TOEGEVOEGD - bijlage 2 - Jaarstukken 2022 definitief 13 juni 2023
Tekst van het document
Investeringsprogramma transformatie sociaal domein In 2021 is het investeringsprogramma vastgesteld. Het bestaat uit drie onderdelen: 1. Versnellen van maatregelen gericht op preventie en activering. 2. Doorvoeren andere werkwijze - slim combineren, samenwerken en innovatie. 3. Kwaliteitsimpuls dienstverlening organisatie - ICT, primaire werkprocessen en kwaliteit. Elk onderdeel is uitgewerkt in een aantal concrete maatregelen, waarbij wij hebben geput uit succesvolle voorbeelden in andere gemeenten en ervaringen binnen onze eigen organisatie. De maatregelen zijn gebaseerd op de leidende principes van de strategische visie sociaal domein Zutphen. In 2022 gaan we verder met het uitvoeren van dit investeringsprogramma.
Strategisch partnerschap zorgaanbieders Jeugd en Wmo We streven naar integraal beleid voor Jeugd en Wmo samen om te komen tot strategisch partnerschap met zorgaanbieders. De doelen daarvan zijn: 73
Jaarstukken 2022
Transformatie van zware naar lichtere vormen van zorg en ondersteuning, kortere trajecten, normaliseren en meer samenwerking met andere zorgorganisaties en het voorliggend veld. Gezamenlijke financiële verantwoordelijkheid van gemeente en zorgaanbieders voor de betaalbaarheid en kwaliteit van de zorg.
We gaan in gesprek met zorgaanbieders voor samenwerking op specifieke thema’s zoals het omzetten van geïndiceerd maatwerk naar algemene vrij toegankelijke voorzieningen. Prioriteit heeft het realiseren van gekantelde dagbesteding en lichte jeugdhulpverlening. De instrumenten die we inzetten zijn onder andere contractmanagement, het voortzetten van budgetplafonds en optimalisatie van de (regionale) inkoop.
Handhaving Sociaal Domein In 2022 geven we integraal uitvoering aan handhaving in het sociaal domein. Daarbij werken we volgens de uitgangspunten uit het beleidsplan handhaving ‘menselijk, maatwerk en rechtvaardig. We lichten de volgende uitgangspunten toe: We gaan uit van vertrouwen. We geven actieve invulling aan vroegtijdig signaleren (van fraude), snel afhandelen en zorgvuldig vastleggen. Het inhoudelijke vraagstuk van de inwoner is leidend.
Integrale afstemming Binnen het sociaal domein voert de gemeente een veelheid aan wettelijke taken uit. Veel inwoners hebben hiermee te maken. Er is een hoge mate van complexiteit van individuele en maatschappelijke vraagstukken en er is een substantieel budget mee gemoeid. De belangrijkste wetten zijn de Participatiewet, de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening, de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Jeugdwet. De strategische visie sociaal domein is de kapstok voor het realiseren van de opgaven in het sociaal domein en andere beleidsterreinen zoals bijvoorbeeld sport en wonen. Daarbij hebben we integraliteit, samenwerking en afstemming hoog in het vaandel. We streven naar een domein overstijgende aanpak.
Doelstellingen en inzet 2022 Inleiding Het jaar 2022 was een meer dan bijzonder jaar voor het sociaal domein. Aan het begin van het jaar waren er nog strenge maatregelen vanwege de corona pandemie. Er is daarom volop ingezet om, samen met inwoners en organisaties, eenzaamheid te voorkomen, noodopvang voor kinderen te realiseren en activiteiten voor jongeren te organiseren. Daarna ontstond een nieuwe crisis door de oorlog in de Oekraïne, waarbij we vluchtelingen hebben ondersteund met leefgeld, onderwijs en huisvesting. In het najaar werd dit gevolgd door sterk stijgende kosten van energie en levensonderhoud. We hebben financiële en materiële hulp geboden om te voorkomen dat huishoudens onder het bestaansminimum zouden raken.
74
Jaarstukken 2022
Tegelijkertijd hebben de drie domeinen Participatie, Welzijn en Jeugd nauw samengewerkt om de ambities in programma 4 waar te maken. In het kader van het nieuwe coalitieakkoord is het beleid opnieuw onder de loep genomen en vertaald in de programmabegroting 2023. Hierna volgen de belangrijkste resultaten in 2022 van de integrale opgaven en daarna per domein.
Integrale opgaven Een sterke inclusieve samenleving In Zutphen mag je zijn wie je bent. En houden van wie je wilt. Met respect voor elkaar. In 2022 is in het kader van het Regenboogbeleid ingezet op jongeren en onderwijs, zoals activiteiten voor de jongere LHBTIQ+ doelgroep en de aanschaf en verspreiding van lesmateriaal en regenboogvlaggen. Het sociale en fysieke domein hebben samen een integraal wijkontwikkelingsplan voor het Waterkwartier ontwikkeld waarin de dynamiek van de wijk en initiatieven van inwoners centraal staan. Hierdoor is intensieve samenwerking van maatschappelijke organisaties en inwoners tot stand gekomen. Deze manier van werken is eind van het jaar ook geïmplementeerd bij de maatregelen in het kader van de energiecrisis, zoals het organiseren van warme maaltijden op verschillende plekken in stad en dorp.
Krachtig Zutphen Hiermee investeren we in het versterken van de sociaaleconomische veerkracht van de wijk Waterkwartier en benutten we de duurzaamheidssopgaven voor het activeren van wijkbewoners. Binnen de pilot ’wijkgericht werken aan talentontwikkeling’ lopen verschillende projecten met als doel de sociale, economische en maatschappelijke zelfstandigheid en zelfredzaamheid van inwoners te vergroten. De volgende projecten vallen onder deze pilot (aantallen 31 december 2022): Vliegwiel Waterkwartier, waarin 274 inwoners in de bijstand zijn gesproken, waarvan 39 worden begeleid naar werk en 27 naar (wijk)activiteit (met Stichting Perspectief Zutphen); Bewoners in de lead, waarin 16 inwoners zijn begeleid naar werk (met de Werkmakers); Kennisdelen (met Hogeschool Saxion).
Investeringsprogramma transformatie sociaal domein Het in 2021 vastgestelde Investeringsprogramma Transformatie Sociaal Domein is in 2022 afgerond. Dit programma heeft integraal werken aangejaagd door te investeren in het versnellen van preventief werken en door een kwaliteitsimpuls voor de dienstverlening aan inwoners. Concrete maatregelen waren: het versterken van doorbraakmethode, waarin wordt gezocht naar de flexibele ruimte binnen de verschillende wetten en beleidskaders om tot oplossingen te komen; een actieplan voor de ondersteuning van jongeren bij overgang van 18- naar 18+; de start van gekantelde dagbesteding in de wijk; een aanpak voor kinderen en echtscheidingssituaties; de start van het Zutphens Ontwikkel Netwerk, waarin zorgaanbieders, scholen, werkgevers en gemeente elkaars aanbod en expertise (ontschot) ter beschikking stellen ten behoeve van de activatie van inwoners met grote ondersteuningsbehoefte; een plan voor kwaliteitsborging binnen het sociaal domein dat de teams handvaten geeft om de dienstverlening te verbeteren. 75
Jaarstukken 2022
Onderwijshuisvesting Doelstelling 2022
Met de scholen werken we aan een integrale toekomststrategie voor alle vormen van Primair, Voortgezet en Speciaal (Basis) Onderwijs in Zutphen.
Inzet 2022
Er is gestart met de bouw van het Kompaan college (VMBO). Het college heeft meegewerkt aan de bestuursoverdracht van de Theo Thijssenschool in De Hoven, zodat een basisschool voor deze wijk behouden wordt. We zijn begonnen met een nieuw Masterplan onderwijshuisvesting waarin aandacht is voor integrale kindcentra en verduurzaming.
Kinderopvang en lokaal onderwijsbeleid Doelstellingen 2022
Elk kind gaat naar een voorschoolse voorziening om daarmee sociale vaardigheden op te doen en voorbereid aan de basisschool te beginnen. Minder kinderen met onderwijsachterstanden.
Inzet 2022
De subsidieregelingen peuteropvang en kinderopvang sociaal medische indicatie zijn uitgevoerd. Een nieuwe baby-dreumesgroep is gerealiseerd op het asielzoekerscentrum (voor kinderen van 0-2 jaar). We hebben subsidie verleend voor de aanschaf van (kwalitatief betere) boeken op alle kinderopvanglocaties met voorschoolse educatie, met als doel het lezen te stimuleren.
