Document · PDF

PDF - Begroting2026

Raad Besluitvormingsronde 14 november 2025, gemeente ZwolleBij agendapunt: Begroting 202638.697 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Begroting 2026

Welkom op de website van de Begroting 2026 van de gemeente Zwolle. Publicatiedatum: 10 oktober 2025 Het onderdeel 'algemeen' bevat de inleiding, de financiële samenvatting en een overzicht van de bestedingsvoorstellen. Als onderdeel van de Begroting 2026 zijn bestedingsvoorstellen met een structureel of (meerjarig) incidenteel effect opgenomen. Binnen het onderdeel ‘programma's’ vindt u de beschrijvingen van de doelen, activiteiten & projecten en de bijbehorende financiën. Het onderdeel 'paragrafen' bevat de wettelijke voorgeschreven onderdelen lokale heffingen, weerstandsvermogen & risico's, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid. Ook is hier de paragraaf Investeringen opgenomen.

Begroting 2026

Inleiding In deze begroting werken we de keuzes die we in de Perspectiefnota 2026-2029 hebben gemaakt, verder uit. Uitgangspunt hierbij blijven onze speerpunten uit het coalitieakkoord ‘Samen voor een waarde(n)volle toekomst’. We werken aan een duurzame, inclusieve en sociale toekomst, waarin alle inwoners van Zwolle gelijke kansen hebben om mee te doen. En aan een (t)huis voor iedereen. We blijven samen met de stad bouwen aan brede welvaart. We zien dat we resultaten halen met het beleid dat we de afgelopen jaren hebben ingezet. Onze koers zetten we dan ook met kracht door. We leven in onzekere tijden. Dit geldt ook financieel. Er is al jaren onzekerheid over hoeveel middelen we van het Rijk ontvangen en we krijgen te weinig middelen voor al onze taken die we uitvoeren. In de Voorjaarsnota hebben we voor de korte termijn extra middelen ontvangen. Voor de langere termijn is er nog steeds onzekerheid. Het is de vraag hoe een nieuw kabinet na de Tweede Kamerverkiezingen er uit zal zien en welke keuzes zij gaat maken. Gelukkig hebben we in Zwolle een relatief gezonde situatie en kunnen we nog investeren in onze stad. Er zijn nog incidentele middelen beschikbaar en via de Strategische Investeringsagenda hebben we middelen opzij gezet om de komende jaren door te blijven bouwen aan de stad. Wel zien we dat de structurele ruimte op termijn beperkt is.

De opgaven en ambities blijven echter groot. Dat betekent dat de komende periode opnieuw keuzes moeten worden gemaakt en ruimte binnen de bestaande middelen moet worden gezocht. De afgelopen jaren hebben we daar al stappen in gezet. Dit hebben we onder andere gedaan in het traject Van Inzicht naar Focus en hiermee gaan we de komende tijd door. Het bouwen van woningen is één van onze grootste opgaven. We willen een passend (t)huis voor iedereen. Het is op dit moment niet mogelijk voor al onze inwoners om een woning te vinden. Er worden nog niet voldoende woningen gebouwd. We zetten in op versnelling van het bouwen van woningen. Dit vraagt om veel financiële middelen, van ons, maar ook zeker van de provincie en het Rijk. We hebben in deze begroting middelen gereserveerd voor de realisatie van een nieuw schoolgebouw voor het Meander. Op de huidige locatie gaan we woningen bouwen. Als het Meandercollege gesloopt wordt, dan verdwijnt ook De Bolder (wijkaccommodatie opgericht door inwoners Aa-landen). We vinden het belangrijk dat er een wijkcentrum blijft in de Aa-landen, en hiervoor hebben we ook middelen in deze begroting opgenomen. Voor de zomer heeft de gemeenteraad het Ruimtelijk Toekomstperspectief (RTP) vastgesteld. Hierin hebben we grote ruimtelijke keuzes gemaakt richting 2040 en verder.

Een volgende stap is voor de vijf sleutelgebieden startnoties op te stellen en het voorstel in deze begroting is om hier middelen voor beschikbaar te stellen. We willen dat iedereen in Zwolle kan meedoen, en gelijke kansen krijgt. Vanuit de Koers Sociaal Domein zetten we erop in dat beleid, uitvoering en organisatie beter aansluiten bij de leefwereld van de inwoner. We willen bestaanszekerheid versterken, kansengelijkheid vergroten, gezond leven mogelijk maken én inzetten op een sterke sociale basis. We zien door vergrijzing, migratie, individualisering en onzekerheid over de toekomst een toenemende druk op het sociaal domein van de gemeente. We vinden het belangrijk om extra in te zetten op het versterken van de sociale basis en stellen hiervoor dan ook extra middelen beschikbaar. We maken ruimte voor initiatieven van bewoners en werken intensief samen met onze partners. We hebben met hen een gezamenlijk toekomstbeeld opgesteld. We willen bijvoorbeeld meer aandacht geven aan het opgroeien en opvoeden van kinderen en jongeren. Ook vinden we het belangrijk dat iedereen kan sporten en onze sportverenigingen leden kunnen blijven ontvangen. Daarom stellen we voor om een jaar de huur van de binnensportzalen niet te verhogen.

Daarnaast vinden we het ook belangrijk dat onze speeltuinen toegankelijk en inclusief zijn en we willen in elke wijk in ieder geval één inclusieve speeltuin realiseren. We werken aan een duurzame toekomst voor Zwolle. Het vergroenen van onze stad is één van onze ambities. We zijn gestart met de uitvoering van ons groen- en recreatiebeleid. Vorig jaar hebben we middelen gereserveerd voor de Natuurinvesteringsagenda (NIA) en dit doen we dit jaar weer. We zetten extra in om het groen in en om de stad op orde te houden en op een toename van de biodiversiteit. We maken middelen vrij om het Oldenelerpark een opknapbeurt te geven na de geplande dijkverzwaring, zodat de bewoners van Zwolle-Zuid kunnen blijven genieten van een groene en veilige omgeving. We werken ook hard aan de energietransitie. Vorig jaar hebben we een keuze gemaakt in een ambitiepakket voor onze energietransitie. We werken met partners en bewoners aan verschillende energieprojecten. In de buurt Hogenkamp werkt de bewonerscoöperatie WijBedrijf Dieze aan een wijkverbeterplan. De bewoners/eigenaren willen graag hun vastgoed en buitenruimte verduurzamen en klimaatbestendig maken en zo de kwaliteit van hun leefomgeving en leefgemeenschap verbeteren. We willen dit initiatief blijven ondersteunen en maken hier budget voor beschikbaar. We zien dat de Zwollenaren sinds 2023 steeds beter het afval zijn gaan scheiden.

Hierdoor nemen de verbrandingskosten af en gaat de afvalstoffenheffing volgend jaar omlaag. Ook blijven we inzetten op de verduurzaming van ons eigen vastgoed. We hebben onvoldoende middelen om aan de wettelijke doelstellingen te voldoen. We blijven wel investeren, zodat we voortgang houden en aanvullende subsidies kunnen aanvragen bij het Rijk. In april 2025 hebben we het Schone Lucht Akkoord (SLA) ondertekend en we stellen nu voor om middelen vrij te maken voor de uitvoering van dit akkoord. Vanaf 2026 leggen we jaarlijks extra geld opzij voor de viering van 800 jaar Zwolle in 2030 en de Internationale Hanzedagen. Evenementen zijn belangrijk voor Zwolle, ze brengen mensen samen en zorgen voor verbinding in de stad en de omgeving. Zo stellen we ook in 2026 een bijdrage beschikbaar om de zomerkermis te organiseren

Begroting 2026

Als gemeente hebben we een belangrijke rol om onze opgaven samen met partners vorm te geven. We zijn als organisatie gegroeid door de ontwikkeling van de stad en door de steeds complexere opgaven en omgeving. De samenleving digitaliseert bijvoorbeeld in een enorm tempo. Dit vraagt dat wij moeten blijven inzetten op de digitale transformatie. We blijven investeren in onze organisatie zodat we voldoende uitvoeringskracht hebben om onze ambities, nu en in de toekomst, te realiseren.

