4. G. Oostingh- een brug te ver en een brug te veel.pdf

En dan hebben we het nog helemaal niet gehad over de financiën voor het onderhoud van de nu bedachte N.B. deels houten engelenbrug die inmiddels toch weer op bijna 8 meter hoogte boven het spooremplacement gedacht wordt! (Verdwenen is al weer het juichverhaal dat het ook op 6 meter hoogte kon). Waarom eigenlijk hout? Bamboe, pitriet en strokarton zijn nog veel milieuvriendelijker... ! 'k Zou maar een dagelijks te gebruiken schuifcabine voor vervangen en impregneren van het hout mee aanbouwen!! Bekijk het houten wegdek op de Hoge Spoorbrug maar eens! Hout is voor veel zaken prima bruikbaar en milieuvriendelijk, maar echt niet op moeilijk bereikbare klimatologisch kwetsbare plaatsen als 8 meter boven N.B. het 2° spoorwegknooppunt van Nederland! Financiële experts gaven al ver voor de millennium-wisseling aan dat op zeker moment de jaarlijkse onderhoudslasten in Nederland van de honderdduizenden kunstwerken als viaducten, bruggen, sluizen, enz. zodanig hoog zouden worden dat er geen financiële ruimte meer zou resteren voor periodieke afschrijving op nog nieuw te stichten kunstwerken. Bekend voorbeeld van die onderhouds-onbetaalbare kunstwerken: de vele honderden vaak bouwvallige bruggen en kilometerslange kademuren in Amsterdam. Ook Zwolle kent (als groot-stedelijk knooppunt) vele honderden (deels door de stad) te onderhouden kunstwerken!

Een zinloze straatbrede engelen-sprookjesbrug is daarbij gewoon een brug te ver! Gedacht wordt nu zelfs aan het al vast slopen van het z.g.n. combi-gebouw (waarin o.a. de stationskapper). Een toch wel heel erg doorzichtig "trucje" om (er ligt N.B. nog geen enkele schets op tafel!) de Raad en misschien ook opvolgende raden (wat politiek zeer onfatsoenlijk zou zijn) letterlijk voor het blok te zetten van een vervolg-tracé! Trumpiaanse trekjes dus. De dan verantwoordelijkheid dragende bestuurlijke opvolgers kunnen zo natuurlijk veel moeilijker nog terug. En dat alles dan NB nu ook nog op een moment dat de (eerstverantwoordelijke) Zwolse wethouder van financiën vertrekt of net vertrokken is.

18

Er is geen enkele belang gediend met een vroegtijdige sloop anders dan het puur politiek belang van het kunnen doordrukken van de bouw na het maken van (misschien wel een afzichtelijk) schetsplan, dat misschien dan wel 30 miljoen kost. Zo'n sloop kan in een later stadium binnen drie weken uitgevoerd zijn en kan (als gebruikelijk) samenvallen met een evt. brugbouw en is dan ook nog kostenbesparend. De enige en weinige Zwollenaren die baat zouden kunnen hebben bij een voetbrug naast het stationsgebouw zijn de relatief zeer weinig bewoners (die geen OV-pas èn geen rijwiel bezitten) en die wonen in het stukje Stationswijk tussen Stationsweg en Emmawijk, de bewoners dus van de Westerstraat en omgeving! Geen OV-pas, geen fiets en wonend in de Westerstraat e.o. dus! Idem zal er aan de zuidzijde direct rond Station Zuid en het Lübeckplein een aantal mensen baat hebben bij een Engelen-voetbrug. Ook hier geldt: het gaat dan om direct omwonenden die geen OV-pas èn geen rijwiel/scooter, enz. bezitten. Heb je één van beiden wel dan ga je via de spoortunnel (OV-pas) of via de flanken (oostelijk of westelijk, Van Karnebeek- of Willemstunnel) naar Sassenpoortenbrug resp. Nieuwe Havenbrug om in het stadshart te komen. Maar als je naar

de westelijke wijken wilt ga je natuurlijk sowieso via het Willemstunneltje. Bewoners in het oostelijk deel van de Stationswijk gaan ook nu al via de Van Karnebeekfietstunnel of (met OV-pas) door de NS-spoortunnel! De zeer kleine groep voetgangers in de binnenstad die geen OV-pas heeft èn lopend naar het Rode Plein of retour wil, anticipeert ook nu al op de situatie en wandelt via de Sassenpoort/Van Karnebeekstraat en idem-tunnel richting stadskantoor e.o. Dat is na de afsluiting van de spoortunnel door NS nog nooit een probleem geweest! Het sowieso onmisbare en zeer noodzakelijke Willemstunneltje op de westflank is de tweede mogelijkheid om aan de westzijde het gebied direct ten zuiden van het station in/uit te lopen of fietsen! Over de flanken dus, lopend èn fietsend, Van Karnebeektunnel resp. Willemstunnel, verbonden met de binnenstad via Sassenpoortenbrug resp. Nieuwe Havenbrug! Voetgangers uit het buurtje rond Westerstraat e.o. evt. middendoor via de spoortunnel met OV-pas. De inmiddels recent overeengekomen drie nieuwe hoge woongebouwen aan de westkant van het zuidelijk stationsgebied liggen zodanig ver naar het westen dat ze volledig georiënteerd zijn op het nieuwe Willemstunneltje om naar de Luttekestraat/binnenstad te gaan!

Voor het gehele stationsgebied geldt dat men zich goed moet realiseren dat het echte centrum van/voor de grote wijk Zwolle-Zuid aan de Van der Capellenstraat ligt, alwaar winkelcentrum, voortgezet onderwijs, wijkcentrum, verzorgingshuis, enz. Daar gebeuren nu al "leuke dingen". Iedereen die met bus of trein naar Zwolle komt of Zwolle verlaat heeft sowieso een OV-pas en maakt gebruik van de schitterende nieuwe spoortunnel! Een tunnel met allerhand voorzieningen, "food- en nonfood" onder- en bovengronds (t/m pianomuziek toe!). Hier kun je nu met recht spreken van een "highlight" voor Zwolle! Het ONDERGRONDSE STATIONSPLEIN! Je kunt hier helaas echter ook spreken van een "gotspe" (!) wanneer de stations-OV-wethouder van

Zwolle in zijn verkoopsprookjes nu beargumenteert dat een "engelenpassage" mede noodzakelijk/gewenst is omdat de Zwolse spoortunnel zo druk is ! ! ! ! Hoe gek wil je het hebben.

19

Werkelijk schandalig! Hooguit op bepaalde tijden even de pas moeten inhouden bij de roltrappen en je bent boven of beneden! Veel studenten gaan op drukkere (spits)-momenten met de gewone trappen. (bespaart ook kosten sportschool) Zo'n argumentatie is letterlijk een trap na richting de vele goede stadsbestuurders, maar ook de NSen Pro Rail-medewerkers en de bouwers die dit fantastische tientallen miljoenen kostende project ontwierpen en recent voltooiden! Het geeft keihard de zwakte aan van het wethouderlijk engeltjesverhaaltje wanneer hij een dergelijke onderbouwing meent nodig te hebben! Iedereen die zelf wèl eens gebruik maakt van het klaarblijkelijk door de wethouder zo verfoeide openbaar vervoer kent de prima situatie in de Zwolse spoortunnel! Je zou er (eenmalig) op een rustige zaterdagavond maar zo zelfs een spraakmakend popconcertje kunnen organiseren! "Spoorpop Zwolle"! (veel jongeren hebben een OV-pas). En het Nederlandse treinvervoer in zijn algemeenheid? Ronduit fantastisch! Grote veiligheid, grote frequentie, groot geografisch bereik, eerste klas comfort, stilte-coupés, prima klimaatbeheersing, digitale aansluitingen, schone toiletten, koffie en snacks, enz. Het Nederlandse treinvervoer behoort tot het beste ter wereld! Hoe durft iemand die zich zo afzet tegen de in Zwolle recent verworven optimale spoorvoorzieningen [m.u.v.

dan van de oorspronkelijk geplande westelijke combi-tunnel] zich nog wethouder stationszone noemen! Nederland is nog steeds geen India waar je met je plunjebaal op het dak van de trein moet zitten. Maar Nederland wordt dat wel met dit soort bestuurders aan het roer!! Wanneer je geen behoefte hebt om via een "engelenroute" een blik op de (ineens bejubelde) Windesheimgebouwen in Zuid te werpen is er een schitterende andere route te gaan: (Hard)lopend of op de fiets ben je vanuit de binnenstad (en als je wilt "engelen" mag dat best vanaf

de Grote Markt ... !) via park Eekhout/Emmawijk en Willemsvaart (desgewenst in 5 minuten) in het buitengebied en in de schitterende natuur van Spoolderbos, Engelse Werk, uiterwaarden en IJssel. Met aldaar prachtige vervolg-route's richting Katerveer dan wel Oldeneel, maar natuurlijk ook (via het fietspad naast de spoorrails op de spoorbrug over de IJssel) naar Hattem en de Veluwe. Deze route kost de Zwolse OZB-betaler bovendien ook nog eens letterlijk geen soul Het is de bijna in één lijn lopende "GROENE LONG"-route tussen de groengordel van de binnenstad en het Engelse Werk. Een groene long-route, ZEER HOOG GEPREZEN in 2007 door Jo Coenen in zijn Dictionaire Spoorzone Zwolle. Wel even andere koek dan het engelen-, ligbanken-, fabriekshallen-, Windesheim-, hardloop-, selfies- en onder boom staan-lijstje van de Zwolse wethouder "Wonen" en "Stationszone" van dit moment!

