Handelingen raad 1 juli 2022

211

HANDELINGEN VAN DE RAAD DER GEMEENTE ZUTPHEN vergadering van de raad der gemeente Zutphen op 1 juli 2022 om 09.30 uur in de Burgerzaal van het Oude Stadhuis

Voorzitter: mevrouw A. Vermeulen Griffier: de heer A.V. Dewkalie Aanwezig bij de opening van de vergadering zijn 24 leden, te weten: mevrouw P. Ackermans, de heer J. Boersbroek, de heer A. van Dijken, de heer J. van Donk, mevrouw M. Elshof, de heer A. Garritsen, mevrouw H. Godee, de heer S.G.J.G. de Groen, de heer R. Hissink, mevrouw Y. ten Holder, de heer A.W. Jansen, de heer D. Logemann, de heer J. Lok, de heer T. Mehdi, mevrouw M. Moester, de heer G. Müller, de heer G. Pelgrim, de heer M. Purperhart, de heer M. de Ridder, mevrouw M. Roerdink, de heer B. Sommer, mevrouw L. Stone, mevrouw I. Vellema, en mevrouw M.T.E. Westerik Vanaf agendapunt 4: de heer H.L.A Bouma en de heer E. Yildirim (Beide raadsleden zijn benoemd onder agendapunt 3) Voorts zijn aanwezig de wethouders: mevrouw E. Boswinkel, de heer R. Verschure, de heer J. Bloem en de heer S. Wannet

Verslag: Verslagbureau More Support Publiek: Circa 40 personen

Afwezig: mevrouw I. Kleinrensink, de heer F.J.G.M. Manders en mevrouw L. Werger

212

AGENDA HANDELINGEN 1 juli 2022

pagina

Inhoudsopgave 1 2

3

4

5

6 7

8

9

OPENING ...................................................................................................................... 213 AGENDA ...................................................................................................................... 213 2.a Mogelijkheid tot het indienen, aanhouden en intrekken van moties en amendementen ........................................................................................... 213 2.b Vaststelling van de agenda .......................................................................... 214 TOELATING EN BEËDIGING VAN NIEUWE RAADSLEDEN ....................................... 214 3.a Rapportage door de Commissie onderzoek geloofsbrieven ......................... 215 3.b Toelating van de heer H.L.A. Bouma en de heer E. Yildirim als raadslid ...... 215 3.c Beëdiging nieuwe raadsleden ...................................................................... 215 HAMERSTUKKEN......................................................................................................... 215 4.a Ontslag Forumlid Partij voor de Dieren en benoeming Forumleden Burgerbelang en PvdA ................................................................................ 216 BESPREEKSTUKKEN ..................................................................................................

216 5.a Jaarstukken 2021 gemeente Zutphen .......................................................... 216 5.b Advies Auditcommissie bij jaarstukken 2021 ................................................ 221 BESTEMMING VOORDELIG SALDO JAARREKENING 2021 GEMEENTE ZUTPHEN 222 BESPREKING COALITIEAKKOORD GEMEENTE ZUTPHEN 2022-2026 EN DE VOORJAARSNOTA 2022 ....................................................................................... 222 7.a Eerste termijn raad....................................................................................... 222 7.b Reactie College op inbreng raad in eerste termijn ........................................ 241 7.c Tweede termijn raad .................................................................................... 242 7.d Reactie College op inbreng raad in tweede termijn ...................................... 277 STEMMINGEN ............................................................................................................. 283 8.a voorjaarsnota 2022 ...................................................................................... 284 8.b Motie: Betrokkenheid bewoners bij de gemeente ......................................... 284 8.c Motie: Toetsstenen besluiten College...........................................................

284 8.d Motie: Jongerenlintje .................................................................................... 284 8.e Motie: Wethouder dierenwelzijn ................................................................... 285 8.f Motie: Carnivoor, geef het door .................................................................... 285 8.g Motie: Afval als gemeenschappelijk probleem aanpakken ........................... 285 8.h Motie: Volledig behoud initiatiefvoorstel betaalbaar wonen .......................... 285 8.i Motie: Fietsstad Zutphen .............................................................................. 286 8.j Motie: Ondersteuning bewonersinitiatieven energietransitie ......................... 286 8.k Motie: Aanpak hitte-eilanden ter voorkoming van hittestress ........................ 286 8.l Motie: Biodiversiteit op de kaart ................................................................... 286 8.m Motie: Biodiversiteit in kaart .......................................................................... 287 8.n Motie: Hanteren Zutphens sociaal minimum voor energietoeslag ................. 287 8.o Motie: Nu pakken wij door. Fysiek toegankelijke gemeente voor iedereen ... 287 8.p Motie: Vergrijzing .........................................................................................

288 8.q Motie: Samenwerking Bibliotheek, De Muzehof en De Hanzehof ................. 288 8.r Motie: Openbare toiletten.............................................................................. 288 8.s Motie: Financiering Industriehaven ............................................................... 288 8.t Motie: Echt duurzaam behoud kinderboerderij ............................................. 289 8.u Motie: Kwartiermaker zorg en regierol gemeente Zutphen ........................... 289 SLUITING ..................................................................................................................... 289

213

1

OPENING (Audiopositie 00:08:05)

Burgemeester VERMEULEN: “Goedemorgen allemaal, de tekenlijst gaat rond en komt naar u toe. Ik zit niet daar, maar sta nu hier, omdat ik voordat ik wil openen samen met u wil stilstaan bij deze bijzondere dag. Het is niet alleen bijzonder omdat wij met elkaar de hele dag gaan vergaderen en allemaal mooie gesprekken gaan voeren, hoop ik: over het coalitieakkoord, over de toekomst van onze mooie gemeente, maar, het is vandaag ook Keti Koti. Daar wilde ik bij stilstaan. Ja, Keti Koti, 1 juli is een nationale feestdag in Suriname. Daar is de herdenking en de viering van de afschaffing van de slavernij door Nederland in Suriname en op de Nederlandse Antillen. Voor wie het niet weet: Keti Koti betekent gebroken ketenen. Voor veel nabestaanden van tot slaaf gemaakten, is dit een heel belangrijke dag. In het hele land wordt deze dag, op steeds meer plekken, speciaal gevierd. De nationale herdenking bij het monument van het slavernijverleden in het Oosterpark in Amsterdam wordt live uitgezonden. Dat kunnen wij terugkijken. We staan hier ook als gemeente Zutphen bij stil. Vandaag klinken vanaf de Wijnhuistoren de hele dag liederen die met de slavernij zijn verbonden. Ook besteden wij aandacht aan deze dag via onze social mediakanalen. Ik vind het belangrijk deze dag te beginnen met aandacht voor Keti Koti en ons gedeelde verleden.

Ook dit hoort bij een inclusief Zutphen: ruimte bieden aan iedereen die een plek heeft in ons midden. Samenleven is ook samen herdenken en samen genieten van de vrijheid die we delen. Dank u wel.” De VOORZITTER: “Ik open officieel de vergadering. Dan gaan we over naar de afmeldingen. De afmeldingen zijn: Mevrouw Klein Rensink, de heer Manders en mevrouw Werger, even uit mijn hoofd.

2

AGENDA

2.a Mogelijkheid tot het indienen, aanhouden en intrekken van moties en amendementen De VOORZITTER: “Wij zoeken even de moties en amendementen op, op het scherm van de griffier. Het zijn er nogal wat. Tot mijn verbazing werden ze ook veel later ingediend dan wij met elkaar hadden afgesproken. Ik stel voor dat wij daar nog even op terugkijken met het Presidium en later ook met de fractievoorzitters. Hoe serieus nemen we onze afspraken met elkaar? De volgende moties zijn aangekondigd: ‘Betrokkenheid bewoners bij de gemeente,’ door de Stadspartij. ‘Toetsstenen besluiten College,’ door de Stadspartij. ‘Jonge gemeente,’ door VVD en CDA. ‘Wethouder dierenwelzijn,’ door de Partij voor de Dieren. ‘Carnivoor, geef het door,’ Partij voor de Dieren. ‘Afval als gemeenschappelijk probleem aanpakken,’ door de SP. ‘Volledig behoud initiatiefvoorstel betaalbaar wonen,’ SP. ‘Fietsstad Zutphen,’ Stadspartij. ‘Ondersteuning bewonersinitiatieven energietransitie,’ Stadspartij. ‘Aanpak hitte-eilanden ter voorkoming van hittestress,’ Stadspartij. ‘Biodiversiteit in kaart,’ Partij voor de Dieren. ‘Hanteren Zutphen Sociaal Minimum voor energietoeslag,’ SP. ‘Nu pakken wij door; een fysiek toegankelijke gemeente voor iedereen,’ Kies Bewust Lokaal. ‘Samenwerking bibliotheek, De Muzehof en De Hanzehof,’ ChristenUnie. ‘Openbare toiletten,’ CDA en Partij voor de Dieren.

