Handelingen raad 1 juli 2022

Wij willen een vitale sport- en beweegsector zodat sportieve, gezonde, generaties kunnen genieten van vitaliteit en een gezonde leefstijl. Wethouders en ambtenaren hebben door de buurtsportcoach een aanspreekpunt en vraagbaak.

228

Hetzelfde geldt voor de structurele inzet van een bedrijvenmanager. Iemand die de vinger aan de economische pols houdt op het gebied van bedrijvigheid, werkgelegenheid en innovatie. Dan zijn er natuurlijk de VN-ambassadeurs die ons als gemeente, samen met de maatschappelijke organisaties en belangengroepen, helpen met het toegankelijk, inclusief en gastvrij zijn van de gemeente voor iedereen. Regeren is samenwerken. Vooruit, het is inderdaad een cliché. Maar, we noemen ‘m niet voor niets. Samenwerken op wijkniveau en samenwerken op regioniveau worden de komende jaren essentieel. Burgerbelang heeft zich altijd hard gemaakt voor de inzet van buurtcentra. De wijken maken immers de gemeente en iedere wijk is anders. Iedere wijk heeft zijn eigen identiteit en ambities. Wat ze gemeen hebben, is de wens tot saamhorigheid. Buren en buurten moeten elkaar kunnen vinden. Via de buurtcentra waarvan we er dus in De Hoven een willen hebben staan, kan de gemeente de mensen beter bereiken. Een wijk moet in staat worden gesteld om zichzelf te kunnen organiseren en om zelf een cultureel leven op te bouwen. De gemeente Zutphen moet ook zelf meer met haar buren doen. De gemeente kan het niet alleen en dat geldt ook voor onze buurtgemeenten. Op het gebied van werkgelegenheid, duurzaamheid, woonbeleid en zorg, vervagen de gemeentegrenzen sowieso. En is een goede samenwerking noodzakelijk.

In het coalitieakkoord is afgesproken om te kijken naar gezamenlijke inkoop. Maar, Burgerbelang ziet nog veel meer mogelijkheden die wij de komende jaren graag willen delen. Zo is nog veel te bereiken op het gebied van toerisme, openbaar vervoer en economische uitdagingen. Regeren is communiceren. Burgerbelang is bijzonder blij dat communiceren een belangrijke pijler is onder het coalitieakkoord. We betrekken inwoners in een burgerberaad bij het energiebeleid, bij de duurzame transitie. We betrekken omwonenden bij het oplossen van verkeersproblemen en gaan actief de boer op om zoveel mogelijk input te vergaren voor beleid. We zorgen dat participatie niet alleen inspraak is, maar een proces van samenwerken en meebeslissen. De politiek komt dichterbij. Ook bij de mensen die eigenlijk niks van politiek moeten hebben. De gemeente heeft grootse plannen in de pijpleiding waar mensen naar uitkijken. Eindelijk een oplossing voor De Hanzehof, het onderkabelen van de hoogspanningslijnen, betaalbare woningen voor jong en oud. Grote opgaves die nu worden geregeld, maar die wel spannend en kwetsbaar zijn. We nemen de bevolking mee in deze processen. Meevallers worden gevierd, tegenvallers worden opgelost. We hebben iedereen nodig. Dus iedereen moet op de hoogte zijn. Tot slot. Ja, ook Burgerbelang moet over haar eigen schaduw heen stappen.

De gemeente moet knopen doorhakken en de kosten gaan voor de baten uit. We ontkomen er niet aan. Maar, dat neemt niet weg dat we dit op een creatieve manier kunnen gaan doen. Met veel koffie. Dank u wel.” De VOORZITTER: “Dank u wel. Dan gaan we naar de Partij voor de Dieren.” (Audiopositie 01:15:27) Mevrouw STONE: “Dank u wel, voorzitter. Zoals u weet, zijn biodiversiteit, klimaat, dierenwelzijn en het verkleinen van de ecologische voetafdruk kernthema’s voor de Partij voor de Dieren. Wij zijn dan ook erg blij om deze thema’s terug te vinden in het nieuwe coalitieakkoord. Ik wil dan ook namens mijn fractie de coalitie nogmaals een compliment maken, voor het concreet benoemen van de biodiversiteitscrisis en daarmee het erkennen van de crisis, voor het erkennen van de belangen van onze niet-menselijke medebewoners. Hieruit blijkt dat er goed geluisterd is naar de input vanuit alle partijen in de verkenning, waaronder de Partij voor de Dieren. Dankjewel daarvoor. Dat gezegd hebbende, zien wij nog ruimte voor verbetering. Het coalitieakkoord voorziet immers niet in een wethouder met een portefeuille dierenwelzijn. Dit terwijl de gemeente wettelijk verantwoordelijk is voor de bescherming van de dieren binnen haar gemeente. Het slechts benoemen van de belangen van de niet-menselijke medebewoners vinden wij onvoldoende.

Er is méér nodig om ervoor te zorgen dat de belangen van de dieren behartigd worden en relevant beleid actueel blijft. Neem als voorbeeld de dierenwelzijnsnota, want die hebben wij hier in Zutphen. Maar, deze is verouderd. Niemand keek hier naar om de afgelopen jaren. Zonder wethouder blijft het onduidelijk, voor inwoners en raadsleden, wie er benaderd kan worden over onderwerpen aangaande de dieren. Vandaar dat wij vandaag een motie hebben ingediend om een van

229

de wethouders de specifieke portefeuille van dierenwelzijn toe te kennen en hem of haar zichtbaar verantwoordelijk en aanspreekbaar te maken op alle onderwerpen die de dieren en het dierenwelzijn aangaan. Dan het volgende verbeterpunt. In het coalitieakkoord gaat één van de zes toetsstenen over het verkleinen van de ecologische voetafdruk. Helaas wordt het verkleinen van de voetafdruk vervolgens alleen genoemd in combinatie met bedrijfsvoering, wonen en bouwen. Maar we kunnen op meerdere vlakken grote stappen zetten in de strijd tegen de klimaatcrisis. Met name een plantaardig voedselpatroon verkleint onze ecologische voetafdruk aanmerkelijk. Daarnaast is het een belangrijk middel in de strijd tegen armoede, honger, dierenleed en biodiversiteitsverlies. Aangezien in het coalitieakkoord staat dat de gemeente bij representatieve gelegenheden het goede voorbeeld moet geven op het gebied van duurzaamheid, hebben wij vandaag de motie ingediend: ‘Carnivoor, geef het door’. Deze motie zorgt er bij de uitvoering en bij de gelegenheden die de gemeente organiseert, voor dat plantaardig voedsel de standaard wordt in plaats van dierlijk voedsel. Hiermee wordt het aanbod van duurzame producten de norm in plaats van producten die schadelijk zijn voor het klimaat. Het mooie van dit concept, ‘Carnivoor, geef het door’ is dat keuzevrijheid te allen tijde gerespecteerd wordt.

Zo’n concept is dus een grote winst op het gebied van duurzaamheid. Er wordt van niemand iets afgepakt, het sluit goed aan bij de intenties van het coalitieakkoord. Wat betreft de biodiversiteit. In voorgaande jaren heeft de gemeente Zutphen oog gehad voor de daling in biodiversiteit en heeft stappen ondernemen om de biodiversiteit te bevorderen. Dat zie je bijvoorbeeld terug in het maaibeleid en de natuurvisie. Maar, toch zijn er kansen onbenut gebleven. Het biodiversiteitsplan is gestrand, nieuwe bomen sterven bijvoorbeeld door het niet toedienen van voldoende water en groene initiatieven van inwoners krijgen onvoldoende medewerking. De drastische daling van onze flora en fauna, werd behandeld als een probleem wat belangrijk is, maar niet een prioriteit waar een crisis juist om vraagt. Nu de biodiversiteitscrisis wordt erkend, verwacht de Partij voor de Dieren dat dit nieuwe College inzet op progressief en doelmatig beleid. Maar, ook wij als raad zijn cruciaal in het tackelen van de biodiversiteitscrisis met onze controlerende en kaderstellende rol. Om dit te kunnen, moet de raad wel voldoende geïnformeerd zijn om een oordeel te kunnen vormen over het gekozen beleid, om kaders te kunnen stellen met voldoende dekking en om te controleren of we onze doelstellingen aan het behalen zijn.

