2. Nota van zienswijzen, overige reacties en wijzigingen

2.43

Zienswijze nummer 43 Samenvatting zienswijze: 1. De indiener van de zienswijze waardeert het initiatief om op een zorgvuldige wijze alle ruimtelijk relevante belangen en ambities in en om Zwolle integraal af te wegen in uw omgevingsvisie. Dit is geen eenvoudige opgave en u heeft dan ook reeds veel tijd en inzet geïnvesteerd in het proces van de totstandkoming van deze conceptvisie. Wij complimenteren u graag met het resultaat dat nu voorligt en we hebben met veel waardering kennisgenomen van uw ontwerpomgevingsvisie. 2. Het is positief dat het terrein van de voormalige IJsselcentrale in de Ontwerp omgevingsvisie genoemd wordt als een kansrijke locatie voor woningbouw en is verbeeld als onderdeel van een strategische ontwikkelzone. 3. Is door de gemeente een relatie voorzien tussen het moment van het zo mogelijk opstarten van woningbouw op het terrein van Centrale Harculo en het afronden van de woningenbouw in Stadshagen? De indiener van de zienswijze is er voorstander van om, indien de voortgang van de herontwikkeling van het terrein van Centrale Harculo dit mogelijk maakt, eerder dan in 2026 te beginnen met de woningbouw op deze locatie en verzoekt de raad hieromtrent geen relatie te leggen met de voortgang van de woningbouw in Stadshagen. 4.

De indiener van de zienswijze wil benadrukken dat zij als ontwikkelende partij binnen de voorziene herontwikkeling van het terrein van Centrale Harculo in samenwerking met onder meer de gemeente en natuurorganisaties de natuurwaarden op- en rond het terrein van Centrale Harculo wil versterken. Hierover een aantal vragen/opmerkingen a. In de Ontwerp omgevingsvisie is op pagina 55 een visualisatie gegeven van de waardevolle en zeer waardevolle natuur binnen de gemeente. Hierbij is een deel van het terrein van Centrale Harculo aangemerkt als zeer waardevol, zonder dat deze momenteel een dergelijke status heeft. Dit betreft onder meer grond waar tot voor kort gebouwen stonden en grond die momenteel bestaat uit intensief gemaaid grasland. Deze visualisatie komt tevens niet overeen met de kaart ‘Raamwerk natuurwaarden’ die onder de noemer van ‘overige informatie’ beschikbaar is op de website Ruimtelijkeplannen.nl en bedoeld lijkt als onderdeel van de Ontwerp omgevingsvisie. Dit zou betekenen dat hier wellicht sprake is van een omissie. De indiener van de zienswijze staat op het standpunt dat gebieden op en rond Centrale Harculo in eigendom 67/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

van de ontwikkelende partij van het gebied, die momenteel niet zijn aanwezen als onderdeel van een Natura 2000-gebied of van het Natuurnetwerk Nederland, binnen de omgevingsvisie geen natuurgerelateerde status zouden moeten krijgen. b. Het verzoek is te bevestigen dat de in de ontwerp-omgevingsvisie aangeduide status van zeer waardevol in de visualisatie op pagina 55 geen andere betekenis heeft dan de constatering dat de betreffende gebieden onderdeel uitmaken van een Natura 2000-gebied en/of van het Natuurnetwerk Nederland. Wanneer dit niet het geval is moet duidelijk gemaakt worden op basis van welke informatie en beoordelingscriteria een gebied als zeer waardevol is aangemerkt en wat de mogelijke implicaties zijn. c. De indiener van de zienswijze verzoekt de gemeente de havens van Centrale Harculo en haar oevers in elk geval niet aan te duiden als ‘zeer waardevol’ vanuit het oogpunt van natuur totdat nader onderzoek naar de ecologische betekenis van deze gebieden is uitgevoerd, indien de gemeente met deze aanduiding een ander doel beoogt dan de constatering dat deze onderdeel uitmaken van een Natura2000-gebied en of van het Natuurnetwerk Nederland. 5. Op pagina 57 van de Ontwerp omgevingsvisie is een verbeelding opgenomen met als titel ‘Landschap en hoofdgroenstructuur. Hierbij is een deel van het terrein van Centrale Harculo aangemerkt als hoofdgroenstructuur.

Dit gebied is in tegenstelling tot sommige andere gebieden in Zwolle niet aangemerkt als ‘versterking hoofdgroenstructuur’, waarmee de indiener van de zienswijze vermoedt dat de gemeente veronderstelt dat dit reeds een bestaand onderdeel van de hoofdgroenstructuur is. Er wordt echter opgemerkt dat dat het voornaamste deel van het terrein van Centrale Harculo dat in de Ontwerp omgevingsvisie is aangeduid als hoofdgroenstructuur en tot voor kort deel uitmaakte van een energie-industrieel complex, momenteel hoofdzakelijk bestaat uit al dan niet intensief gemaaid grasland, is bebouwd of bestaat uit terreinverharding. Voorts maken deze terreindelen momenteel geen onderdeel uit van de door de gemeente aangemerkte hoofdgroenstructuur, zoals deze is vastgelegd in ‘De Groene Kaart’ van de gemeente. De indiener van de zienswijze verzoekt de gemeente: a. aan te geven op basis van welke informatie en beoordelingscriteria een aanvullend deel van het terrein van Centrale Harculo is aangewezen als hoofdgroenstructuur; b. aan te geven wat de implicaties zijn ten aanzien van toekomstige beleidskeuzen bij de ontwikkeling van een gebied die is aangemerkt als hoofdgroenstructuur in de omgevingsvisie; c.

te bevestigen dat, indien zij voornemens is om de hoofdgroenstructuur op het terrein van Centrale Harculo uit te breiden ten opzichte van de bestaande ‘Groene Kaart’, dit geen beletsel hoeft te zijn voor activiteiten als wonen, werken en recreëren binnen deze als hoofdgroenstructuur aangeduide gebieden; d. de omgevingsvisie aan te passen door de aanduiding van de hoofdgroenstructuur op de eigendommen van ENGIE op en rond het terrein van Centrale Harculo in overeenstemming te brengen met de 68/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

6.

7.

8.

9.

bestaande ‘Groene Kaart van de gemeente. Er is nu geen reden, om vooruitlopend op een gezamenlijke gebiedsvisie voor het terrein Centrale Harculo, wijzigingen aan te brengen op de in de ‘Groene Kaart’ aangewezen hoofdgroenstructuur. Op pagina 77 van de Ontwerp omgevingsvisie is een verbeelding opgenomen met als titel ‘Mobiliteit fietsnetwerk’. De indiener van de zienswijze merkt op dat nabij het terrein van Centrale Harculo, en op groen in eigendom van de indiener van de zienswijze een veronderstelde bestaande hoofdfietsroute is aangegeven welke over de IJssel richting Hattem gaat. Een fietsverbinding die op dit moment niet op die plaats aanwezig is. Hoewel in de gezamenlijke planvorming met de gemeente meerdere nieuwe fietsroutes aan het onderzoeken is, heeft de indiener van de zienswijze als eigenaar van de grond op dit moment nog geen uitgesproken mening over de eventuele realisatie van een fietsverbinding op die locatie, maar stelt wel de volgende vragen: a. Heeft de gemeente daadwerkelijk de ambitie om op voorgenoemde locatie een nieuwe hoofdfietsroute over de IJssel te realiseren? b. Zo ja, hoe gaat de gemeente deze verbinding vormgeven? c. Is deze verbinding voorzien op het terrein van de Centrale Harculo E-logistiek: Als netwerkstad vormt E-logistiek voor Zwolle een belangrijk onderdeel van de vervoersbewegingen. Dit speelt met name bij het station.