‘Financiering Industriehaven,’ ChristenUnie. ‘Echt duurzaam; behoud kinderboerderij,’ SP. Ben ik er nog een vergeten? Ik zie een vinger. Mevrouw Moester.

214

Mevrouw MOESTER: “Dank u wel, voorzitter. Wij willen graag ook nog een motie aankondigen. Deze gaat over het zo snel mogelijk aanstellen van een kwartiermaker ‘zorg’. Die motie dienen wij zo in, dank u wel.” De VOORZITTER: “Oké, die voegen wij dan nog toe. Andere nog? Nee. Dan worden de moties zo ook op het scherm zichtbaar en krijgen zij een plekje in de agenda.” Conclusie: Ingediend zijn / worden de volgende moties:  ‘Betrokkenheid bewoners bij de gemeente,’ door de Stadspartij.  ‘Toetsstenen besluiten College,’ door de Stadspartij.  ‘Jonge gemeente,’ door VVD en CDA.  ‘Wethouder dierenwelzijn,’ door de Partij voor de Dieren.  ‘Carnivoor, geef het door,’ Partij voor de Dieren.  ‘Afval als gemeenschappelijk probleem aanpakken,’ door de SP.  ‘Volledig behoud initiatiefvoorstel betaalbaar wonen,’ SP.  ‘Fietsstad Zutphen,’ Stadspartij.  ‘Ondersteuning bewonersinitiatieven energietransitie,’ Stadspartij.  ‘Aanpak hitte-eilanden ter voorkoming van hittestress,’ Stadspartij.  ‘Biodiversiteit in kaart,’ Partij voor de Dieren.  ‘Hanteren Zutphen Sociaal Minimum voor energietoeslag,’ SP.  ‘Nu pakken wij door; een fysiek toegankelijke gemeente voor iedereen,’ Kies Bewust Lokaal.  ‘Samenwerking bibliotheek, Muzehof en Hanzehof,’ ChristenUnie.  ‘Openbare toiletten,’ CDA en Partij voor de Dieren.  ‘Financiering Industriehaven,’ ChristenUnie.

 ‘Echt duurzaam; behoud kinderboerderij,’ SP.  ‘Aanstellen kwartiermaker zorg en regierol gemeente Zutphen’, PvdA.

2.b

Vaststelling van de agenda

Besluit: De agenda wordt gewijzigd vastgesteld, rekening houdend met de ingediende en nog in te dienen moties.

3

TOELATING EN BEËDIGING VAN NIEUWE RAADSLEDEN (Audiopositie 00:13:10)

De VOORZITTER: “Dan komen we nu bij agendapunt 3. ‘Toelating en beëdiging van de nieuwe raadsleden. Ik zou aan Arne Bouma en Emrah Yildirim willen vragen naar voren te komen.’” De GRIFFIER: “Ik verzoek iedereen te gaan staan.” De VOORZITTER: “Ten overstaan van de familie. Voor foto’s mag u best wat dichterbij komen. Ook aan deze kant. Op de rug is toch minder leuk dan aan de voorkant. Oké, we gaan beginnen. Ik lees voor, daarna kijken jullie mij aan en zeggen jullie na elkaar: “Dat verklaar en beloof ik.” Ja? Oké. Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als wethouder naar eer en geweten zal vervullen.”

215

De heer Bouma: “Dat verklaar en beloof ik.” De heer Yildirim: “Dat verklaar en beloof ik.” De VOORZITTER: “Dan heet ik u van harte welkom in ons midden.”

3.a

Rapportage door de Commissie onderzoek geloofsbrieven (Audiopositie 00:15:50)

De VOORZITTER: “Oké, de familie vertrekt weer. U mag blijven, hoor! Meneer Logemann.” De heer LOGEMANN: “Voorzitter, ik wil het feestje niet verstoren. Maar, volgens mij, is het procedureel niet helemaal juist wat er is gedaan. U heeft de commissie voor de geloofsbrieven overgeslagen. Ik denk dat de inhoud van de verklaring van de commissie voor de geloofsbrieven eigenlijk ook nu gegeven kan worden, maar ik denk wel dat het goed is om die alsnog even te doen. De VOORZITTER: “Excuus, ja. We gaan veel te snel. Dus, meneer Logemann aan u het woord.” De heer LOGEMANN: “Voorzitter en de raad van de gemeente Zutphen, de Commissie onderzoek geloofsbrieven uit de raad van de gemeente Zutphen heeft op 27 juni 2022 onderzoek uitgevoerd naar het voldoen aan de vereisten voor het raadslidmaatschap als gesteld in artikel 10 en 13 van de Gemeentewet, betreffende het voorgestelde kandidaat-raadslid, de heer H.L.A. Arne Bouma. Hetzelfde geldt ook voor de heer E. Yildirim. Uit het onderzoek is gebleken dat beide kandidaten aan alle aan de Gemeentewet gestelde eisen voldoen, de kandidaten geen formele met het raadslidmaatschap onverenigbare betrekkingen of nevenfuncties bekleden, die de benoeming als raadslid van de gemeente Zutphen in de weg staan, als bedoeld in artikel 13 van de Gemeentewet. Dat is dan getekend op plaats Zutphen, datum 27 juni 2022.

De Commissie onderzoek geloofsbrieven, bestaande uit mevrouw Elshof, de heer Manders, en ondergetekende, de heer Logemann. Ik denk dat hiermee voldaan is aan de formele eis. Dank u wel.” De VOORZITTER: “Dank u wel, meneer Logemann. Excuus dat ik dat ben vergeten. Gelukkig maar dat er geen beletselen zijn.”

3.b

Toelating van de heer H.L.A. Bouma en de heer E. Yildirim als raadslid GRIFFIENR. 2022-0064

Abusievelijk is de toelating reeds onder agendapunt 3 aan de orde gesteld.

3.c

Beëdiging nieuwe raadsleden

Abusievelijk heeft de beëdiging reeds onder agendapunt 3 plaatsgevonden.

4

HAMERSTUKKEN (Audiopositie 00:18:15)

De VOORZITTER: “Dan gaan wij verder naar het ontslaan als Forumlid van de fractie van de Partij voor de Dieren, de heer Hillebrands, en te benoemen als Forumlid voor de fractie van Burgerbelang, mevrouw Bennink, en te benoemen als Forumlid van de fractie van de PvdA, de heer Krommenhoek. De heer Krommenhoek is aanwezig, volgens mij? Ja, komt u maar deze kant op.”

216

De GRIFFIER: “Ik verzoek iedereen te gaan staan.”

4.a

Ontslag Forumlid Partij voor de Dieren en benoeming Forumleden Burgerbelang en PvdA GRIFFIENR. 2022-0065

Burgemeester VERMEULEN: “U legt de eed af. Ik lees de tekst voor en u zegt daarna: “Zo waarlijk helpe mij, God almachtig.” Toch de andere? Alles gaat fout vandaag. Fijn dat we dit nu even tackelen. Ik verklaar dat ik, om tot Forumlid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen.” De heer KROMMENHOEK: “Dat verklaar en beloof ik.” Burgemeester VERMEULEN: “Dank u wel. Dan u ook van harte welkom in ons midden.”

5

BESPREEKSTUKKEN (Audiopositie 00:21:08)

De VOORZITTER: “Dat betekent dat wij aankomen bij de bespreekstukken. Wij beginnen met 5.a. de jaarstukken. Ik ga een rondje maken. Ik zie D66, VVD, Stadspartij, GroenLinks, Kies Bewust Lokaal. Iemand vergeten? Niet het geval, mooi. Dan beginnen we met D66.”