Sport Doelstellingen 2022
76
In 2020 is de “Visie op sport en bewegen, gemeente Zutphen” door de gemeenteraad vastgesteld. In de Sportvisie zijn de volgende vier doelen op sportgebied vastgelegd: o Het versterken van de samenwerking tussen sport en het sociaal domein en gezondheid. o Het vitaliseren van verenigingen. o Het ontwikkelen van plannen voor een toekomstbestendige sportinfrastructuur. o Het verbeteren van de organisatie binnen de sport. Samen met de sportaanbieders zorgen we voor een inclusief sport- en beweegaanbod in Zutphen waarmee we alle inwoners de kans bieden te sporten/bewegen. We streven er naar voor elke inwoner van de gemeente een aanbod te hebben dat aansluit bij zijn of haar voorkeur en wensen.
Jaarstukken 2022
Volgens de laatst bekende cijfers (van voor 2021) sport ruim 52% van de Zutphense bevolking één keer per week of vaker. In 2022 willen we dit minimaal op hetzelfde niveau houden.
Inzet 2022 Sporten en bewegen is belangrijk, omdat het goed is voor de gezondheid en sporten er voor zorgt dat mensen ‘mee blijven doen’. In de uitvoering van het sportbeleid kiezen we voor een integrale benadering en zo veel mogelijk samenhang met andere beleidsvelden binnen het Sociaal Domein. In 2021 heeft de gemeenteraad besloten beheer en exploitatie van de gemeentelijke sportaccommodaties uit te besteden aan een lokaal sport- en accommodatiebedrijf. In 2022 is voortvarend gewerkt aan de opstart van het Zutphense sport en accommodatie-bedrijf (ZSA). Er is een splitsing gemaakt in de binnen- en buitensportaccommodaties om te komen tot een goede overdracht van locaties. De binnensportaccommodaties zijn in 2022 overgegaan naar het ZSA en voor de buitensport is gestart met een schouw om geactualiseerde contracten / huurovereenkomsten over te kunnen dragen en een actueel meerjarenonderheidsplan te ontwikkelen. Dit gebeurt naar verwachting in 2023. Er is een Raad van commissarissen geworven voor het ZSA en deze is in oktober aangetreden. Voor de inzet van buurtsportcoaches is vanuit het ZSA een plan ontwikkeld en zijn vacatures ingevuld. Specifiek voor de LHBTIQ+ gemeenschap is er met een aantal verenigingen overleg geweest hoe sportverenigingen inclusiever kunnen zijn en voelen voor de gemeenschap.
Vanwege de beperkende maatregelen rond corona kon er in 2021 weinig worden gesport. Volgens de laatst bekende cijfers (van voor 2021) sport ruim 52% van de Zutphense bevolking één keer per week of vaker. Het derde doel was om ‘in 2022 minimaal op hetzelfde niveau te blijven’. Vanuit het Kenniscentrum Sport & Bewegen hebben we het percentage inwoners in beeld laten brengen dat minimaal 150 minuten per week matig intensief beweegt en/of minimaal 2 maal per week bot- & spieroefeningen doet. Dit is in Zutphen 54% ten opzichte van 50,4% landelijk. We zijn tevreden met deze score en zetten in op een verdere toename in 2023.
Participatie werk Doelstellingen 2022
We verhogen de uitstroom van inwoners uit de uitkering met 5% ten opzichte van met Zutphen vergelijkbare gemeenten volgens Divosa benchmark.
Inzet 2022 Uitstroombevordering
77
Afgelopen jaar realiseerde Zutphen ten opzichte van andere gemeenten een hogere, procentuele uitstroom, namelijk 2,7% ten opzichte van de benchmark van 2,4% (bron: Divosa benchmark 2022). Wel daalde de uitstroom in concrete aantallen: in 2022 werden 402 dossiers beëindigd, 70 dossiers minder dan in 2021. De uitstroom werd voornamelijk veroorzaakt door overlijden en verhuizingen van bijstandsgerechtigden en in mindere mate door uitstroom naar werk en/of onderwijs. Jaarstukken 2022
Het aandeel inwoners met een lange uitkeringsduur neemt toe. Gemiddeld verblijft een bijstandsgerechtigde in Zutphen 76 maanden in de uitkering, terwijl dit landelijk gezien 70 maanden is. We constateerden dat inwoners die een bijstandsuitkering ontvangen de afgelopen jaren onvoldoende zijn gesproken. Het is sinds 2018 namelijk niet langer een wettelijke verplichting voor de gemeente om in het kader van de Participatiewet heronderzoeken uit te voeren. Onder druk van bezuinigingen is daarom de afgelopen jaren het aantal contactmomenten met bijstandsgerechtigden teruggebracht, en is de inkomensgrens voor minimaregelingen afgeschaald naar 110%. Hierdoor hebben we de actuele persoonlijke situatie, talenten en mogelijkheden tot participatie van onze bijstandsgerechtigden niet altijd (goed) in beeld. Inwoners krijgen niet de ondersteuning die zij nodig hebben en het risico op een langere verblijfsduur in de bijstand wordt in de hand gewerkt. We willen werken aan het herstellen van het contact met inwoners. Dit gaan we de komende jaren verder oppakken met het project Inwoner in Beeld. Ook hebben we de inkomensgrens verhoogd naar 120% (zie minimabeleid)
GelreWerkt! Re-integratie en participatie
Inwoners met een kortere afstand tot de arbeidsmarkt krijgen begeleiding van GelreWerkt!. Het aantal mensen met begeleiding (behalve uitkeringsgerechtigden ook inwoners met een loonkostensubsidie, medewerkers Wet sociale werkvoorziening (Wsw-ers) en werkzoekenden), nam met 13% toe (van 814 personen naar 923 personen) ten opzichte van 2021. Gaat het om ondersteuning van bijstandsgerechtigden met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt waarbij het doel vooralsnog maatschappelijke participatie is, dan bleef Zutphen achter in vergelijking met andere gemeenten. In Zutphen kreeg 19% van de inwoners (met een voorziening) ondersteuning met dit doel; landelijk was dit 28%. We streven naar loon naar werken voor onze Wsw-medewerkers. De totale detacheringsopbrengsten van de Wsw-medewerkers voor het jaar 2022 komen uit op €1.511.189, een verhoging ten opzichte van 2021 (€1.293.874). Het sociaal ontwikkelbedrijf voor Zutphen is van start gegaan, bestaande uit een fysieke locatie ‘De Opmars’ en een netwerkorganisatie Zutphens Ontwikkel Netwerk (ZON). Het ontwikkelbedrijf is er voor die mensen die ondersteuning nodig hebben om te (her)starten op de arbeidsmarkt. De Opmars biedt naast begeleiding, training en scholing ook werk in een beschermde werkomgeving (beschut werk) en arbeidsmatige dagbesteding.
In ZON bundelen ondernemers, werkgevers, scholen en gemeente de krachten om het individuele ontwikkelpad van de inwoner centraal te zetten en belemmeringen weg te nemen door elkaars aanbod en expertise (ontschot en met gesloten beurzen) ter beschikking te stellen.
Minimabeleid Doelstellingen 2022 78
We vergroten het bereik van minimaregelingen voor inwoners met 10%. Jaarstukken 2022
Inzet 2022 In het afgelopen jaar zijn diverse structurele verruimingen in het minimabeleid doorgevoerd. Daarmee is, na twee jaar onderbesteding op dit budget, een trend naar boven ingezet die in 2023 naar verwachting zal leiden tot een structurele volledige benutting van het armoedebudget. De maatregelen zijn: de gemeentelijke bijdrage in de premie van de Gemeentepolis is verhoogd; de inkomensgrens van de Meedoenregeling en het Kindpakket is verruimd naar 120% van het sociaal minimum en de maximale declaratie bedragen van deze regelingen zijn verhoogd naar respectievelijk €200 en €500; de doelgroep van het Kindpakket is uitgebreid naar (inwonende) kinderen tot 21 jaar; bestrijden van menstruatiearmoede via (een bijdrage aan) het Armoedefonds. Er zijn inmiddels meer dan 20 uitgiftepunten waar inwoners gratis materialen kunnen meenemen; via de Stichting Babyspullen zijn meer dan 50 babystartpakketten verstrekt aan (veelal jonge) Zutphense gezinnen met een laag inkomen.
