1. Bereikbaarheidsagenda Binnenstad

Waar mogelijk moet worden gestreefd naar dynamiek en combinatiemogelijkheden in het fietsparkeren. Een concrete locatie waar dit toegepast kan worden, is de fietsenstalling aan het Rodetorenplein, zo volgt ook uit onderzoek Movares. Daar worden

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

27

Het Platform stelt voor de uitbreiding in pop-upvorm uit te voeren, zodat de ruimte ook beschikbaar blijft voor evenementen. De realisatie van een vaste stalling beperkt de mogelijkheden voor grote evenementen in grote mate. De gemeente geeft hierbij aan dat de voorbereidingen voor deze uitbreiding in een vergevorderd stadium zijn en dat ook afstemming met de omgeving heeft plaatsgevonden. Het ontwerpproces overlapte met de totstandkoming van de Bereikbaarheidsagenda. Het Platform stelt, met de hierboven genoemde argumenten, dat het Rodetorenplein in principe een evenementenplein is en dat de andere, ook belangrijke, functies zich daar naar moeten voegen. Stallen voor bezoekers In het advies van Movares wordt voor de hoofdwinkelstraten een accentverschuiving van de straat naar een voorziening beschreven. Het Platform herkent een stallingsbehoefte van kortparkeerders. Mensen die de fiets nodig hebben om mobiel te zijn of de fiets gebruiken als ‘boodschappenwagen’. Om dit te kunnen structureren vraagt het Platform om de toepassing van ‘blauwe fietsparkeervakken’ te onderzoeken. Dit zijn vakken binnen de voetgangersgebieden waar men gebruik van kan maken voor een snelle boodschap en de fiets dus kort gestald kan worden. deaal voor mensen die de fiets als ‘boodschappenkar’ gebruiken. In Tilburg wordt dit principe toegepast.

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

28

Aansluitend op de aanbevelingen van Movares adviseren we het aanbod en serviceniveau van de bewaakte en overdekte stallingen te verbeteren. Daarbij onder andere refererend aan de openingstijden en bewaking. Concreet is het Platform van mening dat inpandige fietsenstallingen 24 uur per dag geopend moeten zijn en dat ze ook bemand zouden moeten zijn. Dit geeft een gastvrij karakter en biedt ook een zekere mate van ervaren veiligheid. Naast de pop-upstallingen op het Rodetorenplein en het Grote Kerkplein, is er ook een kleinschaliger behoefte bij evenementenlocaties. Bij de Fundatie werd een dergelijk principe al toegepast, maar ook bij Theater de Spiegel, Anno en het Academiehuis is dit aan te bevelen. Overigens geldt deze behoefte ook bij regelmatig terugkerende gebeurtenissen, bijvoorbeeld in de omgeving van de Voorstraat en de Nieuwe Markt wanneer de cafés, restaurants en terrassen vol zitten.

Kennis over fietsenstallen vergroten en delen Het fietsparkeeronderzoek heeft een goed beeld van de opgave in de binnenstad gegeven. In het onderzoek is echter beperkt gekeken naar het Noordereiland. Daarom stelt het Platform voor om ook de opgave voor het Noordereiland (bijvoorbeeld rond de Spiegel) te onderzoeken en vervolgens maatregelen te nemen. De Fietsersbond beschikt over veel kennis met betrekking tot fietsparkeren. We stellen voor om bij projecten waarbij fietsparkeren een opgave, is hen te betrekken. Datzelfde geldt voor Toegankelijk Zwolle. Zij hebben veel kennis over en ervaring met de gevolgen van plaatsing van fietsenstallingen voor toegankelijkheid. Voor de huidige stallingen kan het waardevolle inzichten opleveren om een rondgang met hen te doen. Het Platform roept op om de hiervoor genoemde maatregelen op te nemen in de op te stellen uitvoeringsagenda fietsparkeren.

Stallen voor bewoners

Het Platform staat positief tegenover de aanbevelingen van Movares rondom het stallen van fietsen voor bewoners. De kwaliteit vraagt om verbetering en het aanbod in aantallen moet uitgebreid worden. Het Platform ziet hier voor de korte termijn mogelijkheden in met het toepassen van fietsvlonders. De vlonders worden geplaatst op auto-parkeerplaatsen en geven een semi-permanent karakter, kunnen dus al voorafgaand aan herinrichtingen toegepast worden. Het Platform stelt voor om te onderzoeken of fietsparkeerplaatsen gecombineerd kunnen worden met Stop & Rijd-parkeerplaatsen.

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

29

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype

Overzicht fietsroutes en fietsenstallingen

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

Automatisch gegenereerde beschrijving

30

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype

Stallingsopgave (Movares, 2023)

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

Automatisch gegenereerde beschrijving

31

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype

Mechanismen fietsparkeeropgave (Movares, 2023)

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

Automatisch gegenereerde beschrijving

32

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

Openbaar vervoer en taxi Stip op de horizon

Visie van het Platform

Op dit moment rijden dagelijks lijnbussen door de binnenstad van

Het Platform is van mening dat een goed functionerend openbaar

Zwolle. Aan de westzijde doen de bussen de haltes aan het Rodetorenplein en in de Dijkstraat aan en maken ze gebruik van de Kamperpoortenbrug, Jufferenwal, Vispoortenbrug en de Dijkstraat. Aan de oostzijde zijn haltes gelegen bij de Sassenpoort en het Kerkbrugje en rijden de bussen over de Sassenpoortenbrug, de

vervoernetwerk essentieel is voor de binnenstad. Daarbij is belangrijk dat het openbaar vervoer veilig, schoon, goed verlicht, toegankelijk en duurzaam is. Het Platform herkent dat de grote lijnbussen veel ruimte vragen en zo zorgen voor een nadrukkelijke stempel op de openbare ruimte in de binnenstad. Daarbij herkent

Wilhelminasingel, Ter Pelkwijkstraat, Kerkstraat, Diezerpoortenbrug, Diezerpoortenplas en de Stenenpijpbrug.

het Platform dat de te overbruggen (loop)afstanden groter worden bij het verplaatsen van de busroutes. Het Platform is van mening dat de looproutes tussen haltes en bestemmingen in de binnenstad toegankelijk moeten zijn en de afstanden zoveel mogelijk beperkt blijven. Landelijk wordt een richtlijn van een

n “Ons Stadhart van Morgen” heeft de gemeente beschreven dat in de toekomst geen grote bussen meer door de binnenstad rijden, ten gunste van de verblijfskwaliteit. Hierbij is het voorziene

eindbeeld dat de busroute via het Rodetorenplein wordt verplaatst naar de Pannenkoekendijk. De route via de Wilhelminasingel wordt in de toekomst verplaatst naar de Pannenkoekendijk, ofwel naar de Hanekamp. Taxi’s zijn belangrijk voor het functioneren van de binnenstad. Dat geldt voor bezoekers met een beperking, maar ook voor de horecabezoeker die na uit eten te zijn geweest of na een cafébezoek op een veilige wijze naar huis gebracht wil worden.

loopafstand van 400 tot 600 meter (ASVV 2021) aangehouden voor OV-haltes. Het Platform sluit hierop aan, waarbij een korte afstand de voorkeur heeft.

Voor veel mensen in de binnenstad is het van belang om met een taxi dicht bij de bestemming te kunnen komen, die mogelijkheid ziet het Platform graag behouden. Voor (met name) avond- en nachthoreca zijn taxi’s belangrijk om bezoekers op een veilige wijze thuis te krijgen. Van belang daarvoor is dat de taxi’s een duidelijke, eenvoudig vindbare standplaats hebben. Verder is het wenselijk dat overlast beperkt blijft en de verkeersveiligheid gewaarborgd blijft rond taxistandplaatsen en –routes.