5.a

Jaarstukken 2021 gemeente Zutphen

Mevrouw TEN HOLDER: “Dank u wel, voorzitter. Het is geen vrijdag de 13 e, maar daar begint het een beetje op te lijken. Voorzitter, D66 heeft kennisgenomen van de jaarstukken. We zaten in zwaar weer en de zon is zowaar gaan schijnen. Natuurlijk zijn wij blij met een positief resultaat van ruim tien miljoen euro. Er is ontzettend hard gewerkt om zwarte cijfers te kunnen schrijven. De oude raad heeft geld overgehouden voor de nieuwe raad. Hoe anders was dat vier jaar geleden? Dit is natuurlijk een veel prettiger start. Toch geeft het een ongemakkelijk gevoel. We hebben als raad onze kaders strak gesteld om meer grip op de cijfers te krijgen. Maar, die grip vervalt door de incidentele potjescultuur van het Rijk. Wat ons betreft, zou het Rijk aan de voorkant aan een betere voorspelbaarheid moeten gaan werken voor ons als gemeenteraad. Graag maak ik naast deze algemene opmerkingen nog een paar specifieke opmerkingen, voorzitter. Het duidingsverhaal achter de cijfers verschilt nogal als je de gehele jaarrekening doorneemt. Wat ons betreft, is controle niet alleen een kwestie van terugblikken, maar ook vooruitblikken en vooral leren. Evalueren leeft in Zutphen niet echt bij raad en College. Ook is het moeilijk in de verantwoording te zien wat precies niet of juist extra is uitgevoerd. Dat brengt ons bij het punt van onderbesteding.

Dat zou - wat ons betreft - beter toegelicht kunnen worden en dat daarbij ook wordt aangegeven in hoeverre achterstanden het volgende jaar ingelopen kunnen worden naast de lopende werkzaamheden. Zoals het nu loopt, dreigt het gevaar van ook een groeiende gemeentelijke potjescultuur, en dat willen we in deze raad juist niet. We willen juist strategisch financieel beleid kunnen voeren met elkaar. We horen graag hoe de wethouder dit ziet.

217

Verder kunnen wij instemmen met de jaarrekeningen, de adviezen van de auditcommissie en – ik zal ook vast een voorschot nemen op het volgende punt, voorzitter – met het saldo jaarrekening voorstel.” De VOORZITTER: “Dank u wel. Dan de VVD, de heer Lok. De heer LOK: “Dank u wel, voorzitter. Met betrekking tot de jaarstukken hebben we met name in het Forum al veel erover ‘gespard’ wat we nu moeten met het positief saldo en wat dit betekent voor de komende jaren. Ik denk dat wat mevrouw Ten Holder net aangaf wel terecht is. Sowieso is de uitkering die wij vanuit het Rijk krijgen allesbehalve zeker. Want, als we terugdenken aan vorig jaar, hoe de jaarstukken er toen uitzagen, dan is het beeld dat we nu hebben eigenlijk compleet anders. Dit maakt het ook voor de raad en het College lastig om consistent, consequent, beleid te voeren. Ik denk dat wij dat vooral de komende jaren moeten volhouden. Verder wil ik met name benadrukken dat de VVD-fractie erg blij is met dit resultaat, wat gewoon het resultaat is van jarenlang hard werken door raad, College en ambtelijke organisatie en waardoor we nu weer vooruit kunnen kijken. Ik denk dat dát nog wel de grootste overwinning is van allemaal. Verder kunnen wij volledig instemmen met de jaarstukken en kijken wij zeer uit naar wat dat betekent voor de toekomst. Dank u wel.” De VOORZITTER: “Dank u wel.

Dan is het woord aan de Stadspartij, meneer Pelgrim.” De heer PELGRIM: “Dank u wel, voorzitter. Ja, de jaarstukken. Er is een heel groot positief saldo van tien miljoen euro. Het is precies wat mevrouw Ten Holder net ook al zei: Een positief saldo is niet altijd positief. Maar, waar zit dat ‘m in? Waar was het uitgesteld? Zijn er zaken niet gebeurd? Want, we hebben het wel opgenomen in de begroting. Dus, ik wil benadrukken richting het nieuwe College: hou u aan gemaakte afspraken, en probeer ook uitvoering te geven aan wat wij afspreken en waar wij straks in de voorjaarsnota over gaan praten. Daarnaast heb ik nog een paar vragen. Een vraag rondom het overzicht van de sportaccommodaties. Sportaccommodaties, daar zijn we nu mee gestart. Dit kan ook een heel erg risicovolle onderneming zijn. Ik zou graag, bij de volgende jaarrekening, daar een specificatie van zien. Ik wil dus graag een toezegging van de wethouder, dan zouden we dat kunnen bijhouden. Als we daar ook over geïnformeerd worden, in de Buraps en straks bij de jaarrekening, hoe de stand van zaken is. Het laatste is rond het sociaal jaarverslag. Daar zie ik geen of onvoldoende meldingen van gedrag of andere zaken die medewerkers hebben gemeld. De vraag is: waarom staat dat er niet in? En ik zou graag willen dat dit proces intern ook eens wordt bekeken, zodat ze de volgende keer zien dat het proces opnieuw is opgebouwd.

Zeker ook gezien alle media-aandacht die rond de precaire kwestie, die wij maandag gaan bespreken, aan de orde is. Maar, dan wil ik in ieder geval dat het personeel zich veilig voelt in deze organisatie en dat we nog eens goed kijken naar dit proces en hoe dit binnen de organisatie loopt. Wij zullen in ieder geval instemmen met het advies van de oude commissie en met het saldo.” De VOORZITTER: “Dank u wel. GroenLinks, meneer Logemann.” De heer LOGEMANN: “Dank u wel, voorzitter. De jaarstukken 2021, positief saldo van afgerond 10,7 miljoen waarvan 4,6 miljoen structureel. Een weerstandscoëfficiënt van 1,3, zoals dat door de accountant is goedgekeurd. Maar, we weten dat we inmiddels op een weerstandscoëfficiënt zitten van zelfs 1,8. Dus, zowaar een resultaat om heel trots op te zijn. Vier jaar geleden - mevrouw Ten Holder zei het al - was dit beslist anders toen we begonnen. Dus, inderdaad: er is ontzettend hard gewerkt door het College, het ambtelijk apparaat en ook door de raad, om de gemeentefinanciën weer goed op de rails te krijgen. Dat compliment willen wij als GroenLinks ook graag geven aan het vorige College dat daar de basis voor heeft gelegd. Ook zien wij dat het huidige College bezig is om die trend voort te zetten. Onder andere ook

218

met de beroemde uitspraak van onze huidige wethouder financiën: “Meer knaken voor extra taken,” zoals geuit op de M50 en bij het VNG-congres. Zo moeten wij doorgaan om de financiële situatie van Zutphen gezond te houden. Over de inhoud van de jaarstukken hebben we uitvoerig in het Forum gesproken. Dat hoef ik niet allemaal te herhalen. Ik wil er wel één punt uithalen. Dat is het vliegwielproject in het Waterkwartier, omdat dat project ons wel wat zorgen baart. Het gaat er niet zozeer om dat dat project op dit moment nog maar één persoon naar werk heeft begeleid, terwijl de doelstelling twintig was en 120 weer actief in de samenleving. Het project loopt immers nog maar vrij kort en we hebben hier te maken met een moeilijk bereikbare doelgroep en ook een moeilijk bemiddelbare doelgroep. Dat kost tijd en dat snap ik op zich ook wel. Wat ons vooral zorgen baart. is de zin in de beantwoording van de technische vragen die gesteld zijn. “De KPI-indicator ‘uitstroom naar het werk’ zal lastig worden, omdat het traject er naartoe langer is dan het project duurt.” Voorzitter, het kan toch niet zo zijn dat op ‘n gegeven moment het project stopt en dat degenen die naar werk begeleid moeten worden, waar nu eindelijk contact mee is na jaren van radiostilte vanuit de gemeente, zo meteen weer aan hun lot worden overgelaten.