(Tijdelijke) steunmaatregelen energiecrisis In het kader van de energiecrisis zijn (tijdelijke) steunmaatregelen getroffen om inwoners goed en warm de winter te laten doorkomen. Deze maatregelen bieden extra ondersteuning aan minimahuishoudens: de energietoeslag uit rijksmiddelen voor huishoudens tot 120% is verhoogd naar 130% waardoor we van 4000 huishoudens op dit inkomensniveau bijna 95% hebben bereikt; meer dan 1200 kinderen hebben via Stichting Leergeld een kledingpas ontvangen; dierenvoedselpakketten zijn verstrekt via de Dierenvoedselbank; individuele noodhulp via het crisisfonds Zutphen met Stichting Urgente Noden ; het verstrekken van materiële ondersteuning voor gezinnen, samen met onder andere scholen en kinderopvang. Met deze “noodhulp op maat” bereiken we ook huishoudens die buiten de (minima)regelingen vallen en door de huidige energiecrisis en inflatie in financiële nood zijn gekomen. Daarnaast organiseren we ‘Warme Maaltijden op welkome plekken in stad en dorp’: een twintigtal partners organiseert lunches, diners en ontmoeting op allerlei plaatsen verspreid over de diverse wijken. Ook zijn voorbereidingen getroffen voor de solidariteitscampagne 'Zutphense Zetjes', waarin alle inwoners van gemeente Zutphen uitgenodigd worden naar elkaar om te kijken en zowel grote als kleine initiatieven (‘Zetjes’) te nemen die ten goede komen aan de medemens.
Schuldhulpverlening Doelstellingen 2022
79
Het aantal huishoudens met problematische schulden dat een beroep doet op een schuldhulptraject neemt in 2022 toe met 50%. Hierbij wordt uitgegaan van peildatum 01/01/2022.
Jaarstukken 2022
Inzet 2022
Afgelopen jaar hebben we, als uitvoering van het beleidsplan Passende schuldhulp, intensiever ingezet op preventie en vroegsignalering. Daarbij hebben we ons vooral gericht op communicatie door voorlichtingsactiviteiten en inloopspreekuren in de wijken. Hoewel we veel meldingen (ruim 1400) in het kader van vroegsignalering hebben opgepakt en via brieven, huisbezoeken en telefoon contact hebben proberen te leggen, bereiken we toch minder mensen voor schuldhulpverlening dan gedacht (229 personen). Dit is een landelijke tendens; het blijkt bijzonder moeilijk om deze doelgroep te bereiken. Dit jaar hebben we niet het volledige budget voor schuldhulp benut, vooral omdat de verwachte stijging van het aantal aanmeldingen schuldhulpverlening uitbleef. Een mogelijke verklaring is dat in 2022 de inkomensmaatregelen in het kader van corona en de energiecrisis voor een deel van de huishoudens soelaas hebben geboden. Met de huidige dynamiek in de conjunctuur blijft het lastig de toename in aanmeldingen te voorspellen. Het percentage saneringskredieten (waarbij we kredieten overnemen en zo de cliënten ontzorgen omdat men met minder schuldeisers heeft te maken) is ten opzichte van 2021 flink toegenomen (van 39% naar 65%). Saneringskrediet brengt in het algemeen schuldenrust, geeft minder stress bij de mensen en werkt zo drempelverlagend.
Het percentage succesvol afgeronde schuldhulptrajecten is in de loop van het jaar van 81% naar 90% gestegen. Mogelijk ligt de verklaring in de beoogde kwaliteit van onze trajecten: we komen snel tot een plan van aanpak en ontzorgen de mensen zo veel mogelijk waardoor uitval in een vroeg stadium wordt voorkomen, en zelfs vrijwel nihil is. Hoe onze klanten schuldhulpverlening beleven, zal het klanttevredenheidsonderzoek uitwijzen dat dit jaar is gestart en waarvan de resultaten in het eerste kwartaal 2023 bekend worden.
Inkomensvoorziening Doelstellingen 2022
We zetten in op het beperken van de uitkeringslasten en realiseren een lastenontwikkeling die ten hoogste gelijk is aan die van referentiegemeenten volgens de Divosa benchmark.
Inzet 2022
80
De stijgende werkgelegenheid en afnemende werkloosheid zorgden voor minder instroom. De verwachte toename van het bijstandsvolume bleef daardoor in 2022 uit en daalde zelfs met bijna 7% van 1427 in 2021 naar 1332 bijstandsdossiers in 2022. Daardoor is er een voordeel ontstaan op het begrote budget voor de eigen bijdrage aan de uitkeringsgelden (BUIG) 2022. Tegelijkertijd blijft Zutphen een nadeelgemeente: ten opzichte van de rijksuitkering hebben we een tekort op de uitgaven voor de bijstand. Voor 2022 is dit tekort echter zodanig laag dat we (anders dan over 2021) geen aanspraak kunnen doen op een uitkering Vangnet. Ook in 2022 hebben we als gemeente contact gelegd met (mogelijke) gedupeerden van de Kinderopvangtoeslagaffaire, met een aanbod voor ondersteuning. Dit is integraal opgepakt door een klantregisseur, een schuldhulpverlener en jeugdconsulent. Zo’n 15 huishoudens van de 125 mogelijk Zutphense gedupeerden maakten hier gebruik van. Een aantal gedupeerden Jaarstukken 2022
was al geruime tijd geleden slachtoffer van de Kinderopvangtoeslagaffaire (2013/2014) en vindt gemeentelijke ondersteuning niet nodig. In de helft van de plannen van aanpak is sprake van aanvullende inkomensondersteuning (die het Rijk integraal vergoedt).
Wmo begeleiding Doelstellingen 2022
We willen binnen de regio en lokaal de beweging van maatwerk naar algemene voorzieningen verder doorzetten. We zetten regionaal en lokaal de beweging naar minder uren en lichtere vormen van begeleiding verder door. We werken samen met de regio aan een goede uitvoering van beschermd wonen en maatschappelijke opvang, waarin we stimuleren dat mensen zo lang mogelijk en weer zo snel mogelijk zelfstandig in de wijk kunnen wonen, maar ook beschermd kunnen wonen als dat nodig is.
Inzet 2022 Gekantelde dagbesteding In samenwerking met zorgaanbieders hebben we geïndiceerde maatwerkvoorzieningen voor dagbesteding en begeleiding omgezet naar een algemene voorziening in de wijk. Deze pilot heeft een blauwdruk opgeleverd voor een kansrijke algemene voorziening om laagdrempelige en passende ondersteuning te bieden aan (een deel van) de bestaande maatwerkpopulatie. Momenteel loopt deze pilot met twee verschillende aanbieders in Waterkracht. De pilot loopt tot de zomer van 2023 door en moet dan handvatten bieden voor verdere doorontwikkeling.
Kortere en lichtere vormen van ondersteuning Er zijn het afgelopen jaar stappen gemaakt om dit doel te bereiken. Onderstaand vanuit de verschillende benaderwijzen een toelichting:
81
Optimalisatie van de regionale inkoop van Jeugd- en Wmo voorzieningen In 2022 hebben we binnen de zorgregio Midden-IJssel/Oost-Veluwe gewerkt aan de optimalisatie van de raamovereenkomst Wmo- en Jeugdzorg met als doel om tot meer grip, sturing en een versnelling van de transformatie te komen. Een deel van deze maatregelen is in 2022 ingegaan, zoals het terugbrengen van het aantal inschrijfmogelijkheden voor aanbieders naar 2 keer per jaar en het ontbinden van aanbieders die na 1 jaar na inschrijving geen cliënten bedienen. Professionalisering contractmanagement Daarnaast hebben we lokaal in 2022 ingezet op de verdere professionalisering van het contractmanagement Wmo- en Jeugdzorg. Hierdoor is meer bewustzijn en beter inzicht in financiën bij gemeente én aanbieders ontstaan en is er sprake van betere van monitoring van en sturing op budgetten wat leidt tot betere financiële prognoses. Budgetplafonds Binnen de Wmo is sinds 2021 sprake van budgetplafonds. In 2022 is een evaluatie van het Jaarstukken 2022
instrument budgetplafonds uitgevoerd met als voornaamste conclusie dat contractmanagement enerzijds meer inzicht in prognoses aan zowel de kant van de aanbieders als van de gemeente oplevert en anderzijds leidt tot hoge administratieve lasten. Op basis van deze evaluatie heeft het college besloten om de wijze van bepalen van de budgetplafonds voor 2023 aan te passen en de administratieve lasten van het proces te verlagen. De aanbieders zijn eind 2022 over deze nieuwe werkwijze geïnformeerd. In 2023 willen we samen met een selectie van aanbieders komen tot budgetsturing met resultaatindicatoren. De raad is hierover in september 2022 geïnformeerd. Beweging naar minder uren en lichtere vormen van begeleiding en uitstroom De Wmo consulenten sturen aan op passende begeleiding, zo licht en kort als mogelijk. In 2022 zien we daarnaast ook meer uitstroom van cliënten naar de Wet langdurige zorg (Wlz). Dit zijn cliënten met een relatief hoog aantal uren begeleiding. De landelijke beleidswijziging dat cliënten met een Ggz achtergrond eerder naar de Wlz kunnen worden verwezen helpt ons hierbij. Mede hierdoor zien we het aantal cliënten met een indicatie begeleiding en de kosten daarvan in 2022 afnemen.