17. HOE "VERKOOP'' JE EIGENLIJK EEN ONNODIGE BRUG ?

Door er de meest belachelijke flauwekul bij te slepen omdat de heer Anker weet dat een (onnodig grote) Engelenbrug stedenbouwkundig op geen enkele wijze onderbouwd is.'t Is natuurlijk al te zot voor woorden dat voor een nieuw te bouwen verbinding vooraf reclame gemaakt moet worden, alsof je HEMA-worst verkoopt! Wat je allemaal op zo'n Engelenbrug wel zou kunnen doen? Er zijn zelfs ligbanken (de voorgenomen onnodig grote brugbreedte moet natuurlijk wel gevuld) met plaatjes daarvan alsof je aan een subtropisch zwembad ligt! Selfies maken, foto's van een fraai gezicht "op de historische binnenstad" (vanaf 8 meter hoogte, dwars door de Buitensoos heen), op de levendigheid van het station (onder 20

de perronkappen) en op de "fraaie" oude fabriekshallen van het spoor. Waar je nabij die brug zelfs zo maar kunt genieten onder een boom (sic!), waar je zo maar kunt afspreken met een vriend of vriendin, waar je hardlooprondje zo maar langs kan gaan, kortom "de brug als een nieuw "highlight" voor Zwolle, een nieuwe verbinding voor Zwolle en de hele regio van iconische waarden". En die laatste zin is geen sarcasme van schrijver dezes maar de letterlijke gemeentelijke tekst om een principe-besluit voor het maken van een schetsplan voor een overbodige brug van raming 24 miljoen gefiatteerd te verkrijgen. Onderbouwing: geen cijfers maar sprookjes! Bron: digitale Stentor dd 19-12-2020. Een puur vermaakcentrum dus boven het station van Zwolle, een als tweede spoorweg-knooppunt van ons land kwetsbare plek wanneer het gaat om het op tijd lopen volgens de dienstregeling van het Nederlandse treinverkeer! Vele miljoenen kostende werkzaamheden (gesepareerde spoorbanen tot in het station, viaductverbreding, wisselverwijdering) zijn/worden op dit moment uitgevoerd juist om die dienstregeling verstorende factoren bij station Zwolle te elimineren! Onbegrijpelijk dat NS dan juist over zo'n idioot brede kermis- en rondhangbrug boven de perrons ooit enthousiast zal kunnen zijn!

Het is werkelijk allemaal te schandalig voor woorden omdat door het woord "Engelenbrug" even te vervangen door "Hoge Spoorbrug" je van al die opgesomde "zegeningen" (m.u.v. de ligbanken voor zwervers) ook nu al kunt genieten! Dhr. Anker heeft klaarblijkelijk nog niet ontdekt dat er exact 300 meter verderop al een unieke voetgangerspassage over het spoor ligt! Een rijksmonumentaal (lensligger-constructie) stuk techniek, volstrekt uniek in Nederland. Een brug die ons als Nederlanders met elkaar aan onderhoud jaarlijks al heel veel geld kost. Zou een selfie daar dan minder mooi zijn? Daar kun je juist wèl een selfie maken met de oude stad (Sassenpoort of Dominicanenkerk) op de achtergrond. Kun je daarlangs niet nu al je dagelijkse rondje lopen? En dichtbij "leuk onder een boom staan" kan daar toch ook al wel! Dit soort nonsens krijg je dus wanneer enkele kerkgenootschappen te dicht op het stadsbestuur gaan zitten van een voorheen degelijk bestuurde mooie bijna acht eeuwen oude Hanzestad! In een normale situatie is een nieuwe brug een kunstwerk dat eindelijk een onmisbare doorgaande verbinding sterk verbetert. Een verbetering vaak na jarenlang afzien en behelpen op een voor de verbindingen belangrijke doch ontoegankelijke verkeersplek. Een prachtige verbetering tot grote opluchting en blijdschap van iedereen.

In voorliggend geval is slechts sprake van een volstrekt overbodig verlaat Sinterklaas-cadeautje dat (niet gebracht met een mooi gedicht maar met een onbenullig engeltjesverhaal) ook de Zwolse belastingbetaler nog decennia lang een blok aan het been zal zijn! Er is in ons land een (bij iedereen bekend) sektarisch christelijk kerkgenootschap dat (door het fanatieke uitdragen van haar geloofsovertuiging) de naam heeft van opdringerigheid, voet tussen de deur, enz. Men leurt met torens, wachttorens in dit geval. Hier staat in de Zwolse media een wethouder (die in zijn inburgeringscursus de Hoge Spoorbrug klaarblijkelijk niet gezien heeft) welhaast als een aanhanger van die genoemde groepering letterlijk te venten om zijn waar aan de man/vrouw te brengen. Koopwaar in de vorm van een voetbrug zoals Zwolle er dus N.B. al 137 jaar lang (vanaf 1883) over het spoor één heeft! Door het woord Engelenbrug in de promotie-tirade van wethouder Anker te vervangen door de woorden "Hoge Spoorbrug'' bespaart Zwolle dus minimaal 24 miljoen euro! De bedachte brug moet een forse lengte hebben omdat het om het breedste gedeelte van het emplacement gaat. Overspant dus alle perrons maar takt (terecht) nergens aan op NS-terrein.

21

We hebben het dan inmiddels wel weer over een voetbrug. Let wel: een voetbrug wordt dus niet mede fietsbrug omdat je je fiets onder de arm mag meenemen! Dat kan sowieso altijd. De voetbrug over het Zwolle-IJsselkanaal bij Frankhuis is een vergelijkbaar voorbeeld. Een voetgangers-oversteekplaats (voor een zeer klein percentage van de voetgangers), dus nu voor minimaal 24 miljoen euro!! Inmiddels dus nu toch maar weer enkel een voetbrug door het kosteloos

verder mijmeren over dit politieke speeltje. Een passeermogelijkheid voor voetgangers die geen OV-pas bezitten (èn niet via de flanken zouden willen) is inmiddels geworden tot een straatbrede brug, gebouwd alsof er dagelijks meerdere bataljons soldaten gelijktijdig overheen marcheren!

De Stentor van 21 december 2020 gaf nu eindelijk dus het financiële inzicht: inmiddels van ver onder de 10 miljoen naar geraamd (er is nog geen enkel schetsje) 24 (!) miljoen euro. Dit bedrag is echter werkelijk te gek voor woorden! Deze wethouder moet tegen zichzelf in bescherming genomen worden. Er zijn grenzen! Vierentwintig miljoen! Dat eindigt straks op 30 miljoen, een bedrag waarvoor je bijvoorbeeld ook een ondergrondse fietsenstalling bouwt, bijv. aan de zuidzijde van het station. En zeker wel het belangrijke Willemstunneltje! Hoe haal je het in je hoofd voor een totaal overbodige verbinding, terwijl er in en rond de stadskern zoveel plekken zijn waar infrastructurele werken keihard nodig zijn. (bruggen, passages, Sassenpoort-parkeergarage (na Kamperpoort- en Diezerpoort-garage), fietsenkelders, enz.), Het voert voor dit moment helaas te ver om ook deze ook hier nog even allemaal op een rijtje te zetten, maar je schrikt je wild als je je realiseert hoe lang die lijst is van gewenste echt belangrijke planologische kunstwerken in groeistad Zwolle.

Ook bijvoorbeeld de aanpassingen (ontsluiting!!!) in en rond het gedateerde (te gesepareerd liggende) Broerenkwartier horen daarbij! En die minimaal 24 miljoen dan ook nog eens uitgegeven door een college van B&W (in de steigers gezet door de CU) met zes wethouders, waar Zwolle met vijf goede wethouders prima toegekund had! Het totale kostenbedrag van die extra zesde wethouder inclusief ondersteuning (medewerkers, huisvesting, enz.) is me helaas ontschoten! Over 4 jaar gerekend totaal in elk geval een niet mis te verstaan bedrag van zeker één miljoen. Je zou daarvoor dan toch juist extra kwaliteit mogen verwachten!

18.

