Bijlage 2 Toekomstvisie Park Hitland, kom beleef en ontdek Z23.001780

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

27

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

▪

een vaste contactpersoon, het beschikbaar stellen van subsidieregelingen en begeleiding bij het aanvragen van deze beschikbare subsidies; Vraag naar het transparant en efficiënt maken van vergunningsprocessen bij de gemeente, de processen duren nu erg lang en de communicatie blijft soms achter waardoor ondernemers niet zo snel als zij graag zouden willen verder kunnen met hun ontwikkelingen.

Aandachtspunten voorzieningen ▪ Vraag naar meer rustplaatsen in het park, bijvoorbeeld met bankjes; ▪ Vraag naar meer parkeergelegenheid Hitland-Noord. Momenteel is er voor de Steenovens weinig ruimte om te parkeren en kan dit mogelijk wegnemen van de toeristische en recreatieve beleving. Door de ontwikkelingen bij Parc de IJsselhoeve en de Steenovens worden er meer bezoekers verwacht, en kunnen ook de bezoekers aan Park Hitland hier mogelijk niet meer parkeren. ▪ Ondernemers geven aan veel gebruikers te ontvangen met honden, en hopen dat Park Hitland een fijne plaats blijft om te recreëren met honden, bijvoorbeeld door honden losloopgebieden te behouden. ▪ Ook het belang van, en interesse in, het aantrekken van (meer) evenementen en het eenvoudiger maken deze te organiseren wordt benadrukt. Een ondernemer geeft aan dat het gebied van de IJsbaan hier heel geschikt voor zou kunnen zijn en geeft suggesties om kleine, nietmassale festivalletjes en sportevenementen te (laten) organiseren. Aandachtspunten veiligheid ▪ Vraag naar snelheidscontroles op de Hitandselaan, en het ontmoedigen van gebruik van de Hitlandselaan als sluiproute. Dit zorgt voor een onveilige situatie voor bewoners en recreanten, en neemt weg van de rustige sfeer op Parc de IJsselhoeve. Momenteel zijn hier gesprekken over met de gemeente.

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

28

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

29

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

bewegen, sociaal domein en meer. Deze beleidsstukken gaan vaak specifiek over een domein, maar over het algemeen zijn er een aantal terugkerende onderwerpen die door de gemeente(n) belangrijk worden gevonden en waar ze de komende jaren op gaan inzetten. In bijlage 7 is de werkwijze toegelicht.

4 Beleidscontext In de periode na 2009 (vaststelling huidige toekomstvisie Hitland) zijn er diverse nieuw beleidsnota’s opgesteld, zowel provinciaal als bij de gemeenten. Het beleid van gemeenten Zuidplas en Capelle aan den IJssel vormt een belangrijke bouwsteen voor de actualisatie van de toekomstvisie.

Clusters van belangrijke beleidsthema’s Uiteindelijk zijn alle begrippen en onderwerpen uit de beleidsstukken samengekomen in een aantal clusters van belangrijke beleidsthema’s waar Hitland mogelijk invulling aan kan geven. Deze clusters zijn: ▪ Hitland Natuur en Landschap (groene buitenruimte, biodiversiteit, toekomstbestendig landschap, kwaliteit natuur) ▪ Hitland Cultuurrijk (cultuurhistorie, erfgoed) ▪ Hitland Recreatief (voorzieningen en activiteiten, routes) ▪ Hitland Gezond (sporten, bewegen, gezonde leefstijl) ▪ Hitland Duurzaam en Veerkrachtig (circulair, milieuvriendelijk, klimaatadaptatie, energietransitie) ▪ Hitland Inclusief (toegankelijk, sociale veiligheid, welzijn)

In dit hoofdstuk staat de analyse van het vigerend beleid (paragraaf 4.1), gevolgd door een overzicht van prioritaire thema’s (par. 4.2), resulterend in een aantal kansen en opgaven waar Hitland aan kan bijdragen (par 4.3).

4.1 Beleidsanalyse Recreatieschap Hitland is een samenwerkingsverband tussen de gemeente Zuidplas en Capelle aan den IJssel met als doel het ontwikkelen, beheren en onderhouden van het openbaar toegankelijke recreatiegebied Park Hitland. Beide gemeenten zijn dan ook vertegenwoordigd in het bestuur van het recreatieschap. In de Toekomstvisie is dan ook aandacht voor de beleidsstukken van de betrokken partijen. Het huidige beleid, ambities en doelen van beide gemeenten en hun visie op de leefomgeving wordt meegenomen. Daarnaast is ook het provinciale beleid, beleid van het hoogheemraadschap en van het Rijk meegenomen.

