Jaarstukken 2021
Tekst van het document
39
Jaarstukken 2021
Duurzaamheid De Transitievisie Warmte is vastgesteld. Daarmee zijn de 4 startwijken tot 2030 aangewezen: Helbergen, Zeeheldenbuurt, Voorsteralleekwartier en Looërenk&Woud/Overkamp. De transitievisie is een belangrijk basisdocument voor de energietransitie in de gemeente Zutphen en de aanpak van de bebouwde omgeving. De Regionale Energie Strategie (RES) is door de gemeenteraad vastgesteld. De vaststelling door de gemeenteraden van de cleantechregio is nodig om de RES als geheel vast te kunnen stellen en om als regio invulling en perspectief te kunnen geven op de benodigde opwek van energie. De gemeenteraad heeft voor het grondgebied van de gemeente Zutphen zoekgebieden voor grootschalige zon- en windenergie vastgesteld, inclusief een afwegingskader voor wind- en zonneenergie. De procedure voor de windmolens Zutphen - noord is gestrand bij de Raad van State. De provincie Gelderland heeft medegedeeld dat ze de ruimtelijke en vergunningsprocedure verder ter hand neemt. Provinciale Staten van Gelderland hebben op 30 september 2021 besloten een proeftuinsubsidie beschikbaar te stellen ad € 4.973.917 inclusief btw voor het warmtenet Helbergen. Hierdoor kunnen we het project ten uitvoering brengen. Hierover zijn we overleggen gestart met verschillende partijen, waaronder Ieder1, coöperatie ZE, FIRAN en het Waterschap Rijn en IJssel.
Met de inzet van de eerder toegekende rijkssubsidie RRE, zijn zo'n 500 warmtescans verricht en bijdragen verstrekt aan particuliere eigenaren voor kleine duurzaamheidsmaatregelen. In 2021 zijn de gemeentelijke panden stadhuis, zwembad de IJsselslag, het oude gemeentehuis in Warnsveld, sporthal de Kei, en het Kindcentrum de Mene voorzien van zonnepanelen. We faciliteren diverse bedrijfsinitiatieven rondom productie en benutting van waterstof, verduurzaming van vervoer en het verduurzamen van productieprocessen op bedrijventerrein De Mars.
Omgevingswet en omgevingsvisie We zijn volop bezig met de voorbereiding op de invoering van de Omgevingswet, organisatorisch, juridisch, in procedures en digitaal. Begin 2022 heeft het rijk besloten de invoering er van uit te stellen naar 2023. We hebben het werkproces van vergunningverlening onder de Omgevingswet ingericht, inclusief de intake- en omgevingstafel. De komende periode staat in het teken van oefenen in de landelijke voorziening voor het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet). De gemeenteraad heeft de 'verordening op de adviescommissie fysiek domein' vastgesteld en de verordeningen over de fysieke leefomgeving zover mogelijk samengevoegd in de 'Verordening Fysieke Leefomgeving (VFL)'. In 2022 volgen de besluitvorming over het adviesrecht en de verplichte participatie, alsmede de formele aanpassing van diverse verordeningen aan de Omgevingswet.
40
Jaarstukken 2021
In 2021 hebben we bij de gemeenteraad uitgangspunten geïnventariseerd ten behoeve van het opstellen van de omgevingsvisie en zijn verkenningen verricht over de geactualiseerde woningbouwopgave voor de langere termijn. De omgevingsvisie moet op grond van de omgevingswet eind 2025 worden vastgesteld. In de begroting 2022 is ruimte gereserveerd voor de inhuur van een extern adviesbureau om de omgevingsvisie te formuleren en het planproces te begeleiden.
Openbare ruimte en werken Algemeen In 2021 zijn enkele grotere werken uitgevoerd. Zo is in 2021 een groot deel van de reconstructie Deventerweg gerealiseerd. De afronding staat gepland in voorjaar 2022. Tijdens de werkzaamheden zijn we op enkele plaatsen op resten van munitie van de Tweede Wereldoorlog tegengekomen. De ontwerpfase van het project is doorlopen als een pilot om te leren werken in de geest van de omgevingswet. Door de intensieve participatieve voorbereiding met aanwonenden de uitvoering nagenoeg probleemloos verlopen. Bijzondere aandacht in het werk ging uit naar het kruispunt Deventerweg/Van der Capellenlaan/Industrieweg. Al jaren staat deze op de prioriteitenlijst om aan te pakken. Voor de inrichtingsontwerpen zijn de klankbordgroep Deventerweg en Van der Capellenlaan bij de voorbereiding betrokken geweest. De keuze is gemaakt om het kruispunt om te vormen tot een zogenaamde LaRGaS-rontonde (Langzaam Rijden Gaat Sneller). De aanpak van de kruising vindt aansluitend plaats op de werkzaamheden van de Deventerweg. De vrijkomende verkeersregelinstallatie wordt verplaatst naar het kruispunt Stationsplein/Nieuwstad/Isendoornstraat. De bestaande verkeerregelinstallatie wordt in de loop van 2022 vervangen. De aanleg van de snelfietsverbinding Deventer-Zutphen (FN 348) is verder voorbereid.
De provincie neemt hierin de projectleiding, omdat ze de uitwerking mee kan nemen in de op handen zijnde renovatie van de N348. Er moet nog besluitvorming plaatsvinden over het definitieve tracé van de snelfietsverbinding (F348). Het tracé komt geheel langs de N348 of toch nog gedeeltelijk door het buitengebied van Eefde. Tegelijkertijd wordt binnenkort ook een besluit genomen over het snelheidsregime op de N 348.
Wegen We hebben een assetmanagementplan Wegen 2018-2022 opgesteld. Dit plan gaat onder meer over onderhouds- en kwaliteitsniveaus en risicoaansprakelijkheid. Het is Zutphens eerste meerjarenplan voor de openbare ruimte en richt zich specifiek op de wegen. Dagelijks en groot onderhoud is uitgevoerd conform uitkomsten van inspecties.
Openbare verlichting
41
Op basis van ons masterplan verlichting, verduurzamen we alle verlichting in de gemeente en maken we de verlichting 'op afstand' aanpasbaar. Er is actieve participatie van bewoners over openbare verlichting en aanpassingen. Jaarstukken 2021
Het krediet om de openbare verlichting te vervangen is in 2021 ingezet op om 134 conventionele armaturen in de binnenstad te vervangen volgens het masterplan voor LED armaturen. In 2022 wordt er buiten de binnenstad een vervolg gegevens aan de verledding van de openbare verlichting door 440 armaturen te vervangen.
Civiele constructies, waaronder de oude IJsselbrug Het Meerjarenonderhoudsplan voor civiele constructies is geactualiseerd en door de raad goedgekeurd. Op grond van het meerjarenplan is de financiering van het groot onderhoud bepaald. In het kader van het meerjarenonderhoudsplan, hebben we een uitgebreide inspectie uitgevoerd aan de oude IJsselbrug. Aansluitend is de volledige sterkte van de IJsselbrug onderzocht. Deze informatie is verwerkt in het meerjarenplan. We hebben een studie verricht naar de benodigde vervanging van de aanbruggen van de IJsselbrug om een duidelijk beeld te hebben van de kosten, uitvoeringsmogelijkheden en -methode. Voorzien is dat de aanbruggen in 2033 vervangen moeten worden. In het meerjarenonderhoudsprogramma is ruimte gereserveerd voor het baggeren van de havens en de vervanging van enkele civieltechnische kunstwerken. De voorbereiding voor het baggerwerk is gestart. Een mooie toevoeging is de realisatie van de opstapsteiger voor de fluisterboten aan de Rijkenhage. Met deze opstapsteiger krijgen de schippers en bezoekers een volwaardige plek en geven we extra toeristisch comfort.
Openbaar groen en spelen Het openbaar groen wordt onderhouden volgens de beheer afspraken. Het Bomenbeleid is vastgesteld en de uitwerking van het beleid wordt vormgegeven in een uitvoeringsplan. Concreet wordt het beleid al toegepast in elke ontwikkeling die plaatsvindt in de openbare ruimte, zowel bij nieuwe ontwikkelingen als bij reconstructies en herinrichtingen. Inwoners betrekken we actief en stimuleren we om mee te denken en om ook in hun tuinen bomen en groen aan te planten. Enkele initiatieven in onze openbare ruimte zijn al in uitvoering gebracht zoals de aanplant van bomen in het Hoornwerk. Berm- en kruidenbeheer is volop in ontwikkeling. Afgelopen periode zijn meer grasvakken extensief beheerd. Begrazing door schapen is een succes gebleken. Hier gaan we in 2022 mee door. Eind 2022 wordt het begrazingsbeheer geëvalueerd aan de hand van de gestelde doelen. Het aantal groenvakken dat door middel van adoptie wordt onderhouden is gegroeid. Bewoners voelen zich hierdoor prettiger in hun leefomgeving. Het opruimen van zwerfvuil in de openbare ruimte wordt samen met en door onze inwoners uitgevoerd. Het aantal deelnemers blijft stijgen. Bij herinrichting en vervanging wordt het openbaar groen klimaatbestendig ingericht.