VERPLAATSING VAN DE HUIDIGE VOETBRUG OVER HET EMPLACEMENT

Als er dan toch zoveel geld weggegooid moet worden omdat de alleen maar zeer beperkte voetgangerspassage op de beoogde plek niet nodig is kun je vanzelfsprekend dan maar beter nog de bestaande Hoge Spoorbrug verplaatsen! Met zulke waanzinnig hoge kosten voor een engelensprookje is dat dan helemaal niet meer zo'n gek idee. Verplaatsing is al eerder door Zwollenaren als optie genoemd in ingezonden stukken in "de Stentor". Zo'n verplaatsing is juist in dit geval ook helemaal niet zo'n ingewikkelde klus. De brug is enkele jaren geleden nog gedemonteerd toen de overspannende driedelige ijzeren boog met onderliggend wegdek in drie delen voor een speciale (metaal)behandeling 's nachts naar elders is getransporteerd. De brugdelen kunnen na afname door een kraan tijdelijk op het aanpalende voormalige Van Gend & Loos-terrein gedeponeerd worden totdat de beide landhoofden gedemonteerd en op de nieuwe plek geplaatst zijn. Ook die beide landhoofden (opgebouwd uit grote hardstenen blokken) zijn

22

gemakkelijk te demonteren en op de nieuwe plek tegen twee nieuwe betonnen kerndragers te herplaatsen. Vier replica's van de oorspronkelijke hoeklantarens zouden de kers op de taart zijn! Met op de nieuwe plek aan weerszijden een trappartij (met meerdere rustbordessen) èn een liftkokerpartij daarbij ben je in principe klaar.

Zo'n verplaatsing zou uitermate veel perspectieven openen. De brug wordt op de huidige plek heel weinig gebruikt. Meer dan honderd procent logisch in dit geval omdat onder de brug een (voor iedereen gemakkelijk toegankelijke) brede, goed verlichte, criminaliteits-arme, wind- en regenvrije tunnel ligt met een dubbel fietspad en een tweerichtingsvoetpad van exact 2 meter breed. Wanneer de Hoge Spoorbrug niet zo'n uitzonderlijk grote historisch-technische waarde had was ze volgens plan in de jaren '70 al gesloopt bij de bouw van de brug-vervangende Van Karnebeektunnel! Een medewerker van Openbare Werken herkende echter de unieke constructie en alarmeerde daarop de erfgoed-instanties! De brug bleef toen na voltooiing van de tunnel gewoon maar liggen boven die tunnel! Wat vooraf dus nooit de bedoeling was! De brug is eigendom van NS/Pro rail, dezelfde clubs die "schuldig waren" aan het feit dat de nieuwe spoortunnel bij het station ontoegankelijk werd voor niet-OV-reizenden! Die beperking van de toegankelijkheid speelde natuurlijk in alle gemeenten: een kostbaar NS-besluit voor de Nederlandse belastingbetaler ! Er zal geen officieel recht van overpad geweest zijn voor niet-NS-klanten. Enige compensatie voor deze afsluiting voor een bepaalde groep lijkt niet onredelijk. E.e.a.

betekent mogelijk dat een verplaatsing mede gefinancierd kan worden door de (indirecte) eigenaar van NS/ProRail, n.l. het rijk. Ook de provincie moet (vooral wat betreft de unieke monumentale status) in deze dan zeker niet vergeten worden! Een niet onbelangrijk punt, n.l. het onderhoud van de brug is nu al veilig gesteld vanwege de belangrijke rijksmonumentale waarde. Verplaatsing zou Zwolle jaarlijks enorm kunnen schelen in de portemonnee, hoewel ook onderhoud (en reparatie) van buitenliften behoorlijk kostbaar is. Daarbij komt bovendien ook nog eens dat NS/ProRail in zijn algemeenheid liefst zo weinig mogelijk overgangen (zeker die voor voetgangers en stenengooiers) over het spoor wil hebben. NS zal mogelijk ook gesteld zijn op een vorm van mede-zeggenschap/directe contactlijn over het voetgangersverkeer op de nu al bij haar in eigendom zijnde voetbrug, dan echter liggend boven hetzelfde NS-terrein maar dan direct naast en boven het perrongebied. Verplaatsing (in plaats van een brug erbij) scheelt al weer één brug! Het motto wordt in dat geval in plaats van "een brug te ver": "een brug te veel". Op het oog geschat zal de lengte van de monumentale brug op een plek rechts van het stationsgebouw geen probleem zijn. De brug overspant op dit moment n.l. mede rijbaan en trottoirs van de Oosterlaan. Er kunnen zo nodig altijd eenvoudig uitgevoerde aanloopstukken bijgeplaatst worden.

Mochten de twee midden-ondersteuningen onder de brug niet net op één van de vele perrons uitkomen, dan is ook daar een oplossing voor te vinden. De loopbreedte op de brug is vier meter(!) en dat is (Let wel!)2 maal zo breed als het ruim voldoende twee(!) meter brede tweerichtings-trottoir in de eronder liggende Van Karnebeektunnel). Vier meter breed is veel meer dan voldoende voor een oversteek voor niet-OV-pashouders aan de westzijde van het station, op bijna dezelfde plek als aan de oostzijde van dat station de nieuwe stationstunnel!

23

Degelijke tellingen, onderzoeken, enz. ter onderbouwing van een engeltjesbrug ontbreken. "We gaan veel leuke dingen doen aan de zuidkant van het station", dat is in essentie voor het engelensprookje de enige motivatie. Veel van die leuke dingen aldaar zijn echter al door extreem veel mensen mee te maken na een loopje door de nieuwe spoortunnel!

-----------------------------------------·- --------------------- -----------------------------Heel belangrijk is vervolgens dat door het afgraven van de huidige volumineuze zandopritten van de Hoge Spoorbrug op die plekken (belangrijke) nieuwe mogelijkheden ontstaan.

Aan de Assendorp-zijde ontstaat de mogelijkheid van bijvoorbeeld een flinke rotonde waarop de belangrijke op deze plek uitkomende wegen kunnen aantakken. De aansluitingen en verbindingen zijn nu door de oprit naar de Hoge Spoorbrug redelijk rommelig. Wellicht ook kunnen de erg steile uitrit van de tunnel voor fietsers èn de lange ronde uitrit voor autoverkeer aangepast worden. Zeer belangrijk is dat voor de (ingewikkelde uitrit van) de bustunnel {die misschien voor éénrichtingsverkeer of voor tweerichtingsverkeer ook autotunnel moet worden), een "proef' loopt. Ook een veel betere aansluiting van het autoverkeer uit die tunnel op de routes in de omgeving (met name Groeneweg, Oosterlaan en Deventerstraatweg) wordt mogelijk. Met langs de Deventerstraatweg dan ronde (i.v.m. licht woningen overzijde) woonflats op het deels overbodig geworden versmalde emplacement. (Geen lawaai en geen uitstoot meer door moderne treinen). En natuurlijk aan weerszijden van de (voorheen, nu nog? provinciale) Deventerstraatweg een zware dichte rij bomen, voortzetting dus van het straatbeeld van de Oosterlaan! Aan de zuidzijde van het spoor ontstaat door het verwijderen van de brug-opritten mogelijk ruimte voor een woongebouw. Ook hier is wellicht (voor eventueel mede-autogebruik) aan de (wellicht naast bus- mede auto-)tunneltoegang nog wel iets te verbeteren.

Een degelijk onderzoek naar de maten en mogelijkheden van een verplaatsing behoeft nog niet één procent van de nu geraamde kosten van 24 miljoen te bedragen. Een bedrag van 240.000 euro is

meer dan voldoende!! Het kan zowel eenmalig als tientallen jaren lang veel geld besparen! Het zal echter gezien de voorgeschiedenis heel moeilijk zijn onbevooroordeelde onderzoekers voor zo'n onderzoek te vinden. Mogelijk wel in de universitaire hoek? TH's Delft, Findhoven, Twente? Bij recente inspectie van de Hoge Spoorbrug bleek het houten wegdek in enkele jaren al weer danig aangetast te zijn. Het wegdek ligt op hoogte in weer en wind! Bij verplaatsing valt daarom wellicht ook te denken aan een al dan niet doorzichtige (moderne) overkapping van de brug: "strak halfrond" of bijvoorbeeld een soort kap van hyparschalen o.i.d. (zoals op nieuwbouwvleugel stadhuis). Vele uitvoeringen zijn mogelijk! De tijdelijke {enkele jaren dienst gedaan hebbende) overkapte perron-verbindingsbrug tijdens de bouw van de nieuwe spoortunnel was een prima passage! Een droge oversteek op een windvrije plek is in ons (warmer en natter wordend) klimaat belangrijker dan de acht maand per jaar onbruikbare ligbanken, ("de plaatjes ervan waren zo leuk!") langs een straatbrede nieuwe open passage op 8 meter hoogte.

19. PROVINCIEHOOFDSTAD EN SPOORWEGKNOOPPUNT ZWOLLE Zwolle is geen boerendorp in de Alblasserwaard, geen dorp als Urk, Staphorst of Elspeet. Al helemaal niet een stad als Almere met in slechts 40 jaar tijd liefst 180.000 bij elkaar geharkte inwoners (van een kleine 200 nationaliteiten) voor wie een dak boven het hoofd veruit het belangrijkste was. Hoe 24

en wat, kwam daarna op een relatief veraf liggende tweede plaats. De polder-omgeving biedt ook weinig bijzondere mogelijkheden: zo'n 70 jaar geleden stroomde hier nog de zee. Op een zo eindeloos leeg vlak land zou wellicht zelfs flinke hoogbouw van een nieuwe stad visueel kunnen passen. Maar je gunt natuurlijk iedereen, en zeker elk kind, een huis met een tuintje. Het liefst ook nog een huis met een "echte" (geisoleerde) kap met dakpannen (waar je zonnepanelen tegenaan kunt zetten) en waaronder je (i.p.v. bij een plat dak) een zolder hebt om te kunnen spelen, om een hobby uit te oefenen of om een logeerkamer van te maken! Bouw van te weinig interne m2 's jaagt de jeugd de straat op, met steeds vaker steeds negatiever gevolgen.

