PDF - Begroting2026

Dit geldt met name voor moeders met kinderen. Binnen de huidige opvanglocatie zijn er veelal gedeelde voorzieningen. Deze gedeelde voorzieningen leiden in toenemende mate tot spanningen en veiligheidsrisico’s binnen de opvanglocatie. Met de beoogde verbouwing worden zelfstandige woonruimtes gerealiseerd voor alle cliënten die in de opvanglocatie verblijven. Gemeente Zwolle is als centrumgemeente verantwoordelijk voor deze voorziening in de regio IJsselland. Samen met woningcorporatie SWZ (eigenaar van het pand) en Kadera (opvangorganisatie) is een plan voor verbouwing opgesteld. SWZ en Kadera investeren samen circa € 2 miljoen. Van de 11 gemeenten in de regio wordt in aanvulling hierop gezamenlijk een bijdrage van € 1.099.600 gevraagd. Voor Zwolle betekent dit een aandeel van circa € 267.000, conform de afgesproken verdeelsleutel en deze wordt gedekt uit de reserve incidentele bestedingen. De gemeentelijke bijdrage wordt beschikbaar gesteld als eenmalige subsidie in 2026. 6. Arbeidsparticipatie – begroting Tiem (incidenteel, doel 2.1.1) Zwolle is enig aandeelhouder van Tiem B.V. Met de inzet van deze verbonden partij streven wij naar duurzame toeleiding van bijstandsontvangers naar werk, het voorkomen van werkloosheid en schooluitval onder jongeren, en het bieden van ondersteuning aan inwoners uit het doelgroepregister en met een SW- of Beschut Werk indicatie.

In 2025 was er een verschil tussen de begroting van de gemeente en die van Tiem. Dit structurele tekort wordt meegenomen naar 2026, waardoor het totale tekort voor de gemeente Zwolle uitkomt op €783.685 (exclusief statushouders). We zetten de impulsgelden (€326.333) en infrastructurele middelen (181.747) vanuit het Rijk in om dit tekort te dekken. Hierdoor daalt het resterende tekort naar €275.605. We stellen voor om € 137.500 incidenteel beschikbaar te stellen voor het oplossen van het tekort. Tiem is gevraagd het resterende bedrag in de eigen begroting op te lossen. Tiem werkt in onze opdracht aan een meerjarenbegroting gericht op structurele kostenbeheersing en reductie via innovaties (zoals AI en robotisering), groei van eigen inkomsten en het herijken van de organisatie- en huisvestingsstructuur. Voor de korte termijn ziet Tiem niet direct oplossingen voor het tekort maar werkt in opdracht van het college aan een voorstel. Eind van het jaar stemmen Tiem en gemeente af over het voorstel en de financiële haalbaarheid daarvan. 7. Versterking doorstroompunt en netwerk jeugd (structureel, doel 2.1.1) De doorlichting van het team Leerplicht-Doorstroompunt Zwolle laat zien dat er structureel onvoldoende formatie beschikbaar is om de wettelijke basistaken goed uit te voeren. Hierdoor staat vooral de inzet op het terugdringen van voortijdig schoolverlaten (vsv) onder druk.

Het ondersteunen van jongeren richting een passende plek op school of op werk is voor de gemeente juist een belangrijk onderdeel van het versterken van de sociale basis van jongere inwoners. Ketenpartners doen steeds vaker een beroep op het team, wat leidt tot overbelasting en risico’s in de uitvoering. Het voorstel is dat we de basistaken van het Doorstroompunt volledig financieren en de helft van de aanvullende taken. We leggen hierbij de focus op de belangrijkste netwerken. Totaal is het voorstel om structureel € 189.146 beschikbaar te stellen. 21

Begroting 2026

8. Buitengebied Zwolle (incidenteel, doelen 3.1.1 en 4.2.1) Een groot deel van de gemeente Zwolle is buitengebied. De komende jaren spelen daar vele opgaven op het gebied van klimaatadaptatie (waterveiligheid), de energietransitie, stikstof, vrijetijdseconomie en de agrarische sector. Opgaven die ook randvoorwaardelijk zijn voor goed wonen, werken en leven in de stad Zwolle. Stad en land zijn steeds meer aan elkaar verbonden. Binnen dit kader stellen we voor om € 40.000 incidenteel beschikbaar te stellen voor het actualiseren van het KGO-beleid (Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving). 9. Vervolg RTP – sleutelgebieden (incidenteel, doel 3.1.1) Het Ruimtelijk Toekomstperspectief is in juli 2025 vastgesteld door de raad. Dit perspectief biedt richting aan de ontwikkeling van de leefomgeving tot 2040, met een doorkijk naar 2050. In vijf sleutelgebieden komen meerdere ruimtelijke opgaven samen. Voor een zorgvuldige start stellen wij voor om voor elk gebied een startnotitie op te stellen. Hiervoor is een totaalbedrag van € 420.000 nodig, die voor € 120.000 wordt gedekt uit toekomstige verwachte grondexploitaties. Per saldo is € 300.000 in 2026 gemeentelijke middelen benodigd. De kosten voor de gebieden Vechtrand en Zwolle-Zuid/zuid dekken wij zowel uit toekomstige grondexploitaties (50%) als vanuit de reguliere begroting (50%).

De kosten voor de overige sleutelgebieden nemen wij op in de reguliere begroting. Deze investering is incidenteel en geldt alleen voor dit jaar. De startnotities vormen de basis voor een go/no-go-besluit over verdere planvorming. 10. Integrale gebiedsvisie Goertjesweg en omgeving (incidenteel, doel 3.1.1) Bij het besluit over de tijdelijke parkeervoorziening aan de Goertjesweg hebben wij besloten een integrale gebiedsvisie op te stellen voor de Goertjesweg en omgeving. Er zijn verschillende ontwikkelingen in de omgeving die we kunnen meenemen. De huisvesting van Stichting Nooterhof en het Nooterhof Netwerk is op korte termijn aan vernieuwing toe. De eigenaar van het voormalig Landstedegebouw aan de Goertjesweg wil op korte termijn het gebouw herontwikkelen. Er ligt mogelijk ook een kans om het gebied beter te verbinden met het sportpark Marslanden en het Revalidatiecentrum Vogellanden, die ook een ruimtevraag heeft. In de visie onderzoeken we de mogelijkheden voor de herinrichting van de kavel van de tijdelijke parkeervoorziening. De moties die door de gemeenteraad zijn aangenomen bij de besluitvorming over de tijdelijke parkeervoorziening zullen in het proces worden meegenomen. Om na de vaststelling van de startnotitie tot een gebiedsvisie te komen, moeten we diverse werkzaamheden en onderzoeken uitvoeren waarvoor we een budget van € 250.000 in 2026 nodig hebben. 11.

Novex-programma stedelijk Zwolle (incidenteel, doel 3.1.1) We vragen voor 2026 en 2027 financiële middelen aan voor het programma Stedelijk Zwolle. We richten ons op de vijf sleutelgebieden uit het Ruimtelijk Toekomstperspectief en willen deze nadrukkelijk in de NOVEX-samenwerking positioneren. Zonder deze inzet loopt steun en (financiële) inzet van het Rijk mogelijk terug. De plannen vragen om stevige samenwerking in de regio. We willen sneller en beter afspraken maken en deze voor de langere termijn kunnen bestendigen (onder andere in de Regionale Investeringsagenda – RIA). Voor de jaren 2026 en 2027 vragen wij € 350.000 per jaar. We gaan uit van aanvullend € 100.000 bijdrage vanuit Rijk/regio. We gebruiken dit voor de benodigde personele inzet en onderzoek/verkenningen. Daarmee versterken we de samenwerking in de regio. Ook vergroten we de kans op financiële middelen van het Rijk en regiopartners. Zo houden we tempo in de uitvoering van onze ambities en doelen. 12. Stedelijke regie bereikbaarheid (incidenteel, doel 3.1.1) Er is stedelijke regie nodig op de bereikbaarheid van de stad. Door de groei van projecten in de stad is de oude werkwijze niet langer afdoende.

