01 05 01 Bijlage - Notitie Reikwijdte en Detailniveau voor het Plan-MER

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Provinciaal beleid

Tabel I.2 Kaderstellende ambities provinciaal beleid Beleid

Kaderstellende ambities

Omgevingsvisie provincie Overijssel (2017). De omgevingsvisie wordt momenteel geactualiseerd en is naar verwachting in 2026 gereed.

de provincie streeft vanuit de POVI naar negen ambities: 1 klimaatadaptatie en waterbeheer: ontwikkeling van veilige en robuuste watersystemen 2 energietransitie: verminderen van broeikasgasemissies en opschaling van duurzame energie 3 duurzame landbouw: balans tussen landbouw en natuur, bevorderen van biodiversiteit 4 natuurbehoud: versterken van natuurkwaliteit en realiseren van groene verbindingen 5 verstedelijking en mobiliteit: slim ruimtegebruik, betere bereikbaarheid en gezonde mobiliteit 6 cultureel erfgoed: behouden en versterken van regionale identiteit en erfgoed 7 gezonde leefomgeving: vergroenen van steden en verbeteren van luchtkwaliteit 8 sociaal welzijn: creëren van inclusieve en veilige gemeenschappen 9 economische ontwikkeling: duurzame economische groei en betere mobiliteit

Regionaal beleid

Tabel I.3 Kaderstellende ambities regionaal beleid Beleid

Kaderstellende ambities

Verstedelijkings-strategie regio Zwolle (2022)

de Verstedelijkingsstrategie regio Zwolle komt voort uit de NOVEX de kern van de Verstedelijkingsstrategie betreft de strategie Warme Harten de nadruk ligt op het versterken van bestaande steden en dorpen door binnenstedelijke verdichting klimaat robuuste oplossingen staan centraal integrale oplossingen voor klimaat en water, mobiliteit, economie en wonen, om synergiën te benutten er zijn zeven ontwikkelingsprincipes opgesteld om invulling te geven aan de bouw van 50.000 woningen in de regio: zuinig omgaan met ruimte: ontwikkelingen zo veel mogelijk binnen bestaand bebouwd gebied. In Zwartewaterland zijn de volgende locaties aangewezen als ‘nieuwe vleugel’ · oostkant van Zwartsluis · west- en zuidkant van Genemuiden · oostkant van Hasselt klimaataanpak bij de bron: nieuwe ontwikkelingen moeten bijdragen aan klimaatbestendigheid nieuw helpt bestaand met transitie opgaven: nieuwe woningen moeten bestaande voorraad versterken passend woonaanbod voor iedereen: differentiatie van woonmilieus om een gevarieerd en aantrekkelijk aanbod te creëren voorrang aan voetganger, fietser en OV: door stimuleren mobiliteitstransitie en door ruimtelijke keuzes die nabijheid woon-werk-voorzieningen gelegenheid ondersteunen vergroten van regionaal economisch elan: versterken van de economische samenhang in de regio door verschillende vormen van werk en door het stimuleren van triple-helixverbanden

lokale identiteit behouden: ontwikkelingen moeten bijdragen aan het behouden en versterken van de lokale identiteit en karakteristieken van de regio om deze opgaven aan te pakken zijn er diverse ontwikkelprogramma’s: regionale mobiliteitsstrategie (onderdeel van NOVEX programma Zwolle) regionale sponsstrategie (onderdeel van NOVEX programma Zwolle) stedelijk Zwolle (onderdeel van NOVEX programma Zwolle) karakteristieke stationsomgevingen (onderdeel van NOVEX programma Zwolle) vitale kernen en gezonde buurten (onderdeel van NOVEX programma Zwolle) ruimtelijk-economische bouwsteen 2040 (onderdeel van ontwikkelperspectief NOVEX-gebied Regio Zwolle)

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Beleid

Kaderstellende ambities

Regionale Energiestrategie (RES 1.0) West-Overijssel (2023)

de RES 1.0 West-Overijssel heeft de volgende doelstellingen: opwek van duurzame energie: realiseren van 1,8 TWh duurzame energieopwekking door zon en wind in 2030 met een verhouding van 60 % wind en 40 % zon leefomgeving: · vaststellen van zoekgebieden voor windenergie · integreren van de RES-doelstellingen in provinciaal en lokaal beleid · optimaliseren ruimtelijke kwaliteit netwerk: afstemmen van energieprojecten met het elektriciteitsnetwerk regionaal en lokaal om transport schaarste te voorkomen en systeemefficiëntie te verbeteren warmte: · verkennen van regionale warmtetechnologieën zoals geothermie en groengas · het ondersteunen van lokale warmteprojecten · participatie: minimaal 50 % van de duurzame energieprojecten in lokaal eigendom om maatschappelijke acceptatie te verhogen en opbrengsten lokaal te houden

Brief college Regionale programmeringsafsprake n bedrijventerreinen 2023-2026 (09-05-2023)

-

-

-

Regionale woonzorgvisie West-Overijssel (2024)

voortbouwen op de bestaande samenwerking van de Overijsselse gemeenten en provincie die in 2017 is gestart doorlopend bewaken van de balans tussen vraag en aanbod van bedrijventerreinen ontwikkelen van toekomstbestendige bedrijventerreinen verbeteren van de kwaliteit van de bedrijventerreinen (inclusief bodem, water, circulariteit, duurzaam gebruik, gezonde en groene leefomgeving, groene energie, zorgvuldig ruimtegebruik en regionale/lokale meerwaarde) ruwe inschatting voor Zwartewaterland · vraag naar 10-30 hectare met een kleinschalige vraag, omvang vanaf 3 ha valt hierbuiten · voor de categorie grootschalige distributie is regionaal tussen de 106 - 165 ha geprognotiseerd, waarbij de planologische invulling per geval/plan gemotiveerd moet worden. Voor Zwartewaterland zou dit gaan om bijvoorbeeld watergebonden industrie, de bouwsector of de tapijtindustrie aan de basis van de programmeringsafspraken ligt het analyserapport ‘Behoefteraming bedrijventerreinen Overijssel’ noot: inmiddels is voor de gemeente Zwartewaterland volgens de Monitoring Overijsselse Bedrijventerreinen 30,8 hectare opgenomen in de harde en zachte planvoorraad. Het enige zachte plan betref de locatie Euroweg-Zuid

doelen: flexibele en duurzame nultredenwoningen meer tussenvoorzieningen tussen zelfstandig wonen en verpleeghuiszorg ouderenwoningen in zorgzame gemeenschappen bevorderen van doorstroming creëren van dementievriendelijke wijken opgaven: structurele (domeinoverstijgende) samenwerking voor en met inwoners bevorderen eigen kracht en sociale netwerk zorgzame gemeenschappen creëren ontwikkeling woonleefconcepten voldoende ambulante ondersteuning in de thuissituatie ook in kleine dorpen moeten mensen zo veel mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen zorgen voor spreiding en goed aarden in de wijk inzet op ruimtelijk ontwerp van de woonomgeving ondersteunen mantelzorg en vrijwilligers beter faciliteren van burger- of ouderintiaitieven behoeften: basisscenario (2030): landelijke prognoses die door het Rijk zijn opgesteld. Dit betekent voor gemeente Zwartewaterland · 30 nultredenwoningen · 15 geclusterde woningen · 40 zorggeschikte woningen Trendscenario (2030): hierbij gaat een groter deel van de mensen met een WLZ-indicatie buiten een woonzorgcentrum wonen, waardoor de opgave van geclusterde woningen toeneemt. Dit betekent voor gemeente Zwartewaterland: · 140 nultredenwoningen · 140 geclusterde woningen · 40 zorggeschikte woningen

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Beleid

Kaderstellende ambities

Actualisatie Woondeal West-Overijssel 2025 tot en met eind 2030: wonen met kwaliteit (2025)

in de Woondeal ‘Wonen met Kwaliteit’ (december 2022) heeft de provincie Overijssel en WestOverijsselse gemeenten vastgelegd welke bijdrage regio West-Overijssel in de periode tot en met eind 2030 levert aan de nationale ambities op het gebied van woningbouw. De groeiende woningbouwopgave vragen om de bestaande Woondeal op onderdelen te actualiseren opgaven: betaalbaarheid: toevoegen van sociale huurwoningen, middenhuur en betaalbare koopwoningen kansen binnen de bestaande woningvoorraad en transformatie in beeld brengen uitvoeren regionale woonzorgvisie toekomstbestendige woningbouw in balans met opgaven op gebied van klimaatadaptatie, mitigatie en waterveiligheid

aantallen in Zwartewaterland:

