Handelingen Raad 2 juli 2021

Want hoe ontwikkel ik mijn netwerk?

435

Hoe besta ik in de hoofden van inwoners en hoe zorg ik er ook voor dat de inwoner kan meepraten en meebeslissen? Er is hier absoluut werk aan de winkel en dat vraagt onder andere een betere inzet van communicatie. Voorzitter, voor dit jaar had ik de verwachting, of in ieder geval de hoop, dat mijn bijdrage minder over geld zou moeten gaan – of vooral het ontbreken eraan. Want er is immers een structureel sluitende begroting en dat is een prestatie op zich. Er is keihard aan gewerkt en er zijn door onze inwoners vele offers voor gebracht. Maar als je echt goed naar de begroting kijkt, is het broos. Broos omdat een aantal investeringen en reserveringen naar voren is geschoven en ook broos omdat de gemeente gewoon structureel te weinig geld vanuit Den Haag ontvangt. (Audiopositie 00:45:09 Track 2021-07-02 Zutphen raad deel 1)









En dat maakt ook, dat we vandaag weer keuzes moeten maken die linksom of rechtsom ergens pijn gaan doen. Vanuit ons hart maakt het CDA in ieder geval vandaag de keuze om definitief te zeggen: de hoofspanningskabels gaan onder de grond. We moeten nu werk maken van veiligheid en gezondheid. We vinden het niet langer verantwoord dat ongeveer 25.000 inwoners wonen in een strook met een elektromagnetisch veld waarvan de Gezondheidsraad zegt dat daar beter geen kinderen kunnen wonen. En vanuit ons hoofd zoeken we ook naar de juiste mogelijkheid om dit te kunnen betalen. Daarom verzoeken we het College om in het najaar opties te presenteren voor dekkingsvoorstellen. En wat ons betreft bestaat dat uit meer dan nu alleen maar gokken op incidentele meevallers of om de last af te schrijven over zestig jaar. Want misschien is het ook wel mogelijk om sneller af te schrijven, in tien of twintig jaar. Want hierdoor wordt de hypotheek naar de toekomst toe verkort. Uiteraard moeten ook de handen uit de mouwen worden gestoken en we vragen daarom de wethouder om zo spoedig mogelijk contact op te nemen met TenneT en akkoord te geven op de offerte voor het onderzoek naar het basisontwerp. Daarom vandaag een motie en een amendement. En dit onderwerp leeft heel breed binnen onze raad.

Daarom heb ik ook vorige week namens de raad een oproep gedaan aan de leden van Provinciale Staten om Zutphen bij te staan bij het kabelen. En als u of als jij contact hebt of een connectie hebt in de Provincie: gebruik die, want dat helpt bij de financiële ondersteuning. En vergeet niet, alleen samen krijgen wij die hoogspanningskabels eronder. Een ander onderwerp wat het hart natuurlijk echt raakt, is cultuur en erfgoed. Want cultuur beroert je, cultuur ontroert je, en cultuur moet je doen. Maar vandaag moeten we toch weer een aantal beslissingen nemen met ons hoofd – dan gaat het natuurlijk vooral over De Hanzehof. En dat is een onderwerp wat de Zutphense gemoederen al jarenlang bezighoudt. En als we ergens kunnen spreken over een ‘boomerangbezuiniging’, dan toch wel hier. Want willens en wetens is er jarenlang te weinig geld gereserveerd voor groot onderhoud. Jarenlang zijn structurele oplossingen vooruitgeschoven en nu komt die weer terug. En de nieuwe plannen voor een ‘Huis van de stad’ – wat ons betreft heet dat gewoon ‘Huis van Zutphen’ – zorgen ervoor dat we opnieuw geen nieuwe keuze kunnen maken. Want het is een ingrijpende beslissing met verstrekkende, langstrekkende gevolgen. Daarom moeten we ook behoedzaam omgaan met de financiële middelen die we nu vrij moeten maken voor De Hanzehof.

Op zich steunen we wel het voorstel om het gebouw door de gemeente te laten overnemen, maar dan moeten wel eerst goede en duidelijke afspraken worden gemaakt met de stichting De Hanzehof. Dat gaat over huur, over subsidie, over prestatieafspraken. Daarnaast vinden we het ook onverstandig om nu al voor vier jaar een onderhoudsbedrag te reserveren van bijna een miljoen euro per jaar, dus bijna vier miljoen euro in totaal. Want als we deze keuze nu maken, dan lopen we gewoon echt voor de muziek uit. En niet voorop als een mooie tambour-maître met zo’n prachtige stok, maar wat mij betreft meer als een soort gekke Henkie. We moeten dit onderhoud écht integraal bekijken, met de toekomstplannen van De Hanzehof en daarom zijn ook hiervoor een aantal amendementen ingediend. Ook op het gebied van infrastructuur mogen en moeten we flink aan de bak. Verkeersveiligheid gaat ons – en dat geldt denk ik voor de hele raad – zeer aan het hart. En wij werken daarom ook graag mee om verkeersknooppunten in kaart te brengen, te starten met het oplossen van de meest urgente. En ik vind het nog wel een beetje zoeken naar de juiste dekking. Al wordt het opgenomen in een meerjarenbegroting, maar dit gaat ergens van ten koste en het is me nog niet helemaal helder hoe dat dan weer kan. En eigenlijk geldt dat ook

436





voor het onderhoud aan de Oude-IJsselbrug. Ik vind het zelf een mooie Oude-IJsselbrug, want ik maak er nog wel eens gebruik van, maar het is wel duidelijk geworden dat dit eigenlijk een nieuwe molensteen is van de gemeente. En als ik denk aan de geschiedenis van die brug, dan klinkt dat mij wel een beetje in de oren als de titel van een soort fictief kinderboekje: ‘De lange brug die niemand wilde hebben’. Het laatste onderwerp waar hart, hoofd en handen bij elkaar komen, is de energietransitie. Het CDA pleit voor maatregelen die kunnen rekenen op zoveel mogelijk draagvlak, want we staan voor een grote maatschappelijke opgave. Informeren, communiceren en betrekken, zijn ook hier de sleutelbegrippen. Want er is gewoon veel maatschappelijke onrust ontstaan door onvolledige of onhandig gebrachte informatie. En dat is niet nodig. Het moet anders. En de volgende stap, daar blijven we meer doorgaan, is: besparen, besparen, besparen. Want elke Kilowattuur die we niet nodig hebben hoeven we niet op te wekken. En hierbij luisteren we ook heel duidelijk naar de klimaatorganisatie Urgenda. Zij geeft aan, dat ze de vrije natuur en weilanden wil beschermen door winmolens voornamelijk in zee wil bouwen. En zonnepanelen vooral op daken en andere harde oppervlakken neer te leggen. En we gaan - wat ons betreft - in Zutphen dan ook gebruik maken van een zonneladder.

Dus eerst, en vooral: zon op dak en zeer summier omgaan met het gebruik van landbouw- en zonneweides. (Audiopositie 00:50:20 Track 2021-07-02 Zutphen raad deel 1)



En dan: windenergie kan op zó weinig draagvlak rekenen binnen onze gemeente, dat we daar gewoon geen energie meer in moeten steken. Dus ook niet in de modus van Eef de West. Laten we dit boek sluiten en onze tijd, geld en energie gaan besteden aan projecten waarvoor we maatschappelijk wél de handen op elkaar krijgen. Voorzitter, tot slot, met compassie gaat het CDA verder op pad. We gebruiken ons hart, hoofd en handen om van betekenis te zijn. En eigenlijk ook vandaag wil ik graag afsluiten met een paar woorden die worden toegedicht aan Franciscus van Assisi. Die wens ik ons allen toe, ik heb ze eerder uitgesproken in deze raad. Dat gaat om het volgende: “Geef me de moed om te veranderen wat ik kan veranderen. Geef me de wijsheid om te accepteren wat ik niet kan veranderen. En geef me het inzicht om het verschil tussen beide te zien”. Dank u wel.” De VOORZITTER: “Dank u wel. Dan gaan we door naar de PvdA, meneer Bloem.” Audiopositie 17 derde uur (Audiopositie 00:51:21 Track 2021-07-02 Zutphen raad deel 1)

De heer BLOEM: “Dank u, voorzitter. Bij deze Voorjaarnota wil de PvdA graag de aandacht vragen voor twee onderwerpen waar wij ons zorgen over maken: betaalbare woningen en kinderen in armoede. Beide onderwerpen staan niet zo prominent in de Voorjaarsnota, maar het zijn wel problemen waar een deel van onze inwoners last van heeft. Het vinden van een woning dreigt voor een deel van onze inwoners financieel onbereikbaar te worden. Woningen die een paar jaar geleden nog voor € 180.000,= werden verkocht, gaan nu ongeveer voor 2,5 ton in de verkoop. Wil je een woning kopen, dan moet je tegenwoordig flink overbieden. Toevallig stond er onlangs op Funda wél een goedkope woning van anderhalve ton te koop, maar het begin van de advertentie zegt al genoeg. Het begon met: Investeerders opgelet! Kennelijk gaat de verkopende makelaar er al niet meer vanuit dat dit soort woningen voor normale mensen zijn bedoeld. En ik denk dat de investeerders er als de kippen bij waren, want deze woning was ook meteen verkocht. We moeten oppassen dat de woningmarkt niet leidt tot een tweedeling in de samenleving: met aan de ene kant een bezittende klasse die slapend rijk wordt, tegenover niet-bezitters die hoge huren moeten betalen en geen fiscale voordelen ontvangen.