Met het project ‘Zwolle bereikbaar’ doen we onderzoek en implementeren we een Zwolse manier om onze projecten centraal te toetsen op de impact van een project op de bereikbaarheid in de stad en de relatie tot andere projecten en de onderlinge relatie van projecten op gebied van bereikbaarheid en mogelijk faseringsvoorwaarden die hier spelen. We stellen voor om een incidenteel budget van €100.000 voor het project ‘Zwolle bereikbaar’ beschikbaar te stellen. 13. Upgrade Oldenelerpark (incidenteel, doel 3.1.1) Bij de vaststelling van de gebiedsvisie IJsselcentrale en omgeving op 6 juli 2021, heeft de raad een motie aangenomen om te onderzoeken of het Oldenelerpark een upgrade kan krijgen. Doel van de upgrade is dat het Oldenelerpark als recreatiegebied voor buitengeluk kan zorgen voor zowel de huidige omliggende bewoners als de toekomstige bewoners van Nieuw Harculo. Parallel aan de ontwikkeling van het Ruimtelijk Ontwikkelplan (ROP) en Natuurontwikkelplan (NOP) voor Nieuw Harculo door ontwikkelaar Reales is daarom door de gemeente een ontwerp gemaakt voor de upgrade van het Oldenelerpark. Bij de vaststelling van het ROP en NOP voor Nieuw Harculo heeft de raad kennis genomen van het ontwerp en is de motie afgedaan.

In het raadsvoorstel is aangekondigd dat de besluitvorming en het bijbehorende krediet voor de upgrade van het Oldenelerpark worden aangemeld voor de integrale afweging over de begroting 2026. Om de upgrade van het Oldenelerpark te kunnen uitvoeren, is incidenteel krediet nodig ter hoogte van € 110.000 (prijspeil 2026). Met Reales is een afspraak gemaakt over een financiële bijdrage van € 26.730. Er vinden nog gesprekken plaats met het Waterschap over de financiële bijdrage die zij kunnen leveren in het kader van de dijkversterking en de (tijdelijke) invloed daarvan op het Oldenelerpark. Hiermee resteert een benodigd krediet van € 58.240. 14. Open monumentendag (structureel, doel 3.2.3) Open Monumentendag is een van de grootste culturele evenementen van Nederland, met in 2024 een recordaantal van ruim 2 miljoen bezoekers. Het is dé landelijke, regionale en lokale erfgoedpubliekstrekker en draagt bij aan het cultuurhistorisch profiel van 22

Begroting 2026 Zwolle. Deze landelijke dag verbindt inwoners en bezoekers op unieke wijze met ons waardevolle erfgoed en haar verhalen. Het evenement vindt jaarlijks plaats op de tweede zaterdag van september. Zwolle kent jaarlijks een rijk en gevarieerd programma met meer dan 50 gratis voor het publiek opengestelde monumenten. Bezoekers kunnen verder genieten van wandelroutes, kinderpuzzeltochten, gezinsactiviteiten, exposities, muzikale optredens, rondleidingen, workshops, fietstochten en de populaire elektrische hop-on hop-off trein. Het Monumentenmagazine, vol inspirerende artikelen over het Zwolse erfgoed, wordt mogelijk gemaakt dankzij de belangeloze inzet van auteurs en de bijdrage van adverteerders. Het succes spreekt voor zich: het aantal getelde bezoekers is gegroeid van circa 10.000 in 2007 naar ruim 24.000 in 2025. Tegelijkertijd staat de organisatie onder druk. Met het huidige budget en ondanks de inzet van vrijwilligers is het niet langer haalbaar om de kwaliteit en omvang van het evenement te waarborgen. Om continuïteit te garanderen stellen wij voor om structureel € 45.000 extra beschikbaar te stellen voor de organisatie van Open Monumentendag Zwolle. 15.

Infrastructurele maatregelen bij gebiedsontwikkelingen (structureel, doel 3.3.1) Vanuit verschillende (programma's voor) gebiedsontwikkelingen (Stadshart, Spoorzone, Nieuw Harculo, Stadshagen etc.) wordt er gezocht naar dekking voor infrastructurele maatregelen die noodzakelijk zijn om woningbouw en gebiedsontwikkeling mogelijk te maken. Deze maatregelen zijn op dit moment niet begroot. In de Perspectiefnota 2026-2029 is aangegeven dat we bij de begroting 2026 de financieringsbehoefte in beeld brengen. De financiering van deze maatregelen is van belang voor de voortgang van de betreffende gebiedsontwikkelingen. Het gaat om de volgende infrastructurele maatregelen: • Herinrichting Middelweg • Aanpassingen IJsselallee • Herinrichting Merwedelaan + deel Reggelaan • Verbreding Scholtensteeg • Herinrichting kruising Commissarislaan-IJsselcentraleweg • Herinrichting buitenplans deel IJsselcentraleweg • Fietsparkeren station Stadshagen Voor het functioneren van het stedelijke mobiliteitssysteem zijn met name de maatregelen aan de Middelweg en IJsselallee van strategisch belang. Daarnaast dragen we met een investering aan het Fietsparkeren op het station Stadshagen en de Merwedelaan ook bij aan de stedelijke mobiliteitsdoelstellingen.

De maatregelen voor de Scholtensteeg (Stadshagen) en kruising Commissarislaan-IJsselcentraleweg en buitenplans deel IJsselcentraleweg (Harculo) zijn vooral van belang als gebiedsontsluiting of lokale ontsluiting. Financiën De projecten gezamenlijk vragen om een investeringskrediet van € 11,8 miljoen. We willen de netto-investering hiervan gaan kapitaliseren, dit geeft structurele afschrijvingslasten. Het betreft hier de volledige lasten, cofinanciering of subsidiemogelijkheden zijn nog niet volledig in beeld gebracht. Maar het is aannemelijk dat maatregelen in aanmerking komen voor bijdragen vanuit provincie en/of Rijk. Uitgaande van een bandbreedte aan bijdragen van 50-60% aan wordt het gepresenteerde totale investering potentieel gedempt met € 6.5 miljoen tot € 5.3 miljoen. Dit werkt dan door in de jaarlijkse kapitaallasten. 15 a. Herinrichting Middelweg De toekomstige ontwikkeling van de stad en de realisatie van onze ambities uit onder andere het Ontwikkelprogramma Stadshart brengt uitdagingen voor het stedelijk verkeersnetwerk met zich mee. Uit verschillende mobiliteitsonderzoeken als de Netwerkaanpak mobiliteit Zwolle, het mobiliteitsonderzoek voor de Singel en het ROP Noorderkwartier blijkt dat de inrichting van de Middelweg niet meer passend is voor het verkeersgebruik.

Om de verkeersveiligheid en de doorstroming te bevorderen is het aanleggen van een vrijliggend fietspad en herinrichting van de huidige weg gewenst. Zo kunnen we onze ambities en de woningbouw blijvend stimuleren. Het verwachte benodigde investeringskrediet bedraagt € 2,0 miljoen tot € 5,0 miljoen, afhankelijk van de gekozen uitvoeringsvariant. Hierbij is ook nog onduidelijk welk deel van de investering in aanmerking komt voor bijdragen van derden. Met een uitgangspunt van een gemiddeld bedrag van de totale investering van 60% in de bijdrage van derden geeft dit een benodigde eigen bijdrage van gemeente Zwolle in de investering van circa € 1,4 miljoen (vanaf 2029 een jaarlijkse kapitaallast van € 56.000). 15 b. Aanpassing IJsselallee Het versterken van de ring is als belangrijk aandachtspunt in het Regionaal Toekomstperspectief opgenomen. De aanpassing van de kruispunten Nieuwe Veerallee, Hanzeallee en Hanzelaan zijn nodig voor de ontwikkeling van de Spoorzone en ter bevordering van de doorstroming op de Ring. Aanpassing is vanaf 2029 voorzien. Daarop vooruitlopend zijn kleinere maatregelen beoogd, waaronder het aanpassen van de Spoolderbergweg en de bewegwijzering. De investering in 2026 is daarmee circa € 200.000 en het pakket vanaf 2029 circa € 3 miljoen (totaal € 3,2 miljoen).

De netto-investering, na cofinanciering, bedraagt € 1,3 miljoen (vanaf 2027 een jaarlijkse kapitaallast van € 8.000, vanaf 2030 oplopend naar jaarlijks € 52.000). 15 c. Herinrichting Merwedelaan en deel Reggelaan In lijn met de gebiedsvisie Centrum Aa landen stellen we maatregelen voor die de verkeersveiligheid op de Merwedelaan en Reggelaan structureel verbeteren. Beide wegen zijn nu nog ingericht als gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 50 km/u, maar passen niet meer bij de gewenste leefkwaliteit en veiligheid in de wijk. Het gaat om de volgende maatregelen: 23

Begroting 2026

1.