Ik zou er echt voor pleiten dat het project niet vastloopt, of iets als ‘einde project’ ontstaat. Nu ik hier toch sta, voorzitter. Ook voor GroenLinks geldt dat wij bij het volgende punt niet opnieuw het woord zullen vragen omdat wij volledig kunnen instemmen met de besteding van de saldi van 2021. Dank u wel.” De VOORZITTER: “Dank u wel. Kies Bewust Lokaal, meneer Jansen.” (Audiopositie 00:31:31)

De heer JANSEN: “Voorzitter, dank u wel. Het staat een beetje raar met de rug naar het College, maar toch: de wethouder van financiën uit het vorige College krijgt in die zin nog een pluim. Omdat ik hier al jaren voor heb gepleit: het tijdig aanleveren van de jaarstukken. Dat is voor dit jaar gelukt. Het kan, wat mij betreft, nóg eerder. Maar, het is wellicht ook een uitdaging voor de wethouder financiën om het nog een keer als zodanig scherp te krijgen en ook de raad als zodanig tijdig te informeren. Weliswaar misschien in concept, maar dat betekent ook dat de processen die achteraf en voorafgaand zijn nog beter en nog sneller ingezet moeten worden en ook strakker opgezet moeten worden door deze wethouder. Volgens mij, moet dat kunnen. Voorzitter, ik had het al jaren over het ‘in control’ zijn. We groeien steeds meer naar het ‘in control’ zijn, het inzichtelijk maken van cijfers, maar ook de effecten daarvan. Vandaag bespreken we ook de effecten naar de komende jaren, de doelstellingen. Maar, om die doelstellingen ook daadwerkelijk scherp te krijgen, heb je meer informatie nodig dan hetgeen wat wij nu weten. We werken er naar toe, maar wij weten lang niet alles voldoende om dat ook goed in beeld te kunnen krijgen en te kunnen sturen als raad. Als je kijkt naar de jaarstukken, dan is er sprake van veel onderbesteding. D66 gaf het al even aan.

Daar hebben wij het ook in het Forum over gehad. Veel onderbesteding. Dat heeft natuurlijk een oorzaak. Niet alleen de tekst die er staat. Als je daar doorheen kijkt, dan lees je dat er ook een verklaring is geschreven waarvan je zegt: ‘Is dit het daadwerkelijk wel?’ Je schrijft natuurlijk kort en krachtig een verklaring ... Maar, klopt dat wel helemaal? Maar, als ik die rode draad er doorheen zie, dan zie ik meer dan alleen datgeen wat erin staat. Er is meer aan de hand, waar ook aan wordt gewerkt. De gemeentesecretaris kan hier nu niet het woord voeren, maar die heeft natuurlijk al het een en ander gesignaleerd en gaat er ook fors op inzetten. Er is wel degelijk wat aan de hand in de uitvoering. Anders had je niet zoveel kosten gehad die doorschuiven naar dit jaar en naar de komende jaren. Er is veel onderbesteding, maar onderbesteding betekent ook dat we veel geld van de markt gaan lenen terwijl wij het niet besteden. Dat betekent dat we ook het belastingeffect kunnen zien. Ik kan het niet helemaal overzien. We zijn niet helemaal in control. Ik kan het niet helemaal vaststellen. Maar, ik lees het wel in de stukken zodanig, als een rode draad. Dus, ik denk dat daar nog fors op ingezet moet worden. Misschien dat het College daar straks nog iets over kan zeggen: waar zij nu mee bezig is en of zij ook op met name deze punten scherper kan zijn voor de komende tijd.

219

Dus, ik hoor graag de reactie van het College. We gaan wel instemmen, als zodanig, als Kies Bewust Lokaal, met de documenten die hier voorliggen.” De VOORZITTER: “Fijn. Dank u wel. Verder waren er geen mensen die nog wilden reageren? (…) Dan geef ik het woord aan de wethouder, of zij op de vragen antwoord wil geven en ook de toezegging van de Stadspartij wil benoemen. Er wordt nog even geschreven en daarna zal ik het punt op me nemen van het sociaal jaarverslag.” Reactie College (Audiopositie 00:26:50) Mevrouw BOSWINKEL: “Voorzitter, dank. Afgelopen woensdag had ik de eer om op het VNGcongres voor duizend man aan wethouders en burgemeesters - en gelukkig ook voor de minister van Binnenlandse Zaken - iets te kunnen zeggen over gênant jongleren met incidentele ballen in een niet-sluitende meerjarenbegroting, als het zo doorgaat bij het Rijk. Ik voel hier de bekrachtiging van die tekst. Want, de incidentele potjescultuur van het Rijk, zoals D66 onder andere zegt, dat is iets waartegen we moeten blijven strijden. Ik zeg echt ‘strijden’, want als we niet allemaal blijven lobbyen in Den Haag en via onze netwerken en maar die zeepkist blijven opsturen naar Den Haag, wordt het wellicht nooit anders. Dat zal wel moeten, want het klopt.

Het is eigenlijk heel raar dat we de eerste jaren keihard werken met elkaar om de boel op orde te krijgen om vervolgens met een hele mooie portemonnee een nieuwe raadsperiode te beginnen. Aan de andere kant biedt het gelukkig ook kansen. Maar, we weten: We hebben liever een stabiel en consequent beleid – waarbij we weten wat er ieder jaar binnenkomt – dan dat we weer zo’n prachtig, maar toch wel raar incidenteel, cadeau krijgen in de meicirculaire. Er is gevraagd om meer zicht op onderbesteding. Er wordt ook gezegd dat er veel onderbesteding is. Nou ja, veel? De hele begroting bestaat ongeveer uit 190 miljoen euro. Dus, ik wil wel dat we dat eventjes meenemen als ijkpunt. Dan zeg ik: als wethouder financiën vind ik dat - percentueel gezien niet veel. Maar, het is belangrijk om te zorgen dat het niet gebeurt. Dat kan ik natuurlijk alleen maar onderschrijven. Onderbesteding kan ook gebeuren. Dat heeft u natuurlijk ook gelezen, doordat het – bijvoorbeeld – slecht weer is op het eind van het jaar. Dat er wellicht asfaltverharding zou plaatsvinden, maar dat dit dan niet door kan gaan en dat het budget hiervoor dan overblijft. Dat is dan gelijk wel geld. Onderbesteding kan ook zijn: dat heeft uw raad eerder geld gealloceerd, als er – bijvoorbeeld – mensen in armoede niet goed bereikt worden, om welke reden dan ook.

Dat geld heeft u natuurlijk ondertussen apart gezet in een mooie reserve met de bedoeling dit uit te geven. De VOORZITTER: “Interruptie van de heer Jansen.” De heer JANSEN: “Voorzitter, mevrouw Boswinkel heeft het over het niet kunnen asfaltdraaien. Er gaat een proces aan vooraf. Natuurlijk kan het zo zijn, dat er in het proces van uitvoering ook momenten kunnen zijn dat het asfalt niet gedraaid kan worden. We weten het zelf. We gaan natuurlijk niet in details. Maar, vooraf is er een proces waardoor je eerder op de markt een werk kan zetten, waardoor je dat soort excessen, die uiteindelijk ook effect hebben op de begroting, de voorjaarsnota en de jaarrekening zelfs, wel wat meer kunt indammen. Dàt bedoel ik met die rode draad die erin zit en wat daarbinnen wellicht gebeurt en niet gebeurt. Ik hoop dat ik u ... Anders moeten we maar een keer koffie gaan drinken, dan zal ik het u op een andere manier uitleggen.” De VOORZITTER: “Wethouder.” Wethouder BOSWINKEL: “Voorzitter, ik hoorde geen vraag. Dus ik neem het even aan. En dan ga ik verder met mijn verhaal. Dus, onderbesteding is iets waar wij aandacht voor moeten hebben. Er werd gevraagd: “Kunnen er plannen van aanpak gemaakt worden?”

220

Dat is ingewikkeld. Wat we wel kunnen doen ... Ik ben blij met de adviezen om de jaarstukken nog beter te maken door goed aan te geven waar die onderbesteding dan zit. We proberen het in de Burap goed te doen, voorzitter. Daar krijgt u iedere keer, vier keer per jaar, wel heel duidelijk zicht op waar de onderbesteding zit. Dan beargumenteren we dat ook. Maar, we kunnen die argumenten ook nogmaals laten terugkomen in de jaarstukken om te zorgen dat dat extra duidelijk is. De Stadspartij heeft het gehad over het sport- en accommodatiecentrum. Dat is natuurlijk een belangrijk project. Het is een B.V. Dus ik moet even kijken hoe ik dat op een goede manier inzichtelijk voor u kan maken. Maar, wat ik - volgens mij - vooral hoorde, is: “Neem de raad goed mee in zowel het financiële proces, als het ontwikkelproces, om dit goed op te zetten.” Ik kan namens het College die toezegging doen. Hoe het er precies gaat uitzien, weet ik nog niet. Maar, dat u goed en zorgvuldig wordt meegenomen, meteen vanaf na het zomerreces, dat is een toezegging, voorzitter. Meer taken dan extra knaken. Dat zou ook een bruggetje kunnen zijn naar het Vliegwielproject, waar GroenLinks zorgen over uit. Laat ik heel duidelijk zijn, voorzitter. Een project heeft KPI’s, hè. Daarmee wordt gemeten of het project succesvol is.