Hierbij is het afstemmen van lokaal gebruik en lokale opwekking naast een goede netwerkaansluiting cruciaal. Met een energiemanagementsysteem zouden de gebruiksprofielen van de laadbehoefte van met name bussen en auto’s (maar ook scooters en fietsen) moeten worden afgestemd op de plaatselijke opwekking van duurzame energie en de capaciteit van het plaatselijke elektriciteitsnet. Door de batterijen van de bussen en de auto’s slim te laden bieden deze flexibiliteit en extra waarde voor het totale concept. Om een dergelijke energie-hub tot stand te brengen, moeten veel componenten bij elkaar komen. Het is daarom aan te raden om één integraal plan te (laten) maken. Goede toevoegingen aan deze energiehub zouden een solar carport met laadfunctie of het terugwinnen van remenergie van de treinen kunnen zijn. De indiener van de zienswijze constateert dat de gemeente zich oriënteert op de mogelijkheden voor verduurzaming van de warmte met o.a. elektrificatie middels warmtepompen en stadswarmte met geothermie als bron. De indiener van de zienswijze benadrukt dat ook WKO (Warmte-Koude Opslag) of TEO (thermische energie uit oppervlaktewater) en biogas tot kansrijke bronnen behoren. Met WKO’s kan een oplossing worden geboden die in tegenstelling tot luchtwarmtepompen minder geluid produceren en ook minder warmte aan de buitenlucht afgeven waardoor er ook sprake is van klimaatadaptatie.

Daarnaast wordt aanbevolen om, onafhankelijk van wanneer de duurzame warmte beschikbaar komt, nu al te beginnen met de maatregelen om woningen geschikt te maken voor toekomstige duurzame warmte (isolatie, ventilatie, etc.). De indiener van de zienswijze wil graag weten hoe de gemeente Zwolle dit wil activeren samen met woningbouworganisaties, energiecoöperaties en het bedrijfsleven op een wijze die past bij de betreffende wijken. De indiener van de zienswijze mist in de ontwerp-omgevingsvisie een verwijzing naar de Zwolse warmtegids (transitievisie warmte), alsmede een onderbouwing van de warmtevraag en clustering hiervan (bijvoorbeeld in de vorm van 69/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

woningcorporaties). Een dergelijke verdiepingsslag waarbij de warmtevraag en meest geschikte oplossing per wijk wordt aangegeven is wenselijk. Deze warmtevraag kan dan gecombineerd worden met de resultaten uit de bronnenstrategie ondergrond zoals genoemd op pagina 90 van de Ontwerp omgevingsvisie. 10. Op de kaart op pagina 91 van de ontwerp-omgevingsvisie worden de boringvrije zones aangegeven. Deze kaart zorgt voor verwarring aangezien er volgens deze kaart geen geothermie kan worden ontwikkeld (boren tot respectievelijk max. 50 en max. 90 meter). Echter een mededeling op Geoportaal Overijssel en een artikel in de Stentor geven aan dat de gemeente Zwolle van mening is dat er wel geboord mag worden op grotere diepte in grote delen van de gemeente Zwolle. Op basis van welke informatie is de kaart op pagina 91 opgesteld? Hoe verhoudt deze kaart (pagina 91) zich tot een ander artikel in de Stentor? Het verzoek is om de kaart op pagina 91 aan te passen zodat de gebieden waar Zwolle aardwarmte wil opwekken (Dijklanden, een groengebied langs het Zwarte Water, ingeklemd tussen de wijken Aa-landen, Holtenbroek en Stadshagen) niet in de boringvrije zones liggen. 11. Doordat zo expliciet de optie voor geothermie aan de noordkant van Zwolle wordt benoemd, zou de indruk kunnen ontstaan dat geothermie alleen daar interessant is.

Wellicht is het raadzaam om te vermelden dat dit project in Zwolle-noord als pilot beschouwd wordt. Mocht het pilotproject tot een succes leiden, dan biedt dat mogelijkheden voor andere gebieden, waaronder Zwolle Zuid. In Zwolle Zuid is ondiepe geothermie een potentiële warmtebron. 12. Op pagina 86 van de ontwerp-omgevingsvisie wordt aangegeven dat de provincie Overijssel de mogelijke potentie van andere vormen van aardwarmte verkend, zoals ondiepe- en ultradiepe geothermie. Het is een suggestie om hierbij tevens hoge temperatuur opslag (HTO) als kansrijke mogelijkheid te vermelden. 13. Het valt op dat in de ontwerp-omgevingsvisie geen tijdlijnen/ambities met meetbare doelstellingen zijn opgenomen. Dat geldt in elk geval voor de energietransitie-opgaven. Het verzoek is om de Zwolse ambities kracht bij te zetten door meer expliciet te zijn in tijdlijnen en meetbare doelstellingen. 14. Vanuit het perspectief van een grote werkgever in Zwolle, steunt de indiener van de zienswijze inzet op duurzame mobiliteit, bijvoorbeeld in de vorm van meer snelfietswegen naar de bedrijventerreinen zonder tijd belemmerende verkeershobbels als verkeerslichten. Daarnaast is een inzet op flexibel/thuiswerken een voornaam punt maar tevens is een samenwerking tussen gemeente en bedrijven mogelijk door een vestigingsbonus voor forensen buiten Zwolle aan te bieden (‘ga wonen waar je werkt’).

Zodoende kunnen verkeersbewegingen en dus luchtemissies, maar ook kosten op lange termijn, worden gereduceerd. Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie

70/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

Reactie van de gemeente: 1. Dank voor de waardering en de erkenning voor de complexe opgave om tot een omgevingsvisie te komen. 2. De gemeente herkent zich in de zienswijze, zoals al staat beschreven in de ontwerp-omgevingsvisie. Op dit punt wijzigt de omgevingsvisie niet. 3. We leggen geen relatie tussen de planvorming van het afbouwen van Stadshagen en overige woningbouwontwikkelingen en de herontwikkeling van de Harculocentrale. 4. Natuur en landschap: a. De raamwerkkaart Natuur en Landschap is tot stand gekomen op basis van bestaand gemeentelijk beleid. Qua natuurwaarde is één op één de begrenzing overgenomen van de Natura2000 gebieden en de NNNgebieden. Wij wijzen dus geen andere natuurgebieden aan dan deze twee categorieën. In de pdf-versie van het ontwerp-omgevingsvisie loopt de begrenzing van de zeer waardevolle natuur deels over het terrein van de voormalige Harculocentrale. Dit is niet correct. De begrenzing hoort aan de noord-, west- en zuidkant de taluds van de dijken te volgen. Dit is in de definitieve omgevingsvisie aangepast. b. Zie onder a. c. Zie onder a. 5. Hoofdgroenstructuur a. De huidige door de raad vastgestelde hoofdgroenstructuur is geactualiseerd en in evenwicht gebracht met de verdere te verwachten groei van de stad. Er is nu een aanduiding opgenomen die nu tot aan de gemeentegrens loopt.

Daarbij zijn structuren en gebieden aangewezen (in zowel de stad als het buitengebied) die bestaan uit een samenstel van groenelementen tezamen. Deze zijn van betekenis voor de stad als geheel en dienen meerdere functies: het begeleiden van recreatieve routes, het vergroten van de leefbaarheid in/rondom de stad, het bijdragen (vergroting van) de biodiversiteit in Zwolle. De aanduiding tot hoofdgroenstructuur wil niet zeggen dat die overal al is gerealiseerd. De categorie ‘versterking Hoofdgroenstructuur’ betreft twee prominente plekken in de stad. Dit is niet uitputtend aangegeven. Dit kan tot verwarring leiden en wordt geschrapt van de kaart. De aanvulling van de hoofdgroenstructuur rondom de voormalige Harculo-centra wil niet zeggen dat er niet gebouwd mag worden, maar betekent wel dat de hoofdgroenstructuur in de toekomst behouden blijft, of wordt aangeheeld waar nodig, vanwege het belang voor de gemeente als geheel. Er wordt een terughoudend beleid gevoerd met het toevoegen van nieuwe bebouwing binnen de hoofdgroenstructuur. Initiatieven hierin worden afgewogen aan de groene functies die de hoofdgroenstructuur ter plaatse moet vervullen. Recreatieve functies passen uitstekend binnen de hoofdgroenstructuur. b. Zie onder a; c. Zie onder a; d. Zie onder a; 71/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

6. De indiener van de zienswijze merkt terecht op dat de betreffende fietsroute foutief op de kaart staat. Dit passen we aan. Er is hier geen fietsverbinding over de IJssel voorzien. 7. De benoemde kansen (e-logistiek) zijn in beeld bij de gemeente en gebiedspartners om nader te verkennen. In de definitieve omgevingsvisie zullen we dit als zodanig benoemen. 8. De omgevingsvisie geeft een langetermijnvisie weer. In de transitievisie warmte, en de latere wijkuitvoeringsplannen is concreter aangegeven hoe de gemeente samen met andere partijen de warmtetransitie gaat vormgeven. 9. Zie onder 8. 10. De kaart op pagina 91 van de ontwerp-omgevingsvisie geeft een diepterestrictie aan voor het boren ten behoeve van gesloten bodemenergiesystemen. Voor dergelijke systemen mag niet dieper dan 90 meter worden geboord omdat dan een afsluitende kleilaag wordt doorboord. Hierdoor kan de kwaliteit van het diepere grondwater nadelig worden beïnvloed. Deze boorrestrictie is alleen van toepassing voor gesloten bodemenergiesystemen. In de legenda komt dit niet duidelijk naar voren. We zullen dit aanpassen. 11. Op dit moment voert de gemeente onderzoek uit naar de potentie van energie uit de ondergrond voor alle bestaande technieken, dus bodemenergie (gesloten en open warmte kracht opslag), aardwarmte (ondiep, diep en ultradiep) en de opslag van hoge temperatuur.