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

33

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

Analyse Waar nu nog busroutes door de binnenstad gaan, zullen deze in de toekomst buiten de binnenstad om rijden. Hierdoor neemt de loopafstand toe. Wanneer zowel de busroute van het Rodetorenplein wordt verplaatst naar de Pannekoekendijk en ook de busroute over de Wilhelminasingel naar de Hanekamp, dan zorgt dat ervoor dat aan de oostzijde van de binnenstad geen bushaltes meer binnen 400 meter loopafstand bereikbaar zijn. De bereikbaarheid van openbaar vervoer dreigt aan die zijde van de stad dus af te nemen. Deze constatering komt overeen met de constateringen en aanbeveling in het tussenrapport mobiliteitsonderzoek Singel van Zwolle. De loopafstand van 400 meter kan voor bijvoorbeeld mensen met een beperking een extra obstakel zijn in hun reis naar de binnenstad. Gedurende een reis met openbaar vervoer wordt een (extra) overstap vaak ervaren als een obstakel. Een vergrote loopafstand van de uitstaphalte naar de bestemming kan een extra obstakel vormen, zodanig dat men besluit niet meer naar de binnenstad te komen. Een alternatieve vorm van openbaar of publiek vervoer kan dit obstakel gedeeltelijke wegnemen. Kleinschalige, elektrische voertuigen mede gericht op minder mobiele bezoekers, kunnen voorzien in behoefte om dichterbij de

pollers. De nieuwe plekken aan de Buitenkant en de Eekwal zijn echter nooit geformaliseerd. Daardoor staan taxi’s nu veelvuldig in de Jufferenwal of nog dieper in de binnenstad, wat tot overlast leidt. De Jufferenwal vervult de functie van toegangsroute voor hulpdiensten, waardoor een voorkeur bestaat om deze route vrij te houden van stilstaande en draaiende taxi’s. Uit gesprekken bleek dat een aantal aspecten van belang is bij het zoeken van een goede standplaats voor taxi’s: de verkeersveiligheid moet gewaarborgd zijn, de overlast (voor omwonenden) moet beperkt blijven en het is wenselijk dat de taxi’s op een duidelijke eenvoudig vindbare plek staan. Niet onbelangrijk is ook dat een locatie wordt gevonden waar voldoende ruimte beschikbaar is om een standplaats in te richten.

Aanvullende overweging is dat het inrichten van taxistandplaatsen een forse claim op de openbare ruimte legt, terwijl het gebruik relatief beperkt is. De plekken worden vooral gebruikt in de avonden en nachten van donderdag tot en met zaterdag. De ruimte in de binnenstad is relatief beperkt en bovendien ligt er een grote druk op de openbare ruimte. Het nader uitwerken van dit onderzoek en overleg met taxichauffeurs moet leiden tot een definitieve locatiekeuze.

bestemmingen te komen.

Ten aanzien van taxi’s is er behoefte aan het organiseren van een nieuwe vaste plek voor taxi’s. n het verleden stonden taxi’s op de Melkmarkt, later zijn de standplaatsen verplaatst naar buiten de

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

34

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

Maatregelen Het Platform gaat mee in de bevindingen van het mobiliteitsonderzoek Singel van Zwolle. Het is, gelet op de bereikbaarheid, gewenst om de busroute aan de oostzijde van de binnenstad via de Wilhelminasingel te behouden. De haltes aan de Pannenkoekendijk en ter hoogte van het Ter Pelkwijkpark zorgen voor een voldoende dekking van de binnenstad. Aanvullend op het

ziet. In de afbeelding is ook het voorstel van het Platform opgenomen voor de taxistandplaatsen. Het Platform stelt voor om de in de afbeelding opgenomen locaties op te nemen in het onderzoek naar het definitief aanduiden van taxistandplaatsen.

openbaar vervoer vraagt het Platform onderzoek te doen naar kleinschalige vervoersdiensten, met name gericht op mensen met een beperking en mensen die anderszins minder mobiel zijn.

Het Platform stelt voor om een nader onderzoek in te stellen naar de selectie van goede taxistandplaatsen. In het onderzoek naar de meest geschikte locaties zijn verkeersveiligheid, overlast, loopafstand en -route een aantal belangrijke elementen. Voorts is het van belang om de selectie van taxistandplaatsen ook af te stemmen met taxichauffeurs. In dit onderzoek kan ook de eventuele mogelijkheid voor dubbelgebruik van deze ruimte worden meegenomen. Het Platform heeft potentiële locaties geselecteerd op basis van beschikbare ruimte, realistische loopafstand, overlast, bereikbaarheid en verkeersveiligheid. Het Platform geeft aan dat een standplaats buiten de binnenstad vanuit het oogpunt van overlast en verkeersveiligheid de voorkeur geniet, maar dat een locatie in de binnenstad mogelijk comfortabeler is voor de gebruikers. In de afbeelding hiernaast is weergegeven hoe het Platform in de toekomst de busroutes en OV-haltes rond de binnenstad voor zich

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

35

Voorstel Platform bushaltes en -routes en taxistandplaatsen

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

36

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

Deelmobiliteit Stip op de horizon In onder andere de Mobiliteitsvisie en AOS is een rol weggelegd voor deelmobiliteit in Zwolle. Het aanbieden van deelauto’s deel(bak)fietsen en deelscooters zorgt voor een bijdrage aan de bereikbaarheid van de stad. Deelmobiliteit leidt tot minder autobezit en -gebruik en draagt op die manier ook bij aan verminderen van de parkeerdruk. Deelmobiliteit vergroot de keuzemogelijkheden van bewoners, werkenden en bezoekers op het gebied van mobiliteit en kan zodoende bijdragen aan andere mobiliteitskeuzes. Dat is waar de gemeente Zwolle op in wil zetten. Dit door het aanbieden van deelmobiliteit op goede plekken mensen verleiden tot andere keuzes, bijvoorbeeld het afstand doen van de tweede auto, helemaal geen privéauto aan te schaffen of de keuze om de auto buiten de binnenstad te parkeren makkelijker te maken.

Deelmobiliteit wordt geconcentreerd in mobiliteitshubs. Er worden verschillende typen mobiliteitshubs gerealiseerd. Ieder type hub heeft een andere functie in het mobiliteitssysteem, van laagdrempelige microhubs dichtbij woningen, tot buurthubs rondom de binnenstad waar bewoners kunnen parkeren, en centrumhubs waar bezoekers en bewoners kunnen parkeren. Door de capaciteit uit te breiden en slim de capaciteit te benutten,

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

speelt deelmobiliteit een grote rol in het op een andere manier

Platform staat daarom kritisch positief tegenover deze

faciliteren van de mobiliteitsbehoefte en het opheffen van maaiveldparkeren daarbinnen. Daarbij biedt het mogelijkheden voor het maken van andere mobiliteitskeuzes en draagt het bij aan het verlagen van het autobezit. Zodoende ontstaat weer ruimte voor het oplossen van andere opgaven in de openbare ruimte:

ontwikkeling. De stip op de horizon kan een mooi beeld opleveren, maar de weg ernaar toe bevat nog veel onzekerheden en vragen.

woningbouw, klimaatadaptatie, waterberging, vergroening en verbetering van de leefbaarheid.

Visie van het Platform Het Platform ziet veel kansen voor verschillende vormen van deelmobiliteit, maar ook een aantal bedreigingen. Zo worden momenteel deelscooters her en der verspreid achtergelaten en

neergegooid (free-floating). Dat is een doorn in het oog en beperkt in veel gevallen bovendien de toegankelijkheid. Het Platform ziet daarom heil in een systeem waarbij deelfietsen en -scooters alleen gestald worden in verschillende aangewezen locaties (back-tomany) en dit ook gereguleerd wordt. Het Platform herkent dat deelmobiliteit en de AOS sterk met elkaar samenhangen en dat de AOS een belangrijke rol speelt in de ontwikkeling van de binnenstad. Dit is een principieel andere benadering dan tot nu toe in de binnenstad wordt gehanteerd. Het

37

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype

Analyse Binnen de Singel zien we dat relatief weinig ruimte beschikbaar is

op de daadwerkelijke behoefte. Zo wordt niet te weinig maar ook

niet te veel gerealiseerd.

voor grotere vormen van deelmobiliteit. De grote gebouwde voorzieningen voor het opvangen van bezoekers moet voornamelijk rondom de binnenstad gaan plaatsvinden. Dit gebeurt momenteel al in bijvoorbeeld de parkeergarages Katwolderplein en Diezerpoort.