Zwolle is in tegenstelling tot Almere, een over negen jaar 8 eeuwen oude stad, centraal gelegen in Nederland, met een beschermde toeristische oude binnenstad waar omheen een beschermde groen- en grachtengordel, een stad met vele honderden gemeentelijke en rijksmonumenten, een stad op het oeroude platteland van Salland, in een uniek rivierenlandschap van IJssel en Vecht, op de rand van de prachtige Veluwe, nabij het mooie water- en poldergebied van de Noordwesthoek, met de Sallandse omgeving van een slagenlandschap met afwisselend weiden en oude bossen, met mooie boerderijen en landhuizen, met landelijke wegen waarlangs tientallen jaren oude bomenrijen, enz. Een gezochte stadjuist vanwege de combinatie van een dynamische gemeenschap (werkgelegenheid, grootstedelijke kwaliteitsvoorzieningen: gezondheidszorg, onderwijs, etc.) in een prachtig en uniek decor! En dat willen we graag zo houden !!! ! 20. KABOUTERPAD EN KABOUTERBRUG

Is er dan misschien nog een troostend alternatief te bedenken voor het niet doorgaan van een Engelenbrug? Jazeker, dat is er gelukkig wel!!! Dat zijn het kabouterpad en de kabouterbrug! iedereen herinnert zich nog het woeste idee van (jawel!) de ChristenUnie om een groot deel van de hooggelegen A28 in Zwolle (ruwweg tussen Zwartewater en Vecht) inclusief viaducten enz. te verwijderen en aldaar het tracé te ondertunnelen! Alles dan natuurlijk te betalen door het rijk. Het rijk kent gelukkig geen belastingbetalers maar krijgt haar inkomsten rechtstreeks vers gedrukt vanuit de bankbiljettendrukkerij .... ! Waarom dus niet? De verandering zou (aldus de CU) veel betere mogelijkheden bieden voor de onderlinge bereikbaarheid van de Zwolse wijken aan weerszijden van die rijksweg! Die onderlinge bereikbaarheid zou (aldus nog steeds de CU) een groot probleem zijn.

Zijn Rijkswaterstaat en de stad Zwolle dan in de jaren '60 bij de bouw van de A28 echt zo stom geweest dat ze 20 jaar na de oorlog maar wat aangerommeld hebben zonder enig toekomstperspectief? En hebben we daarom als stad daarna voor straf zo'n 50 jaar (tot 2020) op de ChristenUnie moeten wachten om eindelijk voor goede stedelijke verbindingen bij het rijk aangemeld te worden? Toen Rijkswaterstaat in de jaren '60 de al vierstrooks Meppelerweg tussen IJssel en Vecht omhoog bracht kon men over de hele wereld en zeker in de VS al wel zien wat ons in Nederland aan autoverkeer te wachten stond. (Het bestemmingsplan binnenstad uit 1966 laat zien hoezeer men juist toen al "voor de auto ging"). Het zou echt niet bij die ene Daffodil blijven! Nadat minister Witte in 1958 voor Holtenbroek de eerste paal sloeg werd in de polder Holtenbroek (vanuit de stad gezien aan de andere kant van de A28) vanaf dat moment de eerste "complete" stadswijk gebouwd. Met eigen primaire voorzieningen dus, winkels, onderwijs, enz. Er zijn totaal 18 (ACHTTIEN ! !) onderdoorgangen/viaducten onder de A28 in de gemeente Zwolle

h

(alleen al in het deel tussen IJssel en Vecht; niet meegeteld dus nog het gebied vanaf de Vecht tot de Lichtmis.). Meegeteld daarbij dus wel de rotonde Spoolde (essentieel in de Zwolse buitenring!). Hoe de aansluiting van de ondertunneling bij de rivieren Zwartewater en Vecht eruit had komen te zien 25

vertelt de story niet. Enkele viaducten in de bebouwde kom van de stad zijn 2 rijstroken breed, andere 4 rijstroken. Viaducten kunnen soms (door in de onderdoorgangen de schuin oplopende dagkanten tot rechte muren te verbouwen) tot zo nodig zes rijstroken breed uitgebreid worden! Zeer imposant is het enorm brede viaduct waaronder zowel de Kamperweg als de Rieteweg èn het Kamperspoorlijntje liggen. De 18 lokaal verbindende tunnels/viaducten liggen achtereenvolgens bij de Nilantsweg, Beukenallee, IJsselallee en Blaloweg (rotonde), Spoolderparkweg, Kamperweg, Rieteweg, Veemarkt, Katerdijk, Burg. Roelenweg, Monteverdilaan, Middelweg, Rijnlaan, Devotenstraat (bus en fiets), Ceintuurbaan, Haersterveerweg, Kranenburg (begraafplaats) en de Bergkloosterweg. Er zijn doorgangen bij waaronder ook zonder verbouwing nu al 6 rijstroken aangelegd kunnen worden. Vijftig jaar later is het op z'n minst "goedkoop" (om maar geen andere woorden te gebruiken die de lading aanzienlijk beter dekken) om indirect te suggereren dat Rijkswaterstaat in de jaren '60 een achterlijk instituut was. Een dienst die slechts enkele veel te smalle doorgangen maakte, daarbij waarschijnlijk alleen maar kijkend naar de doorgangen voor de koeien die 's avonds vanuit de weilanden naar de stallen gedreven moesten worden.

Na lancering van de dus daadwerkelijke "tunnelvisie" van de CU stemde de voltallige raad in met aanmelding voor de betreffende subsidiepot. Alles met de gedachte: "Vooruit maar, baat het niet, het schaadt ook niet!" Dat krijg je dus wanneer ergens een pot met subsidiegeld gesignaleerd wordt. De bestuurlijk omgekeerde wereld, n.l. eerst zo snel mogelijk aanmelden en daarna pas serieus over de aangeleverde bestemming nadenken! Een vergelijkbaar kromme situatie als bij de voetgangerspassage Engelenbrug: eerst een nodeloze brug claimen en aanpraten en daarna leuke dingen verzinnen en uitdragen om de claim bestuurlijk geaccordeerd en gefinancierd te krijgen! Met als bedoelde reactie (van de oppervlakkig op de hoogte zijnde goedwillende burger): zonder ChristenUnie zou de wereld toch echt verloren zijn! Gesuggereerd werd impliciet dat anno nu er dagelijks lange files auto's zouden staan te wachten tot een viaduct gepasseerd kon worden. Flauwekul en nonsens dus. ANALYSE: vrachtauto's hebben op dit moment een elektrisch bereik tot max. 100 km. Lawaai en benzinedamp zijn binnen enkele decennia voor het overgrote deel verdwenen. Het is dus sowieso zinloos geworden zo ingrijpend aan rijkswegen te gaan knutselen als hier wordt voorgesteld: even de A28 inclusief een aantal viaducten weghalen en inmiddels klaarblijkelijk (i.p.v.

de oorspronkelijk beoogde tunnel) dan nu maar een weg "op palen" neerzetten. In plaats van een zandlichaam palen om de weg te dragen. Een enkele honderden miljoenen kostend tijdverdrijf dus. Alle geld en energie moeten nu landelijk ingezet worden op maximalisering van de nieuwe manieren van transporteren. Wat is er tegen een geluidsarme en benzinedamp-vrije autoweg op een dijklichaam van zand waarlangs (inmiddels) aan weerszijden forse bomen en struiken groeien? Een zware groengordel dus dwars door de stad! De zaak wordt nu dus (na veel politieke publiciteit) via een zijdeur afgedaan met vage opmerkingen dat gezien de kosten een vervangende weg dan wellicht niet ondergronds maar dus op palen hoog in de lucht gelegd moet worden. Dus toch nog steeds de gehele weg+ dijk inclusief bijbehorende viaducten weghalen en dan een weg op palen terugbouwen. Want men zal (hoe dan ook) gelijk hebben, zonder dat echter ooit te krijgen! Dat gelijk hebben (tot de laatste snik toe) is een onuitroeibaar virus binnen genoemde politieke partij! Maar bij het besturen (zeker van een stad met 26

alle ins en outs) heb je vaak te maken met exacte wetenschappen en dat zijn toch echt heel andere zaken dan het aangeboren uitzichtloos kunnen redetwisten over de uitleg van antieke bewoordingen in een godsdienstige leidraad! Wellicht heeft mw. Rots (CU-fractieleider in Zwolle en initiatiefnemer tot de subsidie-aanvraag) bedoeld te zeggen (de CU is niet altijd even goed thuis in Zwolle) dat de ontsluiting van de grote wijk Stadshagen minimaal is. Als dat indirect bedoeld zou zijn: dan volledig akkoord! Sterker nog, die ontsluiting is natuurlijk domweg ver beneden peil, zeker wanneer STADSBROEK en STADSLA ND op termijn bebouwd zijn. En iets later nog het aanpalende LUTJESRIET (nu nog Hasselt, gem. Zwartewaterland). [Maar vóór realisering van die laatst genoemde stadsuitbreiding moet Zwolle (i.c. de wethouder "Wonen") toch echt eerst wel een cursus volgen over hoe als "grootstedelijk" stadsbestuur om te gaan met kleinere buurgemeenten ! ! ! [Zwolle contra 's-Heerenbroek/ Kampen].

