1. Ruimtelijk ontwikkelplan Centrumgebied Oosterenk, mei 2024, incl. bijlagen (1 t/m/ 13)
Tekst van het document
B Jong en Hoopvol
We transformeren een locatie aan de rand van de stad naar een locatie aan de toekomstige binnenring (Ceintuurbaan). De huidige normering (matig stedelijk, rest bebouwde kom) gaat niet meer op. Met de plannen verandert het gebied naar zeer sterk stedelijk, schil centrum, met bijbehorende parkeernormen. In het scenario van de hoge variant van de Gebiedsvisie Oosterenk zal de adressendichtheid toenemen tot zo’n 2,927 adressen.
ongeacht de ligging van het te ontwikkelen gebied. In Zwolle zien we dat
Gemiddeld aantal auto's per Whize segment (bron Whooz, gecorrigeerd o.b.v. CBS)
vertrekpunt voor fiets- en autoparkeren. Met vertrekpunt bedoelen we: op de inzet van deelmobiliteit en een overkwaliteit van fietsvoorzieningen.
Op basis van de programmatabel met een onderverdeling naar doelgroepen
mensen bij de keuze van hun vervoerswijze rekening houden met de lokale omstandigheden. Dit is ook de ambitie in gebieden als Oosterenk, die zeer sterk stedelijk worden en vlak aan de toekomstige Binnenring liggen. In
0,4
Zwolle en Oosterenk hebben we (zeker met de aanpassingen in de infra-
0,2
C Volks en Uitgesproken
structuur) een goed wandel-, fiets- en openbaar vervoer- netwerk. Het is niet
0,6 0,4
D Bescheiden Ouderen
mogelijk om op straat te parkeren in Oosterenk. Bezoekers van bewoners 1,0
E Stedelijke Dynamiek F Gewoon Gemiddeld
nemen deze afwegingen mee in hun verplaatsingsgedrag, waarbij aange-
1,3
nomen mag worden dat ze vaker voor de fiets of het openbaar vervoer kiezen
1,1
G Gezellig Emptynesters H Landelijke Vrijheid
dan voor de auto. We passen de parkeernorm van 0,3 parkeerplaatsen voor
1,3
I Plannen en Rennen
bezoekers per woning daarom aan naar 0,2 parkeerplaatsen.
1,6
J Zorgeloos en Actief
1,2
K Luxe Leven
1,7 0,0
100
11. MOBILITEIT EN VERKEER
11.4 Ruimtelijke opgave parkeren
0,5
1,0
1,5
101
Er wordt in weinig gemeenten zoveel gefietst als in Zwolle. Zeker binnenste-
→ 2. Gemeenschappelijke fietsenbergingen worden per woon-/apparte-
delijk is de fiets een volwaardig alternatief voor de auto. Met de opkomst van
mentenblok opgelost, zodat het sociaal veilig voelt en de fietsen bevei-
de e-bike is ook regionaal (afstanden tot 15 kilometer) de fiets en alternatief
ligd zijn en droog staan.
voor de auto. Het station Zwolle is uiteindelijk maar 12-15 minuten fietsen. Om fietsen en de OV-fiets een alternatief voor de auto te maken, moeten we breder kijken dan alleen de reguliere fiets. Er moet ruimte zijn voor verschillende vormen van fietsen. De bakfiets voor grotere boodschappen of de kinderen wegbrengen, een elektrische fiets voor de lange afstand en ook een oude stadsfiets voor een avondje de stad in. Fietsparkeernormen Gemeentes hebben in toenemende mate parkeernormen voor de fiets. Zwolle heeft deze nog niet, daarom hanteren we de Amsterdamse Bouwbrief voor woningen en CROW-normen voor niet-wonen als uitgangspunt. Boven
plaats. Het reductiepercentage verschilt in het land. Dit hangt af van
deelmobiliteitsconcept op maat aanbieden. Een pakket deelmobiliteit kan
het vertrekpunt van het bewonersdeel van de norm, de stedelijkheids-
vooral bewoners stimuleren afstand de doen van de eigen auto. Wanneer
graad, de doelgroep, de beschikbaarheid van mobiliteitsalternatieven
→ 3. Gemeenschappelijke fietsenbergingen zijn toegankelijk en laagdrem-
dit aanbod onderdeel is van de verkoop of verhuur van woningen,
en de schaarste van de ruimte. Het reductiepercentage is dus in wezen
pelig: de fiets kan dichtbij huis geparkeerd/gestald worden met maxi-
maken we gebruik van het verhuismoment om mensen te verleiden een
ook een gemeentelijk beleidsdoel. Omdat dit beleidsdoel in Zwolle
maal één tussendeur tot openbaar gebied en zonder hoogteverschil
gedragsverandering aan te gaan. Voor bepaalde bewonersdoelgroepen
nog ontbreekt bepalen we dit aan de hand van andere voorbeelden in
(maaiveld of op dezelfde verdieping met bijpassende lift) of op maximaal
zien we kansen om met deelmobiliteit bewoners te stimuleren afstand te
het land. Zaanstad en Eindhoven zijn vergelijkbare steden. 10% van de
150 meter van een voorziening.
doen van de tweede auto of zelfs de eerste auto. We willen een gevarieerd
bewonersopgave is daar het beleidsuitgangspunt voor een locatie zoals
pakket aanbieden voor bewoners bestaande uit deelauto's, deelbakfietsen
Oosterenk, bij het vertrekpunt voor de bewonersnorm. Het komt overeen
en deel-e-bikes. Zwolle heeft nog geen beleid rondom deelauto's. Dit is
met een reductie van 52 plekken. Dat betekent dat we voor iedere deel-
weldegelijk in de maak. In het land zijn er enkele voorbeelden van dit soort
auto 4,3 parkeerplekken reduceren. Deze vervangingsratio komt sterk
pakketten-op-maat voor gebiedsontwikkeling. Omdat deelmobiliteit een
overeen met de vervangingsratio die het CROW voorschrijft: 1 op 4.
→ 4. Gemeenschappelijke fietsenbergingen bevatten voor zoveel mogelijk woningen een ruimer gedimensioneerde plek (2.0 m2 in plaats van 1.5 m2) op de vloer (niet boven in rek), zodat er plek is voor buitenmodelfietsen (bakfiets, scooter, etc.). → 5. Gemeenschappelijke fietsenbergingen bieden voldoende laadmogelijkheden voor elektrische fietsen.
ningen zodanig worden uitgerust, dat er ruimte is voor ‘buitenmodelfietsen’.
→ 6. Fietsenbergingen zijn inpandig.
We verwachten dat met deze overkwaliteit aan fietsparkeervoorzieningen
→ 7. Fietsenbergingen zijn zo veel mogelijk in een rek; minimaal twee
gebruiken. Fietsparkeervoorzieningen: → 1. In het geval van een gemeenschappelijke fietsenberging worden per woning, afhankelijk van de woninggrootte, fietsparkeerplaatsen conform onderliggende tabel gerealiseerd. Voor de eengezinswoningen kan het fietsen ook opgelost worden in een privéberging (conform bouwbesluit). Per woning worden 0,75 fietsparkeerplaatsen voor bezoekers gerealiseerd. Voor werk- en voorzieningenprogramma berusten we ons op cijfers van het CROW.
→ 2. Een bijpassende reductie voor het bewonersparkeren is op zijn
We willen de gebruikers van Centrumgebied Oosterenk ook een
op het toepassen van deze normen zorgen we dat de fietsparkeervoorzie-
mensen vaker fietsachtige mobiliteit kiezen, in plaats van de auto te
Aanbod van deelmobiliteit Centrumgebied Oosterenk
redelijk nieuwe ontwikkeling is, zijn echte successen nog niet te bepalen. Het is daarom vooral belangrijk ambitieus, maar ook realistisch te zijn en voorbereid te zijn op het geval dat deelmobiliteit niet werkt. Aanbod deelmobiliteit in combinatie met een reductie
plekken in een laag rek per woning (éénpersoonshuishoudens een plek
van het autoparkeren voor bewoners
beneden), conform Amsterdamse bouwbrief.
Om te zorgen dat mensen kiezen voor deelmobiliteit is voldoende en divers aanbod belangrijk. Daarnaast gaat het succes van deelmobiliteit gepaard
De entrees van de fietsparkeervoorzieningen: 1. Bevinden zich op logische plekken in de plint van het complex. 2. Zijn bij voorkeur niet dezelfde entrees als de entrees voor de auto. 3. Zijn logisch vindbaar voor bezoekers. 4. Sluiten aan op de ontsluitingsstructuur voor fietsverkeer in Oosterenk.
