1. VTH omgevingsrecht jaarverslag 2023 en programma 2024
Tekst van het document
bouwen verwachten wij een toename van het aantal klantvragen.
23
Vergunningen 1) Het aantal ingediende en afgehandelde aanvragen om omgevingsvergunningen en meldingen (streefwaarde 100%). 2) Het resultaat van de behandeling van de aanvragen/meldingen (streefwaarde <5% geweigerd/buiten behandeling, <1% van rechtswege). 3) Het aantal controletoetsen constructieberekeningen waaronder het aantal dat niet akkoord is. Programma Vergunningen 2023 • 100 conceptaanvragen. • 7003 omgevingsvergunningen bouw. • 40 ruimtelijke ordening (afwijking bestemmingsplan) • 25 omgevingsvergunningen aanleg. • 60 omgevingsvergunningen kap. • 20 omgevingsvergunningen reclame. • 10 monumentenvergunningen. • 20 sloopmeldingen. • 3 sloopvergunningen. • 20 omgevingsvergunningen uitweg.
Indicator/ indicatoren
Toezicht & handhaving 4) Aantal toezichtsmomenten, onderverdeeld naar categorie aanvragen en type toezicht (constructief/bouw). 5) Aantal toezichtsmomenten onderscheiden voor wat betreft grote projecten. 6) Resultaat controles.
Toezicht & handhaving • 25 controles monumenten beschermd stadsgezicht • 500 controlemomenten bouwtoezicht waarbij voor de volgende grote bouwprojecten substantiële controles op het programma staan: - ((nieuw)bouw Stadshagen; - Westerlaan 51 sloop en (ver)bouw voormalig gebouw posterijen - Sloop en nieuwbouw Schuurmanstraat (Weezenlanden Noord) - Nieuwbouw school Lassuslaan - Sloop en nieuwbouw Hudson’s Bay - Hessenpoort, o.a. distributiecentrum PicNic, Ahold WDP, Logistiek Centrum Steinfurtstraat en uitbreiding Wehkamp - (de voorbereiding op ) de bouw van de passerelle (bij station) . • 350 buitencontrolemomenten constructeurs (inclusief grote projecten). • 700 adviestoetsen door de constructeurs.
3 Als gevolg van de invoering van de Omgevingswet per 1 juli 2023 en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen
verwachtten wij een toename van het aantal Wabo-aanvragen
24
25
Resultaten vergunningverlening Uit onderstaande tabel (en beeldend gemaakt in figuur 1) blijkt hoeveel Wabogerelateerde aanvragen wij het afgelopen jaar hebben ontvangen en met hoeveel aanvragen wij rekening hebben gehouden4. 2020
2021
2022
2023
121 644
142 850
319 653
229 658
Programma 2023 100 700
37
45
43
43
40
32 56 19 9 13 3 25
14 57 21 5 0 2 25
12 46 24 6 95 2 31
16 58 25 6 0 1 26
25 60 20 10 20 3 20
Concept Bouw: enkel en samengesteld Ruimtelijke ordening (afwijking bestemmingsplan) Aanleg Kap Reclame Monumenten Sloopmeldingen5 Sloopvergunningen Uitrit
Tabel 1: Aantal Wabo aanvragen in relatie tot programmering 2023
Wat opvalt is dat het aantal aanvragen bouw en samengesteld ten opzichte van 2022 ongeveer gelijk is gebleven, terwijl het aantal conceptaanvragen ten opzichte van vorig jaar flink is afgenomen. Dat ondanks dat wij sinds 2021 vooroverleg en het indienen van een conceptaanvraag stimuleren. Het is voor de initiatiefnemer een goede manier om een indicatie te krijgen van de haalbaarheid van het plan en het draagt bij aan het indienen van een volledige definitieve aanvraag.
Uitrit
2023
Sloopvergunningen
2022 2021
Sloopmeldingen
2020
Monumenten Reclame Kap Aanleg Ruimtelijke ordening (afwijking... Bouw: enkel en samengesteld Concept 0
200
400
600
800
1000
De samengestelde aanvragen (2 of meer activiteiten) zijn in de categorie ‘bouw’ meegeteld omdat bouw meestal één van die activiteiten is. Bij de andere activiteiten zoals afwijken bestemmingsplan, monument, enzovoort, is alleen het aantal enkelvoudige aanvragen weergegeven. 5 Sinds 2018 wordt het grootste deel van de sloopmeldingen (asbest sloop) door de OD behandeld. 4
26
Figuur 1: Aantal Wabo aanvragen
Van de 229 conceptaanvragen zijn er 3 voortijdig op basis van de eerste beoordeling ingetrokken. Wij verwachten dat wij het aantal conceptaanvragen in 2024 weer zullen zien toenemen Het blijkt lastig om de onderverdeling bij samengestelde aanvragen (in totaal in ieder geval 101 aanvragen) goed uit het systeem te halen. De samengestelde aanvragen worden nu meegeteld onder bouw omdat bouw nagenoeg altijd één van de activiteiten is. Vaak gaat het daarbij om een combi bouw en afwijking bestemmingsplan, maar het kan ook gaan om een combi waar bijvoorbeeld ook de activiteit uitrit, aanleg of monument is aangevraagd. Daarnaast is het aantal samengestelde aanvragen naar verwachting in werkelijk hoger, omdat een aanvraag bouw soms ook aangemerkt moet worden als een aanvraag afwijken bestemmingsplan en dit niet altijd goed in de rapportages inzichtelijk kan worden gemaakt. Wij kijken in 2024 of wij op dit punt een verbeterslag kunnen maken. Uit onderstaande tabel (en beeldend gemaakt in figuur 2) blijkt hoe de Wabogerelateerde aanvragen het afgelopen jaar door ons zijn afgehandeld. Daarbij valt op dat het aantal aanvragen dat buiten behandeling is gelaten het afgelopen jaar weer een stuk hoger ligt dan vorig jaar, maar wel ongeveer gelijk aan 2021. Dat heeft wellicht ook met de afname van conceptaanvragen te maken. Het aantal weigeringen is afgenomen.
Deze verschuiving beschouwen wij als een positieve ontwikkeling. Het percentage geweigerd/buiten behandeling ligt met 6,3% nog wel iets hoger dan de streefwaarde van <5%, maar is gezien de geringe afwijking voor ons geen aanleiding om in 2024 extra acties te ondernemen. Wat verder ook opvalt, is dat wij ook het afgelopen jaar maar 1 omgevingsvergunning van rechtswege hebben moeten verlenen (voldoet ruimschoots aan de streefwaarde <1%). Het lukt ons om ondanks de hoge werkdruk het afhandelen van de aanvragen binnen de wettelijk gestelde termijn te realiseren.
Weigeringen
2020 18
2021 14
2022 26
2023 10
Buiten behandeling
34
46
17
43
Van rechtswege
1
5
1
1
Verleend, ingetrokken, vergunningsvrij
947
984
778
6916
Totaal aantal Wabo aanvragen
1000
1049
822
845
Tabel 2: Resultaten behandeling aanvragen Wabo toestemmingen in relatie tot aantal aanvragen
6
In 2023 gaat het in ieder geval om 620 verleende omgevingsvergunningen .
27
Totaal aantal Wabo aanvragen
2023
Verleend, ingetrokken, vergunningvrij
2022 2021
Van rechtswege
2020 Buiten behandeling
Weigeringen 0
200
400
600
800
1000
1200
Figuur 2: Resultaten behandeling aanvragen Wabo toestemmingen in relatie tot aantal aanvragen
Naast het feit dat wij het afgelopen jaar de in tabel 1 genoemde aanvragen ter verwerking hebben gekregen, hebben wij ook de hiernavolgende aantallen Wabo-gerelateerde toestemmingen/adviesvragen ontvangen:
Waterwet Wet natuurbescherming Overig advies
2020 103
2021 132
2022 107
2023 72
38
35
13
25
13
7
7
15
Tabel 3: Aantal Wabo-gerelateerde toestemmingen/adviesvragen
Resultaten toezicht & handhaving Sinds begin 2022 wordt de omgevingsrecht-data op het gebied van toezicht en handhaving in één systeem (IJVI) opgeslagen en beheerd. Het vastleggen van gegevens in IJVI is nog wel een aandachtspunt. IJVI is een zaaksysteem met veel zogenaamde vrije invulvelden, die niet altijd goed gevuld worden. In 2022 zijn we gestart met het verbeteren van de kwaliteit van onze data in IJVI, zodat deze data omgezet kan worden in informatie en bruikbaar wordt voor het sturen op inzet, capaciteit en indicatoren. Daarnaast kan op dat moment deze data beter gebruikt worden om verantwoording te kunnen afleggen over de gepleegde inzet. Ook in 2023 zijn op dat vlak de nodige stappen gezet. Daar waar relevant lichten we dat hierna kort toe. Toezicht omgevingsvergunningen bouw Conform planning is veel aandacht besteed aan de, in het programma genoemde, grote projecten. Alle projecten zijn meermaals bezocht in verschillende fases en een belangrijk deel van de bouwprojecten is afgerond of in een afrondende fase. Daar waar zaken
28
aangepast moesten worden kon dit in de meeste gevallen in goed overleg met de aannemer worden opgelost. De ervaring is dat het werk bouwtechnisch veelal correct wordt uitgevoerd, vooral bij nieuw- en verbouw is het niet of nauwelijks nodig om handhavend op te treden. In de gevallen waarbij handhavend optreden nodig is, gaat het veelal om brandscheidingen en rookmelders. Niet bij alle verleende omgevingsvergunningen vindt een buitencontrole plaats door een toezichthouder bouw. Gelet op de beschikbare capaciteit maken wij op basis van ons vastgestelde VTH-uitvoeringsbeleid keuzes. Een deel van de zaken wordt zonder controle gearchiveerd.