Korte termijn (2026): snelheidsreductie met fysieke maatregelen (onder andere wegversmallingen, verkeersplateaus).

2.

Lange termijn (vanaf 2027): herinrichting van het volledige tracé (689 meter) naar GOW 30, inclusief vergroening en betere oversteekbaarheid.

Deze aanpak is urgent om woningbouw en bereikbaarheid in de wijk te faciliteren en sluit aan op signalen van bewoners, de raad en de gemeentelijke doelstellingen op het gebied van verkeersveiligheid. De gevraagde investering bedraagt € 1.310.000. De netto-investering, na de cofinanciering, bedraagt € 525.000 (vanaf 2028 een jaarlijkse kapitaallast van € 21.000). 15 d. Verbreding Scholtensteeg Met de vaststelling van het Ruimtelijk Ontwikkelingsplan Breecamp-West is de uitvoering van gebiedsoverstijgende maatregelen noodzakelijk. Eén daarvan is de verbreding van de Scholtensteeg, als gevolg van de gebiedsontwikkeling, de komst van de Eliezeren Obadjaschool, nieuwe voorzieningen en de verwachte toename van verkeersbewegingen. De aanpassing bestaat uit een verbreding van de rijbaan en aanleg van bermen en is gericht op betere doorstroming, passeerbaarheid (vooral voor groot verkeer richting buitengebied) en verkeersveiligheid. Deze ingreep is essentieel voor een veilige en toekomstbestendige ontwikkeling van Breecamp-West. Totaal benodigd krediet: €1.086.000. 

€ 72.000 in 2025 (voorbereiding, via 2e-berap 2025)



€ 135.000 in 2026 (voorbereiding)



€ 879.000 vanaf 2026 (uitvoering)

In de concept anterieure overeenkomst zijn afspraken gemaakt over kostenverdeling met initiatiefnemers. De benodigde grond wordt ingebracht door de ontwikkelende partij. Voorgesteld wordt om de gemeentelijke bijdrage beschikbaar te stellen en de verdere planuitwerking samen met de initiatiefnemers voort te zetten. De netto-investering, na cofinanciering, bedraagt € 440.000 (vanaf 2027 een jaarlijkse kapitaallast van € 17.600). 15 e. Herinrichting IJsselcentraleweg Kruising Commissarislaan In de gebiedsvisie IJsselcentraleweg en omgeving is geconstateerd dat bij ontwikkeling van Nieuw Harculo het nodig is het kruispunt IJsselcentraleweg/ Commissarislaan als entree naar Nieuw Harculo te verbeteren. Door de toename van het verkeer is ontvlechting van langzaam en gemotoriseerd verkeer gewenst. Ook is de locatie de entree naar de ontwikkeling en daarmee vraagt dit om gelijkwaardigheid. De herinrichting van de kruising is om deze reden onlosmakelijk verbonden aan de ontwikkeling van Nieuw Harculo. Het kruispunt wordt opgenomen in het ontwikkeling zijnde omgevingsplan voor Nieuw Harculo. Dit betekent dat, voordat het omgevingsplan wordt vastgesteld, er financiële dekking voor het gemeentelijk aandeel moet zijn, zodat er sprake is van een uitvoerbaar plan. In het Ruimtelijk Ontwikkelplan voor Nieuw Harculo zijn twee varianten in beeld gebracht.

Tijdens de participatiebijeenkomst over Nieuw Harculo zijn deze varianten getoond en is hierop een reactie gegeven. In een later stadium wordt hierin een keuze gemaakt en krediet aangevraagd. De uitvoering is voorzien in 2029. In verband met voorbereiding en aanbesteding is het krediet nodig in 2027. De kosten voor aanpassing van de kruising (inclusief participatie en besluitvorming) zijn geraamd op € 561.000. Deze kosten zijn toe te rekenen aan grondeigenaren binnen het gebied voor zover er een ontwikkeling plaatsvindt. Het merendeel van de kosten, te weten € 470.000, wordt dan ook gedragen door Reales. De overige kosten (€ 90.000) zijn op dit moment niet te verhalen, omdat er geen (nieuw) initiatief is gekomen voor ontwikkeling van het terrein aan de Professor Feldmannweg. Om deze reden wordt dit bedrag opgevoerd voor de gemeentelijke begroting. Mogelijk kunnen deze kosten in de toekomst alsnog ook worden verhaald. Herinrichting buitenplans deel IJsselcentraleweg In het raadsvoorstel van 2021 werd al benoemd dat aanpassingen aan het buitenplanse deel van de IJsselcentraleweg noodzakelijk zijn voor de verkeersveiligheid. Dit deel vormt een barrière voor fietsers en voetgangers richting sportvoorzieningen, scholen en andere bestemmingen.

Tijdens het participatieproces voor Nieuw Harculo gaven bewoners aan dat de verkeerssituatie dringend verbeterd moet worden vanwege te hoge snelheden en kwetsbare overstekers. Met de ontwikkeling van Nieuw Harculo neemt het verkeer verder toe, daarom wordt de snelheid op dit deel van de IJsselcentraleweg verlaagd van 50 naar 30 km/u, gecombineerd met aanpassingen aan de rijbaan en kruispunten. Dit verhoogt de verkeersveiligheid, leefbaarheid en past binnen de Strategie Verkeersveiligheid. Een schetsontwerp is gepresenteerd tijdens de participatiebijeenkomst van juni 2025, waarop bewoners konden reageren. Uitvoering van de herinrichting is voorzien in 2029. Om de maatregelen te kunnen uitvoering is krediet nodig. Met Reales zijn financiële afspraken gemaakt voor een bijdrage aan deze werkzaamheden. Daarnaast is krediet nodig van de gemeente. Om de daadwerkelijke herinrichting te kunnen starten in 2029 is het krediet benodigd in 2027 in verband met besluitvorming, de verdere uitwerking en de aanbesteding. De geraamde kosten van deze herprofilering (inclusief participatie, besluitvorming en kosten voor voorbereiding en toezicht) bedragen € 1.878.000. Met Reales is afgesproken dat zij (op basis van een ppt-berekening (profijt, proportionaliteit en toerekenbaarheid) hieraan een bedrag van € 463.000 meebetalen. Daarmee resteert een benodigd krediet van de gemeente van € 1.415.000.

De delen ‘Kruising Commissarislaan’ en ‘Herinrichting buitenplans deel IJsselcentraleweg’ kennen samen een netto-investering, na cofinanciering, van € 1.505.000 (vanaf 2030 jaarlijkse kapitaallasten van € 60.200). 24

Begroting 2026

15 f. Uitbreiding fietsparkeren station Stadshagen Sinds 2022 wordt de bezetting van de fietsenstallingen bij station Stadshagen gemonitord en bleek al snel dat de stallingen op werkdagen volledig bezet zijn. In de daaropvolgende jaren, de meest recente tellingen dateren van november 2024, is het gebruik alleen maar toegenomen, wat heeft geleid tot een aanzienlijke overbezetting. Hierdoor staan veel fietsen buiten de stallingen en wordt de fietsenstalling die eigenlijk bedoeld is voor basisschool De Schatkamer vaak gebruikt door treinreizigers wat tot een forse structurele overbezetting leidt van 120% tot zelfs 200% in 2023 en 2024. Dit veroorzaakt overlast voor zowel de school als bewoners en reizigers, en leidt tot blokkades van trottoirs, wat nadelige gevolgen heeft voor de toegankelijkheid voor onder andere blinden, slechtzienden en rolstoelgebruikers.). Daarnaast leidt het tot verrommeling van de stationsomgeving.

Bij de Perspectiefnota is in juli 2025 een motie (M17-17 Netjes in het gelid) aangenomen waarin het college wordt opgeroepen om in overleg te gaan ProRail voor een permanente oplossing, samen met ProRail te zoeken naar financieringsmogelijkheden en met een voorstel te komen bij de begroting 2026.Gezien het feit dat Stadshagen de komende jaren alleen maar verder zal groeien, met ontwikkelingen zoals De Tippe, Breezicht en Breecamp-West, is er noodzaak om de fietsenstallingen op korte termijn uit te breiden. De noodzakelijke uitbreiding betekent een forse investering. ProRail komt uit op een uitbreiding van minimaal 100-125 fietsparkeerplekken, wat neerkomt op een totaalprijs (eerste schatting) van €350.000. De kosten bedragen naar schatting circa € 175.000 voor de gemeente. Parallel aan het meenemen van dit project in dit bestedingsvoorstel wordt onderzocht of er mogelijkheden voor alternatieve financieringsbronnen zijn (bijvoorbeeld de reserve Parkeren). De netto-investering, na cofinanciering, bedraagt € 175.000 (vanaf 2027 een jaarlijkse kapitaallast van € 11.700). 16. Programmamanagement mobiliteit (incidenteel, doel 3.3.1) Bij het najaarsmoment 2023 is structureel €135.000 aangevraagd voor het aanbrengen van programmatische sturing op de mobiliteitsopgave.