Momenteel is het niet duidelijk welk beleid van invloed is op de biodiversiteit, hoeveel geld en op welke wijze er geïnvesteerd wordt in het bevorderen ervan. Nergens in de begroting is iets te lezen over biodiversiteit. Vandaar dat de Partij voor de Dieren twee moties heeft ingediend vandaag, getiteld ‘Biodiversiteit in kaart’ en ‘Biodiversiteit op de kaart’, waarin we het College verzoeken het gemeentelijk beleid, dat wordt gevoerd op biodiversiteit, als ook het beleid dat de ontwikkeling van biodiversiteit raakt, te inventariseren. Ten tweede, een overzicht te leveren van de uitgaven die zijn gedaan ter bevordering van de biodiversiteit vanaf het moment dat besloten is om de natuurvisie als uitgangspunt te nemen. Ook verzoeken we het College biodiversiteit voortaan een zichtbare plek te geven in de begroting. Deze moties versterken de positie van de raad, passen goed bij het coalitieakkoord en maken de uitvoering daarvan concreet. Dan de natuur- en milieueducatie. We vinden het zeer verheugend dat natuur- en milieueducatie weer een plek krijgen in Zutphen. We begrijpen alleen niet, waarom er is gekozen voor een projectmatige aanpak. De Partij voor de Dieren zou graag zien dat er een structureel aanbod komt wat ingebed is in het basisonderwijs. Belangrijk is dat natuureducatie meer omvat dan alleen puur beleving, maar ook doelen raakt zoals klimaat, afval en energie.

We kunnen nu nog putten uit de ervaring van destijds. Er liggen nog kant en klare lessen op de plank. We móéten investeren in onze jeugd, zodat zij de juiste keuzes leren maken in een veranderend klimaat en in staat zijn om hun eigen klimaatbestendige toekomst vorm te geven. Zo zijn er nog meer verbeterpunten, maar gezien de tijd zal ik nu richting afronding gaan. Tot slot, voorzitter. De Partij voor de Dieren zal de komende jaren vanuit een aanjagersrol het College aansporen vooruitstrevend te zijn en dit te blijven op het gebied van biodiversiteit, klimaat en dierenwelzijn. We vragen onze collega-raadsleden om mee te gaan in die aanjagersrol

230

en in te stemmen met de moties die wij vandaag hebben ingediend. Wij hier, samen, kunnen het verschil maken. Laten we dat dan ook doen. Laten we met z’n allen zorgen dat Zutphen een mooie, sociale, diervriendelijke en klimaatbestendige stad wordt. Niet over vijf of tien jaar, of twintig, maar nú. Dank u wel, voorzitter.” De VOORZITTER: “Dank u wel. Dat was uw maiden speech. PvdA, mevrouw Moester.” (Audiopositie 01:22:22) Mevrouw MOESTER: “Dank u wel, voorzitter. Voor u ligt een breed gedragen akkoord met concrete doelen voor de komende vier jaar. Met een sterk sociaaldemocratisch karakter. Dankzij een gedegen informatieproces met input vanuit de samenleving in openbare tafelsessies rondom onderwerpen als wonen, werkgelegenheid en duurzaamheid heeft de gemeente Zutphen een breed gedragen coalitieakkoord. Lost het echt de problemen van de mensen op, opdat de mensen vertrouwen krijgen in de overheid? Meer denken vanuit mensen dan vanuit maatregelen met uitvoerbaar beleid door een betrouwbare gemeentelijke overheid die transparant handelt op basis van een verbindende bestuurscultuur en in samenspraak met de inwoners, instellingen en bedrijven. Middels inwonersparticipatie en burgerberaden willen we inwoners een stem geven om beleid beter te laten aansluiten bij de inwoners. De Partij voor de Arbeid komt van oudsher op voor de samenleving als geheel.

We weten al heel erg lang, dat de kansenongelijkheid in Nederland groot is en dat verschillen tussen groepen groot zijn. Twee jaar coronacrisis heeft deze verschillen nog veel meer zichtbaar gemaakt. Dat vereist een goede aanpak van de tweedeling in de gemeente Zutphen om deze zichtbare kloof in de samenleving, tussen kansrijke en kansarmen, te kunnen dichten. Het coalitieakkoord speelt in op de behoefte om deze tweedeling aan te pakken door bestrijding van armoede en schulden, door het creëren van gelijke kansen voor jongeren en jonge gezinnen en door een goede zorg dichtbij. We zullen ook doorgaan met vernieuwing van het sociaal domein op vijf onderdelen: meer aandacht voor preventie, versterking van de wijkteams, voortzetting van de doorbraakaanpak, inzet van ervaringsdeskundigen en inzet op armoedebestrijding. Helaas hebben te veel inwoners van Zutphen te maken met armoede. Armoede door schulden, ziekte, of andere redenen. Iedereen heeft zijn eigen verhaal. Het is lastig om als gemeente één beleid te hanteren voor armoede, omdat elke zaak en elk persoon uniek is. Het is aan ons om ervoor te zorgen dat de armoede uit Zutphen verdwijnt. Hiermee verklein je de tweedeling en vergroot je de zelfredzaamheid. In het coalitieakkoord heeft het onderwerp ‘wonen’ een prominente plek. Terecht, vond de Partij van de Arbeid.

De vraag naar woningen is groot en het aanbod, zeker in de betaalbare sector, is klein. Dat moet veranderen. De starter op de woningmarkt komt moeilijk aan een woning. Dat geldt zowel voor huur, als koop. Een eerlijker verdeling en méér woningen erbij, dat helpt om dit probleem op te lossen. Woningen ontwikkelen, duurt relatief lang. We zien dat het College de expertise binnenhaalt van partijen die kunnen meedenken over hoe we toch relatief snel, al dan niet tijdelijk, woningen kunnen toevoegen. Er zijn genoeg goede voorbeelden, ook dichtbij, van woningen die binnen vijftien tot twintig jaar kunnen staan en waarmee de eerste nood wordt opgelost. Een goed en gedifferentieerd aanbod van woningen is nodig om iedereen een plek te geven. Zutphen is een stad waar iedereen welkom is, waar we met elkaar werken aan goed wonen. We hebben er vertrouwen in, dat het in goede handen is bij het College en dit coalitieakkoord. Verduurzaming en vergroening zijn in het coalitieakkoord twee steunpilaren voor een goede leefomgeving. Met aandacht voor een rechtvaardige energietransitie. Weg, water en spoor maken van Zutphen een regionaal knooppunt dat verder doorontwikkeld kan worden met aandacht voor een gunstig ondernemersklimaat en aansluiting op het reeds bestaande, relatief goede, onderwijsaanbod met kansen om ambachten naar Zutphen te halen.

De zorgsector is een belangrijke pijler voor de Zutphense werkgelegenheid en zal in een regionaal kader worden belicht, nú en in de toekomst.

231

Een aantal ambities in het akkoord zorgt voor accentverschillen in de begroting. De grootste financiële impact hebben het versterken van wijkgericht werken en het toekomstig bestendig maken en behouden van De Hanzehof. Het wijkgericht werken is als een rode draad door het hele coalitieakkoord te vinden. Inwoners centraal: niet alleen als de inwoner een eigen idee of voorstel heeft wat wij kunnen omarmen en zo nodig ondersteunen, maar ook laten participeren – zoals bij de Paulus Potterstraat – met als voorbeeld het hanteren van het Deventerwegprincipe. Iedere burger heeft recht op goede gezondheid, een gezond leven, tijdige en toegankelijke betaalbare en goede zorg. Gezondheid heeft raakvlakken met talloze beleidsterreinen en is complex omdat niet alle zorgvormen op elkaar aansluiten, of omdat zorg vanuit een beperkt perspectief georganiseerd kan worden. De zorgsector in de gemeente Zutphen is met 6.000 banen veruit de grootste werkgever. Dat is dertig procent van het totale arbeidsaanbod. We zien onze gemeente als magneet voor wonen en werken voor binnen en buiten de zorg, nu en in de toekomst. Denk daarbij aan goede randvoorwaarden voor een gunstig vestigingsklimaat voor zorgmedewerkers, zorgondernemers en zorginstellingen in een breed gezondheids- en welzijnskader.