Totaal aantal bouwcontroles8 Aantal afgehandelde toezichtzaken Aantal zaken zonder controle gearchiveerd
20207
2021
2022
2023
82
120
161
180
Programma 2023 500
261
370
275
913
---
179
250
262
268
---
Tabel 5: Aantal uitgevoerde bouwcontroles in relatie tot de programmering
1000 900 800 700 600
2020
500
2021
400
2022 2023
300 200 100 0
Totaal aantal bouwcontroles
Aantal afgehandelde toezichtzaken
Aantal zaken zonder controle gearchiveerd
Figuur 4: Totaal aantal bouwcontroles (incl. grote projecten)
Omdat over 2020 nog niet alle werkzaamheden zijn geregistreerd in IJVI, geven deze cijfers geen juist beeld van de werkelijke inzet van toezicht en handhaving. 8 Het is nog niet mogelijk om het aantal (her)controles goed uit ons systeem IJVI te halen, aan een betere rapportage o.b.v. inhoud checklist en/of procesaanpassing IJVI wordt in 2023 en 2024 gewerkt. 7
29
Het aantal afgehandelde toezichtzaken is dit jaar ten opzichte van voorgaande jaren opvallend hoog. Dat heeft vooral te maken met een opschoonproject.. Op 1 januari 2024 treedt de Ow en Wkb in werking en dat heeft grote invloed op de werkvoorraad van het team bouwtoezicht. Allereerst heeft het team bouwtoezicht ook in 2024 nog toezichtzaken op grond van de Wabo. En parallel daaraan de eerste toezichtzaken op grond van de Ow. Voor de bouwplannen die vallen onder de Wkb krijgen de toezichthouders meldingen en dergelijke die in een kort tijdbestek beoordeeld moeten worden. En er zal in voorkomende gevallen handhavend opgetreden moeten worden. Met de komst van de Ow en Wkb neemt het aantal administratieve zaken toe (diverse informatieplichten die via het DSO worden ingediend). Dat alles maakt dat een goede beheersing van de werkvoorraad nog meer prioriteit heeft. Met name in de tweede helft van 2023 is inzet gepleegd om zo schoon mogelijk de jaargrens over te gaan. Dit project wordt uitgevoerd door een stagiair, samen met de toezichthouders. Hierbij worden o.a. zaken afgesloten waarbij het bouwplan inmiddels gerealiseerd is, maar waarbij de initiatiefnemer geen gereed melding had ingestuurd. Een zaak blijft dan onnodig open staan. Door deze inzet is het aantal openstaande toezichtzaken in enkele maanden teruggebracht van circa 850 naar 600.
Ook is een lijst gemaakt van verleende omgevingsvergunningen waarbij niet binnen 26 weken is gestart met de bouw. Bij die zaken zijn of worden intrekkingsprocedures gestart. Er zijn het afgelopen verslagjaar 23 intrekkingsprocedures afgerond. Constructieve veiligheid De controle op constructieve gegevens vindt plaats: • in het kader van de advisering van de bouwplantoetser: moeten er ten behoeve van de aanvraag constructieve gegevens worden aangeleverd (adviestoets); • ter controle op inhoud van de aangeleverde berekeningen (controletoets); • ter plaatse (buitencontroles). 2020
2021
2022
2023
aantal advies-/controletoetsen
735
5859
822
754
Advies-/controletoets: niet in orde
307
170
168
123
aantal buitencontroles10
350
340
340
350
buitencontrole: niet in orde
116
194
194
136
Tabel 4: Aantal advies-/controletoetsen en buitencontroles inclusief resultaat
Er zijn in totaal 754 advies-/controletoetsen uitgevoerd, waarvan 191 adviestoetsen in het kader van vergunningverlening bouw en 563 adviestoetsen constructieve documenten bouw (controletoets).
9
In 2021 zijn per abuis alleen de adviestoetsen meegenomen Schatting i.v.m. het ontbreken van goede, eenduidige data
10
30
Bij adviestoetsen in het kader van vergunningverlening bouw is ongeveer bij 33% van de toetsen een positief advies afgegeven, bij 25% een positief advies met voorwaarden (opmerkingen op ingediende documenten) en bij 42% een negatief advies (onvoldoende constructieve documenten ingediend). Bij adviestoetsen constructieve documenten bouw (controletoets na vergunningverlening) is ongeveer bij ongeveer bij 87% van de toetsen een positief advies afgegeven en bij 13% een advies met opmerkingen. In het afgelopen jaar zijn circa 350 buitencontroles verricht, waarbij in 39% van de gevallen opmerkingen zijn gemaakt. In die gevallen vragen wij de aannemer om aanpassingen te doen. Hierbij wordt vaak gevraagd om de aanpassingen met foto’s na het aanpassen aan te tonen. Indien er twijfel is of het wel aangepast wordt en / of wanneer er veel opmerkingen zijn gemaakt, dan wordt een hercontrole uitgevoerd. In circa 5% van de gevallen heeft een hercontrole c.q. bouwplaatsbespreking plaatsgevonden. Grotere bouwprojecten waarbij afgelopen jaar intensief gecontroleerd is waren o.a. 114 woningen in De Tippe, verbouw voormalig gebouw posterijen (Westerlaan 51), nieuwbouw school (Lassuslaan), 51 woningen aan de Zaagmolen, zorgappartementen aan de Zijpe 101 en de publiekssteiger op de Grote Kerk. Grotere projecten waarvan de constructie controles in 2024 doorlopen zijn o.a.
de uitbreiding stralingsbunker en aanpassingen gebouw R Isala, uitbreiding Abbott Rieteweg en diverse distributiecentra op Hessenpoort. De constructeurs hebben circa 51 informatieverzoeken (incl. klachten en meldingen) behandeld. De constructeurs hebben circa 42 keer een adviestoets in het kader van constructies evenementen gegeven en hebben 10 controles constructies evenementen uitgevoerd.
31
900 800 700 600 2020
500
2021
400
2022
300
2023
200 100 0 Aantal advies- / controletoetsen
Advies- / controletoets: niet in orde
Aantal buitencontroles
Buitencontrole: niet in orde
Figuur 3: Aantal controletoetsen, aantal buitencontroles, bezochte bouwlocaties en aantallen niet in orde
Monumenten en beschermd stadsgezicht De controle en handhaving bij de monumentenpanden doen we in samenwerking met het team Monumentenzorg. Afgelopen jaar zijn circa 45 controles uitgevoerd op verleende vergunningen bij monumenten, vergunningen voor nieuw- of verbouw in het beschermd stadsgezicht of vermeende illegale verbouwingen. Deze controles vinden meestal samen met Monumentenzorg plaats, maar niet altijd. Sinds corona vonden de tweewekelijkse gezamenlijke controlemomenten niet meer plaats. Sinds september 2023 zijn deze structurele tweewekelijkse controles weer opgepakt. Bij deze controle gaat een toezichthouder bouw samen met een collega van monumentenzorg op pad om controles te doen op aanpassingen van monumenten met vergunning, illegale verbouw en algemene zaken in het Beschermd Stadsgezicht en op de monumenten daarbuiten.
32
Evaluatie: resultaten bijgedragen aan behalen doelen?