De programmasturing draagt bij aan het prioriteren, stedelijke regie en de verbinding van de mobiliteitsopgave aan de groei van de stad (leefbaarheid, bereikbaarheid, klimaatadaptatie, gezondheid en brede welvaart). Specifiek noemen we de grote opgave op het gebied van woningbouw. Met de mobiliteitstransitie faciliteren we woningbouw. Dit bedrag was gebaseerd op de inzet van een programmamanager (2 dagen in de week; de overige dagen gefinancierd uit Novex/Stedelijk Zwolle en MIRT), een projectassistent (2 dagen in de week) en communicatieadvies (1 dag in de week). De afgelopen jaren is deze inzet gegroeid, als gevolg van de vragen uit de organisatie en de groeiende opgaven waar het programma op stuurt. Niet alleen is de oorspronkelijk aangevraagde inzet uitgebreid (zo is er meer inzet geweest op communicatie), maar is de inzet ook uitgebreid op programmabeheersing, planningsadvies en projectcontrol. Daarmee zijn de beschikbare baten niet meer in verhouding tot de structurele lasten. Dat leidt tot een aanvullende vraag van €137.000 in 2026 en 2027. 17. Toekomstperspectief Holtenbroek (incidenteel, doel 3.7.1) In 2024 is, in samenwerking met bewoners en maatschappelijke partners, een toekomstperspectief ontwikkeld voor de wijk Holtenbroek.

Dit toekomstperspectief biedt richting voor de lange termijn, biedt een integrale basis voor het bestaande gebiedsprogramma en vormt het kader voor toekomstige beleidskeuzes, investeringen en samenwerking in de wijk. Om het toekomstperspectief te verankeren in de organisatie en te vertalen naar concrete uitvoeringslijnen, is in 2026 inzet van een procesmanager noodzakelijk. Het voorstel is om incidenteel €60.000 hiervoor beschikbaar te stellen. 18. Ruimtelijke inpassing transformatoren (structureel, doel 4.1.1) In Zwolle wordt het elektriciteitsnet verzwaard om netcongestie tegen te gaan. In sommige buurten is het noodzakelijk om tot inpandige inpassing over te gaan om überhaupt tot plaatsing deze zogenaamde trafo-huisjes komen. Zo wordt geen extra claim gelegd op de (zeer) beperkte openbare ruimte. Er zijn geen middelen voor inpandige plaatsing. Dit zorgt niet alleen voor vertraging waardoor cruciale verzwaring van het elektriciteitsnet langer duurt. Met dit voorstel wordt op alle plekken in de stad waar de inpandige plaatsing van trafo’s noodzakelijk is dit mogelijk gemaakt. De benodigde middelen zijn €190.000 voor 2026 en structureel vanaf 2027 €265.000 per jaar. 19.

Versnelling inclusieve speeltuinen (incidenteel, doel 5.1.1) Met het aannemen van Motie ‘M17-12 Versnelling inclusieve speelplekken in elke wijk’ in besluitvorming over de PPN op 7 juli 2025 is besloten om € 825.000 vrij te maken voor het verbeteren van de toegankelijkheid en het toevoegen van inclusieve voorzieningen aan de speeltuinen in 15 wijken. Dit met als doel om in iedere wijk een (meer) inclusieve speelvoorziening te kunnen aanbieden. Dit bedrag wordt in 2 jaar beschikbaar gesteld (€ 412.500 voor de jaren 2026 en 2027). De structurele kapitaallasten bedragen € 81.840. 20. Programmacoördinatie uitvoeringsprogramma Schone luchtakkoord (incidenteel, doel 5.1.2) Het college heeft in april 2025 het Schone Lucht Akkoord (SLA) ondertekend. Dit betekent dat Zwolle toezegt mee te werken aan het doel om in Nederland 50% gezondheidswinst te realiseren door betere luchtkwaliteit in 2030 ten opzichte van 2016. Voor de uitvoering van ons aandeel in het Schone luchtakkoord (SLA) moeten we een decentraal (gemeentelijk) uitvoeringsprogramma opstellen en indienen bij de Stuurgroep SLA. Een groot deel van de basismaatregelen uit het SLA is binnen de reguliere uitvoering geborgd. Voorbeelden hiervan zijn de zero-emissiezone, de mobiliteitsagenda en de walstroomvoorziening Margriethaven.

Deze activiteiten worden in het op te stellen uitvoeringsprogramma onder de noemer van het SLA-standaardpakket gebracht. 25

Begroting 2026 Voor adequate uitvoering van het SLA is vanaf 2026 budget nodig voor programmacoördinatie en -regie alsmede werkbudget om invulling te geven monitoringstaken, implementatie van maatregelen en onderzoeks- en advieskosten. Het voorstel is om deze middelen voor drie jaar incidenteel toe te kennen (€ 100.000 in 2026, 2027 en 2028) en na deze periode te heroverwegen hoe we door willen gaan met het SLA. 21. Wettelijke verplichtingen geluid en externe veiligheid (incidenteel, doel 5.1.2) Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht geworden. De Omgevingswet brengt voor de gemeente een aantal nieuwe verplichtingen met zich mee ten aanzien van de thema’s Geluid en Omgevingsveiligheid (voorheen “externe veiligheid”). Deze verplichtingen maken geen onderdeel uit van het wettelijk verplichte basistakenpakket van de Omgevingsdienst IJsselland (ODIJS) en moeten dus door de gemeente zelf ingevuld worden. Wel is op onderdelen medewerking van ODIJS nodig. De daarvoor benodigde inzet is onderdeel van de afgesproken activiteiten die ODIJS voor Zwolle uitvoert. Uit een inventarisatie blijkt dat niet alle verplichtingen en bijhorende activiteiten zijn gepland en begroot binnen het programma Omgevingsplan. Dit vraagt een correctie waarin met dit bestedingsvoorstel wordt voorzien.

De benodigde middelen voor het uitvoeren van deze activiteiten zijn in 2026 € 188.000, in 2027 € 180.000 en in 2028 € 41.000. 22. Openluchtbad overdracht naar vastgoed (structureel, doelen 1.1.2 en 5.3.1) We stellen voor het eigenaarschap van het openluchtbad binnen de organisatie over te dragen van beleidsprogramma sport naar vastgoed. Dit is in lijn met onze organisatievisie, waarbij werkzaamheden bij de afdelingen belegd zijn met de desbetreffende expertise. Er verschuiven budgetten tussen de programma's, maar verder is dit budgetneutraal. In de reserve Onderhoud sportaccommodaties werd een tekort voorzien over drie jaar. Door deze overdracht wordt deze pas in 2032 verwacht. Op dat moment zal de situatie van de onderhoudsreserve bestuurlijk worden voorgelegd. 23. Brede verkenning maatschappelijke voorzieningen (incidenteel, doelen 5.3.1 en 5.3.2) Zwolle staat voor de opgave om wijken toekomstbestendig te maken, met aandacht voor leefbaarheid, veiligheid en verbondenheid. Maatschappelijke voorzieningen dragen bij aan de vitaliteit en de sociale infrastructuur in de wijken, dorpen en stad. Voorzieningen versterken de sociale basis en bieden ook ondersteuning aan inwoners van Zwolle in een ‘meer kwetsbare positie’. Vanuit bijvoorbeeld de jeugdzorg, WMO en participatiewet biedt de gemeente passende dienstverlening aan inwoners.