Dit onderzoek zal belangrijke input zijn voor de bronnenstrategie die nog opgesteld gaat worden en bestrijkt het totale grondgebied van Zwolle. Daaruit zal volgen wat o.a. de potentie is van geothermie (ondiep en diep) voor heel Zwolle. Het resultaat daarvan verwerken we in een periodieke update van de Zwolse omgevingsvisie. 12. In het potentieonderzoek dat de gemeente uitvoert (zie 11) wordt ook de potentie voor hogetemperatuuropslag meegenomen. 13. In juni 2017 is in het ambitiedocument "Zwolle geeft je energie' vastgesteld door de Zwolse gemeenteraad. Hierin is opgenomen wat onze ambitie is, waar Zwolle (in 2017) staat, welke uitgangspunten we hanteren en wat de te volgen strategie is. Uitgangspunt is dat dat nieuwbouwontwikkelingen en herontwikkelingen deze minimaal energieneutraal zijn bij voorkeur ‘nul op de meter’ op gebiedsniveau. De Zwolse ‘Transitievisie Warmte 2020’ geeft richting en invulling aan de warmtetransitie in Zwolle. Daarin is aangegeven dat de warmtetransitie in stappen verloopt. De visie is het kader voor het opstellen van wijkuitvoeringsplannen. In een wijkuitvoeringsplan worden de gemaakte keuzes bij het stap voor stap van het aardgas af gaan vastgelegd. Het ambitiedocument ‘Zwolle geeft je energie’ en de ‘Transitievisie warmte 2020’ waren input voor het opstellen van de omgevingsvisie.

Het betreft dan de onderdelen hieruit die invloed hebben op de fysieke leefomgeving. In de realisatiestrategie van de omgevingsvisie staat op welke wijze we hier uitvoering aan gaan geven. 14. Zwolle zet zich, samen met de provincie Overijssel, actief in op het realiseren van een netwerk van aantrekkelijke en herkenbare doorfietsroutes (snelle fietsroutes) en het wijzigen van het mobiliteitsgedrag: meer fietsgebruik in plaats van de auto, vooral in de spitsuren. Daarnaast nemen we samen met de provincie deel aan het zogenaamde ‘Bicycles and Intelligent Transport Systems-Project’ (BITS). Centrale vraag in dit project is: “Hoe kunnen technologische innovaties en slim gebruik van data het fietsen aantrekkelijker, 72/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

efficiënter en veiliger maken? “Het beter laten doorstromen van fietsers bij verkeerslichten is een van de beoogde concrete projecten binnen BITS. Om slim werken en slim reizen in de regio te stimuleren heeft de provincie Overijssel zogenaamde Mobiliteitsmakelaars aangesteld. Zij werken samen met werkgevers aan onder andere een betere bereikbaarheid en hiermee tegelijkertijd aan een besparing van de kosten en het verlagen van het ziekteverzuim. Voor wat betreft het meer thuiswerken als gevolg van Corona verwijzen we naar de beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 3: Effecten van Corona. We nemen de suggestie over de vestigingsbonus voor kennisgeving aan. Wat betekent dit voor de visie/OER? De zienswijze leidt tot aanpassing van de omgevingsvisie: Initiatieven binnen de zeer waardevolle landschappen worden afgewogen op het effect op het landschap. De begrenzing van het zeer waardevolle landschap loopt deels over het terrein van de voormalige Harculocentrale. Dit is niet correct. De begrenzing hoort aan de noord-, west- en zuidkant de taluds van de dijken te volgen. De categorie versterking Hoofdgroenstructuur (zoals aangeduid op de kaart) betreft twee prominente plekken in de stad. Dit is niet uitputtend aangegeven. Dit kan tot verwarring leiden en wordt geschrapt van de kaart. Er is hier geen fietsverbinding over de IJssel voorzien.

Hierop passen we de kaart ‘hoofdstructuur fietsroutes’ op aan. De kaart op pagina 91 van de ontwerp-omgevingsvisie geeft een diepterestrictie aan voor het boren ten behoeve van gesloten bodemenergiesystemen. Voor dergelijke systemen mag niet dieper dan 90 meter worden geboord omdat dan een afsluitende kleilaag wordt doorboord. Hierdoor kan de kwaliteit van het diepere grondwater nadelig worden beïnvloed. Deze boorrestrictie is alleen van toepassing voor gesloten bodemenergiesystemen. In de legenda komt dit niet duidelijk naar voren. We zullen dit aanpassen

2.44

Zienswijze nummer 44 Samenvatting zienswijze: 1. Volgens de indiener van de zienswijze is in de ontwerp-omgevingsvisie de essentie waar Zwolle voor staat opgenomen en wordt richting gegeven aan de toekomstige ontwikkeling van de stad die in algemene zin worden onderschreven. 2. De wens voor een solidaire stad, oog voor de mens en een inclusieve leefbare gemeenschap is uit het hart gegrepen. Hoewel in het hoofdstuk ‘Kernopgaven’ wel de wens voor solidair wordt genoemd en ‘…aandacht voor een inrichting van de leefomgeving gericht op meer sociale cohesie…’ wordt aangehaald, evenals de term ‘leefbaar’, is het jammer dat in de gehele omgevingsvisie de randvoorwaarden hiervoor beperkt zijn uitgewerkt. De voorwaarden die nodig zijn om een inclusieve stad te behouden en te bereiken gaan verder dan alleen een programmatische verdeling van goedkope, middeldure en dure woningen. De voorwaarden om te komen tot een inclusieve stad zijn van invloed op de fysieke randvoorwaarden voor de ontwikkeling van de stad. De indiener van de 73/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

zienswijze pleit voor de toevoeging van een apart hoofdstuk dat ingaat op de inclusieve stad, wat is daarvoor nodig en hoe te komen tot gemengde wijken en buurten. De opgaven die op de stedelijke ontwikkeling van invloed zijn, die te maken hebben met inclusiviteit en leefbaarheid, zijn in ieder geval: uitstroom van beschermde woonvormen, toenemende dakloosheid, groeiende groep (arbeids)migranten, statushouders, toename 1- en 2-persoonshuishoudens en de vergrijzingsgolf die nog maar net begonnen is. Op zich zijn deze thema’s niet onbekend, maar de ruimtelijke impact van te veel kwetsbaren bij elkaar en de grens die daarin bereikt is of lijkt te gaan worden in bepaalde complexen of buurten, geeft zorgen over de toekomstige leefbaarheid en heeft een risico van ruimtelijke uitsortering van kansarmen en kansrijken. Het zou goed zijn om naast ‘Spelregels fysiek kapitaal’ die van invloed zijn op de ruimtelijke ontwikkeling, ook een hoofdstuk te maken ‘Spelregels sociaal kapitaal’ in relatie tot de ruimtelijke ontwikkeling. 3. Weezenlanden-Noord: Door de samenhang van de strategische projecten in de Stadskrans visueel en beschreven inzichtelijk te maken, zoals dat ook gedaan is met de Stadsruit op pagina 40/41, neemt de kans toe dat ook voor deze nog te ontwikkelen projecten in de Stadskrans kansen kunnen ontstaan op subsidies en/of cofinancieringen van bijvoorbeeld provincie of rijk.