Bron: gemeente Zutphen 28-02-2022
Beschermd wonen
De samenwerking met centrumgemeente Deventer is voortgezet in 2022. De landelijke doordecentralisatie van beschermd wonen naar de individuele gemeenten is uitgesteld naar 1 januari 2024. Een geactualiseerd samenwerkingsconvenant is voorbereid, maar in verband met het uitstel van de doordecentralisatie nog niet vastgesteld. Ook zijn de eerste stappen gezet om te komen tot een nieuwe regionale visie op beschermd wonen, maatschappelijke opvang, openbare geestelijke gezondheidszorg en verslavingsbeleid. Daarnaast is in 2022 is gewerkt aan verbetering van de processen en is een projectleider aangesteld om extra innovatie aan te jagen.
Wmo huishoudelijke zorg Doelstellingen 2022
82
Jaarstukken 2022
Vormgeven van het partnerschap met behulp van een ontwikkelagenda met de uitvoeringsorganisaties Huishoudelijke Zorg 2021-2026. De stijging van cliënten die Huishoudelijke Zorg ontvangen is maximaal 7,5 %. Op 1 juli 2022 is het nieuwe indicatieprotocol Huishoudelijke Zorg vastgesteld en in gebruik.
Inzet 2022
Huishoudelijke Zorg is een voorziening die vooral ouderen in staat stelt om langer zelfstandig thuis te blijven wonen. De overeenkomst die we hebben met de drie aanbieders van huishoudelijke zorg is de leidraad voor de gesprekken met de aanbieders over de uitvoering. Deze gesprekken vormen de basis van het versterken van het partnerschap. De arbeidsmarktkrapte, de invulling van de SROI en de invulling van de signaleringsplicht zijn de drie onderwerpen die de aanbieders van huishoudelijke zorg en de gemeente gezamenlijk nader uitwerken in een ontwikkelagenda. De verwachting voor 2022 was dat het aantal cliënten dat Huishoudelijke Zorg ontvangt zou toenemen. In 2022 is dat aantal echter maar beperkt gestegen. Een mogelijke verklaring daarvoor is oversterfte (CBS). Op dit moment onderzoeken we wat dit betekent voor ons beleid. Een nieuw indicatieprotocol Huishoudelijke Zorg is in voorbereiding. De implementatie van dit protocol is maatwerk. Dit proces vraagt zorgvuldigheid op inhoud en afstemming.
Wmo individuele hulpmiddelen Doelstellingen 2022
Door de inzet van woon-, rol- en vervoerhulpmiddelen kunnen mensen langer zelfstandig thuis wonen en beter participeren in de samenleving.
Inzet 2022
Begin 2022 is de huidige overeenkomst hulpmiddelen geëvalueerd. De belangrijkste conclusies uit deze evaluatie zijn dat de waardering van zowel de inwoners als de medewerkers bij gemeenten zeer hoog is en dat de leveranciers presteren conform de gestelde prestatie indicatoren. De overeenkomst is daarom verlengd tot en met september 2024.
Wmo sociale basis Doelstellingen 2022
Een stevige structuur van algemene voorzieningen, waarmee de inzet van maatwerk kan worden verminderd. Dit houdt in: het versterken van de sociale basis. We willen toe naar een verdeling van 70% maatwerk en 30% algemene voorzieningen (van 76% en 24% op dit moment) en naar een budgetneutrale inzet.
Volksgezondheid
83
Jaarstukken 2022
We willen een gemeente zijn waar mensen in een gezonde leefomgeving wonen, waar de gezondheidsverschillen kleiner worden en waar een gezonde leefstijl steeds meer vanzelfsprekend wordt. We willen dat bij de jeugd het gebruik van alcohol, drugs, roken en overgewicht afneemt in de periode t/m 2025.
Inzet 2022 Sociale basis In 2022 hebben we onze inzet op het versterken van de sociale basis voortgezet. Hiermee bedoelen we voorzieningen met behulp waarvan inwoners met een hulpvraag en hun mantelzorgers zo lang mogelijk kunnen blijven meedoen, zonder dat zij een indicatie voor zorg nodig hebben. We hopen dat het gebruik en daarmee de kosten van de duurdere maatwerkvoorzieningen in het sociaal domein beperkt worden. Onderstaande initiatieven zijn daarvan mooie voorbeelden.
Dementievriendelijk Zutphen Een mooi resultaat in 2022 is dat de actieve samenwerking met onze partners in het Platform Dementievriendelijk Zutphen heeft geleid tot het ontvangen van het certificaat ‘Dementievriendelijke Gemeente’ door Alzheimer Nederland. Als dementievriendelijke gemeente zetten we ons in voor een goede kwaliteit van leven van inwoners met dementie en hun mantelzorgers. Zo zijn onder andere medewerkers en vrijwilligers van de gemeente en diverse andere maatschappelijke en commerciële organisaties getraind op dementievriendelijk handelen. Ook is een informatiefolder over dementie en het lokale hulpaanbod huis-aan-huis verspreid. Doorbreken eenzaamheid Daarnaast heeft de actieve en zichtbare inzet van het Netwerk Eenzaamheid Zutphen geleid tot een bredere betrokkenheid vanuit diverse organisaties bij het thema eenzaamheid. Organisaties leggen verbinding met elkaar, activiteiten zijn beter vindbaar en het (hulp)aanbod is uitgebreid en verbreed met onder andere nieuwe initiatieven gericht op het versterken van sociale vaardigheden en doorbreken van negatieve patronen. Dit maakt het voor inwoners gemakkelijker om ondersteuning te vinden, daar waar het überhaupt al lastig is om ondersteuning te vragen als het gaat om eenzaamheidsklachten.
Leefsamen Zutphen Vanuit de gemeente (in samenwerking met de teams Veiligheid en Wonen) is het project Leefsamen Zutphen opgepakt. In dit project kunnen zelfstandig wonende 65+’ers voor een gratis ‘uitprobeerperiode’ van 6 maanden gebruik maken van slimme sensoren om hun woning en zichzelf veilig te houden. Het ondersteunt inwoners bij het langer zelfstandig thuis wonen en het betrekken van hun sociaal netwerk hierbij. Ruim 230 inwoners nemen deel aan het project. In 2023 gaan we verder met de doorontwikkeling van dit thema
Volksgezondheid
84
Nieuwe partners hebben zich aangesloten Lokaal Preventieakkoord waaronder de Huisartsen Regio Zutphen e.o., de Zutphense Apothekers Organisatie, Wie Goed Doet Goed Ontmoet,
Jaarstukken 2022
Zwembad De IJsselslag en basisschool De Achtsprong. Daardoor is de samenwerking om preventieactiviteiten uit te voeren versterkt. Een mooi voorbeeld is de inzet van de scholen. Leerlingen van diverse basisscholen werden tijdens en na schooltijd gestimuleerd om meer, en met meer plezier, te bewegen. De kinderen leerden hun eigen groente en fruit te telen en gezond eten te maken. Volwassenen leerden koken met een klein budget. Ouders leerden in een online ouderavond meer over het omgaan met tieners en de verleidingen van alcohol, drugs en het ‘snelle’ geld. Daarnaast hebben we meegedacht over een gezonde omgeving in het kader van de Omgevingsvisie en we hebben een verkenning uitgevoerd voor een meerjarige projectmatige aanpak op thema’s uit de nota gezondheidsbeleid.
Wmo vervoer Doelstellingen 2022
Het verminderen van de organisatiekosten van PlusOV. Het meten van de klanttevredenheid over het routegebonden vervoer bij twee vervoerders.