Bij voorkeur preventief en in aansluiting op de kracht van de samenleving. Maatschappelijke voorzieningen accommoderen deze inzet en leiden veelal tot gemeenschapsvorming en een netwerksamenleving (vitale wijken). De forse toename van het aantal inwoners met diversiteit in achtergrond, leeftijd en leefstijl vraagt om ‘het meebewegen van voorzieningen met de ontwikkelingen van Zwolle’. Dit om te voorkómen dat het aanbod in de toekomst niet meer aansluit op de behoefte van de inwoners en onvoldoende antwoord biedt op de sociaal maatschappelijke vraagstukken in die wijk of buurt. We legden in de afgelopen jaren een stevige basis voor een toekomstgericht voorzieningenbeleid. Voor 2026 - 2028 is projectbudget nodig om de inzet te continueren en een aantal nieuwe ontwikkelingen in gang te zetten. Hierbij gaat het om € 271.520 in 2026, 2027 en 2028. Deze kosten worden gedekt vanuit het IHP Onderwijshuisvesting. 24. Stelpost kapitaallasten onderhoud vastgoed (structureel, doel 5.3.1) De gemeente onderhoudt haar vastgoed aan de hand van meerjarenonderhoudsplannen (mjop’s). Het planmatig onderhoud (vervangingsinvesteringen in het onderhoud) wordt gedekt door een stelpost kapitaallasten. Er is in vergelijking met de mjop’s structureel te weinig budget beschikbaar om ons vastgoed op een sober en doelmatig niveau te kunnen onderhouden.

De reden dat er meer geld nodig is, is dat de bouwkosten in de afgelopen jaren sterk gestegen zijn en diverse mutaties zijn geweest binnen de vastgoedportefeuille. De kapitaallasten voor deze hogere onderhoudslasten lopen met ingang van 2026 jaarlijks met structureel € 35.000 op. Daartegenover staat dat de gemeente ook meer huurinkomsten heeft als gevolg van nieuwe verhuringen en huuronderhandelingen. Met ingang van 2026 kan al rekening gehouden worden met een structurele inkomsten stijging van € 250.000. 25. Uitwerken en implementatie waardegestuurd en assetmanagement (incidenteel, doelen 5.4.1 en 5.1.1) De afdeling Stadsbeheer en Vitale wijken gaat de principes van waardegestuurd assetmanagement verder implementeren. Het waardegestuurd beheren brengen we in lijn met de omgevingsvisie en met wijkgericht werken. Basis hiervoor is de op te stellen strategische agenda, die uit te werken onderwerpen beschrijft en in de tijd uitzet. Dit vraagt om een goede regie en sturing op de uitwerking hiervan. Deze ontwikkeling loopt in lijn met de in 2026 aan te bieden Nota Kapitaalgoederen 2027-2032, ter vaststelling door het bestuur. Het voorstel is om in 2026 €400.000 beschikbaar te stellen om een plan op te stellen om de basis op orde te brengen en het waardegestuurd assetmanagement uit te werken en te implementeren.

Naast inzet van extra eigen capaciteit gebruiken we expertise uit de markt (adviesbureaus) voor het uitwerken van bijvoorbeeld het waardegestuurde inclusief dashboard, de vervangingsstrategie inclusief financiering en het uitwerken en implementeren van de beheerbasisprocessen. Als dekking wordt voorgesteld om de onderbesteding van het groot onderhoud hiervoor in te zetten. 26. Gemeenteraadsverkiezingen 2026 (incidenteel, doel 6.1.1) Net als in 2022 is er voor de gemeenteraadsverkiezingen 2026 voor opkomstbevorderende maatregelen en het inwerkprogramma van de nieuwe raad middelen nodig, voor 2026 gaan we uit van € 100.000. 27. Adreskwaliteit, aanpak leegstand (structureel, doel 6.3.1) Momenteel zijn er in de gemeente Zwolle ongeveer 1.800 leegstaande panden. Leegstand heeft een negatieve impact op de leefbaarheid en veiligheid in de wijken. Om deze problematiek effectief aan te pakken, is het noodzakelijk om gerichte maatregelen te nemen en de coördinatie en handhaving te versterken. Naast de negatieve effecten op de leefomgeving, loopt de gemeente ook inkomsten mis. 26

Begroting 2026 Deze aanvraag is een uitvloeisel van een intensivering van de uitvoering van de Basisregistratie Personen en betreft dus een uitvoeringsmaatregel. Het is geen nieuw beleid om de leegstand van woningen te verminderen. Dit project zal echter wel inzicht geven in de leegstand binnen de gemeente en kan input genereren voor het vaststellen van beleid ten aanzien van de leegstand van woningen. Het doel is om de leegstand in de gemeente te verminderen door de aanstelling van een (tijdelijke) projectleider en toezichthouders. Deze functies zullen bijdragen aan een gestructureerde en effectieve aanpak van leegstand, waardoor de leegstand minder wordt. Per extra ingeschreven inwoner ontvangen we ongeveer €375 extra aan algemene uitkering. Binnen 3 jaar denken we 1.250 extra inschrijvingen te kunnen realiseren. Dit zorgt ervoor dat er structureel extra inkomsten gerealiseerd worden van €468.750 op de algemene uitkeringen. Voor de inzet van de (incidentele) projectleider en de toezichthouders is 2 fte en een auto nodig, voor een bedrag van € 263.810 in 2026 en daarna € € 189.018. 28. Formatie Verkiezingen (structureel, doel 6.3.1) De organisatie van verkiezingen is een complexe en kritieke taak die zorgvuldige planning, coördinatie en uitvoering vereist.

Om de kwaliteit en betrouwbaarheid van de verkiezingsprocessen te waarborgen, is het noodzakelijk om voldoende capaciteit en expertise binnen het team te hebben. De huidige werkdruk en de toenemende complexiteit van de regels waaraan de organisatie van de verkiezingen moet voldoen vragen om extra ondersteuning en flexibiliteit in het inhuren van specialistische kennis. Het beschikbaar stellen van €200.000 voor flexibele inhuur is noodzakelijk om de verkiezingsorganisatie structureel te versterken. Hiermee beschikken we over de juiste expertise en capaciteit op de momenten dat dit het meest nodig is. Dit verkleint het risico op fouten en vertragingen, en borgt een efficiënte, zorgvuldige en wettelijk correcte uitvoering van alle verkiezingen. Niet opgenomen bestedingsvoorstellen Zoals hierboven al vermeld, hebben we in deze begroting ruimte om te investeren. Echter is de financiële ruimte beperkt. We hebben dus keuzes gemaakt. We hebben de bestedingsvoorstellen gewogen en we stellen voor de bestedingsvoorstellen die minder bijdragen aan onze ambities niet te honoreren. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om het opstellen van een gebiedsproces IJsselvizier. Op dit moment wordt het opstellen van een Landschapsontwikkelplan (LOP) voor dit gebied niet prioritair geacht. Ook stellen we voor om het onderhoud- en recreatiesubsidie voor gemeentelijke monumenten niet te verhogen.

Deze subsidie is voor eigenaren van monumenten om hun woning te onderhouden en naar deze subsidie is meer vraag dan dat er middelen zijn. Een ander voorbeeld is dat we voorstellen op dit moment geen extra kunstgrasveld aan te leggen. Dit gaat om nieuw beleid en deze afweging leggen we voor aan een nieuw college.

27

Begroting 2026

Begroting in één oogopslag

28

Begroting 2026

29

Begroting 2026

30

Begroting 2026

Leeswijzer In deze leeswijzer lichten we kort de opbouw van de begroting toe. Algemeen Het onderdeel 'algemeen' bevat de inleiding, de financiële samenvatting en een overzicht van de bestedingsvoorstellen. Als onderdeel van de Begroting 2026 zijn bestedingsvoorstellen met een structureel of (meerjarig) incidenteel effect opgenomen. Programma’s We werken aan het verbeteren van onze Planning en Control-cyclus (P&C-cyclus) onder andere door de inrichting van onze begrotingsprogramma’s en doelen beter te laten aansluiten bij de opgaven die we hebben. Zo kunnen we het sturen op de hoofdlijnen door organisatie, college en raad tijdens de bespreking van de P&C-documenten ondersteunen. In juni is het raadsvoorstel Inrichting programmabegroting 2026 door de raad vastgesteld. In dit raadsvoorstel stellen we een nieuwe programma-inrichting voor de programma’s over het fysieke domein en stellen voor om de begrotingsprogramma’s Raad, College, Regio & Dienstverlening samen te voegen met Bedrijfsvoering. Onze programmastructuur ziet er op dit moment als volgt uit: 1. Samen sterk in Zwolle 2. Werken aan bestaanszekerheid 3. Groeiend en levendig Zwolle 4. Duurzame toekomst 5. Vitale wijken 6. Betrouwbare overheid 7. Algemene dekkingsmiddelen Binnen het onderdeel ‘Programma’s’ vindt u de bovengenoemde programma’s. Elk programma bestaat uit verschillende doelen.