Gezien het belang hiervan, ook voor de haalbaarheid, voor deze veelal complexe projecten en gebiedsontwikkelingen, is de samenhang en het laten zien van de prioriteit van deze ontwikkelingen voor de stad Zwolle, een kans voor werkelijke realisatie. Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie Reactie van de gemeente: 1. We nemen kennis van deze zienswijze. 2. We onderschrijven dit deel van de zienswijze. In de definitieve omgevingsvisie nemen we het menselijk kapitaal nadrukkelijker op, vergelijkbaar met de omgevingsvisie deel 1, die in oktober 2017 door de gemeenteraad is vastgesteld. 3. Als onderdeel van de strategische ontwikkelzone ‘Stadskrans’ beschrijven we de diverse ontwikkellocaties en duiden die op kaart, waaronder WeezenlandenNoord. Dit op een vergelijkbare wijze als we ook voor de Stadsruit hebben gedaan. Wat betekent dit voor de visie/OER? De zienswijze leidt tot aanpassing van de omgevingsvisie: In de definitieve omgevingsvisie nemen we het menselijk kapitaal nadrukkelijker op; Als onderdeel van de strategische ontwikkelzone ‘Stadskrans’ beschrijven we de diverse ontwikkellocaties en duiden die op kaart, waaronder WeezenlandenNoord.

74/214

Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

2.45

Zienswijze nummer 45

Datum

Samenvatting zienswijze: 1. Het is voor een burger niet gemakkelijk om de omgevingsvisie te doorgronden. Veel tekst, ronkend taalgebruik en veel ondoorzichtig jargon; 2. Een terinzagelegging van de ontwerp-omgevingsvisie in de zomerperiode is niet wenselijk; 3. Het is positief dat de omgevingsvisie uitgebreid ingaat op klimaatadaptatie, energietransitie en verduurzaming. Thema's die een goed doordachte toekomstvisie vereisen. 4. Op veel punten gaat de ontwerp-omgevingsvisie uit van meer, meer en meer. Maar meer gezondheid en meer leefbaarheid voor de burger, zijn veel moeilijker te vinden; 5. Het is de vraag of alle grote ambities die in een tijd van economische groei geformuleerd zijn, in de (post-) coronatijd standhouden. 6. Voor Zwolle en in het bijzonder Berkum biedt Vliegveld Lelystad helaas geen nieuwe kansen maar eerder nieuwe bedreigingen; 7. De omgevingsvisie gaat er van uit dat de trek naar de stad zal doorgaan. In dit verband wijst de indiener van de zienswijze op de huidige tentoonstelling ‘Countryside, The Future’ in het Guggenheim Museum in New York. Hier laat Rem Koolhaas zien dat de stad haar grenzen bereikt heeft en de toekomst op het platteland ligt. 8. Op vele plaatsen in de omgevingsvisie komt de 'schaalsprong' aan de orde. Het lijkt een doel op zichzelf. Voor de bewoners van de stad is de 'schaalsprong' een ingrijpende gebeurtenis.

Zo zullen bijvoorbeeld voorzieningen niet lineair meegroeien maar zich met verschillende snelheden ontwikkelen. Hierdoor kan grote overlast ontstaan voor bewoners. Ondanks het feit dat dit een zeer cruciale ontwikkeling is, geeft de omgevingsvisie slechts in wat summiere zinnen aan, waarom deze 'schaalsprong' noodzakelijk zou zijn. Dit moet beter onderbouwd worden. De indiener van de zienswijze geeft aan dat de omgevingsvisie moet aangeven wat de prognose voor de autonome groei is en wat hier bovenop komt en welke keuzen er daarom gemaakt kunnen worden. 9. Het is noodzakelijk om de behoefte aan kantoorruimte te bekijken met ‘postcorona-ogen’. 10. De omgevingsvisie suggereert ten onrechte dat de Annigahof nog verplaatst moet worden. Dat is inmiddels gebeurd. De Vechtcorridor is een betrekkelijk klein gebied met een grote kwetsbaarheid. Hij ligt ingeklemd tussen Vecht, A28, het nieuwe tracé van de N340 en de spoorweg. Bovendien ligt er de schaduw van de Hessenpoort overheen. Openlucht- en verblijfsrecreatie en landschapsen natuurontwikkeling zijn belangrijke en ingewikkelde opgaven. Hierin is geen plaats voor kleinschalige bedrijvigheid. Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie Reactie van de gemeente: 1. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 5: Mate van concreetheid en leesbaarheid. 2.

Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 4: inzageperiode 75/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

3. We nemen kennis van dit deel van de zienswijze over hoe thema’s als klimaatadaptatie, de energietransitie en verduurzaming zijn uitgewerkt in de omgevingsvisie 4. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 1: Groei Zwolle 5. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 3: Effecten van Corona 6. Wij begrijpen uw opmerkingen over Lelystad Airport. Zwolle laat zich al jaren, samen met de provincie Overijssel en vele regiogemeenten, kritisch uit over de gevolgen van de routes van en naar Lelystad Airport voor deze regio en met name de noordkant van Zwolle. De omgevingsvisie is echter niet de plaats om ons standpunt over Lelystad Airport te verwoorden. Wij doen dit op vele andere manieren en plaatsen. Overigens is de getoonde route op de kaart de laagvliegroute van Defensie en niet de aanvliegroute naar Lelystad Airport. De staatssecretaris van Defensie heeft inmiddels besloten deze definitief te laten vervallen. Eventuele bouwbeperkingen als gevolg van deze defensie laagvliegroute komen daarmee ook te vervallen. In de omgevingsvisie zal de kaart op dit punt worden aangepast. 7. We nemen kennis van de verwijzing naar de tentoonstelling Countryside, The Future in het Guggenheim Museum in New York 8. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 1: Groei Zwolle. Qua demografische groei gaat deze omgevingsvisie uit van de landelijke prognoses.

Daarbij hoort een woonbehoefte van 10.000 extra woningen tot 2030. Het is de ambitie dat eenieder over een betaalbare woning kan beschikken. Voor de periode na 2030 doet de gemeente samen met het rijk, provincie en regio een verstedelijkingsstudie. Die studie gaat over hoe de groei van Zwolle verder vorm kan krijgen na 2030, wanneer hier sprake van is. Daarbij kijken we niet alleen naar woningbouw, maar ook naar thema’s als gezondheid, voorzieningen, mobiliteit, klimaatadaptatie etc. Behoud en versterken van de leefkwaliteit in en rondom Zwolle is een belangrijk onderdeel van de Zwolse omgevingsvisie. In de definitieve omgevingsvisie leggen we beter uit, wat we verstaan onder de autonome groei van Zwolle en de uit te voeren verstedelijkingsstudie. Die studie gebeurt de komende twee jaar. De uitkomst daarvan verwerken we in een periodieke update van de Zwolse omgevingsvisie. 9. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 3: Effecten van Corona 10. Input voor de ontwerp omgevingsvisie was de structuurvisie Vechtcorridornoord. Per abuis staat in de ontwerp-omgevingsvisie dat de beeldentuin Annigahof verplaatst gaat worden. Deze ligt reeds op de juiste plek. Dit passen wij aan in de definitieve omgevingsvisie.

Het ontwikkelen van kleinschalige bedrijvigheid ten zuiden van het bestaande bedrijventerrein Hessenpoort maakt onderdeel uit van de structuurvisie Vechtcorridor en is daarom ook overgenomen in de Zwolse omgevingsvisie. Deze ontwikkeling is gekoppeld aan het versterken van de landschappelijke en groene kwaliteiten van het gebied.

76/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

Wat betekent dit voor de visie/OER? De zienswijze leidt tot aanpassing van de omgevingsvisie: Per abuis staat in de ontwerp-omgevingsvisie dat de beeldentuin Annigahof verplaatst gaat worden. Deze ligt reeds op de juiste plek. Dit passen wij aan in de definitieve omgevingsvisie. We schrappen de laagvliegroute voor militaire vliegtuigen uit de Omgevingsvisie.