En specifiek in de Zutphense situatie maken we ons vooral zorgen over de mensen die nét iets te veel verdienen voor een sociale huurwoning en nét te weinig geld hebben om een koopwoning te kunnen financieren. En dat probleem komt juist bij twintigers en dertigers veel voor. Juist de groep waar Zutphen een tekort aan heeft ... Is het niet verstandiger om onze focus te verleggen? In plaats van de tot nu toe een eenzijdige focus op het aantrekken van kapitaalkrachtige inwoners – die doorgaans ook zijn gepensioneerd – moeten we misschien wel ons best doen om juist

437

jongere inwoners aan ons te binden. Dan blijven we een dynamische stad en houden we voldoende gezinnen om onze scholen en sportverenigingen op peil te houden. De PvdA werkt op dit moment samen met de SP, GroenLinks, de Stadspartij en met betrokkenheid van de VVD aan een initiatiefvoorstel om deze problemen op de woningmarkt aan te pakken en te zorgen voor meer betaalbare woningen in Zutphen. Ook uit de bijdrage van andere partijen: bij deze behandeling merk ik, dat deze zorgen breed worden gedeeld en ik hoor ook graag de reactie van andere partijen op dit conceptinitiatiefvoorstel dat zij hebben ontvangen. Na het reces dienen we dit initiatiefvoorstel in en we vinden het belangrijk dat dit voorstel ook in de programmabegroting wordt meegenomen. Daarvoor dienen we een amendement in bij de Voorjaarsnota, zoals de voorgaande spreker van de SP ook heef toegelicht. Een ander punt waar we aandacht voor vragen is de situatie van kinderen in armoede. Vanuit dezelfde compassie waar de vorige spreker over sprak. Nu de lockdown op z’n einde loopt, is het juist belangrijk dat alle kinderen in Zutphen zich kunnen ontplooien: dat ze kunnen sporten, dat ze goed lesmateriaal hebben en beschikken over gewone dingen, zoals een fiets. De middelen die de gemeente hiervoor op de plank heeft, worden niet volledig benut.

En je zou vanuit een boekhouderperspectief kunnen concluderen: “Nou, dat is mooi, dan houden we mooi geld over. De gemeente zit toch krap bij kas en kan deze meevaller goed gebruiken.” Maar in dit geval vinden we het echt jammer omdat dit middelen zijn die juist terecht moeten komen bij inwoners die het hard nodig hebben. Dit zijn dus ook geen leuke dingen, laat ik dat vooropstellen. Het is hard nodig voor die kinderen. We willen dat meer kinderen de kans krijgen om mee te doen. Dus daarom dienen we samen met GroenLinks en ook mede met de SP, de ChristenUnie en het CDA een amendement in voor een doorbraak in de aanpak van armoede onder kinderen. Verder is er natuurlijk een onderwerp dat altijd terugkomt bij de PvdA. Dat is onze werkgelegenheid. (Audiopositie 00:55:21 Track 2021-07-02 Zutphen raad deel 1)

De afgelopen jaren hebben we als gemeente terecht geïnvesteerd in een aantrekkelijke binnenstad, onze banenmotor. Nu we uit de lockdown komen, moeten we daarmee doorgaan en vooral investeren in de aantrekkelijke poorten tot onze binnenstad. Een mooi voorbeeld daarvan hebben we deze week nog gezien voor De Schupstoel. En we zien uit naar een verdere verbetering aan de oostkant, zoals de aanpak van de Bosbroekpassage waar we vorig jaar ook een voorstel voor hebben ingediend. Bij de begroting heeft de PvdA met GroenLinks gepleit voor een investeringsprogramma in het sociaal domein. En gelukkig heeft de raad dit idee omarmd en vanochtend bij het vaststellen van de jaarstukken is bevestigd dat we daarin definitief gaan investeren. De vernieuwing die we allemaal beogen, bereiken we alleen als we bereid zijn om ook echt in verbetering in de hulpverlening te investeren. En willen we de bezuinigingen in het sociaal domein halen, dan bereiken we dit door ook echt dingen anders te doen. Ik merk daarbij overigens ook op dat we in het lopende jaar hard bezig te zijn om met de bezuinigingen voor de jeugdzorg – dat is over het algemeen de grootste ‘bleeder’ voor gemeenten – om binnen het budget te blijven. Dat kan doordat we door het Rijk – terecht overigens – worden gecompenseerd. Dus blijven we voor dat onderdeel binnen het budget.

Wat ik overigens een knappe prestatie van het College vindt. Over de andere thema’s van de voorjaarsnota heeft de PvdA een consequent standpunt wat we de afgelopen jaren hebben uitgedragen. De PvdA is vòòr kabels onder de grond en dat moet linksom of rechtsom in de begroting zo verwerkt worden. Hoe dat financieel-technisch dan precies gaat, vinden wij wat minder interessant, als het maar geregeld wordt. We zijn verder nog steeds voor het voorkeursscenario A van De Hanzehof: dus met een buitensoos, theater en muziekschool. En we juichen juist toe, dat de partijen bereid zijn met elkaar samen te werken en daar zien we ook juist meer beweging in. Dus, dat willen we juist versterken. Voor de rest ook, onze verkeersveiligheid moet beter. In een stad als Zutphen moet je met een gerust hart je kind op de fiets naar een sportvereniging kunnen sturen. En juist wat betreft de aanpak van knelpunten die we eerder in de motie hebben bepleit, daarvan zijn we blij dat het in ieder geval wordt opgenomen in het kader van de begroting. En we zien ook uit naar de voorstellen om met name die knelpunten aan te pakken. We blijven ook inzetten op duurzame energie, inclusief windenergie. En juist de PvdA is voor solide gemeentefinanciën. Inwoners die de ondersteuning van de gemeente nodig hebben, zijn

438

het meest gebaat bij een financieel gezonde gemeente. En eigenlijk alle voorstellen die ik heb gedaan, zijn geen leuke dingen, maar zijn dingen die broodnodig zijn. Of het nou gaat over betaalbaar wonen of over het meedoen van kinderen. Wat ik nou eerder een leuk dingetje vind, is een bootje aan de Coehoornsingel, wat ik iemand eerst hoorde zeggen: “Dat zijn leuke dingen, maar de dingen waar wij voor pleiten, zijn gewoon hard nodig!” Als PvdA dienen we daarom ook voorstellen in die gaan over de zorgen die gewone mensen hebben. Niet over de poppetjes, maar over betaalbaar wonen, kunnen meedoen, werkgelegenheid en gewoon veilig kunnen fietsen. Dank u voorzitter.” De VOORZITTER. “Dank u wel, dan gaan we naar de Stadspartij.” (Audiopositie 00:58:40 Track 2021-07-02 Zutphen raad deel 1)

De heer PELGRIM: “Dank u wel voorzitter. Voorzitter, vandaag bij de algemene beschouwingen en het gesprek over de Voorjaarsnota wil ik even kort terugblikken. Kijken naar het heden, maar u ook meenemen met welke blik de Stadspartij naar de toekomst kijkt. Afgelopen jaar, 2020, en ook begin 2021 waren heftig en de coronacrisis en de maatregelen hebben ons allemaal hard geraakt. Nu aan het begin van de zomer lijken we op het punt te zijn aangekomen dat er weer meer mag en kan. Met de versoepelingen mogen we weer meer naar het terras, film, concert en het evenement bijwonen: het leven komt weer op gang. Er is weer meer ruimte en alles lijkt weer te worden als voorheen. Maar we moeten alert blijven: corona is nog niet weg. Maar een deel van onze inwoners is ook zwaarder getroffen. Ondanks de steunmaatregelen zijn er banen verloren gegaan, de toch al kwetsbaren kregen het vaak moeilijker, ook onze jeugdigen moesten veel vrijheid inleveren en misten het sociale contact. Kwetsbaren werden vaak nog kwetsbaarder. We moeten oog hebben voor de mensen die het moeilijk hebben gehad. Dat blijft vragen om aandacht. Ook waren er positieve dingen. Mensen kregen meer ook voor hun eigen lokale omgeving. Mensen pakten vaker de fiets, gingen wandelen in de omgeving en ontdekten hun eigen omgeving. Daar is juist waar wij als gemeenteraad over gaan: de eigen omgeving.