Maatregelen

Binnen de Singel is voornamelijk ruimte voor microhubs waar deelfietsen of deelscooters beschikbaar worden gesteld. Het combineren van microhubs met fietsparkeren juicht het Platform toe, zodat dit ook meer georganiseerd wordt in de binnenstad. Op de pagina hierna is het voorstel opgenomen voor mogelijke

monitoren. In de basis de microhubs te koppelen aan bestaande fietsenstallingen. Vervolgens kan bij herinrichting gekeken worden naar het toevoegen van microhubs. Deze gefaseerde uitrol maakt het mogelijk de behoefte te monitoren en daar op in te spelen.

microhublocaties.

Buurthubs voor binnenstadbewoners komen voor een deel buiten de Singel te liggen. Daarbij neemt de loopafstand toe, in principe tot maximaal 450 meter. Hoewel dit voor een vitale bewoner geen afstand is die zorgt voor moeilijkheden, is een deel van de binnenstadbewoners op leeftijd. Met de toenemende vergrijzing, maar ook de trend dat men tot op steeds hogere leeftijd zelfstandig blijft wonen, kan deze loopafstand voor een grotere groep een obstakel vormen. Het fijnmazig aanbieden van passende deelmobiliteit kan helpen dit obstakel te beperken. De uitrol van deelmobiliteit en microhubs moet passen binnen de ontwikkeling van de stad. Het goed inpassen lijkt voornamelijk mogelijk in uit te voeren projecten. Fasering biedt de mogelijkheid om het gebruik te monitoren en het aanbod meer af te stemmen

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

Automatisch gegenereerde beschrijving

In de afbeelding op de volgende pagina hebben we de locaties opgenomen die wij kansrijk achten voor een microhub. Daarnaast zijn op de kaart alle voorziene buurt- en centrumhubs opgenomen. Het Platform stelt voor om hiermee te starten en het gebruik te

Binnen de buurt- en microhubs ziet het Platform kansen voor de deelbakfiets. Juist in de binnenstad is het handig om spullen te vervoeren in een bakfiets waar de bewoners en ook het winkelend publiek gebruik van kan maken. Ook hiervoor geldt dat het gebruik en de behoefte gemonitord moet worden. Het Platform denkt dat het een mooie toevoeging aan de gastvrijheid van de binnenstad kan zijn, wanneer bij de centrumen buurthubs ook deelrollators aangeboden kunnen worden. Dat vergroot de actieradius van mensen die minder mobiel zijn, maar niet met een eigen rollator naar de binnenstad komen.

Pakketkluizen bij de buurthubs zijn een goede toevoeging aan de leefbaarheid van de binnenstad. Op de centrumhubs buiten de gracht zouden ook elektrische deelfietsen en kleine elektrische voertuigen een bijdrage leveren aan de bereikbaarheid en gastvrijheid van de binnenstad.

38

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype

Overzicht mobiliteitshubs (Eindbeeld uit de AOS)

Automatisch gegenereerde beschrijving

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

39

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

Autoparkeren Stip op de horizon De ambities en de opgave voor het ontwikkelen van de Zwolse binnenstad zijn groot. De woningbouwopgave, het vergroenen van de stad, het bieden van meer ruimte voor voetganger en fietser en het verbeteren van de leefbaarheid is een aantal opgaven die (openbare) ruimte vragen. Het parkeren van auto’s is iets dat momenteel behoorlijk veel ruimte vraagt in de binnenstad. Dit is het logisch gevolg van historische ontwikkeling, maar komt tegenwoordig meer onder druk te staan. Tegelijkertijd is de gemeente al langer bezig met het anders inrichten van de openbare ruimte. Voorbeelden zijn de Melkmarkt, Sassenstraat en Nieuwe Markt.

Een deel van deze benodigde ruimte voor de doelstellingen in de binnenstad wordt gevonden in het anders omgaan met parkeren. De gemeenteraad heeft in de Uitvoeringsagenda ‘Ons Stadshart van Morgen’ en aansluitend in de Parkeerstrategie vastgelegd dat op termijn het straatparkeren in de binnenstad voor een deel wordt ondergebracht in mobiliteitshubs. Daarmee wordt ruimte gegeven aan de projecten uit de Uitvoeringsagenda. In de AOS is de uitrol van mobiliteitshubs in en rondom het Stadshart uitgewerkt. Met de AOS neemt de gemeente de regie op het realiseren van mobiliteitshubs.

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

In de Uitvoeringsagenda, de Parkeerstrategie en de AOS is voor de

binnenstad vastgelegd dat:

Onderscheid wordt gemaakt tussen parkeren voor vergunninghouders en betaald parkeren voor bezoekers. De komende vijf jaar de betaalde parkeerplekken op straat in

de binnenstad, die nu bestemd zijn voor bezoekers, verwijderd worden. Bewonersparkeren wordt ondergebracht in buurthubs (in en dicht bij de binnenstad) op maximaal 5 minuten (450 meter) loopafstand. Bezoekersparkeren wordt opgelost in parkeervoorzieningen buiten de Singel (centrumhubs) op maximaal 10 minuten loopafstand (800 meter).

gewerkt. Bij herinrichtingen worden geen parkeerplaatsen meer toegevoegd op straat. De gemeente stopt met het uitgeven van nieuwe vergunningen voor bewoners, bezoekers en bedrijven en geeft alleen nog abonnementen uit voor parkeren in parkeervoorzieningen.

Vergunninghoudersplekken worden op korte termijn alleen verwijderd wanneer ruimte nodig is voor wandel- en fietsnetwerk. Uiteindelijk verdwijnt al het maaiveldparkeren binnen de Singel, voor zowel bezoekers als bewoners met uitzondering van mindervaliden. Parkeren in mobiliteitshubs wordt gestimuleerd t.o.v. straatparkeren door verschillende tarieven.

De gemeente start met het verplaatsen van parkeerplaatsen daar waar initiatieven en plannen zijn voor herinrichting en

waar vanuit economie, gezondheid en groen aanleiding is om de verblijfskwaliteit op korte termijn te verbeteren. Voor het verplaatsen van parkeerders met een vergunning neemt de gemeente langer de tijd en daarin wordt gefaseerd

40

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

Tegelijkertijd is door de gemeenteraad als voorwaarde gesteld dat de parkeeralternatieven voor bewoners, bezoekers en ondernemers op orde moeten zijn om uitvoering te kunnen geven aan de projecten uit de Uitvoeringsagenda. De uitwerking daarvan vindt plaats in de Bereikbaarheidsagenda Binnenstad. Bij de behandeling van de Parkeerstrategie eind 2023 is door de wethouder een inhoudelijke toezegging gedaan om Stop & Shopparkeerplaatsen aan te duiden in de binnenstad.

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

41

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

Visie van het Platform Een van de voorwaarden voor het verwijderen van parkeerplaatsen op straat is dat het alternatief op orde moet zijn, zo heeft de gemeente vastgelegd. Dit is tevens de beste omschrijving van de visie van het Platform op dit thema. De vraag is echter wat dat precies betekent.