11. MOBILITEIT EN VERKEER
Stap 4: c orrectie op basis van deelmobiliteit
Stap 3: Stimuleren fietsgebruik
met maatregelen om het concurrerend te maken met de privéauto. Dat betekent: gereguleerd parkeren in de openbare ruimte. Daarnaast kan schaarste worden gecreëerd door een reductie op het bewonersparkeren
Randvoorwaarden voor uitwerking De uitwerking volgt bij de omgevingsvergunning. De reductie kan dan worden doorgevoerd indien er een plan voor een aanbod van deelmobiliteit is en er geen sprake is van gratis, openbaar parkeren in het gebied. Daarbij is het essentieel langjarige (5-10 jaar) regie te verankeren in bijvoorbeeld een VVE. De ruimtelijke reservering omvat 12 deelauto's, maar onder leiding van de regisseur groeit het aanbod idealiter. Dat kan ook met andere deelvoertuigen dan auto's. Flexibiliteit is belangrijk, omdat het een ontwikkelende markt is
toe te passen, omdat het deelmobiliteitsconcept zich vooral richt op bewoners. Deelmobiliteit in Oosterenk We dimensioneren het aanbod deelmobiliteit. → 1. In het land zien we dat vooral de deelauto potentie heeft als vervanger van de privé-auto. Er wordt veel onderzoek gedaan naarhoeveel gebruikers een deelauto 'nodig heeft'. Uit marktconsultaties in andere projecten en op basis van expert judgement schatten we in dat op deze locatie een deelauto ongeveer 25 huishoudens kan bedienen. Op basis van de doelgroepen zien we dat ongeveer de helft van de huishoudens in Oosterenk Centrumgebied 'vatbaar' is voor deelmobiliteit. Dat betekent dat we voor 577 woningen naar boven afgerond 12 deelauto's dimensioneren (577 / 2 / 25);
102
103
De parkeerbalans zoals opgesteld gaat uit van zwerfplekken voor alle auto's: geen enkele bewoners heeft een vaste parkeerplaats. Daarmee komt de minimale parkeernorm voor de Stadsrand op 239 parkeerplaatsen + 5 plaatsen voor deelauto's. Naast een optimale parkeerbalans bestaat
Stap 5: toepassen dubbelgebruik op deelgebied
Stap 6: fl exibel ontwerp om voorbereid te zijn voor de toekomst
er ook de commerciële afweging. Over het algemeen willen kopers die
Tot slot borgen we flexibiliteit door voor de mobiliteitsopgave flexibele
en app) is het daarom wenselijk rekening te houden met een vaste plek in
een woning kopen in het dure segment graag 1 parkeerplaats in de directe nabijheid van de entree van hun woning. Voor de dure koopwoningen (ggb de garage voor maximaal 1 auto. Het geven van 1 eigen plek is nadelig voor
ruimte te reserveren, mocht het ruimtebeslag van de mobiliteitsbehoefte
het dubbelgebruik. In het vervolgproces wordt samen met de makelaar en
hoger uitvallen dan voorzien. Dat betekent dat er in de volgende fase
de verkoopmanager bepaald welke woningen een eigen parkeerplaats
(omgevingsplan) verder gestudeerd wordt op de parkeeroplossing. Indien
De insteek is om zo veel mogelijk dubbelgebruik toe te passen. Voor de Kop
de correcties uit stap 0 t/m stap 5 niet haalbaar zijn, moet de parkeeropgave
van de Boulevard liggen hier naar verwachting meer mogelijkheden dan bij
worden aangepast. Indien uit inzichten blijkt dat het aannemelijk is dat de
de Stadsrand. Een deel van de parkeerplaatsen zal vrije parkeerplaatsen
stappen 0 t/m 5 tot grotere correcties leiden, passen we (om geen onnodige
betreffen. Deze worden overdag door werknemers of bezoekers van
parkeerplaatsen te bouwen) de parkeeropgave aan.
11. MOBILITEIT EN VERKEER
Stadsrand: een commerciële afweging
dienen te krijgen ten behoeve van de verkoopbaarheid. Voor deze ROP-fase houden we voor de Stadsrand een ruimtebeslag aan van minimaal 261 parkeerplaatsen en maximaal 284 parkeerplaatsen, inclusief 5 plaatsen voor deelmobiliteit.
het niet-wonen-programma gebruikt en ‘s avonds door de bewoners van de ontwikkeling. Voor de Stadsrand geldt dit in mindere mate. Met
In de ruimtelijke uitwerking wordt toegelicht hoe het auto- en fietsparkeren
het benutten van dubbelgebruik op eigen locaties optimaliseren we
wordt ondergebracht op de twee locaties. In de volgende fase
het gebruik en daarmee ook de betaalbaarheid en exploitatie van de
(omgevingsplan) van de uitwerking is er nadrukkelijk veel aandacht voor
Parkeerbalans Kop van de Boulevard
parkeeraccommodaties.
veiligheid, maar ook voor het positief stimuleren van het gebruik van de fiets.
Autoparkeren woningen & voorzieningen (incl. bezoekers)
295
Totaal
295
Bijvoorbeeld door de laatste meters tussen de wandel- en fietsroutes en de Naast dubbelgebruik op eigen locatie wordt aanvullend gekeken of er
fietsparkeerplaatsen.
Aantal parkeerplaatsen
Parkeernorm* 0,90
* per wooneenheid op basis van 327 woningen
3,89
* per wooneenheid op basis van 327 woningen
0,96
* per wooneenheid op basis van 250 woningen
4,16
* per wooneenheid op basis van 250 woningen
afspraken te maken zijn inzake dubbelgebruik van in de buurt gelegen parkeerterreinen. In 2017 is er op Oosterenk een onderzoek uitgevoerd naar
Parkeernorm
Fietsparkeren
de bezetting van de parkeerterreinen. Hieruit blijkt dat er met name in de
Aan de hand van bovenstaande stappen en op basis van de beoogde
Fietsparkeren woningen & voorzieningen (incl. bezoekers)
1.271
avonden veel capaciteit is op de parkeerterreinen van de kantoorgebouwen
ontwikkelingen in de stad en op Oosterenk wordt voor woningen in
Totaal
1.271
en op delen van het ziekenhuisterrein.
Centrumgebied Oosterenk een gemiddelde parkeernorm van 0,92 per woning gehanteerd voor de Kop van de Boulevard en een gemiddelde
Kansen voor dubbelgebruik kunnen een wisselwerking zijn tussen
parkeernorm van 0,99 per woning voor de Stadsrand. Gecombineerd met
deelgebieden in Oosterenk om op gebiedsniveau betere kwaliteit te creëren.
het niet-woonprogramma resulteert dit in 295 parkeerplaatsen voor de Kop
Daarmee bedoelen we dat oplossingsrichtingen ook omgedraaid kunnen
van de Boulevard (op basis van 327 woningen) en 239 voor de Stadsrand
worden. Bijvoorbeeld: het is het onderzoeken waard of medewerkers van
(op basis van 250 woningen). In het hoofdstuk planaspecten staat het aantal
Isala op termijn kunnen parkeren bij de opgave die wordt gerealiseerd voor
parkeerplaatsen verbeeld in een kaart.
bewoners van de Kop van de Boulevard. Voor het bepalen van de parkeerbalans is uitgegaan van het programma,
104
Het daadwerkelijke dubbelgebruik met omliggende terreinen wordt op dit
zoals omschreven in hoofdstuk 8. Zoals in paragraaf 8.5 toegelicht is het
moment nog niet meegenomen in de parkeerbalans. Dit is een kans voor
wenselijk om flexibiliteit te behouden in de functies in de plinten. In het
de toekomst en behoeft verdere uitwerking en concrete afspraken met
Omgevingsplan wordt in de parkeerbalans rekening gehouden met het
eigenaren van omliggende parkeerterreinen.
worst-case-scenario qua functie, inclusief de bijbehorende parkeernorm.
Parkeerbalans Stadsrand Autoparkeren woningen & voorzieningen (incl. bezoekers)
239**
Totaal
239
Fietsparkeren Fietsparkeren woningen & voorzieningen (incl. bezoekers)
1.041
Totaal
1.041
Deelautos 12 ** de 239 parkeerplaatsen zijn het absolute minimale aantal parkeerplaatsen conform rapport Rebel na stap 5.
*betreft voor beide deelgebieden 105
Logistiek Kop van de Boulevard Op de Kop van de Boulevard zijn voor het laden en lossen van vrachtwa-
Auto
gens voor de buurtsupermarkt en voor de overige voorzieningen logistieke
De herontwikkeling van Centrumgebied Oosterenk, met het programma,
bevoorrading voor de supermarkt ook gebruikt wordt door de verhuis-
toename van het verkeer is beperkt. De kruispunten van de Ceintuurbaan kunnen het verkeersaanbod met dit plan erbij afwikkelen, blijkt uit onder-
oplossingen uitgewerkt. Er wordt een logistieke route ontworpen die naast wagen en als calamiteitenroute. De verwachting is dat het laden en lossen van de voorzieningen een aantal keer per dag plaatsvindt. Aangezien het een kleinere supermarkt betreft, is de verwachting dat dit maximaal 4 a 5
zoek van Goudappel. De resultaten zijn vergelijkbaar met de huidige situatie.
keer per dag is. Uitgangspunt is dat het lossen en of laden bij voorkeur op
Er zijn drie verklaringen waarom het effect relatief klein is, namelijk:
drie scenario’s verkend, die in de volgende fase verder worden uitgewerkt.