Die ontsluiting van Stadshagen heeft op zich niets van doen met de breedte van de onderdoorgangen onder de A28 tussen de noordwestelijke stadswijken aan de centrum-kant van het Zwartewater! Nog nooit heeft iemand daar ook maar één minuut hoeven te wachten vóór een viaductdoorgang! Niet de viaductbreedtes zijn daar relevant maar de breedtes van de Zwolse binnen- en buitenring inclusief de verbindende doorsteken zijn maatgevend voor de hoeveelheden te verwerken verkeer. En (zonder enig alternatiefte hebben bij het ingrijpend verkeersluw maken juist van die ringwegen met doorsteken (waaronder ook de Oosterlaan, de Westerlaan en de Stationsweg) is de huidige Zwolse CU-wethouder "Wonen en Spoorzone" bij die ringwegen nu juist flink gaan versmallen, verklinkeren en vergroenen! De ChristenUnie wil dus de (in haar ogen smalle, doch daadwerkelijk zeer brede viaducten) nog breder, (liefst inclusief de A28 alles helemaal weg) en gaat in de praktijk via haar wethouder dus

bezig met de hierop aansluitende ringwegen juist te versmallen, te verklinkeren en te vergroenen. Hoe gek wil je het hebben! Wie er nog iets van begrijpt mag het zeggen. Dat krijg je dus als je enige doel is scoren en nog eens scoren in de media! Dan krijg je dus na inventarisatie en analyse een volstrekt tegenstrijdige kretologie in beeld. En daarvan mag dan na 50 jaar degelijk bestuurd te zijn de mooie stad Zwolle het slachtoffer worden! Over dat versmallen van ringwegen en doorsteken: We leven niet meer in de middeleeuwen, liepen zelfs al even op de maan en de digitale mogelijkheden om anno 2020 een (lang niet door alle Zwollenaren als zodanig ervaren) puur logistiek verkeersprobleem te tackelen zijn inmiddels bijkans onuitputtelijk! Met intelligente (24-uurs) verkeerslichten enz. is alles optimaal te regelen! Ook elektrische personenauto's zijn geluidsarm. En wanneer ondanks digitale regulering de doorstroomsnelheid op een bepaald traject op een bepaalde tijd van de dag te laag zou worden, gaan automobilisten daarop vanzelf een volgende keer anticiperen en proberen een omtrekkende beweging te maken.

Conclusie: eerst maar eens politiek zoeken dus naar de alternatieven voor zo'n omtrekkende beweging en pas daarna dus (eventueel) leuke keitjes, bloemetjes en ander publieksvermaak! We noemden al de Wilhelminasingel en het Groot Wezenland als voorbeelden van verkeersluw maken met handhaving van aanwezig (geluidsarm) asfalt. Een kind kan begrijpen dat je bij een ingrijpende verandering in de ontsluiting van een stad(shart) een volgorde van werken hebt waarbij je niet begint met het domweg versmallen van één van de ringwegen of doorsteken. Versmallen, verklinkeren en vergroenen zijn normaal gesproken in de eindfase van een proces het eindresultaat van een in de tijd lang durende planmatige aanpak. Door met het beoogde eindresultaat ("het ziet er zo leuk uit") zomaar ergens te beginnen ben je ernstig onverantwoordelijk bezig. En natuurlijk ja, als je snel wilt scoren (dhr. Anker weet dat een ambtstermijn van 4 jaar relatief kort is) is dat verleidelijk. Eén en ander kun je dan toch echt prima beter in je eigen tuintje doen. Door ergens in een stad zo maar met een eindfase van een traject te starten wordt niet alleen chaos 27

gecreëerd maar worden ook tientallen geïnvesteerde miljoenen overboord gegooid. Ongecoördineerd versmallen en bloemetjes planten hoort bij een onverantwoorde korte termijn politiek. meestal gericht op snelle (kortdurige) kiezerswinst en vaak ook gerelateerd aan persoonlijk carrièrebelang! En ook daarop zit Zwolle niet te wachten. Ontsluiting van Stadsbroek enz. Tot groot ongenoegen van velen en zelfs met regelrechte hilariteit bleek bij ingebruikname de Mastenbroekerbrug (prachtige grootstedelijke architectuur) slechts 2 smalle rijstroken te hebben. Enkele jaren later zat het verkeer in de spitsuren natuurlijk al muurvast. Het noordelijk gelegen Stadsbroek zou dan ook (behalve vanuit het zuidelijker liggend Stadshagen) ook nog eens (net als Stadshagen zelf) mede ontsloten moeten worden vanaf de oostzijde van de rivier, van de rivieroever aan de kant waar de Vecht in het Zwartewater komt. Bijvoorbeeld via een provinciale weg in het verlengde van de Hessenweg. Een parallel-route van de voor fietsende scholieren nu levensgevaarlijke De Doornweg (Zwolle richting Haerst, Genne, Hasselt). Die parallelroute moet dan met een brede brug aantakken op de westzijde van het Zwartewater. Dat kan een architectonisch minder "luxe" gewone" betonnen "viaduct-achtige brug zijn.

Hoogte en -breedte van de doorvaart op de rivier Zwartewater worden nog steeds gerelateerd aan die van het scheepvaartverkeer op het Zwolle-IJsselkanaal! Voorkomen moet worden dat het buitengebied gedomineerd wordt door nodeloos hoge objecten in en direct langs de rivier. Geen verdere buitendijkse verstoring van het rivierenlandschap dus. Wat nu als troostprijs bij het vervallen van de "Engelenbrug? Zoals reeds gezegd: de kabouterbrug ! 't Is belangrijk dat voetgangers (die natuurlijk ook niet door de veel te smal gebouwde viaducten onder de A28 kunnen) in staat gesteld worden over te steken tussen de wijken aan weerszijden van de A28. Dat kan door het plaatsen van een aantal kabouterbruggen hoog boven de A28. Een vijftal voetgangersbruggen, een soort militaire baileybruggen dus. Aan weerszijden trappen en liften om de voetgangers op de diverse hoogtes te brengen. Vijf kabouterbruggen, 't mogen er ook zeven zijn als men zich bij Sneeuwwitje en de zeven dwergen beter voelt. Je zou dan op die bruggen allerlei leuke dingen kunnen doen, bijvoorbeeld, jeu de boules, klootschieten, enz. We zullen die nonsens hier maar niet verder doorzetten! Duidelijk mag zijn dat besturen geen vrijblijvend tijdverdrijf kan zijn. 21. TOCH NOG EVEN WEER TERUG NAAR DE KAMPERPOORT Nog even terugkomend op die woontoren (scherend langs het trottoir van de Pannenkoekendijk).

Een woontoren met walgelijk afgewerkt open dakterras en enkele daaronder bengelende doorkijkbalkon netjes: alle rommel die je als bewoner niet in je huis wilt hebben voor iedereen lekker zichtbaar op het uitspringende balkonnetje; dat bespaart binnen de gevellijn per appartement weer drie m2 ruimte! Aan de overkant van de gracht op het Maagjesbolwerk laat Ir. Hans Ruijssenaars zien hoeveel beter een gebouw oogt wanneer privé-buitenruimtes binnen de gevellijn/rooilijn van een hoogbouw liggen! Het is een zuinige Nederlandse gewoonte gevelwanden van woning-hoogbouw vol te hangen met uitstekende balkonnetjes! In meerdere buitenlanden zou een architect zich van z'n eigen flat storten wanneer hij zijn schepping aldus zou moeten afleveren! De woontoren dus aan de met veel belastinggeld aangelegde vernieuwde ringweg Pannenkoekendijk (met busbaan), het deel van de binnenring waarover dhr. Anker als verantwoordelijk wethouder enkele jaren terug in de lokale pers na voltooiing nog zo enthousiast stond te vertellen en waarvan hij nu vindt dat dat binnenringdeel samen met de rest van die ring tot wandelboulevard met klinkertjes en keitjes omgebouwd moet worden. Dat alles zonder ook maar één hard statistisch cijfer 28

- "'I

op het gebied van verkeer, vervoer, geluid- of luchtkwaliteit als onderbouwing te noemen, èn zonder enig bruikbaar stedenbouwkundig alternatief voor dat ringdeel te noemen, èn zonder enig zicht op de voor zo'n idee weg te gooien financiën. In het verleden (omdat daar wèl alternatieve ringverbindingen waren) verkeersluw gemaakte singels (zoals Wilhelminasingel en Groot Wezenland) behielden gewoon hun asfaltbestrating! De Luttenbergstraat, ook deel van de binnenring, werd een aantal jaren terug zelfs juist van ratelende klinkerstraat tot asfaltweg gemaakt, net als de Hanekamp. Verkeersdeskundigen kunnen dhr. Anker vertellen dat klinkertjes echt niet de enige "tools" zijn om verkeer te "streamlinen". 'k gooi er uit gramschap over alle domheid ook maar wat engelse woorden in nu tijdelijke fietsenstallingen door de gemeente op Zwolse verkeersborden zo nodig "pop-up" fietsenstallingen genoemd moeten worden. Wat zijn we weer bij de tijd als het om onbenullige details gaat! Voortaan in Zwolle dus "pop up"-wegomleggingen, pop-up feestverlichting, pop-up bloembakken aan de bruggen en (gelukkig) ook pop-up wethouders!