Dan even terug naar het huidige College. Dat zit er nu bijna drie jaar en dan is het ook tijd om even terug te kijken. Dat betekent dat we een opsomming kunnen maken en kijken wat het College heeft gedaan en wat het heeft gemaakt van de afspraken die zij hebben opgenomen in hun Collegeakkoord “met elkaar kleuren we Zutphen en Warnsveld”. (Audiopositie 01:00:21 Track 2021-07-02 Zutphen raad deel 1)

Dan zien we nog een aantal punten dat niet is opgepakt of welke doelen niet zijn gehaald. Meer betaalbare woningen staat bij punt één als doel. Het vergroten van ruimte voor eigen initiatieven staat bij punt twee als doel. Zorgen dat er meer werkgelegenheid wordt aangetrokken. De binnenstad misschien, maar welke industrie en vakwerkgelegenheid hebben we binnengehaald? Inhalen en versnellen op het gebied van de energietransitie. Wij als stadspartij willen dat deze zaken worden opgepakt of opgepakt gaan worden. Onze ambitie is een gemeente waar iedereen kan beschikken over een betaalbare woning, maar wel naar initiatieven van inwoners wordt geluisterd en daar ook iets mee wordt gedaan. Dus, ook niet meer windmolens op het beperkte gebied van Zutphen. Geen nòg grotere zonneparken, maar zonnepanelen op daken. En maak onze infrastructuur voor ons gasnetwerk geschikt voor CO2-loze groene waterstof. We doen dit samen met onze inwoners en daarbij is burgerparticipatie zeker aan de orde. We zouden graag een langetermijnvisie zien voor onze gemeente: over de Collegeakkoorden heen, met een stip op de horizon. In gesprek met onze inwoners nadenken over wat voor gemeente we willen zijn over dertig jaar. Dit brede gesprek willen en moeten we met inwoners aangaan en we moeten niet denken dat we als raad de wijsheid in pacht hebben en maar voor onze inwoners blijven denken.

Maar een aantal punten is voor de Stadspartij zo urgent dat wij vinden dat die niet langer kunnen wachten noch kunnen worden uitgesteld. Zoals het gebrek aan betaalbare woningen voor jongeren en jonge gezinnen. In het voorjaar hebben wij hierover als raad een drietal moties aangenomen die wat ons betreft direct uitgevoerd moeten worden. Samen met andere partijen – SP, PvdA en GroenLinks – dient de Stadspartij een amendement in om dit mee te nemen als prioriteit in de Voorjaarsnota. Kort daarna zullen we samen met deze zelfde partijen met een initiatiefvoorstel komen voor het realiseren van meer betaalbare woningen in de gemeente Zutphen.

439

Ook het ondergronds brengen van de hoogspanningskabels kan - wat ons betreft - niet langer wachten. Dit proces duurt nu al tien jaar of langer en nu moet er eindelijk eens wat gebeuren. Nu moeten we dit eindelijk niet langer vooruitschuiven. Veiligheid, gezondheid en betrouwbare overheid staat boven alles! We dienen dan ook vandaag, samen met meerdere partijen, hiervoor een motie en amendement in. Ook de discussie over cultuur moet nu eindelijk worden afgerond. Dit loopt al de gehele Collegeperiode. Wat ons betreft, is overname van De Hanzehof te vroeg. Dat moet in de discussie van de Cultuurnota worden meegenomen. Wij willen dat cultuur een impuls krijgt. Dat er ook kansen komen voor nieuwkomers door herverdeling van beschikbare gelden. Daarnaast zouden we ook graag zien dat de Buitensociëteit wordt omgevormd tot een multifunctioneel centrum en poptempel – oftewel: het Paradiso van het oosten. Burgerparticipatie, échte burgerparticipatie, en bewoners meer betrekken bij plannen. Echte inspraak organiseren, maar ook luisteren en oor hebben voor burgerinitiatieven; dat vinden wij belangrijk. In gesprekken met inwoners heb ik de laatste tijd gemerkt dat dit vaak ontbreekt. Voorbeelden daarbij zijn rondom de energietransitie, bestemmingsplannen en het bouwen van woningen.

Initiatieven van inwoners worden genegeerd, niet gehoord, of we blijven in dezelfde koker of tunnel doordenken. Willen we komen tot een gemeente die leeft en waar inwoners meedoen en ertoe doen, laten we dan starten met de burgerbegroting. Dit versterkt de sociale cohesie in de buurt, biedt meer mogelijkheden voor het kijken naar buurthuizen in de wijk en het faciliteren van buurtinitiatieven. Niet alleen gericht op de stad Zutphen, maar zeker ook op dorpen en wijken, zoals Warnsveld, de Hoven en Leesten. Zij blijven dikwijls onderbelicht en krijgen onvoldoende aandacht van deze raad. Tot slot: we moeten als gemeente en als gemeenteraad transparant zijn. Open zijn over wat we doen en hoe we tot besluiten komen. Een goede lokale democratie en open bestuursstijl is gebaat bij onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Om dit te bevorderen, dienen wij vandaag een motie in: ‘Versterking lokale onderzoeksjournalistiek’. Door hiervoor jaarlijks middelen op te nemen in de begroting kunnen we onze democratie versterken en kunnen we de journalistiek in Zutphen en de lokale journalistiek een impuls geven. Dank u wel voorzitter.” (Audiopositie 01:05:04 Track 2021-07-02 Zutphen raad deel 1)

De VOORZITTER: “Dank u wel. Dan gaan we naar de VVD, mevrouw van Dijk.” Mevrouw VAN DIJK: “Dank u wel, voorzitter. Geachte collega’s, ruim drie jaar geleden zijn wij als nieuwe raad begonnen aan de raadsperiode 2018-2022. Na een formatieperiode hebben wij allen enkele maanden daarna een plek gekregen in de oppositie- of de coalitiesetting. Er rest ons nu nog driekwart jaar voordat wij deze raadsperiode afsluiten. De VVD wenst van harte dat wij ons allen - vanuit welke setting dan ook - zullen richten op het goed bestuurlijk doorgeven van al het werk dat raad en College sinds maart 2018 hebben verzet. Dat betekent ruimte voor verschillende inzichten en standpunten en uiteraard deels politiek gekleurd, maar met de gezamenlijke opdracht en bedoeling om deze periode met zwarte cijfers af te ronden en over te dragen. Zwarte cijfers aan het eind van 2021 alleen maken het nog niet mogelijk, dat een volgende raad en College in 2022 een goede start kunnen maken met de voortgang van beleid en uitvoeringsplannen. Het jaar 2021 zal ook zwart moeten worden afgesloten en dat vergt oppassend blijven. De VVD heeft zich medeverantwoordelijk gevoeld voor de bezuinigingsvoorstellen van dit College om deze haalbaar en uitvoerbaar te maken en dat was geen sinecure. Dit bleek op vele punten moeilijk, onaangenaam, maar noodzakelijk.