Al deze thema’s worden als belangrijk gezien in het bestaande beleid. Hoewel het ene vaker voorkomt dan het andere, zijn het allemaal onderwerpen waar beide gemeenten en provincie mee aan de slag willen. Maar, wat heeft bestuurlijk gezien prioriteit? In de volgende paragraaf zijn de coalitieakkoorden van de gemeente Zuidplas en Capelle aan den IJssel weergegeven.

4.2 Prioritaire thema’s

Er zijn veel verschillende beleidsstukken geanalyseerd, zie bijlage 7 voor een overzicht van alle documenten en werkwijze. Er is gekeken naar belangrijke thema’s waar de overheden (gemeenten, provincie, het Rijk) de komende jaren mee aan de slag gaan, actief op inzetten of willen stimuleren.

Op basis van de coalitieakkoorden 2022-2026 kijken we naar prioriteiten binnen deze clustering. Hieronder zijn op hoofdlijnen de coalitieakkoorden weergegeven.

Werkwijze In beide gemeenten zijn er verschillende domeinen waarvoor visies en beleidsdocumenten zijn opgesteld, zoals omgevingsvisie, erfgoed, cultuur, mobiliteit, buitenruimte, economie, wonen, duurzaamheid, sporten en BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

30

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Coalitieakkoord Capelle aan den IJssel 2022-2026 ‘Voor vandaag en morgen’

Coalitieakkoord Zuidplas 2022-2026 “Over de volle breedte van de gemeenteraad zijn er ambities om onze dorpen sterker te maken. Gezamenlijk hebben we daarbij vier grote prioriteiten” • • • •

Pijlers: 1. Een veilig Capelle 2. Een Capelle om in te wonen 3. Kansen bieden aan de Capelse jeugd 4. Respect voor de Capelse senioren 5. Een bruisend ‘cultureel’ Capelle 6. Een duurzaam en schoon Capelle 7. Een groen Capelle 8. Een bereikbaar Capelle 9. Een sociaal en zorgzaam Capelle 10. Een sportief en recreatief Capelle 11. Een Capelle om in te ondernemen en om in te werken

Goede zorg en ondersteuning voor inwoners die dat nodig hebben; Bouw van voldoende woningen voor iedereen; Bereikbaarheid per auto, fiets en openbaar vervoer; Verduurzaming in de breedste zin van het woord: energie, warmte, circulariteit, biodiversiteit en klimaatadaptatie.

Dit vertaalt zich in de volgende thema’s in het coalitieakkoord: Kansrijk en Gezond Zuidplas (opgroeien en leven, onderwijs, gezondheid,

zorg) -

Duurzaam Zuidplas (duurzame energie, duurzame mobiliteit, circulariteit) Vitaal en (Be)Leefbaar Zuidplas (Landschap en recreatie, veiligheid,

behoud dorps karakter, toegankelijke/goede voorzieningen, cultuur en erfgoed, klimaatadaptatie en biodiversiteit) -

Maar ook de andere clusters komen naar voren (zoals bijv. inclusiviteit), maar minder prominent en deze worden niet direct genoemd als hoofdonderwerp. We concluderen daaruit dat alle clusters prioriteit hebben omdat ze allemaal terugkomen in het coalitieakkoord, maar dat de meeste prioriteit ligt bij duurzaamheid, landschap, en recreatieve mogelijkheden en voorzieningen (inclusief sporten en cultuur) omdat deze direct terugkomen in de pijlers/thema’s. In tabel 4.1 op de volgende pagina is weergegeven op welke manier de clusters terugkomen in de coalitieakkoorden (bij welke pijler).

Groeiend Zuidplas (wonen, bereikbaarheid, economie en werk)

Op basis van de coalitieakkoorden zien we een aantal prioriteiten naar boven komen, namelijk: ▪ Duurzaamheid (duurzame energie, circulariteit, energietransitie, klimaatadaptatie) ▪ Groen en landschap ▪ Recreatieve mogelijkheden (waaronder cultuur en erfgoed en sportieve recreatie)

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

31

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Tabel 4.1 Clusters van beleidsthema’s in relatie tot coalitieakkoorden Cluster

Coalitieakkoord Zuidplas

Coalitieakkoord Capelle

2022-2026

aan den IJssel 2022-2026

4.3 Kansen en opgaven Er zijn veel specifieke (mogelijke) acties en kansen genoemd in de bestaande beleidstukken. Deze zijn (met uitzondering van een aantal) niet voor Hitland specifiek opgesteld, maar zijn wel acties waar Hitland mogelijk een bijdrage aan kan leveren. Kortom, deze zijn ook gebaseerd op bestaand beleid en omgevormd naar een mogelijke actie of kans voor Hitland. In bijlage 7 zijn deze acties opgesomd en weergegeven in een tabel.