Over de exacte invulling van wat het alternatief op orde betekent, verschillen de belangengroepen van opinie. De standpunten wijken onderling van elkaar af, maar ook van de uitgangspunten van het gemeentelijk beleid. Zo is de bbZ van mening dat voor bewonersparkeren niet een maximale loopafstand van 450 meter (circa 5 minuten) gehanteerd moet worden, maar uitgegaan moet worden van maximaal 250 meter. Daarnaast geeft de bbZ aan dat ze tegen de aanpak zijn die de gemeente voorstelt over het stoppen met uitgeven van parkeervergunningen. Ook geeft de bbZ duidelijk aan dat ze maaiveldparkeren binnen de Singel willen behouden. De bbZ heeft dit neergelegd in haar visie “Memo Parkeren (juni 202 )”.

Het Platform is bezorgd over de uitrol van de AOS. Gezien de regiofunctie die Zwolle vervult en hoeveel bezoekers uit de regio met de auto komen, is het van groot belang dat altijd voldoende en goed bereikbare parkeerplaatsen beschikbaar zijn. Ze vrezen dat alternatieven niet tijdig op orde zijn. Mede in combinatie met bouwactiviteiten in de stad leidt dat tot een terugloop in het aantal bezoekers. Dat heeft een negatieve invloed heeft op het woon- en ondernemersklimaat.

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

Een deel van de kritische kanttekening vanuit het Platform heeft betrekking op het strategische beleid. Hierop worden dan ook, conform de uitgangspunten voor de Bereikbaarheidsagenda geen aanpassing voorgesteld. Wel worden vanuit het Platform aanbevelingen, adviezen en aanpassingen voorgesteld voor de uitwerking van het strategisch beleid. Binnen het Platform spelen verschillende zorgen als het gaat om de ontwikkeling van het parkeeraanbod. Gevreesd wordt voor momenten dat onbalans ontstaat tussen het aanbod van parkeerplaatsen en de vraag daarnaar, zowel in aantallen als in nabijheid. En dat deze onbalans zorgt voor minder bezoekers aan de binnenstad en bewoners geen parkeerruimte dichtbij kunnen vinden. Het goed kunnen faciliteren van bezoekersparkeren in elke (tussen)fase is niet alleen van groot belang voor de economische levensvatbaarheid, maar ook voor de culturele levensvatbaarheid van de binnenstad. Het gaat daarbij niet enkel om het totale aanbod in en om de binnenstad, maar juist ook om het aanbod per deelgebied.

Het Platform pleit voor maatwerk. Het gaat daarbij om de evenwichtige afweging tussen de verschillende belangen. Die belangen wegen niet op elke plek in de binnenstad even zwaar. Daarom moet er ruimte zijn om per locatie de juiste balans te vinden.

42

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

Er is een aantal onderdelen binnen het thema parkeren waar het Platform eensgezind over is. Zo is men vanuit mobiliteit- en bereikbaarheidsperspectief enthousiast over het toepassen van Stop- en Rijdplekken. Dit zijn parkeerplekken waar maximaal een half uur geparkeerd kan worden, voor een boodschap, iets afhalen of langsbrengen. Ook vindt men dat goede, veilige looproutes van en naar de mobiliteitshubs onderdeel moeten uitmaken van het begrip ‘het alternatief op orde’. Daarbij is het ook van belang dat voor bezoekers van de binnenstad de communicatie en bewegwijzering naar bestemmingen verbeterd wordt. De opgave voor het uitbreiden van het aantal gehandicaptenparkeerplaatsen en deze op goede wijze inrichten, ondersteunt het Platform ook.

In het proces van de totstandkoming van de Bereikbaarheidsagenda is beleid ontwikkeld en vastgesteld dat verwant is maar nog niet behandeld in het Platform, zoals de AOS. Het Platform constateert dat de uitwerking van dit gemeentelijk beleid invloed heeft op de standpunten die zijn ingenomen. Zij hecht eraan deze beleidsuitwerking wel degelijk mee te nemen in de volgende fase van de participatie van het Platform, immers dit parkeerbeleid heeft invloed op de bereikbaarheid, de economische kracht van de binnenstad en het woonklimaat. Hierbij wil het Platform nadrukkelijk betrokken zijn en invloed op uitoefenen.

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

43

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

Analyse De gemeente heeft gewerkt aan voorstellen hoe in de fasering en met de uitvoering van de projecten voorzien kan worden in het ‘alternatief op orde’. Zowel voor bewoners- als bezoekersparkeren zijn plannen gemaakt. Deze plannen zijn gedeeld met het Platform. In deze Bereikbaarheidsagenda geeft het Platform adviezen over aanpassingen aan en uitvoering van de plannen.

vaststellen van de Bereikbaarheidsagenda Binnenstad uitvoering te geven aan een vijftal maatregelen: Het samenvoegen van sector 1 en 2 in de historische binnenstad. Omzetten van alle betaald parkeerplaatsen naar gefiscaliseerde plekken. **)

Korte termijn

Het maximaal aantal uit te geven parkeervergunningen overeen laten komen met het aantal parkeerplaatsen.

Op dit moment is sprake van een zekere balans in het Stadshart. De totale parkeercapaciteit is toereikend voor bewoners, ondernemers en bezoekers. Het aanbod bestaat uit verschillende

Het opstarten van een communicatiecampagne over de mogelijkheden tot het omzetten van de parkeervergunning naar een abonnement in een van de gemeentelijke

parkeerplaatsen: betaald parkeren op straat, vergunninghoudersparkeerplaatsen, gefiscaliseerde parkeerplaatsen*) en parkeerplekken in voorzieningen. Binnen het vergunningstelsel voor bewoners is het maximaal aantal uit te geven vergunningen nog niet behaald. Kanttekening daarbij is dat

accommodaties.

het systeem toelaat om meer parkeervergunningen uit te geven dan parkeerplekken voor vergunninghouders beschikbaar zijn. Indien het maximaal aantal uit te geven vergunningen ook daadwerkelijk wordt uitgegeven, zou de balans doorslaan, er zouden dan meer vergunningen worden uitgegeven dan er parkeerplaatsen zijn. Momenteel zijn voldoende gehandicaptenparkeerplaatsen aanwezig. Om verder te kunnen gaan met de projecten van de Uitvoeringsagenda, is het noodzakelijk die balans in de binnenstad niet te verstoren. Daarom stelt de gemeente voor om met het

Het stopzetten van de uitgifte van nieuwe bewoners- en bezoekersvergunningen. Waarbij in plaats van nieuwe bewonersvergunningen enkel nog abonnementen in de gemeentelijke accommodaties worden aangeboden.

Deze maatregelen hebben geen invloed op hoeveel parkeerplaatsen beschikbaar zijn. Het omzetten van betaalde parkeerplaatsen naar gefiscaliseerde parkeerplaatsen verhoogt het parkeeraanbod voor bewoners. De maatregelen zorgen er gezamenlijk voor dat de parkeervraag van het bewonersparkeren en het aantal uitgegeven parkeervergunningen op termijn afneemt.

*) Op gefiscaliseerde parkeerplaatsen mag geparkeerd worden door te betalen bij de automaat én met een parkeervergunning **) Dit betekent dat de huidige betaald parkeerplekken ook gebruikt mogen worden door vergunninghouders

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

44

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

Bewoners krijgen de mogelijkheid om in de gehele binnenstad te parkeren. Door geen nieuwe vergunningen meer uit te geven, neemt het totaal aantal vergunninghouders en dus de parkeerdruk op de vergunninghoudersparkeerplaatsen op straat langzamerhand af. Om dit proces te versnellen, zet de gemeente in op een campagne gericht op bestaande bewoners om de vergunning voor straatparkeren in te wisselen voor een abonnement voor een van de parkeeraccommodaties, tegen het tarief van een vergunning. Voor alle vijf de maatregelen bestaat niet de indruk dat het nadelige gevolgen heeft voor de beschikbaarheid van parkeerplaatsen, nu en in de toekomst. Daarom adviseert het Platform ook om deze maatregelen op korte termijn uit te voeren.