Inzet 2022 De twee vervoersvoorzieningen die bijdragen aan de zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie van inwoners (met een functiebeperking) zijn: Het Wmo vervoer (vraagafhankelijk) dat inwoners met een indicatie de mogelijkheid biedt om te reizen van en naar sociaal recreatieve bestemmingen. PlusOV is de uitvoeringsorganisatie voor het vraagafhankelijk vervoer in de gemeente Zutphen. PlusOV is onderdeel van een Gemeenschappelijke Regeling (GR) waarbinnen negen gemeenten samenwerken en inkopen. Het vervoer van en naar de dagbesteding (routegebonden) dat inwoners met een indicatie de mogelijkheid geeft om te reizen van en naar een dagbestedingslocatie om een (deel) van een dag door te brengen; op vaste dagen en tijden. Dit heeft de volgende resultaten opgeleverd: De bezuinigingstaakstelling voor 2022 van de organisatiekosten van PlusOV was voor de 9 gemeenten 1,5%. In de kaderbrief 2023 van PlusOV is vermeld dat deze bezuinigingstaakstelling is gehaald. De definitieve bevestiging van PlusOV via de jaarafrekening 2022 verwachten we medio 2023. Daarnaast zijn in het cliëntervaringsonderzoek vragen gesteld aan de cliënten die gebruik maken van het route gebonden Wmo vervoer over de stiptheid van deze service, de chauffeur en het contact met de taxibedrijven. De vragen zijn overwegend positief beantwoord.
Jeugdzorg in natura Doelstellingen 2022 85
Versterking eerste lijn. Kwalitatief goede en betaalbare zorg. Jaarstukken 2022
Inzet 2022 De visie in het Beleidsplan Jeugd Zutphen 2021-2024 is: álle kinderen groeien gezond, veilig en kansrijk op. De focus van het jeugdbeleid in 2022 lag op het versterken van het pedagogisch klimaat op scholen, met ouders en de gemeenschap. We streven naar ‘normaliseren ’ in plaats van medicaliseren.
Versterking eerste lijn Ondersteuning en zorg wordt alleen ingezet als het echt nodig is. Zo licht als mogelijk, maar intensief en duurzaam als het moet. Een sterke eerste lijn is daarvoor essentieel. We steven naar een toegang voor jeugdhulp met deskundigheid, casus- en procesregie en een brede blik. Randvoorwaarde blijft ‘de basis op orde’.
86
Lichte hulpverlening anders organiseren Samen met externe partners is het proces om lichte hulpverlening laagdrempelig en vrij toegankelijk vorm te geven verder uitgewerkt. Met het Team lichte hulp voorkomen we onnodig medicaliseren van opvoed- en opgroeiproblematiek. In april 2022 is door 17 partijen een intentieverklaring ondertekend en in oktober heeft het college een besluit genomen over het uitvoeringsplan. Selectiecriteria en mandaten zijn voorbereid voor besluitvorming in 2023, zodat het team in het voorjaar van start kan gaan. Om de uitvoering door een lokaal team met externe partners ook juridisch voldoende te borgen is een nieuwe Verordening Jeugdhulp 2022 opgesteld. Sterke regiefunctie van de toegang Met de invoering van het Team lichte hulp heeft de gemeentelijke toegang meer ruimte voor regie op de complexe problematiek. In 2022 is toegewerkt naar een duurzame inrichting van de toegang in het voeren van regie bij complexe casuïstiek met de nadruk op systeemgericht en integraal werken en veiligheid. Er is geïnvesteerd in deskundigheids-bevordering en het verbeteren van processen. Daarnaast hebben we één ingang gerealiseerd voor meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling, en hebben Wmo- en jeugdconsulenten werksessies gevolgd over gefaseerd samenwerken aan veiligheid.
Samenwerking jeugdconsulenten - jeugdbescherming In het kader van de Verbeteragenda jeugdbescherming hebben we samenwerkingsafspraken gemaakt met Jeugdbescherming Gelderland. De jeugdbeschermingsketen doet, ook vanwege personeelstekort, een steeds groter appèl op de ondersteuning van de gemeentelijke toegang Jeugd. De preventieve jeugdbescherming (drang) is het afgelopen jaar opgevangen door de toegang jeugd, met tijdelijk extra formatie. Deze verschuiving van taken zorgt voor een toenemende uitdaging voor regievoering op complexe zorg door Team jeugd. Voor elk kind een thuis We werken steeds meer samen met zorgpartijen om voor kinderen met complexe problematiek een passende oplossing te vinden, zo thuis als mogelijk. Dat doen we door in te zetten op bijvoorbeeld intensieve ambulante ondersteuning thuis en waar mogelijk plaatsing in gezinshuizen en pleeggezinnen.
Jaarstukken 2022
Ontwikkeling cliënten en kosten Het aantal unieke cliënten dat gebruik maakte van geïndiceerde jeugdhulp is gedaald van 1626 in 2021 naar 1596 in 2022. De redenen daarvoor zijn: Het toegangsteam is qua capaciteit en deskundigheid versterkt. Meer sturing en regie door de toegang leidt tot een scherpere indicatiestelling (zie product 630); De (gewenste) verschuiving van maatwerkvoorzieningen naar voorliggende voorzieningen (zie product 634); De verwachtte inhaalslag vanwege corona deed zich niet voor. In de maand mei zagen we een piek in aangevraagde indicaties. De zorgaanbieders (met name GGZ) luidden de noodbel in verband met een toename aan cliënten en lange wacht-lijsten. In de tweede helft van het jaar nam het aantal indicaties echter af en hebben aanbieders hun eigen prognoses bijgesteld. Mogelijk speelt ook de arbeidsmarktproblematiek hier een rol. We zagen wel meer complexiteit van casuïstiek. We hebben de balans opgemaakt van de wettelijke wijziging van het woonplaatsbeginsel per 1 januari 2022. Er zijn 37 cliënten die (administratief) naar een andere gemeente zijn verhuisd en 70 cliënten die nu onder Zutphen vallen. Niet alle indicaties zijn 100% verzilverd. Daardoor zijn de kosten ongeveer gelijk aan het bedrag dat we in 2022 van het Rijk hiervoor hebben ontvangen.
In onderstaande grafieken is te zien dat het aantal cliënten bij alle producten iets is afgenomen, behalve bij verblijf. Dat laatste is het effect van de wijziging van het woonplaatsbeginsel. De kosten bij begeleiding , behandeling en verblijf zijn toegenomen door tariefsverhogingen (indexering), meer complexiteit en het woonplaatsbeginsel.
Bron: gemeente Zutphen 28-02-2023
87
Budgetplafonds en contractmanagement Er is een evaluatie uitgevoerd van het instrument budgetplafonds voor Jeugd en Wmo voorzieningen. Dat heeft geleid tot een besluit over doorontwikkeling in 2023 van budgetplafonds naar budgetsturing (zie verder onder Welzijn, product 620). Inkoop Midden IJssel Oost Veluwe In 2022 is besloten tot een verlenging van de raamovereenkomst Wmo en Jeugdzorg tot en met 31 december 2025. De optimalisatie van producten en de indexering van tarieven hebben geleid tot een beperkt aantal wijzigingen in de raamovereenkomst (zie verder onder Welzijn, product 620). Jaarstukken 2022
De ontwikkelingen met betrekking tot de landelijke Hervormingsagenda Jeugd volgen we op de voet. Deze is van invloed op onze regionale visie en samenwerking. De besluitvorming door het Rijk over de Hervormingsagenda was aan het eind van het jaar nog niet afgerond.
Jeugd algemeen Doelstellingen 2022
Effectieve en efficiënte ondersteuning lokaal en regionaal.
Inzet 2022
Deze productgroep is een verzamelpost voor ondersteuning: de bijdrage aan de Zorgregio Midden IJssel Oost Veluwe, Jeugd overige uitgaven (o.a. tolkkosten, instemmingsverklaringen, medische onderzoeken), monitoring en Jeugdwetvervoer. Voor de regionale samenwerking zie product 620.
Jeugd PGB Doelstellingen 2022
Evenveel of minder kinderen die gebruik maken van een Persoonsgebonden Budget (PGB)
Inzet 2022
Het aantal huishoudens met een PGB voor jeugdhulp is in Zutphen relatief klein doordat er meestal passende ondersteuning te vinden is binnen het gecontracteerde zorgaanbod. Het gaat om 20 PGB's ten opzichte van 1596 indicaties voor een zorgaanbieder in 2022. We hebben beleidsregels opgesteld die het mogelijk maken meer te sturen op de inzet van PGB’s.
Preventie jeugd Doelstellingen 2022
Versterking van de pedagogische samenleving waardoor meer kinderen evenwichtig opgroeien. Doorlopende lijn voor opvoed- en opgroeiondersteuning met als doel minder kinderen die geïndiceerde jeugdhulp nodig hebben. Daling aantal voortijdig schoolverlaters en minder jeugdwerkloosheid.