Vanuit het verantwoordelijkheidsgevoel heeft de VVD tegen haar voornemen in uiteindelijk ingestemd met de verhoging van de OZB. De VVD ziet het ondernemende deel van de inwoners van onze gemeente als een essentieel deel van de motor die voor werkgelegenheid zorgt, die aanzet geeft tot duurzame maatregelen en noodzakelijke veranderingen in gebruik en opwekken van energie mogelijk maakt. Tevens zijn de ondernemers de motor die de werkgelegenheid realiseert voor hen die een grotere afstand tot de arbeidsmarkt hebben of voor hen die alleen dankzij omscholing aan het arbeidsproces kunnen deelnemen. Veel ondernemers zijn in het afgelopen jaar ondersteund omdat ze in de knel kwamen vanwege COVID-19. De VVD hoopt ook, dat wij het herstel van deze ondernemingen goed

440

zullen blijven volgen en waar nodig, zullen blijven ondersteunen. De VVD ziet met ongeduld hoe in het sociaal domein stappen gerealiseerd worden vanuit ‘zorgen door naar zorgen dat’. De nieuwe visie die leidt tot transformatie van handelen door inwoners, professionals en bestuurders, ligt in de lijn die de VVD belangrijk vindt: uitgaan van eigen kracht, mederedzaamheid, preventie en mensen zo min mogelijk afhankelijk laten zijn van de lokale overheid. Zeker met ongeduld omdat de tekorten op de Wmo zeer groot zijn en de bezuinigingen niet worden gehaald. Maar met groot respect voor wat op het gebied van de jeugdzorg en de participatie in gang is gezet en inmiddels is gerealiseerd. In 2016 is een Cultuurnota aangenomen en de VVD keek met spanning naar de ontwikkelingen op het gebied van cultuur, kunst en educatie. Een log gevaarte dat moeizaam in ander vaarwater terechtkomt. De lessen uit de Cultuurnota 2016 zijn niet getrokken en veel is onveranderd gebleven. Vorige week pas zagen wij de nieuwe Cultuurnota 2021-2024. Het Bolwerk en Luxor Filmtheater werkten aan nieuwe plannen, maar die zijn hierin niet meegenomen. Er is veel aandacht voor de veel grotere bibliotheek, De Hanzehof en De Muzehof. Zij hebben mogen profiteren van een frisse bries.

Maar of zij voldoende bestand zijn tegen zwaarder weer? De VVD ziet graag een forse wind met code geel die maakt dat allen zich moeten beraden op stabiliteit en stuurmanskunst. Er kan geen enkele voldoening zijn als de kleinere instelling in de bredere visie onderuitgaan, ook al heeft de raad de uitgangspunten onderschreven. (Audiopositie 01:10:13 Track 1)

De VVD realiseert zich dat de gemeente overwegend als ‘veilig’ beschouwd kan worden. Maar veilig en toegankelijk voor eenieder is vaak nog geen realiteit. Mede van VVD-zijde is hard gewerkt aan een basis om beleid op het gebied van de LHBTI+ in de gemeente een plaats te geven in het stadhuis en alle organisaties en geledingen waar een gemeentebestuur verantwoordelijk voor is. Maar tegelijkertijd kan er niet voldoende resultaat ontstaan als niet ook de samenleving lessen trekt en de ruimte werkelijk deelt. Van een totaal andere orde, maar qua veiligheid zeer urgent, ervaart de VVD het streven om de hoogspanningslijnen onder de grond te laten verdwijnen. In deze raadsperiode zijn daar werkelijk echt stappen toe gezet. Het eenmalige karakter van een dergelijke ombouw vereist nu prioriteit en voldoende middelen, zowel in aandacht, deskundigheid, als financiën. De VVD is tevreden met de Woonvisie en de Sportvisie die door de raad zijn vastgesteld. In de Woonvisie ziet zij de wens naar een evenwichtiger verdeling van de woonvoorraad. We zijn op de goede weg. Landelijke tendensen en omstandigheden mogen het nu wel noodzakelijk maken om ons nu inspanningen te getroosten voor enkele doelgroepen, zoals jongeren, ouderen, jonge gezinnen en de doorstroommogelijkheden in het algemeen.

Voor de VVD zal dat op projectbasis kunnen worden aangepakt zodat de balans die ons in de Woonvisie voor ogen staat realistisch blijft. De Sportvisie met een accommodatieplan steunt de VVD van harte. Niet met oogkleppen op, maar met een gezond gevoel voor organisatieontwikkeling en een stabiele exploitatie. De VVD is terughoudend in het indienen van moties en amendementen en zij levert vandaag haar bijdrage in het nauwkeurig beoordelen van de ingediende moties en amendementen. Maar toch ... Op het gebied van de Cultuurnota spreekt de VVD nu uit dat zij bepleit om het onroerend goed van De Hanzehof en de Buitensociëteit zo spoedig mogelijk onder te brengen bij de gemeente. Pas dan zal er ruimte zijn om met alle betrokkenen in de gemeente Zutphen de nieuwe visie vorm te geven en te kijken naar de functie van deze gebouwen. De VVD zal zich op 8 juli in voortgezette vorm hier nader over laten horen. Ik dank u, voorzitter.” (Audiopositie 01:12:49 Track 2021-07-02 Zutphen raad deel 1)

De VOORZITTER: “Dank u wel. Dan gaan we naar BewustZW, meneer Jansen.” De heer JANSEN: “Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, mijn fractie en ik zijn blij dat we weer algemene beschouwingen kunnen hebben op de wijze zoals we gewend waren. Er is veel op afstand gebeurd, maar de tijd is aangebroken om verschillende zaken weer naar ons toe te gaan trekken. Bewust Zutphen Warnsveld staat ook voor een krachtig bestuur dat helder communiceert en transparant handelt. Er lag en ligt een flink takenpakket jaar voor het College. Het College dat in de laatste maanden van de huidige periode nog een personele wisseling kent. Het College dat onder vuur heeft gelegen de afgelopen periode, moties van wantrouwen en moties van treurnis zijn er geweest. Maar ook is het College aan het werk geweest en hard ook. De molensteen die

441

om de nek van de gemeente hing, is vervangen door een ketting; er is een beetje ruimte in de portemonnee. Maar met de nadruk op een heel klein beetje financiële ruimte. Daar moeten we nog steeds verstandig en behoedzaam mee omspringen. De ruimte die nu gecreëerd is komt namelijk deels voort door hogere belastingen. Daar zijn wij niet gelukkig mee, maar wij zagen de noodzaak. Verder is de kaasschaafmethode veel toegepast: overal een beetje van de uitgaven af. Hopelijk kan er in de toekomst op veel plekken weer wat bij. Wij zien dat er een belofte is gedaan om de begroting te baseren op reële inkomsten en uitgaven. Maar wij hebben nog geen begrotingssaldo. Waar gaan we ons nu daadwerkelijk op baseren? Dat is de vraag. We lopen wederom risico’s op basis van afwezige informatie. Het blijft toch lastig alles op het gebied van cijfers op tijd klaar te krijgen. Het lijkt wel of het opzet is. We zien dat veel geld reeds is gereserveerd uit de algemene reserve voor onbestendige projecten. Daarmee bedoelen wij dat het niet duidelijk is of het wel kan. Immers, we hebben nog niet alle cijfers. En Bewust Zutphen-Warnsveld ziet liever dat onze inwoners weer wat meer gaan terugkrijgen voor wat zij de afgelopen tijd hebben moeten geven. (Audiopositie 01:15:23 Track 1)

Dat lijkt er nu nog niet in te zitten. Blij zijn we met de presentatie van de projectenlijst die voor ons ligt. We zijn als gemeente in beweging en dat uit zich hierin. De hoogspanningslijnen ondergronds: na extreem veel aangenomen moties en gereedliggende initiatiefvoorstellen hierover in de afgelopen jaren gaat het gaat het toch hopelijk gebeuren. Ook verkeersveiligheid krijgt eindelijk de aandacht die het verdient na vele moties, waaronder ook van ons. Afspraken en afvinken van deze lijst waar we mee bezig zijn, zoals de Noorderhaven en de IJsselkade. Ook het wegstrepen van zaken hoort daarbij. Blij zijn we bijvoorbeeld met het besluit van de Raad van State om de vergunning voor de windmolens te vernietigen. Groene energie is mooi, maar het moet geen dwangfactor worden voor de omgeving. Uitdagingen liggen er nog op het gebied van vastgoed en het verkopen van vastgoed door de gemeente. Om daarmee de baten op te halen, we blijven het ... (audio hapert 01:16:25) De Hanzehof. U geeft aan dat het niet gelukt is daarvoor de plannen te maken in de korte tijd van twee maanden. De problemen waar De Hanzehof en de gemeente Zutphen mee worstelen, speelt al veel langer en wij hadden méér verwacht dan dat er nu ligt aan opties. Voorzitter, wij spreken nog steeds uit dat men goed moet nadenken over iedere euro die uitgegeven wordt.