In de huidige situatie passen het parkeeraanbod en de parkeervraag in zeker zin bij elkaar. De hoeveelheid uit te geven parkeervergunningen en het aantal parkeerplaatsen wordt meer in balans gebracht en in de parkeergarages is ruimte om bezoekersparkeren op te vangen. In totaal zijn 71 betaalde parkeerplaatsen aanwezig in de binnenstad (september 2024). De gemeente stelt voor om deze 71 betaalde parkeerplaatsen aan te duiden als gefiscaliseerde parkeerplaatsen. Daarmee kunnen vergunninghouders deze ook gaan gebruiken.

Als gevolg van deze handeling ontstaat meer ruimte (71 plekken) in het parkeersysteem voor vergunninghouders. Zo wordt het mogelijk om elders plekken anders in te richten binnen projecten als de Koestraat of Nieuwstraat. Doordat 71 plekken aan ruimte is verkregen blijft de balans op orde.

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

45

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

In de uitvoeringsagenda staan tot 2027 de projecten Nieuwstraat

In de campagne zit een bepaalde mate van vrijblijvendheid. De

(Q3 2025), Voorstraat en Ossenmarkt (Q4 2025), Kamperstraat (Q3 2026), Eekwal en Jufferenwal (Q3 2026) en het project Koestraat (Q3 2026) gepland. Op het moment van schrijven (november 2024) ziet de parkeeropgave voor het totaal van deze projecten er als volgt uit:

gemeente gaat bewoners niet verplichten om de vergunning in te ruilen voor een abonnement voor een van de gemeentelijke accommodaties. Daarom is monitoring van de vergunningen van groot belang om het exacte verloop van het saldo te kunnen toetsen.

Vertrekpunt

650 openbare p-plaatsen

Toevoegen

71 gefiscaliseerde p-plaatsen

Toekomstig

721 openbare p-plaatsen

Uitgegeven vergunningen

638 p-vergunningen

Saldo

+83 p-plaatsen

Projecten <2027

-162 p-plaatsen

Saldo

-79 p-plaatsen

Het transformeren van de betaalde parkeerplaatsen naar gefiscaliseerde parkeerplaatsen resulteert in een negatief saldo

Het uitgangspunt is dat sprake blijft van een gezonde balans tussen vraag en aanbod van parkeerruimte. Voor ieder project heeft de gemeente de opgave om inzichtelijk te maken wat het volwaardige alternatief is en hoe de balans behouden blijft. Dat alternatief kan liggen in de sector op straat en/of in een gemeentelijke accommodatie. Als voor aanvang van een project blijkt dat die balans negatief doorslaat, vraagt dat om een heroverweging van start uitvoering.

Op de navolgende pagina is in beeld gebracht hoe omgegaan wordt met de parkeeropgave voor de projecten tot 2027. De afbeeldingen tonen het huidige inzicht. De nadere uitwerking hiervan dient plaats te vinden in de voorbereiding van de projecten.

van 79 parkeerplaatsen. Dit houdt dus in dat er een moment ontstaat dat er nog 79 vergunningen meer in omloop zijn dan dat er beschikbare parkeerplaatsen zijn na het uitvoeren van projecten. Dit negatieve saldo is echter nog zonder de effecten van de campagne. Ook moet gestopt worden met het uitgeven van nieuwe vergunningen om te voorkomen dat ingeleverde vergunningen weer opgevuld worden. Dit is nodig om de balans te behouden.

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

46

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype

Verbeelding verloop parkeeropgave behorende bij projecten korte termijn

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

Automatisch gegenereerde beschrijving

47

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype

Verbeelding verloop parkeeropgave behorende bij projecten korte termijn

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

Automatisch gegenereerde beschrijving

48

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype

Verbeelding verloop parkeeropgave behorende bij projecten korte termijn

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

Automatisch gegenereerde beschrijving

49

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype

Verbeelding verloop parkeeropgave behorende bij projecten korte termijn

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

Automatisch gegenereerde beschrijving

50

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

(Middel)lange termijn

openblijft gedurende deze ontwikkelingen, dus is voldoende

de kans op ongewenst parkeergedrag, en daarbij overlast, steeds

De Adaptieve Ontwikkelstrategie Mobiliteitshubs (AOS) beschrijft het strategisch beleid voor hoe de gemeente (en partners) de mobiliteitshubs willen gaan ontwikkelen. Onderdeel van de uitwerking van de AOS was het ontwikkelen van een parkeerbalans en parkeertool voor het Stadshart. Deze twee

parkeercapaciteit in het systeem nodig. Dit kan verzorgd worden door het optimaliseren van de bestaande parkeercapaciteit of alternatieven bieden.

groter. Daarnaast zal het draagvlak voor de veranderingen en de solidariteit tussen verschillende gebruikers/bewoners van de binnenstad kunnen afnemen.

hulpmiddelen geven overzicht en grip over de parkeeropgave in het Stadshart en zijn ook aan het Platform gepresenteerd. De gemeente kan hiermee diverse scenario’s in de uitrol van de hubstrategie uitwerken en zo inzichten verkrijgen in de parkeersituatie in verschillende scenario’s. Dat geeft de gemeente

voldoende parkeercapaciteit. Daarnaast wordt in de komende jaren ook gestuurd op ander gedrag: parkeren op grotere afstand is vanzelfsprekender, gebruik van deelmobiliteit en een ander gebruik van de openbare ruimte. Dergelijke gedragsveranderingen vragen tijd. De projecten op middellange termijn komen mogelijk

de mogelijkheid om op basis daarvan voorstellen voor fasering en maatregelen te doen.

al zo vroeg dat die gedragsverandering nog niet helemaal heeft plaatsgevonden.

Op die middellange termijn zijn projecten als de ontwikkeling van het Noorderkwartier en Weezenlanden Noord van belang. De parkeergarage Noordereiland wordt in de (nabije) toekomst

Daarnaast moet ook rekening gehouden worden met piekmomenten: De periode in aanloop naar de feestdagen is de belangrijkste periode van het jaar voor veel

gesloten om daar ruimte te maken voor de gebiedsontwikkeling Noorderkwartier. Op de plek van de parkeergarage komen andere functies: veel woningen, maar er wordt ook in horeca, werklocaties en ontmoetingsplekken voorzien. Daarbij komt ook parkeergelegenheid terug, bestemd voor bewoners in de

binnenstadondernemers. Een aantal opvolgende jaren zal het Noordereiland in die periode gesloten en daarna enkel nog als beschikbaar als buurthub en faciliteert het parkeren voor bewoners, bezoeker van bewoners en werknemers/bedrijven. Een passend alternatief, waarbij mogelijk ook gestuurd wordt op ander

buurthubs onder de nieuwe woningen.

gedrag, is voor het Platform essentieel.

Een feit is dat in de periode tussen sluiting van het Noordereiland en het gereedkomen van de gebiedsontwikkeling, de parkeercapaciteit aan de noordzijde van de stad behoorlijk afneemt. Tegelijkertijd is wel de bedoeling dat de ‘winkel’

Het bovengenoemde geldt evengoed voor bewoners. Waarbij op de middellange termijn steeds meer parkeerplaatsen op het maaiveld zullen verdwijnen, wordt het aanbod van goede alternatieven steeds belangrijker. Is dat niet op orde, dan wordt

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

De AOS en de parkeerbalans Stadshart geven grip op en inzicht in de eindsituatie. Voor die eindsituatie wordt gestuurd op

51

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

Maatregelen

Stop en Rijd

De gemeente stelt voor om op korte termijn vijf maatregelen uit te

De meeste deelnemers van het Platform hechten veel waarde aan het behouden van aanbod aan parkeergelegenheid voor kortparkeren nabij bestemmingen. Ze voorzien dat de doelgroep voor deze korte parkeerplaatsen verandert. Waar deze plaatsen belangrijk waren en zijn voor een aantal type winkels (zoals de

voeren om voor de korte termijn de balans in de binnenstad te waarborgen. Het Platform kan zich vinden in deze voorstellen en adviseert om met de vaststelling van de Bereikbaarheidsagenda Binnenstad ook over te gaan tot uitvoering van deze maatregelen. Voor wat betreft de campagne aangaande het omzetten van een vergunning in een abonnement, stelt het Platform voor te onderzoeken of het mogelijk is eenmalig een gereduceerd overstaptarief aan te bieden.