Per doel geven we een beschrijving van de activiteiten die we doen om het doel te realiseren, hierin maken we onderscheid in nieuwe, lopende en activiteiten waar we mee stoppen. Daarnaast zijn de bijbehorende financiën opgenomen per doel. Indicatoren Voor verschillende doelen hebben we indicatoren opgenomen. Als organisatie zijn we ons aan het ontwikkelen op het gebied van datagedreven werken. Dat betekent ook dat we al doende leren en sommige (potentiële) bronnen in ontwikkeling zijn. We gebruiken indicatoren die nu beschikbaar zijn en ook in de toekomst beschikbaar zijn/blijven. Op het moment dat er betere data beschikbaar komt worden een afweging gemaakt tussen de betere data en de vergelijkbaarheid tussen jaren. We hebben het aantal indicatoren per doel beperkt gehouden, namelijk maximaal zes indicatoren per doel. Dat betekent niet dat er soms niet nog meer informatie is, maar we willen de informatie laten aansluiten bij het gesprek over de gewenste maatschappelijke effecten. De indicatoren bieden zowel context informatie als sturingsinformatie. Per indicator benoemen we een doel dit kan meer, minder/ hoger, lager zijn dan de actuele cijfers. We zijn ons ervan bewust dat data een indicatie geven van de werkelijkheid en niet één op één de werkelijkheid zijn, bijvoorbeeld wanneer het gaat om een gemiddelde.

Daarnaast is het vaak lastig een oorzaak-gevolg te noemen omdat er veel factoren bijdragen aan het doel. In de voorbereiding is hier bij stilgestaan door het bespreken van ethiek en de reflectie van de ethische commissie digitalisering over dashboards. Naast de indicatoren bij de doelen in de begroting gebruiken we ook indexen om een beeld te krijgen hoe de stad of een deel van de stad ervoor staat op een bepaald maatschappelijk vlak. Een index geeft weer hoe een buurt, wijk of stadsdeel het doet op verschillende onderwerpen, in vergelijking met het gemiddelde van Zwolle. Ook geeft de index weer hoe Zwolle of een deelgebied zich heeft ontwikkeld over een langere periode. Paragrafen Het onderdeel 'paragrafen' bevat de wettelijke voorgeschreven onderdelen lokale heffingen, weerstandsvermogen & risico's, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid. Ook hebben we hier de paragraaf Investeringen opgenomen. De paragrafen vormen een 'dwarsdoorsnede' van de begroting. Er worden kaderstellende beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot beheersmatige aspecten. De paragrafen geven daarmee belangrijke aanvullende informatie over de meerjarige financiële positie van de gemeente. De volgende verplichte paragrafen vanuit het BBV zijn opgenomen: 1.

Lokale heffingen - In deze paragraaf wordt stilgestaan bij de diverse gemeentelijke belastingen en heffingen en de consequenties daarvan voor de inwoners.

2.

Risicomanagement en weerstandsvermogen - Het weerstandsvermogen geeft aan hoe solide de financiële positie van de gemeente is. In deze paragraaf zijn ook financiële kengetallen opgenomen, zoals het weerstandsvermogen, de solvabiliteit en de schuldquote

3.

Onderhoud kapitaalgoederen - In deze paragraaf wordt toegelicht op welke wijze het onderhoud van de gemeentelijke

4.

Financiering - Hier wordt toegelicht op welke wijze met de financieringsbehoefte van de gemeente is omgegaan.

kapitaalgoederen (zoals wegen, riolering, gebouwen) gewaarborgd is.

31

Begroting 2026

5.

Bedrijfsvoering - In de paragraaf wordt gerapporteerd over de voortgang van interne ontwikkelingen binnen de

6.

Verbonden partijen - De gemeente werkt samen met andere partijen om bepaalde doelen te bereiken. Als de gemeente

gemeentelijke organisatie. een bestuurlijk en financieel belang heeft bij een partij, is dit een zogenoemde verbonden partij. In deze paragraaf worden alle verbonden partijen toegelicht. 7.

Grondbeleid - De gemeente speelt een rol in het kopen en verkopen van gronden. Hier wordt verder ingegaan op het gevoerde grondbeleid.

8.

Openbaarheidsparagraaf - In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Wet Open overheid (Woo) wordt voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens.

9.

Investeringen - In deze beleidsparagraaf geven we u inzicht in alle gemeentelijke investeringen, behalve de investeringen in grondexploitaties.

Financiën In dit onderdeel staan de financiële begroting met de financiële tabellen opgenomen. Bijlagen In de bijlagen zijn het raadsvoorstel, en besluit, de tarievennota, de indexen en informatie over de beleidsindicatoren BBV opgenomen.

32

Begroting 2026

Programma 1. Samen sterk in Zwolle Beschrijving Koers Sociaal Domein Met Samen Sterk in Zwolle dragen we bij aan de Koers Sociaal Domein (2024-2030). We werken aan bestaanszekerheid, kansengelijkheid, en gezond leven. Deze doelen realiseren we niet met het sociaal domein alleen. Daarvoor is de hele gemeente aan zet, en werken we intensief samen met inwoners, onze partners, bedrijven en organisaties in de stad. Samen werken we aan een beweging waarin we bouwen op de kracht van de samenleving. We investeren in een sterke sociale basis zodat er nog meer ruimte en mogelijkheden zijn voor inwoners om zelf initiatieven te nemen en verantwoordelijkheid te nemen voor de stad en voor elkaar. We investeren ook in allerlei vormen van preventie en laagdrempelige voorzieningen en activiteiten in de stad. Waar nodig bieden we ondersteuning aan inwoners op het gebied van jeugd & gezin, ondersteuning thuis, begeleiding of een goede daginvulling. Ook bieden we opvang en bescherming voor wie (tijdelijk) niet thuis kan wonen. Samen zoeken we dan naar oplossingen om het gewone leven thuis en in de wijk weer zo snel mogelijk te kunnen oppakken.

Het Sociaal Wijkteam innoveert verder door het samenspel in de wijk stadsbreed te versterken, in te zetten op systemisch en contextgericht werken, ondersteuning aan gezinnen en volwassenen vaker zelf, met hulp van experts, uit te voeren én de eigen organisatie daarvoor toe te rusten. Maatschappelijke ontwikkelingen We hebben oog voor belangrijke ontwikkelingen in de samenleving die ons werk beïnvloeden. We zoeken naar nieuwe oplossingen voor de steeds ouder wordende samenleving. De tekorten op de woningmarkt zijn nijpend en hebben invloed op allerlei aspecten van het leven van inwoners en op de beweging die we in het sociaal domein willen maken. We blijven ons daarom inzetten voor tijdelijke én structurele oplossingen. We maken gebruik van de oplossingen die nieuwe technologie ons kan bieden en hebben oog voor de nadelen die dat ook met zich meebrengt. We zien de tekorten op de arbeidsmarkt toenemen en werken samen met organisaties en bedrijven om daarvoor oplossingen te vinden. Landelijk beleid Ook het landelijke beleid en de regionale samenwerking hebben grote invloed op onze inzet voor Zwolle. In 2025 zijn afspraken gemaakt over een Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA), waarmee de beweging naar de sociale basis een extra impuls krijgt.

Ook Zwolle zal in 2026 samen met de andere gemeenten in de regio IJssel Vecht afspraken maken over een sociale basisinfrastructuur in de regio en in de stad. Daarvoor zal het Rijk middelen beschikbaar stellen. Het gaat hierbij om initiatieven op het snijvlak van het sociaal domein en de zorg die bewezen effectief zijn, zoals bijvoorbeeld welzijn op recept of laagdrempelige steunpunten voor mensen met psychische problematiek. Op het gebied van jeugd werkt Zwolle met andere regiogemeenten verder aan de afspraken uit de Landelijke Hervormingsagenda Jeugd (2023) en de aanbevelingen die volgen uit het rapport van de landelijke Deskundigencommissie Jeugdhulp (2025): ‘Groeipijn’. Ook werken we in de regio samen aan de uitvoering van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, een werkwijze die van toepassing is op situaties van onveiligheid voor kinderen en gezinnen. Voor Beschermd Wonen geldt dat de invoeringsdatum van de doordecentralisatie naar gemeenten nog niet bekend is. Zwolle en de regiogemeenten bereiden zich hier wel op voor. Opvallend bij veel van deze landelijke ontwikkelingen is dat het Rijk aanstuurt op meer regionale samenwerking tussen gemeenten.