Dat de KPI van mensen leidde tot werk in een project wellicht onhandig is gekozen, dat leest u terug in de jaarstukken. Zou dit betekenen dat wanneer het project over is, we deze mensen aan hun lot overlaten terwijl wij net contact hebben? Absoluut niet. Dus, de KPI allicht onhandig gekozen voor een project. Maar, het doel blijft staan om zoveel mogelijk mensen van dit project begeleiden naar werk, ook als het project klaar is. Dat is evident. Dat wil ik hier graag benadrukken. Verder ben ik blij met de pluim voor het tijdig aanleveren van de stukken. Of dit nog veel eerder lukt, dat betwijfel ik. Maar, ik kan in ieder geval zorgen dat dit volgend jaar weer het geval is. Dank u wel, voorzitter.” De VOORZITTER: “Dank u wel. Dan ga ik even daar staan.” Burgemeester VERMEULEN: “Het sociaal jaarverslag. Er staat in het sociaal jaarverslag wel degelijk iets over meldingen; zie pagina 13-14. We hebben ook nog een medewerkerstevredenheidsonderzoek gehouden. In beide stukken blijkt niets van de kwestie die wij maandag gaan bespreken. Maar, deze staat ons natuurlijk wel op het netvlies en ik stel voor, dat we maandag verder ingaan op de veiligheid op de werkvloer.” De VOORZITTER: “Ik zie D66 met een tweede termijn?” Mevrouw TEN HOLDER: “Ja, voorzitter. De wethouder is – denk ik – vergeten een vraag van D66 te beantwoorden.

De vraag betreft de landelijke potjescultuur versus de dreiging van de lokale potjescultuur.” De VOORZITTER: “Oké. Wethouder Boswinkel.” Wethouder BOSWINKEL: “Voorzitter, de eeuwige balans zoeken tussen goed kunnen controleren, duidelijk zicht op waar welk geld naar toe gaat en zorgen dat er niet te veel reservepotjes ontstaan. Wij balanceren op die lijn. Wij proberen dat uitstekend te doen. Mocht uw raad vinden dat er nu te veel reserves en potjes ontstaan, dan kan dat anders. Tegelijkertijd hebben wij natuurlijk met elkaar bepaalde afspraken gemaakt over wanneer we een reserve – want, daar gaat het met name over, hè – opstellen of niet. Er worden dingen samengevoegd. We hebben bijvoorbeeld niet apart op de begroting staan: uitbaggeren haven. Dat valt onder de reserve civiele kunsthavens ... Ik kijk even naar mijn collega. Nou ja, anyway. Daar zitten dus wel degelijk ... Het is een voorbeeld. Dus, volgens mij maakt het niet uit. Als ik dat voor u moet opzoeken, dan doe ik dat, hoor. Maar, het gaat erom: wanneer is het te veel en wanneer zegt u: “Hé, dit is precies dat controlemiddel dat ik nodig heb om mijn controlerende rol goed te kunnen uitvoeren.” De VOORZITTER: “Mevrouw Ten Holder.”

221

Mevrouw TEN HOLDER: “Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat wij hier vanuit de raad vooral op strategisch financieel beleid moeten gaan zitten. Daar hebben we als raad duidelijke kaders voor gesteld de vorige keren. We willen realistisch begroten. Maar, ik zat eigenlijk te zoeken naar een instrument of handvat ... Het heeft toch iets te maken met de beantwoording van de eerste vraag rondom onderbesteding. Want, potjes en overschotten in de jaarrekening ontstaan vaak toch door ... Ja, je kunt zeggen dat het misschien niet realistisch is begroot, of tegenvallers in de uitvoering. Natuurlijk. In onze financiële begroting betreft misschien wel driekwart of nog meer niet beïnvloedbare kosten. Een klein deel is beïnvloedbaar en dat heeft ook vaak te maken met onze dienstverlening naar onze inwoners. Ik zoek naar een instrument van ... Zeker, we krijgen in de Burap goede informatie over de voortgang. Maar, misschien kunnen we toch nog gaan zoeken naar instrumenten waarop die evaluatie ... Wanneer er een andere ontwikkeling dreigt en wat het betekent wanneer we werk doorzetten naar volgend jaar. Bijvoorbeeld, een instrument dat we daar een duidelijk projectplan onder willen hebben liggen. Ik zit te zoeken naar dit soort afspraken. Misschien kunnen we daar in het najaarsoverleg nog eens op terugkomen. Ik zou het jammer vinden als we met zo’n hele rits potjes het nieuwe jaar ingaan.

Dat brengt de raad eigenlijk in een andere positie dan dat ik voor de toekomst graag zou wensen.” De VOORZITTER: “Dank u wel. Wethouder.” Wethouder BOSWINKEL: “Nog één woord, voorzitter. Wat we wel hebben, is een lijst met reserves die u ook allemaal heeft. Wat we wel hebben, is een aantal reserves die vrij zijn komen vallen. Wat we wel hebben, is de afspraak dat als er iets onderbesteed wordt of overblijft, dat het terugvloeit naar de algemene uitkering. Behalve als we specifiek aan u verzoeken om dat niet te doen. Dan ligt er in ieder geval wel altijd een stuk beleid onder. Ik hoor u zeggen dat u er een plan van aanpak onder wil hebben. Laten we het daar dan na het zomerreces over hebben.” De VOORZITTER: “Mevrouw Ten Holder.” Mevrouw TEN HOLDER: “Dank u. Nog één opmerking. Misschien is dat ook wel vooral een oproep naar mijn eigen collega’s in de raad. We moeten hier geen claimgedrag gaan ontwikkelen, maar gewoon goed, strategisch, financieel beleid voeren. De VOORZITTER: “Fijn. Dank u wel, beiden. Is er nog behoefte aan een tweede termijn? Anders gaan we stemmen over, wat mij betreft, in ieder geval punt 5.a. en 5.b. Oké, dan gaan we stemmen.” De GRIFFIER: “Ik verzoek alle leden van de raad eerst te controleren of het stempasje in het apparaat zit. (…) De stemming is geopend. (…) en gesloten.

Mag ik het resultaat zien?” De VOORZITTER: “26 vóór, nul tegen, dat betekent unaniem. Meneer Pelgrim.” De heer PELGRIM: “Ja, voorzitter. Zou u voor de inwoners thuis kunnen zeggen waar wij over stemmen?” De VOORZITTER: “Nou, dat zal ik doen. U hebt nu ingestemd met de jaarstukken.” Besluit: Aangenomen.

5.b

Advies Auditcommissie bij jaarstukken 2021

(Audiopositie 00:46:58)

222

De VOORZITTER: “Dan gaan we nu naar 5.b. ‘Advies van de Auditcommissie bij de Jaarstukken.’” De GRIFFIER: “De stemming is geopend. (…) en gesloten. Mag ik het resultaat zien? De VOORZITTER: “Ook daar dezelfde score. 26 stemmen vóór, dus unaniem aangenomen.” Besluit: Aangenomen.

6

BESTEMMING VOORDELIG SALDO JAARREKENING 2021 GEMEENTE ZUTPHEN GRIFFIENR. 2022-0057 (Audiopositie 00:47:40)

De VOORZITTER: “Dan gaan we naar 6. ‘Bestemming voordelig saldo jaarrekening 2021 gemeente Zutphen’. Enkelen hebben al aangegeven niet het woord te willen voeren, maar ik kijk even rond of dat voor iedereen geldt. Iemand die het woord wil voeren? Niemand. Kan ik dan gewoon aannemen en concluderen dat het unaniem akkoord is? Ja. Bij dezen.” Besluit: Aangenomen.

7

BESPREKING COALITIEAKKOORD GEMEENTE ZUTPHEN 2022-2026 EN DE VOORJAARSNOTA 2022 GRIFFIENR. 2022-0066 (Audiopositie 00:48:05)

De VOORZITTER: “Dan gaan we naar 7. ‘Bespreking coalitieakkoord gemeente Zutphen 20222026 en de voorjaarsnota 2022.’ We hebben een sprekersvolgorde gemaakt volgens het principe ‘grootste oppositiefractie en grootste coalitiefractie’ enzovoort. Dat betekent dat we gaan beginnen bij de VVD. Ik stel voor, dat we rond 11.30 uur even een pauze gaan houden. Maakt niet uit waar we dan zijn. Meneer Lok. Terwijl u loopt: wij hebben afgesproken dat iedere fractie zeven minuten spreektijd heeft en dat interrupties in de eerste termijn niet zijn toegestaan. Dat hebben wij democratisch met elkaar besloten. Amendementen of moties kunnen ook bij dit punt worden ingediend en toegezegd. Gaat uw gang, meneer Lok.”