Wij hebben het idee dat men daarvan in het gemeentehuis goed doordrongen is en dat is een mooie constatering voor onze inwoners. We hopen van harte dat dit zo blijft, ook wanneer de spaarpot weer beter gevuld is. Voorzitter, dat is het.” De VOORZITTER: “Dank u wel. Dan ga ik naar de ChristenUnie.” (Audiopositie 01:17:11 Track 2021-07-02 Zutphen raad deel 1)

De heer VAN DIJKEN: “Dank u voorzitter. Wat te zeggen op een bijzondere raadsvergadering als deze, na drie jaar als raadslid te hebben gewerkt in een kleine fractie als de onze, en eindelijk weer eens fysiek bijeen te zijn. Dat vind ik wel bijzonder. Twee jaar geleden citeerde ik uit een lezing van Gert-Jan Zeger. Dat ging over ontzuiling en doorgeschoten neoliberaal gedachtegoed: een groeiend wantrouwen naar de overheid en gebrek aan hoop. Helaas blijkt het wantrouwen naar de overheid nog onverminderd groot. Een signaal van hoop, voorzitter, en groei van verbondenheid ben ik wel tegengekomen. Over dat signaal van hoop. Wat mij de afgelopen tijd het meest aansprak: misschien wel even stilzitten vond niet plaats binnen deze muren, voor het beeldscherm in mijn familie of in mijn eigen fractie. Het was in het Waterkwartier. Via-via mocht ik daar recent een poos praten met een vrouw. Ze is een bekende figuur daar. Het was prachtig weer, we zaten buiten, direct aan haar trottoir en ze vertelde me wat ze in deze wijk ziet gebeuren, wat het met haar doet, en waar het haar toe aanzet. En terwijl we gezellig zaten te praten, passeerden de buurtbewoners voor een praatje of een vraag. Je bent altijd welkom bij deze mevrouw, er is altijd een luisterend oor en een continu aanwezige helpende hand.

En als je het hebt over een huiskamer in de stad, voorzitter, waar iedereen kan binnenlopen, dan is het bij haar. Zij praktiseert ‘omzien naar hiernaast’ op een manier die mij ontroert en als CU-raadslid bescheiden maakt.

442

De aanleiding voor het gesprek was overigens een eerder aangenomen motie over eenzaamheid. Er zijn naar aanleiding van die motie inmiddels wat bescheiden initiatieven genomen, die hopelijk wat meer mensen hebben bereikt dan nu het geval is. Over initiatieven gesproken, voorzitter: ik ga het nu over wat anders hebben. De verdiensten van dit College liggen voornamelijk bij het weer op orde brengen van het huishoudboekje en daarvoor spreek ik ook mijn waardering uit. Er is weer een reserve die weer bijna voldoet aan de eis van het weerstandsvermogen en dit strenge beleid was ook nodig. Zutphen heeft te lang op de pof geleefd. De heer Klaas Kamphuis klonk in zijn presentatie op 14 juni over het jaarresultaat 2020 - voor zijn doen - bijna enthousiast. De voortdurende zorg over het sluitend krijgen van de begroting, voorzitter, wordt met name veroorzaakt door de financiële overbelasting van het sociaal domein. En de meeste bezuinigingen vonden ook daar plaats. Dat heeft ook een keerzijde en zorgt ook voor andere problemen, zoals drie ton bezuinigingen per jaar op het domein van de cultuur. Het ‘Pamflet voor de armoedebestrijding en schulden’ van GroenLinks en PvdA is sympathiek en de ChristenUnie sluit zich daar dan ook bij aan.

Ik merk hier wel bij op dat er van onze kant eerder aandacht is gevraagd voor juist de meest kwetsbare inwoners van onze stad en dan specifiek gericht op de systematische schulden en eenzaamheid. De komende jaren zullen we dat ook blijven doen. (Audiopositie 01:20:24 Track 2021-07-02 Zutphen raad deel 1)

Eén van de belangrijkste oorzaken die wordt aangevoerd voor die overdruk op het sociaal domein is de aanwezigheid van relatief veel zorginstellingen in onze gemeente. Ik roep het College en ook onszelf als raad op om voor de lange termijn het beleid rondom de zorginstellingen onder de loep te nemen. Ik was ook blij verrast toen ik las dat de wethouder een rem zet op de uitbreiding van zorginstellingen. Het Rijk vindt het prima als veel zorgvragende inwoners een plek vinden in onze gemeente, maar houdt daar in de financiering helaas geen rekening mee. En de zorgvraag in onze gemeente zal alleen al vanwege de vergrijzing de komende jaren fors groeien. Mijn vraag voorzitter, is dan hoe het College denkt over een streng genderbeleid ten aanzien van zorginstellingen en hoe ze kijkt naar de groeiende zorgvraag als gevolg van de vergrijzing in de komende decennia. Dan toch weer over hoogspanningskabels – ik kan het niet laten. Hier hebben meer fracties over gesproken. Eén van de regels die we als raad en College een paar jaar geleden afspraken, was dat we geen extra uitgaven en investeringen vastleggen zonder dekking. Daar hebben we ons als raad en ook als College zoveel mogelijk aan gehouden. We maakten echter recent een uitzondering voor het ondergronds brengen van de hoogspanningskabels. Het College had wel wat aanmoediging nodig, maar ik verwacht dat dat gaat lukken.

Het College gaf recent een positief signaal af en een motie die door enkele partijen wordt ondersteund, gaat daarbij vast helpen. We hebben vanuit de raad de Provincie nog eens nadrukkelijk gevraagd wat royaler te zijn dan de toezegging van € 500.000,= en meneer Brunsveld heeft daarvoor een prachtig verhaal gehouden in de Staten. Kort daarvoor had ik mijn eigen fractie in de Staten nog eens flink opgejut, maar helaas, we moeten het effect nog afwachten. Een ander zorgpunt kwam afgelopen maandagavond uitgebreid aan de orde: het ‘Huis van de stad’, zwaar gepromoot door direct betrokkenen en het College. Over de Cultuurnota praten we nog wel een keer door. Ik wil het hier even kort hebben over het ‘Huis van de stad’. Het idee, het concept, spreekt me wel aan. Ook voor kleine steden als Zutphen zou het kunnen gaan werken. Harderwijk is daarvan een voorbeeld. De zorgvoorzitter zit in het gekozen proces. In mijn waarneming is gestart met een oplossing en dan met het traject: hoe komen we daar? Ik heb dan ook eerder deze morgen een motie ingediend waarbij ik pleit voor het omdraaien van het proces. Eerst het probleem en de aanleiding goed definiëren, je organisatieverhaal schrijven, zorgen voor een goed programma van eisen, je randvoorwaarden stellen en van daaruit zoeken naar mogelijke huisvestingsoplossingen. En niet omgekeerd.

Ik vond de opmerking van de directeur van de bibliotheek tijdens het Forum afgelopen maandag dan ook wat voorbarig. Zij stelde op voorhand dat De Hanzehof ongeschikt is als ‘Huis van de stad’. En die opmerking triggerde mij wel, want waarom nu al besluiten daarvoor ruim viermaal ruim € 900.000,= voor vrij te maken?

443

Ik zal dan ook instemmen met de amendementen die het CDA en GroenLinks hebben ingediend. Ik ben bijna aan het eind, hoor. En dan voorzitter, naast de armoedebestrijding is wellicht de grootste uitdaging waar we landelijk en lokaal voor staan: de energietransitie. Van de raad wordt verwacht eind dit jaar haar zegen uit te spreken over de RES 1.0. Maar wat stellen we dan vast? Wat ook vaststaat, is dat er in en om Zutphen nauwelijks plek is voor windenergie. Er is wel veel – met een vraagteken? – ruimte voor zonnevelden. Het rapport van Pondera gaat uitsluitend conform opdracht - over de zoekgebieden voor zonne-energie. Wat ontbreekt, is een verhaal over de mogelijkheid van zonne-energie op daken, van industrieobjecten en panden met een dienstverlenende functie. Wat ook niet wordt besproken, is de participatie bij de RES. Gelukkig is de invoerdatum van de Participatiewet met een jaar uitgesteld. Dat geeft ons wat ruimte. Maar we komen vast nog over de RES in de tweede helft van het jaar te spreken. Tot slot, voorzitter, afgelopen dinsdag is gesproken over het Beleidsplan Jeugd. De wethouder werd bedolven onder complimenten. Terecht, denk ik. Mijn fractiegenoot In den Kamp constateerde, dat het een van de eerste verhalen is waar sprake is van ontschotting. Medewerkers binnen en buiten het gemeentehuis bleken bereid over de grens van hun eigen beleidsterrein te kijken.