Dit betekent concreet dat het groen verdiept wordt aangelegd zodat het waterbergend vermogen wordt vergroot (en daarmee wateroverlast bij piekbuien kan worden voorkomen). Daarnaast wordt gekozen voor 42
Jaarstukken 2021
klimaatbestendige soorten, meer bomen (voorkomen hittestress) en een grote soortendiversiteit. Hiermee verhoogt de ecologische waarde van het openbaar groen en wordt voldaan aan de doelstellingen vanuit het Biodiversiteitsbeleid. De gedenkparken zijn verder in ontwikkeling en hebben meer aandacht gekregen dan in het verleden, het is een continu maar langzaam proces. Meer vrijheid voor de nabestaanden en een flexibeler gebruik van de gedenkparken maken een betere exploitatie van de gedenkparken mogelijk. Speeltoestellen voldoen aan het attractiebesluit, ze zijn heel en veilig. Er zijn (afgekeurde) toestellen verwijderd maar niet allemaal door een zelfde type vervangen.
Water en riolering De rioolvervanging Warnsveld is in volle gang. Het gehele jaar 2021 is daar hard aan gewerkt. Medio 2022 moeten de werkzaamheden afgerond worden. Over een lengte van 2 km wordt de gemengde riolering vervangen door een gescheiden riolering. Dit betekent dat een verhard oppervlak van ongeveer 2 hectare wordt afgekoppeld van de riolering waarbij het regenwater “in de natuur” blijft. Dit gebeurt voornamelijk door de aanleg van infiltratieriolen. Dit zijn rioolbuizen met gaatjes zodat al het regenwater naar het grondwater zakt. Zo verkleinen we de kans op wateroverlast en dragen we bij aan het tegenaan van droogte. In 2021 is samen met het waterschap de waterverdeling binnen Zutphen in beeld gebracht. Daarbij wordt in 2022 de inlaat vergroot zodat meer water beschikbaar is voor Zutphen voor zowel het stedelijk als het landelijk gebied. Wat de gevolgen hiervoor zijn, wordt in 2022 verder uitgewerkt. Samen met het waterschap zijn keuzes gemaakt om tot een robuuster watersysteem te komen. Om te kunnen anticiperen op de droogteproblematiek in de Achterhoek is het watersysteem van de Achterhoek in beeld gebracht. Dit gebeurde in een samenwerkingsverband met onder andere gemeenten in de Achterhoek.
Vastgoed We hebben aan 16 objecten het onderhoud kunnen uitvoeren conform onderhoudsplan. Er is veel druk op de uitvoerende partijen komen te liggen door de lockdowns en uitval van personeel door corona. Zodoende is de uitvoer van diverse onderhoudswerkzaamheden uitgesteld of niet uitgevoerd. In 2021 hebben we enkele panden kunnen verkopen en hebben we de voorbereidingen gedaan voor de verkoop van overige panden. De verkoop van deze panden hangt grotendeels samen met het formuleren van het broedplaatsenbeleid. Dit beleid is in ontwikkeling en wordt begin 2022 vastgesteld. Het pand De Oude Wand is gedeeltelijk in gebruik en staat grotendeels leeg. Het pand willen we op korte termijn verkopen. De Witte Vleugel is een belangrijk object in de verkoopportefeuille. Op grond van een raadsmotie is de richting om een maatschappelijk-culturele functie te vinden voor de Witte Vleugel, passend binnen structuurbeeld van “de Poort van Zuid”. Een klein deel van het pand is momenteel in gebruik 43
Jaarstukken 2021
door de gemeentelijke organisatie. Er komen diverse initiatieven en biedingen binnen voor het pand. Deze brengen we in beeld en leggen we in 2022 voor aan college en raad. Er is actief meegedacht en -gewerkt aan het plaatsen van zonnepanelen op gemeentelijk vastgoed. Binnen dit project zijn 1270 zonnepanelen geplaatst op 5 gemeentelijke panden. Voor de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed zijn de eerste scans en Duurzaam Monumenten Rapporten opgeleverd. Verkend is welke verplichte duurzaamheidsmaatregelen als eerste uitgevoerd moeten worden, vooruitlopend op de vergaande verduurzaming. Dit wordt verder uitgewerkt zodat de diverse keuzemogelijkheden medio 2022 voorgelegd kunnen worden aan college en raad. Ondanks een bewogen “coronajaar" en de gevolgen hiervan voor ondernemers, zijn er niet veel opzeggingen geweest. Er is wel een aantal nieuwe huurcontracten gesloten. Voor De Kaardebol en vrijgekomen ruimte in het gebouw Govert Flinckstraat zijn nieuwe huurders gevonden. Eveneens is een nieuwe huurovereenkomst gesloten voor de “villa” aan de Rijksstraatweg 65 in Warnsveld. Vanuit Vastgoed hadden in 2021 een aantal projecten bijzondere aandacht. Zo zijn de wswmedewerkers verhuisd naar een nieuwe locatie. Voor deze locatie is de inrichting verzorgd en de contractvorming begeleid.
Voor de overname van het vastgoed van de Hanzehof en de oprichting van de ZSA BV is kennis en expertise ingebracht. Specifiek voor de Hanzehof hebben we de voorbereidingen verricht voor overname van het beheer en onderhoud door de gemeentelijke organisatie.
44
Jaarstukken 2021
Financiën Bedragen x € 1.000
Rekening 2020
Raming Raming na primitief wijziging 2021 2021
Rekening
Saldo
V/N
2021
Lasten
38.643
33.111
42.936
34.711
8.225
V
Baten
-30.445
-23.148
-30.335
-28.032
-2.303
N
8.198
9.963
12.601
6.679
5.921
V
Toevoeging reserves
584
204
200
2.505
-2.305
N
Onttrekking reserves
-795
-174
-2.719
-870
-1.849
N
Totaal mutaties reserves
-211
30
-2.519
1.636
-4.155
N
Eindtotaal
7.987
9.993
10.082
8.315
1.767
V
Raming Raming na primitief wijziging 2021 2021
Rekening
Saldo
V/N
Saldo exclusief mutaties reserves
Mutaties reserves
Bedragen x € 1.000
Rekening 2020
004
Vastgoedinformatie
210
2021
30
45
45
46
-1
N
Wegen
4.638
5.226
5.352
4.656
696
V
211
Verkeer
409
524
585
394
191
V
222
Havens en kaden
151
170
170
191
-21
N
560
Groen
2.467
2.567
2.567
2.274
293
V
561
Openluchtrecreatie
66
91
91
101
-10
N
580
Speelgelegenheden
143
176
176
160
16
V
721
Afval
4.773
5.321
5.321
5.395
-74
N
722
Riolering
4.091
3.349
3.385
3.704
-319
N
723
Milieu
1.873
1.375
3.368
1.862
1.506
V
724
Begraafplaatsen
616
569
573
541
32
V
810
Ruimtelijke ordening
729
884
1.034
967
67
V
821
Overige volkshuisvesting
2.011
1.765
7.567
1.959
5.608
V
830
Grondzaken
7.727
6.708
6.818
6.080
738
V
835
De Mars
8.889
4.294
5.837
6.332
-495
N
221
Overige watergangen
29
42
42
50
-8
N
240
Afwatering
2
5
5
0
5
V
38.644
33.111
42.936
34.712
8.224
V
Raming Raming na primitief wijziging 2021 2021
Rekening
Saldo
V/N
Saldo exclusief mutaties reserves Bedragen x € 1.000
Rekening 2020
004
Vastgoedinformatie
210
Wegen
45
Jaarstukken 2021
2021
0
0
0
-1
1
V
-284
-124
-184
-468
284
V
211
Verkeer
-7
-4
-4
-7
3
V
222
Havens en kaden
-33
-12
-12
-7
-5
N
560
Groen
-34
-1
-1
-12
11
V
561
Openluchtrecreatie
-2
-11
-11
-1
-10
N
580
Speelgelegenheden
-1
0
0
-1
1
V
721
Afval
-5.607
-6.221
-6.221
-6.268
47
V
722
Riolering
-4.498
-3.833
-3.833
-4.102
269
V
723
Milieu
-508
-42
-979
-569
-410
N
724
Begraafplaatsen
-336
-356
-356
-393
37
V
810
Ruimtelijke ordening
-14
-26
-26
-76
50
V
821
Overige volkshuisvesting
-2.304
-1.540
-7.040
-2.040
-5.000
N
830
Grondzaken
-8.051
-6.708
-5.854
-8.299
2.445
V
835
De Mars
-8.756
-4.259
-5.801
-5.781
-20
N
221
Overige watergangen
-10
-12
-12
-10
-2
N
240
Afwatering
0
0
0
0
0
N
-30.445
-23.149
-30.334
-28.035
-2.299
N
Saldo exclusief mutaties reserves
Toelichting product Vastgoedinformatie Product 004 Vastgoedinformatie - lasten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen bij de lasten. Product 004 Vastgoedinformatie - baten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen bij de baten.