De bbZ wenst te benadrukken dat zij een afwijkend standpunt hanteert ten aanzien van de maatregel van het stopzetten van de uitgifte van vergunningen. Deze maatregel sluit niet aan op de visie die de bbZ heeft ten opzichte van parkeren. De transitie en ontwikkeling van het parkeersysteem in en rond de binnenstad is complex. Om hier grip op te krijgen en te houden adviseert het Platform de gemeente om te zorgen voor een up-to-

date beeld van de parkeerdata. Daaronder verstaan we onder meer het monitoren van de uitgegeven vergunningen en het op korte termijn uitvoeren van een nieuw parkeeronderzoek binnenstad.

wijnhandel), wordt de behoefte aan ultrakort parkeerplaatsen ook voor andere mensen belangrijk. De bewoners kunnen van deze parkeerplaatsen gebruik maken om hun dagelijkse boodschappen uit de auto te laden, mensen kunnen worden afgezet bij het theater er kunnen nog andere redenen zijn waarom iemand even snel, met de auto, in de binnenstad moet zijn. Om die reden stelt het Platform voor om de Stop en Shop-plaatsen te hernoemen naar Stop en Rijd. Een eigen symbool maakt de plekken vindbaar. Op deze plekken mag je maximaal een half uur parkeren. De plekken worden slim verdeeld over de binnenstad, gekoppeld aan de aanrijroutes en in de buurt van bestemmingen zoals culturele instellingen en winkels. Handhaving is belangrijk. Een goede communicatie over het functioneren van de plekken is noodzakelijk.

Het Platform hecht waarde aan passende handhaving van het

parkeerbeleid, zodat iedere gebruiker op juiste wijze gebruik kan maken van de parkeervoorzieningen. Het onderzoeken van de mate waarin ‘proletarisch’ parkeren voorkomt en het komen tot een goede aanpak acht het Platform hierin van belang.

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

52

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

Op hiernavolgende pagina staat het voorstel van het Platform voor de plekken waar ze in de omgeving ruimte zien voor Stop en Rijd plekken (de zoeklocaties). Voor essentiële beroepen (mantelzorgers, aannemers, e.d.) dienen mogelijkheden te blijven om dichtbij de bestemming te parkeren. Dit wordt nog verder uitgewerkt.

betreft, waardoor er dus regelmatig verkeerd geparkeerd wordt. Het belang van gehandicaptenparkeerplaatsen is voor de doelgroep groot. De uitspraak uit het Ontwikkelprogramma Stadshart dat in de binnenstad meer invalidenparkeerplaatsen worden gerealiseerd, ziet het Platform dan ook als positief. Het liefst ziet het Platform dat parkeerplaatsen die nu goed gebruikt

Het voorstel van Stop en Rijd ofwel Stop en Shop-parkeerplaatsen, is informeel toegezegd door de wethouder. Het past echter niet binnen de vastgestelde beleidsstukken. De beleidsstukken beschrijven namelijk het opheffen van maaiveldparkeren in de binnenstad.

worden, op dezelfde plek blijven. Mochten parkeerplaatsen toch weg moeten, dan is een volwaardige compensatie dichtbij essentieel. Het Platform adviseert om het aanbod in ieder kwadrant uit te breiden. In de afbeeldingen op de hiernavolgende pagina is hier een voorstel voor opgenomen. In totaliteit zorgt dit

Mensen met een beperking

voor een uitbreiding van zeven gehandicaptenparkeerplaatsen. Het Platform denkt dat dit minimaal mogelijk moet zijn. Het Platform roept de gemeente op om per project te beoordelen of nog meer gehandicaptenparkeerplaatsen gerealiseerd kunnen worden.

In de binnenstad van Zwolle zijn verspreid verschillende algemene gehandicaptenparkeerplaatsen beschikbaar. In de binnenstad is een aantal gehandicaptenparkeerplaatsen conform de ontwerprichtlijnen uitgevoerd. Toegankelijk Zwolle geeft aan dat aan een groot aantal parkeerplaatsen een en ander mankeert en ook dat niet voor iedere mindervalide dezelfde uitvoering noodzakelijk is. Er valt het nodige te verbeteren. Voor een gehandicaptenparkeerplaats is het van belang dat sommigen aan de bestuurderskant uitstappen en extra ruimte nodig hebben, maar soms ook aan de passagierskant. Eénrichtingsverkeer zorgt er soms voor dat het lastig kan zijn om aan de passagierskant uit te stappen. Ook is het voor niet-gehandicapten niet altijd even duidelijk dat een parkeerplaats een gehandicaptenparkeerplaats

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

Het Platform stelt voor om een rondgang te maken met Toegankelijk Zwolle en de ontwerpers van de gemeente, om te ervaren hoe mensen met een beperking zich door de openbare ruimte bewegen. Deze inzichten kunnen van pas komen in toekomstige projecten. Toegankelijk Zwolle biedt aan om in ontwerptrajecten specifiek voor de inrichting van gehandicaptenparkeerplaatsen mee te denken.

53

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype

Voorstel Platform zoeklocaties Stop & Rijd

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

Automatisch gegenereerde beschrijving

54

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype

Huidig aanbod gehandicaptenparkeerplaatsen

Automatisch gegenereerde beschrijving

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

55

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype

Voorstel Platform toekomstig aanbod gehandicaptenparkeerplaatsen

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

Automatisch gegenereerde beschrijving

56

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

Loopafstanden In de AOS is een maximale loopafstand van circa 450 meter of 5 minuten vastgelegd voor bewonersparkeren in de binnenstad. Dit strategische beleidsuitgangspunt roept zorgen op binnen het Platform in relatie tot het verwijderen van vergunninghoudersparkeerplaatsen binnen de projecten. De bbZ houdt vast aan hun

gevolgen dit heeft voor de parkeerdruk. Ook wordt in beeld gebracht welke gevolgen het heeft voor bereikbaarheid met de auto en voor ouderen, fietsers, voetgangers en welke alternatieven mogelijk zijn, voordat het besluit genomen wordt. Dit geeft inzicht in ”het alternatief op orde”. Ten slotte vraagt het Platform specifiek aandacht voor het

standpunt dat bewonersparkeren binnen 250 meter zou moeten plaatsvinden. Het Platform vraagt om een bereikbaarheidskaart vanuit de woningen met de verschillende loopafstanden (250 en 450 meter) om de verschillen tussen deze uitgangspunten te kunnen inzien.

parkeren voor bezoekers van bewoners. Vooralsnog is hierover nog beperkt planvorming bekend. Het Platform constateert dat de gemeente heeft aangegeven te willen stoppen met het uitgeven van nieuwe bezoekersvergunningen. Het Platform acht het wenselijk hier een concrete regeling voor op te stellen.

De gemeenteraad heeft een motie aangenomen waarin het college wordt opgeroepen “te onderzoeken welk percentage tussen 50-65% van de bewoners binnen 250 meter van hun huis kan parkeren en de overige bewoners binnen 0 meter.”