Begroting 2026

Financieel perspectief Het financieel perspectief is de afgelopen maanden geactualiseerd. Op korte termijn, voor 2026 en 2027 ziet het financieel beeld er nog gunstig uit, maar vanaf 2028 is er geen structurele ruimte voor nieuwe investeringen. We zien in de cijfers dat het ‘financieel ravijn’ in 2026 door de incidentele compensatie van het Rijk is verschoven naar 2028. De opgaven en ambities blijven echter groot. Dat betekent dat de komende periode opnieuw keuzes moeten worden gemaakt en ruimte binnen de bestaande middelen moet worden gezocht. De weerstandsratio is ten opzichte van de PPN gestegen naar 142%. Dit biedt net als in het voorjaar ruimte om de incidentele bestedingsruimte en/of SIA aan te vullen. Wel zien we dat de investeringsvraag via de SIA toeneemt door prijsinflatie. Met de val van het kabinet en de huidige demissionaire status is op Prinsjesdag een beleidsarme Miljoenennota gepresenteerd. Dat betekent dat de Voorjaarsnota van het Rijk, waarop we in de PPN al hebben voorgesorteerd, het uitgangspunt is. Voor gemeenten is dat in principe goed nieuws, want de extra middelen die in het voorjaar beschikbaar zijn gesteld voor de jaren 2025, 2026 en 2027 op basis van het advies van de deskundigencommissie Van Ark en waarmee we in de PPN rekening hebben gehouden, kunnen we daadwerkelijk in de begroting 2026 verwerken.

Het demissionair kabinet heeft in de Miljoenennota extra incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de tekorten in de jeugdzorg voor de jaren 2023 en 2024 (in totaal € 728 miljoen). Dit is financieel vertaald in de septembercirculaire van het gemeentefonds. Voor Zwolle gaat het om een eenmalig bedrag van circa € 6 miljoen. In de voorliggende begroting is dit bedrag conform de gebruikelijke systematiek nog niet verwerkt. De activiteiten die de gemeente uitvoert in het kader van de Jeugdwet kenmerken zich door het open einde karakter. Als er een indicatie is afgegeven dan zijn we als gemeente verplicht deze zorg te betalen. Ook al is ons budget ontoereikend. Op dit moment zitten er een paar zeer dure cliënten in de Jeugdzorg waardoor er bij de 2e Berap een tekort op de Jeugdzorg is gemeld van € 1,5 miljoen. Daarom is het risicobedrag in het kader van de bepaling van het weerstandsvermogen ten opzichte van de vorige inventarisatie bij de jaarrekening 2024 met € 500.000 verhoogd. Het opgenomen bedrag heeft grotendeels betrekking op openeindregelingen. Structureel kader In het structureel financieel perspectief zijn de (negatieve) uitkomsten van de meicirculaire van het gemeentefonds verwerkt, evenals actuele loon-en prijsontwikkelingen en ramingen voor openeindregelingen. Tabel Structurele bestedingsruimte

Toelichting op de tabel: Bij het opstellen van de begroting 2026 zijn verschillen ontstaan met de opzet van de meerjarenraming die op hoofdlijnen is en veel eerder wordt opgesteld. Deze verschillen zijn er elk jaar bij het opstellen van de begroting, de omvang fluctueert wel. Per saldo ontstaat er een nadeel van € 2,4 miljoen in 2026 en € 1,4 miljoen vanaf 2027. De belangrijkste nadelen zijn de lagere rentebaten. We gaan uit van een lagere rentevergoeding op onze overtollige middelen. Dat leidt tot een structureel nadeel van € 1 miljoen. Vanaf 2027 verlagen we voor hetzelfde bedrag de stelpost rente die we hiervoor, rentenadeel, hebben opgenomen. De bijdrage aan de verbonden

Begroting 2026

partijen en VNG laat een nadeel zien van € 517.000, evenals de structureel ingezette stelpost voor het sociaal domein van € 1,5 miljoen die abusievelijk incidenteel was meegenomen in de doorwerking. Hier staan voordelen tegenover door hogere inkomsten bij verhuurde panden, leges kabels en leidingen en het instellen van een voorziening voor functioneel leeftijdsontslag bij de Brandweer, waardoor we structurele ruimte in de begroting creëren. Daarnaast zijn er nog diverse kleinere voor- en nadelen. In de PPN is vanaf 2028 een stelpost van structureel € 2,4 miljoen opgenomen voor de toekomstige eigen bijdrage in de jeugdzorg. Deze stelpost vloeit voort uit een maatregel in de Voorjaarsnota van het Rijk om gemeenten te korten vanwege de invoering van een eigen bijdrage vanaf 1 januari 2028 voor de mensen die jeugdzorg ontvangen. We verwachten dat deze maatregel budgettair neutraal zal uitwerken voor gemeenten – tegenover de korting staan inkomsten uit de eigen bijdrage – en hebben daarom in de PPN voorgesteld om hiervoor een nieuwe stelpost in te stellen. In aanvulling op de genoemde stelpost stellen we voor om in de begroting 2026 een tweede stelpost in het leven te roepen in relatie tot de jeugdzorggelden.

Deze stelpost hangt samen met een korting op het gemeentefonds vanwege de mogelijkheden die gemeenten krijgen om te sturen op trajectduur jeugdzorg (kortere trajectduur is minder kosten). We stellen voor om vanaf 2028 een stelpost van € 0,6 miljoen op te nemen voor de mogelijkheden die gemeenten krijgen om te sturen op de trajectduur in de jeugdzorg. Beide stelposten zijn toegestaan vanuit het provinciaal toezicht. Hoewel men het risicovol vindt, omdat beide posten nog niet volledig uitgewerkt zijn en nog afhankelijk zijn van nog vast te stellen wetgeving, staat men het toch toe om de bedragen budgettair neutraal te verwerken in de begroting. Reden is dat de uitwerking en wetgeving onder verantwoordelijkheid van het Rijk valt. Mocht de eigen bijdrage niet doorgaan en/of het niet mogelijk zijn om te sturen op trajectduur jeugdzorg, dan is de verwachting dat de korting op het gemeentefonds weer wordt recht getrokken. Voor het Functioneel Leeftijd Ontslag overgangsrecht (FLO) betalen wij jaarlijks een bedrag van ongeveer € 500.000 aan de brandweer. Brandweerlieden die onder deze regeling vallen kunnen hiermee eerder stoppen met hun zware, bezwarende functie. Nieuwe medewerkers vallen niet meer onder deze regeling, maar onder het ‘tweedeloopbaanbeleid’. Deze regeling loopt af in 2049, dan stromen de laatste medewerkers uit die hierop recht hebben.

De totale bijdrage zoals die nu is berekend, uitgaande van de huidige te vergoeden bedragen, is over de hele periode € 10,1 miljoen. Veel gemeenten hebben ervoor gekozen hiervoor een voorziening te vormen. Aangezien de omvang van de verplichting nu al bekend is, is een voorziening de geëigende manier. Voorstel is daarom om de nu bekende verplichting van € 10,1 miljoen (2026-2049) te storten in een hiervoor in te stellen voorziening en jaarlijks de benodigde middelen te onttrekken aan deze voorziening. De hoogte van de voorziening zal minimaal eens in de twee jaar worden geactualiseerd. De storting vindt plaats vanuit de reserve incidentele bestedingen. Hiermee spelen we jaarlijks een bedrag van circa € 500.000 vrij dat ten gunste komt van de structurele bestedingsruimte. De begroting 2026 sluit met een voordeel van € 7,6 miljoen. De (per saldo) ruimte in het structureel perspectief vanaf 2027 houden we beschikbaar voor toekomstige ontwikkelingen. Voor de jaren 2028 en verder geldt dat we geen rekening hebben gehouden met mogelijke compensatie van het Rijk voor de tekorten Jeugd o.b.v. het nog op te stellen rapport van de deskundigencommissie Van Ark II. Toekomstige investeringsvraag Bij de PPN 2026-2029 en voorliggende begroting zijn binnen de kaders van een structureel sluitend financieel perspectief vervolgstappen gezet om de langjarige opgaven en ambities te financieren.