Op basis van ons vastgestelde VTH-beleid maken we scherpe keuzes bij welke bouwplannen wij toezicht houden. Bij het uitvoeren van onze toezichthoudende taak blijkt in een belangrijk aantal gevallen niet voldaan te worden aan de bouwregelgeving. Gelukkig worden in nagenoeg alle gevallen bij een eerste gemeentelijke constatering de gebreken hersteld. Zo hebben wij ook in 2023 bijgedragen aan het beleidsdoel van veiligheid in de leefomgeving. Wat betreft de doorkijk naar 2024 hebben we allereerst nog te maken met lopende Wabo-procedures en controles Wabo. Daarnaast krijgen we voor het eerst te maken met de splitsing bouw in bouwtechnisch / ruimtelijk en de bouwmelding. Om die reden geldt voor 2024 een andere onderverdeling in aanvragen (onderscheid bouwtechnische en ruimtelijke vergunning) en maken we een inschatting van het aantal bouwmeldingen. Hetzelfde geldt voor de controles (minder fysieke controles, meer administratieve controles / informatiemomenten). Hiervoor hebben wij gebruik gemaakt van de impactanalyse Wkb, die in 2021 is uitgevoerd (o.b.v. ingediende aanvragen van meerdere jaren is een inschatting gemaakt hoeveel aanvragen gevolgklasse 1 zijn gemiddeld jaarlijks te verwachten). En ook van de uitgangspunten van het concept Wkb-beleid (zie ook bijlage II). Ten opzichte van 2023 is om die reden o.a. het aantal controles en buitencontroles constructeurs verlaagd.
Het jaar 2024 zal in het teken staan van monitoring of deze onderverdeling in aanvragen, meldingen, controles en informatie- en contactmomenten juist blijkt te zijn.
33
Programma 2024
Vergunningen
Toezicht & Handhaving
• 100 conceptaanvragen. • 70011 omgevingsvergunningen bouw ruimtelijke toets • 21012 omgevingsvergunningen bouw technische toets. • 40 ruimtelijke ordening (afwijking omgevingsplan) • 25 omgevingsvergunningen aanleg. • 60 omgevingsvergunningen kap. • 20 omgevingsvergunningen reclame. • 10 monumentenvergunningen. • 20 sloopmeldingen. • 3 sloopvergunningen. • 20 omgevingsvergunningen uitweg.
• 25 controles monumenten beschermd stadsgezicht • 490 administratieve controles Wkb-melding (risicobeoordeling en borgingsplan), bepalen of en welke informatie- en contactmomenten • 300 controlemomenten bouwtoezicht* waarbij voor de volgende grote bouwprojecten substantiële controles op het programma staan: - (nieuw)bouw Stadshagen; - Sloop en nieuwbouw Schuurmanstraat (Weezenlanden Noord) - Hessenpoort, diverse distributiecentra - Uitbreiding Abbott Rieteweg - Uitbreiding stralingsbunker en aanpassingen gebouw R Isala - (de voorbereiding op) de bouw van de passerelle (bij station) - Versterken stadsdijken langs Zwolle IJsselkanaal - Purazen onthaastingscentrumhoek Stuurmansweg Scholtensteeg. • 250 buitencontrolemomenten constructeurs (inclusief grote projecten)*. • 700 adviestoetsen door de constructeurs. *zowel in kader van afgegeven omgevingsvergunningen als ingediende bouwmeldingen. Daaronder vallen ook controles o.b.v. meldingen kwaliteitsborgers. Op voorhand is lastig in te schatten hoeveel dit er zullen zijn. A.d.h.v. de monitoring in 2024
11 Voor bouw ruimtelijk gaan we uit van dezelfde aantallen als het totale aantal in 2023 12 O.b.v. impactanalyse Wkb verwachten wij dat ca. 70% van de 700 bouwplannen onder gevolgklasse 1
Wkb vallen. Dat maakt dat wij inschatten dat 70% voor het bouwtechnische deel kan volstaan met een bouwmelding (490), en dat voor de overige 30% van de bouwplannen ook een bouwtechnische vergunning aangevraagd moet worden (210).
34
gaan wij dat in de toekomst concretiseren. Urenbegroting 2024
Het team vergunningen bouw is ‘producteigenaar’ als het gaat om de vergunningverlening van de onder de scope van dit productblad vallende producten. Het aantal uren begroot voor de uitvoering van deze taak is 7818 (5,92 Fte). Het team bouwtoezicht is ‘producteigenaar’ als het gaat om het uitvoeren van toezicht op en handhaving van de onder de scope van dit productblad vallende producten en daarmee de daar onderliggende wet- en regelgeving. Het aantal uren begroot voor de uitvoering van deze taak is 4643 (3,52 Fte) en 1310 uur (0,99 Fte) voor de tweede controle/handhaving. Voor de uitvoering van de constructieve advies- en controletoetsen en buitencontroles is 1595 uur beschikbaar (1,21 Fte). Het team administratie voert ondersteunde taken uit ten behoeve van de uitvoering van voornoemde taken. Voor de uitvoering van die taken is 7.193 uren beschikbaar (5,45 Fte). Een deel van het team JO voert op juridisch gebied ondersteunende taken uit ten behoeve van de uitvoering van voornoemde taken. Voor de uitvoering van die taken is 4185 uur beschikbaar (3,17 Fte). Om de continuïteit van de werkzaamheden te waarborgen is er een raamcontract afgesloten met het adviesbureau Omgevingsdienst Nederland. Dit adviesbureau neemt, onder regie van een interne casemanager, bij pieken een deel van de afhandeling van vergunningaanvragen over.
De kosten van deze werkzaamheden worden gedekt uit de gemeentelijke begroting. Onlangs heeft een nieuwe aanbesteding plaatsgevonden. De gunning moet nog plaatsvinden, maar de verwachting is dat m.i.v. 1 februari 2024 dat contract in werking treedt. Verder wordt bij toename van de werkzaamheden bij het Bouwteam (casemanagers) en Bouwtoezicht bij het voor- en najaarsmoment extra geld gevraagd ter dekking van inhuur op uurbasis. Ten opzichte van de begroting 2023 is het totaal van de structurele beschikbare formatie met circa 3 fte afgenomen als gevolg van de Ow / Wkb. Daarnaast zijn voor 2024 en 2025 voor de afdeling extra incidentele middelen (ca. 2 fte) beschikbaar om de implementatie van de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen te dekken (zie ook paragraaf 2.1.2). Deze middelen worden o.a. ingezet om nieuwe werkzaamheden Ow / Wkb, die niet gedekt kunnen worden uit leges, uit te voeren en te monitoren wat de nieuwe werkwijze betekent.
3.1.3
Ambtshalve handhaving, handhavingsverzoeken, meldingen en klachten13. Begrotingsdoel(en)
Doel 6.1.3: We zorgen voor een flexibel maar helder wettelijk kader en adequaat instrumentarium.
Wij treden niet handhavend op n.a.v. de herziening van bestemmingsplannen, handhaven niet thema dan wel wijkgericht en voeren geen periodieke handhavingsprojecten uit. 13
35
Beleidsdoel(en)
Indicator/ indicatoren
Programma 2023
1) Het bevorderen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving, veiligheid, leefbaarheid en gezondheid door het toetsen van plannen en meldingen aan de geldende regelgeving en daar waar mogelijk maatwerk te leveren. 2) Het stimuleren van het (spontane) naleefgedrag. 1) Aantal ingezette ambtshalve handhavingsacties. 2) Aantal ontvangen en afgehandelde handhavingsverzoeken, meldingen en klachten (streefwaarde 100% van geprioriteerde strijdigheden). 3) Aard van de verzoeken, meldingen en klachten. • 15 ambtshalve handhavingsacties. • 20 handhavingsverzoeken. • 400 informatieverzoeken en contacten (incl. klachten en meldingen). • Wij reserveren 200 uur voor de aanpak van ondermijning. Resultaten
Ambtshalve handhaving is alleen aan de orde bij: • (potentieel) gevaarlijke situaties. • excessieve situaties. • situaties waarbij erger kan worden voorkomen (bijv. door het opleggen van een bouwstop). • Monumenten 2020
2021
2022
2023
Ambtshalve Handhaven uitvoeren afgerond Aantal ontvangen handhavingsverzoeken Handhavingsverzoeken afgerond
24
6
26
18
Programma 2023 15
21
13
19
61
20
5
11
25
39
n.v.t.
Openstaande Handhavingsverzoeken Contacten en Informatieverzoeken14 (incl. klachten en meldingen)
9
11
21
22
n.v.t.
356
377
440
421
400
Opvallend is dat het aantal ontvangen handhavingsverzoeken in 2023 is toegenomen. Sinds 2022 is het mogelijk om op de website van de gemeente Zwolle een verzoek om handhaving in te dienen, wellicht is dat een verklaring voor de toename. Tabel 6: Aantal (ambtshalve) handhavingszaken en contacten en informatieverzoeken(incl. klachten en meldingen)
De handhavingsverzoekzaken worden behandeld door een juridisch ondersteuner (JO), de toezichthouder zorgt voor een controle en constateringsrapport. Een aangepaste werkwijze van vooraankondigen handhavend optreden maakt zaakafhandeling 14
+ onbekend aantal rechtstreeks via mail en telefoon.