Zo zou de gemeente Zutphen een verbindende rol spelen tussen inwoners en zorgaanbieders en zorgaanbieders onderling, met aandacht voor de regierol in de regio met als uitgangspunt: zorg dichtbij waar het moet. De beschikbaarheid van een volwaardig ziekenhuis, met een eerste hulp, IC, verloskunde, is van levensbelang als primaire voorziening voor Zutphen. Afgelopen week heeft het Gelre Ziekenhuis een interim-bestuursvoorzitter aangesteld. Gezien het verleden van deze persoon, is de noodzaak van het Zutphens College alleen maar groter geworden om over te gaan tot actie. Ons voorstel is om zo snel mogelijk een plan van aanpak op te stellen om deze regierol op te pakken voor de gehele regio en de verbinding te maken tussen inwoners, zorgverleners en de zorgverleners onderling. En bovenal met onmiddellijke ingang een kwartiermaker zorg aan te stellen. Hiervoor dienen wij ook een motie in. Hij staat niet in jullie raadsagenda, denk ik. Het gaat erom dat wij willen strijden voor een ziekenhuis met een Eerste Hulp, IC en met een afdeling verloskunde. Daarom verzoeken wij het College onmiddellijk een plan van aanpak te maken om de regierol in dezen te pakken en zo snel mogelijk een kwartiermaker zorg aan te stellen. Tot slot, de financiële positie van de gemeente Zutphen is sterk verbeterd en we kunnen weer vooruitkijken.

Besparingen op investeringen zullen goed onderbouwd en realistisch in een sluitende begroting worden opgenomen. Dat kenmerkt een betrouwbare, solide en gemeentelijke overheid. Dank u wel.” De VOORZITTER: “Dank u wel. Dan geef ik het woord aan Kies Bewust Lokaal.” (Audiopositie 01:30:27) Mevrouw ACKERMANS: “Nou, ik word aangekondigd, hoor ik. Ik zoek even een plekje voor mijn laptop, want ik wil duurzaam zijn en niet te veel papier uitdraaien. Het viel mij op, dat dit veel gebeurt en dit is toch ook een kwestie die wij samen kunnen aanpakken. Voorzitter, Kies Bewust Lokaal wil inzetten op kwaliteit, het realiseren van kwetsbaarheid van inwoners en het beheersen van de kosten. Dat willen wij doen met alle partijen: het College, de ambtenaren en vooral de inwoners. Want, de kracht van samen is niets voor niets de slogan van Kies Bewust Lokaal. Hoe past de voorjaarsnota in het coalitieakkoord? Deze bespreken wij ook bij de plannen en ideeën van Kies Bewust Lokaal. Hoe gaan we om met reserve corona? Hoe gaan we verder met de plannen inzake de gemeentelijke huisvesting, De Hanzehof, en hoe kijken we naar het coalitieakkoord? Voor Kies Bewust Lokaal is het van belang dat in onze gemeente iedereen kan meedoen. Dat iedereen dezelfde kansen en mogelijkheden krijgt, gebruik kan maken van openbare ruimtes en van onze hele gemeente. Vandaar onze motie ‘Nu pakken wij door.

Een fysiek toegankelijke gemeente voor iedereen.’ Het is ook van belang dat er voldoende woningen zijn, werk, goed onderwijs en daarnaast voldoende recreatiemogelijkheden, sport en spel en een plek waar je naar toe kan als je even niet thuis wil of kan zijn, zodat jongeren niet wegtrekken omdat er niets te doen is. Hier is heel veel

232

werk te doen. Het is van belang dat wij hierin gaan investeren. Er is dan wel geen financiële crisis, zoals vier jaar geleden, maar er zijn wel andere crises: een wooncrisis, een energiecrisis, de oorlog in Oekraïne en de stikstofcrisis. Daarnaast moet er aandacht zijn en blijven voor corona. Het is nu misschien onder controle, maar toch ondervinden vele inwoners en ondernemers van onze gemeente nog dagelijks de gevolgen. Door de coronacrisis worden veel problemen duidelijker en is er veel werk aan de winkel. Er is veel personeel nodig. Gelukkig kunnen we constateren dat deze raadsperiode niet te maken heeft met een financiële crisis. De molensteen van achttien miljoen euro, welke wij vier jaar om onze nek hadden, wordt een ketting en inmiddels hebben wij de touwtjes redelijk in handen met zo’n tien miljoen. We beseffen dat de inwoners, de ondernemers, de maatschappelijke instanties, de afgelopen jaren hard de gevolgen hebben ondervonden. Nu de grootste financiële problemen verholpen lijken te zijn, moeten wij goed opletten. Want, wij hebben zoveel incidentele inkomsten. We hebben dat al horen vertellen. Daar moeten wij niet afhankelijk van worden.

Er kan meer geïnvesteerd worden, maar hoe investeren we dan? Gaan we in De Hanzehof voor huisvesting investeren? Of kiezen we voor afhandelingen van vergunningen zodat er sneller en efficiënter woningen gebouwd kunnen worden? Een fysiek toegankelijke gemeente … Dus gauw fietspaden. We gaan er straks allemaal over praten. Wat wij in het coalitieakkoord lezen, is dat de coalitie veel wil en ambities heeft. Maar, eigenlijk zien wij geen enkele financiële onderbouwing. Wij zien dat graag tegemoet. Wij zijn wel verrast welke ideeën van ons, uit ons doelgerichte programma, terug te vinden zijn in het coalitieakkoord. Om een paar voorbeelden te noemen: Wijkcentrum De Hoven. Hoe gaat dit? Het staat er in, maar gaan we dit ook daadwerkelijk doen? Welk geld gaan jullie reserveren om het waar te maken? Hebben jullie een termijn? Een burgerraad voor de energietransitie. Wij vinden het van groot belang, dat de inwoners betrokken worden. Het is positief, maar hoe gaan jullie ermee om wanneer de inwoners geen windmolens willen? Gaan jullie luisteren naar de burgers die in de burgerraad zitten? Als we het toch over burgerraden hebben, zou het niet mooi zijn als we hen ook betrekken bij de eventueel nieuwe aanstelling van de burgemeester? Of bij een burgerbegroting? Dan kunnen we het heel breed gaan inzetten en geven we ook wat mee. De woningmarkt: de doorlooptijd moet sneller.

Dat horen wij zo vaak. Hoe gaan jullie deze ambities bekostigen? Hoe gaan jullie doorpakken en daadwerkelijk sneller bouwen? Jongerenwoningen, flexibele woningen. Zoals ik het in het debat aangaf, hadden wij het over tijdelijke containers. Noem het flexibel, wat je wilt. Ook hierin willen wij doorpakken en hopen wij dat het niet bij woorden blijft die op papier staan, maar dat we aan de slag gaan om de wooncrisis te lijf te gaan. Het is niet allemaal rozengeur en maneschijn, want het zou wel heel bijzonder zijn, als heel ons doelgerichte programma in het coalitieakkoord zou staan. Bijzonder is, dat wij met de ChristenUnie een motie hebben ingediend over de Industriehaven. Ik zag de huppelende wethouder langskomen en aangeven dat er geen dekking was. Niets geen samenwerken, niets samen oplossen. Nee, ik ben gewoon eerlijk. Het betreurde ons dat er geen heldere uitspraken zijn gedaan op dat moment. Terwijl ik vandaag de wethouder hoor zeggen dat er ergens wel een reserve zit, bijvoorbeeld in de civiele kunstwerken havens. Voor ons is dit geen open en transparant bestuur. Laten we het samen doen. Er zijn zoveel punten die wij gezamenlijk als raad willen aanpakken. Dòè dat dan ook. Wij snappen werkelijk waar niet dat in uw programma staat, dat u zes windmolens wil hebben. De inwoners hebben gesproken, tot aan de raad van State. Wij zijn hier echt niet blij mee.

En Burgerbelang, wij stonden op één lijn! Afgelopen week heb ik nog met de heer Siemes gesproken in Eefde. Hij was daar ook. Er is geen plek voor wind. Hoe kan het dat jullie hiermee instemmen? Of gaan jullie er vanuit dat de burgerraad straks zegt: “Wij willen geen windmolens.” En gaat u daarmee akkoord?