→ Het extra verkeersaanbod van de planontwikkeling is beperkt. → De toename is in de tegenspitsrichting. Vanwege het hoge aantal arbeidsplaatsen ten opzichte van inwoners gaan er in de ochtendspits veel meer motorvoertuigen het gebied in dan uit. Daar is nog 'ruimte'. → De toename van het verkeer op de richtingen heeft op andere richtingen een klein wegdrukeffect naar andere routes.
Fiets Omdat we de wandelaar en de fietser vooropzetten, neemt het aantal
eigen terrein plaatsvindt en zo weinig mogelijk in de openbare ruimte. Er zijn Daarna wordt een definitieve keuze gemaakt. Belangrijke aandachtspunten bij de logistieke route zijn verkeersveiligheid en eventuele geluidsoverlast. De laad- en losruimte ligt bij voorkeur in de zone van reuring. Zo niet, dan worden geluidsbeperkende maatregelen ontworpen, zie spelregels in hoofdstuk 13. Hiermee wordt rekening gehouden in het ontwerp van de route en het gebouw. De gemeentelijke vuilnisophaaldiensten maken geen gebruik van de nieuw te realiseren tussenstraat. De scenario's voor laden en lossen worden in de vervolgfase verder integraal ontworpen, waarbij rekening gehouden wordt met onder meer woonkwaliteit, stedenbouw, geluid en veiligheid.
Oostzijde - rondrijden
zoals in dit ROP is opgenomen, zorgt voor extra verkeersbewegingen. De
11. MOBILITEIT EN VERKEER
11.5 Verkeer
scenario 2
fietsers toe. In het ruimtelijk ontwerp faciliteren we dit op meerdere manieren, bijvoorbeeld door het toevoegen van goede routes en goede parkeerplekken voor de fiets. De veiligheid van de fietser staat hierbij voorop. In de uitwerking van de plannen voor het openbaar gebied, de
van de fietser gekeken. Er is een aantal kritische oversteekpunten waarvoor in de verdere uitwerking van het ontwerp van de openbare ruimte (door de gemeente in samenspraak met belanghebbenden) goed gekeken wordt naar een goede doorstroming en het verbeteren van de fietsveiligheid.
106
(Gedeeltelijk) inpandig
route van Isala en de Kop van de Boulevard, wordt specifiek naar het belang
Laad-/loshaven Dokter Spanjaardweg
wegenstructuur en specifieke knooppunten, zoals de belangrijke logistieke
scenario 1
scenario 3 107
ONDERWERPEN 108
12.1 Geluid
Ons gehoor is een belangrijk zintuig waar
de categorie 'Kantoren en voorzieningen', maar aange-
geluid is nadelig voor onze gezondheid en de ‘verkeerde’
nomen wordt dat dit gebied onder ‘gemengd gebied’ gaat
geluiden leiden tot hinder en overlast.
vallen. Voor dit type gebied is de gemeentelijke doelstelling
De geluidsbronnen van Oosterenk
12.
Centrumgebied Oosterenk transformeert naar een gemengd stedelijk gebied. Hoe zorgen we nu en in de toekomst voor een goed werk- en leefklimaat, met gezonde bewoners en werkers? In dit hoofdstuk geven we aan hoe de gezondheid nu en in de toekomst gewaarborgd wordt. Met de herontwikkeling is wet- en regelgeving van toepassing, zodat de toekomstige bewoners in Oosterenk gezond en veilig kunnen wonen zonder de bestaande bedrijven te beperken in hun bedrijfsvoering. Naast wet- en regelgeving zijn er niet meetbare maar wel essentiële aspecten die bijdragen aan een gezonde leefomgeving. De onderdelen die in dit hoofdstuk worden beschreven gaan dan ook over het beschermen, bevorderen en faciliteren van de gezondheid voor de bewoners en bezoekers.
gebiedsgericht milieubeleid. Het plangebied valt nu onder
informatie over onze omgeving binnenkomt. Een teveel aan
12. ONDERWERPEN FYSIEKE LEEFOMGEVING
FYSIEKE LEEFOMGEVING
48 dB voor wegverkeerslawaai, even hoog als de wettelijke voorkeursgrenswaarde van 48 dB. De hoogst toelaatbare geluidbelasting is 58 dB, dat is lager dan het wettelijke maximum van 63 dB. De gemeente heeft aangegeven
In Oosterenk bevinden zich een aantal geluidsbronnen.
dat een geluidsluwe gevel bij een grotere ontwikkeling
Het betreft in hoofdlijnen:
verlangd wordt, zelfs als de geluidbelasting onder de 58 dB blijft. Gemeente Zwolle kent geen beleid ten aanzien van
→ Wegverkeer;
geluidsluwe buitenruimtes. In het gebiedsgerichte beleid
→ Geluid veroorzaakt door de traumahelikopter van Isala;
worden waarden per gebiedstype gegeven. De Stadsrand
→ Toekomstige speelplekken;
zou daarin, op basis van de ambitie voor dit gebied, binnen
→ Laden en lossen.
het type Groenstedelijk vallen. De ambitiewaarde voor
Toetsingskader Het toetsingskader is de Omgevingswet. Voor het ROP is rekening gehouden met het toetsingskader voor de nieuwe Omgevingswet. Sweco geeft aan dat het huidige
dit gebied is 43 dB. Dit is daarom een goed uitgangspunt voor de buitenruimte. Is dit niet haalbaar dan is daar van af te wijken, maar dat moet dan wel gemotiveerd worden. Het belangrijkste is dat een prettig verblijfsklimaat wordt gecreëerd dat aansluit bij de wensen van de doelgroep.
toetsingskader (2024) geen significante afwijkingen geeft op het toetsingskader van 2023. Voor dit gebied geldt een maximaal toelaatbare waarde (voorkeursgrenswaarde) van 48 dB en een maximaal te ontheffen waarde van 63 dB. Tussen deze twee waarden dienen er hogere waarden te worden aangevraagd. De gemeente Zwolle hanteert een lokaal beleid met specifieke regels voor het verlenen van hogere waarden vanwege wegverkeerslawaai: het 109
Legenda 99 63 58 48 0
Sweco heeft een quickscan geluid Oosterenk opgesteld. Voor deze quickscan is uitgegaan van de verkeersprognoses voor het jaar 2040. In de quickscan zijn de twee geluidscontouren in beeld gebracht:
Geluid traumahelikopter
Luchthavengebied helihaven daklocatie Isala klinieken
Op het dak van Isala landt de traumahelikopter bij calamiteiten in de regio. In 2012 is een luchthavenregeling vastgesteld voor de vliegbewegingen. Daarbij horen ook geluidsberekeningen. Op jaarbasis worden er gemiddeld 180 vliegbewegingen uitgevoerd. Middels berekeningen is aangetoond
→ Geluidscontouren ten gevolge van de Ceintuurbaan
dat buiten het luchthavengebied de wettelijke eis van 56 dB(A) niet wordt
→ Geluidscontouren ten gevolge van de Dokter van Heesweg/Dokter van
overschreden. Hierbij is van belang te vermelden, dat wanneer er andere
Thienenweg/Dokter Spanjaardweg
helikopters komen of afgeweken wordt van het gestelde in de huidige luchthavenregeling,
Ten aanzien van het wegverkeerslawaai blijkt dat in een deel van het plan-
Isala op basis van het vigerende beleid berekeningen dient te doen. Daarbij
gebied de voorkeursgrenswaarde wordt overschreden (geel). De maximaal
zal Isala sturen op het handhaven van een luchthavenregeling.
te ontheffen waarde wordt echter nergens overschreden. Dat betekent dat woningbouw mogelijk is alleen zullen er wel hogere waarden aangevraagd
In overleg met het bevoegd gezag (Provincie) is afgesproken om in het
moeten worden. In het gemeentelijke beleid (Beleidsregel Hogere waarden
traject van het omgevingsplan in overleg met Isala én het bevoegd gezag
Wet geluidhinder d.d. 2 april 2007) zijn aanvullende eisen opgenomen. Voor
een verdiepingsslag te maken in de gehanteerde uitgangspunten in 2012
het gebiedstype ‘Gemengd gebied’ (Kop van de Boulevard) is daarin een
naar het huidige beleid. Voor het ROP is een dergelijke verdiepingsslag
grenswaarde opgenomen voor wegverkeerslawaai van 58 dB. Een strook aan de westzijde van de Kop van de Boulevard is binnen de 58 dB-contour
12. ONDERWERPEN FYSIEKE LEEFOMGEVING
Wegverkeer
niet nodig, omdat de luchthavenregeling geen beperkingen geeft aan het toevoegen van woningen. Vice versa geeft het toevoegen van woningen
Geluidscontouren ten gevolge van de Ceintuurbaan
(oranje) gelegen. Vanuit het gemeentelijke geluidsbeleid geldt hierbij de ambitie dat iedere woning in deze zone moet beschikken over een geluids-
Legenda
luwe gevel. Hiermee dient bij het uitwerken van het stedenbouwkundig plan
99 63 58 48 0
rekening gehouden te worden.
geen beperking op het uitvoeren van vluchten.