Rapport toekomstbestendige bedrijventerreinen Regio Zwolle 2020

aandachtspunten Bt 1982 - Genemuiden: grote hoeveelheid dak wordt nog beperkt gebruikt voor energieproductie de energie infrastructuur moet uitgebreid worden groen en groenblauwe daken toevoegen i.v.m. hittestress, mogelijk ruimte maken voor openbaar groen en groen op bedrijfskavels en -daken tapijtindustrie biedt mogelijkheden voor circulaire ontwikkelingen bij overproductie van elektriciteit op grote daken verbinding zoeken met zuidelijke deel van het terrein of omliggende woonwijk het bedrijventerrein is sterk versteend uitbreidingsruimte is beperkt doordat het dicht bij een Natura 2000 gebied is gelegen er is sprake van enige parkeerproblematiek aandachtspunten Zevenhont - Genemuiden: intensief ruimtegebruik, weinig openbare ruimte en groen, het terrein is bijna volledig versteend laden en lossen gebeurt deels op dopenbare weg de grens van de kavels loopt veelal tot de straat, er is bijna geen ruimte voor fietsers of wandelaars de uitbreidingsruimte is beperkt bodemdaling het zuidelijke deel van Zevenhont III is ruimer en met meer groen, hier is de klimaatadaptatie opgave het kleinst aandachtspunten Bedrijventerrein Hasselt: de openbare ruimte is beperkt er liggen klimaatopgaven er is te weinig groen er zijn te weinig mogelijkheden voor voetgangers het terrein scoort matig op fijnstof- en roetconcentratie, ook is er sprake van geluidshinder

Ruimtelijk economische bouwsteen Regio Zwolle 2040 (2024)

ruimtelijke ontwikkelprincipes: zuinig met ruimte: benut bestaand en cluster in (deel) regio, havens, corridors biedt ruimte voor transitie economie nieuw helpt bestaand: schuifruimte voor transitie

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Beleid

Kaderstellende ambities -

werk aan economisch elan: ruimte voor vernieuwing economie regionale identiteit: meerwaarde voor (sub) regionale veranderkracht

regio Zwolle staat voor een groeiopgave van 50.000 woningen en 20,000 arbeidsplaatsen. Dit vraagt om investeringen in infrastructurele ontsluiting, op het gebied van wegen, havens, spoorlijnen, energienetwerken en watersystemen de bouwsteen zet in op grootschalige bedrijfsvestigingen en de doorontwikkeling van innovatie omgevingen trends en ontwikkelingen in kernsectoren voor grootschaligheid: logistiek: · toenemende behoefte aan opwekking van duurzame energie/ brandstoffen bij bedrijven op bedrijventerreinen · toenemend belang van locaties in de steden en wijken voor kleinschalige distributie circulaire economie: · er wordt nog onvoldoende rekening gehouden met de onzekerheden die circulaire bedrijfsprocessen- en ketens met zich meebrengen · de ruimtevraag zal deels in havens maar ook op bedrijventerreinen ingevuld worden · het behoud van hoge milieucategorie bedrijventerreinen in stedelijk gebied is van belang.

Denk aan inzamelpunten voor reststromen en de opslag van duurzame energie Agrifood: · tech bedrijven in de regio zijn van belang voor het stimuleren van innovaties in de verduurzaming van landbouw · duurzame foodprocessing en voedselketens zijn nodig in de regio, hiervoor zijn nieuwe bedrijvenlocaties nodig, ook bij het water samenhangend beleid op regionaal niveau: de ontwikkelingen van grote terreinen moet in Regio Zwolle en ook met andere buren in Noordoost-Nederland en zuidelijk Flevoland worden afgestemd toekomstig economisch profiel Regio Zwolle (2040): bestaande bedrijven: · stuwende deel, industrie en handel, moet de ruimte krijgen om verder te ontwikkelen · niches zoals tapijt, kunststof, maritiem, vis, eiwitten, zijn uniek en moeten gekoesterd worden in de deelregio’s · doorgroei van de aanwezige bedrijven jaagt transities verder aan transitie economie: · uitgroeien tot circulaire topregio door ruimte te bieden voor de aanwezige economie ruimtelijk concentreren op knooppunten in samenhang met bestaande locaties: · ruimtelijke concentratie biedt kansen om de invulling van het tekort in één keer goed te doen · concentratie doen we op knooppunten · dit creëert elders schuifruimte voor doorgroeiende bedrijven, herontwikkeling van verouderde locaties heeft een absolute prioriteit · de regio staat open voor nieuwvestigingen die speerpunten versterken, vooral in het

versterken van de maakindustrie en agrofoodketens en verduurzaming van de economie strategische ontwikkellijn: drie typen zoekgebieden voor grootschalige bedrijfsvestigingen: grootschalige circulaire economie geconcentreerd deels in de haven(s) clustering van grootschalige bedrijvigheid op bovenregionale terreinen aansluitend op de nationale corridors clustering van grootschalige bedrijvigheid op regionale terreinen verspreid over de regio

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Beleid

Kaderstellende ambities

strategische ontwikkellijn innovatie omgevingen: innovatie omgevingen verspreid over de regio onderling en naar buiten verbinden, per cluster bekijken: · zijn de innovatie uitdagingen voor de komende jaren helder in beeld? · met welke clusters kunnen sterke verbindingen worden gelegd? · kan een positie worden verworven in nationale/ Europese programma’s? -

-

innovatie omgevingen versterken van onderop: · in alle deelgebieden is ruimte nodig voor jonge, innovatieve bedrijven · er is meer zicht nodig op de ruimtevraag van grotere innovatieve bedrijven investeren in Zwolle als kennismagneet

speerpunten toekomstbestendig ontwikkelen: richten op verduurzaming en vernieuwing van de maakindustrie, handel, bouw en energievoorziening door bedrijven in de regio de ruimte te geven voor doorontwikkeling inzetten op grootschalige circulaire economie, in eerste instantie op natte kavels in de havens en op grote bedrijventerreinen op de corridors van wegen en energienetwerken doorgroei en ontwikkeling van bedrijven uit de regio op regionale terreinen met ook ruimte voor grotere kavels om op die manier schuifruimte te bieden voor diverse gemeenten door achtergebleven locaties te herontwikkelen

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Beleid

I.2

Kaderstellende ambities

Gemeentelijk beleid

Tabel I.4 Kaderstellende ambities gemeentelijk beleid Beleid

Kaderstellende ambities

16_Raadsvoorstel vaststellen zoekgebieden voor zonnevelden en windturbines (2022)

de ambitie van Zwartewaterland is om in 2050 alle energie duurzaam op te wekken. In 2030 wil de gemeente minimaal 49 % van de gebruikte energie binnen de gemeentegrenzen duurzaam opwekken. De gemeente zet zich in voor een energiemix met de volgende verdeling: 5 windmolens (3 Megawatt) 160.000 zonnepanelen op daken 50 hectare zonne-energie op veld Biovergister argumenten van het bestuur naar de gemeenteraad t.b.v. de vaststelling van de zoekgebieden: alle zoekgebieden zijn geschikt voor zonne- en/of windenergie de voorkeursvolgorde komt grotendeels overeen met de uitkomsten van de enquête het zoekgebied Wind Zwartsluis komt onderaan in de prioritering, door vele zienswijze vanuit Zwartsluis alle opwek op 1 locatie. Hierdoor ontstaat de mogelijkheid om cablepooling mogelijk te maken. daarom heeft zon in Holten-Genne een hogere plaats in de voorkeusvolgorde dan uit de enquête bleek initiatiefnemers krijgen de mogelijkheid om meer wind te realiseren ten koste van zon op land, omdat dit al oververtegenwoordigd is nationaal Landschap IJsseldelta heeft mogelijk potentie als zoekgebied na opheffing van de beperking vanuit de provinciale verordening, hiervoor moet een apart traject doorlopen worden kanttekeningen bij de vaststelling van de zoekgebieden:

-

op dit moment is er geen aansluitingscapaciteit voor nieuwe energieopwekking. De netbeheerder verwacht dit rond 2027/2028 te kunnen realiseren zonering rondom objecten zoals hoogspanningsinfrastructuur, woningen en eendenkooien is omgeven met aannames. Verdere detaillering van de zonering is noodzakelijk en hangt af van de landelijke overheid en/of jurisprudentie

op basis van uitgebreide bewonersparticipatie zijn de volgende locaties aangewezen als gebieden voor zonne- en/of windenergie, in volgorde van voorkeur: 1 zoekgebied Wind Genne-Holten 2 zoekgebied Zon Genne-Holten 3 zoekgebied Zon Zwartsluis 4 zoekgebied Genne-Overwaters 5 zoekgebied Kamperzeedijk 6 zoekgebied Wind Zwartsluis

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Beleid

Kaderstellende ambities verdere punten: minimaal 50 GWh toegewezen aan het zoekgebied Wind Genne-Holten overzichtskaart zoekgebieden zon en wind in principe is de focus van de gemeente het zoekgebied Genne-Holten voor zowel zon- als windenergie. De andere gebieden worden als reserve beschouwd indien Genne-Holten te weinig op levert. Deze gebieden zijn echter wel relevant voor het aanwijzen van nieuwe locaties voor woningbouw of bedrijventerreinen, hierbij moet een afweging gemaakt worden wat prioriteit heeft. De gebieden in het geel zijn zoekgebieden voor zon, de gebieden in het blauw zijn zoekgebieden voor wind

Bron: Zoekgebieden duurzame energie | Gemeente Zwartewaterland (2022) Bijlage 2 Programmeringsafspraken wind 10 april 2024 (2024)

doel van de afspraken: invulling geven aan het maximum van 2 TWh windenergie in de provinciale omgevingsverordening van Overijssel vastleggen van het maximaal op te wekken windvermogen in Zwartewaterland de afspraken maken vergunningverlening en toetsing door de provincie mogelijk hoofdafspraken: maximaal 60 GWh per jaar aan windenergie in Zwartewaterland uitgangspunt is 20 GWh per windturbine de windopgave mag gerealiseerd worden in een voorkeurszoekgebied dat door de gemeente is aangewezen precieze begrenzing volgt bij openstelling en wordt in overleg vastgesteld openstelling van het gebied voor aanvragen is gepland van 1 april tot en met 1 augustus 2025 alleen lopende of operationele projecten tellen mee voor het afgesproken maximum nieuwe aanvragen moeten binnen dit maximum vallen de provincie is in principe het bevoegd gezag voor windparken gemeente mag in omgevingsplannen alleen windturbines toestaan binnen het afgesproken maximum

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Beleid

Kaderstellende ambities

-

2025 01 Eindversie actualisatie bouwsteen wonen Zwartewaterland (2025)

zonder afspraken mag de provincie zelfstandig vergunningen verlenen tot het maximum van 2TWh is bereikt

ambities uit de Omgevingsvisie van Zwartewaterland met betrekking tot wonen: sterke positionering in de regio voldoende betaalbare woningen een duurzame woningvoorraad en leefomgeving het goed combineren van wonen en zorg vitale kernen voldoen aan de woonwensen van jongeren status bouwsteen de bouwsteen Wonen is een vrijwillig omgevingsprogramma met visie onderdelen, om meetbare doelen op te stellen en te monitoren. Ook om de doelen uit de visie over wonen door te vertalen in het omgevingsplan woonbehoefteonderzoek KAW in 2024 heeft KAW een woonbehoefteonderzoek uitgevoerd om inzicht te krijgen in de huidige en toekomstige vraag. De belangrijkste punten hieruit zijn: de huishoudensgroei zet naar verwachting door, door instroom van buitenaf en een geboorteoverschot er komen steeds meer eenpersoonshuishoudens meer vraag naar zorggeschikte woningen behoefte aan betaalbare koopwoningen voor jongeren (rij- en hoekwoningen) de vraag naar woningen is het grootst in Hasselt, mede doordat in deze kern veel mensen van buitenaf een woning zoeken gevolgd door Genemuiden en Zwartsluis de woonbehoefte in Genemuiden is voornamelijk lokaal visie Zwartewaterland is een gemeente met unieke en vitale kernen en een goed woon- en leefklimaat.

Iedereen met wortels in de gemeente kan hier (blijven) wonen de gemeente wil de volgende karakteriseringen behouden en versterken: hechte gemeenschappen water en groen altijd nabij wonen is divers de kernen hebben elk hun eigen karakter wens voor 2040: Zwartewaterland bestaat uit vitale kernen

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Beleid

Kaderstellende ambities -

wonen biedt voor ieder wat wils er zijn voldoende geschikte betaalbare woningen die voldoen aan de woonwensen van ouderen, alleenstaande jongeren, starters en gezinnen er is geïnvesteerd in verduurzaming van woningen en de woonomgeving is bestendig gemaakt tegen het veranderende klimaat in 2040 is het karakter van de kernen en het omliggende landschap nog steeds herkenbaar; de kwaliteit van het wonen is versterkt

uitgangspunten visie 2040 per thema woningbouw: · in 2030 minimaal 775 woningen: 290 in Hasselt, 265 in Genemuiden, 170 in Zwartsluis en 40 in Kamperzeedijk · tussen 2030 en 2040 nog eens 675 woningen realiseren, waardoor regionale instoom niet ten koste gaat van de kansen van Zwartewaterlandse woningzoekenden · versnelling van woningbouw is een prioriteit · woningen passen qua type, uitstraling, prijs en omvang bij de woonwens en behoefte van inwoners · nadruk ligt op betaalbare woningen die aansluiten bij woonbehoeftes van starters en senioren, dit verhoogt de kansen van starters en bevordert de doorstroom · alle woningbouw moet bijdragen aan het karakter en de ruimtelijke en sociale kwaliteit van de kernen en het buitengebied · klimaatadaptieve- en duurzame projecten krijgen voorrang · inbreiding gaat boven uitbreiding · alleen buiten bestaand gebied bouwen als dit mogelijk is in het kader van water en bodem sturend · verken kansen om woningen toe te voegen door bijvoorbeeld transformatie van bedrijventerreinen, woningsplitsing en optoppen betaalbaarheid: · Bewoners met elke portemonnee moeten een woning kunnen vinden · 30-40-30 regel hanteren (sociale huur, middenhuur/betaalbare koop, overig), per kern kan hier licht vanaf worden geweken · Twee derde van nieuwe woningbouw betaalbaar toekomstbestendige woningvoorraad en woonomgeving: · de woningen die er al staan moeten ook

in 2040 een toekomstbestendig en comfortabel thuis bieden voor bewoners · inzetten op verduurzaming en levensloopbestendig maken van de woningvoorraad; · in 2040 is de sociale huurvoorraad verduurzaamd · particuliere woningen zijn van het gas af · nieuwe woningen zijn ook toekomstbestendig · nadenken over ingrepen voor fijne en veilige woonomgeving voor senioren (dementievriendelijk, nabij voorzieningen) wonen voor alle doelgroepen (waaronder wonen en zorg): · zorgen dat ouderen oud kunnen worden in hun eigen wijk om sociale netwerken te behouden en eenzaamheid tegen te gaan · geschikte huisvesting voor kwetsbare bewoners · de gemeente staat positief tegenover nieuwe woonzorgconcepten. samenwerking met partners · samen met woningcorporatie Wetland Wonen, ontwikkelaars en bouwers zet de gemeente in op realisatie woningbouw en benutten huidige voorraad · afspraken maken met de provincie en regiogemeenten · de gemeente ziet haar rol als regisseur die kaders stelt en nieuwe ontwikkelingen stimuleert. Betrouwbare partner zijn voor inwoners en partners

programma woningbouwprogramma · tot en met 2030, 775 woningen toevoegen, dit gaat om 130 woningen per jaar en hiervoor moet versneld worden · de huidige plancapaciteit voor 2025 - 2030 sluit aan bij de 775 benodigde woningen, waarvan een deel zachte capaciteit betreft · ter compensatie van mogelijke tegenvallers kiest de gemeente ervoor 130 % van de woonbehoefte te programmeren, de gemeente streven dus naar een woningbouwprogramma van 1.010 woningen