233

De bibliotheek verplicht in de Broederenkerk. Hoe gaat u dat verplichten? Wij horen hier graag meer over. Omdat onze zeven minuten bijna klaar zijn, moet ik gaan afronden. Wij willen naast alle ambities zien hoe de doelen behaald gaan worden. Geen loze praatjes, maar doelen neerzetten. Hoe zetten jullie dat in? In vier jaar, in tien jaar, in 20 jaar? Hoe gaan jullie verplichten dat het volgende College gaat doorpakken? Want, we hoorden net al bij het initiatief-woonvoorstel dat er ook wijzigingen gaan plaatsvinden. Hoe kunnen we daadwerkelijk doelen halen en doorpakken als het steeds aangepast gaat worden? Ik wil afronden met de woorden hoe wij de coronagelden beschikbaar willen houden voor de ondernemingen, de jongeren, de gezinnen en iedereen die te kampen heeft met voortvloeiende problemen vanuit corona. De vraag of wij nu al budget kunnen reserveren voor huisvestingskosten. Geld reserveren, maar er is geen goed doordacht plan. De ideeën zijn leuk, maar pak uw kans, nieuw College: lever een plan. Dan kunnen wij het juiste budget reserveren. Dan De Hanzehof. Ik heb het nagekeken. Op 28 momenten hebben wij over De Hanzehof gesproken de afgelopen jaren: 28. Noodplannen, extra geld, oplossingen, ideeën, nieuwe plannen. Hoe moet het nu verder? Het Huis van de Stad is opgelost. Dat hoorde ik vanavond van Burgerbelang.

GroenLinks zegt: “Wij laten het varen.” Weet u, voorzitter, wij zijn niet meer geloofwaardig. Het is in-en-in triest. De organisaties hebben tijd, geld en energie gestopt in het plan en eenzijdig wordt het opgeheven. En welk plan heeft u nu echt? Hoeveel geld is er nodig voor achterstallig onderhoud? Voor de verbouwing? Kies Bewust Lokaal wil een toekomst horen, een toekomst waarbij duidelijk is hoeveel het onderhoud gaat kosten de komende jaren. De toekomst waarin we weten: welk geld gooien wij weg als we achterstallig onderhoud plegen en straks de boel gaan slopen voor een nieuw pand? Als wij al een bedrag vrij gaan stellen voor De Hanzehof, dan willen wij eerst weten wat het oplevert. We horen dit graag van het College en de coalitie. Dit was onze eerste bijdrage, voorzitter.” De VOORZITTER: “Dank u wel. Dan gaan we door naar D66.” (Audiopositie 01:38:40) Mevrouw TEN HOLDER: “Dank u wel, voorzitter. Ja, dan nog geen pauze en dan wel als bijnahekkensluiter in deze termijn, hierbij het geluid van D66 op het coalitieakkoord en de voorjaarsnota. D66 staat voor een groene, duurzame gemeente met volop ruimte voor fietsers en voetgangers. Een gemeente met een goede mix van woningen, vooral voor starters en jonge gezinnen. Een gemeente waar ruimte is om te ondernemen en waar altijd wat te doen is. Met een rijk en divers cultureel aanbod en aantrekkelijke winkelstraten.

Een gemeente waar we strijden voor gelijke kansen en iedereen zichtbaar zichzelf kan zijn. Het is fantastisch om vandaag het coalitieakkoord met een groene, progressieve en sociale agenda hier te kunnen bespreken met elkaar. Een agenda geconcretiseerd met actiepunten en voortbouwend op al het goeds dat er al ligt. Wij zijn blij met het resultaat. D66 neemt graag de uitdaging aan om met GroenLinks, Burgerbelang, Partij van de Arbeid en alle andere fracties hier in de raad, samen onze mooie stad en prachtige dorp, de komende jaren verder te brengen. Wij zijn trots op wat we hier hebben liggen en hopen dat we écht met alle partijen samen kunnen verder werken aan een sociale, leefbare en vooral duurzame gemeente. Een gemeente voor iedereen. We beseffen dat de toekomst grotendeels onvoorspelbaar is. Nu nog meer dan in voorgaande jaren. We moeten rekening houden met een veranderende wereld door de oorlog in Oekraïne, inflatie, hoge energieprijzen en personeelstekorten. Het is allemaal door mijn voorgangers al gememoreerd vandaag. Dit vraagt om een daadkrachtig bestuur met regie op de uitvoering, waarbij we onszelf wel realiseren dat niet alles kan. Er zullen keuzes gemaakt moeten worden. Dat is een mooie uitdaging voor ons als raad. Wij staat daarin aan het roer? D66 gaat met dit stevige akkoord de grootste uitdagingen met vertrouwen tegemoet.

234

Voorzitter, er zijn vanochtend al veel onderwerpen de revue gepasseerd. Ik wil namens mijn fractie op drie punten nader ingaan en het laat zich raden welke D66 ‘highlights’ dit zijn. Inderdaad, dat is allereerst bestuurlijke vernieuwing. In de opkomstcijfers bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart zien we ook in Zutphen een terugloop van het opkomstcijfer. Hier ligt de komende jaren een belangrijke opdracht voor ons. We moeten meer naast de inwoners gaan staan en de verbinding zoeken met onze inwoners. Onze raadswerkgroep ‘bestuurlijke vernieuwing’ heeft hierin de belangrijkste taak en zal ook geadviseerd worden door onze burgemeester, die daarin ook een bijzondere taak heeft. We beginnen natuurlijk niet bij nul. We hebben een naam hoog te houden met de Zutphense wijkaanpak. Daarom is een rode draad in het coalitieprogramma het vernieuwen van het gebieds- en wijkgericht werken. Overal in de samenleving is sprake van omdenken, transformatie. Inwoners willen meer deelnemen aan gesprekken over wat speelt in hun leefomgeving en daar invloed op uitoefenen, meebeslissen. We hebben de verantwoordelijkheid om daar in alle gevallen goed mee om te gaan en zo, als gemeente, het vertrouwen van de inwoners te verdienen.

Dit betekent, dat de organisatie meer gericht moet kunnen zijn op het bevorderen van nabijheid, gericht op wat leeft onder inwoners: in hun huizen, hun wijken, hun werk, hun school, hun vrije tijd, hun wensen, kansen en mogelijkheden. In het horen en zien hoe die dingen voor inwoners samenhangen, ligt de basis van de samenwerking met de inwoners. Vanuit die verwevenheid vloeit vanzelf de noodzaak om opgavegericht en integraal te werken. Inwoners denken niet in domeinen, of taken, maar hebben te maken met problemen en zorgen. Samengevat, voorzitter: Wij willen sterke en levendige wijken en gemeentebreed zichtbaar zijn ín die wijken. Het kan natuurlijk niet anders, dan dat ik ook stilsta bij het feit dat de schop dan echt de grond in zal gaan voor het toekomstbestendig maken van De Hanzehof. Een forse stap voorwaarts voor de centrumfunctie die wij als Zutphen in de regio willen vervullen. Een ander punt dat hoge prioriteit heeft, is de veiligheid van fietsers en voetgangers. In het coalitieakkoord is opgenomen, dat acuut gevaarlijke situaties direct opgepakt gaan worden. Daarnaast zal dan nu toch ook echt het verkeercirculatieplan uit de vorige eeuw geactualiseerd gaan worden met een uitvoeringsprogramma. Ter afronding, voorzitter, mijn laatste punt. Natuurlijk heeft onze jeugd de toekomst.

Daarom blijven we investeren in de samenwerking tussen de drie O’s: onderwijs, overheid en ondernemers. We hopen dat we, naast de Techniekfabriek, dit concept kunnen uitbreiden voor de horeca en de zorg en daarmee de nijpende tekorten, ook bij ons in Zutphen, op de arbeidsmarkt kunnen opvangen. We zien er als D66 naar uit – ik heb het al eerder gezegd – om in samenwerking met de gemeenteraad, het College, de organisaties en niet op de laatste plaats de inwoners en ondernemers, onze gemeente over vier jaar nog gezonder, bruisender en groener door te kunnen geven. Tot slot, nog een opmerking over de voorjaarsnota. Het kan niet anders dan dat er een beleidsarme voorjaarsnota ligt. Wij hopen dat het College het coalitieakkoord gaat uitwerken in een Collegeprogramma en dat het Collegeprogramma, met een financiële verwerking, in een meerjarenbegroting 2023-2026 is terug te vinden. Want, ja het kan niet anders. Een akkoord is nog geen uitvoeringsprogramma en hier kan dus ook nog geen financiële vertaling onder liggen. Dank u wel, voorzitter.” De VOORZITTER: “Dank u wel. Dan gaan we verder met de Stadspartij, meneer Pelgrim.” (Audiopositie 01:46:25)

De heer PELGRIM: “Dank u wel, voorzitter. Het formatieproces is snel, meer transparant, en beter verlopen dan vier jaar geleden na de onderhandelingen achter gesloten deuren. Er is nu meer openbaar en alle partijen werden daarin meegenomen. Ook waren er bijeenkomsten georganiseerd, een goede poging en wat de Stadspartij betreft, iets om nog verder op te bouwen en nog beter te doen in de toekomst. In ieder geval, om nog meer transparantie bij te geven. Prima, er ligt nu een coalitieakkoord, opgesteld door vier partijen. Andere partijen hebben hierover meegesproken. We hebben het coalitieakkoord goed gelezen. We zijn ‘blij’ - tussen haakjes - dat bijna elk onderwerp wordt benoemd of niet onbenoemd blijft. Maar, als we naar de inhoud kijken, dan staan er toch veel punten die ons verbazen.