22. RAADSGRIFFIE: ONMISBAAR INSTITUUT

Nog even terugkomend op het straatnamen-advies van de raad: mocht de wethouder na nader beraad alsnog toch tot de conclusie komen echt niet (in zijn beleving) een soort "postbode voor de Raad" te willen zijn dan kan een advies van de raadsmeerderheid voortaan ook gewoon rechtstreeks via de raadsgriffie (het eigen ondersteunend instituut van de gemeenteraad) verstuurd worden naar de Commissie Naamgeving. En waar staat in de wet dat het hoogste orgaan in een gemeente dat niet zou mogen doen? Het orgaan "raadsgriffie" is als werkplaats van de raad er juist mede voor ingesteld! Delegeren van een taak wil dus echt niet zeggen dat je dan geen zienswijze meer zou mogen uitdragen! Die raadsgriffie is een fantastische eigentijdse aanvulling (Wet Dualisering Gemeentebestuur; 2002) op Thorbecke's gemeentewet. Een wet, mede bedoeld om de route van een burger naar de gemeenteraad zo kort en transparant mogelijk te houden: zonder ambtelijke of politieke beïnvloeding dus, zonder maandenlange vertragingen, zonder zoekraken van stukken, enz. Allemaal zaken die via de vroegere route naar de raad (langs college èn langs het college dagelijks ondersteunend ambtelijk apparaat) nog wel eens wilden plaatsvinden! Een extreem groot nadeel van die nieuwe wet is dat wethouders (scheiding van bestuur en dagelijks bestuur) niet langer tevens lid van de raad zijn èn dus niet gekozen zijn door de bevolking.

Ze zijn getrapt benoemd! Dat betekent dus ook dat ze gewoon van elders ingevlogen kunnen worden. Ze fungeren dus in de praktijk als een soort super-ambtenaar! De democratie van Thorbecke 's gemeentewet heeft op dit punt danig ingeboet! De wethouders zijn n.l. wel degenen die alle raadsbesluiten "voorkoken" of bepaalde gedelegeerde besluiten zelf nemen (zoals bijvoorbeeld inderdaad "straatnamen"). Een verstandige partij benoemt dan als wethouders-kandidaat ook een toegankelijk iemand met veel raads- en stedelijke ervaring en kennis, liefst met een professionele opleiding gerelateerd aan zijn/haar portefeuille. Een beginnend wethouder in Zwolle was vroeger bijna altijd goed ingewerkt (na enkele periodes als raadslid c.q. fractievoorzitter) en had dus een jarenlang opgedane brede kennis van dossiers en ook van de stad zelf. Nu kan echter zelfs een beoogd wethouder worden ingevlogen (die misschien nog nooit in Zwolle geweest is of die aan een baan geholpen moet worden) als een soort superambtenaar (soms ook zelfs nog zonder ook maar enige kennis van of empathie met de hem/haar toebedeelde portefeuille-materie) . d

29

-

Daarnaast heeft echter de functie van burgemeester t.o.v. het meer recente verleden in de praktijk ingeboet aan vrije speelruimte. De benoemingsprocedure is aanzienlijk democratischer geworden, maar het takenpakket heeft in de praktijk veel minder armslag en breedte gekregen. Was burgemeester Roeien in de jaren 60 in Zwolle nog de grote motor achter het platgooien van de noordelijke binnenstad (hij werd in zijn vorige standplaats Delfzijl vanwege zijn identieke aanpak daar zelfs "Bommen Berend" genoemd), burgemeester Drijber was een decennium later een nog groter motor achter de wederopbouw van de gehele binnenstad). Die binnenstadsportefeuille was hem echter wel (na een indringend en nadrukkelijk beroep op hem van de vier wethouders) door deze wethouders toebedeeld! Burgemeester Snijders heeft anno 2021 zijn handen al meer dan vol naast reguliere "burgemeesterstaken" als politie, brandweer enz. aan de groep C4: coördinatie, centrumgemeente, corona en criminaliteit! Alle vier zeer actuele en sterk gegroeide taken. Het voor de kwaliteit van bestuur zeer nadelige probleem van gebrek aan kennis en inzicht bij wethouders of raadsleden speelde sowieso nog niet in de tijd van Thorbecke's gemeentewet. Toen waren gemeenteraadsleden èn wethouders voorname Zwollenaren met levenservaring, met kennis van (vermogens)beheer, van besturen en van lokaal belangrijke zaken.

Zwollenaren die slechts een goed bestuur van hun stad beoogden, daarbij ook zelden gedreven door ambities voor hogere politiek-bestuurlijke niveaus! Zeker is in elk geval nu wel dat (mede door de wethouderlijke angst voor het niet onafhankelijk kunnen functioneren van de Commissie Naamgeving) een door de raad geadviseerde Wethouder Eduard Ankerboulevard er in Zwolle voorlopig zeker niet in zit! 23. VEEMARKTTERREIN NOOIT ONDERDEEL WOONBUURT KAMPERPOORT Zowel de VVD-raadsfractie als dhr. Anker laten op het dossier straatnaamgeving "Kamperpoort" zien wel een beetje makkelijk om te gaan met de "geschiedenis" van de stad, met name de geschiedenis van de wijk/buurt Kamperpoort. Uitgegaan wordt van een situatie waarbij het voormalige "Nieuwe Veemark"-terrein, (waarop nu de IJsselhallen) met aangrenzende gronden als deel uitmakend van de wijk/buurt Kamperpoort wordt/werd gezien. In hoeverre is dat echter daadwerkelijk het geval? Het grote terrein van Emmastraat tot Blaloweg (waarop nu o.a. de IJsselhallen van verschillend bouwjaar staan) heeft tot nu toe nooit fysiek deel uitgemaakt van de woonbuurt_of woonwijk "Kamperpoort".

Het heeft daar functioneel noch gevoelsmatig ooit bij gehoord! Hooguit om volledige (en statistische) dekking van het gehele stedelijk grondgebied te verkrijgen zal de gemeente deze vroegere weilanden ooit als behorend tot de wijk Kamperpoort zijn gaan mee rekenen. Begin jaren '30 verhuisde de toen nog kleine "Beestenmarkt" (tot dan gehouden langs de rand van de stadsgracht op Harm Smeengekade en Pannenkoekendijk) naar een nieuw groot terrein in de weilanden naast de Kamperpoorten-voorstad. Het marktterrein werd "Nieuwe Veemarkt" genoemd.

24. STEDENBOUWKUNDIGE ANALYSE VAN DE BESTAANDE KAMPERPOORT

Ondergetekende heeft grote achting voor de gevoelens en de inzet van de Kamperpoorters die vertwijfeld proberen nog iets van hun oude volksbuurt overeind èn levend te houden. Ik deel die gevoelens meer dan 100 %! Moet je echter om kwart over twaalf nog wel hard willen rennen om de trein van 12.00 uur te halen? En natuurlijk ja, die trein zou vertraging kunnen hebben ... ! Of is het misschien toch maar beter je teleurstelling over een zo goed als zeker vertrokken trein om te zetten in het positivisme van acceptatie, van het rustig wandelen naar het station en het (bij een goede kop koffie) geduldig wachten op de volgende trein?

30

-~ . :tt>i·J ~. •·' ' ·• ...·". ··\\.,

:;

,,·

.

\

f

Et.. f :_ .

à

~ -..·' 'f ..

h ~•· ,~---.·· -~

.~

-

l

iiió"" f h

s

bastion Eekwal

"

.,.

ER

«a"

»

"

«l

... @h

mmsg" -3ngos{fee7 " ?fs f " i

!1"±' /!''t~ ''" " . .· «é

ij 8,

&

~·

\~

$

~ ,~_,,,.

·1

i

:\

.

' s.

+

.·. , , :,'.-·.

,

=.s

-- ~;t,,,,:•.,

"

._8Eg.g?Sf5

@

'

··· ~·-,.......

'- .-·•~,,--"' .

~

·. Pi% s ss'

l ' '. h

.»

[,i l:~~-·,, hlfi · f/'.~' tb-~~?'

fjà, ba ~

~-

.

' r·-.\.:.k : . ·

~ ~. •. <;f' •·

,~ •-?f.1' ,'._\. ~~

.:

«2)·,pi-

g4, Jo

fb

. . . . ., 1t .

e

·

~

a} . ·. •·"'"

"··

.,

.

l · ·\.?:!

» .: • ~ É."t• ••p

-~ moestuinen en tuinderijen 1

..

1

-~ -

-;~

-:·:,..