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Beleid

Kaderstellende ambities

·

-

adaptief programmeren: flexibel inspelen op ontwikkelingen, inzetten op adaptief programmeren met blijvende monitoring gefaseerd ontwikkelen van woningbouwplannen en locaties zoveel mogelijk denken in kleine buurten of hoven zodat bij veranderingen in de markt op de rem getrapt kan worden en toch afgeleverde leef en woonmilieus opleveren per 2026 een volkshuisvestingsprogramma opstellen dat regelmatig gemonitord wordt · voldoende locaties voor woningbouw: Tag-West Genemuiden en Hasselt Om de Weede zijn de twee belangrijkste woningbouwlocaties Binnenveld is ook in beeld gekomen als woningbouwlocatie in de periode tot 2040 wordt gezocht naar extra ruimte voor woningbouwplannen, in het bijzonder in Zwartsluis de exacte locaties worden uitgewerkt in de Bouwsteen Ontwikkellocaties Wonen en Bedrijvigheid · woningtypen aansluitend bij behoefte: om te voldoen aan de groei van kleinere huishoudens wordt bij nieuwe plannen gefocust op kleinere woningen (<80 m2) vooral extra woningen toevoegen voor starters en senioren per kern maatwerk, sociaal gemengde wijken met 30-40-30 principe bouwen nabij voorzieningen in elke kern ruimte voor bijzondere woonvormen in de kernen Hasselt, Genemuiden en Zwartsluis wordt ingezet op een mix van nultredenwoningen, rijwoningen en appartementen in Zwartsluis wordt er gekeken naar woningbouwlocaties nabij het water in Genemuiden wordt extra ingezet op

betaalbare koopwoningen voor lokale starters, ook is er ruimte voor gestapelde woningbouw van 3 tot 5 verdiepingen centraal gelegen in Genemuiden in Hasselt wordt extra ingezet op betaalbare huur- en koopwoningen voor lokale starters voor Kamperzeedijk geldt dat er hoofdzakelijk wordt ingezet op betaalbare en middel dure grondgebonden koopwoningen, als er uitbreiding in de sociale huursector plaatsvindt, dan zijn dit uitsluitend grondgebonden woningen · ruimtelijke kwaliteit: in Zwartsluis gaan we verkennen of - en zo ja in welke vorm - er met hoger bouwen (maximaal 3 à 4 lagen) aan de woonbehoefte kunnen voldoen bij woningbouw in het buitengebied is landschappelijke inpassing noodzakelijk het ontwikkelen van nieuwe erven in het buitengebied is niet toegestaan we zoeken bij inbreiding naar architectuur en stedenbouw die past bij Zwartewaterland kleinschalig, met voldoende groen en water en een gezonde leefomgeving die ontmoeting stimuleert we streven naar voldoende ruimte voor klimaatadaptatie, toenemende weersextremen, biodiversiteit en ruimte voor bewegen, ontmoeten, sporten en spelen wonen is leidend ten opzichte van parkeren · beter benutten van de bestaande woningvoorraad: transformatie en herstructurering woningsplitsing (mits er volwaardige woningen overblijven), maar niet op elke plek in de gemeente betaalbaarheid: · minimaal 2/3e betaalbaar.

Inzetten op voldoende realisatie van nieuwe sociale huurwoningen en middensegment

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Beleid

Kaderstellende ambities ·

-

-

-

-

7_1_Speerpunten leefbaarheidsplan Genemuiden

bij koop stimuleren we de ontwikkeling van woningen in het betaalbare segment, deze inspanning geldt op programmaniveau, en niet op individueel projectniveau · elk halfjaar zullen wij de betaalbaarheidsambities per kern evalueren in samenwerking met de uitvoerende marktpartijen · verdeling prijssegmenten tot en met 2030: sociale huur: 30 % (+/- 300 woningen) midden huur 5 % (+/- 50 woningen) goedkope koop 15 % (+/- 150 woningen) middel dure koop 20 % (+/- 200 woningen) overig (dure koop en vrije huur) 30 % (+/- 300 woningen) · in 2025 met woningcorporatie Wetland Wonen onderzoeken welke locaties geschikt zijn voor de 300 sociale huurwoningen · rollend tapijt: onderhouden en toevoegen van woningen, maar ook de kans bieden aan woningcorporatie om sociale huurwoningen te verkopen of slopen waar geen vraag naar is of als de benodigde investering groter is dan de opkomst. Dit kan pas na 2030 en enkel als de wachttijden zijn verkort toekomstbestendige woningvoorraad en woonomgeving: · streven naar aardgasvrij · verduurzaming bij overdracht stimuleren · nieuwbouwwoningen moeten toekomstbestendig zijn. Aardgasvrij en Bijna Energieneutraal.

· toekomstbestendige woonomgeving: woningbouwplannen moeten voldoen aan duurzaamheidseisen, aanmoediging voor goede openbare ruimte en mobiliteit (STOMP) · versterken biodiversiteit en wijkgericht bestaande woonomgeving vergroenen met een robuuste groenstructuur wonen voor alle doelgroepen (waaronder wonen en zorg) · ouderenhuisvesting: 750 zorggeschikte woningen voor 2040, de helft ondervangen door de bestaande voorraad zorggeschikt te maken, andere helft nieuwe woningen tot 2030 minstens 140 nultredenwoningen, 140 geclusterde woningen en 40 zorggeschikte woningen realiseren · doorstroming stimuleren door woningen te bouwen die passen bij de behoefte van ouderen, maar ook door bewustwording, behapbaar maken verhuizen, begeleiding en wonen in nabijheid van voorzieningen · onderzoeken de mogelijkheden voor huisvesting urgente aandachtsgroepen en het grootschaliger huisvesten van arbeidsmigranten samenwerking met partners: · wetland wonen is de belangrijkste partner voor huisvesten sociale huur en kwetsbaren · marktpartijen ruimte geven voor het bouwen van duurdere woningen als ook goedkopere woningen worden gebouwd · werken samen met de West-Overijsselse gemeenten en provincie aan de Woondeal West-Overijssel: een regionale afspraak om gezamenlijk de woningbouw te versnellen en betaalbaarheid te versnellen · continueren Zwartewaterlands Woonoverleg: halfjaarlijks met partners op

informele wijze bijpraten over de woonopgaven de gemeente werkt in 2025 aan een Programma van eisen en wensen voor woningbouwontwikkelingen en woningsplitsing, een voorbeeldprogramma is opgenomen als bijlage bij de bouwsteen wonen

het Leefbaarheidsplan is op basis van participatie met inwoners opgesteld. Inwoners moeten zich gehoord voelen, zich in het plan herkennen en waar mogelijk/wenselijk eigenaarschap nemen inwoners zijn het sociale kapitaal van onze samenleving: samenhorigheid en noaberschap zijn kenmerkend voor Genemuiden faciliterende rol voor de gemeente inwoners worden gefaciliteerd om kennis en expertise in te zetten ten goede van de samenleving de leefwereld van inwoners staat centraal: inzetten op verlagen van de emotionele drempel zodat inwoners eerder vragen stellen integrale wijkaanpak waar een wijkschouw onderdeel van is meer inzetten op preventie

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Beleid

Kaderstellende ambities mens, leefomgeving en economie zijn duurzaam verbonden: energietransitie: · energietransitie moet via samenwerking in de regio of breder worden opgepakt, inwoners zijn terughoudend over de vooruitstrevende ideeën van de gemeente op het gebied van nieuwe energie, de gemeente moet volgens hen niet te ver vooruit lopen · stimuleren inwoners en bedrijven om te werken aan de verduurzaming van hun woning of pand · verkennen of restwarmte van de (tapijt)industrie kan worden gebruikt als energiebron · participatie bij grootschalige energietrajecten water en klimaatadaptatie: · Genemuiden is sterk versteend, hierdoor wordt het te snel warm · er zijn problemen met de grondwaterstand en bodemdaling · het waterbergingssysteem in Zwartewaterland kan (moet) worden verbeterd · het is gewenst dat het regenwater wordt afgesloten van de riolering · in het centrum en in alle wijken in de dorpskernen van Zwartewaterland moet volgens de inwoners meer groen komen · investeren in maatregelen om hittestress en wateroverlast in Genemuiden te verminderen.