2.46

Zienswijze nummer 46 Samenvatting zienswijze: 1. De gemeente Zwolle heeft in de jaren zestig een zeer groot gebied erbij gekregen door de toevoeging van de toenmalige gemeente Zwollerkerspel waar ook “het dorp” Berkum bij hoorde. Deze samenvoeging is bestuurlijk gezien een succes te noemen. Zwolle is sindsdien fors gegroeid en is naar een niveau gekomenen waarin wonen, werken en leven kwantitatief en kwalitatief in goede balans zijn gekomen. De gemiddelde Zwollenaar is ruim tevreden met de stad. De gemeente Zwolle kent haar fysieke grenzen nadat de samenvoeging met Zwollerkerspel in de jaren zestig is doorgevoerd. Daarbinnen kan men wonen, werken en leven als Zwollenaren. Maar “Zwolle” wil meer, groter en belangrijker worden. De Regio Zwolle is ontstaan en de belangrijkste trends waar Zwolle haar beleid op baseert komen vooral daar vandaan. De ambities groeien niet zozeer in de gemeente Zwolle maar vooral daarbuiten en daar zit een belangrijk pijnpunt. Geen enkele inwoner van Zwolle kiest de bestuurders van de Regio en heeft door verkiezingen geen invloed op de koers die de Regio Zwolle inzet. De indiener van de zienswijze heeft moeite met het ontbreken van deze basale democratie in de Regio Zwolle; 2. Het is onwenselijk dat de ontwerp-omgevingsvisie midden in een Corona en vakantietijd ter inzage is gelegd.

Het zet de inwoners van Zwolle maar ook de (maatschappelijke) organisaties op grote achterstand. Maatschappelijke organisaties moeten intern en met elkaar overleg kunnen hebben over de inhoud en de mogelijkheden daarvoor zijn uiterst beperkt. Door deze periode te kiezen bemoeilijkt u het overleg en belemmert u de inspraak. Dit is onwenselijk; 3. De omgevingsvisie is eigenlijk een structuurplan. Op een structuurplan kun je als gemeente voldoen door burgers te consulteren, hetgeen niet meer is dan aanhoren. Maar de mening van de inwoners hoeven niet meegenomen te worden in de plannen. Met in het vooruitzicht de nieuwe omgevingswet maken wij bezwaar tegen de huidige wijze van “inspraak”. De ambities, hoogbouw, sterke groei en daarmee aantasten van de groene omgeving leent zich niet (langer) voor een structuurplan maar vraagt om een brede stadsdiscussie. Dit zou bij de komende verkiezingen moeten terugkomen, zodat de stad ook daadwerkelijk zelf kan kiezen. 4. Het plan staat bol van duurzame ambities, wat Berkum ook graag zou willen ondersteunen. Echter het geheel lezend kunnen is het moeilijk terug te vinden hoe de groene ambitie zich verhoudt tot de groeiambitie. Het plan is te vaag, te onduidelijk. Graag zien wij dat de verhouding tussen kwaliteit en kwantiteit 77/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

concreet uitgewerkt waarbij de bestuurlijk, verhullende omschrijvingen plaats maken voor heldere tastbare en te toetsen voorstellen. 5. De indiener van de zienswijze denkt dat gematigde groei, door de natuurlijke groei van de stad door Zwollenaren, meer gewenst is in de stad. De ambitie om Zwolle met de aantallen, zoals genoemd in de ontwerp-omgevingsvisie, te laten groeien niet is wat de Zwollenaar algemeen genomen wenst. Geen enkele partij heeft deze ambitie helder verwoord in het verkiezingsprogramma en ook het coalitieakkoord geeft onvoldoende aanknopingspunten om hierin mee te gaan. Heeft het college hiervoor wel het mandaat van zijn kiezers? 6. Er wordt gesproken over 25.000 extra woningen. Onduidelijk is de berekening en de cijfermatige onderbouwing daarvan. Zwolle heeft met de Provincie en omliggende gemeenten afspraken gemaakt over de bouw van 10.000 woningen tot 2030. Komen de genoemde 25.000 woningen daar nog bovenop? De keuze om Zwolle te laten groeien lijkt een keuze van het Rijk maar gaat het Rijk daar wel over? Als dat zo is dan is de rol van de Provincie en Gemeenteraad en dus de inwoners van Zwolle volledig overruled en heeft de democratie inhoudelijk zwaar ingeleverd. 7. We kiezen voor 40% suburbaan wonen…” Dat houdt in dat 40% van 25.000 woningen, dus 10.000 woningen in het nu groene gebied gebouw zal moeten worden.

De 30% groenstedelijk staat wel genoemd waar heeft geen invulling of toelichting. Wat wordt daarmee bedoeld? 8. Er wordt gekozen voor hoofdzakelijk grondgebonden woningen. Wordt de druk op de schaarse grond daardoor niet alleen maar groter? 9. De indiener van de zienswijze geeft aan dat de corridor Westerveldse Aa (Kuyerhuislaan tot aan de Boerendanserdijk) niet beschikbaar is voor woningbouw of opengebroken kan worden voor een verbindingsweg. Het bouwen van hoge appartementen blokken (flats) aan de rand van dit gebied is niet wenselijk. De concept gebiedsvisie voor de Oosterenk laat dit open. Aangegeven is dat, als er zo nodig hoog gebouwd moet worden, en als Zwollenaren die keuze ook samen gaan maken, “wat hogere bouw” langs de Ceintuurbaan meer voor de hand ligt. De beleving van de duizenden Zwollenaren die gebruik maken van het natuurgebied mag niet verstoord worden omwille van een “happy few” die in een (ongetwijfeld duur) appartement wonen aan de rand van het gebied met prachtig uitzicht. 10. De hoogte van gebouwen is al langer een strijdpunt. De eenmaal door de Raad vastgestelde regels blijken in de praktijk boterzacht. Als een projectontwikkelaar een plan heeft dat hoger gaat dan de bestaande regels toelaten wordt er een “zeer creatieve oplossing bedacht”.

De dienende overheid bedient vooral de projectontwikkelaars en ondanks dat de vastgestelde regels worden overtreden, gaat een plan door en worden omwonenden overruled. Zwolle is een provinciestad en de vraag is of de Zwollenaar dat wel echt anders wil. Zoals eerdergenoemd vragen wij ons oprecht af of het College en de Raad wel de ruimte heeft om zonder verkiezingen de stad zo te laten ontwikkelen dat ook gebouwen tot 70 meter mogelijk moeten zijn. Zwolle is geen “Randstad gemeente” en wil dat volgens ons ook niet worden. De gemeenteraad is gekozen op basis van de plannen die zijn beschreven in het verkiezingsprogramma en de huidige plannen gaan ver buiten het mandaat dat u als Raad en College heeft gekregen van de Zwolse stemmers. 78/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

11. Om de huidige groei tot 2030 mogelijk te maken wordt veelal gekozen voor inbreiding en locaties in de stad. Echter aandacht voor veel starterswoningen voor Zwollenaren is er niet. Zoals ook in Berkum blijkt steeds weer dat bij inbreiding het goedkope segment wordt overgeslagen. 12. Een aanzienlijk deel van Vechtpoort 1 is bestemd als wateropvang gebied en ligt 1 à 1,5 meter lager dan de omgeving. Wij zouden het Vechtpoort 1 gebied graag willen laten aansluiten op het gebied de Westerveldse Aa. Feitelijk is dat nu grotendeels het geval maar de recente verkoop van een deel van de grond (ten noorden van het Roodhuizerpad) aan een projectontwikkelaar kan erop wijzen dat er ingrijpende plannen worden ontwikkeld met woningbouw. De afspraken hierover zijn helder: geen bouw op die locatie. Op Vechtpoort 1 zou vooral natuur met beperkte woningbouw op de hoger gelegen delen (dorps karakter) moeten komen. Mogelijk kleinschalig wonen in het water opvanggebied (waterwoningen). Het gebied leent zich bij uitstek om biologische streekproducten te ontwikkelen in combinatie met een recreatieve wandel/fiets functie. Aanleg van bos en langs het spoor een brede strook met zonnepanelen t.b.v. inwoners en bedrijven in Berkum. 13. Vechtpoort 2 is een agrarisch gebied waar een aanzienlijk deel van de grond in het bezit is van de Gemeente Zwolle.