36
voorspoediger en werkbaarder. Daarbij hebben wij ook een inhaalslag gemaakt wat betreft het afronden van lopende handhavingsdossiers. Hiervoor is extra inhuurcapaciteit van het team JO ingezet. In 2023 zijn meerdere procesverbeteringen doorgevoerd, zoals versnelling van legalisatieonderzoek en het eerder aanmaken van een handhavingszaak gemaakt als in een toezichtzaak overtredingen worden geconstateerd. Ook wordt een dossier eerder afgesloten als er sprake is van een overtreding, maar wij op basis van ons handhavingsbeleid op dat moment niet tot handhaving kunnen overgaan. In lijn van ons VTH-beleid maken wij daarbij op basis van beschikbare capaciteit scherpe keuzes . De overtreder ontvangt dan wel een brief waarin wordt aangegeven dat hij/zij in overtreding is, maar dat wij daar op dit moment niet op gaan handhaven. Ook zijn er in het kader van ‘schoon door de poort’ (zie paragraaf 3.1.2) handhavingszaken afgesloten, omdat deze onterecht nog open bleken te staan. Daarmee is het aantal openstaande handhavingszaken in een paar maanden teruggebracht tot circa 50. Als onderdeel van handhaving zijn het afgelopen jaar 6 bouwstops opgelegd. Van de afgeronde handhavingsverzoeken zijn er 10 ingewilligd en 15 afgewezen. De overige 14 zijn door de indiener van het verzoek later weer ingetrokken. Het afgelopen jaar hebben wij 421 contact- en informatieverzoeken (incl.
klachten en meldingen) via de telefoon, email en website ontvangen en afgehandeld. Het aantal interne adviesverzoeken en rechtstreeks contact per mail en telefonisch met initiatiefnemers, buiten onze registraties om, wordt niet gemonitord. Evaluatie: resultaten bijgedragen aan behalen doelen?
Met het behandelen van klachten en meldingen bevorderen wij het naleveren van de bouwregelgeving. Het aantal contacten en informatieverzoeken (inclusief klachten en meldingen) ligt net als in 2023 behoorlijk hoog. Of dit veroorzaakt wordt door achteruitgang van het naleefgedrag, kan op grond van de data niet geconcludeerd worden. Wel zien wij het meer oog hebben voor de eigen woon- en leefomgeving als een belangrijke reden voor de toename. Opvallend is de toename van het aantal handhavingsverzoeken. Wij verwachten dat dit niet eenmalig was en om die reden is in het programma 2024 rekening gehouden met een toename. Hiervoor is ook in 2024 extra inhuurcapaciteit voor beschikbaar.
Programma 2024
• 15 ambtshalve handhavingsacties. • 40 handhavingsverzoeken. • 400 informatieverzoeken en contacten (incl. klachten en meldingen). • Wij reserveren 200 uur voor de aanpak van ondermijning.
37
Urenbegroting 2024
3.1.4
Het team bouwtoezicht is ‘producteigenaar’ als het gaat om (ambtshalve) handhavend optreden en klachten en meldingen afhandelen op het gebied van omgevingsrecht (m.u.v. brandveilig gebruik). Het aantal uren dat beschikbaar is voor de uitvoering van deze taak is 710 uren (0,54 Fte). Het team administratie voert ondersteunde taken uit ten behoeve van de uitvoering van voornoemde taken. Voor de uitvoering van die taken is 100 uren beschikbaar (0,08 Fte). Een deel van het team JO voert op juridisch gebied ondersteunende taken uit ten behoeve van de uitvoering van voornoemde taken. Voor de uitvoering van die taken is 150 uur beschikbaar (0,11 Fte).
(Concept)aanvragen + toezicht en handhaving op omgevingsvergunningen en meldingen brandveilig gebruik. Begrotingsdoel(en)
Beleidsdoel(en)
Indicator/ indicatoren
Programma 2023
- Doel 6.1.3: We zorgen voor een flexibel maar helder wettelijk kader en adequaat instrumentarium. - Doel 7.2.2: We versterken de fysieke veiligheid door het voorkomen en tegengaan van branden, ongevallen, rampen, crisis en gevoelens die daarmee samenhangen. 1) Het bevorderen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving, veiligheid, leefbaarheid en gezondheid door het toetsen van plannen en meldingen aan de geldende regelgeving en daar waar mogelijk maatwerk te leveren. 2) Het waarborgen van de veiligheid en gezondheid van de bewoners en gebruikers van panden, alsmede het voorkomen van aantasting van de leefomgevingskwaliteit tijdens de realisatie. 3) Het beperken van discrepanties tussen het archief en het gerealiseerde. 4) Het stimuleren van het (spontane) naleefgedrag. Vergunningen Toezicht & handhaving 1) Aantal ingediende en 1) Reguliere controle bestaande bouw: afgehandelde: totaal aantal toezichts-momenten, onderverdeeld naar prioriteit 1, 2, 3, 4 • Aanvragen om en 5. gebruiksvergunningen 2) Aantal controles niet akkoord na • Gebruiksmeldingen eerste controle onderverdeeld naar (streefwaarde 100%). prioriteit 1, 2, 3, 4 en 5. 2) Aantal aanvragen waarbij intern advies is gevraagd bij het team brandveilig gebruik. Vergunningen Toezicht & handhaving Controles brandveilig gebruik • 40 gebruiks-meldingen bouwwerken • 5 gebruiksO.b.v.
het Toezichtprogramma vergunningen Brandveilig Gebruik geldt normaliter de volgende programmering*: • Brandveiligheidscontroles bij bouwwerken: - Prio 1 (1x per jaar): 70 - Prio 2 (1x per 2 jaar): 233 - Prio 3 (1x per 3 jaar): 98
38
- Prio 4 1x per 4 jaar): 49 - Prio 5 (1x per 5 jaar): 53 *in voorgaande jaren werd hier klasse genoemd en bij de controles prio (gebaseerd op controlefrequentie). Dat gaf verwarring en om die reden hanteren wij vanaf nu prio’s conform het toezichtprogramma. Dat leidt hier tot een andere onderverdeling, maar het totaal aantal controles is gelijk. Daarbij geldt nog een onderverdeling in controle groot/middel/klein en themacontrole. Omdat de implementatie van het nieuwe profiel nog de nodige inzet vraagt van het team Brandveilig en van de 4 fte 2 fte nog ingevuld moet worden, zal dit aantal van in het totaal 503 controles niet gehaald worden. We groeien langzaam toe naar het aantal o.b.v. het nieuwe toezichtprogramma. Voor 2023 koersen wij op ruim 350 controles, als volgt verdeeld (met het accent op de meest risicovolle bouwwerken): • Brandveiligheidscontroles bij bouwwerken: - Prio 1: 70 - Prio 2: 190 - Prio 3: 70 - Prio 4: 10 - Prio 5: 10 • • • • •
50 adviezen op aanvragen evenementenvergunningen 25 adviezen op aanvragen Wabovergunningen 80 meldingen en klachten op brandveiligheidsgebied. 5 handhavingstrajecten op verzoek of ambtshalve. 30 schouwen ter plaatse van evenemententerreinen.
