor de toekomst: een stad die groeit in kwaliteit, niet alleen in omvang. Samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners en bezoekers geven we vorm aan een stad die uitnodigt, verbindt en inspireert.

Klik hier voor alle programma's en doelen.

Begroting 2026

2.289

2.214

350

2.564

Doel 3.1.2 Wonen Doel 3.1.3 Grondbeleid

7.275 92.596

6.530 92.817

745 -221

558 0

78 0

1.225 -221

Doel 3.2.1 Economisch aantrekkelijke stad Doel 3.2.2 Cultureel aantrekkelijke stad

3.283 22.777

1.656 0

1.627 22.777

0 159

53 93

1.574 22.843

Doel 3.2.3 Erfgoed

1.078

Doel 3.3.1 Bereikbaarheid en mobiliteit Doel 3.4.1 Spoorzone

12.188 2.438

13.132 0

-944 2.438

3.808 2.097

4.380 645

-1.516 3.890

Doel 3.5.1 Stadshart Doel 3.6.1 Oosterenk

1.543 429

0 66

1.543 363

0 0

55 0

1.488 363

Doel 3.7.1 Holtenbroek

341

Doel 3.8.1 Stadshagen Totaal

0 146.237

0 114.276

0 31.961

0 6.972

0 5.304

0 33.629

Overzicht kredieten Het overzicht kredieten geeft een totaalbeeld van de lopende (reeds vastgestelde) projectkredieten en de als onderdeel van de Begroting 2026 voorgestelde kredieten. Overzicht kredieten Omvang krediet Gerealiseerd tot Resterend Raming 2025 Raming 2026 Raming 2027 en en met 2024 krediet verder 3.1.1 Ruimtelijke ontwikkeling 3.1.2 Wonen 3.1.3 Grondbeleid 3.2.1 Economisch aantrekkelijke stad 3.2.2 Cultureel aantrekkelijke stad 3.2.3 Erfgoed 3.3.1 Bereikbaarheid en mobiliteit 3.4.1 Spoorzone 3.5.1 Stadshart 3.6.1 Oosterenk 3.7.1 Holtenbroek 3.8.1 Stadshagen

58.196 100.527 100 4.341 3.315 585 16.986 112.926 141.715 13.741 16.340 715.986 89

22.816 54.607 0 4.250 2.418 360 6.704 95.690 16.159 3.181 3.906 642.193

35.380 45.920 100 91 896 225 10.282 17.236 125.555 10.560 12.434 73.793

12.962 45.386 100 91 896 225 6.433 15.298 22.551 1.294 1.541 73.793

7.472 378 0 0 0 0 1.894 1.482 15.545 194 2.708 0

14.946 156 0 0 0 0 1.955 456 87.459 9.072 8.185 0

Totaal

Begroting 2026 1.184.757

852.285

332.472

180.571

29.673

122.229

Voor het financiële meerjarenbeeld van dit programma, verwijzen wij u naar het onderdeel meerjarenoverzicht programma 3. In bovenstaande overzichten baten en lasten en kredieten zijn de mutaties vanuit de bestedingsvoorstellen niet verwerkt. Een tabel met de bestedingsvoorstellen is in het hoofdstuk Algemeen opgenomen. Dit geldt ook voor de toelichting op de bestedingsvoorstellen.

Begroting 2026

Doel 3.1.1 Ruimtelijke ontwikkeling We werken aan een toekomstbestendig Zwolle door het versterken van de fysieke leefomgeving binnen het kader van de Omgevingswet