Toelichting product Wegen Product 210 Wegen - lasten De belangrijkste verklaringen voor het voordeel van € 696.000 op de lasten zijn:
46
€ 441.000 voordeel op afschrijvingen wegen. Een deel van de investeringen aan wegen zijn nog niet geheel afgerond in 2021. Deze investeringen zijn doorgeschoven naar 2022 waardoor dit tot gevolg heeft dat de afschrijvingskosten zijn uitgesteld naar toekomstige jaren.
€ 121.000 deels incidenteel voordeel op apparaatslasten. Dit voordeel komt door een ontvangen compensatie transitievergoeding en omdat er minder loonkosten van eigen personeel ten laste van de loonsom zijn gebracht dan vooraf was begroot.
€ 88.000 nadeel door inzet van externe inhuur. Door vertrek van medewerkers zijn functies tijdelijk ingevuld door inhuur. Hier tegenover staat een extra voordeel bij apparaatslasten.
€ 82.000 incidenteel voordeel op asfaltverharding. Door verslechterde weersomstandigheden aan het eind van het jaar zijn asfaltwerkzaamheden Jaarstukken 2021
uitgesteld. Bij de resultatenbestemming wordt een verzoek gedaan voor overheveling van dit bedrag naar 2022 om de uitgestelde werkzaamheden alsnog in 2022 uit te kunnen voeren.
€ 66.000 voordeel op de afschrijving openbare verlichting. Het investeringsprogramma openbare verlichting 2019 & 2021 wordt niet, zoals bij de begroting verwacht, opgeleverd in 2021. Deze investeringen zijn doorgeschoven naar 2022 waardoor dit tot gevolg heeft dat de afschrijvingskosten zijn uitgesteld naar toekomstige jaren.
€ 63.000 incidenteel voordeel op elementenonderhoud. Niet alle werkzaamheden voor het elementenonderhoud waarvoor opdracht voor was verstrekt zijn voor het eind van het jaar afgerond. Bij de resultatenbestemming wordt een verzoek gedaan om dit bedrag over te hevelen naar 2022.
€ 59.000 voordeel op de rentelasten wegen. Dit komt doordat de werkelijke uitgave op de investeringen eind 2020 minder hoog waren dan voorafgaand bij opmaken van de begroting 2021 was voorzien.
€ 46.000 incidenteel nadeel. Dit is ontstaan door een onderzoek dat in opdracht van ProRail moest worden uitgevoerd inzake de veiligheid van de bediening van de oude IJsselbrug en de daaruit volgende kosten voor het nemen van extra veiligheidsmaatregelen.
€ 40.000 nadeel op klein onderhoud elementverharding. Er zijn extra werkzaamheden uitgevoerd in verband met veiligheid van de weggebruikers. Denk hierbij aan bestrating weer recht leggen nadat deze omhoog waren gekomen door boomwortels.
€ 31.000 voordeel op wegmarkeringen. Niet alle asfaltwerkzaamheden zijn eind 2021 uitgevoerd waardoor er ook minder nieuwe wegmarkering nodig was.
€ 30.000 nadeel. Er zijn extra kosten gemaakt voor sanering van asbest aan de Letlandsestraat.
€ 26.000 voordeel op straatvegen. Dit komt doordat er in 2021 veel werk met eigen mensen is gedaan, waardoor minder ingehuurd hoefde te worden.
€ 25.000 nadeel op gladheidsbestrijding. Door een strenge winter (veel sneeuw) zijn er veel uitrukken geweest om de wegen sneeuwvrij te maken.
€ 22.000 voordeel op onkruidbestrijding. Het bestek is in 2021 niet volledig uitgevoerd door problemen met de aannemer.
Product 210 Wegen - baten De belangrijkste verklaringen voor het voordeel van € 284.000 op de baten zijn:
47
€ 218.000 voordeel op vergunningen en sleuven Nutsbedrijven. Dit bedrag bestaat voor € 60.000 uit meer leges en € 158.000 meer inkomsten voor straatwerkvergoedingen.
Jaarstukken 2021
€ 26.000 voordeel. Er zijn meer inkomsten ontvangen voor de aanleg van uitritten. Tegenover deze inkomsten staan ook extra kosten.
Toelichting product Verkeer Product 211 Verkeer - lasten De belangrijkste verklaringen voor het voordeel van € 191.000 op de lasten zijn:
€ 73.000 incidenteel voordeel op budget onderhoud VRI Nieuwstad. De eerste voorbereidingswerkzaamheden zijn in 2021 gestart maar de werkelijke uitvoer zal in 2022 plaatsvinden wanneer de VRI vrijkomt bij herinrichting Deventerweg. De uitgaven voor het onderhoud voor deze VRI worden gedekt uit een reserve. Tegenover dit incidenteel voordeel staat dan ook een even groot nadeel omdat dit bedrag nu niet is onttrokken uit de reserve VRI Nieuwstad € 71.000 voordeel op afschrijvingen verkeer. De investeringen die betrekking hebben op verkeer zijn nog niet geheel afgerond in 2021. Deze investeringen zijn doorgeschoven naar 2022 waardoor dit tot gevolg heeft dat de afschrijvingskosten zijn uitgesteld naar toekomstige jaren. € 57.000 voordeel op werkbudgetten verkeer. Als gevolg van corona en het ontbreken van capaciteit bij de afdeling verkeer zijn werkzaamheden blijven liggen. € 16.000 incidenteel nadeel. In verband met corona zijn verkeersregelaars in het centrum van Zutphen ingezet. Product 211 Verkeer - baten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen bij de baten. Product 211 Verkeer –mutatie reserve
€ 73.000 incidenteel nadeel doordat er minder is onttrokken uit reserve VRI Nieuwstad.
Toelichting product Overige watergangen Product 221 Overige watergangen – lasten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen bij de lasten. Product 221 Overige watergangen - baten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen bij de baten.
Toelichting product Havens en kaden Product 222 Havens en kaden - lasten De belangrijkste verklaring voor het nadeel van € 21.000 op de lasten is:
€ 37.000 nadeel doordat de beschoeiing van Laakse Oever moest worden vervangen en door de herstelwerkzaamheden van de daarbij liggende vlonders. De werkzaamheden zijn extra uitgevoerd om onveilige situaties te voorkomen.
Product 222 Havens en kaden - baten
48
Jaarstukken 2021
Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen bij de baten.
Toelichting product Afwatering Product 240 Afwatering - lasten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen bij de lasten. Product 240 Afwatering - baten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen bij de baten.
Toelichting product Groen Product 560 Groen - lasten De belangrijkste verklaringen voor het voordeel van € 293.000 op de lasten zijn:
€ 93.000 voordeel op apparaatslasten. Dit voordeel is het gevolg van dat er minder loonkosten waren dan vooraf was begroot en door een incidenteel ontvangen compensatie transitievergoeding. € 52.000 incidenteel voordeel op bomen openbaar groen. Door latere aanbesteding is het snoeien begonnen in december en loopt het snoeibestek door naar februari 2022. Om het restant in 2022 te kunnen uitvoeren wordt voorgesteld bij resultaatbestemming om dit bedrag over te hevelen. € 50.000 incidenteel voordeel. Binnen het project “Vervangen van laanbeplanting” zijn een aantal projecten doorgeschoven naar 2022, zoals Vispoortstraat, Boompjeswal en Martinetingel. Hierdoor ontstaat een voordeel doordat de beplanting is uitgesteld. Bij resultaatbestemming wordt een verzoek gedaan om dit bedrag over te hevelen naar 2022. € 25.000 voordeel op biodiversiteitsplan. Door langdurig uitval en uiteindelijk vertrek van personeel heeft bijgedragen dat proces rondom vaststelling van het biodiversiteitsplan vertraging heeft opgelopen.