Luchthavengebied conform luchthavenregeling Isala
Speelplekken
Maatregelen
Bij de komst van nieuwe bewoners in Oosterenk horen speelplekken. Door deze speelplekken kunnen mensen geluidsoverlast ervaren. Het is van belang dat de toekomstige bewoners weten waar de speelplekken komen, zie hoofdstuk Landschap, en dat ze invloed hebben op het type speelplekken. In het plan zijn locaties voor speelplekken aangegeven. Met de toekomstige bewoners wordt in de toekomst middels een workshop gezamenlijk de exacte invulling van het spelen bepaald. Uitgangspunten voor de
→ Om te zorgen dat bewoners zich gezond voelen, worden uitgangspunten voor het ontwerp opgenomen in de spelregels. → In de Omgevingsplanfase wordt een verdiepingsslag gemaakt in de doorrekening van de geluidsbelasting op de gevels om vervolgens de noodzakelijke maatregelen te treffen ter voorkoming van geluidshinder in de woningen en op de buitenruimtes.
speelplekken worden vooraf bepaald. Zo is een speelplek onverhard, zijn eventuele speeltoestellen van natuurlijk materiaal en gaat de speelplek op in het landschap.
Laden en lossen Bij voorzieningen, en dan met name bij een buurtsupermarkt, behoort een logistieke behoefte. Veelal wordt er twee keer per dag geladen en gelost. Dit laden en lossen kan geluidshinder met zich meebrengen. In de verdere Geluidscontouren ten gevolge van de Dokter van Heesweg/ Dokter van Thienenweg/ Dokter Spanjaardweg
110
uitwerking van de ontwerpen dient rekening gehouden te worden met deze geluidsbelasting. Laden en lossen bevindt zich in de geluidsbelaste zone.
111
12.2 Externe veiligheid
In de quickscan Externe Veiligheid, opgesteld
door Sweco, is onderzoek gedaan naar de ligging van risi-
Milieuzonering is het aanbrengen van een
ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende en milieuge-
cobronnen. Voor de twee ontwikkellocaties is bekeken of
voelige functies. Doel is om bij het opstellen van een ruimte-
de risicobronnen daadwerkelijk een risico vormen voor de
lijk plan een goed en veilig leefklimaat te waarborgen, maar
beoogde ontwikkelingen. Een aantal bronnen bevindt zich
tegelijkertijd ook aan bedrijven voldoende milieuruimte
te ver van de ontwikkellocaties en vormt daarmee geen
te bieden voor het uitoefenen van hun activiteiten. Op de
risico. Een drietal bronnen kan wel invloed hebben op de
ontwikkellocaties zelf worden naast wonen ook voorzie-
externe veiligheid. Deze worden hieronder kort besproken.
ningen gerealiseerd. De menging van wonen en nieuwe
In het kader van externe veiligheid zijn rondom de twee
voorzieningen wordt ook in ogenschouw genomen.
ontwikkelgebieden de volgende risicobronnen gesigna-
tot een gemengd gebied conform de publicatie van VNG betreft 10 meter. Met gemengd gebied met wonen wordt in deze VNG publicatie bedoeld een (stedelijk) gebied waar een menging van functies inclusief woningen aanwezig is of wordt geambieerd en mogelijk gemaakt. Er worden naast wonen andere functies toegelaten, zoals horeca, detailhandel, onderwijs, zorg, cultuur en/of lichte bedrijvigheid, die geschikt is voor functiemenging. Oosterenk kan daarmee geschaard worden onder de definitie gemengd gebied. Let wel: per 1-1-2024 geldt een nieuwe VNG publicatie milieuzonering. De terminologie is aangepast. Het ziekenhuis
leerd:
Functiemenging
bevindt zich in ‘geluidsruimte zone 1’ (voorheen milieuca-
→ Zuurstoftanks Isala ziekenhuis
De mate waarin bedrijven invloed hebben op hun omgeving
10 meter. Daarnaast is in de nieuwe VNG publicatie de term
is afhankelijk van de aard van de bedrijvigheid en de afstand
‘geurzone’ geïntroduceerd. Het ziekhuis valt niet in deze
Radioactieve (afval)stoffen Isala Ziekenhuis
tot een gevoelige bestemming. In de publicatie 'Bedrijven
categorie.
Gemeenten (VNG) is een lijst opgenomen met daarin de
Traumahelikopter
In het Isala ziekenhuis gebruikt men radioactieve stoffen
minimale richtafstanden tussen een gevoelige bestem-
Het ziekenhuis is in haar aard niet gevoelig voor de beoogde
ming en bedrijven. Van deze richtafstanden kan worden
woonbestemming. Wel dient rekening gehouden te worden
afgeweken, mits wordt onderbouwd waarom de feitelijke
met de aanwezigheid van de traumahelikopter. In de hoofd-
milieuhinder als minder belastend wordt gezien. De twee
stukken externe veiligheid en geluid is deze al besproken.
ontwikkellocaties zijn gelegen op een kantorenpark met
In dit hoofdstuk gaat het voornamelijk over de aan- en
voornamelijk kantoorfuncties. Daarnaast is er een aantal
uitvliegroutes. In de luchthavenregeling is toegelicht dat er
scholen en maatschappelijke organisaties gevestigd.
een obstakelvrije zone dient te zijn. In het gebied boven een
Grootste gebruiker van het kantorenpark is het ziekenhuis
hoek van 4,5 graden vanaf het heliplatform, mogen geen
Isala. Geconcludeerd kan worden dat de verschillende
obstakels zijn.
→ Heliport Isala ziekenhuis → Radioactieve (afval)stoffen Isala Ziekenhuis
Zuurstoftank Isala Ziekenhuis Naast de Kop van de Boulevard (Bonepadsweg) staan drie verticale zuurstoftanks. Zuurstof is zelf niet brandbaar, maar heeft een oxiderende, brandbevorderende werking voor andere brandstoffen. De zuurstoftanks vormen dus geen extra risico voor externe veiligheid.
Heliport Isala Ziekenhuis
en afvalstoffen voor de behandeling van patiënten. Deze stoffen worden gescheiden opgeslagen naar aard, activiteit, gehalte en vervaltijd. Het gaat hier om heel kleine hoeveelheden. Deze worden zo spoedig mogelijk afgegeven aan een aangewezen instelling of dienst. Vrijkomen van de stoffen in de locatie als gevolg van vergunde handelingen is zo laag als redelijkerwijs verwacht mag worden.
De heliport van het Isala ziekenhuis wordt gebruikt voor het
De aanwezigheid van deze stoffen vormt geen risico voor
opstijgen en landen van de traumahelikopter. De aan- en
de externe veiligheid vanwege een aantal eisen ten aanzien
uitvliegroute van de traumahelikopter is van belang met
van de opslag hiervan, waaronder brandwerendheid van 60
betrekking tot de externe veiligheid. Deze routes liggen
minuten. Een en ander is vastgelegd in de vergunning voor
over een klein gedeelte van de ontwikkellocatie Stadsrand. De routes liggen niet in de directe nabijheid van het ontwikkelplot van de Kop van de Boulevard. In gesprek met het bevoegd gezag (Provincie) is gebleken dat er een luchthavenregeling van toepassing is voor Isala. In de luchthavenregeling is Externe Veiligheid een onderwerp waarop getoetst wordt. Voor wat betreft externe veiligheid vormt de aanwezigheid van de traumahelikopter geen risico.
tegorie 1 en 2). De richtafstand tot een gemengd gebied is
en Milieuzonering' van de Vereniging van Nederlandse
bedrijven op het kantorenpark in zeer beperkte mate invloed hebben en van hun aard nauwelijks gevoelig zijn
De uit- en aanvliegroute kent een breedte van 102 meter. De
voor de beoogde woonbestemming. Wel geldt een aantal
route bevindt zich in het meest noordelijke gedeelte van de
het verrichten van handelingen met radioactieve stoffen.
aandachtspunten.
Stadsrand. De maximale beoogde hoogte van de ontwikke-
Conclusie externe veiligheid
Isala ziekenhuis
keling in de aanvliegroute geen obstakel of belemmering. In
Geen van de gevonden risicobronnen in de directie omge-
Het ziekenhuis heeft meerdere bestemmingen: maatschap-
de luchthavenregeling 2012 wordt daarnaast opgemerkt dat
pelijke doeleinden, hospitaal, kantoren, verkeersdoeleinden,
in de toekomst hoogbouw mogelijk blijft in de obstakelvrije
groenvoorzieningen, tuin en water. Het Isala ziekenhuis
zone onder de luchthavenregeling.
ving van het plangebied leidt tot een risico. Hetzij omdat de afstand te groot is, hetzij omdat de risicobron op zichzelf geen risico vormt.