· biodiversiteit in Genemuiden verhogen · ontmoetingsplekken voor jong en oud creëren in Genemuiden centra, kernen en buitengebied zijn levendig, vitaal en veilig: duurzaam wonen: · behoefte aan woningen voor starters en senioren · bestaande woningen aanpassen voor senioren en voorzieningen (nog) beter op orde brengen · stimuleren van initiatieven om tegemoet te komen aan huisvestingsbehoefte · rekening houden met de wensen en behoeften van alle doelgroepen bij het inrichten van de openbare ruimte · inwoners willen graag investeren in het tegengaan van eenzaamheid onder ouderen en jongeren · ouderen die langer zelfstandig kunnen blijven wonen helpen we om hun week plezierig en zinvol in te vullen parkeren en auto’s: · kort parkeren in het centrum (uitbreiding blauwe zone).

Langer parkeren buiten het centrum fietsers en voetgangers: · verbeteren van voorzieningen voor fietsers en wandelaars in het centrum · verkennen van de mogelijkheden om een fietspad aan te leggen langs het Zwartemeer onze middenstand en bedrijfsleven floreren: vergroten van de verblijfskwaliteit van het centrum gebied voor de mensen die er wonen, werken en winkelen vergroten van de beeldkwaliteit en van het centrum-/ havengebied en dit gebied beleefbaar maken, een visitekaartje van en voor Genemuiden de gastvrijheid in de kernen wordt verhoogd voor toeristen en in het bijzonder camperaars de bereikbaarheid van het centrum en het bedrijventerrein moet worden verbeterd voor mensen die met het openbaar vervoer naar Genemuiden komen verkennen waar verkeersknelpunten liggen en de verkeersveiligheid verhogen verbeteren voorzieningen voor fietsers en voetgangers op het industrieterrein

7_2_Speerpunten Leefbaarheidsplan Hasselt

inwoners zijn het sociale kapitaal van onze samenleving. samenwerking met inwoners: · ondersteun initiatieven vanuit de samenleving (vrijwilligers) waar nodig met professionele ondersteuning samen sta je sterker! (Onderlinge verbinding kernen): · faciliteren dat ondernemers uit alle kernen gezamenlijk bijeenkomsten (zelf) organiseren · onderzoeken op welke gebieden de kernen elkaar onderling kunnen versterken · quick win: Een bijeenkomst voor ondernemers organiseren om een industrieterrein in een gemeente te bezoeken waar veel innovatief in groen en water geïnvesteerd is de leefwereld van onze inwoners staan centraal: inzetten op verlagen van de emotionele drempel zodat inwoners eerder vragen stellen we brengen mensen nog meer met elkaar in verbinding inventariseren wat er wordt gedaan voor welke doelgroep en hierbij een manier zoeken om dit bekend te maken onder de doelgroepen (sociale kaart) Integrale wijkaanpak:

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Beleid

Kaderstellende ambities · · ·

pilot waarin we de wijk in gaan met de vraag: ‘hoe gaat het met de wijk?’ wijkschouw als onderdeel hiervan integrale wijkaanpak om de sociale en fysieke veiligheid in de leefomgeving te verhogen · quick win: Wijkschouw houden en het resultaat evalueren ontmoetingsplekken: · ondersteunen van initiatieven om ontmoetingsplekken in te richten · de mens, leefomgeving en economie zijn duurzaam verbonden energietransitie: · stimuleren inwoners en bedrijven om te werken aan de verduurzaming van hun woning of pand · verkennen of restwarmte van de (tapijt)industrie kan worden gebruikt als energiebron · de energietransitie moet voor iedereen haalbaar en betaalbaar zijn bewustwording en zelf aan de slag: · goede voorlichting geven over klimaatadaptatie · inwoners en ondernemers stimuleren om samen hittestress en wateroverlast te verminderen en inwonersinitiatieven faciliteren die hieraan bijdragen · quick win: één of twee buurtjes faciliteren in Hasselt die direct aan de slag kunnen om andere buurtjes te inspireren biodiversiteit: · biodiversiteit in de openbare ruimte verhogen · initiatieven van inwoners ondersteunen · quick win: campagne opzetten om aandacht te creëren voor de biodiversiteit ons centra, kernen en buitengebied zijn levendig, vitaal en veilig Hasselt heeft een mooi centrum met aangrenzend park · economisch voordeel halen uit de kracht van de binnenstad van Hasselt op

basis van het plan van aanpak van de centrummanager herinrichting openbaar gebied: · bewoners geven aan dat het goed is om door te gaan met de herinrichting en willen ook de randen en de entree van Hasselt aantrekkelijker maken, hierbij meer ruimte voor voetgangers maken · entree van Hasselt opnieuw inrichten en aantrekkelijk maken · wandelpad over het Diamanten Bolwerk, langs Haven de Beer maken parkeerplaatsen in en rondom het centrum: · onderzoeken of er te weinig parkeerplaatsen zijn en waar deze toegevoegd kunnen worden · betere bewegwijzering naar parkeerplaatsen verkeersveiligheid: · het verkeer binnen het centrum wordt als onprettig ervaren, samen met inwoners de verkeersonveilige situaties inventariseren en verbeteren duurzaam wonen: · inventariseren huisvestingsbehoefte en stimuleren initiatieven om tegemoet te komen aan deze behoefte onze middenstand en bedrijfsleven floreren. toerisme: · inzetten op Hanzestad Hasselt Bedevaartsoort · toerisme aantrekken door marketing · ontwikkelingen voor nieuwe winkels, ondernemingen in het centrum en/ of overnachtingsplekken stimuleren · quick win: Route historische plekken in Hasselt 7_3_Leefbaarheidsplan Zwartsluis

inwoners zijn het sociale kapitaal van onze samenleving: ruimte geven/ ondersteunen maatschappelijke initiatieven uit de samenleving de leefwereld van onze inwoners staat centraal stimuleren en behouden sterke sociale binding · bekendheid sociale kaart verbeteren: welke activiteiten zijn er voor welke doelgroep? · we zetten preventief in om eenzaamheid onder ouderen te voorkomen en stellen ze in staat om actief mee te doen met dagbesteding · ondersteunen van inwonersinitiatieven · inventariseren welke ingrepen nodig zijn voor een veilige route naar het centrum voor minder validen, bij de aanleg van nieuwe paden rekening houden met de toegankelijkheid voor minder validen de mens, leefomgeving en economie zijn duurzaam verbonden

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Beleid

Kaderstellende ambities -

-

bij nieuwe vormen van energie rekening houden met inpassing in de omgeving: · stimuleren inwoners en bedrijven om te werken aan de verduurzaming van hun woning of pand · verkennen of de gemalen in Zwartsluis als energiebron (geothermie) kunnen worden ingezet · stimuleren bewoners om mee te doen met energieprojecten bewustwording en zelf aan de slag: · stimuleren inwoners om samen hittestress en wateroverlast in Zwartsluis te verminderen en faciliteren bewonersinitiatieven die hier aan bijdragen · quick win: In gesprek met een of meerdere buurten over maatregelen rondom klimaatadaptatie als voorbeeldproject

onze centra, kernen en buitengebied zijn levendig, vitaal en veilig verkeersveilig oversteken N334: · wegnemen van een aantal onveilige situaties zoals: te hard rijden, onverlichte wegen, onveilig wegdek en geluid - en parkeeroverlast · aantal onveilige oversteekplekken op de N334 nabij het centrum, ook Westeinde is een aandachtspunt door het verkeer van en naar de Barsbeek · provincie gaat werkzaamheden verrichten aan de N331 en N334 tevreden over de inrichting openbare ruimte, onderhoud kan beter: · adequaat reageren op meldingen in de openbare ruimte en de problemen in de wijk de Nieuwe Sluis meenemen als onderdeel van een wijkaanpak · quick win: Een wijkschouw houden in de Nieuwe Sluis en de uitkomst evalueren onderzoeken of het OV verbeterd kan worden in Zwartsluis staphorstersluis symbool van het verleden: · samen met culturele partners inventariseren wat de mogelijkheden zijn om de identiteit en het verhaal van Zwartsluis verder uit te dragen · gesprekken faciliteren over de Kolksluis tussen inwoners en Rijkswaterstaat woningaanbod sluit onvoldoende aan: · meer kijken naar passende woonruimte, levensloopbestendige woningen en woningen voor starters · mogelijkheden voor potentiële woningbouwlocaties onderzoeken, door inwoners wordt Interfloor en de Beatrixstraat genoemd als suggesties · rekening houden met gemengde wijken · er wordt scheefgroei ervaren tussen het aantal