Concreet vertaalt zich dat in een structurele toevoeging van € 1 miljoen aan de Strategische Investeringsagenda (SIA) vanaf 2029 met het oog op een toekomstige investeringsopgave van € 150 tot € 175 miljoen. Incidenteel kader Met het in deze begroting voorliggende incidentele bestedingspakket voor invulling van de PPN thema’s, de aanvullende bestedingsvoorstellen en de toevoeging van het surplus van de weerstandscapaciteit (zie verderop onder het kopje ‘weerstandscapaciteit') is in totaal een toevoeging aan de reserve incidentele bestedingen gemoeid van € 9,2 miljoen. Dit zou, zonder de afkoop voor de FLO brandweer, resulteren in een vrije ruimte van € 29,9 miljoen. Indien uw raad akkoord gaat met het voorstel om € 10,1 miljoen te storten in een voorziening voor de FLO brandweer, dan komt de vrije ruimte uit op € 19,8 miljoen. Tabel Incidentele bestedingsruimte

Begroting 2026

Mogelijk leiden toekomstige voordelige jaarrekening-/ en MPV resultaten tot een aanvulling van de incidentele bestedingsruimte. De kans op voordelig jaarrekeningresultaten is reëel gezien de positieve begrotingssaldi in met name 2026 en 2027. Bij de komende begrotingen en perspectiefnota’s of tussentijdse urgente bestedingsvoorstellen kan de inzet van de middelen worden afgewogen. Weerstandscapaciteit De weerstandsratio komt uit op 142% en ligt daarmee beduidend boven de bij de PPN 2025-2028 afgesproken ratio van 100%1, ondanks het feit dat het risicobedrag is gestegen. De toename van de ratio wordt vooral veroorzaakt door het resultaat van de Berap 2025-2 en de (per saldo) positieve begrotingssaldi in meerjarig perspectief. Per saldo komt hiermee het surplus boven de ratio van 100% uit op € 23,4 miljoen. Gelet op de beperkte toekomstige incidentele bestedingsruimte en de beperkte SIA middelen in verhouding tot de toekomstige investeringsopgave stellen we voor het surplus op basis van 50%-50% aan de reserve incidentele bestedingen (€ 11,7 miljoen) en reserve SIA (€ 11,7 miljoen) toe te voegen. Dit sluit aan bij de verdeling die aan de raad is voorgesteld in de PPN 2026-2029. Tabel Weerstandscapaciteit/-ratio

In de berekening van de weerstandscapaciteit wordt zoals gebruikelijk nog geen rekening gehouden met toekomstige MPV resultaten. Op basis van huidige inschattingen worden voor 2026 en verder wel voordelige 1 De door de raad vastgestelde normratio is 80% (Nota risicomanagement en weerstandsvermogen 2018) o.b.v. een raadsbesluit, najaar 2017.

Begroting 2026

MPV resultaten verwacht, die dan voor 25% worden toegevoegd aan de weerstandscapaciteit (algemene concernreserve). Daar staat tegenover dat de hoogte van het risicobedrag in de komende jaren ook zal muteren. Het verwachte MPV resultaat voor de komende jaren is: Tabel prognose MPV resultaten

De opgenomen behoedzaamheidsmarge komt overeen met de thans geïnventariseerde risico’s in de grondexploitaties die het resultaat zouden kunnen beïnvloeden. Vanaf 2028 zien we een forse afname van de winstafdrachten uit de MPV. Na 2028 loopt het nog verder terug en de verwachting is dat winstafdrachten uit nieuwe grondexploitaties marginaal zullen zijn, omdat de kosten door diverse oorzaken oplopen, zoals bouwkostenstijgingen maar ook door de diverse duurzaamheids-, mobiliteitsmaatregelen en betaalbaarheid. Strategische Investeringsagenda (SIA) De financiering van grootschalige investeringen in gebiedsontwikkelingen en mobiliteitsvraagstukken loopt via de SIA. De SIA geeft inzicht in de toekomstige financieringsbehoefte van deze investeringen en dient als afwegingskader om te bepalen hoeveel investeringsruimte er in de eerstkomende jaren nodig is. In de aanloop naar de begroting 2026 is een globale analyse uitgevoerd om inzichtelijk te maken of het bedrag van € 13 miljoen toereikend is. In het zogenaamde GWW + scenario, waarbij gerekend is met gemiddeld 5% prijsstijging, is sprake van een bandbreedte van € 10,2 miljoen (prijsontwikkeling t/m 2025) tot € 25,0 miljoen (prijsontwikkeling t/m 2026). Uitgaande van deze bandbreedte, stellen we voor om het gereserveerde bedrag van € 13 miljoen voor prijsontwikkelingen te verhogen tot € 18 miljoen.

De komende periode gaan we aan de slag met de doorontwikkeling van de SIA. Dan gaan we ook werken aan een systematiek van jaarlijkse indexering van de projecten die in de SIA zijn opgenomen. De vrije investeringsruimte – bovenop de prioritering uit het voorjaar – bedraagt op dit moment € 38 miljoen (zie onderstaande tabel). Hierin is rekening gehouden met het voorstel om 50% van het surplus in de weerstandscapaciteit (zijnde € 11,7 miljoen) toe te voegen aan de SIA. Tabel investeringsruimte SIA

Het bedrag van € 38 miljoen aan vrije investeringsruimte moet nog worden toegewezen met het oog op de toekomstige investeringsopgave van € 150 tot € 175 miljoen tot en met 2035 waarvoor nog geen dekking beschikbaar is.

Begroting 2026

Zeer recent is een subsidieaanvraag ingediend voor rijkssubsidie uit de zogenaamde programma Woningbouw en Mobiliteit (WOMO) & Woningbouw op Korte Termijn (WoKT)- gelden. Bij toekenning van deze subsidieaanvraag zal meer cofinanciering beschikbaar komen voor de projecten die in de SIA zijn opgenomen. Verdere toelichting over de Strategische Investeringsagenda is te vinden in de paragraaf Investeringen.

Begroting 2026

Financieel overzicht programma's Het besluit begroting en verantwoording (BBV) schrijft voor dat de gemeente bij de begroting een overzicht van baten en lasten presenteert. Dit overzicht is inclusief alle toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves. Wanneer wij spreken over baten dan bedoelen wij inkomsten en wanneer wordt gesproken over lasten dan bedoelen wij uitgaven. Overzicht baten en lasten (bedragen x €1.000) 1. Samen sterk in Zwolle

Lasten

Baten

Saldo

Toevoeging aan reserves

Onttrekking aan reserves

Geraamd resultaat

284.686

27.435

257.251

420

3.782

253.889

2. Werken aan bestaanszekerheid

126.987

72.426

54.560

367

54.193

3. Groeiend en levendig Zwolle

146.236

114.276

31.961

6.972

5.305

33.628

4. Duurzame toekomst 5. Vitale wijken

9.643 116.820

650 48.393

8.993 68.427

733 1.786

578 1.475

9.148 68.738

6. Betrouwbare overheid

92.013

7.611

84.402

1.338

2.453

83.287

15.320

517.672

-502.353

38.203

38.733

-502.883

791.705

788.464

3.241

49.452

52.694

7. Algemene dekkingsmiddelen Totaal

In bovenstaande overzichten baten en lasten en kredieten zijn de mutaties vanuit de bestedingsvoorstellen niet verwerkt. Een tabel met de bestedingsvoorstellen is in het hoofdstuk Algemeen opgenomen. Dit geldt ook voor de toelichting op de bestedingsvoorstellen.

Begroting 2026 Bestedingsvoorstellen Begroting 2026

Begroting 2026 In de onderliggende pagina's is het financieel overzicht en de toelichtingen op de bestedingsvoorstellen opgenomen.

Begroting 2026

Financieel overzicht bestedingsvoorstellen Bestedingsvoorstellen Perspectiefnota: Nr Doel

Omschrijving

I/S

Krediet

2026

2027

2028

2029

Perspectiefnota: 1.

1.1.1 Koers Sociaal Domein - Sociale Basis: Spoor 2: Bevriezen tarieven binnensportaccommodaties 2026

3.940.000

60.000

1.1.3 Afdeling Vluchtelingen

750.000

2.1.3 Bestaanszekerheid

160.000

3.2.1 Zwolle 800 jaar stadsrechten en viering Internationale Hanzedagen

750.000

4.1.1 Energietransitie - Hogenkamp kiest:

500.000

4.2

Groen groeit mee, toename biodiversiteit en vergroening bestaande stad

135.000

Incidentele uitgaven

210.000

110.000

60.000

131.000

Natuurinvesteringsagenda (NIA):

5.3.1 Verduurzaming gemeentelijk vastgoed

5.3.1 Ontwikkeling wijkcentrum De Bolder inclusief Stadkamer

6.000.000

1.600.000

5.3.2 Vervangende nieuwbouw Meander College

40.000.000

300.000

1.700.000

2.700.000

3.700.000

Uitgaven, incidenteel te dekken (opgenomen in de PPN 2026-2029)

300.000

2.000.000

1.000.000

Dekking via taakstelling Van Inzicht naar Focus (VINF)

-1.000.000

-2.000.000

SIA

1.000.000

8.505.000

10.105.000

9.055.000

9.836.000

10. 6.4.2 Staat van de organisatie

11.