'

"sf TEM >_ ·-~, .·.,

1

.,,.

.

. , (' . ~ \'.~. .;t~~:::: '.,~{ . ,• '?\, · .. ·. . . .f •···-· ., . . .,~~ : ~te4sf± .v. . . •/·-~i g,.....gag, A ~~·'.'~~-: .'-;:•,,::-',.::- . -· ki' 1."g

6

3

L.

'

:

f~i . t "me?

'Il

$.8 1

,,, 'f

~,,

·.,:.I•

a

w #%é$$j% $ij%: ' #f,$3,jé;tj%%. 5%%2ijs.. 41yR!=. ,$, 5g' ~ .1

»

0

T>

1 ',,,, ,,

· . 'T- ' 4

. , f~

'\.\\lil.

'

"j t 7 +f! \

i}

't~\:

,

"

«

-"'!"-,- lrs

e.

e

z

l

f

I D

• " ....

'!]

~ ~ ;+. ~'

"''."- · ·: .

\

... ' ';,,

·liir..

• •.

hA

~

s

-,t•,

•.

\•~ ·'•'<,•' \',\ y~

•

,

!/t.

' ' •

kg

•

se

-~ -

,....'

%

E

~ i'···~·

~'. ~

s

f

'>

MAJ•, """ '

.-

~-

",< -/t'rr ..

gf,

+

,

-K<

·-~,-,:.''• · ·'"' . .,....... ,,, &2 22%0$

""'-l'll.;

-

'•""· ... /~•.\~.-~-,'}' ,.

4r"

fl

,g,s

,

..,._,..._.,~ . ~.:

'1·~ '."', ~ "

)«

,,.,;:•: ·

·"

i. 11-• Eg ,, '. ' gg. ~ ~

.

f'

~ •-1·\'I. --~ · "~' :,'i~ 7'

' " ;" , .K « , &; »f% %

..., ,.~ . •• ·~·

■

si

&$$%:

7ter

._

5s' ±2%$s&.-

sa

4

"

AS

1. •

·,,,

""

,

fz.,

Jr

S/ j

··r.--. ·.c...... c

•

"%

·.•. ·. ' ....

ry -~i'•

{'

'

'i

s,, f6} zA,4%,,

Ps

.,:-. ,, _,j;, "· -~ ' .

.........

y É

,.:

'- .

-~ - ·~.

.:..,,,--

#

Ï·

y, --..._:~·'

. ·. . . /: _,,·•'

.. ,4 e

""

T?

·f' . .

,f,5'!1!1.,'"

"hl#

~ -

~-

ep ' "$R,,,,,11·. 2?

i$;%;

y

~·

~ ~-"

,:;,· ,J

ag

,f", ""~ '.. .•,-:. . ' """ '••' ..' :·,:

•

-

. . /~

,.

!

"m_, hs »

✓

. . ·be•,, ~rag ,, - "'·•-' ~~ $%

E>

,,..•,

i

tuinen villa's, later OLV-pension en Nieuwe haven

ees:

'f.

i

,id

w

1

r

p

·\fj~ ilt •a". %

k p

., "'

%,

# I;. . . .,

M

.i' if E• ",

".s>

kir

Aai

1·:····!J:_. \.·' '.

T72

d.i

''

&ii

'ets .n{ •«te"n

'.

%4,

sisg . e;'

%

,, À',. ,,

g

-t

,

• '

<&

$ 8: "., ~-·· 2 ,

•-

Ik bedoel te zeggen: de oude Kamperpoorten-woonbuurt (zowel in baksteen als ook sociologisch een eenheid vormende arbeiders-gemeenschap) is voor driekwart verdwenen. Diegenen die al decennia terug begonnen zijn om herinneringen van bewoners vast te leggen en foto's en objecten m.b.t. de geschiedenis van de buurt bijeen te brengen hadden een zeer grote vooruitziende blik. Van de oude bebouwing in de Kamperpoortenvoorstad (een buurt ontstaan als lintbebouwing langs de Hoogstraat (de dijk en uitvalsweg van Zwolle naar Kampen en Hasselt) is in het stadsbeeld

nauwelijks nog iets over. Dit in tegenstelling tot de beide andere voorsteden: Assendorp en in iets mindere mate ook de Diezerpoort. Het front van de wijk (Harm Smeengekade en Pannenkoekendijk) is gesloopt, op een drietal panden op de hoek van de Hoogstraat na. Blikvanger aldaar is het monumentale hoekpand voorheen hotel "De Zeven Provincién". Ook de grote fabrieken van Helder en van Vocaleum, de vroegere werkgelegenheid in de Kamperpoort, zijn gesloopt. Van de oudere bebouwing langs de Hoogstraat zijn (in wat nu het achterste deel is nabij de A28) nog slechts enkele tientallen oude pandjes bewaard. Projectontwikkelaars liggen daar (dagelijks gulziger) op de loer! Van de "banen" en "voordes" (korte zijstraatjes vanaf de dijk "Hoogstraat" aflopend in zuidelijke richting) resteert nauwelijks nog oude bebouwing. Twee 20° eeuwse schoolgebouwen staan nog overeind. Ook de twee in elkaar overlopende parallel-straten aan de noordzijde van de Hoogstraat (Zijltje - Achterom) zijn gesloopt. In enkele nieuwere straten (jaren 70/80 en jonger) wonen nog wat oude Kamperpoorters. Idem in de wanstaltige rode "container"-woningen nabij de plek van de gesloopte jaren '20 vogelbuurt.

Toen begin jaren '30 de Zwolse veemarkt van de Beestenmarkt (nu Harm Smeengekade) en de Pannenkoekendijk verhuisde naar een nieuw aangelegd veemarktterrein in de weilanden ten zuiden van de buurt Kamperpoort, werd die bestaande buurt (met aanliggende volkstuinen en tuinderijen) aan de zuidzijde afgesloten door de aanleg van een nieuwe straat met aan één zijde een rij café's ten behoeve van de nieuwe veemarkt. Die nieuwe straat kreeg toen ook de naam "Nieuwe Veemarkt". De strijd voor behoud van het karakter van de buurt is door de Kamperpoorters dapper gestreden. De buurtbewoners hebben tientallen jaren veel te lijden gehad, zijn met mooie verhalen jarenlang aan het lijntje gehouden en daarbij ook soms domweg besodemieterd. Maar om nu in een naastgelegen nieuw te bouwen buurt/wijk, straten te vernoemen naar Tonnie Mei berg of ome Rikus? Straten met (minimaal 6 woonlagen hoge) appartementsgebouwen voor centrumgebiedbewoners? Het is één van de gebieden waarop dhr. Anker zijn etiket "centrumgebied" heeft geplakt. Bij de nieuwe bewoners gaat het om o.a. yuppen en senioren die oploopafstand willen wonen van winkel- en kroegen-brandpunt "binnenstad". Dhr. Anker zal overigens met zijn liefde voor "Babelovertreffende" flats bij de uitvoering straks ongetwijfeld wel veel hoger willen bouwen. En de projectontwikkelaars zullen daar (vanzelfsprekend) om vragen.

In de Wezenlanden vond zo'n wethouderlijke ingreep (in een 100% renovatieplan) voor een flatbuurtje van een woningbouwvereniging) ook al plaats. Dhr. Anker spreekt daar nu (met straks drie maal zoveel bewoners in het buurtje) over een toekomstige mooie groene wijk! Dat is alleen te kwalificeren als puur misleidend. Het overgrote deel van de mensen denkt bij een "mooie groene wijk" als vanouds aan een tuindorp-achtige omgeving en niet aan "graspollen op de platte daken". Ook het deel van de Veeralleewijk bij Kon. Wilhelminastraat en Wilhelmina-sportpark staat op het lijstje en zal zeker wel een "fijne groene wijk." moeten worden. Maar dan wel alleen conform de nieuwe tweede betekenis van klimaatvriendelijk of klimaatneutraal (vanwege het stikstofverminderend gras) op de daken van de flats. Het echte groen zal ook daar (wanneer de raad volgzaam en gedwee blijft) verdwenen zijn!

32

35. WAT DAN WEL TE

/

EN JyEI IONNIE MEIJBERG EN MET OME RIKUS?