Resultaten vergunningverlening 2020
2021
2022
2023
Gebruiksvergunningen
4
1
7
7
Programma 2023 5
Gebruiksmeldingen
37
53
21
45
40
39
Tabel 7: resultaten vergunningverlening
Uit tabel 7 volgt dat het aantal gebruiksmeldingen afgelopen jaar iets is toegenomen. Dit kan worden verklaard door een toename van het aantal nieuwe gebruiksfuncties, en het intensiveren van toezicht en handhaving. Ten behoeve van de evenementenvergunning is ten minste 117 keer intern advies gevraagd aan het team brandveilig gebruik15. Ten behoeve van de omgevingsvergunning bouw / afwijken bestemmingsplan is 15 keer intern advies gevraagd aan het team Brandveilig gebruik. Resultaten toezicht en handhaving Het programma 2023 is gebaseerd op het op 25 mei 2021 door het college vastgestelde Toezichtprogramma Brandveilig Gebruik 2021. Hierbij is wel, zoals hiervoor aangegeven, het aantal geplande controles iets naar beneden bijgesteld (van 503 naar 350), omdat de implementatie van het nieuwe toezichtprogramma de nodige inzet vraagt van het team Brandveiligheid en er meerdere, nieuwe collega’s ingewerkt moesten worden. Prio 1 2 3 4 5
Integrale controle en eventuele hercontroles Integrale controle en eventuele hercontroles Integrale controle en eventuele hercontroles Integrale controle en eventuele hercontroles Integrale controle en eventuele hercontroles Totaal:
Programma 2023 70
Gerealiseerd 2023 (10 maanden) 23
190
101
70
24
10
69
10
8
350
225
Tabel 8: Feitelijk aantal controles in relatie tot planning 2023 incl. resultaat
Ook het jaar 2023 was een overgangsjaar. De implementatie loopt nog volop, waaronder het in IJVI zetten van alle bouwwerken conform de nieuwe indeling en werkwijze. Het nieuwe toezichtprogramma kent vijf prioriteitsklassen i.p.v. vier. Daarnaast hebben diverse verschuivingen plaatsgevonden tussen de prio’s. Daardoor kan het in 2023 nog voorkomen dat een controle onder de oude prio getoond wordt. Als het goed is worden de controles in 2024 wel onder de juiste prioriteitsklasse getoond. In het programma 2023 is het aantal uit te voeren controles lager dan op basis van het Toezichtprogramma Brandveilig Gebruik jaarlijks moeten worden uitgevoerd (zie ook hiervoor). We moeten echter constateren dat het aantal controles ten opzichte van het voorgaande jaren wel is toegenomen, maar is achtergebleven op het programma 2023. Dat heeft een aantal oorzaken. De pensionering van een collega het opleiding van een Deze adviezen zijn geregistreerd. Naast deze 117 zijn nog enkele adviezen afgegeven die niet zijn geregistreerd. 15
40
tweetal nieuwe collega's en, langdurige ziekte binnen het team hebben geleid tot minder inzet. Daarnaast vraagt de implementatie van het nieuwe toezichtprogramma meer tijd dan voorzien. Ook in 2023 is een beroep gedaan op het team brandveiligheid voor de noodopvang voor Oekraïners. Hierbij kan gedacht worden aan het voorafgaande aan de vergunningprocedure schouwen van toekomstige noodopvang locaties het controleren van brandveiligheidsvoorzieningen bij het verbouwen van kantoren naar noodopvanglocaties en het overleg met Veiligheidsregio en andere betrokkenen. Op dit moment zijn er enkele locaties waar Oekraïense vluchtelingen worden opgevangen, waaronder kantoorgebouwen op Oosterenk. . De verwachting is dat wij ook in 2024 deze inzet moeten continueren.
350 300 250 200
Programma 2023 Resultaat 2023 (11 mnd)
150 100 50 0 Prio 1
Prio 2
Prio 3
Prio 4
Prio 5
Totaal
Figuur 5: Gerealiseerde (her)controles afgezet tegen programma
Het laatste kwartaal van 2023 richten wij ons vooral op de prio 1 controles, om zo de panden met het hoogste risico alsnog conform Toezichtprogramma te controleren. In 2024 gaan wij als pilot eerst alle hoge woongebouwen uit ons controleplan controleren. Voor 2024 gaan wij met de Veiligheidsregio de opgelopen achterstand ten opzichte van het Toezichtprogramma inzichtelijk maken en in kaart brengen wat er voor nodig is om deze (deels) in te lopen. Wanneer daar extra incidentele middelen voor nodig zijn, melden wij dat bij BERAP1. In 2023 zijn er 70 contacten en informatieverzoeken (incl. klachten en meldingen) ingediend en afgehandeld.
41
Evaluatie: resultaten bijgedragen aan behalen doelen?
Wij geven prioriteit aan klachten en signalen over vermeende brandonveilige situaties. De controles die uitgevoerd zijn hebben bijgedragen aan het versterken van de fysieke veiligheid door het voorkomen en tegengaan van branden, ongevallen, rampen, crisis en gevoelens die daarmee samenhangen. Het aantal uitgevoerde controles ligt hoger dan vorig jaar, maar blijft nog wel achter op het Toezichtprogramma. Signalen van de Veiligheidsregio dat deze vermindering leidt tot meer inzet bij hun zijn er niet. Wij willen langzaam toegroeien naar het aantal controles o.b.v. het Toezichtprogramma. Om die reden verhogen wij het aantal controles in het programma 2024. Wel gaan wij samen met de Veiligheidsregio in 2024 in kaart brengen of hiervoor een inhaalslag nodig is (zie hiervoor). Onder de Omgevingswet komt de gebruiksvergunning niet terug en om die reden komt die niet terug in het programma 2024.
Programma 2024
Vergunningen
Toezicht & handhaving
• 40 gebruiksmeldingen
• • • • •
50 adviezen op aanvragen evenementenvergunningen 25 adviezen op aanvragen omgevingsvergunningen 80 meldingen en klachten op brandveiligheidsgebied. 5 handhavingstrajecten op verzoek of ambtshalve. 30 schouwen ter plaatse van evenemententerreinen.
Controles brandveilig gebruik bouwwerken O.b.v. het Toezichtprogramma Brandveilig Gebruik geldt normaliter de volgende programmering*: • Brandveiligheidscontroles bij bouwwerken: - Prio 1 (1x per jaar): 70 - Prio 2 (1x per 2 jaar): 233 - Prio 3 (1x per 3 jaar): 98 - Prio 4 1x per 4 jaar): 49 - Prio 5 (1x per 5 jaar): 53 Omdat de implementatie van het nieuwe profiel nog de nodige inzet vraagt van het team Brandveilig zal dit aantal van in het totaal 503 controles in 2024 nog niet gehaald worden. We groeien langzaam toe naar het aantal o.b.v. het nieuwe toezichtprogramma. Voor 2024 koersen wij op ruim 400 controles, als volgt verdeeld (met het accent op de meest risicovolle bouwwerken): • Brandveiligheidscontroles bij bouwwerken: - Prio 1: 70 - Prio 2: 210 - Prio 3: 80 - Prio 4: 20 - Prio 5: 20
42
Urenbegroting 2024
3.2
Het bouwteam vergunningen is ‘producteigenaar’ ten aanzien van de melding brandveilig gebruik. Het aantal uren dat beschikbaar is voor de uitvoering van deze taak is 190 (0,14 Fte). Het team brandveilig gebruik is producteigenaar als het gaat om het intern adviseren ten aanzien van omgevingsvergunningen en evenementenvergunningen, het controleren van evenementen op brandveilig gebruik, het uitvoeren van de periodieke brandveiligheidscontroles (inclusief planning en correspondentie), het afhandelen van klachten, meldingen en handhavingsverzoeken ten aanzien van brandveilig gebruik en het uitvoeren van inventarisaties en onderzoek als het gaat om o.a. verzoeken van de minister (denk aan brandveiligheid gevels). Het aantal uren begroot voor de uitvoering van deze taken is 5.351 (4,06 Fte). Het team administratie voert ondersteunde taken uit ten behoeve van de uitvoering van voornoemde taken. Voor de uitvoering van die taken is 316 uur beschikbaar (0,24 Fte). Een deel van het team JO voert op juridisch gebied ondersteunende taken uit ten behoeve van de uitvoering van voornoemde taken. Voor de uitvoering van die taken is 200 uur beschikbaar (0,15 Fte).
Taakveld milieu (OD-taken) Alle VTH-milieutaken en een aantal specialistische taken (geluid, bodem en asbest) worden uitgevoerd door de OD. De gemeente blijft bevoegd gezag voor de taken die door de OD worden uitgevoerd en verantwoordelijk voor de programmering en verslaglegging daarover. In deze paragraaf maken wij inzichtelijk hoe in 2023 de VTH-milieutaken zijn ingevuld en uitgevoerd en gaan wij in op de planning 2024. Voor het jaarverslag 2023 is de najaarsrapportage 2023 van de OD in combinatie met de maandelijkse voortgangsrapportages ons uitgangspunt, rekening houdend met de te verwachten productie in de laatste maanden van 2023. Mocht het jaarverslag 2024 OD, die begin 2024 verschijnt, aanleiding geven om het jaarverslag 2023 of het programma 2024 bij te stellen, dan zullen wij dat in het eerste kwartaal van 2024 doen. De planning van de VTH-milieutaken is opgenomen in het uniforme uitvoeringsprogramma van de OD. Op 16 november 2023 hebben wij van de OD het VTH-uitvoeringsprogramma IJsselland 2024 ontvangen (zie bijlage II). Uitgangspunt is de nieuwe urenplanning van de begroting 2024 van de OD (zie ook paragraaf 2.2). Binnen het taakveld ‘Milieu’ worden de VTH-taken uitgevoerd overeenkomstig de afspraken met de OD over de kwaliteit van de uitvoering van de taken.
3.2.1
Vergunningverlening + toezicht en handhaving milieu. Begrotingsdoel(en)
- Doel 7.3.4: We voorkomen gezondheidsrisico’s door verontreiniging van bodem, grondwater, lucht, geluid of externe veiligheid.