Totaal bestedingsvoorstellen Perspectiefnota 2026-2029

46.000.000

Waarvan structureel

5.995.000

9.026.000

Waarvan incidenteel

2.510.000

4.110.000

3.060.000

810.000

Bestedingsvoorstellen boeggolflijst:

Begroting 2026

Nr Doel

Omschrijving

I/S

Krediet

2026

2027

2028

2029

Boeggolf: 1.

1.1.1 Formatie afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling:

454.297

2.1.3 Formatie aanvraag / doorontwikkeling afdeling Inkomensondersteuning

640.317

Dekking via stelpost vervolgfinanciering boeggolf (€ 2,5 mln beschikbaar)

-640.317

Incidentele uitgaven

1.018.608

378.291

3.1

3.1.1 Omgevingswet: Opstellen van een gemeentebreed omgevingsplan

Programma aanpak stikstof Dekking via structurele middelen 'bestemmingsplannen'

100.000

180.000

-180.000

3.1.1 Borgen ruimtelijke kwaliteit: stadsbouwmeester

100.000

3.2.1 Zomerkermis

133.409

4.1

88.869

5.1.1 Voortzetting tijdelijke uitbreiding stadsdeel Midden (wijkmanagement)

150.000

5.2.1 Procesregisseur Aanpak Voorkomen van Escalatie (AVE)

168.000

-108.000

10. 6.1.2 Stadsmerk

225.000

11. 6.4.2 Inzet klachtenprocedure

85.737

2.415.920

378.291

2028

2029

Warm Assendorp

Dekking vanuit de sociale basis

Totaal bestedingsvoorstellen Perspectiefnota 2026-2029 Waarvan structureel

Waarvan incidenteel

2.415.920

Reguliere bestedingsvoorstellen: Nr Doel

Omschrijving

I/S

Krediet

2026

2027

Reguliere aanvragen: 1.

1.1.1 Formatie afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling:

1.2.1 Herinrichting SWT:

353.090

Begroting 2026

Inrichtingsplan

1.150.000

1.540.000

Besparingen (n.a.v. focusweek VINF)

-770.000

-1.310.000

Incidentele kosten om besparingen VINF te kunnen realiseren

370.000

Dekking via PPN 2026-2029 (Staat van de organisatie)

-160.000

Dekking d.m.v. verschuiving investering in tijd

320.000

-70.000

320.000

1.2.3 Regionale agendaregisseur zorg en veiligheid

25.500

1.3.1 Van beschermd wonen naar beschermd thuis

348.028

Dekking via reserve beschermd wonen

-348.028

1.099.600

Bijdrage regionale partners aan Zwolle

-832.600

1.3.1 Verbouwing Kadera, totale bijdrage vanuit de regio

2.1

Arbeidsparticipatie: Begroting 2026 Tiem

137.500

2.1.1 Versterken team Leerplicht / Doorstroompunt

189.146

3.1.1 Buitengebied Zwolle: KGO-beleid

40.000

3.1.1 Vervolg ruimtelijk toekomstperspectief - sleutelgebieden: Opstellen startnotities voor vijf sleutelgebieden

420.000

Activering toekomstige grondexploitaties

-120.000

10. 3.1.1 Integrale gebiedsvisie Goertjesweg en omgeving

250.000

11. 3.1.1. Novex-programma Stedelijk Zwolle:

350.000

Dekking onderzoeken Rijk/regio en Zwolle (50/50)

-100.000

Stedelijke regie bereikbaarheid - bereikbaarheid- en fasering van de stad

100.000

110.000

-51.760

45.000

12. 3.1

13. 3.1.1 Upgrade Oldenelerpark Dekking via financiële bijdragen Reales en derden 14. 3.2.3 Open monumentendag 15. 3.3

Infrastructurele maatregelen bij gebiedsontwikkelingen (investering: € 11,9 mln minus bijdragen derden van € 6,5 mln, netto € 5,3 mln): Herinrichting Middelweg

1.400.000

56.000

Aanpassingen IJsselallee

1.300.000

8.000

Herinrichting Merwedelaan en deel Reggelaan

525.000

21.000

Verbreding Scholtensteeg

440.000

17.600

Begroting 2026

Herinrichting IJsselcentraleweg

1.505.000

Fietsparkeren station Stadshagen

175.000

11.700

16. 3.3.1 Programmamanagement Mobiliteit

137.000

17. 3.7

60.000

18. 4.1.1 Ruimtelijke inpassing transformatoren

190.000

265.000

19. 5.1.1 Motie 17-12: 'Versnelling inclusieve speelplekken in elke wijk'

40.740

81.480

20. 5.1.2 Programmacoördinatie uitvoeringsprogramma Schone Lucht Akkoord (SLA)

100.000

21. 5.1.2 Wettelijke verplichtingen Geluid en Omgevingsveiligheid

188.000

180.000

41.000

22. 5.3.1 Openluchtbad overdragen naar afdeling Vastgoed (vanuit Sport)

160.000

-160.000

271.520

-271.520

35.000

70.000

105.000

140.000

-250.000

400.000

-400.000

26. 6.1.1 Gemeenteraadsverkiezingen 2026

100.000

27. 6.3.1 Adreskwaliteit, aanpak leegstand

263.810

189.018

28. 6.3.1 Formatie verkiezingen

Toekomstperspectief Holtenbroek

Technische wijziging (overheveling budget) 23. 5.3.1 Projectbudget Maatschappelijke Voorzieningen (brede verkenning) Dekking via het IHP Onderwijshuisvesting 24. 5.3.1 Stelpost kapitaallasten onderhoud vastgoed Hogere huurinkomsten (nieuwe verhuringen en huuronderhandelingen) 25. 5.4.1 Uitwerken en implementeren waardegestuurd assetmanagement Verwachte onderbesteding op groot onderhoud

Totaal bestedingsvoorstellen reguliere aanvragen

825.000

6.170.000

200.000

3.949.286

1.416.294

1.057.034

1.717.034

Waarvan structureel

1.246.046

819.294

916.034

1.397.034

Waarvan incidenteel

2.703.240

597.000

141.000

320.000

Begroting 2026

Toelichting bestedingsvoorstellen Hieronder zijn de toelichtingen op de bestedingsvoorstellen te vinden. Bestedingsvoorstellen Perspectiefnota In deze begroting werken we de Perspectiefnota verder uit. In de Perspectiefnota hebben we aangegeven wat onze grote opgaven zijn en welke middelen we daarvoor beschikbaar willen stellen. Onderstaand het vastgestelde structurele en incidenteel bestedingspakket per thema. De aanvragen zijn conform het kader van de Perspectiefnota verder uitgewerkt. 1. Koers sociaal domein – sociale basis (structureel, doelen 1.1.1, 1.1.2 en 1.1.3) De druk op het sociaal domein neemt de komende jaren verder toe. Dat komt onder andere door vergrijzing, het woningtekort en door landelijke afspraken in het Aanvullende Zorg- en Welzijnsakkoord 2025, in combinatie met de groeiende tekorten op de arbeidsmarkt. De noodzaak is groot om verder te innoveren en wij willen dan ook verder investeren in een sterke sociale basis. Met de investering van € 4 miljoen verstevigen we de positie van (welzijns)partners in de stad en doen extra investeringen in voorzieningen en activiteiten voor inwoners in de wijken (waaronder € 60.000 structureel voor het beperken van stijging van verhuurtarieven van binnensportaccommodaties). Om dit mogelijk te maken investeren we ook in benodigde capaciteit bij de gemeente.

De inzet van middelen gaat in het eerste jaar – in nauwe afstemming met partners - overwegend naar lopende activiteiten waarbij stopzetting nu ongewenst is. Daarnaast naar activiteiten die met een incidentele impuls kunnen starten. Daarmee zorgen we voor flexibiliteit en ruimte om de komende jaren samen met partners optimale resultaten te behalen en steeds beter bij te dragen aan een sterke sociale basis. Nieuwe vormen van opdrachtverlening, meer wijkgericht (samen)werken en meer aandacht voor de ondersteuning van inwonersinitiatieven zijn onderdeel van dat toekomstbeeld in wording. De Koers Sociaal Domein en de focusopgaven sociale basis vormen steeds het uitgangspunt. In de jaren 2027-2029 worden de middelen steeds vaker structureel ingezet, mogelijk ook door meerjarige afspraken. Over dit proces zal het college de raad geregeld op de hoogte houden en erbij betrekken. 2. Afdeling Vluchtelingen (incidenteel, doel 1.1.3) De opvang van vluchtelingen blijkt geen tijdelijke maar een permanente taak van de gemeente. Het COA en het Rijk verwachten dat de komende jaren de instroom van asielzoekers zal doorzetten. We hebben een nieuwe tijdelijke afdeling Vluchtelingen ingericht en zij werken aan een proactieve en toekomstbestendige aanpak voor de opvang en huisvesting van vluchtelingen in de volle breedte.