Beschrijving Demografische prognoses geven aan dat Zwolle de komende tientallen jaren groeit. Een sterkere groei is niet ondenkbaar, omdat Zwolle steeds meer in trek is als aantrekkelijke gemeente om te wonen, te werken en te recreëren. Dat betekent dat we in Zwolle een slimme strategie nodig hebben om die (extra) groei letterlijk ruimte te kunnen bieden en ervoor te zorgen dat tegelijktertijd wordt bijgedragen aan een duurzame samenleving. We zorgen daarbij voor de juiste balans tussen groei, het behouden van de menselijke maat en het borgen van de vele ruimtelijke kwaliteiten die Zwolle rijk is, zowel in de stad als het buitengebied. Het behouden en versterken van de Zwolse brede welvaart staat daarbij centraal. Behalve de toename van het aantal inwoners, leiden ook andere trends en ontwikkelingen tot kansen en opgaven op stedelijk en regionaal niveau. Economische ontwikkelingen, veranderingen in het klimaat, energiegebruik en technologie hebben gevolgen voor de fysieke leefomgeving. We gebruiken de instrumenten uit de Omgevingswet om te sturen op de gewenste ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Zwolle. In 2021 is de Zwolse Omgevingsvisie 'Ons Zwolle van morgen' Zwolle vastgesteld. De visie wordt aangevuld met de keuzes die in het Ruimtelijk Toekomstperspectief zijn gemaakt. Daarmee krijgt de Omgevingsvisie een planhorizon van 2040 met een doorkijk naar 2050.

Met de Omgevingsvisie als basis zetten we het komende decennium in op een volgende stap in kwalitatieve verstedelijking, de economische ontwikkeling van Zwolle, een aantrekkelijke buitenruimte en het versterken van de relatie tussen stad en landelijk gebied. Locatie- en gebiedsontwikkelingen geven hier invulling aan, waarbij we nauw samenwerken met ontwikkelaars, woningbouwcorporaties en maatschappelijke organisaties die Zwolle rijk is. Participatie met inwoners en ondernemers speelt een cruciale rol bij ruimtelijke planvorming. Het omgevingsplan biedt het juridische kader voor ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving. De Omgevingswet legt ons de verplichting op om voor 1 januari 2032 een omgevingsplan in werking te laten treden. Wij werken eraan dat dit ruim voor die datum gereed is. Het opstellen van een Zwols Omgevingsplan duurt in ieder geval tot eind 2026. We doen dat zo veel mogelijk 'beleidsarm' op basis van de inhoud die we in bestemmingsplannen hadden opgenomen. Op 1 januari 2024 trad de Omgevingswet in werking. We doen nu ervaring op met het werken ermee.

Die ervaring leidt ertoe dat we:  Planologische procedures bijstellen;  Goede afspraken maken over het in samenhang gebruiken van de instrumenten van de omgevingswet (Omgevingsvisie, programma en -plan);  Leren werken met de nieuwe software voor het opstellen en raadplegen van Omgevingsvisie, programma's en plan via het 'Digitaal Stelsel Omgevingswet' (DSO), voorheen ruimtelijkeplannen.nl. De instrumenten uit de Omgevingswet (omgevingsvisie, -programma en -plan) vormen een belangrijke basis voor vergunningverlening, toezicht en handhaving. Tot slot zetten we ons binnen dit doel vanuit onze gemeentelijk rol in voor het op orde houden van de 'Basisregistratie Adressen en Gebouwen' (BAG).

Kaderstellende nota('s) Beleidsdocument

Vastgesteld

Omgevingsvisie 'Ons Zwolle van morgen' 2021 De omgevingsvisie 'Ons Zwolle van morgen' beschrijft de gewenste ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van de gemeente Zwolle Ruimtelijk toekomstperspectief 2025 Het 'Ruimtelijke Toekomstperspectief' (RTP) beschrijgt de gewenste ontwikkeling van Zwolle na 2030 tot 2040 met een doorkijk naar 2050. Het RTP nemen we op in een aangevulde Zwolse Omgevingsvisie. Hoofdlijnen en besluiten over Omgevingswet en omgevingsplan 2022 In de nota 'Hoofdlijnen en besluiten met het oog op de Omgevingswet en specifiek het omgevingsplan' staan richtinggevende uitspraken voor het opstellen van het Zwolse Omgevingsplan. Ook worden voorstellen toegelicht, die vanaf het moment dat de Omgevingswet in werking treed in moeten gaan. De nota gaat ook over het invulling van het bindend adviesrecht door de raad bij vergunningsaanvragen, waarvoor niet voorzien is het in het omgevingsplan. Ook kan de gemeenteraad in een omgevingsplan een lijst vastleggen met categorieën van gevallen, waarin participatie alsnog verplicht gesteld wordt. Het moet dan wel gaan om die gevallen dat van het omgevingsplan dient te worden afgeweken met een zogenaamde (buitenplanse) Omgevingsvergunning. De lijst waarin participatie verplicht wordt gesteld, komt overeen met de lijst van gevallen waarin ook bindend advies voor de raad wordt voorgesteld. 91