43
1) In Zwolle sturen we op een gezonde en duurzame woon-, werk- en leefomgeving vanuit de uitdagingen en effecten in de toekomst (ambitie 7.3 Begroting). 2) In het uniforme VTH-beleid OD-taken is voor VV o.a. als beleidsdoel opgenomen: beschikkingen en meldingen worden tijdig afgehandeld (beleidsdoel: 100%) 3) In het uniforme VTH-beleid OD-taken is voor T&H o.a. als beleidsdoel opgenomen het voorkomen van hinder en overlast door inrichtingen. 4) In het uniforme VTH-beleid OD-taken is voor T&H o.a. als beleidsdoel opgenomen dat meldingen en klachten 95% worden opgepakt. Vergunningen Toezicht & handhaving Indicator/ 1) Het percentage aanvragen 1) Het aantal periodieke integrale indicatoren en meldingen dat tijdig en controles per klasse adequaat wordt behandeld 2) Het aantal en soort aspectcontroles 2) Het % buiten de wettelijke 3) Het aantal hercontroles en termijn afgehandelde controles n.a.v. meldingen en beschikkingen handhavingstrajecten (beleidsdoel: 0%) 3) Het % gevallen waarin de 4) Het aantal en soort beslistermijn is verlengd projectcontroles (beleidsdoel: 40%) 5) Het aantal controles n.a.v.
meldingen 6) Het aantal ingediende en behandelde klachten Programma Vergunningen Toezicht & handhaving 2023 • 22 vooroverleg (210 uur) • 9 Opleveringscontrole (142 uur) • 111 meldingen • 439 Periodieke controle (5249 Activiteitenbesluit (786 uur) uur) • 5 aanvragen • 11 Extra controle (86 uur) omgevingsvergunning regulier (138 uur) • 14 Administratieve controle 53 • 4 aanvragen uur) omgevingsvergunning • 1 Administratieve audit (28 uur) uitgebreid (169 uur) • 5 Handhavingscontrole (39 uur) • 3 MER-beoordeling / • 54 Klacht / Melding (486 uur) procedure (82 uur) • 4 meldingen mobiele • Sloop asbest (1009 uur) puinbreker (16 uur)) - 508 Melding asbest • 46 meldingen gesloten bodemenergiesysteem buiten De uren toezicht asbest worden inrichting (344 uur) ingezet voor aandeel regionale • 6 maatwerkprocedures (98 inzet toezicht (zie hieronder) uur) • Vakinhoudelijke toets milieu (246 uur) Beleidsdoel(en)
Subtotaal: 2091 uur
Subtotaal 7092 uur T&H
44
Aandeel VG branchegerichte inzet / actualisatie In 2023 zijn 100 uur beschikbaar voor actualisatietoets. Deze uren worden ingezet bij de branchegerichte inzet voedingsmiddelenindustrie. Totaal 2191 uur VG Wij hebben de OD gevraagd in hoeverre het mogelijk is om in 2023 een meerwerkopdracht te geven voor het uitvoeren van een actualisatietoets bij de overige vergunningplichtige bedrijven.
Aandeel T&H regionale inzet toezicht (conform afspraak) (1790 uur) - Meldpunt / milieuwachtdienst (141 uur) - Toezicht asbest (673 uur) - strafrechtelijke handhaving (124 uur) - Ketentoezicht (630 uur) - vuurwerkcontroles (23 uur) - Toezicht Asbest (503 uur) - Thema controle (oa gevelcontrole (199 uur) Aandeel T&H branchegerichte inzet voedingsmiddelenindustrie 262 uur Totaal 9144 uur Toezicht
Resultaten vergunningverlening Het is op voorhand niet in te schatten hoeveel en welk type aanvragen/meldingen worden ingediend. De planning is een inschatting gebaseerd op de aantallen van voorgaande jaren en de ontwikkelingen en trends die bij het moment van planning bekend waren. In 2023 (t/m oktober) zijn de volgende producten gerealiseerd: Aantallen Uren Planning Aantallen Planning Uren 2022 2022 2023 2022 (t/m 2023 2023 (t/m okt) (t/m okt) aantallen okt) uren (t/m okt) Vooroverleg 10 106 22 12 210 83 Melding 71 586 111 85 786 675 Activiteitenbesluit Omgevings5 147 5 11 138 186 vergunning regulier* Omgevings1 148 4 4 169 267 vergunning uitgebreid Mer0 0 3 0 82 0 beoordeling /procedure (Vormvrije) 1 16 0 2 0 23 Mer beoordeling Maatwerk 7 88 6 5 98 75 Totaal 140 1091 151 119 1438 1309 Tabel 1 Planning en realisatie per product
45
Uit voorgaande tabel volgt dat het aantal geplande producten in 2023 (nagenoeg) wordt gehaald. Wel ligt het aantal meldingen Activiteitenbesluit een stuk lager dan verwacht. De verwachting dat er in 2023 meer vooroverleg c.q. conceptaanvragen zouden binnengekomen, is niet uitgekomen. Daar tegenover staat dat het aantal aanvragen regulier een stuk hoger lag dan ingeschat. De bestede uren liggen in lijn met de planning. Daarnaast wordt een deel van de aan de producten bestede uren niet als zaak gerelateerde uren geschreven. Zo worden bijvoorbeeld coördinatiewerkzaamheden of overleg/bijeenkomst niet toegerekend aan een product, maar geschreven als niet zaak gerelateerde uren per partner of als collectieve uren. Dit is onderdeel van de verbeterslag monitoring (zie ook paragraaf 2.2). Naast bovenstaande aanvragen/meldingen zijn in 2023 (t/m voortgangsrapportgage oktober) de volgende adviesvragen en meldingen binnengekomen en behandeld: - 24 vakinhoudelijke toets milieu (124 uur) - 3 meldingen Mobiel puinbreken (13 uur) - 26 meldingen Gesloten bodemenergiesystemen buiten inrichtingen (115 uur) - 26 meldingen Besluit lozen buiten inrichtingen (o.a.
bodemenergiesystemen) (115 uur) In de najaarsbestuursrapportage 2023 geeft de OD aan dat zij voor vergunningen in 2023 minder productief zijn dan gepland, vanwege het inwerken van onervaren medewerkers en het niet ingevuld krijgen van vacatures (zie ook hierna bij actualisatie). Voor het reguliere aanbod leidt de lagere bezetting vooralsnog niet tot vergunningen van rechtswege of tot aanvragen/meldingen die niet worden behandeld. Wel is er sprake van langere doorlooptijden. Voor het onderdeel Vergunningen is in 2023 voor producten vergunningen 2191 uur ingebracht. Dat bleek gelet op BERAP2 ruimschoots voldoende om de werkzaamheden uit te voeren. Actualisatie(toets) vergunningen Volgens het programma 2023 was 100 uur beschikbaar voor actualisatietoets, in te zetten bij de branchegerichte inzet voedingsmiddelenindustrie. Door de latere start van het project en de voorbereidingstijd voor de pilot, alsmede beperkte beschikbaarheid van eigen mensen OD, is pas dit najaar na een vergunningstoets het actualiseren van vergunningen opgestart. Gezien de benodigde doorlooptijd loopt dit door in 2024. Wij hadden de OD ook gevraagd om, indien mogelijk, de OD in 2023 een meerwerkopdracht te geven voor het uitvoeren van een actualisatietoets bij de overige vergunningplichtige bedrijven.
Door prioriteit voor aanvragen (van alle deelnemers) en capaciteitsproblemen heeft de inhaalslag op het actualiseren van vergunningen niet plaats kunnen vinden.
46
Resultaten toezicht & handhaving Periodieke controles In voorgaande jaren is gebleken dat de oorspronkelijk ingebrachte uren T&H onvoldoende waren voor het uitvoeren van periodieke controles op basis van de regionale risicoanalyse. Ook het inlopen van opgelopen achterstand in voorgaande jaren was daarmee niet mogelijk. In de begroting 2023 van de OD is de beschikbare capaciteit T&H verhoogd (zie hierna). Conform nieuwe planning zoals opgenomen in het VTH-programma 2023 zou de OD 439 periodieke controles uitvoeren (5259 uur). De OD heeft in 2023 (tot 1 november) in totaal 214 periodieke controles afgehandeld (4487 uur), 158 periodieke controles zijn nog in behandeling. Op advies van de OD zijn in de jaaropdracht 2024 717 uur extra (in totaal 5976 uur) gereserveerd voor periodieke controles. Dit kan, omdat gebleken is dat de benodigde uren voor asbest naar beneden kunnen worden bijgesteld (zie hierna). Repressief toezicht Bij repressief toezicht gaat het om hercontroles en controles naar aanleiding van handhavingstrajecten. De afspraak met de OD is dat een bedrijf dat niet in orde is, altijd kort na afloop van de hersteltermijn bezocht wordt voor een hercontrole. Er zijn in ieder geval 5 hercontroles uitgevoerd (tijdsbesteding 65 uur). Als het bedrijf bij de hercontrole wederom niet in orde is, wordt, conform onze sanctiestrategie, een bestuursrechtelijke sanctie opgelegd.