De tijdelijke afdeling Vluchtelingen zal uitzoeken wat er nodig is om de opgave voor duurzame opvang van vluchtelingen in Zwolle zo goed mogelijk in de organisatie te borgen. Dit kost extra geld. Het voorstel is om € 750.000 aan incidentele middelen voor 2026, 2027 en 2028 voor de tijdelijke afdeling Vluchtelingen te reserveren en naar aanleiding van de onderzoeksresultaten van de tijdelijke afdeling Vluchtelingen het aan het nieuwe college te laten hoe zij verder wil gaan met dit thema. 3.

Bestaanszekerheid - Project verbeteren toegang en vereenvoudigen inkomensregelingen plateau 1 (structureel, doel

2.1.3) We hebben inkomensregelingen voor inwoners met een laag inkomen om ervoor te zorgen dat deze Zwollenaren daadwerkelijk kunnen rondkomen. Niet iedereen die recht heeft op deze regelingen maakt er gebruik van. Daarom verbeteren we de toegang en vereenvoudigen we de inkomensregelingen. Dit doen we bijvoorbeeld door: Het uitgeven van de ‘Laat geen geld liggen’-gids, verminderen van bewijslast en ambtshalve toekennen. We verwachten door het uitvoeren van deze verbeteringen dat het aantal vertrekkingen stijgt en daarmee de kosten voor de inkomensregelingen. Hiervoor is het voorstel om € 160.000 structureel beschikbaar te stellen. 4. Zwolle 800 jaar stadsrechten en internationale Hanzedagen (incidenteel, doel 3.2.1) Evenementen zijn belangrijk voor Zwolle. Ze zorgen voor saamhorigheid in de stad en de omgeving. Serious Request 2024 was daar een mooi voorbeeld van. In 2030 bestaat Zwolle 800 jaar en dit willen we samen vieren. Vorig jaar zijn hier in de begroting nog geen middelen voor gereserveerd. Dit willen we nu wel doen. We vinden het belangrijk om aandacht te geven aan de voorbereiding van Zwolle 800 jaar in 2030. In dat jaar vinden ook de Internationale Hanzedagen in Zwolle plaats. Een themajaar kan de lokale gemeenschap verenigen en trots op Zwolle vergroten. Het samen genieten van festiviteiten, evenementen en activiteiten brengt mensen samen en zorgt voor verbinding.

Daarnaast is het ook een gelegenheid om Zwolle te promoten als een toeristische bestemming en dat is een positieve stimulans voor de lokale economie. We gaan sparen voor dit themajaar en stellen voor om hier € 3,0 miljoen incidenteel voor te reserveren gedurende de periode van 2026 t/m 2029 (€ 750.000 per jaar). 5. Energietransitie - Hogenkamp kiest (incidenteel, doel 4.1.1) Het bewonersinitiatief ‘Hogenkamp kiest’ heeft in 2025 samen met het WijBedrijf een plan van aanpak opgesteld waarin een impuls wordt gegeven aan verbetering van de leefbaarheid en duurzaamheid van Hogenkamp. Met ontwerpend onderzoek wordt gezocht naar passende en haalbare oplossingen op de wijk te verduurzamen (op sociaal, technisch, ecologisch/klimaattechnisch en financieel vlak). De gemeente ondersteunt dit initiatief door een ontwikkelkader op te stellen waarbinnen de ontwikkelingen in Hogenkamp vorm kunnen krijgen. Dit ontwikkelkader wordt in co-creatie met de buurt opgesteld. De uitkomst van dit onderzoek zijn bouwstenen en spelregels voor verdere verduurzaming en verdichting van de wijk. Vervolgens gaan we aan de slag met kansrijke initiatieven in de wijk om de plannen concreter te maken gezamenlijk verder te werken aan de impuls in Hogenkamp. Ook maken we verbinding met steden met vergelijkbare initiatieven voor uitwisseling van ervaringen en borging van kennis.

Ook op landelijk niveau gaan we op zoek naar partners die ons kunnen ondersteunen met deze opgave (financieel, procesmatig & 16

Begroting 2026 inhoudelijk). Deze ervaring helpt ons om een passend antwoord te vinden voor bestaande wijken met vergelijkbare opgaves. Nu en in de toekomst. Het voorstel is om € 500.000 in 2026, 2027 en 2028 voor dit initiatief beschikbaar te stellen. 6. Natuurinvesteringsagenda (NIA) (incidenteel en structureel, doel 4.2.1) De huidige beschikbare budgetten voor de NIA (€ 200.000 structureel voor 2025 en verder) worden gebruikt om een beperkte invulling te geven aan de ambities van het Groen en recreatiebeleid en specifiek aan de ambitie ‘Groen dicht bij’. Voor dit budget planten we bomen in (woon)straten, verbeteren we groeiplaatsen en doen we een enkel onderzoek om inzicht te krijgen in benodigde maatregelen voor na 2025. Om ook aan de ambitie groen groeit mee invulling te geven en de biodiversiteit en het recreatieve uitloopgebied van ons landschap te versterken, stellen we voor om de komende jaren ook op de volgende onderwerpen te investeren. 1. Groen in de stad op orde houden, groen groeit mee: In 2026 willen we een uitvoeringsplan opstellen voor de aanleg van een nieuw stadspark. Hierin worden onder meer de locatie, omvang, doelen en invulling van het park bepaald. 2. Toename biodiversiteit: Gedurende 4 jaar willen we jaarlijks circa 4 km nieuwe landschapselementen, bossen en recreatieve routes aanleggen, 3.

Vergroening bestaande stad: De komende 2 jaar (2026 + 2027) willen we boven op de reguliere NIA gelden nog extra investeren in de aanleg van groen in de bestaande wijken. Om alle groene maatregelen van bestaande NIA gelden en aanvullende budgetten te kunnen realiseren hebben we ook extra ambtelijke capaciteit nodig. Totaal stellen we voor om structureel €135.000 en incidenteel in 2026 € 210.000, in 2027 € 110.000 en in 2028 en 2029 € 60.000 beschikbaar te stellen. 7. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed (structureel, doel 5.3.1) We hebben als gemeente circa 170 gebouwen in ons bezit, zoals bijvoorbeeld musea, theaters, sporthallen en wijkcentra. We willen deze gebouwen verduurzamen en hierbij zetten we in op zoveel mogelijk CO2-reductie en aardgasvrij. Vorig jaar is de Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed door de gemeenteraad vastgesteld. In de PPN 2025-2028 hebben we voor vier jaar budget beschikbaar gesteld. Dit budget is minder dan nodig is om de wettelijke doelstellingen te halen. In de Perspectiefnota 2026-2029 is voorgesteld om in lijn met de beschikbaar gestelde budgetten van vorig jaar de jaarschijf 2029 toe te voegen. Hierbij gaat het om structureel €131.000. Hiermee houden we voortgang op de uitvoering van de verduurzaming van ons vastgoed en blijven we jaarlijks aanvullende subsidie aanvragen bij het Rijk (DuMaVa-subsidie). 8.

Ontwikkeling wijkcentrum De Bolder inclusief Stadkamer (structureel, doel 5.3.1) Binnen de gebiedsontwikkeling Centrum Aa-landen werken we aan herontwikkeling van een toekomstbestendig voorzieningenaanbod, parallel aan de nieuwbouw van het Meandercollege. Dit gebeurt in aansluiting op de sociaal maatschappelijke opgave voor Centrum Aa-landen. Hiermee draagt de gemeente Zwolle bij aan het (in de gebiedsvisie genoemde) ‘Huis van de wijk’ dat huidige en toekomstige inwoners een centrale ontmoetingsplek biedt en een sterk wij(k)gevoel creëert. Het uitgangspunt is een wijkvoorziening (minimaal de huidige omvang) met een integraal karakter met slim, efficiënt ruimtegebruik door partijen die een gedeeld belang hebben en met functies die elkaar kunnen versterken. In de Perspectiefnota 2026-2029 is het voorstel gedaan om een investering te doen van € 6 miljoen het wijkcentrum inclusief Stadkamer. De kapitaallast bij deze investering bedraagt jaarlijks € 300.000 vanaf 2029. 9. Vervangende nieuwbouw Meander College (structureel, doel 5.3.2) Er zijn scholen die in wijken staan waar plannen zijn voor gebiedsontwikkelingen. Sommige scholen kunnen vervangen worden door nieuwbouw. Dit speelt concreet in de wijk Aa-landen. De gebiedsvisie Centrum Aa-landen is door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin is de realisatie van een nieuw onderwijsgebouw voor het Meander opgenomen.