235

Afspraken zijn niet concreet: of hoe en wanneer? Er zijn open eindjes, te algemeen, geen duidelijke richting en het staat niet direct voor daadkracht. Dat komt door de veelheid aan onderwerpen. Waar liggen de prioriteiten? Wonen: mooi dat hier extra aandacht voor wordt gegeven. Het nieuwe College heeft dit afgelopen december in deze raad aangenomen en mede door ons ingediende raadsvoorstel ‘Meer betaalbare woningen in Zutphen’ wordt uitgevoerd. Maar, dat ook Burgerbelang en D66 dit meer meenemen. Want, zij hebben daar tegen gestemd en een draai gemaakt. Ze hebben het nu ook onder de armen om zich daarin constructief op te stellen. Wij vertrouwen daarin onze wethouder Wonen, die zelf heeft meegeschreven aan het initiatiefvoorstel, en hopen dat hij hier voortvarend mee aan de slag gaat. Maar wel samen met de inwoners en dat de inwoners daar dus ook over mee kunnen praten. Want, wij staan er voor dat de inwoners vanaf het eerste moment kunnen participeren. Wat betreft de energietransitie, zijn we altijd tegen grootschalig wind en zon geweest. Ook Burgerbelang sprak zich altijd uit tegen windmolens. Tot onze verbazing zien wij dit wel terug in het coalitieakkoord. Waar is het standpunt van Burgerbelang gebleven? Vreemd. Wij vinden het belangrijk om de inwoners daarin mee te nemen.

Inwoners hebben heel veel initiatieven en mogelijkheden of ideeën om serieus mee te gaan in die – lokale – energietransitie. Dit staat ook in het coalitieakkoord, maar wij vinden het belangrijk dat de inwoners ook vanaf het begin worden meegenomen. Daarom onze motie voor het ondersteunen van inwonersinitiatieven in het kader van de energietransitie. In het coalitieakkoord - dat zei ook mevrouw Ten Holder - geven we ruimte aan veel fietsers. We streven naar veilige fietsverbindingen tussen alle wijken en straten. Huidige fietsverbindingen worden veiliger gemaakt en doorontwikkeld. We vinden het wel vaag en vinden ook dat het sneller moet worden opgepakt. Fietsveiligheid is een acuut probleem. Er zijn de laatste tijd veel fietsersongelukken en -incidenten geweest. We willen graag dat er snelheid mee wordt gemaakt. Daarom dienen wij vandaag in de motie ‘Fietsstad Zutphen,’ dat het College snel met een plan van aanpak komt en ook prioriteit geeft om de snelheid te bevorderen. De Stadspartij vindt, wat samenwerking betreft, het onderwijs erg belangrijk. We hebben een aantal jaar geleden de motie al ingediend over de drie O’s. Dat is opgepakt en dat zien wij nu ook steeds terug: onderwijs, ondernemers en overheid die samenwerken. Wij zijn blij dat dit in het coalitieakkoord nogmaals wordt onderkend.

Zeker nu de arbeidsmarkt in problemen is, onderwijs op moet leiden voor mensen die nodig zijn en de goede samenwerking waarin de overheid het faciliteert, aan de orde komt. Dat de mensen voor de juiste beroepen worden opgeleid, aansluitend bij de vragen in de markt. Dat we onze jongeren perspectief kunnen bieden, perspectief wat zo belangrijk is in deze onzekere tijd. Wij vragen ... Wij hebben ook in het coalitieakkoord gekeken en of er een rol voor een kwartiermaker zorg komt. Maar, wat gaat dat betekenen? Wat gaat zo’n kwartiermaker zorg doen? Welke invloed kunnen we uitoefenen? Ons lijkt het meer een politieke rol. Een rol waar de politiek zich mee moet bemoeien. Een kwartiermaker binnen de gemeente geeft alleen meer bureaucratie en vertraging. Wij denken juist dat het in de portefeuille van een wethouder moet zitten en dat een wethouder daar echt uitspraken over moet doen: zich stevig en hard moet opstellen in een bestuurlijk overleg. Wij doen een dringend beroep op de urgentie wat betreft klimaat en de ontwikkelingen. Klimaat en de opwarming van de aarde, hittestress, verdroging, luchtvervuiling. Met onze motie ‘Licht uit’ wilden we komen tot een dierlijk nachtleven en besparingen van energie. Deze is ook aangenomen, maar wij willen wel weten hoe het hier nu mee staat.

Wat is de uitvoering? Zijn de regels aangescherpt en worden er besparingen bereikt? Waar blijft de gemeente wat betreft het Schone Lucht Akkoord? Daar is al meerdere keren naar gevraagd: dat Schone Lucht Akkoord dat zo belangrijk is voor de fijnstof, voor de stookoverlast. Hoe kunnen we dat doen? Ook daarover staat niets in het akkoord. Wel de hitte-eilanden. Prachtig dat dit wordt benoemd. En hittestress. Maar, er wordt een hele grote plek vergeten: de binnenstad. Heel veel steen, heel veel markten. Daar kunnen we best wat aan doen. Daarom ook de motie, neem ook de

236

binnenstad mee in het plan en in het coalitieakkoord. Hittestress is zeker in dit gebied en in de binnenstad echt een probleem van de eerste orde. Wat we ook jammer vinden - dat hebben wij in ons verkiezingsprogramma gezegd - is dat wij ons niet alleen moeten richten op de Cleantech-regio. We kunnen dat stoïcijns blijven doen, maar we richten ons ook op de buurgemeenten. De buurgemeenten zijn al twee of drie gemeentes van de Cleantech-regio. De enige die er plus bijkomt, is de gemeente Bronckhorst. Maar, er liggen in de achterhoek ook kansen. Kansen om samen te werken met de gemeente op basis van wonen, werken en milieu. Daar liggen hele prachtige ideeën. Zoek die samenwerking. Wij zijn al verenigd in die ODA, de Omgevingsdienst Achterhoek. Dat hebben wij al op milieugebied samen met de gemeenten in de Achterhoek. Dus, pak dit op. College, kijk niet alleen naar het westen, maar kijk ook naar het oosten: het achterland van de gemeente Zutphen. Daarnaast lezen we in het coalitieakkoord publieke media. Voor mij: Wat is publieke media? We hebben recent gezegd dat de lokale media ondersteund moet worden. Publiek is algemeen. Wat bedoelt de coalitie daarmee? Is dat de lokale media onafhankelijk ondersteunen? Ik wil daar graag meer duiding en toelichting op van het nieuwe College. In de inleiding van het coalitieakkoord staat dat elk voorstel wordt getoetst aan zes criteria.

Mooi, prachtige toetsstenen. Maar, hoe kunnen we dat ook als raad toetsen en controleren? Hoe past dit bij de wens voor een betrouwbaar bestuur? We willen graag volledige transparantie over de afweging die het College heeft gemaakt. Daarom dienen wij een motie in waarbij we ervoor pleiten dat we de afwegingen bij elk voorstel willen zien; dus hoe de keuzes tot stand zijn gekomen voor dit voorstel en hoe de afwegingen langs de zes toetsstenen zijn gelegd. Het vorige College telde 0,8 fte’s en nu vier volle fte’s! Wethouder, en dat om de zichtbaarheid te bevorderen, is de motivatie. Het mag twintig procent meer kosten volgens de nieuwe coalitie, om zichtbaar te zijn. Kunnen we voor die twintig procent niet beter foto’s plaatsen? Dan zijn we ook zichtbaar in de stad, met een foto van elke wethouder. Maar, onze vraag betekent ‘full time wethouden’, betekent dat meer actie? Betekent dat meer snelheid? Worden de inwoners daarmee beter bediend en de raad beter bediend? Wat gaan we voor die twintig procent aan kosten die dit met zich meebrengt méér doen? Terug naar de voorjaarsnota die we vandaag ook bespreken. De voorjaarsnota is beleidsarm, met een aantal technische besluitpunten die we vandaag gaan nemen en waar wij als Stadspartij mee kunnen instemmen. Wat ons betreft, is dat niet voldoende.