Product 560 Groen – baten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen bij de baten.
Toelichting product Openluchtrecreatie Product 561 Openluchtrecreatie - lasten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen bij de lasten. Product 561 Openluchtrecreatie - baten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen bij de baten.
Toelichting product Speelgelegenheden Product 580 Speelgelegenheden - lasten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen bij de lasten. Product 580 Speelgelegenheden - baten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen bij de baten.
49
Jaarstukken 2021
Toelichting product Afval Product 721 Afval – lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 74.000 op de lasten zijn:
€ 170.000 incidenteel voordeel door de tussentijdse afrekening verwerkingskosten DVO 2021. € 62.400 incidenteel nadeel door meer kwijtscheldingen door een hogere tarief afvalstoffenheffing. € 602.300 incidenteel nadeel door hogere storting aan de voorziening afval, door lagere lasten ten opzichte van de afvalstoffenheffing. € 31.700 incidenteel voordeel. In 2021 zijn minder kosten gemaakt voor zwerfafval in verband met corona. € 118.200 incidenteel voordeel door de voorlopige afrekening 2021 van Circulus Berkel. € 273.000 incidenteel voordeel door het doorschuiven van het grondstoffenplan naar 2022.
Product 721 Afval – baten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 47.000 op de baten zijn:
€ 224.600 incidenteel voordeel door een hogere vergoeding voor afvalverpakkingen. € 83.000 incidenteel nadeel door lagere opbrengsten voor het variabele deel van de afvalstoffenheffing. € 95.000 incidenteel nadeel door het niet kunnen innen van de zwerfafvalvergoeding.
Toelichting product Riolering Product 722 Riolering - lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 319.000 op de lasten zijn:
€ 153.000 incidenteel voordeel doordat er door de coronacrisis minder onderhoud heeft plaatsgevonden. € 44.000 incidenteel voordeel. In 2021 is het Berkelriool gereinigd en geïnspecteerd. De totale kosten vielen mee door de slechte situatie van het riool achteraf mee bleek te vallen. € 30.000 incidenteel voordeel door minder uren toe te rekenen aan het product riool. € 30.000 incidenteel voordeel door minder gebruik te maken van extern advies. € 573.000 incidenteel nadeel door een hogere storting aan de voorziening riolering. Dit ontstaat door lagere lasten ten opzichte van de rioolheffing.
Product 722 Riolering - baten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 269.000 op de baten zijn:
€ 212.000 structureel voordeel door hogere opbrengsten rioolheffing. Dit voordeel is ontstaan omdat er meer adressen zijn aangeslagen (areaaluitbreiding). € 55.000 incidenteel voordeel. De investeringen uit 2021 zijn in één keer ten laste gebracht van de spaarvoorziening riolering.
Toelichting product Milieu Product 723 Milieu - lasten 50
Jaarstukken 2021
De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 1.506.000 op de lasten zijn:
€ 40.000 incidenteel voordeel door het niet opleggen van bestuursdwang. € 525.000 incidenteel voordeel doordat er veel is voorbereid om in de omgevingswet in te kunnen richten. Hier tegenover staat een lagere onttrekking uit de reserve tegenover (nadeel). € 89.000 incidenteel voordeel door lagere uitgaven aan diverse projecten waarvoor een provinciale subsidie is verkregen. Het gaat om de projecten verkeerslawaai, verduurzaming scholen en reductie energieverbruik. € 227.700 incidenteel voordeel door het niet geheel benutten van de budgetten Zutphen energie neutraal. Dit bestaat uit diverse projecten waaronder routeplan 2030, Wijk van de Toekomst, windenergie en verduurzaming bedrijven. Hiertegenover staat een lagere onttrekking uit de reserve (nadeel). € 364.400 incidenteel voordeel door het doorvoeren van twee maal de begrotingswijziging van de subsidie van de rijksregeling reductie energieverbruik. € 165.200 incidenteel voordeel. In 2021 is ingezet voor de vaststelling van de transitievisie warmte. Hier tegenover staat een lagere onttrekking uit de reserve tegenover (nadeel). € 22.500 incidenteel voordeel. In verband met corona zijn er minder meldingen geweest voor geluidshinder. € 60.000 incidenteel voordeel. De bijdrage voor de cleantech startersfonds is per 1 januari 2021 opgezegd.
Product 723 Milieu - baten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 431.000 op de baten zijn:
€ 40.000 incidenteel nadeel door het niet opleggen van bestuursdwang. € 364.400 incidenteel nadeel door het doorvoeren van twee maal de begrotingswijziging van de subsidie van de rijksregeling reductie energieverbruik. € 42.900 incidenteel nadeel door lagere inkomsten aan diverse projecten waarvoor een provinciale subsidie is verkregen. Het om de projecten verkeerslawaai, verduurzaming scholen en reductie energieverbruik.
Product 723 Milieu – baten mutaties reserves De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 965.000 op de baten zijn:
€ 227.700 incidenteel nadeel door het niet geheel benutten van de budgetten Zutphen energie neutraal. Dit bestaat uit diverse projecten waaronder routeplan 2030, wijk van de Toekomst, windenergie en verduurzaming bedrijven. € 202.000 incidenteel nadeel door in 2021 alleen de transitievisie warmte vastgesteld, De uitvoering vindt plaats in 2022. € 525.000 incidenteel nadeel doordat in 2021 het werkproces van vergunningverlening is ingericht. De verdere uitvoering vindt plaats in 2022.
Toelichting product Begraafplaatsen Product 724 Begraafplaatsen - lasten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen.
51
Jaarstukken 2021
Product 724 Begraafplaatsen - baten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen.
Toelichting product Ruimtelijke ordening Product 810 Ruimtelijke ordening - lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 67.000 op de lasten zijn:
€ 100.000 incidenteel nadeel door inhuur externe expertise voor ruimtelijke ontwikkeling. € 60.000 incidenteel nadeel voor de voorbereiding van de verkabeling. Hier tegenover staat een voordeel van een bijdrage van de provincie. € 200.000 incidenteel voordeel door de herziening van de bestemmingsplannen van de noordrand De Hoven nog niet is opgestart. € 27.000 incidenteel voordeel doordat de prioriteit op andere activiteiten heeft gelegen en de werkzaamheden voor onrendabele bestemmingsplannen is blijven liggen.
Product 810 Ruimtelijke ordening - baten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 50.000 op de baten zijn:
€ 60.000 incidenteel voordeel voor een bijdrage van de provincie voor de voorbereiding van de verkabeling. € 11.500 nadeel door minder aanvragen bestemmingsplannen, waardoor er minder leges zijn binnengekomen.
Product 810 Ruimtelijke ordening – baten mutaties reserves De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 150.000 op de baten zijn:
€ 150.000 incidenteel nadeel (minder onttrokken) doordat de herziening van de bestemmingsplannen nog moeten worden opgestart.
Toelichting product Overige volkshuisvesting Product 821 Overige volkshuisvesting - lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 5.608.000 op de lasten zijn:
€ 298.000 incidenteel voordeel door het niet besteden van het budget jongerenhuisvesting. € 5.416.000 incidenteel voordeel door er aan de projecten van RIDS minder is uitgegeven dan begroot. € 81.000 incidenteel nadeel door inhuur externe expertise voor juridische advisering.
Product 821 Overige volkshuisvesting -baten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 5.000.000 op de baten zijn:
52
€ 5.416.000 incidenteel nadeel door lagere inkomsten van de provinciale middelen voor het project Rivier in de Stad (RIDS).
Jaarstukken 2021
€ 454.000 incidenteel voordeel door een groot aantal projecten waarvoor in 2021 een bouwvergunning is aangevraagd. De school in de Noorderhaven is doorgeschoven naar 2022.
Product 821 Overige volkshuisvesting –baten mutaties reserves De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 298.000 op de baten zijn:
€ 298.000 incidenteel nadeel door het niet besteden van het budget voor jongerenhuisvesting. Hierdoor heeft er geen onttrekking uit de reserve jongerenhuisvesting plaats gevonden.
Toelichting product Grondzaken Product 830 Grondzaken - lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 738.000 op de lasten zijn:
€ 890.000 incidenteel voordeel door minder uitgaven voor afgesloten grondexploitaties. € 1.323.600 incidenteel voordeel voor de grondexploitaties Leesten Oost, Helbergen, Fort de Pol, Achtermars en Vitens terrein door minder uitgaven voor bouw- en woonrijpmaken. € 1.537.000 incidenteel nadeel voor de grondexploitatie Leesten Oost doordat minder uitgaven leidt tot een afname van de boekwaarde (is een last voor de exploitatie).