7.a

Eerste termijn raad

De heer LOK: “Voorzitter, vandaag bespreken we de voorjaarsnota en het coalitieakkoord 20222026. Die laatste is het resultaat van de onderhandelingen van de afgelopen maanden en de basis voor het komende jaar. Voorzitter, bij de presentatie van dit akkoord werd gezegd dat het een akkoord is op hoofdlijnen. Ik heb dat even opgezocht. Dit akkoord is in het aantal pagina’s bijna vier keer zo lang als het vorige akkoord in 2018. Dit akkoord is, op zes kantjes na, net zo dik als het regeerakkoord van Rutte III. Wat destijds het meest gedetailleerde akkoord van deze eeuw werd genoemd. Een akkoord op hoofdlijnen, voorzitter … Laten we die hoofdzaken eens analyseren en laat ik daarbij beginnen met een aantal zaken dat positief opvalt en waar de VVD blij mee is: meer interactie met ondernemers door hen actief te

223

benaderen, het proactief meenemen van inwoners in verschillende plannen – zoals verkeersplannen – lokaal eigenaarschap als het gaat om duurzame energie, meer aandacht voor middeninkomens en starters op de woningmarkt én last but not least: het buurthuis De Hoven. Gezien de boodschap tijdens het verkiezingsdebat, daar waar Burgerbelang de realisatie zelfs tot een breekpunt maakte, wat er in het akkoord staat over snel duidelijkheid geven, kan mijn fractie niet anders concluderen dan dat dit buurthuis er met een jaar of twee of drie staat. Helemaal goed. Al met al, redelijk positief. En toch, voorzitter, als je goed naar het geheel kijkt, dan valt vooral op dat er heel veel algemene teksten staan. Teksten waar je het niet mee eens of oneens kán zijn. Teksten waar heel veel staat geschreven, maar die inhoudelijk weinig zeggen. Dat gebrek aan nadere inhoud zie je zelfs terug op thema’s waarvan je verwacht dat dit hete hangijzers zijn. Denk aan het grondstoffenplan, de nadere invulling van de zonneweides, wel of geen cameratoezicht en het Huis van de Stad. Die laatste lijkt al van de baan te zijn. De bieb blijft immers in de Broederenkerk. Echt duidelijk is het niet, maar wij kunnen eigenlijk geen duidelijk conclusie trekken. Dat laatste verontrust onze fractie.

Gaan wij de ideeën, de kennis, die de initiatiefnemende partijen brengen zonder pardon ter zijde schuiven? Voorzitter, dit akkoord bulkt van ambities, maar mist op een aantal vlakken de stip nog op de horizon. Kijk naar het vlak van armoedebestrijding. Nergens staat waar de nieuwe coalitie nu exact naar streeft. Zo veel minder mensen in de bijstand, het aantal huishoudens dat leeft onder de armoedegrens moet met een bepaald percentage omlaag, Zutphen op sociaaleconomische statistieken op het landelijk gemiddelde laten aansluiten? Dus, de VVD ziet het liefst duidelijke indicatoren voor wat we nu exact gaan bestrijden, qua armoede. Datzelfde geldt voor de ondernemers. Het wordt in het akkoord bijna vijftig keer genoemd, maar geen enkele keer – op het uitdiepen van de Industriehaven na – wordt aangegeven of en zo ja waar, geïnvesteerd gaat worden om onze ondernemers echt te helpen. Er wordt gesproken over promoten en stimuleren. Maar, waarin investeren wij nu? Dat gebrek aan stellig een positie innemen, zie je ook in de laatste van de zes toetsstenen. Vergroot het de positie van Zutphen? Welke positie vergroten we nu? De sociaaleconomische? De financiële? Wie het weet, mag het zeggen. Wanneer het wel specifieker wordt, lezen we een aantal dingen waar de VVD vraagtekens bij zet. Denk aan de zelfbewoningsplicht voor al bestaande gebouwen. Iets wat wettelijk niet eens kán.

Dat zou betekenen dat de gemeente, die ook meerdere panden bezit, zelf bewoning zou moeten regelen of deze panden zou moeten verkopen. We weten wat de verkoop van panden in de raad teweeg kan brengen. Kijk verder ook naar de woningcrisis. Dit akkoord wenst in de eerste instantie vooral te bouwen binnen de rondwegen, in de bebouwde kom. Hoe rijmt dit met de ambitie om op korte tijd veel woningen te creëren voor onze inwoners? En hoe rijmt het bouwen van woningen binnen de bebouwde kom met het combineren van groen en water binnen de bebouwde kom? Ook als we kijken naar het overnemen van de schuld van € 30.000,=. Het is een maatregel die sympathiek oogt en in veel gevallen ook zeker kan helpen. Maar, de vraag is of het passend is om dit voor iedere inwoner te gaan doen. Moet hier niet meer gekeken worden naar wat er per inwoner, per casus, nodig is? Dan als laatste nog de financiële paragraaf. Deze was echt behoorlijk mager, om het voorzichtig te stellen. In de financiële paragraaf zie je niets terug over de lastendruk, niets over het omgaan met het huidige begrotingsoverschot en niets met eventuele kortingen die er mogelijkerwijs nog gaan aankomen. Dat terwijl de coalitie de portemonnee wil gaan trekken, met onder andere het Landbouwfonds, het laagdrempeliger maken van veel sociale voorzieningen en met het sportgala.

Hebben wij wel de financiële luxe om zo om te gaan met onze begroting? Zeker gezien het verloop van de algemene uitkering allesbehalve zeker is. Dat hebben wij net ook al besproken. Waarom wilde men hier geen keuzes in maken? Voorzitter, ik rond af. De komende jaren controleert de VVD als grootste oppositiepartij op positief-kritische wijze het beleid van dit nieuwe College. Zoals u van ons mag verwachten, staat de VVD voor een solide financieel beleid en houden wij vast aan onze idealen. Dit doen wij voor

224

onze inwoners, onze ondernemers en onze verenigingen. Van Warken tot De Hoven en van Noordveen tot de Zuidwijk. Dank u wel.” De VOORZITTER: “Dank u wel, meneer Lok. Dan gaan we naar GroenLinks, mevrouw Westerik.” (Audiopositie 00:54:21) Mevrouw WESTERIK: “Dank u wel, voorzitter. Zoals onze burgemeester het al aanhaalde, is het vandaag een historische dag. Het is 1 juli. Het is de herdenkingsdag en de viering van de afschaffing van de slavernij in 1863. Hoe mooi is het, dat we juist op deze dag hier met elkaar een coalitieakkoord bespreken waarin grote ambities zijn vastgelegd met concrete doelen en acties voor de komende jaren, om onze gemeente socialer, groener en leefbaarder te maken. Om te streven naar een meer gelijkwaardige samenleving, dit op deze 1 juli, waarop vrijheid en gelijkheid worden gevierd. Vandaag is ook om een andere reden historisch te noemen, want anders dan vier jaar geleden vallen onze ambities dit keer samen met een positieve voorjaarsnota. We kunnen als raad, als gemeente, dus ook echt de nodige stappen zetten en die zijn hard nodig. We kunnen er namelijk niet omheen dat we in de wereld, in Nederland en daarmee ook in onze gemeente in een crisis zitten. Negatieve ontwikkelingen waarover we het ook hier in de raad allemaal eens zijn: er moet iets aan gebeuren. Wat GroenLinks betreft, ook zo snel mogelijk.

Zo hebben we te maken met een klimaat- en biodiversiteitscrisis, een energiecrisis, een woningencrisis en een crisis op de arbeidsmarkt en groeiende ongelijkheid in de samenleving. Mensen die nu al de eindjes aan elkaar moeten knopen, worden juist in crisistijd het hardst geraakt. Dit klinkt misschien somber, maar ik sta hier juist strijdbaar en positief, net als onze financiën. Er zit voldoende geld in de algemene reserve, onze weerstandscapaciteit is op orde. We kunnen … Gelet op wat ik net zei, kan ik beter zeggen: we móeten, nu incidenteel de reservemiddelen inzetten om structurele veranderingen teweeg te brengen. Juist om in de toekomst gezond te blijven, om de crisis te keren, zijn investeringen nu heel hard nodig, ook omdat op termijn de financiële middelen van het Rijk weer kunnen afnemen. In het geval van de biodiversiteit, voert de gemeente het beleid om deze te beschermen en te verrijken. Wij zien dan ook graag een versnelde aanpak in – bijvoorbeeld – het planten van bomen en dan niet wachten tot de 50.000 er staan in 2050, maar zo snel mogelijk overgaan tot actie. Met het realiseren van het klimaatpark, waar nu de hoogspanningskabels onder de grond gaan, werken we niet alleen aan meer biodiversiteit, maar ook aan meer klimaatadaptatie, recreatie en een goede verbindings- en ontmoetingszone tussen Zutphen en Warnsveld.