(arbeids)migranten en de overige inwoners, kijken of activiteiten gefaciliteerd kunnen worden die leiden tot meer integratie · in de Nieuwe Sluis naar alle leefbaarheidsaspecten kijken en de uitkomsten integraal aanpakken samen met Wetland wonen: pilot integrale wijkaanpak Nieuwe Sluis voor de komende jaren voldoende en goede faciliteiten voor wandelaars en fietsers: · het natuurgebied rondom Zwartsluis is bijna niet toegankelijk voor wandelaars. Hier moet verandering in komen · wegverzakkingen creëren veel overlast voor mensen met rollators, kinderwagens en scootmobielen · de natuur en het water beleefbaarder maken, goede wandelroutes maken die op elkaar aansluiten en geschikte plaatsen vinden om bootjes te water te laten. De wandel- en fietsagenda moet hier op aansluiten stimuleren ‘natuurlijke’ ontmoetingsplekken: · de gemeente gaat een buitenruimteplan ontwikkelen: speel en ontmoetingsplekken zijn een onderdeel hiervan · goede toegankelijke ontmoetingsplekken ontwikkelen in de openbare ruimte · met Fortresse in gesprek gaan over het inspiratiedocument dat ze hebben ontwikkeld (gebied centrum, Piepertkolk en het gebied rondom zwembad) onze middenstand en bedrijfsleven floreren: · meer groen in het centrum · toeristen langer vasthouden, er moet meer te doen zijn.

Inzetten op kunst, cultuur, historie, geschiedenis, waterrijke aspecten · toeristische trekpleisters ontsluiten en stimuleren van verblijfsrecreatie · voorzieningen in Zwartsluis behouden voor eigen inwoners en voor toeristen nog aantrekkelijker maken door uit te breiden · Zwartsluis op de kaart zetten als het watersportgebied van Overijssel · mogelijkheden voor meer groen in het centrum onderzoeken en uitvoeren

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Beleid

Kaderstellende ambities

7_4_ Leefbaarheidsplan Kamperzeedijk en Buitengebied

inwoners zijn het sociale kapitaal van onze samenleving: faciliteren inwonersinitiatieven in het buitengebied die nodig zijn om de leefbaarheid te behouden en versterken de leefwereld van onze inwoners staat centraal. stimuleren en behouden sterke sociale binding · ouderen in het buitengebied in staat stellen om actief mee te doen met dagbesteding en inwonersinitiatieven die dagbesteding mogelijk maken faciliteren · in het buitengebied en Mastenbroek is behoefte aan activiteiten die sociale contacten bevorderen · bereikbaarheid en budget zijn drempels om aan activiteiten mee te kunnen doen; · We ondersteunen inwonersinitiatieven die gericht zijn op het bevorderen van zelfredzaamheid de mens, leefomgeving en economie zijn duurzaam verbonden wens: laat het landschap zijn kwaliteit en charmes behouden · in het buitengebied is geen eenduidig standpunt over de energietransitie, de wens is dat het gebied zijn kwaliteit behoudt · zonnepanelen en velden zijn mogelijk, maar bij voorkeur op daken · inwoners van het buitengebied voelen wel voor (kleinere) windmolens · agrariërs ervaren dat agrarische grond het ondergeschoven kindje lijkt tegenover deze ontwikkelingen · met respect voor het landschap keuzes maken voor energieopwekking in het buitengebied; · stimuleren inwoners en bedrijven om te werken aan de verduurzamingen van hun woning of pand · stimuleren inwoners om mee te doen met

energieprojecten

lange termijnvisie op landgebruik en de toekomst van het veenweidegebied: voorbereid zijn op extremen: te veel water, te weinig water, hittestress (met als gevolg verzakking, compressie, grond onder water) en achteruitgang van biodiversiteit duidelijke kaders vanuit de gemeente en een visie voor de lange termijn zijn gewenst (verder dan 20 jaar) onderzoeken in regionaal verband welke maatregelen er genomen moeten worden rondom klimaatadaptatie, biodiversiteit en bodemdaling en deze faciliteren samen met de gebiedscoöperatie stellen we een visie en een lange termijnagenda op quick wins: In het najaar op enkele plaatsen starten met het verhogen van de biodiversiteit van de bermen. Faciliteren van het aanleggen van een vlindertuin op de Kamperzeedijk onze centra, kernen en buitengebied zijn levendig, vitaal en veilig extra aandacht voor een jongere generatie · behouden jongere generatie en maatwerk voor de oudere generatie: samen met de inwoners de huisvestingsbehoefte onderzoeken en initiatieven stimuleren aandacht voor de verkeersveiligheid: · samen met inwoners een analyse maken over verkeersveiligheid.

Waar het kan onveilige situaties oplossen pijlers leefbaarheid, school en gemeenschapsgebouw: · inzetten op behoud van gemeenschapsgebouwen als pijler van leefbaarheid voor de kleine kernen bereikbaarheid onder druk: · inventariseren welke alternatieve vervoersmiddelen er zijn of ingezet kunnen worden en faciliteren volop ruimte voor recreatie: · de kracht van het landschap benutten voor recreatie van inwoners en inzetten op behoud van dit landschap voor de toekomst onze middenstand en bedrijfsleven floreren agrarisch ondernemen: · het agrarisch gebied behouden en ontwikkelen met respect voor de landschapskwaliteiten 8_1_Notitie bouwsteen klimaatadaptatie t.b.v. vaststelling raad (2019)

overkoepelende principes en keuzes: regionale samenwerking, sommige klimaatproblemen zoals: bodemdaling, hitte en ziektekiemen zijn effectiever om regionaal aan te pakken

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Beleid

Kaderstellende ambities -

bijdragen aan regionaal uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie in de werkregio WestOverijssel, hier ook lokale doorwerking aan geven lokale programma’s voor opgaven zoals wateroverlast en voldoende schaduw/ groen

het wordt natter gevonden knelpunten: · wateroverlast voor woningen en bedrijfsgebouwen is in alle kernen een knelpunt. In Genemuiden speelt dit het meest, mede door de afwatering van bedrijventerreinen. Bodemdaling verergert de wateroverlast · wateroverlast kan bij bedrijventerreinen zorgen voor het instorten van platte daken · wateroverlast leidt tot verminderde bereikbaarheid door tijdelijk ondergelopen wegen, dit speelt in Hasselt en Genemuiden · in het buitengebied kan wateroverlast zorgen voor minder gewasopbrengst principes ter attentie van gemeentelijke taken: · de gemeente is verantwoordelijk voor het zoveel mogelijk beperken van wateroverlast door regenval · in eerste instantie wordt met inwoners en bedrijven bepaald hoeveel de partijen kunnen bijdragen om regenwater te bergen · in tweede instantie wordt nagegaan of inwoners en bedrijven kunnen afkoppelen en regenwater direct kunnen afvoeren · als blijkt dat er onvoldoende bergingsmogelijkheden zijn wordt overwogen om een gescheiden rioolstelsel aan te leggen · het waterschap stelt eisen aan de waterkwaliteit, de gemeente past in samenspraak met het waterschap maatregelen toe · waar mogelijk multifunctioneel gebruik maken van waterbergingen door te combineren met energieopwekking · voldoende ruimte voor groene klimaatbuffers in de planvorming verankeren principes ter attentie van het stellen van eisen aan