In potentie is hier ruimte voor 5 à 6 duizend woningen. De N35 zou voor Wijthmen (tussen afslag Hoonhorst en Wijthmen in) omgebogen kunnen worden om deze potentiële bouwlocatie heen en aansluiten op de N340 zodat een deel van het verkeer om het woongebied heen gaat en aansluiting vindt op de A28. Ook is daarmee de ontsluiting van deze nieuwe wijk gerealiseerd. Minder druk op de Ceintuurbaan en verbeterde bereikbaarheid. 14. Evenementen zijn niet voor alle inwoners een feestelijke gebeurtenis. Vooral als inwoners “gedwongen” overlast ervaren door het geluid dat veelal aanwezig is. Berkum ligt wat geluid en overlast op een lastige plek tegen de stad aan. De A28, het Stadion (verkeersoverlast), de N35 en bij een vrijwel altijd aanwezige zuidwesten, westen of noordwestenwind, het geluid van festivals. Ook de wijken Dieze, AA-Landen en Veerallee ervaren overlast. Het verzoek is niet om evenementen te stoppen maar wel om de overlast effectief te beperken. Ook hier kan het niet zo zijn dat een “happy few” bezoekers plezier heeft ten koste van vele anderen. Welke concrete maatregelen gaat de gemeente nemen om de overlast te verminderen? 15. Vechtpoort 1 en 2 zijn benoemd als waardevolle natuurgebieden. Dat klopt maar met de ambitie om 25.000 extra woningen te bouwen is het de vraag wat de feitelijke waarde is. 16.

De beschrijving van Vechtpoort 1 als grootschalig water opvanggebied wordt gemist. Volgens het waterschap is dat namelijk al het geval. Deze cruciale functie dient te worden toegevoegd in de tekst. 17. Milieu wordt steeds meer een zaak van “opruimen” en schoonhouden. Zwolle lijkt te kiezen voor “afdekken en controleren”. Zo zijn wij verbaasd dat de vervuilde grond onder de recent ontwikkelde Hornbach niet eerst schoongemaakt is. De vervuiler betaalt maar dat is niet genoeg. Wij zouden liever zien dat de vervuiler betaalt voor het opruimen en dat de vervuiling niet gecontroleerd blijft liggen maar daadwerkelijk opgeruimd wordt. Het beleid van 79/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

Zwolle zou daarop gericht moeten zijn. Opruimen voordat er nieuwe economische activiteiten of andere activiteiten plaats vinden. 18. Berkum en andere wijken hebben veel last van geluidshinder door de A28. De schermen, die toen ze geplaatst werden als tijdelijk werden aangeduid (Zwollenaren vonden ze destijds lelijk), houden slechts beperkt het geluid tegen. Vermoedelijk omdat ze zijn berekend op een veel kleiner aantal bewegingen. De A28 is drie à vier keer zo druk geworden. Ook de snelheid speelt een belangrijke rol. Op de A28 zou 80 als maximum met trajectcontrole als enig haalbare optie het geluid aanzienlijk kunnen verminderen. Er wordt nu structureel door een onacceptabel en aanzienlijk deel van de gebruikers harder gereden dan de aangegeven maximumsnelheid. De toename van elektrische auto’s vermindert het geluid niet voldoende. Het is de wens dat de gemeente zich inspant om de snelheid tussen de IJsselbrug tot voorbij Hessenpoort te verminderen naar maximaal 80 km/h en handhaving toepast met trajectcontrole. Tevens is het verzoek dat de geluidsschermen verlengd worden in oostelijke richting. Veel geluid komt richting Berkum omdat de geluidsschermen niet ver genoeg zijn doorgetrokken. Deze stoppen nu op de brug. Wellicht is er ook nog eens een nieuw geluidsonderzoek nodig. Voor Berkum is het verkeer op de Kranenburgweg en de Ceintuurbaan ook een bron van overlast.

In de nieuwe Omgevingswet worden verschillende geluidsbronnen bij elkaar opgeteld. Tezamen met bijvoorbeeld o.a. de A28 levert dit een nieuwe situatie op waar dit concept aan voorbij gaat. 19. De ontwerp-omgevingsvisie gaat niet in op de gevolgen van Lelystad Airport voor Zwolle. Het officiële standpunt van de regering is dat vliegveld Lelystad Airport eind 2021 opengaat. In de ontwerp-omgevingsvisie dient daar dus aandacht aan besteed te worden. Als dat vliegveld opengaat zal Zwolle in de aanvliegroute komen te liggen. De geluidshinder veroorzaakt door laagvliegen ten behoeve van Lelystad Airport is immers volstrekt niet acceptabel. Het is niet ondenkbeeldig (analoog aan de ontwikkelingen rond Schiphol) dat de vliegroutes gaan leiden tot forse bouwbeperkingen als gevolg van de recent aangepaste geluidsnormen. De wijk Berkum, Vechtpoort 1, een fors deel van Vechtpoort 2 , een deel van de wijk Aa-Landen, een deel van Holtenbroek een deel van Westenholte en een deel van Stadshagen liggen in de gepande vliegcorridor. De indiener vraagt om in de omgevingsvisie op te nemen wat de opening van Lelystad Airport betekent voor Zwolle en welke acties er komen om te voorkomen dat Zwolle overlast gaat ervaren door het vliegverkeer over de stad. Daarnaast: tot welke bouwbeperkingen gaat de opening van Lelystad Airport leiden? 20.

De indiener van de zienswijze begrijpt niet wat met de volgende passage uit de ontwerp-omgevingsvisie wordt bedoeld en vraagt om verduidelijking ervan: “Door de verdere groei van de Zwolle met 10.000 woningen in de komende 10 jaar wordt de beschikbare buitenruimte is het een opgaven om op een zorgvuldige wijze om te gaan met de beschikbare buitenruimte. Er is een transformatie van ons verkeer en vervoerssysteem nodig om daarmee mogelijk te maken dat de stad kan blijven groeien en dat de aantrekkelijkheid, bereikbaarheid en leefbaarheid gewaarborgd blijven”. 21. Bij een herontwikkeling van de gebieden Zwartewaterallee en de Oosterenk naar woongebieden ligt meer voor de hand liggen om de snelheid van de 80/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

aanliggende wegen te verlagen om zo niet, de ten onrechte vermeende, economische winst van snelheid boven de kwaliteit van het leefmilieu te stellen. In de bijdrage over Vechtpoort 2 vervalt de ringweg functie van de Ceintuurbaan en wordt deze verlegt naar de nieuwe verbinding tussen de N340 en de N35. Zoals u zelf al aangeeft wordt de Zwartewaterallee veelal vermeden door gebruik te maken van de A28. Beide wegen kunnen dus qua snelheid omlaag. 22. Zoals bekend is Berkum de proefwijk voor de Energietransitie. De keuze voor het toe te passen energiesysteem is nog vol aan de gang en het verbaast de indiener van de zienswijze dat in de beschrijving vooral de aandacht gaat naar proces van de Regionale Energiestrategie (RES) en niet naar waar de inwoners van Zwolle (o.a. Berkum Energie Neutraal) mee bezig zijn. Er lijkt al bedacht te zijn wat er aan energie geleverd zal worden, zodat burgers slecht de kaders kunnen invullen. Hier missen wij de basale democratische grondbeginselen. 23. Als kansrijke gebieden voor grondgebonden energieopwekking zien wij dat het gebied Vechtpoort 1 en 2 als beperkt kansrijk wordt gezien en deels zelfs uitgesloten. Het is onwenselijk om een deel uit te sluiten en begrijpen niet waarom.