Inzet 2022 Versterken pedagogisch klimaat Samen met de scholen hebben we ingezet op het versterken van het pedagogisch klimaat op scholen, met ouders en de gemeenschap. De financiering vanuit het landelijke meerjaren corona herstelprogramma (Nationaal Programma Onderwijs) hielp om dit extra aan te jagen. 88
Jaarstukken 2022
Er is gekozen voor vier thema’s: 1. Jeugdhulp in de school (JIS) Door de inzet van een jeugdhulpverlener in de scholen voorkomen we gedrags- en psychische problematiek bij kinderen. De pilotperiode ‘jeugdhulp in regulier basisonderwijs’ (5 scholen, 2020-2022) is verlengd t/m 2023 en met 5 extra basisscholen uitgebreid. In 2023 wordt deze pilot geëvalueerd en geborgd. 2. Jongerenwerk Er is een extra impuls gegeven aan preventief jongerenwerk. Door jongerenstraatcoaches zijn activiteiten georganiseerd en is overlast voorkomen. Samen met jongeren is nagedacht over het gewenste aanbod, een menukaart en een campagne. Ook de scholen voor Voortgezet Onderwijs (VO) hebben actief ingezet op jongerenwerk, met financiering vanuit Ferm (www.ferm-s3h.nl). In 2023 wordt verder vorm gegeven aan de verbinding tussen jongerenwerk op straat en jongerenwerk in het VO. 3. Lezen en leesvaardigheid De inzet van een leesmediacoach is mede gefinancierd en er is een communicatiecampagne opgezet. Samen met de betrokken organisaties is een projectplan voor een brede taalaanpak opgesteld waar in de komende jaren concreet uitvoering aan wordt gegeven. 4. Welzijn en welbevinden Ook de sport- en cultuursector is aangehaakt. Daarmee voeren we een verkenning uit van (de ’witte vlekken’ in) het aanbod voor jeugd.
Opvoed- en opgroeiondersteuning Samen met onze partners geven we uitvoering aan ons preventieplan. Belangrijke projecten waren: Kansrijke start: Integraal plan eerste 1000 dagen van een kind 27 partijen werken samen aan een ‘kansrijke start’. In dat kader zijn leerbijeenkomsten voor professionals georganiseerd over de thema’s laaggeletterdheid, stressreductie en gezonde leefstijl en is een nieuwsbrief uitgebracht. Kind en scheiding Het actieplan is in 2022 uitgerold met als doelen het voorkomen van echtscheiding en/of de effecten op de kinderen te verminderen: o Realisatie van een relatiespreekuur en vergoeding voor relatietherapie. o Coaching Kinderen In Echtscheidings Situaties (KIES). o Buddy programma Villa Pinedo. o Training jeugdconsulenten omgaan met complexe echtscheiding.
Voorkomen voortijdig schoolverlaten en jeugdwerkloosheid Het nieuwe coalitieakkoord heeft geleid tot meer aandacht voor de verbinding tussen vakonderwijs en arbeidsmarkt. Dit is zowel een regionale als een lokale opgave. Het heeft geleid tot: een leernetwerk met het Middelbaar beroepsonderwijs (MBO) vanuit de regio Stedendriehoek voor de verbinding tussen werk, onderwijs en zorg; de pilot ‘brede RMC-adviseur’ is ingezet op MBO Aventus voor extra begeleiding; versterking van de subregionale samenwerking tussen Lochem en Zutphen door de uitvoerende taken voor het Regionaal Meld- en Coördinatiepunt voortijdig schoolverlaten (RMC) vast te leggen in een samenwerkingsovereenkomst. Intern is gewerkt aan de doorontwikkeling van team Leerplicht en RMC.
Van maatwerk naar voorliggende voorzieningen 89
Jaarstukken 2022
Meerdere geïndiceerde zorgvormen zijn omgezet naar een algemene vrij toegankelijke voorziening: De pilots voor de inzet van een jeugdhulpverlener in het speciaal (basis)onderwijs zijn verlengd tot en met december 2023. Voor zowel leerlingen als docenten levert dit veel meer rust op in de school. In 2023 wordt een voorstel uitgewerkt voor duurzame inbedding van deze projecten. Er is een tweede Buitenschoolse opvang plus (BSO+) gerealiseerd voor de opvang van kinderen die een extra ondersteuningsbehoefte hebben. In 2022 hebben 21 kinderen van BSO+ gebruik gemaakt. Ook het ‘actieplan kind en scheiding’ voorkomt en vervangt individuele jeugdhulpindicaties.
Inburgering Inzet 2022 Opvang vluchtelingen uit Oekraïne
Begin 2022 brak de oorlog in Oekraïne uit. Dit bracht een stroom vluchtelingen op gang. De gemeente Zutphen heeft in eerste instantie 70 mensen opgevangen in een tijdelijke locatie aan de Kerkhofweg. Ondertussen werd de locatie aan de Piet Heinstraat verbouwd en ingericht. Sinds 1 oktober vinden daar ongeveer 90 personen onderdak. Daarnaast hebben 32 Oekraïense vluchtelingen opvang gevonden bij particulieren. Een andere taak die gemeenten kregen, was het verzorgen van een inkomen voor levensonderhoud (leefgeld). De zorg die we bieden strekt zich verder uit tot (verwijzingen naar) hulp bij het vinden of behoud van werk, huisvesting, het verkrijgen van een ziektekostenverzekering en toeslagen.
Nieuwe wet inburgering
90
Afgelopen jaar ging de nieuwe Wet Inburgering van start. Een combinatie van leren van de taal en meedoen aan de Nederlandse samenleving is een belangrijk onderdeel van het nieuwe inburgeringsstelsel en de rol van de gemeente is groter geworden. Zo neemt de gemeente een brede intake af, stelt een passende leerroute voor de inburgeraar vast en maakt met elke nieuwkomer een persoonlijk Plan Inburgering en Participatie. Door de asielproblematiek waarbij veel statushouders langere tijd in AZC’s verbleven, kende Zutphen het afgelopen jaar nog een hoge instroom van statushouders die nog onder de Wet inburgering 2013 vallen. Dat betekent dat zij zelf hun inburgering moeten regelen. Zutphen ondersteunt deze groep nieuwkomers zoveel mogelijk in de geest van de nieuwe wet.