Het voorstel is om € 1,6 miljoen kapitaallasten vanaf 2029 beschikbaar te stellen om de nieuwbouw van het Meander te realiseren (investering van € 40 miljoen). Hierdoor kan op de huidige locatie van de school nieuwbouw gerealiseerd worden. 10. Staat van de organisatie (incidenteel en structureel, doel 6.4.2)

De ontwikkeling van Zwolle en de complexe opgaven maken dat de druk op onze organisatie groeit. Dat betekent ook dat we blijven investeren in onze organisatie. Zo blijven we toegerust om onze taken uit te voeren en aan onze ambities te werken. De groei van de organisatie zit vooral in de uitvoerende en beleidsafdelingen. Om te zorgen dat het werk in en voor de stad gedaan kan worden, is het van belang dat de ondersteunende afdelingen meegroeien. Daarom blijven we structureel investeren in onze 17

Begroting 2026 bedrijfsvoering. Daarbij richten we ons niet alleen op de groei, maar ook op het versterken fundament van de bedrijfsvoering, op informatievoorziening en digitale strategie en op een goede sturing. De druk op de bedrijfsvoeringcapaciteit neemt toe, zowel in omvang als in breedte. Binnen het sociaal en fysiek domein groeit de behoefte aan ondersteuning, onder meer bij afdelingen als het Sociaal Wijkteam, Proces-, Programma- en Projectmanagement en Stadsingenieurs. Deze ontwikkelingen vragen om flexibiliteit en tijdige inzet van capaciteit. Om hierop te kunnen anticiperen, wordt € 800.000 gereserveerd. Deze middelen zijn bedoeld om in te spelen op knelpunten en versterkingsvragen die zich op korte termijn aandienen. Vanwege de toenemende complexiteit en vraag naar integrale oplossingen binnen de bedrijfsvoering samen met de veranderingen in de organisatie van werk en werkconcepten zetten we in op uitbreiding van advisering rond bedrijfsvoeringsvraagstukken. Deze uitbreiding stelt ons in staat om vervolgstappen te zetten op het gebied van sturingsinformatie, positionering van bedrijfsvoering en een efficiëntere organisatie van werk. We constateren tevens dat regelgeving steeds complexer wordt en nieuwe samenwerkingsverbanden en aspecten als privacy en dataveiligheid zorgen voor meer complexiteit. Daardoor neemt de behoefte aan strategisch-juridisch toezicht toe.

We stellen voor te investeren in juridische control om risico’s tijdig te signaleren, juridisch complexe trajecten beter te begeleiden en op strategisch niveau mee te denken over de impact op organisatie en uitvoering. Dit alles draagt bij aan het versterken van het fundament van de bedrijfsvoering De samenleving digitaliseert snel. Wij zien dat de arbeidsmarkt krapper wordt. Dit zet onze innovatiekracht en digitale weerbaarheid onder druk. We willen daarom blijven investeren om data-gedreven te kunnen ontwikkelen en uitvoeren. En om de groeiende hoeveelheid informatie die we verwerken via goed informatiebeheer vorm te geven. Dit doen we in meerdere jaren waarbij we gestart zijn in 2024 en nu de laatste beheerfuncties toevoegen. Gezien de groei van onze hoeveelheid informatieobjecten als gevolg van de digitale transitie en de toenemende wet- en regelgeving groeien wij zo mee met onze digitale opgaven zoals ook weergegeven in onze onlangs voorgestelde robuuste informatievoorziening. Ook zetten we in op informatieadvies om de toenemende vragen over bijvoorbeeld de inzet van AI of informatiedeling in samenwerkingsverbanden van de gemeente Zwolle te duiden en hierin keuzes te maken. Deze investeringen helpen ons om doelen uit de begroting te halen. Zo zorgen wij ervoor dat onze gemeente toekomstbestendig blijft.

De groei van de organisatie vraagt betekent ook een toename van management. Voor een effectieve sturing en voor nabijheid van leidinggevenden bij de medewerkers. Daar hebben we de afgelopen periode stappen in gezet en deze lijn zetten wij de komend jaar door. Jaarlijks wordt de website 1,5 miljoen keer bezocht. De kwaliteit van Zwolle.nl als belangrijkste dienstverleningskanaal moet structureel naar een hoger niveau vanuit het perspectief van de inwoner en gebruikersgemak in plaats van techniek als bepaler van de vormgeving van de website. Om dit te bereiken wordt overgegaan van decentraal websitebeheer naar centrale vormgeving Hierdoor komt de focus op duidelijkheid, begrijpelijkheid en gebruiksvriendelijkheid van de website te liggen. 11. Strategische investeringsagenda (SIA) We verwachten dat we voor de projecten die tot en met 2028 besluitvorming vragen voldoende financiële middelen beschikbaar hebben. Dit is niet het geval voor de investeringsvraag in de toekomst. We verwachten dat in de komende periode tot en met 2035 € 150 tot € 175 miljoen aan investeringsruimte gevonden moet worden binnen onze gemeentelijke begroting. Dit betekent dat we moeten werken naar een structurele ruimte van € 7,5 tot € 9,0 miljoen in 2035. Hiervoor is op dit moment niet genoeg financiële ruimte en nog onduidelijk welk deel het Rijk hierin kan bijdragen.

Het voorstel is dat we starten met een structurele reservering van € 1,0 miljoen vanaf 2029 voor de SIA. Bestedingsvoorstellen boeggolflijst Zoals we in de Perspectiefnota 2026-2029 hebben aangegeven, zijn we in deze begroting 2026 aan de slag gegaan met onderwerpen waarvan de financiering in 2026 afloopt en waarvoor mogelijk vervolgfinanciering nodig is. Dit noemen we de boeggolflijst. We hebben scherp gekeken welke taken mogelijk afgebouwd of gestopt kunnen worden. Hieronder zijn de aanvragen opgenomen waarvan de financiering na 2025 stopt en wij voorstellen deze incidenteel in voor 2025 te honoreren, zodat een nieuw college bij een volgende begroting een integrale afweging over de gehele boeggolfijst kan maken. Een uitzondering hierop is de formatie van de afdeling Inkomensondersteuning. Het gaat hier om personeel dat wettelijke taken uitvoert, die na 2026 blijven gedaan moeten blijven worden. Het voorstel is dan ook om deze formatie deels structureel te financieren. 1. Formatie Maatschappelijke ontwikkeling (incidenteel, doelen 1.1.1 t/m 2.2.1) Er zijn diverse inhoudelijke ontwikkelingen binnen het Sociaal Domein die vragen om een structurele bijstelling van de formatie van de afdeling MO.

Dit voorstel is grotendeels gericht op het structureel maken van formatie die tot nu toe incidenteel is gefinancierd waarbij duidelijk is geworden dat deze formatie structureel moet worden toegevoegd aan de formatie van het Sociaal Domein / de afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling. Het gaat om de volgende functies: Regievoerder begeleidingscommissie, Adviseur Maatschappelijk vastgoed, Senior-adviseur participatie & inkomen, Coördinator Zorg en Veiligheid, Totaal wordt voorgesteld om voor deze functies in 2026 incidenteel € 454.297 beschikbaar te stellen. 2. Formatie/ doorontwikkeling afdeling Inkomensondersteuning (incidenteel en structureel, doel 2.1.3) Het team Inkomen van de afdeling Inkomensondersteuning (IO) is de afgelopen periode een duidelijke koerswijziging gestart. Er wordt steeds meer gewerkt vanuit “de Menselijke Maat”, met oog voor de bredere context van de inwoner door onder andere het principe van de omgekeerde toets toe te passen. Deze aanpak past binnen de visie op arbeidsparticipatie en de bredere Koers Sociaal Domein van de gemeente Zwolle. Samen met ketenpartners wordt gewerkt aan thema’s zoals “Inwoner in Beeld” en een 18