12. ONDERWERPEN FYSIEKE LEEFOMGEVING
12.3 Bedrijven- en milieuzonering
ling op Stadsrand betreft 25 meter. Daarmee is de ontwik-
betreft een activiteit in milieucategorie 2. De richtafstanden Aanvliegroute traumahelikopter
112
113
Activiteiten op de ontwikkellocaties
12.4 Luchtkwaliteit
12.5 Bodem
12.6 Stikstof
12.7 MER
Er is een straalpad tussen 2 zendmasten aanwezig van het
Binnen een gemengd gebied kunnen naast wonen verschil-
Agentschap Telecom. Dit straalpad raakt een puntje van
lende andere functies worden toegelaten. Het uitgangspunt
dient onderzoek verricht te worden in het kader van de
te weten wat de milieukundige toestand van de bodem
aan Ecogroen voor een stikstofberekening voor de gehele
Omgevingsplan dient een MER-beoordeling opgesteld te
de ontwikkellocatie Kop van de Boulevard. Het straalpad
dat zich in een gemengd gebied met wonen alleen bedrijven
Wet Milieubeheer. Het doel is om te bepalen of er mogelijk
is. De bodemkwaliteit dient te voldoen aan de toepas-
gebiedsontwikkeling Oosterenk. Het betreft een indicatief
worden. De betreffende onderdelen bevatten met name
ligt op circa 47 tot 50 meter hoogte boven NAP en zal naar
zullen vestigen die naar aard en invloed op de omgeving
belemmeringen vanuit deze wet- en regelgeving zijn voor
singseis wonen. Om de toestand van de bodem in kaart te
onderzoek of de realisatie van 1000 woningen in Ooste-
geluid, het toevoegen van verharding, invloed op flora en
verwachting geen gebouw op het ontwikkelplot door-
geschikt zijn voor ligging in een gebied met functiemenging
de ontwikkeling. Als onderdeel hiervan dienen de effecten
brengen is er een milieuhygiënisch vooronderzoek conform
renk leidt tot stikstofdepositie. De gemeente Zwolle heeft
fauna en de verkeersaantrekkende werkingen met bijbeho-
kruisen. Het straalpad is niet beschermd en vormt daarmee
inclusief wonen. Voor de ontwikkelplots wordt gekozen voor
op de luchtkwaliteit inzichtelijk gemaakte te worden. Daarbij
NEN 5725:2017 uitgevoerd. Beide ontwikkellocaties zijn
aangegeven dat dit indicatieve onderzoek bruikbaar is voor
rende gevolgen (stikstof en geluid).
geen directe belemmering voor de ontwikkellocatie. Wel
bedrijven die in milieucategorie 1 of 2 vallen. Deze bedrijven
dient te worden nagegaan of met de ontwikkeling wordt
in gebruik of in gebruik geweest als kantoorlocatie, voor
het ROP omdat het een beeld geeft van de verwachte stik-
wordt geadviseerd om met de beheerder van het straalpad
behoeven geen afstand tot het wonen. Voorbeelden zijn:
voldaan aan de luchtkwaliteitseisen. In het plangebied is het
het huidige gebruik waren de ontwikkellocaties in gebruik
stofopgave. In het omgevingsplan dient per deelgebied een
in gesprek te treden over de mogelijke implicaties van de
supermarkt, kantoor, media, detalhandel, horeca (bij de
gemotoriseerde verkeer de bron voor luchtverontreiniging.
als weiland. Er hebben geen zware industriële activiteiten
sluitende berekening gedaan te worden. Aandachtspunten
straalpaden op de bouwplannen.
laatste aandacht voor het horecabeleid van de gemeente
Uit de resultaten van het luchtonderzoek komt naar voren
plaatsgevonden. Voordat de locaties bebouwd werden
voor het vervolgonderzoek zijn:
Zwolle).
dat langs de ontsluitende wegen en nabij de ontwikkelloca-
waren er sloten aanwezig die inmiddels gedempt zijn,
ties geen overschrijdingen optreden van de grenswaarden
mogelijk bevatten deze slootdempingen (asbesthoudend)
Spuitzone
Voor de realisatie van de ontwikkellocaties
Voor de ontwikkeling is het van belang om
De gemeente Zwolle heeft opdracht verstrekt
Na het vaststellen van het ROP en vóór het
12. ONDERWERPEN FYSIEKE LEEFOMGEVING
Straalpad
→ Het onderzoek maakt gebruik van verouderde
Er is onderzoek gedaan of de ontwikkelplots in de nabijheid
Conclusie bedrijven- en milieuzonering
voor stikstofdioxide en fijnstof. Hiermee worden ten gevolge
puin. Op basis van de onderzoeksresultaten is er verder
verkeersgegevens. De uitkomsten van het verkeerson-
liggen van een spuitzone waar door agrarische bedrijvigheid
Geconcludeerd kan worden dat met de beoogde ontwik-
van het plan geen mensen blootgesteld aan concentraties
geen milieuverontreiniging te verwachten. Vanwege de
derzoek voor het ROP moeten straks (per omgevings-
gebruikgemaakt wordt van gewasbeschermingsmiddelen.
kelingen geen kwetsbare objecten gerealiseerd worden
boven de grenswaarden. Het plan voldoet aan grondslag a
mogelijke aanwezigheid van asbesthoudend puin wordt
Er liggen enkele agrarische percelen binnen 50 meter van
binnen de richtafstanden, zoals gesteld in de VNG-bro-
van artikel 15 lid 1 uit de Wet Milieubeheer.
er wel aanbevolen om aanvullende bodemonderzoeken
het plangebied. Echter, deze percelen worden permanent
chure ‘Bedrijven en milieuzonering’. Dit is mits er een richt-
te doen. Indien noodzakelijk zullen er voorafgaand aan de
gebruikt als grasland. Dit betekent dat er met dit plan geen
afstand van 10 meter aangehouden wordt ten opzichte van
bouw nog aanvullende onderzoeken plaatsvinden, er wordt
→ Het opstellen van een stikstofberekening per locatie per
kwetsbare bestemmingen worden gerealiseerd binnen een
de bestemmingsplangrens van het ziekenhuis. Binnen de
echter niet verwacht dat hieruit forse saneringsverplich-
omgevingsplan leidt naar verwachting tot een kleiner
spuitzone.
ontwikkellocaties worden enkel bedrijven toegevoegd die
tingen voortkomen. De huidige bebouwing op de Kop van
effect (want slechts een deel van het totaal aantal
horen in milieucategorie 1 of 2. In de uitwerking van het
de Boulevard is wel verdacht op asbest vanwege het bouw-
woningen en verkeer wordt berekend). Tegelijkertijd
omgevingsplan, wordt er wederom een toets gedaan met
jaar van de gebouwen. Voorafgaand aan de sloop moet hier
verkleint dit ook de mogelijkheden voor intern salderen.
als toetsingskader de Omgevingswet.
een asbestinventarisatie uitgevoerd worden.
plan) doorgerekend worden. → In het onderzoek ontbreken de effecten van de aanlegfase.
→ Op basis van inventariserend onderzoek zijn er geen onoverkomelijke belemmeringen naar voren gekomen. Voor het Omgevingsplan wordt een actuele Voortoets (berekening + ecologische onderbouwing) opgesteld. Indien er interne salderingsmogelijkheden zijn binnen de ontwikkelplots worden deze benoemd in het nog uit te voeren onderzoek als onderdeel van het Omgevingsplan. Bij de berekeningen wordt rekening gehouden met gefaseerd opleveren van gebouwen en gedeeltelijk elektrisch bouwen. → Ecologische beoordeling van de resultaten heeft nog niet plaatsgevonden.
114
115
12.9 Natuurwaarde Bij de ontwikkeling van de locaties moet
→ Voor vleermuizen kunnen beschermde verblijfplaatsen
Tot 1975 zijn beide ontwikkellocaties gebruikt
worden voldaan aan wetgeving op het gebied van ecologie.
aanwezig zijn in beide gebouwen en één van de bomen
groene buitengebied, is uit metingen gebleken dat er
als weiland: weideland met sloten. Pas na 1975 zijn de
Dit is geregeld in de Wet natuurbescherming. In het kader
aan de Stadsrand. Naar het gebruik door de vleermuis
hittestress is. Voor het grootste deel is die acceptabel
locaties bebouwd met kantoorfunctie. De gemeentelijke
van de voorgenomen ontwikkelingen zijn er ecologische
dient vervolgonderzoek plaats te vinden. In de te slopen
(Zwolse Adaptatiestrategie van 2019). Maar het laat zien dat
Archeologische Waarderingskaart geeft een archeologi-
onderzoeken uitgevoerd. Dit zijn de conclusies van het
kantoorpanden op de Kop van de Boulevard zijn veel
vooral de gebieden met veel bebouwing en verharding een
sche waardering van 10%. Het percentage geeft de vond-
rapport:
open stootvoegen aanwezig die mogelijk naar een voor
stuk warmer zijn tijdens hete dagen.