Ik hoorde het net mevrouw Ten Holder ook zeggen, want het jaar 2023 kan geen jaar van stilstand zijn. 2023 is ook een jaar waarin we moeten bouwen. We hebben een coalitieakkoord en we willen ook dat nu een aantal zaken opgepakt wordt die in die nieuwe begroting zitten. Steun voor buurthuis De Hoven, stimuleren van de betrokkenheid van de bewoners bij de gemeente, inzetten op participatie, oppakken van de problematiek van fietsonveiligheid, maar ook onveiligheid in de wijk. We zien wijken verloederen, dus wij willen ook dat dit nadrukkelijk in de voorjaarsnota wordt meegenomen zodat het ook in de begroting komt. Ambitie wonen. Wonen is ontzettend belangrijk. We willen dat onze wethouder hiermee voortvarend aan de slag gaat en het initiatiefvoorstel dat er ligt tot uitvoering brengt. In 2023 moet het eerste resultaat te zien zijn. Wij vinden dat hiervoor in de begroting ruimte moet worden gemaakt binnen de gestelde kaders. Onze vraag aan het College, of aan Burgerbelang met name, is waar de draai vandaan komt rond wind? Aan Burgerbelang en D66, waar komt de draai vandaan rond wonen? Wat is de rol van de kwartiermaker zorg? Is dat niet meer een politieke rol en een rol voor de wethouder? Wat wordt bedoeld met publieke media? Waarom richten we ons niet meer op de Achterhoek en zoeken we daar geen verbindingen? Dat zou een heel goed voorbeeld zijn.

Samenwerken op het gebied van werken, wonen, verkeer en milieu. En de aanstelling van de fulltime wethouders zichtbaarheid voor twintig procent extra kosten, dat is ook een vraag.

237

Tot slot, voor de Stadspartij staan de bewoners op één! Dit betekent niet slechts één keer in de vier jaar naar het stemhokje, maar voortdurend moet de inbreng van de inwoners erkend en gewaardeerd worden. Inwoners verdienen dat recht en de mogelijkheden om mee te denken over de leefomgeving waarin zij wonen, werken en recreëren, zoals blijkt uit onze ingediende motie. Tot slot, dienen wij dan ook een motie in: de motie betrokkenheid bij de gemeente. Dat betekent ... In de verkiezingen was de betrokkenheid bij de gemeente gering. Dat willen we bevorderen. Vraag maar aan het nieuwe College, en alle partijen hebben dit ook onderkend in de eerste gesprekken. Ondersteun dit en kom met een plan van aanpak zodat wij in vier jaar in ieder geval dat geval kunnen verhogen. Vanaf het begin de inwoners meenemen. Niet eens in de vier jaar in het stemhokje, maar vanaf het eerste moment. Dank u wel.” De VOORZITTER: “Dank u wel. Dan het CDA.” (Audiopositie 01:58:55) De heer PURPERHART: “Dank u wel, voorzitter. Voordat ik verder ga, zal ik mijn betoog graag willen openen met een overweging van een partijgenoot. De titel van deze overweging is dan ook: een fractie van verschil. Sven Kramer was op titelkoers, nog een paar bochten en dan was het goud binnen. Maar opeens ging het mis. In een fractie van een seconde ging het mis.

Verkeerde baan, einde wedstrijd, einde gouden rit en het begin van een drama. Een fractie van een seconde. Het lijkt misschien niks, maar wat kan het grote gevolgen hebben. Maar, in de politiek is dit anders. Want, de meeste beslissingen worden namelijk niet in een fractie van een seconde genomen. Maar, zorgvuldig gewikt en gewogen. Het verschil is op gevoel, maar ook bewust. In ons dagelijks leven doen we dat elke dag. In de politiek net zo. Met één stem kan een besluit heel anders vallen, het verschil maken. U en ik als raad kunnen dat vandaag doen tijdens de voorjaarsnota. Doordat een vernieuwing heeft plaatsgevonden in de partij, weet ik dat een aantal partijen zich afvragen waar het CDA voor staat en wat het CDA wil. Het CDA is gebouwd op vier belangrijke kernwaarden, namelijk gespreide verantwoordelijkheid, rentmeesterschap, publieke gerechtigheid en solidariteit. Deze waarden staan voor een samenleving waarin mensen met respect voor elkaar en voor hun omgeving mee omgaan: een samenleving waarin iedereen mee kan en mee moet kunnen doen zodat iedereen zijn steentje bijdraagt en het fundament voor de volgende generaties goed kan blijven ontwikkelen. Deze kernwaarden en de hoofdthema’s uit ons verkiezingsprogramma ‘Wonen, leven en ontmoeten’ bepalen de manier hoe wij naar de politieke vraagstukken en beslissingen kijken en hoe wij onze prioriteiten bepalen.

Aan de hand van wonen, leven en ontmoeten zal ik de prioriteiten van het CDA uitleggen. Wonen - Het woningtekort is een nationaal probleem. Wij verwachten daarom ook niet dat de gemeente het hele woningtekort kan oplossen. Maar, lokaal willen wij vooral inzetten op duurzaamheid, beschikbaarheid en betaalbaarheid. Ook willen wij dat de procedures versneld worden om sneller te bouwen. Een ander belangrijk punt is de inspraak van de inwoners. Het is echt belangrijk dat de gemeente Zutphen de inwoners bij meer trajecten gaat betrekken. Leven - We willen een gemeente waarbij de mens centraal staat in het uitvoeren van de plannen. Dit willen wij bereiken door als gemeente meer in te zetten op vrijwilligers. Iets wat dankzij de coalitie nu ook in het coalitieakkoord staat. Dus, mijn complimenten. Ook willen wij een haalbare, betaalbare en een sociale energietransitie en hopen wij een volwaardig ziekenhuis te kunnen behouden. Ontmoeten - Het CDA hecht grote waarde aan veel aandacht voor goede ontmoetingsplekken in onze gemeente. Daarom willen wij dat er meer geld gaat naar buurthuizen. Wat betreft de voorjaarsnota: in principe heeft het CDA niet zoveel op- of aan te merken op de voorjaarsnota. We pleiten er wel voor dat er meer geld gaat naar verkeersveiligheid en wij dienen ook een motie in voor openbare toiletten.

Verder zijn wij ook ontzettend blij, dat wij in de Forumvergaderingen te horen hebben gekregen dat we nu een positief saldo hebben. Het CDA is er voorstander van om hier zorgvuldig mee om te gaan. Ik heb altijd geleerd: wat je niet hebt,

238

kun je ook niet uitgeven. Het CDA pleit er daarom ook voor om een terughoudende houding aan te nemen als gemeente als het neerkomt op uitgaven. Dan - natuurlijk niet te vergeten - het coalitieakkoord. Het CDA dankt de coalitiepartijen voor het zo spoedig realiseren van het akkoord. In grote lijnen is het CDA zeer positief over het akkoord. Met name dat er meer jongerencoaches komen, dat er meer wordt gericht op het bestrijden van eenzaamheid, preventie door de inwoners te helpen en eventueel te begeleiden om uit de schulden te komen en te blijven. Maar, ook het voorkomen om überhaupt in de schulden terecht te komen. Verder zijn wij natuurlijk blij over het openbare toilet dat ook wordt genoemd in het coalitieakkoord. Iets waar het CDA zich al jaren voor inzet. Maar, we moeten ook kritisch durven te kijken. Doordat de coalitiepartijen hebben kunnen bepalen, dat in een aantal wijken een pilot wordt gestart om de afvalbakken te vervangen voor een centraler punt, zijn wij verbaasd dat er weinig duidelijkheid is waar het College op wil gaan richten wat betreft woningen.