Jaarstukken 2022
Financiën Bedragen x € 1.000
Rekening 2021
Raming Raming na primitief wijziging 2022 2022
Rekening
Saldo
V/N
2022
Lasten
100.009
102.466
109.704
108.466
1.238
V
Baten
-30.086
-25.990
-26.879
-30.228
3.349
V
Saldo exclusief mutaties reserves
69.923
76.477
82.825
78.238
4.587
V
Toevoeging reserves
1.630
846
835
999
-164
N
Onttrekking reserves
-1.058
-561
-3.621
-2.745
-876
N
572
285
-2.786
-1.746
-1.040
N
70.495
76.762
80.039
76.491
3.548
V
Raming Raming na primitief wijziging 2022 2022
Rekening
Saldo
V/N
Mutaties reserves
Totaal mutaties reserves
Eindtotaal Bedragen x € 1.000 Lasten
Rekening 2021
2022
421
Onderwijshuisvesting
5.272
5.328
5.348
5.006
342
V
422
3.182
3.190
3.966
3.980
-14
N
530
Kinderopvang en lokaal onderwijsbeleid Sport
3.084
3.084
3.114
4.231
-1.117
N
600
Participatie werk
3.097
3.703
4.441
4.674
-233
N
605
Minimabeleid
5.308
3.272
6.772
9.455
-2.683
N
608
Schuldhulpverlening
333
2.387
2.812
2.003
809
V
610
Inkomensvoorziening
25.648
24.638
24.638
21.173
3.465
V
621
Wmo begeleiding
9.693
7.630
7.654
5.566
2.088
V
622
Wmo huishoudelijke zorg
4.690
6.024
6.024
5.318
706
V
623
Wmo individuele hulpmiddelen
1.555
2.516
2.516
2.003
513
V
624
Wmo sociale basis
5.090
5.026
5.066
5.114
-48
N
625
Wmo vervoer
659
1.517
1.517
980
537
V
630
Jeugdzorg in natura
19.423
18.764
20.207
22.610
-2.403
N
632
Jeugd algemeen
846
1.396
1.474
1.173
301
V
633
Jeugd PGB
177
302
302
295
7
V
634
Preventie jeugd
2.082
2.605
2.662
2.171
491
V
640
Gelrewerkt WSW
9.686
10.795
10.873
10.689
184
V
670
Inburgering
182
289
317
2.023
-1.706
N
Saldo exclusief mutaties reserves
100.007
102.466
109.703
108.464
1.239
V
Bedragen x € 1.000
Rekening
Raming Raming na primitief wijziging 2022 2022
Rekening
Saldo
V/N
-168
N
Baten 421
91
2021 Onderwijshuisvesting
Jaarstukken 2022
-1.547
-453
-453
2022 -285
422 530
Kinderopvang en lokaal onderwijsbeleid Sport
600
Participatie werk
-69
0
-60
-590
530
V
605
Minimabeleid
-141
-96
-96
-144
48
V
608
Schuldhulpverlening
-53
-52
-52
-46
-6
N
610
Inkomensvoorziening
-23.362
-20.635
-20.635
-20.727
92
V
621
Wmo begeleiding
-148
-420
-420
-113
-307
N
622
Wmo huishoudelijke zorg
0
0
0
-2
2
V
623
Wmo individuele hulpmiddelen
-3
0
0
-7
7
V
624
Wmo sociale basis
-478
-538
-546
-513
-33
N
625
Wmo vervoer
-47
-76
-76
-55
-21
N
630
Jeugdzorg in natura
-35
0
0
-13
13
V
632
Jeugd algemeen
0
0
0
-228
228
V
633
Jeugd PGB
0
0
0
0
0
N
634
Preventie jeugd
-146
0
-15
-48
33
V
640
Gelrewerkt WSW
-1.459
-1.364
-1.364
-1.373
9
V
670
Inburgering
0
0
0
-2.337
2.337
V
-30.087
-25.990
-26.879
-30.229
3.350
V
Saldo exclusief mutaties reserves
-1.430
-1.472
-2.248
-2.105
-143
N
-1.169
-884
-914
-1.643
729
V
Toelichting product Onderwijshuisvesting
Product 421 Onderwijshuisvesting - lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 342.000 op de lasten zijn: € 244.000 structureel voordeel lagere lasten gymzalen. Per 1 januari worden de gymzalen verhuurd aan ZSA en verzorgt de BV de exploitatie van deze gymzalen. De lasten zijn hierdoor verschoven van het product onderwijs naar het product sport. Deze verschuiving is niet verwerkt in de begroting. € 194.000 incidenteel nadeel hogere lasten gemeentelijke belastingen € 109.000 incidenteel nadeel hogere energielasten. € 406.000 incidenteel voordeel door lagere kapitaallasten omdat het Kompaan college nog niet in gebruik is genomen.
Product 421 Onderwijshuisvesting – baten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 169.000 op de baten is: € 170.000 Structureel nadeel verhuur gymzalen. Per 1 januari worden de gymzalen verhuurd aan ZSA en verzorgt de BV de exploitatie van deze gymzalen. De baten zijn hierdoor verschoven van het product onderwijs naar het product sport. Deze verschuiving is niet verwerkt in de begroting.
Product 421 Onderwijshuisvesting mutaties reserves – lasten
92
Jaarstukken 2022
€ 164.000 incidenteel nadeel. Behalve salariskosten worden alle kosten c.q. opbrengsten van het product 421 verrekend met de Reserve huisvestingsbeleid onderwijs. Dit is een “gesloten systeem”, voor- en nadelen worden verrekend met deze reserve, opdat de doelstelling van Onderwijshuisvesting planmatig gerealiseerd wordt en de kosten gelijkmatig over de jaren worden verdeeld. Binnen de jaarrekening leidt dit uiteindelijk niet tot een financieel resultaat.
Toelichting product Kinderopvang en lokaal onderwijsbeleid
Product 422 Kinderopvang en lokaal onderwijsbeleid – lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 14.000 op de lasten zijn:
€ 527.000 incidenteel voordeel uitgaven voor Corona herstel onderwijs. De looptijd van dit project is verlengd waardoor de uitgaven over een langere periode verdeeld worden. Hierdoor zijn er ook lagere baten. € 292.000 incidenteel nadeel onderwijs achterstandenbeleid, dit wordt via een specifieke uitkering gefinancierd door het ministerie van OCW. Vanaf 2011 t/m 2021 mogen de ontvangen gelden doorgeschoven worden naar volgende jaren. Na 2022 volgt dan de afrekening en mag 25% van het in 2022 ontvangen bedrag doorgeschoven worden naar 2023. Hierdoor fluctueren de uitgaven per jaar maar is onderwijs achterstandenbeleid voor de gemeente budgettair neutraal. € 77.000 incidenteel nadeel kosten kinderopvang. € 97.000 incidenteel nadeel leerlingenvervoer door een afrekening van Plus OV over de jaren 2018 en 2019 van € 130.000. De werkelijke kosten leerlingenvervoer 2022 waren € 33.000 lager dan begroot. € 65.000 incidenteel nadeel hogere kosten leerplicht RMC, hierdoor ook hogere baten.
Product 422 Kinderopvang en lokaal onderwijsbeleid – baten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 143.000 op de baten zijn de rijksbijdragen die zijn gekoppeld aan de uitgaven. Deze bijdragen mogen over meerdere jaren worden verdeeld.
€ 527.000 incidenteel nadeel baten Corona herstel onderwijs € 292.000 incidenteel voordeel baten onderwijs achterstandenbeleid € 74.000 incidenteel voordeel baten leerplicht RMC
Toelichting product Sport
Product 530 Sport - lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 1.116.000 op de lasten zijn: 93
€ 481.000 Structureel voordeel zwembad de exploitatiebijdrage aan Stichting sportaccommodaties is vervallen. € 338.000 Structureel voordeel Hanzehal. Lagere onderhoudskosten doordat de exploitatie van de Hanzehal overgedragen is aan ZSA. € 31.000 Structureel voordeel jeugdsubsidieregeling Jaarstukken 2022
€ 187.000 Structureel voordeel Buurtsportcoaches € 1.979.000 Structureel nadeel exploitatiebijdrage startkapitaal ZSA. Bovenstaande posten met een totaal van € 1.037.000 en het voordeel bij de baten door hogere huuropbrengsten van € 749.000 vormen de dekking voor de exploitatiebijdrage aan ZSA. € 97.000 Structureel nadeel onderhoud sportvelden € 36.000 Incidenteel nadeel sportpark Zuidveen. Door Corona is dit project later afgerond dan begroot. De kosten zijn gedeeltelijk gedekt door de ontvangen provinciale bijdrage. € 72.000 incidenteel nadeel sportsubsidies. In totaal is € 108.000 subsidie verstrekt. De subsidies sportstimulering € 32.000 worden gedekt door een onttrekking aan de reserve sportstimulering. De subsidies sportakkoord € 76.000 worden betaald vanuit de ontvangen rijkssubsidie sportakkoord, hierdoor € 76.000 hogere inkomsten.
Product 530 Sport - baten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 729.000 op de baten zijn:
€ 249.000 structureel voordeel huur zwembad. € 500.000 structureel voordeel huur gymzalen Deze opbrengst is verschoven van product 421 naar product 530. € 162.000 incidenteel nadeel teruggave BTW via de specifieke uitkering. Deze uitkering heeft een budgetplafond, daardoor ontvangt de gemeente Zutphen slechts 79% van de gevraagde subsidie. Een deel van deze subsidie is rechtstreeks ten gunste van de investeringskredieten gebracht. Daarnaast is € 53.000 ontvangen subsidie 2021 in 2022 gecorrigeerd. € 76.000 incidenteel voordeel sportsubsidies, zie toelichting lasten.
Product 530 Sport mutaties reserves – baten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 75.000 zijn.
€ 3.000 incidenteel voordeel door lagere subsidies sportstimulering. € 95.000 voordeel door lagere kapitaallasten. € 17.000 incidenteel nadeel door hogere onderhoudskosten zwembad.