ontwikkelingen: · voldoende areaal groen met waterbergend vermogen · eisen aan gebouwen om hemelwaterafvoer te bufferen · eisen aan erfinrichting om hemelwater niet direct te laten afvloeien naar de openbare weg/ riolering · bij integrale gebiedsontwikkelingen zal de gemeente nagaan of toekomstgerichte reservering voor waterberging noodzakelijk is (versterken of aanbrengen extra groene structuren). principes ter attentie van bewustwording en stimulering · de gemeente zet in op heldere informatievoorziening over wateroverlast en maakt deze locatie specifiek · in eerste instantie informeert de gemeente via het proces van de omgevingsvisie · in tweede instantie wordt op wijkniveau in gesprek gegaan over de risico’s. Inventariseren hoe en in welke mate inwoners en bedrijven kunnen bijdragen aan oplossingen hoger IJsselmeer- en rivierpeil de gevonden knelpunten: · zeespiegelstijging leidt tot een hoger waterpeil van het IJsselmeer en de verbonden wateren · risico op overstroming door een dijkdoorbraak bij hoogwatersituaties neemt toe · dit leidt tot een knelpunt (in het buitengebied van) Genemuiden, de omgeving is lastig te evacueren in zo een situatie principes ter attentie van.

gemeentelijke taken: · de gemeente zet in op een al of niet gedeeltelijke compartimentering van Genemuiden om de gevolgen van een overstroming te beperken, mogelijkheden hiervoor zijn al onderzocht in het programma IJssel-Vechtdelta · bij nieuwe ruimtelijke ontwikkeling kijken of deze een bijdrage kan leveren aan verdere compartimentering van de woonwijken van Genemuiden en zo mogelijk ook (delen van) het bedrijventerrein principes ter attentie van. het stellen van eisen aan ontwikkelingen: · geplande ontwikkelingen in Genemuiden laten bijdragen in eerder voorgestelde compartimenteringsstrategie · er wordt altijd een risicoafweging gemaakt of uitbreiding gewenst is met oog op toename van het schadepotentieel en aantal mogelijke slachtoffers bewustwording en educatie:

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Beleid

Kaderstellende ambities ·

Samen met veiligheidsregio inzetten op rampoefeningen en het op orde houden van de organisatie van evacuaties

het wordt warmer De gevonden knelpunten: · hittestress bij kwetsbare groepen · meer ziekteverwekkers in het water en in de lucht · dit vergt aanvullende maatregelen bij evenementen · bereikbaarheid van Hasselt en Zwartsluis kan bij extreme hitte worden beperkt als bruggen door uitzetting onbruikbaar raken · uitval ICT-voorzieningen, verminderde arbeidsproductiviteit · risico voor agrarisch gebied · risico voor waterkwaliteit en vissterfte principes ter attentie van. gemeentelijke taken · bij aanleg van nieuw, groot onderhoud of vervanging van bestaand openbaar groen gaat de gemeente na of er meer schaduw gerealiseerd kan worden, prioriteit hierbij voor plekken waar kwetsbare groepen verblijven · bij nieuwe of op te knappen parkeergelegenheden kijken of er ruimte is voor meer bomen · bij aanplanten van bomen letten op bomen die het bij opwarmend klimaat goed blijven doen · infrastructuur moet ook gedurende perioden van hitte blijven functioneren principes ter attentie van.

eisen aan ontwikkelingen: · de gemeente reserveert voldoende areaal groen bij nieuwe uitgiften en herstructureringen · groenstructuren worden zo aangelegd dat de mogelijkheden van thermische wind op warme dagen maximaal worden benut voor het verkoelen van straten en gebouwen · schaduw aanbod voor parkeren, fietsen en wandelen en in recreatie wordt geoptimaliseerd het wordt droger de gevonden knelpunten: · langere periodes met weinig of geen neerslag leiden tot fluctuaties in grondwaterpeilingen en bodemdaling. Deze processen leiden in de hele gemeente tot schade aan gebouwen, een deel van de oude bebouwing is op oude palen gefundeerd (risico op paalrot) · maaivelddaling leidt tot schade bij de aansluiting van nutsvoorzieningen en aan weginfrastructuur · droogte leidt tot schade aan de landbouw · droogte leidt tot schade aan de natuur · lage waterstanden leiden tot verminderde bereikbaarheid op het water · droogte kan leiden tot ophopingen in het riool en meer ongedierte · er is een verhoogt risico op brand, bijvoorbeeld op bedrijventerreinen principes ter attentie van gemeentelijke taken: · de gemeente kan bodemdaling tegen gaan door DIT-riolen aan te leggen. De fluctuaties worden hierdoor gedempt.

Bij vervangingsinvesteringen kunnen deze tegen geringe meerkosten worden gerealiseerd principes ter attentie van eisen aan ontwikkelingen: · bij de aanleg van riolering worden eisen gesteld om de bodemdaling zo veel mogelijk te vertragen en overige nutsvoorzieningen worden zo aangelegd dat deze bestand zijn tegen bodemdaling principes ter attentie van bewustwording en stimulering: · om bodemdaling effectief te verminderen is in veel gevallen medewerking nodig van de eigenaren van percelen. De gevolgen van droogte en bodemdaling worden meegenomen in het participatietraject van de omgevingsvisie Bijlage Nota grond- en vastgoedbeleid

-

-

doelstellingen gemeentelijk grondbeleid: · kunnen verevenen van positieve en negatieve resultaten van door de gemeente gewenste ontwikkelingen in het fysieke domein (bijvoorbeeld grond t.b.v. sociale woningbouw en vrije sector woningen) · rechtvaardig verdelen van kosten en baten tussen gemeente en grondeigenaren (kostenverhaal) · op een transparante wijze beheersen van de risico’s die verbonden zijn aan ontwikkelingen in het fysieke domein (sturen via de grondexploitatie) principes:

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Beleid

Kaderstellende ambities ·

-

de wijze van inzet van het grondbeleidsinstrumentarium wordt per situatie bepaald. Op basis van vastgestelde afwegingscriteria wordt bepaald welke rollen en instrumenten de gemeente inzet · de gemeente verwerft gronden onder marktconforme condities waarbij de prijsstelling wordt gewaarborgd door een onafhankelijk uitgevoerde taxatie doelstelling gemeentelijk vastgoedbeleid: · op basis van vastgestelde beleidskaders op efficiënte wijze huisvesting bieden aan maatschappelijke functies en de gemeentelijke organisatie, wanneer de samenleving of de markt dit niet onder acceptabele voorwaarden voor de gemeente kan regelen · vormen van grondbeleid: actief: planontwikkeling- en realisatie door de gemeente samenwerken: planontwikkeling- en realisatie in een publiek-private of publiekpublieke samenwerking faciliteren: planontwikkeling- en realisatie door derden

keuzeproces situationeel grondbeleid

-

-

het is van belang dat iedere fase binnen een uitvoeringsproject voldoet aan de volgende randvoorwaarden: · iedere fase is stedenbouwkundig gezien een afgerond geheel · de ambitie van iedere fase sluit aan bij de ambitie van het totale project · iedere fase is financieel haalbaar in de zin dat voldoende dekkingsmogelijkheden beschikbaar zijn beleidsuitgangspunten: · het Voorkeursrecht wordt ingezet om gewenste ruimtelijke ontwikkelingen, waarvoor de gemeente een actief grondbeleid wil toepassen, te ondersteunen · niet marktconforme grondprijzen worden alleen toegepast voor aangewezen Diensten van Algemeen Belang (DAEB) activiteiten · de realisatie van sociale huurwoningen door de markt is mogelijk mits ze voldoen aan een instandhoudingsverplichting van 20 jaar · de gemeente wil de vrijwillige financiële bijdrage inzetten als instrument om het draagvlak voor ontwikkelingen te vergroten

pachtbeleid: bij reguliere pacht zijn er veel bepalingen die de rechten van de pachter beschermen. Deze overeenkomsten gaan per rechtswege over bij familiaire agrarische opvolging en zijn slechts onder bijzondere voorwaarden opzegbaar, met volledige schadeloosstelling. Deze gronden worden door de gemeente beleidsmatig als permanent bezit aangemerkt bij geliberaliseerde pacht zijn deze beschermingsbepalingen niet van toepassing. Hierom kan het als tijdelijk of permanent bezit worden aangemerkt bij agrarische erfpacht is er vaak een langere looptijd (minimaal 26 jaar). Deze gronden worden beleidsmatig ook permanent bezit beschouwd Modernisering erfgoedbeleid