Daarom heeft het CDA een aantal vragen over het woningbeleid van het volgende College:  Hoeveel woningen willen zij de komende vier jaar bouwen?  Waar willen zij gaan starten?  In welke wijk?  Hoeveel van deze woningen zijn geschikt voor jongeren, gezinnen, senioren en starters?  Hoeveel van deze woningen zijn sociale huur, normale huur, of koopwoningen? En een aantal vragen over de afvalbakken die het College mogelijk wil realiseren.:  Is er rekening gehouden met ouderen? Mensen op leeftijd kunnen slecht ter been zijn, waarbij ook de richtlijn 200 à 300 meter een flinke afstand kan zijn.  Wordt er nagedacht over het vaker leeghalen van de afvalbakken die, onder andere, al bij de flatgebouwen staan? Dat stukje informatie mis ik. Ik begrijp dat het College de uitvoering nog nader zal onderzoeken, maar op het gebied van woningbouw had ik eigenlijk wel een ambitie willen teruglezen in het akkoord, zeker gezien de woningnood. Als laatste wil ik kort stilstaan bij de veiligheid. Het CDA is blij dat de coalitie duidelijker wil laten zien hoe zij werken aan het verbeteren van de veiligheidssituatie. Hopelijk is straks alles een stuk overzichtelijker voor de gemeente, zodat helder is waar wij onze aandacht op moeten vestigen.

Maar, net als bij het gedeelte over de woningbouw, mist het CDA ook veel concrete afspraken en bevat de veiligheidsparagraaf in onze ogen te veel stukken die mogelijk als ‘vage beleidspraat’ geïnterpreteerd kunnen worden. Dat is - wat het CDA betreft - heel erg jammer, aangezien veiligheid een onderwerp is dat veel mensen bezighoudt. Daarom verdient het in onze ogen ook veel meer aandacht van de gemeente dan het nu krijgt. Want, het College heeft gelijk: veiligheid is meer dan alleen wat cijfers op papier. Het is voornamelijk ook het gevoel dat een rol speelt bij veiligheid, waarbij concrete plannen zouden kunnen helpen. Het gedeelte over veiligheid roept bij ons een aantal vragen op:  Hoe kijkt het nieuwe College naar meer inzet van boa’s?  Hoe zal het nieuwe College ervoor zorgen dat de raad duidelijk wordt geïnformeerd en wordt meegenomen bij het proces van het bevorderen van de veiligheid? Tot slot, ondanks de inhoudelijke verschillen kijken we ernaar uit om met andere partijen van de oppositie en de coalitie te gaan samenwerken aan een mooie, fijne, energieke en duurzame gemeente: een gemeente waar het goed wonen, goed leven en ontmoeten is. Want, alleen samen kunnen wij Zutphen-Warnsveld een stuk mooier maken. Dank u wel. De VOORZITTER: “Dank u wel.

Dan gaan we naar de hekkensluiter, de ChristenUnie, meneer Van Dijken.” (Audiopositie 02:06:38) De heer VAN DIJKEN: “Dank u, voorzitter. Last but not least, ik hoop dat jullie nog een beetje moed hebben, zo aan het eind van de ochtend. Het is nog een hele lange zit zo. Voorzitter, ik begin met een citaat. “Heer, hoelang moet ik nog om hulp roepen?

239

U luistert niet. Er is zoveel geweld. Ik schreeuw het uit. U helpt niet. Er is overal onrecht, ruzie. Onderdrukking. Mensen doen verschrikkelijke dingen. Het lijkt wel alsof er geen recht meer bestaat.” Dit is een citaat uit het Oude Testament. Een oude, wijze, man Habakuk, schreef het op drieduizend jaar geleden. Wanneer ik de krant lees, dan blijkt er niet veel veranderd. De tegenstellingen tussen mensen onderling, tussen groepen, tussen landen, nemen alleen maar toe. Neem ook, de oorlog in Oekraïne met als gevolg een dreigend energietekort, toenemende armoede, honger, eenzaamheid en uitbuiting. Je zou er moedeloos van worden. Toch zitten we hier met z’n allen. We willen het goede voor onze stad. We willen minder armoede, minder eenzaamheid en we willen dat kwetsbare mensen gewoon, normaal kunnen opgroeien en dat onze kinderen zorgeloos kunnen spelen. Ik wil me daar graag voor inzetten en u ook, want daarom zitten we hier. Ik heb met goede moed het coalitieakkoord gelezen en startte een maand of twee geleden hier ook met veel energie mijn tweede termijn. Een maand geleden, voorzitter, werd het coalitieakkoord bereikt. In de loop naar dat coalitieakkoord is gekozen voor een transparant traject en een dialoog met maatschappelijke organisaties door alle partijen zoals ze hier zitten. Dat vind ik wel te waarderen.

Er zijn ook zes toetsstenen opgesteld, hier is al eerder aan gerefereerd. Ik stel voor om die ergens hier op een prominente plaats in deze zaal op te hangen. Dat meen ik serieus, want ik vind ze wel goed. Uiteraard ook waardering aan de coalitie dat ze mijn bijdrage over de aanpak van eenzaamheid vrijwel integraal hebben overgenomen. Ik vraag mij wel af, of de gemiddelde inwoner van Zutphen het coalitieakkoord heeft gelezen. Het is nogal uitgebreid, lang en soms ook nog wel ingewikkeld. Kan er een handzaam formaat van worden gemaakt dat iedereen kan lezen? Op in ieder geval B1-niveau, heb ik me laten vertellen. En dan de inhoud. Na het lezen van het coalitieakkoord en alle 129 doelen, was ik een beetje murw. Maar na drie koppen koffie kwam ik erachter waarom dat was. Ik mis het grote verhaal. Ik mis de visie achter al deze actiepunten. Wat wil de coalitie met onze stad? Waar wil ze heen? Welke toekomst heeft ze voor onze gemeente? Hoe geven we daar de komende vier jaar invulling aan? Willen we een zorgstad zijn of beperken we ons tot het zijn van een toeristische trekpleister? Of een retraiteplek voor rijke westerlingen? Of worden we het high tech centrum van de Achterhoek? Dat kan ook. Of van alles wat. Er staat hier en daar wel wat in, dat vind je ook wel terug in het coalitieakkoord, maar ik mis die stip op de horizon.

Dan is de vraag: hoe komen we daar? Want, als we erover gaan nadenken, dan gaan wij, bijvoorbeeld, ook rekening houden met demografische ontwikkelingen. Niet alleen hier in Nederland, maar ook bijzonder in Zutphen natuurlijk. Dan heb ik het over vergrijzing. Kijkt u eens naar mij. In september wordt ik zeventig. Zeventig … Het is nog niet helemaal tot mij doorgedrongen en ik heb ook nog niet helemaal door hoe het zover gekomen is. Maar, ik ben gelukkig niet de enige. In 2012 was één op de acht inwoners 65+. In 2040 is dat één op de vier. Dat betekent nogal wat voor onze stad. Dan struikelen er meer ouderen over alle keien op de markt. Dan rijen door de Lange Hofstraat een stuk meer rollators, hebben we veel meer mantelzorgers en, last but not least, een nóg grotere hoeveelheid elektrische fietsen. Waarom staat hier niets over in het coalitieakkoord? Er staat geen woord over in. Het is een mooie ambitie om gezinnen met kinderen naar Zutphen te halen. Dat snap ik en dat moet je ook doen. Maar, dat stopt de vergrijzing niet. Daarom is het zo belangrijk om op dit punt een visie te ontwikkelen. Juist als raad moeten we verder kijken dan de komende vier jaar. Voor de energietransitie kijken we decennia vooruit. Dit zouden we ook moeten doen als het gaat om vergrijzing. Maar, dat is lastig.

Mijn dringende oproep aan het College is dan ook om voor het eind van dit jaar in ieder geval een verhaal op te schrijven – noem het maar even een probleemstelling – wat het betekent voor de stad als we niets doen. Als we op onze handen blijven zitten. Om het College daarvoor een duwtje in de rug te geven, heb ik een motie ingediend over dit onderwerp. Die was nog niet aangekondigd, maar die kondig ik nu aan. Als we dan weten wat die vergrijzing gaat betekenen voor onze stad, dan kunnen we daar misschien volgend jaar eens wat beleid over opschrijven.