Toelichting product Participatie werk
Product 600 Participatie werk – lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van €233.000 op de lasten zijn:
94
€ 220.000 incidenteel voordeel op het investeringsprogramma Sociaal domein. Het investeringsprogramma Sociaal Domein, dat naar aanleiding van de Motie 2020-M0027 in 2021 is gestart is in 2022 afgerond. Door de corona zijn niet alle activiteiten tijdig gestart en lopen enkele implementatie trajecten nog door in 2023. € 29.000 voordeel Participatie budget. Er zijn minder uitgaven op de diverse onderdelen van het Participatie budget, waaronder scholingsuitgaven, reis- en verblijfskosten en medische adviezen, dit voordeel is lager dan in de Burap gemeld. € 95.000 incidenteel nadeel vanwege meer uitgaven voor het project Vliegwiel Waterkwartier. De raming van het project is opgenomen voor €60.500 in de begroting voor 2022 terwijl de gelden niet in één jaar worden uitgegeven maar in 2021, 2022 en 2023. Tegenover dit nadeel is er een voordeel op de baten van € 25.000. Over de gehele projectperiode is er een cofinanciering van €150.000. Jaarstukken 2022
€ 219.500 nadeel loonkostensubsidies. Vanaf 2022 wordt de loonkostensubsidie (LKS) over gemeenten verdeeld op basis van gerealiseerde uitgaven. Eerder ging dit via het ‘verdeelmodel bijstand’. De uitgaven voor loonkostensubsidies worden door het Rijk nu gecompenseerd op basis van T-2 financiering. Dat houdt in dat het Rijk na twee jaar de daadwerkelijk gemaakte kosten compenseert. Financiering van het Rijk loopt dus 2 jaar achter. De inkomsten worden geboekt op een ander product (610) dan de lasten. Per saldo is er voor het jaar 2022 een nadeel van €121.000. € 41.000 incidenteel nadeel Europees Sociaal Fonds (ESF). In juni 2022 heeft de gemeente Zutphen de vaststellingsbeschikking ontvangen met betrekking tot de ESF subsidiegelden 2017-2020. Conform de BBV voorschriften mag je ESF baten en lasten niet verwerken voordat je de definitieve beschikking hebt ontvangen. € 120.000 nadeel doorberekende (loon)kosten. Dit nadeel valt grotendeels weg tegen vooren nadelen op de doorberekende (loon)kosten op andere producten binnen programma 4 vitale samenleving.
Product 600 Participatie werk – baten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 529.000 op de baten zijn:
€ 65.000 incidenteel voordeel voor het project Vliegwiel Waterkwartier. De raming van het project is opgenomen voor € 60.500 in de begroting voor 2022 terwijl de gelden niet in één jaar worden uitgegeven maar in 2021, 2022 en 2023. Tegenover dit voordeel is er een nadeel op de lasten van € 95.000. € 410.000 incidenteel voordeel ESF. In juni 2022 heeft de gemeente Zutphen de vaststellingsbeschikking ontvangen met betrekking tot de ESF subsidiegelden 2017-2020. Conform de BBV voorschriften mag je ESF baten en lasten niet verwerken voordat je de definitieve beschikking hebt ontvangen.
Product 600 uitstroombevordering – baten mutaties reserves
€ 264.000 incidenteel nadeel vanwege lagere onttrekkingen aan de reserve investeringsprogramma sociaal domein (€ 220.000) en de reserve doorontwikkeling sociaal domein (€ 44.000). Omdat beide projecten (onder andere Vliegwiel Waterkwartier en frictiekosten) nog niet zijn afgerond is er ook minder onttrokken aan de reserves die hiervoor als dekking worden ingezet. De reserve investeringsprogramma sociaal domein is bij de resultaatbestemming in 2020 ingesteld. De reserve doorontwikkeling sociaal domein is conform Raadsbesluit 04-11-2019 ingesteld voor dit doel.
Toelichting product Minimabeleid
Product 605 Minimabeleid – lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van €2.683.000 op de lasten zijn:
95
€1.632.500 incidenteel nadeel verstrekken energietoeslag 2022. De totale lasten voor de energietoeslag 2022 bedroegen €5,0 miljoen. Van de totale toegekende Rijkmiddelen voor de energietoeslag 2022 is bedrag van €2,4 miljoen in programma 4 verantwoord en voor €1.8 miljoen in programma 6 (algemene dekkingsmiddelen). Daarnaast is er nog dekking van de reserve armoedebestrijding van €1 miljoen (programma 4). €280.000 voordeel armoedebeleid. Op de reguliere budgetten van bijzondere bijstand inclusief zorgregelingen, meedoenregeling en kindpakket is er een voordeel van €280.000 Jaarstukken 2022
door niet bestede middelen. Deze onderbesteding is ingezet als dekking voor de eigen bijdrage van de verstrekking energietoeslag. €1.290.300 nadeel doorberekende (loon)kosten. Dit nadeel valt grotendeels weg tegen vooren nadelen op de doorberekende (loon)kosten op andere producten binnen programma 4 vitale samenleving.
Product 605 Minimabeleid – baten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van €48.000 op de baten zijn:
€ 48.000 hogere baten wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere ontvangsten vanuit de leenbijstand. De hogere ontvangsten vanuit leenbijstand zijn het gevolg van de invoering van de aanvullende versoberingen op het minimabeleid in 2020 (duurzame gebruiksgoederen worden als lening verstrekt). Leenbijstand = bijstand die als lening wordt verstrekt, bijvoorbeeld voor de aankoop van een koelkast
Product 605 Minimabeleid – baten mutaties reserves
€475.000 incidenteel nadeel vanwege lagere onttrekkingen aan de reserve armoedebestrijding. De lagere onttrekking is mogelijk geweest omdat er binnen armoedebeleid nog onbenutte middelen beschikbaar waren om de gemeentelijke bijdrage a €800.000 van de verstrekking energietoeslag 2022 te dekken. De reserve armoedebestrijding is bij de bestemming van het saldo van de jaarrekening 2021 door middel van resultaatbepaling ingesteld.
Toelichting product Schuldhulpverlening
Product 608 Schuldhulpverlening – lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van €809.000 op de lasten zijn:
€ 94.000 voordeel intensivering armoedebeleid. Conform de beleidsnota Passende Schuldhulp wordt in 2022 ingezet op het verder invoeren van nieuwe wettelijke taken bij Schuldhulp. In 2022 zijn belangrijke (nieuwe) onderdelen zoals een preventie aanpak, collectief schuldregelen, een klanttevredenheidsonderzoek en een risico analyse van de processen ingeregeld. De uitvoering volgde later in het jaar waardoor er minder lasten waren. € 55.000 incidenteel voordeel vanwege lagere lasten die betrekking hebben op de uitvoering in het kader van de energiecrisis. Omdat beleid en uitvoering samen oplopen zijn de vrijgemaakte middelen niet volledig benut en blijven deze in de reserve energiecrisis. € 630.000 voordeel doorbelaste (loon)kosten. Dit voordeel valt grotendeels weg tegen vooren nadelen op de doorbelaste (loon)kosten op andere producten binnen programma 4 vitale samenleving.
Product 608 Schuldhulpverlening – baten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen bij de baten.
Product 608 Schuldhulpverlening – baten mutaties reserves
96
Jaarstukken 2022
€ 55.000 incidenteel voordeel vanwege lagere onttrekkingen aan de reserve energiecrisis. Omdat beleid en uitvoering samen oplopen zijn de vrijgemaakte middelen niet volledig benut. De energiecrisis loopt door in het jaar 2023 en derhalve worden de middelen gereserveerd voor 2023.
Toelichting product Inkomensvoorziening
Product 610 Inkomstenvoorziening - lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 3.465.000 op de lasten zijn:
€ 3.015.000 incidenteel voordeel op de bijstandsuitkeringen. De stijgende werkgelegenheid en afnemende werkloosheid zorgden voor minder instroom. De verwachte toename van het bijstandsvolume bleef daardoor in 2022 uit en daalde zelfs met bijna 7%. Daardoor is er een voordeel ontstaan op het begrote budget voor de eigen bijdrage aan de uitkeringsgelden (BUIG) 2022. Tegelijkertijd blijft Zutphen een nadeelgemeente: ten opzichte van de rijksuitkering hebben we een tekort op de uitgaven voor de bijstand. Voor 2022 is dit tekort echter zodanig laag dat we (anders dan over 2021) geen aanspraak kunnen doen op een uitkering Vangnet. € 106.000 incidenteel voordeel vanwege lagere dotatie aan de voorzieningen. In de begroting is rekening gehouden met een dotatie aan de voorziening. Aan het einde van het jaar wordt op basis van de werkelijke uitstaande vorderingen bepaald wat de dotatie aan de voorziening moet zijn. De actualisatie van de voorziening wijkt altijd af van de raming. € 501.500 incidenteel nadeel op de Bbz uitkeringen. Het nadeel van het Bbz (Besluit bijstandsverlening zelfstandigen) wordt grotendeels veroorzaakt door de tijdelijke regeling Bbz en was het gevolg van de corona-maatregelen van het Kabinet. Deze regeling is door het Rijk per 1 april 2022 ingetrokken. Hierover is in BURAP-1 gerapporteerd.