Het gebied langs het spoor Herfte op Vechtpoort is voor een veel groter deel geschikt en ook nodig om Berkum te voorzien van de nodige (zonne) energie, wat nodig zal zijn voor direct gebruik en de mogelijke productie van waterstof. Door de beperkingen, zoals genoemd in de ontwerpomgevingsvisie, en de wijze waarop vorm wordt gegeven aan de mogelijkheden om op Tolhuislanden één of meer Windmolens te plaatsen, zijn de keuzemogelijkheden die Berkum heeft zeer beperkt. Graag zien wij een uitbreiding van de mogelijkheden voor grondgebonden energieopwekking langs het spoor Herfte. Hierbij opgemerkt dat deze grond gereserveerd wordt voor Berkum via de Stichting Duurzaam Berkum. 24. Het is onwenselijk dat in de ontwerp-omgevingsvisie staat vermeld dat een warmtenet tot 30% goedkoper zal zijn dan all electric. Het ontbreekt bij die keuze over een betrouwbare onderbouwing. 25. Detailhandel: de aandacht gaat voor een belangrijk deel naar het stadscentrum. Ook worden winkelcentra genoemd die opgeknapt zullen gaan worden. Het winkelplein in Berkum staat hier niet bij, wat wel nodig is. Er ligt een uitbreidingswens van een supermarkt, winkelpanden moeten worden opgeknapt en er zijn meer parkeerplaatsen nodig. Door de toename van wonen op Oosterenk is de verwachting dat het aantal bezoekers van het winkelplein toeneemt.

De druk op de Boerendanserdijk en Kuyerhuislaan en de parkeervoorziening bij het winkelplein zal nog groter worden. Welke oplossingen zijn hier denkbaar? Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie Reactie van de gemeente: 1. De regio Zwolle is een samenwerkingsverband van overheden, maatschappelijke instanties en onderwijsinstellingen. Deze partijen werken intensief samen en treden gezamenlijk naar buiten. De regio is niet bevoegd om publiekrechtelijke besluiten te nemen. Elke overheid neemt hierin zijn eigen besluiten zodat democratische controle gewaarborgd blijft. Zo zal de gemeente Zwolle uitkomsten van regionale ontwikkelingen, onderzoeken en studies altijd 81/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

vertalen naar het eigen beleid, dat via de reguliere (democratische) procedure wordt vastgesteld. 2. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 4: inzageperiode 3. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 6: Betrokkenheid belanghebbenden 4. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 1 en 5: Groei Zwolle en concreetheid en leesbaarheid. 5. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 1: Groei Zwolle 6. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 1: Groei Zwolle. We schrappen het aantal van 25.000 te bouwen woningen in Zwolle en leggen de definitieve omgevingsvisie beter uit wat de status en bedoeling is van de uit te voeren verstedelijkingsstudie. De voorliggende omgevingsvisie gaat uit van het toevoegen van 10.000 woningen. Dit overeenkomstig de ontwikkelstrategie Wonen, die reeds door de gemeenteraad is vastgesteld. In de verstedelijkingsstudie onderzoeken we samen met het onder andere het Rijk wat de beste mogelijkheden zijn voor verstedelijking. De gemeenteraad neemt hierover het uiteindelijke besluit. 7. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 1: Groei Zwolle. We schrappen het aantal van 25.000 te bouwen woningen in Zwolle en leggen de definitieve omgevingsvisie beter uit wat de status en bedoeling is van de uit te voeren verstedelijkingsstudie.

De voorliggende omgevingsvisie gaat uit van het toevoegen van 10.000 woningen. Dit overeenkomstig de ontwikkelstrategie Wonen, die reeds door de gemeenteraad is vastgesteld. 8. Tot 2030 gaan we uit van het toevoegen van 4000 grondgebonden woningen, zoals in de door de gemeenteraad vastgestelde ontwikkelstrategie is bepaald. 3000 daarvan komen in Stadshagen. Daarnaast zijn in de omgevingsvisie kansrijke en aanvullende locaties aangewezen voor de bouw van nog eens 1000 woningen. O.a. bij Breecamp-west en de voormalige IJsselcentrale. De druk op schaarse grond wordt hiermee niet groter, omdat de in de omgevingsvisie benoemde woningbouwlocaties zijn gebaseerd op bestaand beleid. 9. De Westerveldse Aa is in de omgevingsvisie onder meer opgenomen als onderdeel van de Zwolse hoofdgroenstructuur. Het vormt daar een onderdeel van het Parklandschap Herfte Wijthmen, dat van Berkum tot aan Wijthmen loopt. Dit betekent dat hier geen grootschalige woningbouw voorzien wordt. Daarnaast komen er andere gebouwen te staan op de voormalige waterschapslocatie. Er zijn twee hoogteaccenten opgenomen van ca 10 lagen en 1 accentpunt bij voormalige waterschapslocatie. We zien hierbij het ziekenhuis als letterlijk hoogtepunt van het gebied. Alle nieuwbouw zal hieraan in hoogte ondergeschikt zijn, waarbij deze in hoogte afloopt naar het omliggende landschap.

Een goede overgang van stad naar buitengebied is belangrijk. Door accent op wonen en meer groen en wandelmogelijkheden in het gebied kan het gebruik van het naastgelegen wandelgebied groter worden. 10. U vraagt zich af of Raad en College voldoende mandaat hebben om hoogbouw tot 70 meter mogelijk te maken. U zinspeelt hierbij op verkiezingen, een referendum of een andere vorm van directe democratie. Allereerst wijzen wij u erop dat het in de omgevingsvisie gestelde maxima in de plaats komen van het oude beleid, dat 100 meter toestond. Ten tweede wordt bij elk project een 82/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

zorgvuldige belangenafweging gemaakt. In de voorbereidingsfase gebeurt dit in gesprekken met direct belanghebbenden. In geval van hoogbouw zal bij elk hoogbouwproject een hoogbouweffectrapportage worden opgesteld dat (onder andere) de verschillende belangen in beeld brengt. Rondom de besluitvorming ligt deze belangenafweging bij College en Raad. U geeft aan dat de omgevingsvisie niet strookt met de verkiezingsprogramma’s van verschillende partijen in de raad. Dit klopt. De werkelijkheid haalt altijd verkiezingsprogramma’s in. Het is aan de politieke partijen zelf om hierover een afweging te maken. Tot slot geeft u aan dat hoogbouw niet bij Zwolle past, maar meer iets is voor de Randstad. Wij zijn, net als u, van mening dat nieuwbouw moet passen bij de maat en schaal van onze stad. In onze reactie op veel gestelde zienswijze nummer 2 (hoogbouw) gaan wij hier verder op in. 11. Uitgangspunt in de omgevingsvisie is een ‘30/40/30’ verdeling. Het Zwolse woningbouwprogramma bestaat voor 30% uit goedkope woningen, 40% uit middeldure en 30% uit dure woningen. Deze verdeling nemen we over uit de in 2017 vastgestelde woonvisie. Hiermee beogen we een gevarieerd woonaanbod, zodat voor iedere inkomenscategorie een passende woning is te vinden; een ongedeelde stad voor iedereen.

In de overspannen markt is het van belang strak te sturen op deze leidraad, zodat niet alleen voldoende sociale huur en goedkope koop wordt toegevoegd in Zwolle, maar ook voldoende middeldure woningen. Afwijken hiervan kan alleen als de initiatiefnemer aantoont dat een andere verdeling beter is voor de wijk of het gebied. 12. U uit uw zorg over de locatie ten noorden van het Roodhuizerpad, omdat deze onlangs is verkocht aan een projectontwikkelaar. Over dit gebied zijn geen besluiten genomen of in voorbereiding. Dit gebied maakt bovendien onderdeel uit van de hoofdgroenstructuur. Hier zijn weer zeer terughoudend met woningbouw (zie ook de kaart en uitleg in de omgevingsvisie). U legt de verbinding met de doelstellingen van Vechtpoort 1. Ook over Vechtpoort 1 zijn nog geen besluiten genomen. Rijk, Regio en Provincie doen de komende jaren een verstedelijkingonderzoek hoe Zwolle kan groeien na 2030. Verschillende scenario’s en opties verkennen we daarbij. Daar worden ook de structuurvisielocatie Vechtpoort I en Vechtpoort II bij betrokken. We kijken bij dat onderzoek niet alleen naar woningbouw, maar ook naar de maatschappelijke opgaven op het gebied van klimaatadaptatie, landschaps- en natuurontwikkeling, mobiliteit en duurzame opwek van energie. Belangrijk aandachtspunt is ook hoe de groei van Zwolle de bestaande stad kan versterken. Bijvoorbeeld op het gebied van leefbaarheid.