Daarnaast willen we dat biodiversiteit integraal wordt meegenomen in woningbouw en herinrichting van de openbare ruimte. Daarbij zeggen we: eerst de plannen toetsen en dan bouwen. Op het gebied van klimaat en energie speelt een aantal belangrijke kwesties. Enerzijds hebben we de verantwoordelijkheid om energie betaalbaar te houden voor onze inwoners, met name voor inwoners die het al niet breed hebben. Anderzijds voelen we ons als gemeente verantwoordelijk om een bijdrage te leveren aan het tegengaan van klimaatverandering en in te spelen op die veranderingen. Met het Zutphense Energiefonds maken we het verduurzamen van de woning bereikbaar voor iedereen. Via dit fonds kunnen inwoners met een klein tot gemiddeld besteedbaar inkomen investeren in zonnepanelen, isolatie, aansluiting aan een warmtenet of aan een warmtepomp. Zo gaan de energierekeningen omlaag én verbetert de woonomgeving én dragen we bij aan een schonere en duurzamere gemeente. Zutphen is enorm in trek om te wonen en waar we ook bouwen, het zal snel gevuld raken en de schaarste zal voorlopig blijven. Ook binnen onze wooncrisis is het voor GroenLinks belangrijk om voor een goede regelgeving te zorgen en een goede planvorming is daarin de basis.

Partijen met deze opdracht doen dit - wat ons betreft - niet om voor zichzelf bouwvolume en winst te creëren, maar om te voldoen aan de wensen van de gemeente en de toetsstenen uit het coalitieakkoord. Dit betekent rekening houden met starterswoningen, woningen voor jongeren, maar ook met klimaat en biodiversiteit. Pas daarna is het aan bouwpartijen of ze op basis van die plannen en regels willen bouwen. Vanuit GroenLinks blijven we er daarbij op hameren dat we nooit en te nimmer buiten de rondwegen gaan bouwen.

225

Het is een uniek en groot goed dat we als inwoners van Zutphen allemaal, vanuit welke woning dan ook, binnen enkele minuten in het groen kunnen zijn. Wonen is daarnaast onlosmakelijk verbonden met werken. Wij willen ervoor waken dat we ons niet te veel en alleen op Zutphen als woonstad, focussen, maar ook op de crisis op de arbeidsmarkt. Detailhandel, recreatie, horeca, zorg en onderwijs, zijn sectoren, die Zutphen “smoel geven”, maar tegelijkertijd zwaar te kampen hebben met personeelstekorten. Een onderzoek naar een gewenst profiel op het gebied van werken, is hard nodig, zodat we op een goede wijze mensen en ondernemers kunnen aantrekken, weten waar we kunnen investeren en datgene doen wat het hardst nodig is. Tot slot: het sociale aspect. De omgang met elkaar. Zorgen voor een gelijkwaardige samenleving en het tegengaan van armoede. GroenLinks staat voor een samenleving waarin het vertrouwen in elkaar het uitgangspunt is. Het belangrijkste aspect voor dat vertrouwen is misschien wel zichtbaarheid. Wijkgericht werken, dat is een belangrijke stap om zichtbaar en toegankelijk te zijn voor iedereen, maar ook om dichter bij elkaar te komen. Een gedeelte van de coronagelden zetten we daarom incidenteel in voor het levendig maken, vergroten én versterken van de sociale cohesie in de wijken, waarbij de focus ook ligt op het verbinden van sport, kunst en cultuur.

Door het Huis van de Stad te laten varen en via wijkgericht werken vele deuren open te zetten in onze gemeente, brengen we kunst en cultuur meer de wijk in. We investeren in creatieve broedplaatsen, in ontmoeting, vindbaarheid en toegankelijkheid. De bibliotheek in de Broederenkerk is alvast een mooi voorbeeld van zo’n dagelijkse ontmoetingsplek. Bovendien zien we - gezien de enorme aantrekkingskracht van de onlangs gerestaureerde Walburgiskerk - graag de culturele Stichting Walburgiskerk toegevoegd aan de culturele basisinstellingen in Zutphen. Tot slot, de incidentele investeringen die we vandaag doen, dragen bij aan de structurele gezondheid van morgen. Ze dragen structureel bij aan de zes toetsstenen uit ons coalitieakkoord. Zo zorgen we ervoor dat we met realistische plannen, uitlegbaar aan iedere inwoner, de positie van Zutphen versterken. We zorgen ervoor dat we de kansengelijkheid vergroten, onze ecologische voetdruk verkleinen en bijdragen aan een sociale samenhang en inclusiviteit. En dat op deze historische 1 juli. Dank u wel, voorzitter.” De VOORZITTER: “Dank u wel. We gaan naar de SP, meneer De Ridder.” (Audiopositie 01:01:45) De heer DE RIDDER: “Dank u wel, voorzitter.

De gevestigde politiek had de hoop dat de wereld, na twee jaar pandemie, weer terug zou gaan naar hoe deze was: dat de economie, gebaseerd op het idee van marktwerking en concurrentie er zonder kleerscheuren wel uit zou komen. Laten we maar vooropstellen dat dit niet is gebeurd. Deze coronacrisis heeft namelijk de langer bestaande, onderliggende, problemen in onze samenleving alleen maar vergroot. Ongelijkheid is gegroeid, veel mensen hebben hun baan zien verdwijnen en zijn daardoor hun vertrouwen in de politiek volledig kwijtgeraakt. Daar komt ook nog eens bovenop dat alles wat wij in het dagelijks leven nodig hebben om ons te onderhouden, zoals energie, voedsel en een fatsoenlijke woning, door de crisis van het neoliberale, kapitalistische, systeem onbetaalbaar is geworden. Daar komt ook nog eens een keer bij, dat de partijen die verantwoordelijk zijn voor dit economische systeem, ook niet de oplossing hebben voor het falen van dit systeem en de problemen die wij in het dagelijks leven ervaren. Zij komen niet verder met oplossingen dan: “Wil je een betaalbaar dak boven je hoofd? Dan had je moeten kopen toen je dat wél kon. Wil je betaalbare zorg dichtbij? Dan had je maar niet moeten kiezen voor het pakket wat de minste zorg verzekert en de laagste kosten heeft.

Kun je geen 180 euro betalen voor een volle tank? Dan had je maar een elektrische auto moeten kopen of een thuiswerkbaan moeten regelen. Heb je een te hoge energierekening? Doe de kachel wat lager, douche wat korter op een lagere temperatuur en isoleer vooral zelf je woning. Vind je de prijzen te hoog in de supermarkt?

226

Kies dan voor de euroknaller en ga op kortingen jagen.” De standaardreactie van die huidige, neoliberale, politiek, zijn bij ieder van deze problemen hetzelfde. De problemen die onze economie veroorzaakt, afschuiven op het individu in plaats van het oneerlijke systeem aan te pakken. Want, terwijl wij eigenlijk aan het sprokkelen zijn om onze rekeningen te kunnen betalen, zijn de winsten van de bedrijven die onze voorzieningen hebben afgepakt flink gestegen de afgelopen jaren. Dan begrijpt de SP volledig dat mensen echt afhaken, niet meer gaan stemmen en geen vertrouwen meer hebben in de politiek. Want, ze kunnen niks veranderen. Dat, voorzitter, is in het kort wat de SP-fractie vindt dat de oorzaak is van onze grote problemen in de maatschappij momenteel. Dat het vanzelfsprekend is, dat mensen graag oplossingen en veranderingen willen zien en tegelijkertijd geen vertrouwen meer hebben in de politiek. Want, verandering die hen ten goede komt in het dagelijks leven komt niet meer vanuit de politiek. Zonder radicaal politiek ingrijpen, verandert de maatschappelijke ontwikkeling niet van koers. Wie hier in deze zaal die maatschappelijke veranderingen wél wil realiseren, moet als politicus rekenen met het gedachtegoed dat de markt boven mens stelt: winst behalen koste wat het kost. Wat daar vooral voor nodig is, is daadkracht en radicale doelen om daar naartoe te werken.