In 2023 zijn 3 handhavingscontroles uitgevoerd (tijdsbesteding 13 uur) en zijn door de OD tot nu toe 25 handhavingszaken afgerond (waaronder 2 handhavingsverzoeken). Opleveringscontroles Bij opleveringscontroles gaat het om een eerste controle na afhandeling van een melding in het kader van het Activiteitenbesluit of na het verlenen van een vergunning. In 2023 is er 1 opleveringscontrole uitgevoerd door de OD. Controles naar aanleiding van meldingen van burgers Milieuklachten en/of –meldingen komen binnen bij zowel de gemeente als de OD en in enkele gevallen ook bij de politie. Als de klachten veroorzaakt worden door een bedrijf, stuurt de gemeente en politie de klachten door naar de OD. In 2023 heeft de OD tot nu toe 441 klachten over bedrijven binnengekregen en opgepakt. Deze klachten gingen onder andere over geluidsoverlast en geuroverlast. Projectcontroles garageboxen Marslanden Op het industrieterrein Marslanden-Zuid bevinden zich een aantal door de gemeente ingerichte garageboxen waarin kleine ondernemers gevestigd zijn. In deze branche is het naleefgedrag over het algemeen niet bijzonder hoog. Volgens de Risicomatrix is de vastgestelde bezoekfrequentie bij deze bedrijven eens per 3 jaar. Gelet op het naleefgedrag en het potentieel risico hebben wij de OD gevraagd deze jaarlijks te bezoeken. De OD is ook in 2023 verschillende keren op deze locatie geweest.
47
Projectcontroles vuurwerk Alle 10 in Zwolle aanwezige vuurwerkpunten worden in december gecontroleerd. Tijdens deze eindejaarcontroles is/wordt vooral gekeken naar de gedragsvoorschriften met betrekking tot veilige opslag en verkoop (zoals het niet vastzetten van brandwerende deuren, de wijze en hoogte van opstapelen, niet verkopen aan jongeren etc.). Lozingen Het aspect lozingen, voor zover het valt onder de Wet milieubeheer, is door de OD bij periodieke integrale controles meegenomen. Geluid Wet milieubeheer en Wet geluidhinder Onder het taakveld geluid Wet geluidhinder en Wet milieubeheer vallen de taken: • toezicht op de geluidsnormen van het Activiteitenbesluit bij bedrijven en (vaste) horeca; • zonebeheer bij industrieterreinen, wegen en spoorwegen (geen VTH taak). Het toezicht op geluid wordt uitgevoerd op basis van klachten over bedrijven. Een groot aandeel van de klachten over bedrijven (zie hiervoor) had betrekking op geluidsoverlast. Asbestsloop Voor advies asbest en meldingen asbestsloop was in 2023 1009 uur beschikbaar (T&H asbestsloop maakt onderdeel uit van de regionale inzet toezicht (zie hierna). In 2023 is tot nu toe 84 uur besteed aan Advies asbest en zijn tot nu toe 282 meldingen asbest afgerond (396 uur). De tijdsbesteding blijft daarmee ruimschoots achter op de planning. Dit was voorgaande jaren ook het geval.
Om die reden heeft de OD in de jaaropdracht 2024 de uren asbest naar beneden bijgesteld en tegelijkertijd de uren periodieke controles verhoogd. Ketentoezicht Bij ketentoezicht gaat het om een vorm van toezicht waarbij, veelal in samenwerking met politie en OM, een keten wordt gevolgd en waarbij ook over gemeentegrenzen heen controles worden uitgevoerd. Zo wordt bij grondverplaatsingen gecontroleerd op de locatie waar de grond vrijkomt én op de locatie waar de grond wordt toegepast. Bij asbest wordt de keten van de locatie van verwijderen tot verwerken gevolgd. In 2021 is het Keten Interventie Team gevormd en zijn de eerste projecten voorbereid. Door het vormen van een KIT kunnen zowel klein- als grootschalige keteninterventies planmatig en eventueel gefaseerd en gestructureerd worden opgepakt. Met ingang van 2022 markeert de OD een deel van de uren T&H als regionale inzet (in 2023 1790 uur), omdat ze een regionaal karakter hebben. Daardoor zijn die uren niet goed op partnerniveau te registreren. Op deze manier is de noodzakelijke inzet vooraf gepland en kan geprogrammeerd worden op basis van risico’s en prioriteiten die regionaal zijn bepaald.
48
Evaluatie: resultaten bijgedragen aan behalen doelen?
Vanaf 2023 is de OD gaan werken met een nieuwe begroting, gebaseerd op een meer objectieve vaststelling van de benodigde ureninzet per taakveld en deelnemer. Gebleken is dat in grote lijnen de planning en uitvoering daarmee meer in balans is gebracht. Zo ligt het aantal uitgevoerde controles in lijn met het programma. Daarmee is bijgedragen aan het behalen van het begrotingsdoel en het beleidsdoel. Op basis van de ervaringen in 2023 vinden er in 2024 binnen de uren toezicht wat verschuivingen plaats (met name van asbest naar periodieke controles). Ook de uren klacht / melding is verhoogd. In 2023 waren de uren voor branchegerichte inzet apart vermeld, de OD heeft ervoor gekozen om die uren in 2024 weer mee te nemen in de reguliere uren voor vergunningen en toezicht en handhaving. Actualisatie(toets) vindt plaats binnen de branchegerichte aanpak voedingsmiddelenindustrie. De OD heeft in het UVP2024 aangegeven dat zij in 2024 een meerjarenaanpak actualiseren vergunningen wil opstellen en uitvoeren. In de begroting 2024 is vermeld dat dit in beginsel met aanvullende financiering geregeld gaat worden. Omdat de aard en omvang nog niet voldoende bekend is, heeft de OD in de jaaropdracht een PM-post opgenomen.
49
Programma 2024
Vergunningen • 10 vooroverleg (125 uur) • 100 milieumeldingen (1000 uur) • 20 informatieplicht, gegevens en bescheiden (40 uur) • 20 advies verstrekken: vergunning- / meldingsplicht (40 uur) • 7 aanvragen omgevingsvergunning regulier (259 uur) • 3 aanvragen omgevingsvergunning uitgebreid (180 uur) • 1 MER-beoordeling (25 uur) • 4 maatwerkprocedures (80 uur) • 4 Vakinhoudelijke toets milieu (100 uur) • Kortdurend afstemmingsoverleg (52 uur) • Informatieverzoeken (100 uur) • CIMLK monitoringstool (180 uur) • Vakgroepoverleg vergunningen (180 uur) Totaal 2191 uur VG Dit is inclusief het aandeel VG branchegerichte inzet / actualisatie voedingsmiddelenindustrie Actualisatie (toets en vergunning) is opgenomen als pm. De OD gaat hiervoor in 2024 een meerjarenaanpak actualiseren vergunningen opstellen en uitvoeren.
Toezicht & handhaving • 3 Opleveringscontrole (46 uur) • 326 Periodieke controle (5967 uur) • 5 Extra controle (40 uur) • 200 Klacht / Melding (500 uur) • 2 handhavingscontrole (20 uur) • 400 melding asbest (650 uur) • Kortdurend afstemmingsoverleg 40 uur • Informatieverzoeken 15 uur • Vakgroepoverleg regulier toezicht 160 uur De uren toezicht asbest worden ingezet voor aandeel regionale inzet toezicht (zie hieronder) Subtotaal 7438 uur T&H Aandeel T&H regionale inzet toezicht (conform afspraak) (1705 uur) - Meldpunt / milieuwachtdienst (240 uur) - Toezicht asbest (488 uur) - strafrechtelijke handhaving (235 uur) - Ketentoezicht en ondermijning (630 uur) - vuurwerkcontroles (28 uur) - Thema controle en onvoorzien (84 uur) Dit is inclusief het aandeel VG branchegerichte inzet / actualisatie voedingsmiddelenindustrie Totaal 9143 uur Toezicht
Zie ook het VTH uitvoeringsprogramma Omgevingsdienst IJsselland 2024 (bijlage II)
50
Urenbegroting 2023
De OD, team Vergunningen, is namens ons als bevoegd gezag ‘producteigenaar’ als het gaat om de vergunningverlening van de onder de scope van dit productblad vallende producten. Het aantal uren begroot voor de uitvoering van deze taak is 2191. De OD, team Toezicht, is namens ons als bevoegd gezag ‘producteigenaar’ als het gaat om het uitvoeren van toezicht op en handhaving van de onder de scope van dit productblad vallende producten en daarmee de daar onderliggende wet- en regelgeving. Het aantal uren begroot voor de uitvoering van deze taak is 9.143. Het team advies voert op juridisch gebied ondersteunende taken uit ten behoeve van de uitvoering van voornoemde taken. Zie hiervoor het productblad Advies.