Klik hier voor alle programma's en doelen.

33

Begroting 2026

Financiën programma Overzicht baten en lasten De raad stelt de programmabudgetten vast. In het overzicht baten en lasten zijn de programmabudgetten met een onderverdeling naar doelen opgenomen. Overzicht baten en lasten (bedragen x €1.000) Lasten Baten Saldo Toevoeging Onttrekking Geraamd aan reserves aan reserves resultaat Doel 1.1.1 Sociale contacten, daginvulling

13.721

19

13.702

75

447

13.330

Doel 1.1.2 Vitaal en gezond Doel 1.1.3 Gelijke kansen

16.662 26.874

1.845 18.355

14.817 8.519

345 0

236 1.300

14.926 7.219

Doel 1.2.1 Vraagverheldering en verwijzing passende ondersteuning Doel 1.2.2 Kortdurende en/of laagintensieve ondersteuning

16.647

0

16.647

0

0

16.647

276

0

276

0

0

276

Doel 1.2.3 Langdurige en/of intensieve ondersteuning Doel 1.3.1 Tijdelijk verblijf in een instelling

86.002 124.506

1.243 5.973

84.759 118.533

0 0

1.800 0

82.959 118.533

Totaal

284.688

27.435

257.253

420

3.783

253.890

Overzicht kredieten Het overzicht kredieten geeft een totaalbeeld van de lopende (reeds vastgestelde) projectkredieten en de als onderdeel van de Begroting 2026 voorgestelde kredieten. Overzicht kredieten Omvang krediet Gerealiseerd tot Resterend Raming 2025 Raming 2026 Raming 2027 en en met 2024 krediet verder 1.1.1 Sociale contacten daginvulling

1.094

965

129

129

0

0

1.1.2 Vitaal en gezond

7.482

4.286

3.197

3.197

0

0

1.1.3 Gelijke kansen

58.847

41.749

17.098

16.939

160

0

1.2.1 Juiste ondersteuning

1.140

1.012

128

128

0

0

Totaal

68.563

48.011

20.552

20.393

160

0

Voor het financiële meerjarenbeeld van dit programma, verwijzen wij u naar het onderdeel meerjarenoverzicht programma 1. In bovenstaande overzichten baten en lasten en kredieten zijn de mutaties vanuit de bestedingsvoorstellen niet verwerkt. Een tabel met de bestedingsvoorstellen is in het hoofdstuk Algemeen opgenomen. Dit geldt ook voor de toelichting op de bestedingsvoorstellen.

34

Begroting 2026

Doel 1.1.1 Sociale contacten daginvulling Inwoners hebben een zinvolle daginvulling en beschikken over een sociaal netwerk om steun te geven en ontvangen

Beschrijving Een sterke sociale basis is essentieel voor het welzijn van onze inwoners. In een hechte gemeenschap zorgen mensen voor zichzelf én voor elkaar. Inwoners vinden in hun eigen omgeving vaak zelf, of met een beetje hulp, een passende en zinvolle daginvulling — als werknemer, ondernemer, vrijwilliger, mantelzorger of deelnemer aan sociale, sportieve, culturele of religieuze activiteiten. De kern van de sociale basis wordt gevormd door (vrijwilligers)organisaties, aangevuld door gemeentelijke voorzieningen. De kracht zit in wat mensen samen doen: familie, buren, vrienden en kennissen vormen een netwerk waarin steun geven én ontvangen vanzelfsprekend is. Deze sociale samenhang biedt ruimte voor ontmoeting, begrip en praktische hulp, juist ook op momenten dat het even tegenzit — bijvoorbeeld bij ziekte, verlies of herstel. Voor wie dat nodig heeft, is er extra ondersteuning beschikbaar, zoals bij kwetsbare ouderen die ondersteuning nodig hebben met hun daginvulling. Of bij inwoners die steun kunnen gebruiken van anderen die weten wat ze doormaken of even kunnen helpen bij een tegenslag, ziekte of herstel. Ook hier is de sociale basis onmisbaar: het is vaak de eerste plek waar signalen worden opgevangen en waar mensen zich gezien en gesteund voelen.

Onze inzet is dan ook gericht op het versterken van die sociale basis, zodat iedere inwoner mee kan doen, er voor anderen kan zijn én zich gedragen weet door zijn of haar omgeving. In de sociale basis ontvangen én geven inwoners steun.

Indicatoren Indicator

Verleden

Heden

Toekomst

Saamhorigheid (score)

2022 6,1

2024 6,0

2026 6,0

Dit is de score Sociale cohesie uit het Buurt voor buurt onderzoek. Het is een score op een schaal van 0 (negatief) tot 10 (positief) gebaseerd op resultaten van vijf stellingen over hoe mensen in een buurt elkaar kennen, met elkaar omgaan, zich er thuis voelen, dus of er veel saamhorigheidsgevoel is. We streven ernaar dat dit percentage ongeveer gelijk blijft, ondanks een trend van individualiseren en het toenemend aantal alleenwonenden. Bron: Buurt-voor-Buurt Onderzoek. Sociale participatie (score)

2022 5,6

2024 5,7

2026 6,0

Dit is de score Sociale participatie uit het Buurt-voor-Buurt Onderzoek, een score op een schaal van 0 (negatief) tot 10 (positief) gebaseerd op resultaten van vijf stellingen over of mensen vrienden en kennissen ontmoeten, bezoeken, helpen of verzorgen en of ze betrokken zijn bij een club of vereniging of maatschappelijke organisatie. We streven ernaar dat dit percentage in de toekomst stijgt. Bron: Buurt-voor-Buurt Onderzoek. Mantelzorg (%)

2022 44

2024 44

2026 46

Percentage van de inwoners dat in de afgelopen twaalf maanden wel eens iemand heeft geholpen (zoals partner, ouders, kind, vrienden of buren) die voor langere tijd ziek, hulpbehoevend of gehandicapt is. We streven ernaar dat dit percentage in de toekomst stijgt. Bron: Buurt-voor-Buurt Onderzoek Gevoel van eenzaamheid (%)

2022 4

2024 4

2026 3

Percentage van de inwoners dat zich altijd of vaak eenzaam voelt. We streven ernaar dat dit percentage in de toekomst daalt. Bron: Buurt-voor-Buurt Onderzoek. Vrijwilligerswerk verenigingen of organisaties (%)

2022 61

2024 65

2026 67

Percentage van de inwoners dat in de afgelopen twaalf maanden als vrijwilliger actief is geweest bij één of meerdere verenigingen of organisaties. We streven ernaar dat dit percentage in de toekomst stijgt. Bron: Buurt-voor-Buurt Onderzoek.

35

Begroting 2026

Kaderstellende nota('s) Beleidsdocument

Vastgesteld

Koers Sociaal Domein 2024-2030 2024 De Koers Sociaal domein is het vervolg op de Hervormingsagenda Sociaal domein. Met deze koers zetten we in op: 1. Meer zelfregie, verantwoordelijkheid van inwoners voor hun eigen leven en meer initiatief en inzet voor de samenleving 2. Kinderen en jongeren groeien gezond en veilig op, met gelijke kansen 3. Door meer bestaanszekerheid, kansengelijkheid en gezondheid kunnen inwoners meer zelfredzaam zijn, zoveel mogelijk participeren en doen zij minder snel een beroep op aanvullende ondersteuning 4. Als het nodig is krijgen inwoners aanvullende hulp of ondersteuning. Die hulp is maatwerk om te zorgen dat beperkingen om zelfredzaam te zijn en te participeren kleiner worden (en blijven) 5. De gemeente kan samen met partners de (wettelijke) taken in het sociaal domein uitvoeren binnen de afgesproken budgetten en met de afgesproken kwaliteit. Sociale Activatie en Herstel 2023 2023 Met dit beleidskader en bijbehorende subsidieregeling regelen we dat er voor inwoners met behoefte aan iets meer ondersteuning passende activiteiten zijn, zodat ook zij sociale contacten en een betekenisvolle daginvulling hebben. Hiermee kunnen ze langer zelfstandig thuis blijven wonen of in een periode van ziekte of herstel herontdekken waar ze goed in zijn en meedoen in de maatschappij.