Dat mist in dit coalitieakkoord. Het is een vaag, vrijblijvend en zielloos document. Het is in acties nergens radicaal en progressief zoals de partijen zichzelf graag noemen. Het enige concrete doel is om het bomenbestand met 19.000 bomen uit te breiden. De meest concrete actie is het nog meer zichtbaar maken van artikel 1 in de openbare ruimte en op scholen. Het akkoord staat vol met woorden als: ‘We hebben voornemens,’ ‘We gaan aanzetten tot,’ ‘We streven naar,’ ‘We staan open voor,’ en ‘We overleggen met’ ... Zo kunnen we nog wel even doorgaan. Woorden die aantonen, dat coalitiepartijen zelf ook niet weten hoe de Zutphense maatschappij er over vier jaar moet uitzien. Zo uitgesproken als de partijen waren in hun verkiezingscampagnes over belangrijke onderwerpen als volkshuisvesting, afvalbeleid, windmolenplannen, zo flets en kleurloos is het coalitieakkoord. Het doel bij de totstandkoming van het coalitieakkoord is dus duidelijk: meebesturen is belangrijker dan concrete stappen zetten om het leven van de gewone inwoners van Zutphen te verbeteren. Daarmee keren ze zich eigenlijk ook wel volledig van hun eigen plan af. Want, wethouder Wonen, Jasper Bloem van de PvdA, kiest er samen met GroenLinks voor om het initiatiefvoorstel wonen van raadslid Jasper Bloem en GroenLinks naast zich neer te leggen en keihard te gaan pleiten voor duurdere huurwoningen.

Iets wat niet in het originele plan stond, waaraan hij zelf heeft meegeschreven. Wethouder Verschure van Burgerbelang was fractievoorzitter van een oppositiepartij die kritisch was over de afvalplannen van de gemeente en vooral over de vertraging die ze zelf aan het verzorgen waren. Maar, hij kiest er nu toch voor om mee te gaan in de plannen van GroenLinks om uiteindelijk de grijze container weg te bezuinigen. Volgens mij, zit dit zelfs in zijn eigen pakket als wethouder. Daarnaast gaat Burgerbelang, samen met D66, mee met halfbakken windmolenplannen, waar zij jarenlang tegen waren als oppositiepartijen. Onze conclusie is dus, dat deze vier partijen hun idealen aan de kant hebben geschoven om maar mee te mogen besturen en daarmee dus met een zeer zwak coalitieakkoord naar de raad zijn gekomen. Er zijn geen radicale plannen om verandering te brengen en Zutphen uiteindelijk op een positieve manier te veranderen. Daarom komt de SP met een stel moties, waarvan wij er twee best wel willen toelichten. Eén roept op dat het stadsbestuur het afvalprobleem niet meer als individueel probleem aankaart en vooral niet de inwoners als consument ziet. En ook vooral niet de grijze container op den duur gaat wegbezuinigen. Daarnaast is het ook nog eens keer kostenneutraal en gaan de meeste huishoudens er op vooruit.

Dat lijkt mij toch een mooi punt om binnen te halen nu eigenlijk alles in ons dagelijks leven duurder wordt. Van boodschappen bij de kassa tot de huur en de benzine bij de pomp. Als tweede een voorstel om het initiatiefvoorstel betaalbaar wonen volledig in stand te houden. We zien dat dit College afstand doet van veel goede, aangenomen plannen van de afgelopen jaren. Dan is het voor ons best pijnlijk dat een voorstel waar vele uren in zijn gestopt door ons, door GroenLinks, de PvdA en de Stadspartij, binnen een halfjaar al aan de kant zijn geschoven. Als afsluiter, voorzitter. Als laatste, vinden wij het raar dat er niet gestemd mag worden over dit akkoord, maar dat wij niet onze mening mogen delen. Wij weten zo niet wie er allemaal voor en tegen zijn.

227

Onze mening is in ieder geval duidelijk over deze plannen. Ook zullen we blijven strijden voor een stadsbestuur dat radicale, daadwerkelijke, veranderingen maakt in het dagelijks leven van mensen. Wij zullen met alternatieven komen als de coalitie daarin faalt. Dank u wel.” De VOORZITTER: “Dank u wel, meneer De Ridder. Dan gaan we naar Burgerbelang. Mevrouw Roerdink.” (Audiopositie 01:08:20) Mevrouw ROERDINK: “Dank u wel, voorzitter. Dit is mijn eerste jaar als raadslid, mijn eerste voorjaarsnota en ook mijn eerste coalitieakkoord. En nu is het de bedoeling dat ik deze zeven minuten een waardevol betoog ga houden over Burgerbelang, het akkoord dat wij willen sluiten met de raad en de wensen van de inwoners, de plannen van de politiek en de gemeente. De toekomst van onze gemeente. Ik moet clichés als: “We moeten over onze schaduw heen stappen,” en open deuren als: “Er moeten knopen worden doorgehakt,” zo veel mogelijk vermijden. Toch wil ik er met eentje beginnen. Regeren is vooruitzien, maar om in de toekomst te kunnen kijken en de toekomst te kunnen voorspellen moet je achterom kijken. Ik begin met dit cliché zodat ik hem ook meteen overboord kan gooien. Want, in 2022 is alles anders. De gemeente schrijft zwarte cijfers, we maken plannen voor de toekomst en die plannen schetsen een zonnige periode met meevallers en investeringen. Maar, toch voelen wij het allemaal anders.

We zien het om ons heen: de boze boeren, de woningnood, de vergeten toeslagouders, de oorlog in Oekraïne, oplopende prijzen, de stijgende rente, het groeiende verzet tegen de overheid en de groeiende onvrede en onzekerheid. Het schuurt, het botst, het jeukt met de berichten over uitverkochte festivals, Schiphol dat het aantal toeristen niet meer aan kan, het laagste aantal werklozen in jaren en het laagste aantal faillissementen. Hoe voorspel je in zo’n tegenstrijdige tijd de toekomst? Hoe regeer je dan? Regeren is realistisch zijn. De bomen groeien niet tot in de hemel. Nu hebben wij geld over en wij weten allemaal dat buffers geen overbodige luxe zijn in tijden van recessie. Burgerbelang blijft dan ook pleiten voor een sober en streng financieel beleid. We blijven investeren, maar verwachten rendement. We moeten nuchter kijken naar de ambities: kijken wat werkt en stoppen met dingen die niet werken. Onze fractie zal kritisch blijven kijken naar de uitgaven. De vraag van de raad is hoe we de zwarte cijfers van nu kunnen inzetten voor een structureel voordeel. Het doel blijft immers een structureel sluitende begroting te krijgen. We stappen uit de financiële achtbaan met miljoenen in de min, in de plus en er tussenin. We zijn ook realistisch over de veranderingen die op de planning staan. De economie wordt weer belangrijk.

De afgelopen jaren waren werkgelegenheid en bedrijvigheid van zelfsprekend. Maar, in de nabije toekomst zullen we mensen weer aan een baan moeten helpen en zullen we de schouders onder onze stad en bedrijventerreinen moeten zetten om leegstand te voorkomen. Regeren is ook koffie drinken. Heel veel koffie drinken. Dit College is ontstaan uit nuttige koffieafspraken en ook gezellige. De ideale manier om met elkaar ideeën uit te wisselen. En niet onbelangrijk: om de lucht te klaren wanneer dat nodig is. Dan kom je er al snel achter, dat tegengestelde standpunten niet altijd hoeven te betekenen dat je geen gezamenlijk doel voor ogen kan hebben. Het grondstoffenbeleid is hier een goed en dankbaar voorbeeld van. Alle coalitiepartijen streven naar een reductie van de Zutphense afvalberg. Meer gemak en minder kosten voor de bevolking. Dit geeft ruimte voor experimenteren. Het geeft vertrouwen aan de inwoner, die zelf kan meekijken naar wat werkt en niet werkt. Koffie drinken en informeel contact zijn essentieel voor goed beleid. Burgerbelang is dan ook erg gelukkig met het feit dat er in deze gemeente meer koffie gedronken gaat worden. Bijvoorbeeld, met de buurtsportcoach. Sport geeft ons een goed beeld van hoe het gaat met de wijken, de jeugd en de gehele samenleving. Sport en bewegen blijven belangrijke onderdelen voor Burgerbelang.