12.10 Hittestress
stkans aan voor een gebied. Gebieden met een vondstkans
Ondanks dat Oosterenk grenst aan het
vleermuizen geschikte spouw leiden. Hetzelfde geldt
van 50% of hoger worden in het bestemmingsplan tot
→ Het plangebied ligt nergens binnen Natura 2000-gebied
voor het gebouw (IntermeZZo) op de Stadsrand. Naar
archeologisch waardevol gebied bestemd. Voor de ontwik-
waardoor directe aantasting zoals oppervlakteverlies en
het gebruik van de bebouwing en de boomholte dient
kellocaties is geen inventariserend veldonderzoek noodza-
versnippering van een Natura 2000-gebied niet aan de
onderzoek conform het vleermuisprotocol uitgevoerd te
kelijk.
orde is.
worden. Als er bomen op de locatie Stadsrand gekapt
→ Er zijn in het plangebied geen waarnemingen bekend
gaan worden, dienen ook deze bomen onderzocht te
van beschermde plantensoorten (NDFF, 2017-2022).
worden op aanwezigheid en het eventuele gebruik
Tijdens het veldbezoek zijn ook geen beschermde
van holtes. Als er in gebruik zijnde vleermuisverblijven
planten waargenomen.
aanwezig zijn, dient ontheffing te worden aangevraagd.
→ In de omgeving van het plangebied zijn waarnemingen
→ Ook is in een tweetal bomen een potentieel jaarrond
bekend van de volgende beschermde soorten: diverse
beschermd nest waargenomen. Ook naar het gebruik
soorten vleermuizen, eekhoorn, egel, steenmarter, wezel
van deze nesten dient vervolgonderzoek plaats te
en grote weerschijnvlinder.
vinden. Dit onderzoek dient plaats te vinden in de
hittestress
Voor de maatregelen om hittestress te voorkomen, verwijzen we naar hoofdstuk 10.
12. ONDERWERPEN FYSIEKE LEEFOMGEVING
12.8 Archeologie en cultuurhistorie
periode maart t/m half mei, middels vier veldbezoeken. → Voor de overige (beschermde) soorten is geen leefgebied/beschermde verblijfplaats in het plangebied aanwezig. Genoemd vervolgonderzoek kan het beste plaatsvinden als het ontwerp meer definitief is en bekend is waar gekapt gaat worden. → Om verstoring van broedende vogels te voorkomen, moet buiten het broedseizoen worden gewerkt (grofweg half maart t/m juli met uitloop tot halverwege augustus). Bovenstaande conclusies worden meegenomen in de ontwikkelstrategie bij de verdere uitwerking van het plan.
Bron: Archeologische waarderingskaart Zwolle | Gemeente Zwolle
116
Bron: https://www.klimaateffectatlas.nl/nl/
117
12.11 Waterveiligheid
12. ONDERWERPEN FYSIEKE LEEFOMGEVING
wateroverlast bij 70mm/2uur
Ten aanzien van Waterbeleid zijn er verschillende beleidsstukken waaraan voldaan moet worden: → Gebiedsvisie Oosterenk, 2020 → Hemelwaterverordening Zwolle, 2022 → De Zwolse Adaptatiestrategie → Waterschapsverordening WDOD → Daarnaast heeft WDOD nog aanvullend beleid ten aanzien van Keur, leggers, waterbeheerplan, etc. Toetsing volgt in het Omgevingsplan. Dan wordt tevens een Watertoets ingevuld.
Bij kortstondige buien van geringe of enige intensiteit mag het hemelwater dat niet lokaal kan worden verwerkt worden
Aan de oostkant van Oosterenk bevindt zich de stede-
afgevoerd, zonder dat dit leidt tot wateroverlast beneden-
lijke watercorridor. Dit is een lagergelegen gebied dat een
strooms van het plangebied. Bij extreme kortstondige buien,
belangrijke rol vervult voor waterinfiltratie. Momenteel is het
verblijft water voor korte tijd op het maaiveld, zonder dat dit
gebied gevoelig voor wateroverlast. Bij extreme neerslag
tot overlast leidt. In de plannen wordt rekening gehouden
wordt wateroverlast in het plangebied verwacht. Uitbreiding
met de randvoorwaarden zoals de gemeente en het Water-
van de bergingscapaciteit in en buiten het gebied kan de
schap die stellen. In de omgevingsplanfase wordt een
wateroverlast verminderen en het gebied waterrobuust
waterparagraaf opgesteld die toeziet op het voorkomen van
maken. Het plan ligt in een dijkringgebied. Bouwen in een
wateroverlast en de het borgen van voldoende oppervlak
dijkringgebied (gebieden met een risico op overstromingen)
voor waterinfiltratie bij extreme regenbuien.
wateroverlast bij 70mm/2uur
geeft de verplichting van de Provincie Overijssel om in het
waterdiepte bij hevige bui 70 mm / 2 uur 5 - 10 cm
omgevingsplan een overstromingsrisicoparagraaf op te
Oosterenk is aangewezen als noodventiel. In de ontwerpen
10 - 15 cm
nemen. Deze paragraaf heeft aandacht voor voorzieningen
wordt rekening gehouden met een maximaal waterpeil
15 - 20 cm
die zorgen dat er bij een overstroming geen slachtoffers
tussen de 0,5 en 0,8 meter ten opzichte van het huidige
vallen en dat de schade beperkt blijft.
maaiveld van de Stadsrand.
20 - 30 cm > 30 cm Bron: Klimaatatlas WDODelta
118
119
schap de wijk in komt. Een groene leefomgeving draagt bij aan de gezondheid van de bewoners en versterkt de aanwezigheid van flora en fauna. Bomen leveren een bijdrage aan klimaatadaptatie en ecosystemen. Het huidige groen moeten we dan ook koesteren.
In de bijlage een overzicht van de bomen en hun gesteld-
→ De initiatiefnemers voegen een landschapsarchitect en
heid.
ecoloog toe aan het ontwerpteam.
→ 2 bomen zijn reeds afgestorven
→ In de omgevingsplanfase wordt verdiepend onder-
(of zitten in de afstervende fase).
zoek gedaan naar de verwachte levensduur van de
→ 65 bomen hebben een goede conditie
bestaande bomen en op basis van welke gebreken de
→ 51 bomen hebben een redelijke conditie
condities van bomen beoordeeld worden. In dit onder-
→ 71 bomen hebben een matige conditie
zoek wordt een advies opgenomen op welke wijze de te
→ 23 bomen hebben een slechte conditie
behouden bomen in conditie verbeterd kunnen worden. onderzoeken of er meer bomen behouden kunnen
de Stadsrand specifieker is gemaakt, om zoveel moge-
blijven. Met daarbij in ons achterhoofd houdend of de
lijk bomen te behouden. De Kop van de Boulevard wordt
ontwikkelprincipes overeind blijven. We zoeken naar
grotendeels bebouwd, waardoor een aantal bomen (circa 7)
de juiste samenhang tussen bodemontwerp – water-
niet behouden kan blijven. Rondom het gebouw wordt een
huishouding/ wateropgaaf – natuur (toevoegen nieuwe
ruimte van 10 meter tot de erfgrens aangehouden, de bomen
natuur en behoud van bestaande natuur) – toevoegen
die in deze zone liggen kunnen grotendeels behouden
van woningen. Oftewel: een integrale benadering.
blijven. De bomen die niet herplant kunnen worden, worden
→ Er wordt een bomen effect rapportage opgesteld.
onderdeel te mogen zijn van de hoofdgroenstructuur.
gecompenseerd door nieuwe bomen op het eigen terrein.