Product 830 Grondzaken - baten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 2.445.000 op de baten zijn:
€ 2.213.500 incidenteel voordeel door het verlagen van de verliesvoorziening van de grondexploitatie Leesten Oost (€ 2.008.600) en Achtermars (€ 204.900). € 330.000 incidenteel voordeel door meer grondverkopen dan begroot voor Leesten Oost (€ 263.000) en Achtermars (€ 67.000).
Product 830 Grondzaken – lasten mutaties reserves De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 2.300.000 op de baten zijn:
€ 2.300.000 incidenteel nadeel door de vrijval van de verliesvoorzieningen. Deze worden gestort in de reserve grondexploitatie.
Product 830 Grondzaken – baten mutaties reserves De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 878.000 op de baten zijn:
€ 890.000 incidenteel nadeel (minder onttrokken) door minder uitgaven van afgesloten grondexploitaties.
Toelichting product De Mars Product 835 De Mars - lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 495.000 op de lasten zijn:
53
Jaarstukken 2021
€ 818.200 incidenteel voordeel voor de grondexploitatie Noorderhaven door minder uitgaven voor bouw- en woonrijpmaken. € 523.500 incidenteel nadeel door het verhogen van de voorziening grondexploitatie Noorderhaven. € 897.000 incidenteel nadeel voor de grondexploitatie Noorderhaven doordat minder uitgaven leidt tot een afname van de boekwaarde (is een last voor de exploitatie).
Product 835 De Mars - baten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen. Product 835 Grondzaken – baten mutaties reserves De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 523.500 op de baten zijn:
54
€ 523.500 incidenteel voordeel door het onttrekken van de reserve grondzaken exploitatieresultaten voor het verhogen van de voorziening grondexploitatie Noorderhaven.
Jaarstukken 2021
Aanvullende informatie Subsidies programma 3 Eenmalige subsidies Een eenmalige subsidie betreft een subsidie voor activiteiten met een eenmalig projectmatig karakter waarvoor het college slechts voor een van te voren bepaalde tijd van maximaal 4 jaar subsidie wil verlenen. Eenmalige subsidies kunnen op elk moment van het jaar worden aangevraagd, maar ten minste 12 weken voor aanvang van de activiteiten.
55
Jaarstukken 2021
Programma 3: Duurzame leefomgeving
Beleidsveld
Subsidiedoel
Ontvangers
Subsidie
Riolen en gemalen
Afkoppelen hemelwater
Diverse personen
€ 21.574
Milieu beheer
Zutphen energieneutraal 2030
Cooperatieve vereniging Zutphense
€ 35.991
Milieu beheer
Routeplan 2030
Stichting De Werkmakers
€ 20.000
Milieu beheer
Verduurzaming scholen
Stichting Scholengroep GelderVeste
€ 10.000
Milieu beheer
Verstrekken van energievouchers.
REL Backoffice BV
€ 200.944
Milieu beheer
Duurzaamheidsactiviteiten
Stichting De Kaardebol Zutphen
€ 27.480
Milieu beheer
Bevordering zero emissie stadslogistiek.
Fietskoeriers
€ 9.257
Jaarlijkse subsidie Een jaarlijkse subsidie is een subsidie voor activiteiten met een voortdurend karakter of jaarlijks terugkerende activiteiten. Jaarlijkse subsidies moeten uiterlijk op 1 april in het jaar voorafgaand aan het jaar of jaren, waarop de subsidieaanvraag betrekking heeft, aangevraagd worden. Programma
Subsidiedoel
Subsidieontvangers
Programma 3: Zutphen energieneutraal 2030. Duurzame leefomgeving
Cooperatieve vereniging Zutphense
Bestrijding duivenoverlast.
56
Jaarstukken 2021
Stichting Stadsduiven Zutphen
Subsidie € 20.000
€ 4.328
Beleidsindicatoren programma 3 Taakveld
Indicator
eenheid
Programma 3. Duurzame leefomgeving 7. Fijn Volksgezondheid huishoudelijk en milieu restafval kg 7. Volksgezondheid Hernieuwbare en milieu elektriciteit %
57
Jaarstukken 2021
periode Zutphen Provincie Nederland
Bron
2019
124
111
CBS - Statistiek Huishoudelijk 161 afval
2019
9
10,7
20
RWS Klimaat monitor
Taakvelden programma 3 Bedragen x € 1.000 Omschrijving
Begroting 2021 vóór Begroting ná 2021 wijziging lasten baten saldo lasten baten
0.10 Mutaties reserves 0.2 Burgerzaken 0.5 Treasury 2.1 Verkeer en vervoer
Realisatie 2021 saldo
lasten
baten
Verschillen realisatie begroting na wijziging saldo lasten baten
204 45 0 5.747
-174 0 -229 -182
30 45 -229 5.566
200 45 0 5.934
-2.719 0 -229 -242
-2.519 45 -229 5.692
2.505 46 0 5.068
-870 -1 -199 -431
1.636 46 -199 4.637
-2.305 -1 866
-1.849 1 -30 189
saldo -4.155 -1 -30 1.055
2.3
Recreatieve havens
17
0
17
17
0
17
61
0
61
-44
2.4
Economische havens en waterwegen
153
-12
142
153
-12
142
130
-7
123
23
-5
19
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
644
-636
8
1.227
-1.218
8
1.270
-1.464
-193
-43
246
201
3.3
10
0
10
10
0
10
1
-1
9
1
10
3.4
Bedrijvenloketen bedrijfsregelingen Economische promotie
5
-11
-6
5
-11
-6
4
0
4
1
-11
-10
4.2
Onderwijshuisvesting
0
0
0
0
0
0
9
0
9
-9
5.5 5.7
Cultureel erfgoed Openbaar groen en openlucht recreatie
10 2.950
0 -12
10 2.938
10 2.950
0 -12
10 2.938
8 2.611
0 -25
8 2.586
2 339
6.3
Inkomensregelingen
308
0
308
308
0
308
380
0
380
-72
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO) Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Ruimtelijke ordening
4
-4
0
4
-4
0
2
-3
-2
2
-1
2
0 3.318 4.991 1.344 569
0 -3.833 -6.163 -42 -356
0 -515 -1.172 1.302 213
0 3.354 4.991 3.336 573
0 -3.833 -6.163 -979 -356
0 -479 -1.172 2.357 217
25 3.658 5.034 1.822 541
-61 -4.102 -6.305 -569 -393
-36 -444 -1.272 1.253 148
-25 -304 -43 1.514 32
61 269 142 -410 37
36 -35 100 1.104 69
874
-26
848
1.024
-26
998
941
-15
926
83
-11
72
-1.475
288
2.179
2.467
-1.840
119
5.607
-4.972
635
9.994 43.136 -33.053 10.083 37.216 -28.902
8.314
5.918
-4.151
1.767
7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 8.1 8.2 8.3
Grondexploitatie (nietbedrijventer.) Wonen en bouwen
Totaal programma's
58
10.357 -10.330
27 11.429 -10.437
992 11.141 -12.616
1.764
452
754
-1.312
33.314 -23.322
Jaarstukken 2021
7.566
-6.812
1.959
-44
-9
13
2 352
-72
Begrotingswijzigingen programma 3 Hieronder vindt u de grootste begrotingswijzigingen in 2021 op dit programma. Het gaat om wijzigingen met een bedrag vanaf € 100.000. Bedragen x € 1.000
Product Omschrijving
Begrotings Wijziging Wijziging Wijziging Wijziging wijziging nr lasten baten toevoeging onttrekking reserves reserves
723
Diverse overlopende posten 2020
10
1.231
723
Bestemming jaarrekeningsaldo 2020
13
330
723
Uitvoering regeling reductie energieverbruik woningen
18
364
810
Bestemming jaarrekeningsaldo 2020
13
150
821
Ontwerp wegen en pleinen de Hoven
1
5.500
821
Overlopende posten, jongerenhuisvesting
10
298
-298
830
Burap-2021-2 afgesloten grondexploitaties
18
964
-964
830
Meerjarenprognose grondexploitaties 2021-1
9
-791
-791
835
Meerjarenprognose grondexploitaties 2021-1
9
1.543
-1.543
7.664
-7.834
Totalen grootste wijzigingen programma 3
59
Jaarstukken 2021
-209
-1.022 -330
-364 -150 -5.500
0
-1.412
Programma 4: Een vitale samenleving, iedereen doet mee
Wethouder Mathijs ten Broeke Wmo, multiprobleem gezinnen, jeugd, GR GGD Noorden Oost-Gelderland
Wethouder Eva Boswinkel Onderwijs
Wethouder Laura Werger Participatiewet, werk en inkomen, sport
60
Jaarstukken 2021
Ambitie Een sterke inclusieve samenleving De herijkte strategische visie sociaal domein Zutphen, ‘een sterke inclusieve samenleving’, is op 11 mei 2020 vastgesteld. De gemeente Zutphen gaat voor een samenleving waarin inwoners met elkaar verbonden zijn, naar elkaar omkijken, waarin iedereen van betekenis is. In en voor een sterke, inclusieve samenleving neemt iedereen individueel verantwoordelijkheid voor zichzelf, voor anderen en voor de samenleving. Dat is zichtbaar door inwoners die uitstralen “Ik zorg voor mijzelf, ik kijk om naar anderen en zet mijn talenten en kwaliteiten in”. Inwoners kennen elkaar, ontmoeten elkaar in de wijk en daarbuiten in sport, hobby, (vrijwilligers)werk of ander verband. Werken, leren of op een andere manier actief zijn, daar wordt iedereen beter van. Inwoners, partners en de gemeente gaan uit van wat wél en wat zelf kan, talenten en kwaliteiten worden gezien en benut. Wij staan met partners naast de inwoner, kennen de inwoner. Iedereen kan aansluiten en meedoen; er is aandacht en ondersteuning voor degenen die het (tijdelijk) niet op eigen kracht kunnen. We zetten in op de transformatie van ‘zorgen voor’ inwoners naar ‘zorgen dat’ inwoners in staat zijn om voor zichzelf en elkaar te zorgen. De gemeente Zutphen ziet het als haar missie om te stimuleren dat inwoners, verenigingen, vrijwilligers en buurten actief oppakken wat zij zelf kunnen.