Hierbij constateert het Platform dat bezoekersvergunningen in sommige gevallen oneigenlijk gebruikt worden. Bezoekersvergunningen worden gebruikt om het parkeren van een tweede privéauto in de binnenstad mogelijk te maken door de bezoekersvergunning in te zetten op momenten aansluitend op de

Voor de planuitvoering van projecten als de Koestraat en de Nieuwstraat is het noodzakelijk dat een helder inzicht bestaat over de beschikbaarheid van een alternatief voor bewoners binnen 450 meter. Dit alternatief kan elders in de sector of in een gemeentelijke parkeeraccommodatie beschikbaar zijn. Het Platform stelt voor dat voorafgaand aan ieder project waarbij

eind- en begintijden van het parkeerregime. Zo kan een bewoner de bezoekersvergunning aan het eind van de dag inzetten en vervolgens de auto de hele nacht parkeren tot de volgende ochtend. De bbZ beschrijft dit principe met de term ‘proletarisch’ parkeren.

parkeerplaatsen worden verwijderd een analyse wordt gemaakt dat inzicht geeft in de alternatieven. Dat betekent dat wordt geanalyseerd hoe de beschikbaarheid van parkeergelegenheid (per doelgroep) wijzigt, waar de -in de toekomst te gebruiken- parkeerplaatsen gelegen zijn en welke

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

57

Monitoring en doorontwikkeling Het Platform constateert dat we momenteel aan het begin van de ontwikkelingen in de binnenstad staan. Om die reden is het nog niet mogelijk om op ieder aspect van het parkeervraagstuk tot achter de komma duidelijkheid te hebben hoe het zich gaat ontwikkelen. Met de parkeerbalans Stadshart heeft de gemeente echter goede instrumenten in handen om het gebruik en aanbod van parkeercapaciteit te monitoren en scenario’s te ontwikkelen.

De projecten in de binnenstad zijn de eerste puzzelstukjes waar op korte termijn uitvoering aan gegeven kan worden. Het Noordereiland is het eerste grote puzzelstuk waarna op (middel)lange termijn nog meer zullen volgen. Deze ontwikkelingen en projecten zijn van belang voor een brede groep gebruikers van de binnenstad. Het is van belang deze goed te informeren, en ook om hun ook inzicht te geven en mee te laten denken in het nog te doorlopen proces. Het Platform roept op om in de toekomst (in een andere rol) nauw betrokken te zijn en/of geïnformeerd te worden bij de uitrol van de ontwikkelstrategie en het behouden van een goede parkeerbalans in het Stadshart, zowel voor de bewoners, als het winkelend publiek als de cultuurbezoeker.

Na het vaststellen van de AOS volgt namelijk de opvolgende fase: het uitwerken van het tactisch beleid. Dat is het beleidsniveau waar het Platform in deze Bereikbaarheidsagenda opereert. Het Platform hecht er waarde aan om in de toekomst ook op dit niveau te blijven adviseren en fungeren als sparringpartner.

Voorbeelden van onderdelen waaraan het Platform onder andere belang aan hecht en ze aan mee wil denken, zijn alternatieven bij verbouwing van parkeergarages, het behouden van de parkeerbalans en de opvang van de parkeerbehoefte op piekmomenten. Hoewel de uitvoeringsprojecten gebudgetteerd zijn via de Uitvoeringsagenda ‘Ons Stadshart van Morgen’ en bij de AOS ook een financiële uitwerking en budgettering hoort, is het Platform over de financiering vooralsnog huiverig. De reden daarvoor ligt in berichten over het aankomende ’ravijnjaar’ voor gemeenten financiële perikelen rond gemeentelijke bouwprojecten en meer berichten over financiële tegenvallers. Deze opstapeling aan berichten zorgt voor terughoudendheid bij het Platform. Het Platform zoekt naar zekerheid als het gaat om de realisatie van hetgeen wordt voorgesteld in de AOS. Er moet voorkomen worden dat wanneer kosten tegenvallen en andere keuzes gemaakt worden, dat dan niet gekozen wordt om de uitrol van de mobiliteitshubs te stoppen of te verminderen. Voor Platformleden is dit essentiële parkeerruimte en heeft ook waarde voor concurrentiepositie en dus economie van de binnenstad.

Daarnaast erkent het Platform dat logischerwijs een deel van de financiering voor de ontwikkeling van mobiliteitshubs zal komen uit parkeertarieven en abonnementen. Het beperken van een stijging van parkeertarieven en abonnementskosten zijn twee elementen waar Platformleden voor willen waken.

Over dit onderwerp wenst het Platform een rol in het overleg tussen gemeente en Platform.

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

58

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

Logistiek Stip op de horizon

bij verblijven en voetgangers. Daarom wordt de ruimte voor

mogelijkheden voor het verlenen van ontheffingen, ook voor aan-

De binnenstad is een verblijfsgebied. Een aantrekkelijk

voetgangers vergroot in voetgangersgebieden, maar ook in de inrichting. Dit kan ook gevolgen hebben voor logistiek.

en afvoer van materialen voor de cultuurinstellingen, evenementen en ondernemers.

Visie van het Platform

Het Platform hecht er waarde aan om een compliment te maken aan ROVA voor de schoonmaak van de binnenstad ‘s morgens in alle vroegte.

verblijfsgebied wordt mede vormgegeven door de aanwezigheid van winkels, horeca en cultuur. Daarbij horen ook de nodige logistieke stromen voor leveranties, maar ook voor afvoer van afval en het uitvoeren van werkzaamheden aan panden. De gemeente constateert dat de aanwezigheid van logistiek verkeer noodzakelijk is, maar ook dat de aanwezigheid een negatief effect heeft op de verblijfskwaliteit. De gemeente Zwolle heeft in 2020 reeds besloten om het proces in te gaan richting uitstootvrije binnenstadlogistiek in 2030. Inmiddels heeft de gemeente Zwolle de besluiten genomen om

per 1 januari 2025 te starten met een zero-emissiezone voor vracht- en bestelverkeer. Vanaf dat moment mogen bestel- en vrachtvoertuigen steeds minder uitstoot hebben en vanaf 2030 moeten die voertuigen volledig uitstootvrij zijn. Dit zorgt voor een verbetering van de lucht- en verblijfskwaliteit. De bezwaren die leden van het Platform en anderen hebben omtrent de (invoering van) de zero-emissiezone, worden in het traject van de zeroemissiezone behandeld. In de inrichting van de binnenstad wordt meer het primaat gelegd

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

Het Platform is eenduidig als het gaat om de handhaving van de huidige venstertijden. De constatering is dat pollers niet altijd omhoog zijn als dat wel het geval zou moeten zijn. Dit levert veel

vrachtverkeer op in het gebied waar venstertijden van kracht zijn. Dit draagt niet bij aan de verblijfskwaliteit. In lijn daarmee is het Platform van mening dat kritisch gekeken moet worden naar de huidige venstertijden. Het Platform is van mening dat op zaterdagen de venstertijden verkort mogen worden, omdat het al vroeg op de dag druk is met bezoekers. Gedurende Platformbijeenkomsten is bediscussieerd hoe de deelnemers staan tegenover het vergroten van het venstertijdengebied, gelijk aan de zero-emissiezone. Hier staat het Platform terughoudend tegenover. Er wordt waarde gehecht aan het vergaren van informatie over dergelijke maatregelen. Daarbij komt dat eerst het effect van zero-emissiezone nog ervaren moet worden. Daarbij pleit het Platform voor betere en toegankelijkere

59

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

Analyse Het Platform constateert dat de zero-emissiezone een grote verandering gaat zijn voor logistieke stromen in Zwolle. In de komende jaren wordt het toegangsbeleid tot de binnenstad telkens strenger. De zero-emissiezone vraagt om andere bevoorrading, afvalverzameling en levering van diensten in de binnenstad. De wijze waarop dit wordt vormgegeven, zal moeten blijken. In het ideaalbeeld zorgt dit voor slimmere, efficiëntere en schonere logistiek, maar het is ook mogelijk dat men andere vervoersmethoden verzint om in de zero-emissiezone te kunnen leveren zonder te hoeven investeren in elektrische vracht- of bestelvoertuigen. In de huidige situatie is sprake van een waterbedeffect in de binnenstad als het aankomt op logistiek. De grote vrachtauto’s zien we al vroeg in de ochtend in de binnenstad en voornamelijk in de voetgangersgebieden. In de loop van de dag neemt de omvang van de bestel- en vrachtvoertuigen gaandeweg af. ‘s Middags zien we vooral nog bestelvoertuigen in de binnenstad. Mede door de aanwezigheid van pollers verschuift de aanwezigheid van logistieke diensten van de voetgangersgebieden over de dag meer richting de buitenzijde van de binnenstad. Dagelijks gaat het om gemiddeld 240 logistieke voertuigen in de binnenstad. Op werkdagen is het gemiddelde 280 voertuigen (Onderzoek ‘Het gebruik van de binnenstad, Goudappel, 2023).