→ Er wordt inzicht gegeven waar het behoud van bomen
De verwachting is dat niet alle bomen volledig op eigen
en het toevoegen van woningen met elkaar wringt. Dit
De ontwikkellocatie Kop van de Boulevard maakt in zijn
terrein kunnen worden herplant/gecompenseerd. In het
kan twee dingen betekenen: verplaatsen van bomen of
vervolgtraject gaan we met de Gemeente in gesprek over
kappen van bomen. In beide gevallen zal er een moti-
de manier van compenseren, hiervoor staan we open voor
vering opgesteld worden en het zwaarwegende belang
delijke deel, het bosschage, ligt in de nevengroenstructuur. De droom is dat (nadat de woningen zijn opgeleverd) de openbare ruimte in de Stadsrand toegevoegd kan worden aan de hoofdgroenstructuur. Om dat te bereiken, moeten in een vroegtijdig stadium, bij de start van het ontwerp, de randvoorwaarden vastgelegd worden om in de toekomst
geheel onderdeel uit van de nevengroenstructuur. Mede hierom is een quick scan verricht naar de bestaande bomen in het gebied. Het onderzoek geeft inzicht waar de bomen staan, wat de status van de bomen is, wat de conditie is en of de boom verplantbaar is. Geconcludeerd is dat er geen monumentale of waardevolle bomen op de ontwikkellocaties aanwezig zijn. Een aantal bomen maakt onderdeel uit van een beschermde nevengroenstructuur. Daarnaast is één boom binnen een beschermde hoofdgroenstructuur gesitueerd (boomnummer 178). In totaal zijn er 213 bomen en één bosvak binnen het gehele projectgebied gesitueerd (incl. openbare ruimte). De meest voorkomende soort is de Quercus robus (zomereik). Daarnaast komen de soorten Quercus palustris (moeraseik) en Fraxinus excelsior (es) regelmatig voor.
Nevengroenstructuur
→ Gemeente en initiatiefnemers gaan gezamenlijk nader Het onderzoek heeft ertoe geleid dat de verkaveling van
De Stadsrand ligt aan de hoofdgroenstructuur. Het noor-
Hoofdgroenstructuur
diverse varianten. Op dit moment staan er nagenoeg geen
Groene Kaart van Zwolle
VRACHTAUTO C R O W 2 0 0 4 (N L )
groene wijk: één van de ontwikkelprincipes is dat het land-
De volgende stappen worden doorlopen:
VRACHTAUTO C R O W 2 0 0 4 (N L )
Centrumgebied Oosterenk wordt een
Conditie
12. ONDERWERPEN FYSIEKE LEEFOMGEVING
12.12 Bomenonderzoek
onderbouwd worden.
bomen aan zijde van de Kop van de Boulevard aan de Dokter
→ Indien er geen andere mogelijkheid is dan kappen,
Spanjaardweg. In de beoogde eindsituatie zullen er diverse
wordt er een compensatie omschreven voor de te
nieuwe bomen, in overleg met de Gemeente, toegevoegd
kappen bomen. Er is een 100% herplantingsplicht. Deze
worden aan het openbare gebied. Op grond van de boom-
kan, in geval van de Kop van de Boulevard, waarschijnlijk
verordening maakt alleen een zwaarwegend belang even-
niet volledig binnen de kavelgrens plaatsvinden. Bij de
tuele kap mogelijk. Hiervoor dient de bewijslast aangeleverd
verdere uitwerking van het plan wordt onderzocht of er
te worden door de initiatiefnemer. Een compensatieplan is
meer bomen herplant kunnen worden. Voor zover dat
essentieel voor de Kop van de Boulevard.
niet lukt, zal er een compensatie plaatsvinden. Voor de
U TO L) (N H TA AC 2004 VR OW CR
54 bomen te kappen 117 bomen te behouden 54 bomen nieuwe/te verplanten bomen
Stadsrand vindt de herplanting en compensatie plaats Voor het vervolgtraject, de omgevingsplanfase, is het
op eigen kavel. Voor de compensatie wordt bekeken
essentieel de volgende stappen te doorlopen, opdat er
welk type boom het best past bij de ontwikkelprincipes
voldaan wordt aan de gemeentelijke bomenverordening. Zodat gewaarborgd wordt dat er zorgvuldig wordt omge-
en een positieve bijdrage levert aan de biodiversiteit. → De Bomenverordening wordt nageleefd.
Bomen
gaan met de te behouden bomen én met bomen die moeten wijken voor het toevoegen van woningen.
Totaal
Status goed redelijk matig slecht dood
huidig
30 45 71 23 2 171
kappen
8 13 8 23 2 54
boulevard waterschap behoud boulevard waterschap nieuw boulevard waterschap 5 3 22 5 17 54 9 45 2 11 32 2 30 0 8 63 0 63 0 23 0 0 0 0 2 0 0 0 7 47 117 7 110 54 9 45
120
121 U TO L) (N H TA AC 2004 VR OW CR
Voor Oosterenk is onderzoek gedaan naar
Het grootste aandachtspunt in dit gebied is de grondwa-
Definitieve bronlocaties
de mogelijkheden van een duurzaam bodemenergiesys-
terkwaliteit. Filters dienen zo diep mogelijk in het pakket
De definitieve bronlocaties per deelgebied worden naar
teem voor de verwarming en koeling van de te ontwikkelen
te worden geplaatst vanwege potentiële bronverstopping
aanleiding van de ontwerpopgave definitief, in samenspraak
12.14 Routes en opstelplaatsen voor afvalcontainers en nooddiensten
gebouwen. In dit onderzoek is de ABC-locatie meege-
door sulfaatreductie en/of het mengen van anaeroob en
met de gemeente. Daarbij kijkt de gemeente samen met de
nomen. Uit modelberekeningen blijkt dat een individueel
aeroob grondwater. De maximale diepte waarop filters
ontwikkelaars hoe ze de bodem optimaal kunnen gebruiken.
niet in stegen hoeven te steken en tijdens het achteruitrijden mogelijke file veroorzaken.
open bodemenergiesysteem bestaande uit één doublet
kunnen worden geplaatst kan pas tijdens het boren van de
Daarmee willen we de ondergrond zo optimaal mogelijk
De schematische weergave van de positie van de containers is een eerste inschatting van
voor alle locaties mogelijk is. De posities van de bronnen
bronnen worden bepaald.
benutten en interferentie voorkomen door rekening te
een realistische verdeling. Exact onderzoek zou de positie en het type van containers verder
houden met omliggende bronnen en gebouwen.
moeten bepalen.
zijn inzichtelijk gemaakt op onderstaande afbeelding.
12. ONDERWERPEN FYSIEKE LEEFOMGEVING
12.13 Energie
Afvalcontainers worden langs de straten geplaatst, zodat de wagens
In de modelberekeningen is rekening gehouden met de
Aansluitvermogens
bestaande bronnen in het gebied om interferentie te voor-
Voor de aansluiting op het electriciteitsnet wordt rekening
BENG-normen
In de Stadsrand zijn de zuidelijke paden in de groene vingers beschikbaar voor de nood-
komen. Let wel: het ontwikkelgebied ligt nu niet in een inter-
gehouden met de toename van het aantal E-auto's. Hiervoor
De BENG-normen voor nieuwbouw worden gehanteerd,
diensten. Door de open verharding naast het pad is er voldoende breedte. Aan het eind van
ferentiegebied. De gemeente is voornemens deze wel op te
wordt het advies van NAL aangehouden.
conform het bouwbesluit. In het kader van Zwolle energie-
de paden zullen er opstelplaatsen van 5m bij 10m moeten komen voor de brandweer.
stellen. Het is daarbij van belang dat het verrichte onderzoek
neutraal in 2040 heeft de gemeente een hogere ambitie
door VHGM wordt meegenomen bij het opstellen van het
met betrekking tot de BENG-normen, de initiatiefnemers
Op de Kop van de Boulevard zal aan het einde van het pad langs de ABC-locatie ook een
interferentiegebied.
spannen zich hiervoor in.
opstelplaats komen. Op de hoek van de Bonepadsweg en de Dokter Spanjaardweg zal er ook één moeten komen, samen met de twee plaatsen langs de straat zal dat voldoende zijn.