Het gaat om samenwerking, hetzelfde doel voor ogen hebben. Dat geldt niet alleen voor de aanpak van de jeugdzorg, dat valt voor alle beleidsterreinen. Ik spreek dan ook de hoop uit, voorzitter, dat de aanpak van de jeugdzorg navolging krijgt op alle beleidsterreinen. Ik dank u.” De VOORZITTER: “Dank u wel. Ten slotte Kies Lokaal, mevrouw Ackermans.” (Audiopositie 01:25:26 Track 2021-07-02 Zutphen raad deel 1)

Mevrouw ACKERMANS: “Dank u wel, voorzitter. Ja, afgelopen jaar is natuurlijk heel hard gewerkt om de cijfers in het zwart te krijgen. Vandaag lijkt het te gaan over de hoogspanningskabels, de Oude-IJsselbrug, De Hanzehof en de verkeersveiligheid. Daar waar eerst het sociaal domein de hoogste prioriteit had, zijn eigenlijk deze punten uitgelicht. Onze gemeente heeft zoveel meer nodig, want er is nog veel niet op orde: wonen, jeugd, armoede. En welke keuze dient daarvoor gemaakt te worden? Wat is daarin wijsheid? En met dit in ons achterhoofd hebben wij de stukken doorgenomen. Want eigenlijk is De Hanzehof van deze vier nog het minst grote probleem, als we kijken op het gebied naar veiligheid en gezondheid en het belang van de inwoners. Natuurlijk baart De Hanzehof ons hele grote zorgen, maar er is dus meer. Wat Kies Lokaal opvalt, is dat er met grote regelmaat - en dat is zeker tientallen jarenlang - over dezelfde onderwerpen wordt gediscussieerd. Hoogspanningskabels zijn al een zeventien jaar durend traject, panden als de Meisjesvakschool, de Halterstraat: ze duren eindeloos en kosten wellicht veel geld aan rechtszaken achteraf. Dit moet stoppen. Wij kunnen hierop besparen en dit geld anders inzetten. Kies Lokaal wil dan ook snellere en minder lange procedures. Zo hebben we ook een leermoment gehad over de Oude-IJsselbrug.

Toen onze gemeente deze brug voor één gulden kocht, was dit vast een goede ruil. Voor een habbekrats een nieuwe brug en daarvoor een oude brug behouden. En het is niet uit te leggen dat hier al die jaren nooit budget voor is vrijgemaakt; zeker na de ophef over het schilderen van de Oude-IJsselbrug tijdens deze raadsperiode. En het blijft bijzonder dat er niet altijd vooruit gedacht lijkt te worden. Wij zeggen actie! Wellicht niet via de huidige kaders, maar wel via de acceptabele kaders. En zorg dat dit in de toekomst ook niet meer gebeurt, ook niet op andere vlakken. Want het lijkt een herhaling van zetten. En De Hanzehof ... We kunnen er niet omheen, het blijft een ‘pain in the ass’. Anders kan Kies Lokaal het niet formuleren. We kunnen rode stropdassen gaan dragen, we kunnen gaan schuiven met problemen, maar ‘the pain in the ass’ blijft. En we hebben de wethouder tijdens het Forum horen vertellen, zowel de huidige wethouder, als de wethouder hiervòòr dat een deel van de onderhoudssubsidie aan de exploitatie uitgegeven mocht worden. En ik citeer: “Het ene probleem heeft het andere probleem verholpen.” Dit doet ons tandenknarsen. Er is namelijk een ander probleem bijgekomen en daar wil Kies Lokaal vanaf. Van deze wijze van politiek bedrijven. We

444

moeten nù beslissen of we een pand van 7,4 miljoen gaan kopen waar ontzettend veel achterstallig onderhoud aan is en waarvan we niet weten wat we er eigenlijk mee gaan doen. Welk voordeel heeft dit voor onze inwoners? We hebben een vraag aan de wethouder die we meteen stellen, want in 2019 zijn er enkele tonnen aan De Hanzehof gegeven voor onderhoud, zo’n € 600.000,=. Is dit nu aan onderhoud besteed of aan het ontslag? Of is dit waar de wethouder over praat en aan de exploitatie uitgegeven? Wij zouden het liefst het bedrag van € 937.000,= niet gebruiken om het achterstallig onderhoud te plegen, maar reserveren en kijken wat er daadwerkelijk gaat gebeuren. Tot die tijd spreekt Kies Lokaal de voorkeur uit: doe niets. Wacht af, maak plannen concreet en reserveer. En als dit betekent dat dit pand tijdelijk gesloten moet worden, dan is dit de consequentie van het besluit van de wethouder en de vorige wethouder om het ene probleem het andere probleem te laten oplossen. Want als je casussen bekijkt binnen de schuldhulpverlening, daar worden de meeste problemen gecreëerd door te schuiven met geld; door het ene probleem het andere probleem op te laten lossen en uiteindelijk ergens anders weer de boot te missen. Dit hebben we gezien bij het sociaal domein. En we zien het bij inwoners die gebruik maken van de schuldhulpverlening.

En nu dus De Hanzehof: het kost bakken met geld en dit is al vele Colleges bekend. Wanneer durven we het nou echt anders te doen? En als wij inzetten op schuldhulpverlening voor onze inwoners, geef dan ook zelf het juiste voorbeeld. Wat betreft de verkeersveiligheid. Een zeer belangrijk onderwerp, vele gesprekken in raadsvergaderingen. En wat dient nu eerst te gebeuren en waar is het geld voor? Als ik me goed weet te herinneren, hebben we moties ingediend en is de afspraak dat er voor elke motie budget moet zijn. Kortom, we kunnen verkeerssituaties gaan aanpassen die nu hoognodig zijn en die veiligheid creëren. In onze ogen is veiligheid belangrijker dan een nieuwe Schupstoel of een autovrije binnenstad. Kies Lokaal heeft met het hanteren van de meeste uitgangspunten waar het College om vraagt geen problemen. Er is goed naar de kaders van de raad gekeken en soms moet dit aangepast worden. Acceptabel. (Audiopositie 01:30:13 Track 2021-07-02 Zutphen raad deel 1)

Wij willen wel op één punt duidelijkheid verschaffen. Wij houden van open communicatie en we willen duidelijk aangeven hoe wij over iets denken. Wij verwachten dit van het College en we hebben ook gezien dat de wethouder dit heeft gedaan. Echter, als raad moeten wij tot in den treure van het College aanhoren, dat wij de consequenties dienen te overzien van onze beslissingen, dat we het niet moeten doorschuiven. En ook tijdens het Forum van de hoogspanningskabels kwam dit overduidelijk naar voren. Ik wil duidelijkheid verschaffen, want het stoort mij soms. Kies Lokaal is ervan overtuigd dat elk van de 29 raadsleden die hier zitten – ook al zijn we een lekenbestuur – dat elk raadslid is doordrongen van het feit dat wij geen geld kunnen uitgeven dat er niet is. Dat de beslissingen, die elk van de 29 raadsleden neemt effect heeft op meerdere jaren, meerdere Colleges en meerdere raadsperioden. Aangezien de wethouder dit bleef benoemen, wil ik me tot haar wenden. En ik spreek voor mezelf. Niet namens anderen, want dat kan ik niet. Wethouder, ik ben mij volledig bewust van het feit, dat als wij geld gaan uitgeven, als start voor het onder de grond brengen van de kabels, dat dit verwachtingen wekt. Dat er daarna een budget vrijgemaakt moet worden voor het resterende deel. Ik ben mij daar terdege van bewust. Maar het dient te gebeuren.