Begroting 2026

Nota van uitgangspunten Omgevingsplan Zwolle 2023 Nota van uitgangspunten Omgevingsplan Zwolle(nadere uitwerking): Elke gemeente is verplicht tot het opstellen van één omgevingsplan voor het hele grondgebied van de gemeente. Daarmee is in Zwolle al een start gemaakt. Het is een complexe opgave die vraagt om de vaststelling van enkele uitgangspunten om voortvarendheid verder te werken aan het Omgevingsplan Zwolle. Op 7 februari 2022 heeft de raad ingestemd met een drietal uitgangspunten op hoofdlijnen voor het opstellen van het Omgevingsplan Zwolle. Deze nota bevat een nadere uitwerking van 2 uitgangspunten: er wordt gewerkt aan één gebiedsdekkend Omgevingsplan Zwolle en de actuele bestemmingsplannen worden benut als basis voor het omgevingsplan Zwolle, waarbij ook relevante beleidsnota’s worden geanalyseerd en voor zover mogelijk benut. Daarnaast gaat de nota over het delegeren van besluitvorming naar het college van B&W wanner er aanpassingen van het Omgevingsplan nodig zijn die geen invloed hebben op de inhoud ervan. Vergunning, Toezicht en Handhaving beleidsplan Wabo thuistaken 2021 Vergunningen, Toezicht en Handhaving Beleidsplan Wabo thuistaken 2021-2022: Dit beleidsplan beschrijft het strategisch en operationeel beleidskader voor de uitvoering van de taken op het vlak van vergunningverlening, toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving.

In dit beleidsplan zijn ook onze prioriteiten en keuzes ten aanzien van de uitvoering onze VTH-taken opgenomen. Dit beleidsplan wordt in 2025 en 2026 in delen geactualiseerd.

Portefeuillehouder(s) Gerdien Rots

Activiteiten Nieuwe activiteiten Omgevingsbeleid  We gaan het 'KGO'-beleid (Kwaliteits Impuls Groene Omgeving) voor het Zwolse buitengebied op orde brengen/ actualiseren.  We gaan voor de vijf sleutelgebieden uit het Ruimtelijke Toekomstperspectief een startnotitie opstellen.  We gaan de verdere samenwerking in de regio NOVEX, Stedelijk Zwolle versterken. Zonder deze inzet loopt steun en (financiële) inzet van het Rijk mogelijk terug. We willen sneller en beter afspraken maken en deze voor de langere termijn kunnen bestendigen (onder andere in de Regionale Investeringsagenda – RIA).  We gaan verder inzetten op de stedelijke regio op de bereikbaarheid van de stad. Met het project ‘Zwolle bereikbaar’ doen we onderzoek en implementeren we een Zwolse manier om onze projecten centraal te toetsen op de impact van een project op de bereikbaarheid in de stad en de relatie tot andere projecten en de onderlinge relatie van projecten op gebied van bereikbaarheid en mogelijk faseringsvoorwaarden die hier spelen. Locatie- en gebiedsontwikkeling  We gaan een integrale gebiedsvisie op stellen voor de Goertjesweg en omgeving.  We gaan het Oldenelerpark opknappen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zwolle&id=2f0ff9c4-d888-4bb4-a7f0-14b6f560055e