Begroting 2026 inclusieve arbeidsmarkt, met als doel om inwoners duurzaam te begeleiden richting werk. Hierdoor neemt niet alleen de bestaanszekerheid van inwoners toe, maar wordt ook bijgedragen aan het oplossen van personeelstekorten bij werkgevers. Door veranderingen in wet- en regelgeving, een complexere doelgroep en toename in het gebruik van regelingen blijkt dat de formatie niet meer toereikend is. Echter, de voornaamste reden voor dit bestedingsvoorstel is dat er (te) lang gewerkt wordt met tijdelijke medewerkers en incidentele budgetten voor wettelijk uit te voeren taken. De uitvraag betreft 8 fte: 5 structureel (waarvan 1 coördinator) en 3 tijdelijk voor 2 jaar. Hierdoor kan de afhankelijkheid van tijdelijke krachten afnemen en ontstaat er ruimte voor meer continuïteit, lagere werkdruk en hogere kwaliteit van dienstverlening. Onderzocht wordt of het werk wellicht anders/efficiënter georganiseerd kan worden. De uitkomst hiervan bepaalt mede het vervolg (over 2 jaar) op deze aanvraag. Het voorstel is om 5 fte structureel te financieren ( € 640.317) en in 2026 en 2027 3 fte incidenteel (€ 378.291). 3. Programma Stikstof (incidenteel, doel 3.1.1) Het stikstofdossier zal ook in 2026 extra inzet vragen.

Enerzijds om te kunnen acteren op ontwikkelingen in het stikstofdossier en anderzijds op de in ontwikkeling zijnde provinciale en landelijke kaders waar we met gemeentelijke plannen, projecten en werken mee te maken hebben. De afgelopen jaren hebben Zwolse plannen, projecten en werken doorgang kunnen vinden, waarbij stikstof binnen het plan, of werk inpasbaar gemaakt kon worden. De komende jaren zullen grote gebiedsontwikkelingen en het vitaal en leefbaar houden van het Zwolse buitengebied inzet vanuit stikstof vragen. De inzet vanuit onder andere de vakgroep stikstof blijft erop gericht om plannen en gebiedsontwikkelingen te faciliteren. Omdat het stikstofdossier mede vanwege politieke-bestuurlijke ontwikkelingen (zoals het demissionair kabinet en het controversieel verklaren van het stikstofdossier) nog niet duurzaam stabiel is, blijft de huidige inzet vanuit onder andere de vakgroep stikstof nodig om plannen, projecten en werken te faciliteren. Voor 2026 wordt budget aangevraagd van € 100.000 voor de genoemde werkzaamheden.. 4. Omgevingswet (incidenteel, doel 3.1.1) Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Daarmee is ook een einde gekomen aan het programma dat zorgde voor het zo goed mogelijk voorbereiden van de organisatie op de overgang naar de nieuwe situatie onder de Omgevingswet.

Een onderdeel dat nog doorloopt is het opstellen van het gemeente brede omgevingsplan. Het opstellen van het omgevingsplan is een verplichting waaraan elke gemeente in Nederland op grond van artikel 2.4 Omgevingswet moet voldoen. Het voorstel is om de structurele middelen “bestemmingsplannen” in de jaren 2026 en 2027 toe te voegen aan het project Omgevingswet. Het structurele bedrag van € 180.000 is nodig om het omgevingsplan verder vorm te geven. Dit bedrag zal overigens ook na 2027 nodig blijven, omdat het omgevingsplan doorlopend ambtshalve aangepast moet worden aan verleende buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (ook een verplichting vanuit de Omgevingswet, artikel 4.17), wetswijzigingen en consequenties uit jurisprudentie. 5. Stadsbouwmeester (incidenteel, doel 3.1.1) Vanwege de forse stedelijke ontwikkeling waar Zwolle voor staat, heeft de gemeenteraad in 2023 uitgesproken behoefte te hebben aan extra aandacht voor de borging van ruimtelijke kwaliteit. Om inhoud te geven aan deze breed gedragen behoefte vanuit de gemeenteraad is in eerste instantie voor de duur van 3 jaar een Stadsbouwmeester aangesteld (periode medio 2023 – medio 2026). Gezien de fase van ontwikkeling van de stad en de waardevolle bijdrage die de stadsbouwmeester in deze fase van stadsontwikkeling heeft geleverd, is het gewenst de aanstelling in ieder geval tot eind 2026 te continueren.

Voor deze begroting wordt een aanvraag gedaan voor een aanvullend budget van € 100.000 incidenteel voor 2026. 6. Zomerkermis (incidenteel, doel 3.2.1) In het voorjaar van 2022 hebben wij besloten de Zomerkermis definitief te verplaatsen van de binnenstad naar Park de Wezenlanden. Naar aanleiding van het verloop van de kermissen in 2022 en vooral 2023 is in de stad de vraag opgekomen of het park wel de geschikte locatie is voor de Zomerkermis. In het najaar van 2023 is een petitie (met bijna 3.000 handtekeningen) ingediend voor de terugkeer van de Zomerkermis naar de binnenstad. Ons uitgangspunt is dat de Zomerkermis in Park de Wezenlanden blijft. Wij zijn ons er daarbij van bewust dat er – om de kermis aantrekkelijk te maken - geïnvesteerd moet worden in sfeerbepalende zaken in het park (aankleding, horeca, communicatie, verblijfsklimaat). Naar aanleiding hiervan hebben wij een aantal acties ingezet om de kermis in Park de Wezenlanden aantrekkelijk te maken. De eerste positieve resultaten daarvan zijn zichtbaar geworden bij de zomerkermis in 2024. De reguliere begroting de Zomerkermis toont voor de komende editie echter toch nog een tekort en daarvoor is vorig jaar al een bedrag van € 133.409 (na indexatie € 135.636) gereserveerd. Voor 2026 is de verwachting dat de positieve lijn wordt gecontinueerd.

Dit leidt tot hogere pachtopbrengsten en daarmee dus een minder hoge gemeentelijke investering. Hoe groot dit bedrag concreet zal zijn voor 2026 zal duidelijk zijn na afloop van de zomerkermis in 2025. Het huidige bedrag is gebaseerd op het huidige inzicht en op gelijke grootte van 2025 vastgesteld. Bij een eventuele afwijking wordt daarvan melding gemaakt in de volgende Berap. 7. Warm Assendorp (incidenteel, doelen 4.1.1 en 6.4.1) De gemeenteraad heeft bij in de begroting van 2025 € 120.000 subsidie beschikbaar gesteld voor het initiatief van Warm Assendorp voor de ontwikkeling van een warmtenet in het gebied rond de Sallandsweide. Dit budget dient tegelijk als cofinanciering voor een lening van € 1 miljoen voor WarmAssendorp die het gehonoreerd heeft gekregen bij het Nationaal Warmtefonds. Van deze lening kan geen gemeentelijke inzet worden gepleegd maar is bedoeld om te werken aan de ontwerpfase tot en met de financial close. Vijftig Tinten Groen Assendorp heeft voor dit gebied in 2024 een buurtenergieplan plus opgesteld. De nieuw opgerichte warmtecoöperatie Warm Assendorp werkt dit buurtenergieplan plus in de komende anderhalf jaar uit tot een ontwikkelplan. In deze tijd moet ook blijken of het warmtenet nog steeds financieel haalbaar is. Op basis van het ontwikkelplan kan de realisatie van het warmtenet worden aanbesteed.

Bij de besluitvorming over de subsidie voor dit initiatief is geen rekening 19

Begroting 2026 gehouden met de financiering van gemeentelijke capaciteit. Voor 2025 is dat geen probleem, omdat er nog budget voor begeleiding van het initiatief is. Voor 2026 is er aanvullend budget nodig van € 88.869. 8. Voortzetting tijdelijke uitbreiding stadsdeel Midden (wijkmanagement) (incidenteel, doel 5.1.1) Vanwege de hoge werkdruk bij het team Wijkmanagement is het voorstel de tijdelijke inzet van een extra wijkregisseur in het team van stadsdeel Midden voor een jaar voort te zetten. 9. Procesregie Aanpak Voorkomen van Escalatie (AVE) (incidenteel, doel 5.2.1) In februari 2025 heeft het college de agenda zorg en veiligheid vastgesteld. De agenda zorg en veiligheid is een uitwerking van de Strategische agenda Veiligheid 2024-2026. In de agenda zorg en veiligheid geeft het college aan de AVE als methode te willen inzetten om netwerksamenwerking te bevorderen en zo passende ondersteuning te realiseren in complexe casuïstiek. De AVE is ook de kapstok voor de netwerksamenwerking waarop het college wil inzetten om de effectiviteit van interventies op het gebied van zorg en veiligheid te vergroten. In de agenda zorg en veiligheid heeft het college daarom besloten procesregie AVE te willen borgen. Een procesregisseur trekt vastlopende samenwerking rondom complexe casuïstiek vlot.