Wij koesteren de dynamiek in de wijken, in de eigen netwerken van inwoners en andere partijen en in de gemeente als geheel. Preventie, zorgen dat problemen niet ontstaan of verergeren, is het sleutelwoord. Wij ondersteunen daar waar het inwoners in hun netwerk, in de buurt of daarbuiten, niet zelf lukt. Het realiseren van deze visie vraagt om duidelijkheid in rollen, taken en verantwoordelijkheden en om een omslag in denken en handelen. Daarbij staan we voor de opgave om doelen te realiseren binnen het gegeven financiële kader en te zorgen dat we het beschikbare budget op de best mogelijke manier inzetten.
Krachtig Zutphen Om onze opgave versneld te realiseren werken we onder het thema Krachtig Zutphen aan een structurele vergroting van de sociale, economische en maatschappelijke zelfstandigheid en zelfredzaamheid van inwoners. De focus ligt daarbij op versterking van het Waterkwartier en op het Programma Werk. We willen effectief samenwerken met betrokken partners en uitgaven in het sociaal domein structureel beheersbaar houden. Goed en rechtmatig gebruik van beschikbare sociale voorzieningen leveren hier een bijdrage aan.
Integrale afstemming Binnen het sociaal domein voert de gemeente een veelheid aan wettelijke taken uit. Veel inwoners hebben hiermee te maken, er is een hoge complexiteit van individuele en maatschappelijke 61
Jaarstukken 2021
vraagstukken en er is een groot budget mee gemoeid. De belangrijkste wetten zijn de Participatiewet, de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Jeugdwet. De strategische visie sociaal domein is de kapstok voor het realiseren van de opgaven in het sociaal domein, maar ook voor andere beleidsterreinen zoals bijvoorbeeld sport en wonen. Daarbij hebben we integraliteit en afstemming hoog in het vaandel.
Doelstellingen 2021
We blijven prioriteit geven aan financieel evenwicht in het sociaal domein.
Maatschappelijke ondersteuning
We willen zo dicht mogelijk bij de mensen de zorg verlenen door goede, laagdrempelige voorzieningen in de wijk. Door preventie en vroegtijdige signalering voorkomen we uitgaven voor kostbare zorg en ondersteuning. We streven naar minder en lichtere indicaties. De gezondheid van onze inwoners willen we beschermen en bevorderen, en nieuwe prioriteiten voor het gezondheidsbeleid van de komende jaren bepalen. Een goede uitvoering van beschermd wonen, waarin we stimuleren dat mensen zo lang mogelijk en weer zo snel mogelijk zelfstandig in de wijk kunnen wonen, maar ook beschermd kunnen wonen als dat nodig is. En waarin we de landelijke ontwikkelingen zoals de uitstroom naar de Wet Langdurige Zorg en de doordecentralisatie, in goede banen leiden. Huiselijk geweld situaties willen we tijdig en efficiënt aanpakken met behulp van veiligheidsplannen. Signalen van huiselijk geweld willen we tijdig en efficiënt oppakken. We hebben de gezinnen steeds beter in beeld, die kampen met een stapeling van problemen: geen werk, verslaving, schulden, armoede en psychische problemen, laaggeletterdheid. We voeren waar nodig de regie op de afstemming van inzet van ondersteuning.
Sporten en bewegen
Sporten en bewegen blijven we stimuleren omdat het gezond is en zorgt dat mensen mee blijven doen.
Jeugd
Ieder kind moet gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien. We willen zoveel mogelijk voorkomen dat jeugdhulp nodig is, maar als het nodig is, willen we de hulp snel en dichtbij kunnen inzetten. We zijn trots op ons gevarieerde onderwijsaanbod en dat willen we graag in stand houden. Met de scholen werken we aan een integrale toekomststrategie voor alle vormen van Primair, Voortgezet en Speciaal (Basis) Onderwijs in Zutphen.
Participatie
62
We blijven ernaar streven dat iedereen meedoet in Zutphen waarbij we een beroep doen op ieders eigen talenten en mogelijkheden en dat van zijn/haar sociale netwerk. Jaarstukken 2021
We beperken armoede en schulden onder inwoners. Specifiek richten we ons op het blijven bereiken van kinderen in armoede.
Onze inzet Integraal De Strategische visie sociaal domein Zutphen, ‘een sterke inclusieve samenleving’, vormde ook in 2021 het overkoepelende kader binnen het sociaal domein. Sociaal domein breed hebben we ingezet op een integrale en preventieve aanpak die bijdraagt aan het voorkomen van zorg. In 2021 is het Investeringsprogramma Transformatie Sociaal Domein vastgesteld. Het bestaat uit drie onderdelen: Versnellen van maatregelen gericht op preventie en activering. Doorvoeren andere werkwijze - slim combineren, samenwerken en innovatie. Kwaliteitsimpuls dienstverlening organisatie - ICT, primaire werkprocessen en kwaliteit. Elk onderdeel is uitgewerkt in een aantal concrete maatregelen, waarbij wij hebben geput uit succesvolle voorbeelden in andere gemeenten en ervaringen binnen onze eigen organisatie. We versnellen projecten op gebied van preventie, werken slimmer door processen te combineren en innoveren en geven een kwaliteitsimpuls aan de dienstverlening voor de inwoner. Onder andere door de doorbraakmethode te implementeren, te verkennen hoe we jongeren kunnen ondersteunen bij de overgang van 18- naar 18+, gekantelde dagbesteding op te zetten, lichte hulpverlening anders te organiseren en een integrale aanpak op gebied van werk en inkomen te realiseren. Het investeringsprogramma is bedoeld om ontwikkelingen aan te jagen en wordt afgerond in 2022.
We werken aan structurele vergroting van de sociale, economische en maatschappelijke zelfstandigheid en zelfredzaamheid van inwoners. Daarom is in het Waterkwartier begonnen met het project Vliegwiel. Daarnaast is een projectvoorstel uitgewerkt voor handhaven met de menselijke maat in het Waterkwartier. Binnen het programma werk is de beleidsnota ‘Maatwerk en begeleiding naar Waardevol Werk’ vastgesteld. Tevens is gestart met het Sociaal Ontwikkelbedrijf. De domeinen Jeugd en Wmo werken steeds meer samen aan strategisch partnerschap met zorgaanbieders, versterking van contractmanagement en optimalisatie van de inkoop van ondersteuning en zorg. In 2021 is het Beleidsplan handhaving sociaal domein vastgesteld. We gaan daarbij uit van het perspectief van de inwoner en vertrouwen, en we informeren inwoners en zorgaanbieders actief over hun rechten en plichten. En door effectief samenwerken met betrokken partners, professionalisering en betere monitoring krijgen we steeds meer grip op de uitgaven in het sociaal domein.