En het is goed te horen dat de aanpassingen zijn toegepast en dat we die lening gaan nemen. Verder wil ik nog meer duidelijkheid scheppen. Wij hebben eigenlijk geen nummer één, twee, drie of vier. Alle punten waar de raad over beslist, staan met stip op één. Wij kunnen natuurlijk in deze tien minuten niet alles bespreken en gelukkig zijn er woonvisies, we hebben over jeugdbeleid, we hebben over andere momenten dat wij goed duidelijk kunnen maken hoe wij erin staan. Wat wij vandaag vooral duidelijk willen maken, is dat Kies Lokaal geen dingen naar nieuwe raden wil doorsturen, maar dat wij echt moeten gaan doorpakken vandaag en tijdens de begrotingsbehandeling. Wel willen wij nog aandacht vestigen op de openbare toiletten. Die dienen gerealiseerd te worden. Er dient een plan van aanpak te komen. Dus, niet elke keer vlak voor de verkiezingen weer het punt van de openbare toiletten naar voren schuiven. Wij vinden dat er minimaal drie openbare

445

toiletten op strategische punten 24/7 open moeten zijn, waarvan minimaal één toegankelijk is voor mensen met beperkingen en waar in ieder geval één voor welke gender dan ook – of dat nou een man, een vrouw, genderneutraal, wie dan ook, maar iedereen moet daar 24/7 gebruik van kunnen maken. Argumenten als de Hema, de horeca is niet aan de orde, want soms zijn ze dicht. Dat hebben we afgelopen jaar goed kunnen zien tijdens de coronacrisis. Er dient ook - naar mening van Kies Lokaal - anders gekeken te worden op het gebied van de energietransitie. Naar andere mogelijkheden. Windmolens: de inwoners willen het niet, hoe duidelijk moet dit zijn? Durf achter je inwoners te staan, welke idealen of afspraken je ook hebt gemaakt. De grote zonnevelden: verplaats het alsjeblieft naar daken en gebruik het water rondom onze stad. Ga hier goed en kritisch naar kijken. We hebben energie voor het oprapen. Jeugd gaat natuurlijk de goede kant op, maar verdient nog steeds prioriteit. En we gaan er gezien het nieuwe beleidsplan vanuit, dat dit gaat gebeuren en dat wij dat op een bepaald moment zichtbaar krijgen in de financiën. Wij zijn van mening dat dit een andere manier van politiek geld besparen is. Kijk naar de ambtenaren, kijk naar onszelf, kijk hoe wij de vergaderingen doen. Wij willen vooral vooruitkijken. Als laatste spreken heeft voordelen.

Ik hoor dat alle partijen de inwoners centraal zetten. Dus laten wij stoppen met politiek tegen elkaar te voeren. Stoppen met oppositie, stoppen met coalitie, maar samenwerken! Daar wordt iedereen beter van en vooral de inwoner. Dank u wel, voorzitter.” De VOORZITTER: “Dank u wel. Dan zijn wij rond met de eerste termijn. We lopen voor op ons schema. Dat is altijd fijn. Heel goed. Wij hadden een uur pauze voorzien. We kunnen dat tot twee uur doen, maar we kunnen dat ook tot kwart voor twee doen.” Vanuit de raadszaal: “Kwart voor twee!” De VOORZITTER: “Ja, vindt u dat goed? Fijn. Er staat ergens lunch klaar. Looproute, die kant op. U heeft allemaal een prachtige fractiekamer, Collegekamer, wat dan ook. Daar hebben we een prachtige lijst van met dank aan de griffier. Ik schors de vergadering en wij zien elkaar om kwart voor twee weer in deze zaal terug.” De vergadering wordt geschorst (Audiopositie Stream 03:36:00) De vergadering wordt hervat (Audiopositie Stream 04:47:45) (audiopositie 00:00:18 Track 2021-07-02 Zutphen raad deel 2)

De VOORZITTER: “Wij vervolgen onze raadsvergadering. Iedereen heeft tijd gehad om te lunchen en af te stemmen. Voordat ik het College het woord geef om te reageren op uw eerste termijn, geef ik eerst het woord aan de heer Siemes over een motie.” De heer SIEMES: “Dank u wel, voorzitter. Ik wil eerst aankondigen dat de heer Yildirim er niet is. Hij voelde zich niet optimaal en is naar huis gegaan. Hij voelde zich niet optimaal. Ik wil de gelegenheid nemen om de motie ‘Gemeenteraad betrekken bij gemeentelijke rechtszaken’ aan te houden of te behandelen in een Forum. De materie is wellicht te complex om vanmiddag te behandelen. Dank u wel.”

9.b

Reactie College op inbreng raad in eerste termijn (Audiopositie 00:01:10 Track 2021-07-02 Zutphen raad deel 2)

De VOORZITTER: “Prima, dank u wel. Dan kijk ik nu links van mij - rechts voor u - naar het College. We hebben niet afgesproken wie als eerste het woord voert. Wethouder Werger, gaat uw gang. Er mag geïnterrumpeerd worden, maar liever niet natuurlijk. De discussie voert u natuurlijk vooral met elkaar onderling. Gaat uw gang, wethouder.” (Audiopositie 00:01:49 Track 2021-07-02 Zutphen raad deel 2)

446

Wethouder WERGER: “Dank u wel, voorzitter. Vindt u het goed, dat ik meteen reageer op een aantal van de moties en amendementen dat is ingediend? Prima. Dank u wel, voorzitter. Onze begroting is broos. We moeten inderdaad verstandig en behoedzaam omspringen met de kleine financiële ruimte die we hebben. Ik herhaal even een aantal woorden dat mij vandaag opviel en waar ik dankbaar gebruik van maak omdat het klopt. Inderdaad is het zo, dat structurele lasten moeten worden gedekt via een structurele dekking en incidentele lasten moeten door incidentele dekking worden gedekt. Dat doen we ook en volgens mij, met het voorstel dat nu voorligt, blijven we vasthouden aan die afspraken met elkaar. Er blijft altijd nog de onzekerheid vanuit het Rijk. Dat we vijf miljoen euro extra krijgen voor dit jaar, weten wij pas sinds 29 juni 2021. Dan nog is het zo, dat het incidenteel geld is en dat we bij de septembercirculaire pas met zekerheid weten of het écht zo is. Ik geef het toch maar even aan, want in die zin zijn wij ook afhankelijk van het Rijk. Je kunt gewoon niet alles tevoren zien.” De VOORZITTER: “D66, mevrouw Ten Holder.” Mevrouw TEN HOLDER: “Dank u wel. U daagt mij uit om te reageren, want formeel heeft u gelijk, maar in december vorig jaar is al een onderzoek gestart. In maart waren de uitkomsten duidelijk. Er was meer dan € 1,3 miljard nodig voor compensatie op de directe kosten.

Ik wil eigenlijk zeggen: formeel heeft u gelijk, maar we wisten natuurlijk dat we konden anticiperen op gelden die in een behoorlijke omvang zijn. Als je op de achterkant van een sigarendoosje uitrekent wat € 1,3 miljard, verdeeld over 350 gemeenten of 17 miljoen inwoners is, dan kom je altijd op drie miljoen euro uit.” De VOORZITTER: “Dank u wel. Wethouder Werger.” Wethouder WERGER: “Voorzitter, op het moment dat ik mijn belastingaangifte doe en ik krijg inderdaad een voorlopige aanslag op basis van die aangifte en ik krijg geld, dan moet ik dat geld altijd nog reserveren, want de definitieve aanslag komt later en dan kan het nog altijd zijn, dat de Belastingdienst besluit, dat ik toch nog moet terugbetalen. Hier geldt hetzelfde. Het Rijk kan van alles doen, maar het is pas definitief op het moment dat wij inderdaad in september de circulaire krijgen en zeker weten dat het zo is. Ik vind dat we ons – zeker gezien onze broze begroting en het feit dat we verstandig en behoedzaam moeten zijn – nooit rijk mogen rekenen, maar moeten denken op basis van de middelen die we hebben. Dus, ik begrijp de wens en de behoefte, maar ik houd me vast aan het feit, dat we daar heel prudent mee moeten omgaan. Dan als het gaat om het verkeer en de wens van GroenLinks, als het gaat om de Paulus Potterstraat.