240

Dan iets anders: de industriehaven. Daar is eerder over gesproken. Ook hier gaat het over de visie die wij met z’n allen hebben op de toekomst van Zutphen. In het coalitieakkoord wordt het uitbaggeren van de Industriehaven wel genoemd, net als het aansluiten op de Overijsselse watercorridor, maar mijn fractie pleit uiteraard voor het verder uitdiepen. De motie die ik daarover eerder indiende, haalde het bijna, maar nét niet, omdat de wethouder toen zei dat het ons 2,7 miljoen zou gaan kosten. Toch is het van belang dat ook hier grotere schepen kunnen binnenvaren en hun containers kwijt kunnen. Dat is goed voor de economie en goed voor de werkgelegenheid. Het is ook duurzaam, want vervoer over de weg is nu eenmaal minder duurzaam dan vervoer over water. Ook hiervoor heb ik een motie ingediend. Niet zoeen als de vorige keer, maar een motie van: ga nu eens even na om te kijken of niet alleen een gemeente hier financieel in kan bijdragen, maar ook het bedrijfsleven. Ik heb ook een paar ondernemers gesproken en zij zijn er best toe bereid om er in ieder geval over te praten. Dan een heel ander punt: Armoede. Hoe gaan we dat te lijf? Het is mooi dat in het bestemmingssaldo 2021 staat dat één miljoen wordt ingezet voor een bestemmingsreserve armoede. Daar ben ik blij mee. Maar, voorzitter, de afgelopen twee jaar is € 2,5 miljoen op de plank blijven liggen.

Hoe kan dit? De belangrijkste reden die daarvoor wordt aangedragen, is dat de mensen de weg naar het loket niet konden vinden.” De VOORZITTER: “Meneer Van Dijken, bent u bijna klaar?” De heer VAN DIJKEN: “Nog een paar minuutjes, voorzitter.” De VOORZITTER: “U heeft al één minuut extra van mij gekregen.” De heer VAN DIJKEN: “Dan ben ik u nog dankbaar voor een paar minuten extra. Daar zijn wij toch wat boos over, voorzitter. Wij roepen het nieuwe College met klem op zorg te dragen dat elke euro die nu in die pot zit ook daadwerkelijk wordt besteed aan de doelgroep. Wij willen graag uiterlijk bij de Najaarsnota in oktober horen wat de stand van zaken is en of daadwerkelijk dat budget wordt uitgeput. Last but not least, voorzitter. Het moet echt even. Het Huis van de Stad. De drie directies van Muzehof, Hanzehof en Bibliotheek hebben een poging gedaan om het College en de raad warm te krijgen voor een Huis van de Stad. Daarmee hebben ze hun ideeën vertaald in stenen in plaats van ons te benaderen met een prachtig samenwerkingsverhaal. Tactische fout, mijns inziens. Toen was het voor GroenLinks makkelijk om in verkiezingstijd in te spelen op het sentiment van handhaving van de bieb in de Broederenkerk. Het staat er letterlijk in op pagina 24. Dat neemt niet weg, voorzitter, dat we nog steeds het samenwerkingsverhaal van deze drie organisaties missen.

Hoe gaan ze dat doen? Een samenwerking die oplevert dat alle inwoners van Warnsveld en Zutphen elkaar ontmoeten. Daar is ontmoeting tussen gemeente en inwoner. Daar kunnen ze elkaar wijzen op mogelijkheden en kansen, zodat er bijvoorbeeld geen 2,5 miljoen blijft liggen voor armoedebestrijding. Zo maken we van 1+1 geen twee of drie, maar zelfs vijf of zes. Niet de directies voor de organisaties of opdrachtgevers. Nee, ik heb er een motie voor ingediend dat het College die rol oppakt. Om het makkelijk te maken voor het College heb ik wat tekstvoorstellen onderin de motie gezet die zij kunnen gebruiken om een adviesbureau een gerichte opdracht te geven. Ik heb eigenlijk nog een aantal punten, maar ik vrees dat ik daar geen tijd voor krijg. Ik laat het hierbij. Dank u wel, voorzitter.” De VOORZITTER: “Dank u wel, meneer Van Dijken. Dat betekent dat u allen uw eerste termijn heeft gebruikt. Ik moet u allen een goed compliment maken, want ik ben echt onder de indruk van alle inbreng. Elke partij heeft op zich prachtige punten gemaakt, goed verhaal, over het algemeen binnen de tijd. Ja, goed om te volgen. Dit compliment geef ik u graag. Het is nu 11.40 uur. Ik stel voor, dat we tot twaalf uur pauze houden. Even koffie drinken, benen strekken en van de zon genieten. Daarna gaat kort het College in op de gestelde vragen.

Zij gaan niet in op alle zaken rondom het coalitieakkoord, maar wel op de vragen die zijn gesteld. Zo hadden we het toch afgesproken?

241

Ja, dus tot twaalf uur en dan zien we elkaar weer terug.” De vergadering wordt geschorst. De vergadering wordt hervat.

7.b

Reactie College op inbreng raad in eerste termijn (Audiopositie 02:39:00)

De VOORZITTER: “Als iedereen weer op z’n plek wil gaan zitten, dan heropen ik de vergadering. En dan nu is de tijd voor het College om te reageren. Wethouder Wannet.” Wethouder WANNET: “Dank u wel, voorzitter. Als College hebben we geconstateerd dat er vooral veel vragen onderling zijn gesteld, aan de coalitiepartijen en aan de oppositiepartijen, hetgeen natuurlijk een groot goed is, want het is ùw feestje. En de overige vragen – als u die heeft – kunt u natuurlijk ook nog stellen als de moties worden ingediend. Er is één concrete vraag gesteld. Dat gaat over de onderhoudskosten voor De Hanzehof. Dit betreft een vraag van Kies Bewust Lokaal. Er is op dit moment een bedrag opgenomen van € 985.000,= en in de risicoparagraaf is een bedrag van 3,2 miljoen euro opgenomen. Dat betekent niet dat het bedrag ook beschikbaar is gesteld, maar dat is het risico als er niets gebeurt met ... Dat waren de vragen die we hebben gehoord, mevrouw de voorzitter.” De VOORZITTER: “Dat is een kort antwoord van het College. Dan zit ik nu even met een praktisch ding. Dan zouden we nu verder kunnen gaan met de tweede termijn.

Heeft u een ordevoorstel?” Mevrouw TEN HOLDER: “Ik heb een vraag niet beantwoord gekregen door het College.” De VOORZITTER: “Dan gaan we dat nu eerst doen.” Mevrouw TEN HOLDER: “Dat was de vraag of het College het coalitieakkoord zou willen uitwerken in een vierjarig collegeprogramma en dat we dat programma dan terug kunnen zien in de meerjarenbegroting.” Wethouder BOSWINKEL: “Voorzitter, daar zijn we mee bezig, mevrouw Ten Holder. Wij doen dat graag. U ziet dat terug tijdens de programmabegroting en de najaarsnota.” De VOORZITTER: “Zijn er nog andere openstaande vragen? Dat is niet het geval. Dan moet u mij even helpen, want we zouden nu met de tweede termijn kunnen beginnen? Mevrouw Westerik. Mevrouw WESTERIK: “Ik heb nog wel even een ordevoorstel. Wanneer ik kijk naar de tweede termijn, zouden we dat a) heel graag nà de lunch willen om ons te kunnen voorbereiden. Immers, er zijn behoorlijk wat moties erg laat ingediend, dus die tijd hebben we echt nog wel even nodig. En b) ik wou daarbij dan ook voorstellen om in de tweede termijn alle moties tegelijk te kunnen behandelen en niet in blokken, zoals dat nu in de agenda staat, want dat is enòrm tijdrovend.

Daarbij zou ik c) ook het verzoek willen doen dat we er met elkaar voor kunnen zorgen dat we om 16.30 uur kunnen stoppen, gezien een crematie waar we als fractie heen moeten omdat de vader van raadslid Irene is overleden, die tevens een prominent GroenLinks-lid is.” De VOORZITTER: “Voor dat laatste gaan we allemaal ons best doen. Daar kunt u elkaar bij helpen. Wat mij betreft, is het verstandig om nu al te schorsen. Er staan lunchpakketten klaar. Althans, ik heb allemaal veelbelovende zakjes gezien. Even kijken hoe lang dan …. Want u heeft al het nodige kunnen overleggen. Kunnen we om half een verder?”

242

Mevrouw WESTERIK: “Ja, maar is het dan in orde, dat we de moties dan allemaal in de tweede termijn als één geheel behandelen.” De VOORZITTER: Ik kijk even naar de rest … Het lijkt mij best handig. En niet elke motie hoeft bij elke partij heel veel tekst te geven, denk ik. Mevrouw Moester.” Mevrouw MOESTER: “Mij lijkt half een wat kort.” De VOORZITTER: “Nou … Ja? Kwart voor een dan. Dan schors ik nu tot 12.45 uur. De vergadering wordt geschorst. De vergadering wordt hervat.