Maatschappelijke ondersteuning
63
Jaarstukken 2021
De focus lag op de beweging naar minder en lichtere vormen van maatschappelijke ondersteuning, door het omzetten van vormen van geïndiceerde zorg naar een algemene voorziening, door het versterken van preventie en door maatregelen op gebied van inkoop en contractmanagement.
Huishoudelijke Zorg De gemeenteraad heeft in 2021 ingestemd met het sturingsmodel voor de uitvoering van huishoudelijke zorg, zoals beschreven in de nota 'Contractering huishoudelijke zorg 2021-2026'. Hierdoor is de uitvoering vanaf september 2021 belegd bij drie huishoudelijke zorgaanbieders. Waar in 2019 nog sprake was van een stijging van meer dan 10% van het aantal cliënten met huishoudelijke zorg, is het aantal cliënten in 2020 en 2021 slechts beperkt gestegen. Dit is het effect van corona.
Wmo Begeleiding In 2021 zijn we gestart met de inzet van de nieuwe WerktMee zorgproducten voor cliënten die zowel begeleiding nodig hebben, als ontwikkeldoelen hebben op het gebied van werk. Dit is een mooi voorbeeld van een integrale aanpak op het gebied van de Wmo en de Participatiewet. Daarmee versnellen we de beweging van zwaardere (lees duurdere) naar lichtere (goedkopere) vormen van begeleiding. Daarnaast zijn we vanuit het Investeringsprogramma Transformatie Sociaal Domein begonnen met het project gekantelde dagbesteding. Binnen dit project wordt via pilots gekeken naar geschikte vormen van algemene voorzieningen als alternatief voor de maatwerkvoorziening begeleiding groep (en eventueel individuele begeleiding). Verder is er een onderzoek verricht naar mogelijke professionalisering van het lokale contractmanagement. Op basis van dit advies zijn we gestart met een werkwijze waarbij: de prestaties van de aanbieders inzichtelijk worden gemaakt; de aanbieders proactief worden benaderd en we samen met de aanbieders kijken naar procesoptimalisatie. Dit heeft als effect dat we meer op inhoud en meer gestructureerd met aanbieders in gesprek zijn over mogelijkheden voor transformatie.
Nieuwe prioriteiten gezondheidsbeleid De nieuwe Nota lokaal gezondheidsbeleid is vastgesteld. Daarnaast is het Lokaal Preventie Akkoord gesloten waarin partijen vanuit onder andere welzijn, sport, onderwijs, ondernemers, gezondheid en verslavingszorg samen werken aan gezondheidsdoelen.
Beschermd wonen en maatschappelijke Opvang In 2021 is in samenwerking met partijen op het gebied van wonen het Afwegingskader huisvesting zorgdoelgroepen gemeente Zutphen vastgesteld. Hierdoor krijgen we meer grip op uitbreiding van wooninitiatieven binnen de gemeente, met als doel de sociaaleconomische balans in de gemeente te herstellen. Ook hebben we ons voorbereid op de doordecentralisatie van beschermd wonen, onder andere door het ontwikkelen van een nieuw samenwerkingsconvenant waarop de raad een zienswijze heeft gegeven. Inmiddels is de doordecentralisatie van beschermd wonen landelijk uitgesteld naar 1 januari 2023. 64
Jaarstukken 2021
Aanpak huiselijk geweld Een gezamenlijke werkgroep Jeugd en WMO is opgericht met als doel het versterken van de toegangsteams voor het signaleren van en handelen bij huiselijk geweld en het opstellen van veiligheidsplannen. Dit wordt in 2022 verder uitgewerkt, inclusief de taak en rol van Perspectief hierin. De procesregisseur huiselijk geweld is verbonden aan het Veiligheidshuis voor de integrale afstemming van casussen op het snijvlak van justitie en zorg en veiligheid.
Regie bij multiproblematiek De 'doorbraakmethode' is breed geImplementeerd in het sociaal domein. Door de integrale benadering van huishoudens met een stapeling van problemen kunnen we inwoners beter helpen en vastgelopen situaties weer in beweging brengen.
Financieel evenwicht In 2021 is het instrument budgetplafonds ingevoerd voor alle aanbieders van de Wmo zorgproducten begeleiding, respijtzorg en persoonlijke verzorging en voor aanbieders van jeugdzorg. Het doel daarvan is het realiseren van een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor gemeente en zorgaanbieders voor een duurzaam zorglandschap, kwalitatief en financieel. Dit heeft in 2021 het volgende opgeleverd: inzicht in de bedrijfsvoering van zorgaanbieders en het zorglandschap door de contractgesprekken; gedeeltelijk meer grip op de kosten binnen Wmo en Jeugd; professionalisering van contractmanagement en budgetsturing. Er is besloten om de inzet van het instrument budgetplafonds in 2022 voort te zetten (zie ook Jeugd). Het optimalisatietraject inkoop met de Zorgregio Midden IJssel Oost Veluwe is afgerond en heeft een reeks van maatregelen opgeleverd. Een deel daarvan heeft een administratief karakter en is per 1 januari 2022 ingevoerd. Een aantal maatregelen wordt gefaseerd uitgewerkt en/of geïmplementeerd, zoals een herijking van de inkoop van de producten begeleiding, respijtopvang en SGGZ. Er is begonnen met een kwaliteitsplan Wmo waarbij aandacht is voor het actualiseren van de werkprocessen en de beleidsregels. Hierbij wordt nadrukkelijk ingezet op het afgeven van indicaties met een kortere duur of met minder uren.
Door de thematafelaanpak zijn netwerken ontstaan van gemeente en partnerorganisaties. Dit heeft geleid tot het plan van aanpak ‘Naar een dementievriendelijke gemeente’ en ‘De Zutphense aanpak van eenzaamheid’. Hiermee voeren we regie op de doorontwikkeling van het voorliggende ondersteuningsaanbod, waardoor steeds meer inwoners met een hulpvraag laagdrempelig worden geholpen en geen beroep doen op maatwerkvoorzieningen. Het hiervoor genoemde project gekantelde dagbesteding is een voorbeeld waarbij we maatwerkvoorzieningen omzetten in algemene voorzieningen. In de begroting 2021 was rekening gehouden met een cliëntengroei van 5% vanwege het effect van de invoering van het abonnementstarief. Doordat corona langer aanhoudt dan verwacht, zijn zowel de cliëntengroei als de toename van de uitgaven minder hoog dan voorzien (zie onderstaande tabellen). 65
Jaarstukken 2021
Basismobiliteit Vervoer Het Wmo-vervoer en het vervoer van en naar de dagbesteding van inwoners die een indicatie hebben, zijn voorzieningen die bijdragen aan de zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie van inwoners (met een functiebeperking). Het gebruik van deze voorzieningen lag in 2021 lager door corona. De vervoerders zijn daarvoor gecompenseerd met een continuïteitsbijdrage van 70% van de omzetdaling. In 2021 is het reguliere aanbod van vervoer aangevuld met kleinschalig vervoer. Stichting ‘Stap in Stap uit’ vervoert met 2 elektrische busjes dagelijks inwoners van en naar het centrum van Zutphen, omdat het centrum voor minder mobiele inwoners van Zutphen slecht bereikbaar is. Een nieuwe verordening is vastgesteld voor de optimalisatie van het leerlingenvervoer.
Sporten en bewegen Stimuleren van sporten en bewegen Corona en de beperkingen die de maatregelen opleveren zijn van grote invloed (geweest) op het sporten. We zijn dankbaar voor de goede samenwerking die we het afgelopen jaar hebben gehad met de clubs en verenigingen en hebben waar mogelijk en nodig ondersteuning geboden. Landelijke compensatiemogelijkheden zijn (via de gemeente) aangeboden, waarmee huur in de periode van lockdown kwijtgescholden kon worden. In sommige gevallen is de lockdown benut om onderhoud te doen, zoals de aanleg van het nieuwe veld van KVZ. Eind 2021 is het Zutphense Sport- en Accommodatiebedrijf (ZSA) statutair opgericht. Hiermee is een stap gezet naar een centrale organisatie in de Zutphense sport- en beweegsamenleving. Met het onderbrengen van het Warnshuus en de Hanzehal bij de ZSA is ook de verbinding tussen sport en welzijn verder geïntensiveerd.