De uitkomst van het verstedelijkingsonderzoek verwerken we in een periodieke update van de Zwolse omgevingsvisie. De planning is dat het verstedelijkingsonderzoek in 2021 wordt afgerond en besluitvorming over woningbouw ná 2030 uiterlijk in 2022 is afgerond. 13. De omgevingsvisie doet geen uitspraken over grootschalige woningbouw in Vechtpoort en de mogelijke ontsluiting hiervan. In de (lopende) verstedelijkingsstudie worden ook de locaties Vechtpoort 1 en 2 meegenomen. 14. Evenementen zijn belangrijk voor Zwolle. Ze zorgen voor levendigheid en sfeer in de stad, versterken de sociale cohesie en ze voorzien in een omvangrijke behoefte aan ontspanning en vermaak. Evenementen en festivals maken inwoners trots op de stad. Door deze factoren dragen evenementen bij aan de 83/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

leefbaarheid en maken ze Zwolle een fijne stad om in te wonen. Verder hebben evenementen natuurlijk ook een belangrijke economische betekenis voor Zwolle: een bruisende stad heeft een belangrijk effect op het (positieve) imago en de aantrekkingskracht van onze stad voor bedrijven om zich te vestigen. Evenementen horen daarom bij de Zwolle. We zoeken naar een goede balans tussen de reuring van evenementen en de (over)last die daaruit kan voortkomen. Door het aanwijzen van evenementenlocaties (waarbij de nadruk in en rond de binnenstad ligt), een maximum aantal toegestane grootschalige evenementen per locatie, een evenwichtig geluidsbeleid, reële eindtijden (23.00 uur zondag t/m donderdag, 24.00 vrijdag en zaterdag) en een goed toezicht- en handhavingsinstrumentarium, vinden wij dat er een goed evenwicht is tussen rust en reuring. Het onderwerp evenementen maakte nog geen onderdeel uit van de omgevingsvisie. In de definitieve visie benoemen we dit onderwerp en duiden we de (grootschalige) evenementenlocaties. 15. Onderdeel van de Zwolse omgevingsvisie zijn gebiedsprofielen. Die beschrijven een samenhangend toekomstbeeld voor de gebieden in Zwolle. Vechtpoort 1 en 2 maken onderdeel uit van het gebiedsprofiel ‘gemengd landelijk gebied’ en ‘agrarisch gebied’ en maken geen onderdeel uit van het gebiedsprofiel natuurlandschap.

De ligging van deze gebiedsprofielen wil overigens niet zeggen dat er geen natuurwaarden aanwezig zijn. Zie over een mogelijke ontwikkeling van Vechtpoort 1 en 2 als woningbouwlocatie ook de beantwoording bij onderdeel 12 en 13. 16. Klimaatadaptatie is een belangrijk onderdeel van de Zwolse omgevingsvisie. De invloed hiervan op de fysieke leefomgeving beschrijven we bij het raamwerk klimaatadaptatie. Bij een mogelijke groei van Zwolle na 2030 (zie bij onderdeel 12) nemen we het onderwerp klimaatadaptatie mee bij de verdere planvorming. Er liggen kansen aan de oostkant van Zwolle om klimaatadaptatie vorm te geven. 17. Saneren van grond en grondwater is een kostbare zaak. Volledig verwijderen van alle verontreinigingen is onbetaalbaar. Het Nederlandse beleid is daarom gericht op functioneel saneren: zorgen dat de kwaliteit van grond en grondwater voldoet aan de functie die het heeft. Hierbij dient de grondeigenaar de bron van bodemverontreiniging te saneren en een afkoopsom te betalen voor de verspreiding van verontreiniging via het grondwater. Bij de door u genoemde locatie is dit ook zo gegaan. De gemeente Zwolle is gebiedsbeheerder en zorgt ervoor dat er geen ongewenste verspreiding van grondwaterverontreiniging naar schone gebieden plaatsvindt. Een groot deel van de restverontreiniging zal daarbij op termijn van nature afbreken.

Zwolle doet daarnaast onderzoek naar natuurlijke manieren van saneren, zoals bij de voormalige stort Westerveld. 18. Rijkswaterstaat is wettelijk verantwoordelijk voor geluidhinder als gevolg van verkeer op de A28. Hiervoor zijn langs alle rijkswegen geluidproductieplafonds vastgelegd. Deze geven de maximaal toegestane geluidsproductie aan. Dit wordt bijgehouden via het geluidregister (te raadplegen op de website van Rijkswaterstaat). Bij een overschrijding van het geluidproductieplafond moeten maatregelen worden getroffen. Vragen hierover kunnen worden gesteld bij het geluidloket op de website van Rijkswaterstaat.

84/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

We gaan graag in gesprek met de indiener van de zienswijswijze hoe we geluidhinder in Berkum kunnen aanpakken. De geluidhinder in de omgeving van de Kranenburgweg is ons bekend. Deze locatie is opgenomen in ons Actieplan Geluid. Zodra er werk wordt verricht op deze locatie onderzoeken we of we geluidmaatregelen kunnen treffen. Het Actieplan Geluid gaat overigens alleen in op knelpunten als gevolg van gemeentelijke wegen. De A28 valt hier niet onder. Het klopt dat de regels voor het optellen van geluidsbronnen veranderen onder de Omgevingswet. Omdat dit rechtstreeks geregeld wordt in de wet is dit te specifiek voor de omgevingsvisie. Cumulatie van geluid van verschillende wegen wordt nu ook al gedaan. Vanuit de Wet ruimtelijke ordening passen we namelijk het principe van een ‘goede ruimtelijke ordening toe’. Dat betekent dat we bij het realiseren van een nieuwe geluidgevoelige bestemming naar alle geluidsbronnen samen kijken. De regels hiervoor zijn onder de Omgevingswet wel anders. Zowel in de huidige situatie als onder de Omgevingswet gaat het hierbij echter alleen om nieuwe situaties, zoals het aanpassen van een weg of het ontwikkelen van een plan voor woningbouw. Hierbij worden deze regels toegepast om te bepalen of de geluidsbelasting aanvaardbaar is en of maatregelen (zoals isolatie) nodig zijn. Op een bestaande situatie zoals de Kranenburgweg, zal dit geen effect hebben.

In die gevallen geldt de aanpak uit het Actieplan geluid (zie hierboven). 19. Uw zienswijze is juist dat onder de nieuwe Omgevingswet verschillende geluidsbronnen bij elkaar worden opgeteld. Het gaat daarbij om wettelijke geluidscontouren, zoals voor wegverkeer, spoorverkeer en ook luchtvaartverkeer. Voor luchtvaartverkeer is die contour wettelijk vastgelegd op de grens van 48dB(A) Lden). De Commissie m.e.r. heeft gevraagd om ook de effecten voor de 40dB(A) Lden-contour in beeld te brengen. Voor Lelystad Airport geldt dat de contour van 48 dB(A) Lden beperkt is tot Flevoland en de 40 dB(A) Lden tot aan ’s Heerenbroek (gemeente Kampen) loopt. In beide gevallen hoeft in de gemeente Zwolle bij bouwactiviteiten geen rekening gehouden te worden met de vliegroutes van en naar Lelystad Airport. Er gelden dus geen bouwbeperkingen. Onze opgaven op het gebied van klimaatadaptatie, energietransitie en woningbouwontwikkelingen worden daarom niet beperkt door opening van Lelystad Airport. Om die reden hebben wij Lelystad Airport niet meegenomen in de omgevingseffectrapportage en in de omgevingsvisie zelf. Hoewel de vliegroutes dus formeel geen juridisch effect hebben op Zwolle, betekent dat niet dat inwoners er geen hinder van ondervinden. Wij begrijpen uw opmerkingen over de gevolgen van Lelystad Airport daarom ook goed.

Zwolle laat zich al jaren, samen met de provincie Overijssel en vele regiogemeenten, kritisch uit over de gevolgen van de routes van en naar Lelystad Airport voor deze regio en met name de noordkant van Zwolle. Juist vanwege de geluidseffecten en effecten op de luchtkwaliteit. In de omgevingsvisie moeten wij echter uitgaan van de situatie die op dit moment bekend is. Dat betekent dat wij in de omgevingsvisie uitgaan van opening van Lelystad Airport in november 2021 met de routes zoals die in het Ontwerp Luchthavenbesluit staan verwoord en met de aanpassingen die zijn 85/214