Vrijwilligers- en mantelzorgbeleid 2024 2024 De komende jaren wordt een groter beroep gedaan op vrijwilligers en mantelzorgers, doordat er minder zorgpersoneel is en er sprake is van dubbele vergrijzing. Het is daarom belangrijk deze twee groepen goed te ondersteunen, zodat uitval voorkomen wordt. In de beleidsnota staan doelstellingen benoemd, waarbij "jonge mantelzorgers” en “respijtzorg” prioriteit krijgen. Er is een uitvoeringsagenda opgesteld met acties om de gestelde doelen te behalen. Uitvoeringspartners in de stad krijgen de opdracht deze acties uit te voeren. Visie Sociale Basis 2021 Nota die de Zwolse visie op de sociale basis beschrijft: De sociale basis zijn alle inwoners van Zwolle die voor zichzelf en voor elkaar zorgdragen. Dat doen we door samen te zorgen voor activiteiten, ontmoeting en hulp te bieden waar nodig. Bij activiteiten kun je bijvoorbeeld denken aan sport, cultuur of inloopmomenten in buurtkamers en wijkgebouwen. En bij hulp bieden denk je vaak aan je eigen familie- en vriendenkring, maar dat kan ook als vrijwilliger of maatje, hulp aan een buurman of buurvrouw. Het gaat er in essentie om dat we naar elkaar omkijken in Zwolle. Beleid Zwolse wijkverenigingen 2024 Dit is een beleidskader met subsidieregeling om wijkverenigingen te ondersteunen om samen met inwoners wijkinitiatieven te ontplooien.

Portefeuillehouder(s) Dorrit de Jong Michiel van Willigen

Activiteiten Nieuwe activiteiten Niet van toepassing.

Lopende activiteiten

36

Begroting 2026

Meer saamhorigheid in wijken en minder eenzaamheid  We geven subsidies aan Het Werkt Sociaal (nieuwe naam Travers Welzijn) en Wijz voor het organiseren en uitvoeren van activiteiten die bijdragen aan het welzijn van onze inwoners van 0 tot 100+ jaar, waaronder subsidie voor sociaal cultureel werk, jongerenwerk, jeugdwerk, ouderenwerk en buurt- en opbouwwerk.  We ondersteunen (bewoners)activiteiten, sociale netwerken, ontmoeting en een zinvolle daginvulling door het beschikbaar stellen van fysieke ruimtes. Hiervoor geven we subsidie voor beheer en exploitatie aan Het Werkt Sociaal voor wijkcentrum Holtenbroek, wijkcentrum Ons Eigen Huis, wijkcentrum De Vlasakkers, jongerencentrum Free2Move, jongerencentrum ReZet en jongerencentrum Level-Z; aan Wijz voor wijkcentrum De Pol en Cultuurhuis Stadshagen; aan Stichting Wijkcentrum Aa-landen voor wijkcentrum De Bolder; aan wijk- en speeltuinvereniging Wipstrik voor De Bestevaer; aan stichting MFC De Enk voor wijkcentrum De Enk, aan vereniging buurthuis Eben-Haëzer voor buurthuis Eben-Haëzer; aan wijkvereniging Berkum voor wijkcentrum De Wijenbelt; aan Stichting Gemeenschapscentrum de Elshof voor wijkcentrum De Elshof; aan Stichting Dorpshuis de Molenkamp voor wijkcentrum De Molenkamp; aan SSWAZ voor sportontmoetingscentrum Het Anker.

 We geven met een subsidieregeling uitvoering geven aan het beleid Wijkverenigingen Zwolle, zodat in elke Zwolse wijk een wijkvereniging kan bestaan om samen met inwoners bewonersinitiatieven om de leefbaarheid in de wijk te vergroten, te kunnen ondersteunen.  We organiseren stadsdialogen, thematafels en bestuurlijke overleggen over de thema's bestaanszekerheid, gezondheid en gelijke kansen in de sociale basis. Op deze manier bouwen we samen aan een sterke sociale basis. Meer hulp van mensen uit de omgeving  We geven subsidie aan ZwolleDoet! voor het versterken van hulp aan vrijwilligers en ondersteuning bij coördinatie, werving, bemiddeling, begeleiding en scholing.  We geven subsidie aan ZwolleDoet! voor de coördinatie van SamenZwolle, het digitale platform van ruim 430 samenwerkende organisaties. Hier kan de Zwollenaar en ook de professional alles vinden wat in de stad en wijk te doen is. Van vrijwilligerswerk tot interessante activiteiten. Maar ook hulpvragen van andere Zwollenaren, organisaties en verenigingen.  We geven subsidie aan het Steunpunt mantelzorg (onderdeel van Zwolle Doet!) voor de ondersteuning en waardering van de mantelzorgers.  We zorgen ervoor dat respijtzorg op een goede manier georganiseerd wordt, zodat mantelzorgers meer gebruik maken van deze voorziening en overbelasting voorkomen wordt.

Bij ZwolleDoet! Komt vanuit de IZA-coalitie Vitaal Ouder worden een regionaal ondersteuningspunt. Meer mensen met zinvolle daginvulling  We bieden begeleiding en ondersteuning aan inwoners in de leeftijd van 18 jaar tot aan de AOW-leeftijd die door een psychische- of fysieke oorzaak of in een periode van herstel zitten of moeite hebben om geheel zelfstandig tot betekenisvolle sociale contacten of zinvolle daginvulling te komen door het uitvoeren van de subsidieregeling Sociale Activatie en Herstel.  We bieden veilige plekken die ontmoeting en identiteitsontwikkeling voor jeugdigen bevorderen door het uitvoeren van de subsidieregeling Jeugd- en jongerenwerk onder leiding van vrijwilligers.  We bieden een vrij toegankelijke dagbesteding voor ouderen via de uitvoering van de aanbesteding voor Goede Dagen.

Activiteiten waar we mee stoppen Niet van toepassing.

37

Begroting 2026

Overzicht baten en lasten In het overzicht baten en lasten is het budget per doel weergegeven. Overzicht baten en lasten (x €1.000) Lasten Doel 1.1.1 Sociale contacten, daginvulling

13.721

Baten

Saldo

Toevoeging aan reserves

Onttrekking aan reserves

Geraamd resultaat

19

13.702

75

447

13.330

Overzicht kredieten Het overzicht kredieten geeft een totaalbeeld van de lopende (reeds vastgestelde) projectkredieten en de als onderdeel van de Begroting 2026 voorgestelde kredieten. Overzicht kredieten (bedragen x €1.000) Omvang krediet Gerealiseerd tot Resterend Raming 2025 Raming 2026 Raming 2027 en en met 2024 krediet verder Hervormingsagenda

1.094

965

129

129

Totaal 1.1.1 Sociale contacten daginvulling

1.094

965

129

129

0

0

In bovenstaande overzichten baten en lasten en kredieten zijn de mutaties vanuit de bestedingsvoorstellen niet verwerkt. Een tabel met de bestedingsvoorstellen is in het hoofdstuk Algemeen opgenomen. Dit geldt ook voor de toelichting op de bestedingsvoorstellen.

38

Begroting 2026

Doel 1.1.2 Vitaal en gezond Gezondheid verbeteren om beter met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan

Beschrijving Gezondheid is meer dan ‘niet ziek zijn’. We kijken naar gezondheid vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid. Het gaat over veerkracht, over meedoen in de maatschappij, over betekenisvol (vrijwilligers)werk en over de omgeving waarin je leeft. Samen met partners gaan we voor het vitaler en gezonder maken van inwoners. We willen de mentale weerbaarheid en gezondheid versterken. Ook vinden we het belangrijk dat inwoners vitaal ouder worden. We zorgen dat mensen makkelijker kunnen kiezen voor een gezonde leefstijl, waardoor ze minder snel ziek worden. Sport en bewegen dragen bij aan een actief en gezond leven, en zorgen voor contact met anderen. Sportaccommodaties en -voorzieningen zijn een belangrijke randvoorwaarde om aan sport en bewegen en vitaliteit van inwoners en sportverenigingen invulling te geven. We zorgen dat de leefomgeving van inwoners uitnodigt tot bewegen en ontmoeten. Met partners en inwoners blijven we in gesprek over de samenwerking tussen de formele en informele zorg om deze doelen te bereiken.

Indicatoren Indicator

Verleden

Heden

Toekomst

Ervaren gezondheid (%)

2022 73

2024 78

2026 Hoger

Percentage inwoners van 18 jaar en ouder dat de gezondheid ervaart als (zeer) goed. We streven ernaar dat dit percentage in de toekomst toeneemt. Bron: GGD. Overgewicht - volwassenen (%)