Hierdoor luk het beter om passende ondersteuning te verlenen en escalatie (en daarmee grotere maatschappelijke kosten bij onder andere Maatschappelijke Opvang, politie en OGGZ) te voorkomen. We stellen voor om de al bestaande fte à € 60.000 in 2026 voort te zetten en een incidentele uitbreiding à € 108.000, te bekostigen uit de sociale basis. Procesregie draagt bij aan het thema Zorg en Veiligheid, en draagt daarnaast ook bij aan de doelen gesteld in de Koers Sociaal Domein en de begrotingsdoelen Sociaal Domein. 10. Stadsmerk (incidenteel, doel 6.1.2) Zwolle heeft in het Zwols Kompas uitgesproken een stad te willen zijn die experimenteel, creatief en ondernemend (ECO) is. Deze identiteit willen we tastbaar en herkenbaar maken in de manier waarop we ons presenteren en profileren. Vanaf 2023 is incidenteel budget ingezet voor het ontwikkelen van een stadsmerk. Dat heeft geleid tot een herkenbare aanpak met herkenbare symbolen (zoals het blauwe hart). Uit recent onderzoek blijkt echter dat dit merkverhaal nog meer betekenis krijgt als het concreet zichtbaar en beleefbaar wordt in de stad en daarbuiten. Evenementen kunnen hierbij een sleutelrol spelen. Onderzoek laat zien dat inwoners de merkwaarden (Samen, Open, Eerlijk) vooral herkennen en waarderen tijdens evenementen, en dat ondernemers kansen zien om zich samen met de stad te profileren.

Tegelijkertijd ontbreekt het nu aan structurele regie en organisatiekracht om evenementen doelgericht te verbinden aan de stadspositionering. Het stadsmerk heeft zich de afgelopen jaar al verbonden aan evenementen en dit willen we nog sterker doen. Daarom verschuiven we de focus: minder nadruk op het stadsmerk als los instrument, meer nadruk op stadspositionering via evenementen. Met actieve regie op evenementenbeleid en -programmering realiseren we:  Samenhang en herkenbaarheid in de profilering van Zwolle;  Versterking van de stad als evenementenstad richting 800 jaar Zwolle (2030) en de Internationale Hanzedagen;  Zichtbare en beleefbare identiteit, lokaal én (inter)nationaal;  Brede welvaart via economische spin-off, cultuurparticipatie en sociale cohesie. Profilerende evenementen zijn daarbij leidend: evenementen die méér doen dan vermaak, maar ook bijdragen aan de gewenste merkwaarden, aantrekkingskracht en zichtbaarheid van Zwolle buiten de stadsgrenzen. Het voorstel is om voor 2026 nog één keer € 225.000 beschikbaar te stellen. Hiermee kan de beweging worden gemaakt naar een structureel model waarin evenementen en citymarketing worden samengebracht onder één strategisch kader. Hiermee investeren we niet in een merk op papier, maar in de beleving van Zwolle als stad door inwoners en door heel Nederland.

Door regie te voeren op evenementen en deze te laden met de gewenste identiteit, positioneren we Zwolle krachtig en herkenbaar. 11. Inzet klachtenprocedure (incidenteel, doel 6.4.2) De stad en de gemeentelijke organisatie groeien. Daarbovenop neemt de betrokkenheid van burgers en partijen bij ontwikkelingen in de stad toe. Tegelijkertijd neemt ook de complexiteit in de relatie tussen ‘overheid’ en burgers en partijen (soms) toe. We hebben te maken met wet- en regelgeving die bijdraagt aan extra vraag naar informatie en inzicht door burgers en partijen in de stad. Dit leidt (en heeft geleid) tot toename van het aantal mensen dat contactintensief, aanhoudend en/of grensoverschrijdend (klaag-) gedrag vertoont. We willen de dienstverlening richting burgers en partijen in de stad waarborgen. Afgelopen jaren was daarvoor 1 fte incidenteel beschikbaar. Ook willen we voorkomen dat de organisatie onevenredig belast wordt. Om deze inzet te kunnen blijven continueren is een verdere inzet noodzakelijk (0,6 fte, €85.737). Het voorstel is om deze middelen voor 2026 beschikbaar te stellen. Reguliere bestedingsvoorstellen Naast de bestedingsvoorstellen vanuit de Perspectiefnota 2026-2029 en de boeggolflijst zijn er ook reguliere bestedingsvoorstellen. Deze zijn hieronder aangegeven. 1.

Formatie MO (structureel, doel 1.1.1 t/m 2.2.1) Er zijn grote ontwikkelingen binnen het Sociaal Domein die vragen om structurele bijstelling van de formatie (nu veelal incidenteel gefinancierd). Structurele toevoeging is gewenst c.q. noodzakelijk om de beweging van de Koers Sociaal Domein en de Sociale Basis te kunnen realiseren. Het gaat hier om de functies beleidsadviseur sociale basis sport, accounthouder SWT, junior beleidsadviseur en projectassistenten. Totaal gaat het om een bijstelling van € 353.090. 20

Begroting 2026

2. Herinrichting Sociaal wijkteam (structureel, doel 1.2.1) Het Sociaal wijkteam ondersteunt inwoners die er zelf niet uitkomen. Om voorbereid te zijn op de toekomst, richten we de afdeling opnieuw in. We versterken de sturing, verbeteren de kwaliteit en zorgen voor een stevige basis in de bedrijfsvoering. Deze herinrichting bekostigen we door te besparen. We hebben vier verbeteringen uitgewerkt die leiden tot een doelmatiger werkwijze. Denk aan het anders organiseren van de toegang, het digitaal afhandelen van eenvoudige vragen, slimmere processen en beter inzicht in en sturing op de inzet van medewerkers. Door deze voorstellen besparen we structureel op kosten. De besparingen dekken de structurele lasten van de herinrichting. Voor de uitvoering in 2026 is wel een tijdelijke investering nodig. We stellen voor om deze kosten te dekken uit de toekomstige baten in 2027 en 2028. Zo investeren we als gemeente nu in een toekomstbestendig wijkteam, zonder extra structurele middelen. 3. Regionale agendaregisseur zorg en veiligheid (incidenteel, doel 1.2.3) De elf gemeenten van IJsselland werken met elkaar samen op het thema zorg en veiligheid. Ook diverse zorgorganisaties, de politie en het OM zijn bij deze samenwerking betrokken. Een regionale agendaregisseur organiseert de samenwerking. Deze functie werd tot en met 2025 betaald vanuit een landelijke subsidie.

De elf gemeenten willen ook in 2026 nog graag samenwerken en betalen daarom gezamenlijk de kosten voor de agendaregisseur in 2026 (aandeel voor Zwolle €25.500). 4. Van beschermd wonen naar beschermd thuis (incidenteel, doel 1.3.1) Sinds april 2025 is de toegang tot beschermd wonen lokaal georganiseerd binnen het Sociaal wijkteam. Deze overgang markeert een belangrijke stap in de bredere beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis.We ondersteunen inwoners zoveel mogelijk in hun eigen, passende woonomgeving, met begeleiding op maat. Dit vraagt om een andere manier van werken: meer nabijheid, regievorming met de inwoner en nauwe samenwerking met partners. De aanpak vergt tijd, aandacht en vakmanschap. Het team is in opbouw en ontwikkelt zich richting structurele borging van deze nieuwe werkwijze. Ook bereiden we ons voor op nieuwe vormen van geclusterd wonen, die zorgvuldige begeleiding vragen. Om deze beweging verder te versterken, is structurele inzet en capaciteit nodig. Zo zorgen we dat inwoners duurzaam de stap kunnen zetten naar zelfstandig(er) wonen. Het voorstel is om de kosten (€ 348.028) tot en met 2029 uit de reserve Beschermd Wonen te bekostigen. 5. Verbouwing Kadera (incidenteel, doel 1.3.1) De regionale opvanglocatie voor slachtoffers van huiselijk geweld in Zwolle voldoet niet aan de eisen voor veilige en passende opvang.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zwolle&id=2f0ff9c4-d888-4bb4-a7f0-14b6f560055e