Met de systematiek die we nu hebben bedacht, past dat gewoon in het proces en prioriteit nummer één is de Paulus Potterstraat in die lijst. Dus, dat staat erin. Dan werd nog gesproken over de SLA – het Schone Lucht Akkoord. Daar is een memo over geweest.” De VOORZITTER: “Mevrouw Ten Holder.” Mevrouw TEN HOLDER: “Wij hebben zeker kennisgenomen van uw memo, wethouder. Als je kijkt naar de normen die de Wereldgezondheidsorganisatie hanteert, wijken we erg fors af op stikstof. Dat is voor onze achterban en voor D66 een punt, zoals ik in mijn betoog heb genoemd, om te blijven strijden voor aansluiting bij de SLA.” De VOORZITTER: “Wethouder Werger.” Wethouder WERGER: “Voorzitter, het aansluiten bij de SLA zou betekenen, dat we allerlei capaciteit en mogelijkheden beschikbaar moeten maken die heel erg gericht zijn op de algemene, uniforme maatregelen die vanuit het Rijk getroffen worden voor alle gemeenten, terwijl wij juist heel dicht bij de WHO zitten – dichter dan andere zaken – en we veel gerichter maatregelen kunnen nemen. Die drie maatregelen staan ook gewoon in het memo dat u heeft ontvangen. Dat

447

is juist ook om de stikstof tegen te gaan. Wij zijn er absoluut mee bezig. Ik denk dat Zutphen eigenlijk veel effectiever bezig is dan wanneer we zouden aansluiten bij de SLA, want dan gaan we eigenlijk een stap terug in de tijd. Dan wat betreft de hoogspanningsleidingen. Daarop is een aantal moties en amendementen ingediend. Ik heb – volgens mij – al het een en ander gezegd over één amendement: we moeten gewoon lenen als we niet alles bij elkaar hebben gespaard. Ik denk dat we daar straks op inhoud nog wel over komen te spreken. Ik heb op dit moment inderdaad de aanvraag nog niet gedaan voor het basisontwerp. Dat heb ik gedaan, omdat ik graag de Voorjaarsnotabehandeling hier wilde afwachten om zekerheid te hebben van de gemeenteraad. Daarnaast is het zo, dat we inderdaad aan TenneT hebben gevraagd of die offerte wat langer houdbaar mag zijn, zodat we die ruimte hebben. Zij weten dat. Als deze raad akkoord gaat, dan vragen we natuurlijk meteen het basisontwerp aan.” De VOORZITTER: “De heer Krans.” (Audiopositie 00:06:58 Track 2021-07-02 Zutphen raad deel 2)

De heer KRANS: “De wethouder gaat – wat het amendement hoogspanningsleidingen betreft – in op lenen of niet lenen. De kern was niet lenen, maar opnemen als materieel vaste activa met een maatschappelijk nut. Uit de reactie van de wethouder begrijp ik dat ze daar geen bezwaar tegen heeft, maar ik hoor het graag nog even.” De VOORZITTER: “Wethouder Werger.” Wethouder WERGER: “Voorzitter, wat we – volgens mij – moeten doen, is zorgen dat we eerst het proces doorlopen waar u de memo met het basisontwerp over ontvangt en dat we inderdaad moeten zorgen, dat we conform voorstel het bedrag gewoon bij elkaar hebben gespaard op het moment dat de zaak onder de grond gaat, waarvan ik denk dat dat niet eerder dan 2024 is. Alles wat we dan niet hebben, daar moet op dat moment inderdaad een lening voor geregeld worden. Het lijkt me, dat we op dat moment met een goed voorstel moeten komen over hoe we dat doen, ook met de afschrijvingstermijnen, want ik denk dat dat echt een handelen naar bevind van zaken is.” De VOORZITTER: “De heer Krans.” De heer KRANS: “Ik begrijp, dat u het opnemen als materiaal vaste activa op zichzelf als niet abnormaal beschouwt.” De VOORZITTER: “Wethouder Werger.” Wethouder WERGER: “Voorzitter, ik beschouw niets als abnormaal.

Wat ik probeer te zeggen, is: laten we tijdsvolgordelijk de juiste dingen doen, want op het moment dat we zover zijn dat we moeten kijken of we het totale bedrag bij elkaar hebben gespaard – waar hopelijk ook een bijdrage van de Provincie bij zit … Lenen is altijd duurder dan sparen. Als we het gespaard hebben, hoeven we niets te doen. Op het moment dat we nog een stuk moeten lenen, moeten we inderdaad met elkaar kijken hoe we dat doen en dan komt dat allemaal aan de orde. Dan wil ik nog één ding zeggen over de bijdrage van de Provincie. Er is een club die zich heel actief binnen deze gemeenteraad met de hoogspanningsleidingen bezighoudt. U krijgt van mij nog wat extra informatie. Op 7 juli vergadert Provinciale Staten over de situatie met betrekking tot onder andere de financiering van de hoogspanningsleiding en het deel dat de Provincie wil leveren. Het is wel zo, dat die koek wat klein is. Het zou mooi zijn, als de zeven miljoen euro die in z’n totaliteit voor vijf moties van PS beschikbaar is wat meer zou worden, zodat wij ook als gemeenten wat meer financiële armslag krijgen. Ik zou u willen oproepen, om alstublieft nog even bij uw fracties of kennissen contact op te nemen voor de vergadering voor volgende week, om de koek wat groter te maken.” De VOORZITTER: “Mevrouw Ackermans.”

448

Mevrouw ACKERMANS: “Dank u wel. Ik wil toch wat meer verduidelijking. Wat ik een beetje proef, is dat we op zich gaan starten, maar dat we in 2024 pas gaan bepalen. Voor ons is het van belang, dat we vandaag beslissen dat die kabels onder de grond gaan en hoe laat en wie betaalt en welke lening er nodig is, dat wordt gewoon geaccepteerd, dat dat moet gaan gebeuren.” De VOORZITTER: “Wethouder Werger.” Wethouder WERGER: “Voorzitter, ik heb wel de Voorjaarsnotabehandeling hier afgewacht, om zeker te zijn dat ik de opdracht kan verlenen tot het realiseren van het basisontwerp. U bent de raad: u gaat daarover. Dat gaan we gewoon doen. Alleen, we moeten sparen met elkaar. Dat spreken we af op basis van de Voorjaarsnota. Dat betekent, dat het stuk van het bedrag dat aan het eind van de rit, op het moment dat we moeten gaan betalen om ze ondergronds te brengen … Het basisontwerp kost vijftien maanden. U heeft de memo waarin u het nog een keer kunt nalezen. Dan heeft u nog een moment waar u pro forma besluit om het definitief te doen. Ik ga ervanuit, dat we dat gewoon doen. Dan gaat TenneT alles inplannen en regelen en dan is het afhankelijk van hun planning wanneer het onder de grond gaat. Totdat ze gaan beginnen – behalve nu de financiering van het basisontwerp – kunnen we sparen om het totaalbedrag bij elkaar te krijgen.

Dát gaan we vanaf nu ook doen.” De VOORZITTER: “Mevrouw Ackermans.” Mevrouw ACKERMANS: “Ik proef toch een: “Misschien gaat het niet door”. Ik wil gewoon die honderd procent zekerheid, ook voor de inwoners, dat die kabels onder de grond gaan, desnoods met een lening. Dat het niet weer door een andere raadsperiode of een ander College afgezegd kan worden.” De VOORZITTER: “Dat debat gaat u straks met elkaar aan. De heer Manders.” De heer MANDERS: “Gaan we het in het debat ook hebben over de amendementen?” De VOORZITTER: “Ik stel voor, dat de wethouder gewoon doet waar zij hier voor aanwezig is, namelijk antwoorden geven op uw vragen. U gaat met elkaar het debat aan. Dan komt er een besluit uit en dat wordt uitgevoerd. Wethouder Werger.” Wethouder WERGER: “Voorzitter, u zegt het correct: de raad beslist erover. Ik kijk nog even verder. Een aantal zaken behandelt mijn collega. Even over de motie rondom ‘duurzaam herstel corona’. Ik snap de motie. Wat wij met elkaar aan het doen zijn, is het Rijk volgen in het proces. We handelen naar bevind van zaken. We kunnen niet alles overzien en dit is ook de reden, waarom we juist die vier miljoen euro in die bestemmingsreserve plaatsen met de mogelijkheid, en op basis van wat u als raad besluit, te handelen naar bevind van zaken.

Als we nu een heel plan gaan opstellen, dan wordt dat een stuk papier dat misschien helemaal geen recht doet aan de werkelijkheid en misschien ook achterhaald wordt. Ik zou u daarom willen afraden om die motie aan te nemen. Over de rechtszaak hebben we het op dit moment niet. Deze is aangehouden. Ik wijs u wel op de trias politica, maar dat terzijde. Dan over de windmolens. Er zitten veel onderdelen in. Als het gaat over de specifieke rechtszaak die er ligt en het beroep daartegen: wij zijn geen belanghebbende partij. Voor de rest ga ik u daar binnenkort nog over informeren. Het lijkt mij niet verstandig ons tegen windenergie te keren. Wij zitten met elkaar in een RES. Wij zijn met elkaar gevraagd, een bod te doen. Als we kijken naar de opgave die voorligt voor ons allemaal om de energietransitie vorm te geven, om te zorgen dat we hittestress tegengaan, dat we hier echt een stap met elkaar maken, dan hebben we alle energiebronnen nodig. Ik wil u daarom ten zeerste afraden om u te keren tegen windmolens.” De VOORZITTER: “De heer Siemes.”