3.2.2
Specialistische taken milieu. Begrotingsdoel(en) Beleidsdoel(en)
Indicator/ indicatoren
- Doel 7.3.4: We voorkomen gezondheidsrisico’s door verontreiniging van bodem, grondwater, lucht, geluid of externe veiligheid. 1) In Zwolle sturen we op een gezonde en duurzame woon-, werk- en leefomgeving vanuit de uitdagingen en effecten in de toekomst (ambitie 7.3 Begroting). 2) In het uniform VTH-beleid OD taken is onder andere als doel opgenomen: zorgdragen voor omgevingskwaliteit, waaronder een prettige leefomgeving voor inwoners en bedrijven. Advies Er wordt conform afspraak in ieder geval gerapporteerd op de volgende productgroepen, met zo mogelijk een nadere onderverdeling: • Bodem • Bodemtoezicht • Bouwakoestiek • Externe veiligheid • Geluid • Juridisch handhaving • Juridisch vergunningen • Luchtkwaliteit In dit uitvoeringsprogramma en jaarverslag VTH moeten in ieder geval de VTH-taken zijn opgenomen. Van de specialistische taken milieu die zijn ingebracht in de OD zijn in ieder geval als VTH-taak aan te merken: • Juridisch handhaving • Juridisch vergunningen • Bodemtoezicht
51
Programma 2023
Advies • Bezwaar (44 uur) • Advies bij juridische procedure (177 uur) • Handhaving uitvoeren (358 uur) • Handhavingsverzoek (151 uur)
• Beoordeling melding bodem (686 uur) • Toezicht melding Besluit bodemkwaliteit (58 uur) • Toezicht sanering (247 uur) • Bouwstoffen melding (332 uur) • Informatieverzoek (566 uur) Resultaten Advies - Juridisch Het is op voorhand niet in te schatten hoeveel en welk type aanvragen/meldingen worden ingediend. De planning is een inschatting gebaseerd op de aantallen van voorgaande jaren en de ontwikkelingen en trends die bij het moment van planning bekend waren. Juridisch Vergunningen Er zijn in 2023 minder uren besteed dan gepland. In 2022 zijn tot nu toe 8 producten afgehandeld met een tijdsbesteding van 120 uur. Juridisch Handhaving Naar verwachting worden in 2023 minder uren besteed dan gepland. In 2023 zijn tot nu toe 25 producten afgehandeld met een tijdsbesteding van 281 uur. De ingebrachte capaciteit is voldoende om deze taken uit te voeren. Resultaten Advies - Bodem Toezicht Wet bodembescherming en bouwstoffen De gemeente Zwolle is bevoegd gezag met betrekking tot de Wet bodembescherming (Wbb) en is verantwoordelijk voor het houden van adequaat toezicht op de naleving van deze wet en op naleving van het Besluit bodemkwaliteit en het Besluit Uniforme Saneringen (Bus). Voor bodemtoezicht zijn in 2023 75 producten voorzien (305 uur).
In 2023 zijn tot nu toe 35 producten afgerond (266 uur): - 4 bodemtoezicht melding Besluit bodemkwaliteit (melding bouwstoffen) - 31 bodemtoezicht sanering In 2023 heeft de OD, in samenwerking met Zwolle, de pilot ‘risicogestuurd beoordelen bodemmeldingen’ uitgevoerd. De pilot heeft aangetoond dat er efficiencywinst te behalen is zonder daarbij in te boeten op de kwaliteit van de afhandeling.
52
Voor bodem, bouwstoffen en water zijn in 2023 706 producten voorzien (2465 uur). In 2023 zijn tot nu toe 453 producten afgehandeld (1369 uur), waaronder: - 91 bodemadvies - 59 bodemsanering melding beoordelen - 103 bouwstoffen melding behandelen - 200 verstrekken van bodeminformatie
Evaluatie: resultaten bijgedragen aan behalen doelen?
Op basis van de najaarsrapportage / maandrapportage oktober kan slechts worden geconstateerd dat de ingebrachte uren ruimschoots voldoende zijn om de taken uit te voeren. Daarmee is bijgedragen aan het behalen van het begrotingsdoel en het beleidsdoel.
Programma 2024
Advies • Bezwaar (44 uur) • Advies bij juridische procedure (177 uur) • Handhaving uitvoeren (358 uur) • Handhavingsverzoek (151 uur) • Bodemadvies (881 uur) • Beoordeling melding bodem (686 uur) • Toezicht melding Besluit bodemkwaliteit (58 uur) • Toezicht sanering (247 uur) • Bouwstoffen melding (332 uur) • Informatieverzoek (566)
Urenbegroting 2024
In totaal is er voor de werkzaamheden team Advies 5374 uur begroot / ingebracht. Een deel van die werkzaamheden heeft betrekking op VTH (zie hierna). De OD, team Advies, is namens ons als bevoegd gezag ‘producteigenaar’ als het gaat om Advies - juridisch van de onder de scope van dit productblad vallende producten. Het aantal uren begroot / ingebracht voor de uitvoering van deze taak is 730 uur. De OD, team Advies, is namens ons als bevoegd gezag ‘producteigenaar’ als het gaat om Advies – bodemtoezicht en bouwstoffen van de onder de scope van dit productblad vallende producten en daarmee de daar onderliggende wet- en regelgeving. Het aantal uren begroot voor de uitvoering van deze taak is 2770. Toelichting: Tot en met 2022 is de bijdrage van de deelnemers OD gebaseerd op de ingebrachte uren bij de start OD in 2018. Vanaf 2023 wordt de bijdrage gebaseerd op het aantal uren dat een deelnemer naar verwachting zal afnemen. De uren voor het team Advies zijn gebaseerd op de urenbesteding 2021.
53
3.2.3
Energiebesparingsaanpak bij bedrijven. - Doel 7.3.4: We voorkomen gezondheidsrisico’s door verontreiniging van bodem, grondwater, lucht, geluid of externe veiligheid. 1) In Zwolle sturen we op een gezonde en duurzame woon-, werk- en Beleidsleefomgeving vanuit de uitdagingen en effecten in de toekomst doel(en) (ambitie 7.3 Begroting). 2) In het coalitieakkoord stelt het college de duurzame groei en ontwikkeling van de stad centraal. Duurzaamheid is een uitgangspunt bij al ons handelen. De ontwikkeling naar een duurzame energievoorziening kent twee sporen. Het eerste is het verminderen van het energieverbruik. Het tweede de opwekking van duurzame energie. Controles van bedrijven leveren een effectieve bijdrage in het verminderen van energieverbruik. 3) In het uniform VTH-beleid OD taken is onder andere als beleidsdoel opgenomen: het bevorderen van het gebruik van duurzame materialen bij bedrijven en het stimuleren in het nemen van energiebesparende maatregelen. Energiebesparingsaanpak Indicator/ indicatoren 1) Het percentage vergunningen/meldingen waarbij het aspect energiezuinigheid/besparing wordt meegenomen (> 80%). 2) Het aantal aspectcontroles uitgevoerd op het gebied van energie en duurzaamheid. 3) Hoeveel en welk percentage van de bedrijven voldoen aan de informatieplicht.
4) Hoeveel en welk percentage van de bedrijven voldoen aan de energiebesparingsplicht (alle maatregelen getroffen). 5) Met hoeveel bedrijven contact is geweest over energiebesparende maatregelen (via controles of op andere manieren). Programma Energiebesparingsaanpak 2023 • 10% van de relevante bedrijven met energiebesparingsplicht (93 van de 930) controleren • 6 controles actualisatie vergunningen • 2 controles besparingsonderzoeken Begrotingsdoel(en)
• In de jaarlijkse monitor energietransitie rapporteren over de hiervoor genoemde indicatoren Zie projectplan Energie & Duurzaamheid 2022 en 2023 van de OD voor alle werkzaamheden (zoals bijdrage aan projectmanagement e.d.). Resultaten Energiebesparingsaanpak Wij hebben op ons verzoek van de OD op 25 november 2023 een project Energie & Duurzaamheid Evaluatie 2023 ontvangen met gegevens tot 1 november 2023 (zie bijlage III). Hierin is onder andere het volgende aangegeven.