-

de gemeente heeft oog voor onbeschermd erfgoed en zet in op behoud van erfgoed door mee te willen werken aan een functiewijziging actiepunt voor herbestemming: gebruik maken van stimuleringsregelingen van provincie en Rijksoverheid

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Beleid

Kaderstellende ambities

Groenbeleidsplan Groen Leeft en verbindt (2019)

kernpunten. groene raamwerk beschermen, versterken en ontwikkelen: · groenstructuur in de kernen uitbouwen tot een stevig groen raamwerk dat verbindingen legt met de grote groenzones, parken, water en buitengebied · behouden en versterken van het unieke karakter van de groene parels · zorgen voor meer groen in en rond de centra, groenarme delen en bedrijventerreinen · extra aandacht voor het verhogen van de inrichtingskwaliteit in relatie tot de beheerdoelstellingen en extra aandacht voor het vergroten van de klimaatbestendigheid · zichtbaar, beleefbaar en toegankelijk maken van het omringende landschap en natuurgebieden vanuit de kernen cultuurhistorie zichtbaar maken: · herstellen, versterken en koesteren van cultuurhistorisch waardevol groen · historisch dijken- en wegenpatroon herkenbaar maken en voorzien van beplanting of groene accenten waar passend · versterken en herinrichten van een samenhangende groene gordel rondom de oude binnenstad van Hasselt biodiversiteit en klimaatadaptief handelen vergroten: · vergroten van biodiversiteit en ecologische waarden van het openbaar groen in de kernen, meer diversiteit in soorten en gelaagdheid · verbeteren van de groene uitstraling van bedrijventerreinen · stimuleren van vergroening en biodiversiteit tuinen en erven · bij inrichtingsplannen expliciet klimaatadaptatie meenemen belevingswaarde van groen vergroten: · variatie in

groenvormen en sortiment vergroten · uitbreiden en stimuleren van beweegmogelijkheden in het groen in woonwijken en bedrijventerreinen. Prioriteit voor wandel en fietsroutes betrokkenheid van inwoners en bedrijven bij groen vergroten: · inwoners, verenigingen en bedrijven ruimte geven om te participeren in het groen · stimuleren en faciliteren van vergroeningsprojecten van particuliere tuinen, schoolpleinen en bedrijventerreinen uitgangspunten: zorgen voor voldoende groen in de directe woonomgeving of op loopafstand

-

behouden van diversiteit in ecosystemen ruimte bieden aan maatregelen om de kernen klimaatbestendig te maken

resultaten in 2029: er is een duidelijk herkenbare structuur aanwezig van bomen, grote groenzones, parken en groene parels de groenstructuur is zodanig versterkt en uitgebreid dat er een vrijwel aaneengesloten groen netwerk is ontstaan de kwaliteit van het groen is afgestemd op de locatie, gebruikers en doelstellingen van het beheer het groen biedt ruimte aan meer biodiversiteit, nodigt uit tot bewegen en recreëren en vervult een belangrijke functie voor klimaatadaptatie -

kansen per kern. · Genemuiden uitbreiden groene raamwerk. Aanvullen of nieuwe boomstructuur realiseren langs de Stuivenbergstraat, Puttenstraat, Oosterburgstraat en Nijverheidsstraat behouden en versterken relict Hasselterdijk. Ecologische en landschappelijke waarden veiligstellen en verrommeling van het gebied tegengaan groene karakter dijkenring versterken aanwijzen brede landschappelijke zone Cellemuiden versterken landschapsstructuur en inspelen op de mogelijk toekomstige uitbreiding van bedrijventerrein Zevenhont · Hasselt: herstellen van Stolkspark. Renovatie- en beheerplan nodig versterken groene karakter Zwolsedijk, aanbrengen dijk begeleidende beplantingen, bijdrage leveren aan biodiversiteit versterken en koesteren groene gordel om de historische binnenstad door de groene onderdelen te koesteren, verder te versterken en ontbrekende schakels te realiseren realiseren groene uitloopgebieden

Witteveen+Bos | 147255/25-017.472 | Bijlage I | Definitief 03

Beleid

Kaderstellende ambities ·

·

verbindingen leggen tussen de stedelijke groenstructuur en het landschap aangrenzende gebieden versterken met landschappelijke beplantingsstructuur en aanvullen met een netwerk van informele wandelroutes Zwartsluis: aanplanten bomenrij N331 ter accentuering van de ruimtelijke hoofdstructuur van Zwartsluis en invulling ontbrekende schakel in de groenstructuur verhogen groene inrichtingskwaliteit en ruimtelijke variatie van het parkgebied Weteringallee door het aanbrengen van bomen, boomgroepen en beplantingen parkgebied Piepertkolk versterken groen en aan laten sluiten op natuurgebied de Wieden versterken landschappelijke zone Stroombeek in overleg met particuliere eigenaren. Onderzoeken aanleg informeel wandelpad Kamperzeedijk: Realiseren van een groen ommetje in samenspraak met particuliere eigenaren. Mogelijkheid van voor realisatie van een verbindende wandelroute langs de kolken onderzoeken herstel dijk begeleidende bomenstructuur. Essentieel is hierbij dat de bomenrij op de dijk staat de oostelijk entrees van Kamperzeedijk oost en west accentueren met aan weerszijden een korte bomenrij versterken landschappelijke setting kolken als randvoorwaarde in plangebied voor woningbouw meenemen om beplanting rondom de kolk aan de westrand te behouden en te herstellen of versterken waar deze is aangetast

thema klimaat: wateroverlast bij woningen en bedrijfsgebouwen is in alle kernen een knelpunt. Principe: veranker voldoende ruimte voor groene buffers risico’s zijn hittestress bij kwetsbare groepen en bij evenementen en meer ziekteverwekkers in het water en in de lucht. Zorg voor meer en schaduw in het algemeen en daar waar kwetsbare groepen verblijven en bij parkeervoorzieningen in het bijzonder ambities: · zorgdragen voor voldoende areaal groen met waterbergend vermogen · zorgdragen voor voldoende schaduw en luwte door groen hoe geven we er invulling aan? · vergroenen van woongebieden en bedrijventerreinen door bij nieuwe ontwikkelingen of op natuurlijke momenten extra groen en bomen aan te planten. Per wijk kansrijke locaties voor vergroenen in beeld brengen in het beheerplan · stimuleren en faciliteren vergroening van particuliere tuinen, erven, schoolpleinen en bedrijfspercelen. Acties worden geïnitieerd vanuit het Uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie · bij alle ruimtelijke ontwikkelingen wordt groen als middel ingezet om in te zetten tegen de mogelijke gevolgen van klimaatverandering.

Voorbeelden en specificaties opnemen in beheerplan · bij aanplant van nieuwe bomen en planten kiezen voor soorten die bij een opwarmend klimaat goed blijven groeien en ook bestand zijn tegen droogte · bij aanleg of renovatie van groen of openbare parkeerplekken de mogelijkheden voor schaduwrijke groenoplossingen onderzoeken thema biodiversiteit ambities: · de huidige biodiversiteit minimaal behouden en waar mogelijk versterken · gemeentelijk groen natuurlijker aanleggen en onderhouden · stimuleren, ondersteunen en faciliteren van initiatieven van inwoners, ondernemers en organisaties om biodiversiteit te vergroten hoe geven we er invulling aan: · toepassen van inheemse soorten bij voorkeur van lokale herkomst en biologisch geteeld · zorgen voor variatie aan beplantingsvormen · uitvoeren van natuurlijk beheer, sturen op diversiteit, vooral bij grasbermen en in percelen bosplantsoen liggen kansen · evenwichtige afstemming met overige functies van het groen · uitbreiden van het areaal aan ruigte en struweel voor meer variatie in hoogte en structuren in het groen thema groenstructuur