Jeugd Alle kinderen groeien gezond, veilig en kansrijk op 66
Jaarstukken 2021
Medio 2021 is het Beleidsplan Jeugd Zutphen 2021-2024 vastgesteld. Dit was de afsluiting van een intensief proces met onze partners, met ouders en jongeren en met de gemeenteraad. Het beleidsplan biedt de basis voor onze inzet op jeugd. We kiezen daarin voor een omslag van geïndiceerde jeugdhulp naar preventie. We streven naar normaliseren in plaats van medicaliseren. Vanuit deze visie hebben we in 2021 uitvoering gegeven aan vier doelen:
1. Versterken van de pedagogische samenleving De nadruk lag op het versterken van het pedagogisch klimaat op scholen met leerkrachten, ouders en de gemeenschap. Door de inzet van een vaste jeugdhulpverlener op school voorkomen we dat kinderen geïndiceerde jeugdhulp nodig hebben. Dit is een initiatief van het samenwerkingsverband Passend Onderwijs IJssel Berkel en vijf gemeenten op vijf scholen voor primair onderwijs, het speciaal basisonderwijs en het speciaal onderwijs. Ook is het project #opladers (ouders helpen ouders) verder uitgerold. Bestuurlijk spraken de gemeente, primair en voortgezet onderwijs elkaar intensief over signalen van problematiek bij kinderen als gevolg van de coronacrisis. Team Jeugd heeft zich actief ingespannen om de effecten op gezinnen en kinderen te verlichten. Dit betrof de coördinatie van noodopvang tijdens de schoolsluiting, het faciliteren van organisaties om activiteiten voor jongeren te organiseren en het mogelijk maken van jongerenstraatwerk in delen van de stad waar overlast voorkwam. Op basis van deze ervaringen is aan het eind van het jaar een contourenplan voor jongerenwerk vastgesteld. De bovenstaande initiatieven werden mede mogelijk doordat scholen en gemeenten extra middelen ontvangen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs voor herstel en perspectief voor de jeugd na corona tijd (periode 1 augustus 2021 tot 1 augustus 2023).
Voor de besteding van deze middelen is een gezamenlijk plan opgesteld. De scholen zetten daarbij in op het verminderen van onderwijsachterstanden. De gemeente draagt bij door te investeren in de samenwerking met partners op thema’s uit het Beleidsplan Jeugd: jeugdhulp in onderwijs, jongerenwerk, taal/leesbevordering en welzijn/ welbevinden (sport, cultuur).
2. Focus op preventie Met onze samenwerkingspartners geven we uitvoering aan het Preventieplan. Daarmee beogen we een doorlopende lijn voor opvoed- en opgroeiondersteuning te realiseren, inclusief peuteropvang voor alle kinderen. Ook blijven we inzetten op het voorkomen van voortijdig schoolverlaten en jeugdwerkloosheid. Het preventieve aanbod is aangevuld met initiatieven die invulling geven aan ‘witte vlekken’:
De opening van twee locaties voor Buitenschoolse opvang met een plus (BSO+), voor kinderen die extra ondersteuning nodig hebben. Een actieplan om de gevolgen voor kinderen in echtscheidingssituaties te verminderen. De realisatie van een pilot peuteropvang voor de jongste kinderen op het AZC. Integrale samenwerkingsafspraken met partners over kansrijke start: de ondersteuning van jonge ouders gedurende de eerste 1000 levensdagen van een kind. Samen met het Nederlands Jeugd Instituut ontwikkelen we een Macromonitor Preventie Jeugd. Deze is erop gericht om de impact van preventieve activiteiten op het welzijn te kunnen meten. 67
Jaarstukken 2021
3. Versterking eerste lijn Voorwaarde om onze ambities waar te maken, is dat wij werken aan ‘de basis op orde’. Een toegang voor jeugdhulp met deskundigheid, casus- en procesregie en een brede blik. Ondersteuning en zorg wordt alleen ingezet als het echt nodig is. Zo licht als mogelijk, maar intensief en duurzaam als het moet. Daarvoor is in 2021 het volgende in gang gezet: We zijn een traject ingegaan om lichte hulpverlening vrij toegankelijk en laagdrempelig vorm te geven. Dit doen we in partnerschap met zorgaanbieders. Doel hiervan is dat ouders en kinderen sneller en passender geholpen worden. Daarmee voorkomen we onnodig medicaliseren. Het gemeentelijk toegangsteam krijgt daardoor meer ruimte voor procesregie bij de meer complexe en specialistische casussen. In het consulententeam is relatief veel verloop geweest, maar dit maakte het mogelijk om nieuwe medewerkers aan te nemen die passen bij de nieuwe visie. Er is samen met de medewerkers een plan opgesteld om het werk goed uit te voeren (kwaliteit, deskundigheid, sturing, overlegvormen, werkprocessen, monitoring). De samenwerking van jeugdconsulenten met de huisartsen is gecontinueerd. Het aantal praktijken is uitgebreid naar 7 en bijna 100 kinderen/gezinnen zijn bereikt. De wettelijke wijziging van het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet per 1 januari 2022 heeft veel uitzoekwerk gevraagd.
Deze (administratieve) wijziging heeft in hoofdzaak effect op kinderen met verblijf (in een pleeggezin, gezinshuis, residentiële instelling). Gemeenten, aanbieders en gezaghebbers zijn inmiddels geïnformeerd, contracten zijn afgesloten. Uit de inventarisatie blijkt dat Zutphen zowel financieel als qua uitvoering (procesregie) verantwoordelijk wordt voor meer kinderen. De raad heeft hiervoor extra middelen beschikbaar gesteld. We monitoren of de Rijksmiddelen die we voor dit doel ontvangen voldoende zijn.
4. Verbetering intensieve jeugdhulp Bij complexe zorgvragen staat het gedachtengoed ‘voor elk kind een thuis’ voorop. We faciliteren de beweging om met zorgaanbieders te komen tot meer passende zorg, minder uithuisplaatsingen en minder kinderen in residentiële jeugdvoorzieningen. Dat doen we door in te zetten op bijvoorbeeld intensieve ambulante ondersteuning thuis en/of plaatsing in gezinshuizen en pleeggezinnen. Resultaat in 2021 is de realisatie van een gezinshuis plus (kleinere groepen en meer ondersteuning) en minder kinderen in een residentiële verblijfsvorm. Deze pilot ‘afschalen van residentieel naar tussenvormen’ is als structurele werkwijze overgenomen door het regionale expertteam. Met de Zorgregio Midden IJssel Oost Veluwe is gewerkt aan de optimalisatie van de inkoop van Jeugd- en Wmo voorzieningen. Daarbij ligt de focus op verbetering van de producten voor individuele begeleiding en SGGZ (zie ook Wmo). Intensieve jeugdhulp betreft ook veiligheid. We hebben de Regiovisie Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling vastgesteld. Daarbij krijgen de toegangsteams een grotere rol in het opstellen en monitoren van veiligheidsplannen voor gezinnen (zie ook Wmo). De jeugdconsulenten zijn hierin opgeleid en werken nauw samen met de partners op het gebied van zorg en veiligheid.
Ook is de Gelderse verbeteragenda jeugdbescherming vastgesteld om samen met ketenpartners te voorkomen dat kwetsbare kinderen tussen wal en schip vallen. In 2022 gaan we dit uitvoeren. In het kader van het nieuwe convenant Nazorg aan ex-justitiële jeugd maakt de gemeente samen met de jongere vroegtijdig een plan voor de toekomst en voor de benodigde begeleiding en hulp. 68
Jaarstukken 2021
Financieel evenwicht Voor Jeugd (en Wmo) is contractmanagement en toezicht ingericht. Het beleid voor budgetplafonds bij zorgaanbieders is geëvalueerd en herzien voor 2022. Qua inrichting en relatie met zorgaanbieders hebben we veel ervaring opgedaan. We sturen op lichtere en kortere trajecten en betere prognoses (zie ook Wmo). De uitgaven voor en het aantal cliënten met geïndiceerde jeugdhulp liggen in lijn met het voorgaande jaar. In 2021 hadden we echter aanzienlijk meer jeugdigen met complexe en specialistische problematiek en daaraan gerelateerde kostbare trajecten dan in het voorgaande jaar (zie onderstaande tabel). Dit is een landelijk, mede aan corona gerelateerd beeld. Ook is de gemiddelde duur van trajecten voor met name jeugdbescherming en verblijf langer. Dat laatste komt met name door de verhoging van de leeftijdsgrens voor pleegzorg en gezinshuizen van 18 naar 21 jaar. De bezuinigingstaakstelling die we met de budgetplafonds beoogden is slechts ten dele gehaald. Daar zijn meerdere oorzaken voor: het leerproces ten aanzien van budgetplafonds, meerkosten voor contractmanagement en de toename van complexe zorg, onder andere corona gerelateerd.