Uit dit onderzoek blijkt dat gesloten bodemenergiesystemen voor Kop van de Boulevard en de ABC-locatie waarschijnlijk niet haalbaar zijn door de dieptebeperking 125 m
van 90 m -mv, de hoge energievraagdichtheid en juridische beperkingen door de bestaande OBES van Isala. Alleen met
75 m
A
grote aanpassingen in het systeemconcept, (klein)schalige
A A A
collectiviteit en eventueel een bivalente energieoplossing zouden er nog mogelijkheden kunnen zijn. Voor Stadsrand lijken gesloten bodemenergiesystemen wel haalbaar, maar om dit definitief te bepalen zijn nauwkeurige ontwerpberekeningen nodig. 125 m
Er zijn mogelijkheden voor synergie met nabijgelegen 75 m
gebouwen. De grootste kans lijkt te liggen bij het aansluiten A
van school/zorggebouwen aan de oostzijde van de dokter
A A A
Hengeveldweg op overcapaciteit van de Stadsrand. Bij het ontwikkelen van een doublet per ontwikkellocatie is er
125 m
namelijk sprake van overcapaciteit. In samenspraak met
75 m
een exploitant is het mogelijk deze synergie nader te onderzoeken. Daarbij geldt wel dat er geen afhankelijkheid van
A A A A
een derde dient te zijn. Samenwerking is absoluut wenselijk. Bronlocaties
122
Afvalcontainers
Bereikbaarheid voor nooddiensten
123
12.16 Circulariteit
Technische en logistieke ruimtes in de plint
Het toevoegen van hoogbouw heeft effect op de omgeving. Daarom vraagt
op windgevaar of de kwalificatie gevaarlijk. Voor de matige gebieden is het
de Gemeente Zwolle om bij ruimtelijke ontwikkelingen met een bouwhoogte
te adviseren om in het gebouwontwerp en door te voeren die het windkli-
vanaf 25 meter een hoogbouweffectrapportage (HER) op te stellen. Met
maat verder verbeteren. Op de daktuin van de ontwikkeling wordt het wind-
een dergelijke rapportage wordt ingegaan op de mogelijke effecten van
klimaat met name aan de zuidoostzijde als goed beoordeeld. Deze locatie
hoogbouw op de omgeving. Een HER is erop gericht om mogelijke hinder
is zeer geschikt voor het realiseren van een daktuin. In de gebieden waar
door hoogbouw in kaart te brengen. Voor de Kop van de Boulevard is door
het windklimaat matig tot slecht is, worden windafschermende maatregelen
In het algemeen geldt dat gesloten gevels, in het bijzon- Circulair slopen De bebouwing aan de Stadsrand is in het verleden reeds gesloopt. Op de der in de plint, geminimaliseerd moeten worden. Het Kop van de Boulevard is nog bebouwing aanwezig in de vorm van een tweetal is echter onvermijdelijk dat sommige technische en kantoorgebouwen. Deze gebouwen worden circulair gesloopt. Dit betekent logistieke ruimtes, bijvoorbeeld ten behoeve van afvalin- dat alle vrijkomende materialen op voorhand worden geïnventariseerd en zameling, aan de gevel raken. Deze ruimtes moeten zo vastgelegd in een materialeninventarisatie. Hierin wordt in kaart gebracht geplaatst worden dat ze onderdeel zijn van de architecwelke materialen aanwezig zijn, wat de staat is en hoe deze gemonteerd zijn. Vervolgens worden deze materialen tijdens de sloop secuur gedetonische compositie en dat ze niet hinderlijk zijn in het straatbeeld. Dit moet in relatie tot het inrichtingsplan van monteerd. Samen met een sloopbedrijf beoordelen we welke materialen hergebruikt kunnen worden. Materialen die niet toegepast kunnen worden de openbare ruimte worden bezien.
adviesbureau Peutz een HER opgesteld. Hierin zijn de volgende omgeving-
geadviseerd om het windklimaat te verbeteren. Overigens is voor het wind-
saspecten o.a. bezonning, windklimaat en privacy onderzocht. Hieronder
klimaatonderzoek uitgegaan van bebouwing met een iets grotere hoogte
van onze partners waardoor het alsnog wordt teruggebracht in de kringloop.
zijn de belangrijkste conclusies uit het rapport weergegeven.
dan 70 meter. In het uiteindelijke ontwerp zal rekening worden gehouden
Op de Kop van de Boulevard zal hoogbouw gerealiseerd
nttrekken de auto’s aan het zicht vanaf de straat. worden. Zo kunnen we het gewenste aantal betaalbare woningen bouwen allaties in vorm kaartlezers, signalisatie op de deze plek. van Op de Kop van de Boulevard komen en meerdere hoogteacgelijke bevinden zich 1achter de65rooilijn. centen, waarvan maximaal meter hoog en 1 maximaal 50 meter hoog.
Wind Het te verwachten windklimaat rond de geplande bebouwing is overwegend goed, in een aantal gebieden rondom de ontwikkeling is een matig windklimaat vastgesteld. Er is echter nergens sprake van een beperkt risico
minder groot zijn ingeval rekening wordt gehouden met een iets lagere
Uit de resultaten van het bezonningsonderzoek blijkt dat de schaduwwer-
bebouwingshoogte. In de uiteindelijke situatie zal het windklimaat iets
king van het plan naar de omgeving beperkt is. Alle bestaande woningen in
gunstiger zijn. De uitkomsten uit het windhinderonderzoek kunnen daarom
de omgeving van de geplande bebouwing voldoen aan de criteria van de
gezien worden als een worstcasescenario.
Uitgangspunt zal zijn om zoveel mogelijk materialen te hergebruiken in het Centrumgebied of in een ander project. Overig materialen zullen op een duurzame manier gerecycled worden zodat ze verwerkt kunnen worden tot nieuwe grondstoffen. Circulair ontwikkelen Voor de Stadsrand en de Kop van de Boulevard worden de principes van
gemeente Zwolle. Op de gevels van de geplande bebouwing zelf en op de daktuin is op de meeste plaatsen ruimschoots bezonning mogelijk. Uitzon-
Privacy
dering hierop zijn met name de noordgevels, waar ten gevolge van de oriën-
In het participatietraject zijn door bewoners uit de buurt Wipstrik zorgen geuit
tatie vrijwel geen bezonning mogelijk is. Tussen de torens is ten gevolge van
omtrent privacy bij de realisatie van een hoge woontoren. Dit is onderzocht
de bebouwingsopzet het aantal zonuren plaatselijk beperkt. Bij het verdere
met als conclusie dat de gevolgen van de beoogde hoogbouwontwikkeling
ontwerp van de beoogde ontwikkeling zal rekening gehouden worden met
voor de privacy van de dichtstbij gelegen woningen aan de Boutensstraat en
de eisen voor daglichtinval van het Besluit bouwwerken leefomgeving.
de Henriëtte Roland Holsstraat zeer gering zijn. De afstand tot aan de meest
“Layers of Brand” toegepast. Daarbij wordt uitgegaan van de verschillende lagen van een gebouw die elk hun eigen verwachte duurzaamheid hebben. Het principe werkt als volgt: de plek (site) is voor altijd, de hoofddraagconstructie is vervolgens het meest robuust en gaat erg lang mee. Vervolgens is de de bouwkundige inrichting, de gevel, de installaties en als laatste de
Windonderzoek geplande bebouwing in relatie tot de omgeving.
losse inrichting. De meeste winst is te halen uit die onderdelen die het minst
nabij gelegen woningen bedraagt ongeveer 210 meter vanaf de noordwes-
lang meegaan. Deze materialen zouden maximaal recyclebaar moeten zijn.
telijk gelegen woontoren (circa 40 meter hoog) en ongeveer 245 meter vanaf afstand zal er nauwelijks sprake zijn van inkijk. Al met al is de conclusie van de Hoogbouw Effect Rapportage dat de beoogde hoogbouwontwikkeling op deze locatie aanvaardbaar is. De beoogde ontwikkeling is gesitueerd op een locatie die zich goed leent voor hoogbouw. Door de beoogde ontwik-
ook in de uitwerking van het plan. De ontwerpers en bouwers krijgen de opdracht conform het principe van de Layers of Brand te ontwerpen. De meeste aandacht gaat naar het toepassen van Refuse-producten in de laag die de laagste duurzaamheid hebben. Om inzicht te hebben in de grondstoffen die we toevoegen aan de gebouwen, worden alle materialen vastgelegd in Madaster: het materialenpaspoort.
12.17 Technische en logistieke ruimtes in de plint
In het algemeen geldt dat gesloten gevels, in het bijzonder
in de plint, geminimaliseerd worden. Het is echter onvermijdelijk dat
De Layers of Brands werkt alleen als het gebouw ontworpen wordt conform
ling en traforuimtes, aan de gevel komen. Deze ruimtes worden zo geplaatst
de 10R- ladder. Bovenaan de ladder staat Refuse, waarbij geen nieuwe
dat ze onderdeel zijn van de architectonische compositie, niet hinderlijk in
grondstoffen worden gebruikt in een product. De laagste trede is Recover,
het straatbeeld. Dit moet in relatie tot het inrichtingsplan van de openbare
waarbij energie wordt gewonnen uit materialen. Het streven is materialen te
ruimte worden gezien.
gebruiken die zo hoog mogelijk in de ladder staan.
keling wordt de gebiedsvisie voor Centrumgebied Oosterenk verder inge-
12.18 Trillingen
vuld. De effecten van de hoogbouwontwikkeling op de omgeving worden eveneens, mede vanwege de reeds stedelijke ligging en de ruime afstand
tot de bestaande woningen, als acceptabel aangemerkt.
parkeergaragetoegang subtiel geïntegreerd in
Bovenstaand principe wordt gehanteerd in het ontwerp en daarmee dus
sommige technische en logistieke ruimtes, bijvoorbeeld voor afvalverzame-
de noordoostelijk gelegen woontoren (maximaal 65 meter hoog). Op deze
124
Layer of Brands
in het nieuwe project of een ander project, worden overgenomen door een
Schaduwverloop toekomstige situatie, 23 oktober 09:00u.
met een maximale hoogte van 65 meter. De effecten op de omgeving zullen Bezonning
12. ONDERWERPEN FYSIEKE LEEFOMGEVING
12.15 Hoogbouw Effect arkeergaragetoegangen Rapportage e zijn integraal onderdeel van het gevelontwerp