‘s Morgens wordt het voetgangersgebied binnen de pollers gedomineerd door vracht- en bestelverkeer. De binnenstad heeft

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

op die momenten een volledig ander karakter dan later op de dag. Dit door de omvang van de voertuigen, het geluid en de wijze waarop ze stilgezet worden in de straten en op de pleinen. In veel gevallen is dit zo dicht mogelijk bij de bestemming en met beperkte aandacht voor de andere gebruikers. Toch zijn er in de ochtenduren al veel gebruikers van de binnenstad. Dit zorgt soms voor conflicten. De pollers gaan op maandag om 13:00 uur omhoog en op de andere dagen om 12:00 uur. Tegelijkertijd wordt geconstateerd dat buiten de venstertijden nog steeds (met name) busjes te vinden zijn in het voetgangersgebied. Uit het onderzoek naar mobiliteit in de binnenstad blijkt dat de logistiek in de binnenstad grotendeels met bezorgbusjes plaatsvindt. Het verkeers- en parkeergedrag van deze busjes is substantieel anders dan dat van vrachtauto’s. Het is veelal meer gericht op snelheid van bezorgen. Deze wijze van bezorgen en de hoeveelheid brengen overlast met zich mee door het beperken van de toegankelijkheid, snel rijden en hard optrekken. Geconstateerd wordt dat op dezelfde momenten meerdere afvaldiensten actief zijn in de binnenstad. Rova verzorgt het ophalen van het huishoudelijk afval en wordt ook ingeschakeld

door de gemeente. Ondernemers kunnen ook diensten afnemen bij hen. Het is voor ondernemers goedkoper om een andere commerciële partij in te schakelen. Hierdoor rijden verschillende diensten met dezelfde zware voertuigen op hetzelfde moment door de voetgangersgebieden met hetzelfde doel.

60

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

Maatregelen We stellen voor om strikter te controleren op de aanwezigheid van busjes in het voetgangersgebied buiten de venstertijden. Hierbij is het zaak om te controleren of zij een ontheffing hebben en of het geparkeerde voertuig ook daadwerkelijk op die plek nodig is. Een ondernemer die een ontheffing heeft en het voetgangersgebied gebruikt als parkeerplek, draagt niet bij aan het verblijfs- en winkelklimaat van de stad. De ontheffingenregeling zoals die nu bestaat, volstaat.

Een van de zorgpunten van logistiek in de binnenstad zijn de bezorgbusjes. Het Platform stelt voor om te kijken naar clustering van pakketbezorging nabij de entrees van de binnenstad en om

venstertijden, met name op zaterdagochtend. Voorgesteld wordt

waarbij de volledige afvalstroom door (bak)fietsers wordt gedaan

om de venstertijden dan aan te passen naar tussen 06:00 en 10:00 uur. Zodat eerder in de ochtend minder vracht- en bestelverkeer in het gebied te vinden is.

die op afroep afval komen ophalen en dat afleveren in verzamelpunten vlak buiten de binnenstad. De tussenresultaten zijn optimistisch. Volgens de meest recente tussenresultaten (augustus 2024) is de meerderheid van inwoners en ondernemers enthousiast over de proef.

In relatie tot de venstertijden en het mogelijk in de toekomst uitbreiden van het venstertijdengebied, hecht het Platform er waarde aan om te stellen dat de logistiek ten behoeve van de culturele instellingen en evenementen anders is dan de ‘reguliere’ levering voor horeca en winkels. Het Platform vraagt de gemeente ervoor te waken dat het logistiek proces rond evenementen en culturele instellingen mogelijk blijft.

hier ook bij de ontwikkeling van de buurthubs ruimte voor te maken. Het Platform ziet kansen om in het kader van de zeroemissie-stadlogistiek na te denken over strategische plekken voor het opladen van de elektrische logistieke voertuigen.

Het Platform roept de gemeente op om na afronding van de Bereikbaarheidsagenda met het Platform in nieuwe vorm in gesprek te gaan. Over onderwerpen als de zero-emissiezone, wijziging van venstertijden en logistiek rond, adviseert het Platform in de toekomst graag.

Het Platform is terughoudend met het vergroten van het

Afval

venstertijdengebied naar de gehele binnenstad, overeenkomstig de zero-emissiezone. De voordelen voor de leefbaarheid worden herkend en ook wordt erkend dat het kan bijdragen aan een beter verblijfsklimaat. Echter juist omdat op korte termijn de zeroemissiezone van kracht wordt, stelt het Platform voor om eerst de

Het Platform roept de gemeente op om actie te ondernemen op het onderwerp afvalinzameling om zo het onnodig aantal afvalvoertuigen te beperken. Concreet stelt het Platform voor om een onderzoek uit te voeren naar de wijze waarop dit slimmer kan.

effecten daarvan te monitoren en te onderzoeken voordat overgegaan wordt tot het vergroten van het venstertijdengebied. Wel staat het Platform positief tegenover het beperken van de

Bereikbaarheidsagenda binnenstad – Versie 1.2 definitief

Dit kan bijvoorbeeld door afvalverzameling te clusteren op logische plekken. Daarbij hecht het Platform er waarde aan om ook out-ofthe-box te denken en aan alternatieve methoden te denken. Zo heeft de gemeente Enschede op dit moment een proef lopen

61

Afbeelding met logo, symbool, Graphics, Lettertype Automatisch gegenereerde beschrijving

Projecten in de binnenstad Stip op de horizon

met praktische ideeën en kennis van het dagelijks reilen en zeilen

n de uitvoeringsagenda “Ons Stadshart van Morgen” zijn in totaal

van de binnenstad. Steeds met als uitgangspunt dat eerst “het alternatief op orde” moet zijn.

32 gebiedsontwikkelingen, projecten, onderzoeken en visies opgenomen en voorlopig in de tijd gezet. Met name de projecten in de binnenstad hebben invloed op de bereikbaarheid van de binnenstad. Zowel tijdens de uitvoering als na gereedkomen. De herinrichtingen kunnen niet tegelijkertijd aangepakt worden en dat betekent dat er ook steeds tussenfases bestaan waarbij het ene project al wel gereed is en het andere nog niet. In al die fases moet de binnenstad gastvrij, leefbaar en bereikbaar zijn.

Het is een complexe puzzel waar de gemeentelijke organisatie van het Stadshart continu aan werkt.

Visie van het Platform Het Platform ereikbaarheidsagenda denkt graag mee. “Het alternatief op orde” is de rode draad voor het Platform. Niet alleen als het gaat om parkeren maar bijvoorbeeld ook voor de uitbreiding van het voetgangersgebied in relatie tot de bestemmingsfietsroutes. We realiseren ons dat de werkelijkheid weerbarstig is en dat goed opgezette planning verstoord kunnen raken door allerhande oorzaken. Het Platform hecht er daarom aan om gedurende de hele uitvoering van “Ons Stadshart van Morgen” gesprekspartner te zijn. We kunnen de gemeente helpen