Straatnamen-commissies kennen altijd (voor niet in de systematiek van een wijk passende suggesties en verzoeken van derden, alleen of in groepsverband) de mogelijkheid van het vernoemen van een fietspa d, een plantsoen, een gebouw, een zggl of kamer_ineen wijkcentrum , een bejaarden ofie, een school(plein), een verzorgingscluster, enz. enz. na@ een door individuele burgers of door een vereniging, een wijk, enz. gewaardeerd persoon. ook is er altijd de mogelijkheid van een beeldengroepie op een pleintje _of in een_plantsoen, een plgguette of een gedenksteen in de gevel van een huis, enz. De gemeente zou daarvVoo (hoe dan ook, sowieso] aan de op zijn/haar laatste benen lopende oude KamperpooT middelen beschikbaar moeten stellen. Zo'n herinnering komt dan op de plaats waar deze hoort, n.l. ter plekke van de oude of vernieuwde buurt/wijk direct bij de oude

l 1 \

Jntbebouwing langs de Hoogstraat. Niet uitgesloten moet overigens word en dat in_het gebied yan de "oude• oorspronkelijke_ Kamperpoortbuurt_(op termijn) toch ook nog een enkele straatnaam gegeven zal kunnen worden. Zo'n naam kan dan wèl herinneren aan bewoners van die vroegere Kamperpootook de firma-namen Helder en Vocaleum zijn dan mogelijke items. . BESCHERMD KARAKTERISTIEK STUKJE OUDE KAMPERPQORT? 26

1

M,

4Gemeenteraad zich klaarblijkelijk alsnog_betrokken voelt bij de historische Kamperpoort ZOU

d~ raead er ook aan kunnen meewerken dat in de resterende oude echte Kamperpoortaneidersbuurt op één plek voortaan slechts beperkt verdere sloop kan plaatsvinden, met name aan ee oud stukje dijkweg ter plaatse van het Kamperpoortmuseum èn café Meijberg. Zo'n consolidering is veruit de beste methode om de herinnering aan de oude Kamperpoort en aan de

\ \ \

Kamperpoorters levend te houden! pen kan daarbij bijvoorbeeld denken aan een verklaring tot gemeentelijk_monument van_een_yijf- of tiental naast_elkaar_gelegen_typere nd e lage_oand jes_naast en_inclusief het buurtmuseum. Ooit werd

de gehele dijkweg naar Kampen en Hasselt vanaf de stadsgracht tot aan ongeveer de huidige A28 el nmerkt door aan weerszijden een bijna aaneengesloten rij kleine arbeiderswoninkjes. ge "ki b 2egane gronc d lus eigen (separate) pannenkap,_smalle (Tyerin:19"eeuws_arbeiderswoninKje, alstenen_voorgevel_met één _deur en één venster). onbeschermd zal de nu nog rest erende weinige oude bebouwing langs de Hoogstraat binnen 15 jaaf erdwenen zijn en hebben we van één van de drie historische Zwolse voorsteden alleen nog maal (dankzij het buurtmuseum en directeur Jacob Donze) de foto's. )

kog altijd is het zo dat in Nederland de (cultuur)geschiedenis voor 95% zichtbaar is en gerelateerd Gordt aan de grote hoeveelheid beschermde monumentale 16° tot 19° eeuwse grachtenpanden en +eren huizen langs de singels, aan kastelen, aan grote herenboerderijen, enz. Van de wooncultuur 4an het overgrote deel van de andere (arme/stedelijke) bevolkingsgroepen in vroeger tijden steren nauwelijks nog voorbeelden! Voorkomen kan worden dat op termijn het gerestaureerde ~oninkje waarin het Kamperpoortmuseum gevestigd is rondom alleen nog maar omgeven is door 4oonblokken met 21 eeuwse architecuu. ek idee? Helemaal niet! Ga maar eens kijken bij het gerestaureerde bouwblok hoek jsendorperstraat/ Eigen Haardstraat. Daar een voorbeeld van 20 identieke door de vereniging ;en Haard in 1894 gestichte arbeiderswoningen. Alle 20 woningen zijn nu gemeentelijk_monument.

33

het do, +1jd le , ?woningzoekenden en bewoners zeer gezellig gevonden Assendorp telt nog altijdve "derden originele arbeiderswoningen. De Kamperpoort is door aanleg van het Zwolle-IJsselkanaal deels door het A28-dijklichaam verstoken geraakt van doorgaand verkeer èn van verdere uitboren4; )hei" eiding en daardoor doodgebloed. De handhaving van een rijtje (oudere, verschillende) u1sjes dan 4 ; e Hoogstraat zou (als lintbebouwing dus) nabij het wijkcentrum en met rondom wat groen een Veressant stedenbouwkundig parkachtig element kunnen zijn in de anders op korte termijn TOtendeels nieuwe 21° eeuwse woonwijk. 27. ALMERE-MINI IN DE MAAK hr. Anker wil nabij de A28 ook een tunnel onder het Kamperlijntje van de nieuwe "Kamperpoort" aar de Veeralleewijk. De wethouder heeft daarbij en passant ook maar even de locatie van de ebouwen van het Carolus Clusius College met de annex gelegen groene sportvelden tot Scentrumgebied" uitgeroepen zodat hij hier zijn (inmiddels bekende) visie op hoe zo'n Centrumgebied eruit hoort te zien, kan uitleven. Eén (of misschien wel alle projectontwikkelaars) zal de kontakten rond de notitie "Pleidooi voor een schaalsprong" vermoedelijk het oog hebben laten allen op dit deel van de Veeralleewijk.

Het uit drie periodes daterend gebouwencomplex van het ~arolus Clusius College zal bij nader onderzoek straks Qngetwijfeld helaas sterk ve_rouderd _en helaas aar bouwvallig en helaas slooprijp blijken te zijn! Woontorens dus voor de projectontwikkelaars iet alleen aan de noordzijde maar ook aan de zuidzijde van het Kamperlijntje! Daarom: zo snel ogelijk het markante oudste deel (1925) van het CCC-complex langs de Veerallee gemeentelijk onument verklaren. Dat (ook inpandig zeer interessante) gebouwdeel voegt zich nu bijzonder goed h het ritme van de gehele aan één zijde met villa's bebouwde Veerallee. Plannenmakerij in Zwolle dus conform model-Almere, alsof het om een lege Flevopolder gaat waar j Probleemloos wel tien Almere's kunt bouwen. De terreinen van de veemarkt waarover nu m.b.t. de straatnaamgeving wordt gesproken hebben

ooit deel uitgemaakt van de voorstad Kamperpoort. ln de weilanden waar begin jaren '30 het nieuwe veemarktterrein verrees stond oorspronkelijk Slechts een molen. Op het grote nieuwe veemarktterrein (met rijen bomen èn met hekken om het vee aan vast te binden) stond aan één zijde een open markthal voor kleinvee. Gelijk met en anno aan de veemarkt verrees een gemeentelijk slachthuis met enkele bijgebouwen rond een vierkant binnenplein. Een directeurswoning ter linker zijde van het toegangshek. Na aanleg van de Rieteweg in de jaren '60 verhuisde bij de verbreding van de Harm Smeengekade het Esso-pompstation "Jolink" van die kade naar een plek aan de Rieteweg. Langs de nieuw aangelegde buitenringweg Blaloweg verrezen later nog enkele schoolgebouwen. Het Buitengasthuis (met na jaren onderhoud door de mensen van Van Ommen recent schitterend gerestaureerd kerkhofje), in later tijd ook als buurtkerkhof voor een wijde omgeving van Voorst en Frankhuis fungerend, was een solitaire plaats van bewoning iets verderop gelegen aan de Hoogstraat. Dat deel van de oude uitvalsweg is bij de aanleg van 4 verhoogde A28 afgesneden van de Hoogstraat en daarbij "Buitengasthuisstraat" gaan j,en.

doordestad

Het is altijd een solitaire bewoningsplek geweest vanwege de stichting in 1377 Zwolle als melggtsenhuis (genaamd: "Het heilige Kruis"). De stichting van het complex i inmiddels dus bijna zesenhalye eeuw geleden! Op veel oude prenten is het historisch belangrijke gasthuis afgebeeld: het lag dominant in de uitgestrekte landerijen nabij de splitsing van de weg richting Kampen en richting Hasselt. Het verlengde van voorheen dijkwe "Hoogstraat" heet voorbij de Blaloweg nog altijd Gasthuisdijk. g 34

spoorlijn naar Kampen en tramlijn naar Blokzijl

f;/' ,~:;/ a

hier later de A28

Het huidige gasthuis bestaat uit 35 in een carrévorm rond een binnenhof gebouwde woninkjes. Het stichtingsbestuur van het gasthuis heeft om praktische redenen (onderhoud) de panden enkele decennia geleden overgedragen aan een terzake gespecialiseerde woningbouwstichting met duizenden woningen in beheer. Uit de inkomsten worden door het bestuur van de Gasthuizen periodiek activiteiten voor bejaarden gesteund. 28. ONTSLUITING VAN DE V.M. VEEMARKT Niet alleen het veemarktterrein zelf maar ook de ontsluiting van het immens grote terrein tot aan de latere Blaloweg (waarop begin jaren '30 de nieuwe veemarkt verrees) had niets van doen met de "Kamperpoort". De ontsluiting van de Veemarkt vond plaats via de Willemskade/Veerallee en de Emmastraat en (pas vele jaren na de oorlog) via de toen aangelegde Rieteweg en Blaloweg! Jarenlang liep voordien (tijdens de vrijdag-veemarkt) door de grote veevrachtauto's het verkeer vast op de smalle straten en bruggen bij Veerallee en Willemsvaart! Het feit dat men de eerste zijstraat van toen nog het eerste stuk van de Veerallee (nu ook Willemskade geheten) noemde naar Koningin Emma ondersteunt het feit dat men dit gebied altijd als deel van de Oranjebuurt/Veeralleewijk en zeker niet van de Kamperpoort heeft gezien. De Emmastraat lijkt qua bebouwing ook volstrekt niet op de volkswijk Kamperpoort.