Hitland Groen, natuur en Landschap (groene buitenruimte, biodiversiteit,

▪

Vitaal en (Be)Leefbaar

▪

Een groen Capelle

Zuidplas

toekomstbestendig

Het beleid is een wegingsfactor voor de kansen en opgaven die we vanuit het gebied, vanuit stakeholders en vanuit de vraag hebben gesignaleerd. Na het wegen van de kansen en opgaven, bekijken we of bepaalde thema’s die wél (sterk) in beleid voorkomen, nog ontbreken in de longlist, en worden deze zo nodig toegevoegd.

landschap, kwaliteit natuur) Hitland Cultuurrijk

▪

(cultuurhistorie, erfgoed) Hitland Recreatief (voorzieningen en

Zuidplas ▪

Vitaal en (Be)Leefbaar

-

▪

▪

bewegen, gezonde leefstijl)

Kansrijk en Gezond

Een sportief en recreatief Capelle

Zuidplas

activiteiten, routes) Hitland Gezond (sporten,

Vitaal en (Be)Leefbaar

▪

Een sportief en recreatief Capelle

Zuidplas

Hitland Duurzaam en Veerkrachtig (circulair,

▪

Duurzaam Zuidplas

milieuvriendelijk,

▪

Vitaal en (Be)Leefbaar

klimaatadaptatie,

▪

Een duurzaam en schoon Capelle

Zuidplas

energietransitie) Hitland Inclusief (toegankelijk, sociale veiligheid, welzijn)

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

▪ ▪

Vitaal en (Be)Leefbaar Zuidplas

Een sociaal en zorgzaam Capelle

▪

Een veilig Capelle

32

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

5 Conclusies Hieronder staan de voornaamste conclusies weergegeven uit de voorgaande hoofdstukken.

▪

5.1 Conclusies 1.

2.

3.

4.

5.

Park Hitland is een populair recreatiegebied met voor meerdere doelgroepen aantrekkelijk recreatief aanbod aan voorzieningen, routes en activiteiten. Hitland kent ca. 140.000 unieke bezoeker en 1 – 1,5 miljoen bezoeken op jaarbasis. De bezoekersaantallen zijn in de periode 2014 – 2022 toegenomen met 25%. De herkomst van de bezoekers is iets verschoven van de directe omgeving naar bezoekers uit de rest van de provincie ZuidHolland. Hoewel er een toename is van het aantal bezoekers wordt het gebeid niet als te druk ervaren door de recreanten. Dit is natuurlijk wel een punt dat de aandacht blijft vragen. De meeste bezoekers komen dagelijks of wekelijks en waarderen het gebied hoog (meeste bezoekers geven een 8). De aanwezigheid en aantrekkelijkheid van natuur en landschap vormen een belangrijke reden voor het bezoek, waarbij wandelen, fietsen, de hond uit laten en sporten de meest ondernomen activiteiten zijn. Gebruikersgroepen en ondernemers in het gebied zijn over het algemeen erg tevreden over de samenwerking met Park Hitland. Er zijn ook relatief weinig belemmeringen om Hitland te bezoeken, soms worden honden, drukte of zwerfafval genoemd. De volgende thema’s zijn vooral relevant voor de doorontwikkeling van Park Hitland , zo blijkt uit de analyses en gesprekken: ▪ Recreatieve beleving: De recreatieve beleving kan nog beter dan nu het geval is.

Sommige voorzieningen missen of kunnen beter beleefbaar worden gemaakt, met de nadruk op: waterrecreatie

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

▪

▪

▪

33

(zwemplekken, kanoën, verbinding met de IJssel), evenementen (passend bij het karakter van het gebied, bijv. cultureel, Land Art Festival), en natuurbeleving, natuureducatie en cultuurbeleving (o.a. bij steenovens). Diversifiëring van routebeleving: Routes mogen voor een diversere doelgroep aantrekkelijk worden gemaakt, denk aan: mountainbikeroutes, gethematiseerd routes (fluit- of zingroute) of minder gevestigd (onverharde paden of helemaal geen paden (laarzenroute). Denk ook aan buitendijkse wandelpaden, een ruiterpad langs de Mient en toegankelijke routes voor minder validen en de toegankelijkheid van het middengebied. Natuurbeheerplan. Natuur en groen vormen een maatschappelijk thema dat hoger op de agenda mag in Park Hitland: er mag meer natuur komen (tbv biodiversiteit), de bestaande natuur mag beter beheerd worden én beter beleefbaar worden gemaakt. Het advies is om hiertoe, in samenwerking met de verschillende betrokkenen, een natuurbeheerplan op. Op deze wijze wordt gebruik gemaakt van lokale kennis en de inzet van betrokkenen. Wegnemen belemmeringen. De belangrijkste belemmering die de recreanten nu storen bij het huidige ‘gebruik’ is een gebrek aan (sociale) veiligheid, o.a. door de verschillende gebruiksvormen (wandelen met honden en fietsers) van dezelfde paden en routes. Maar ook meer toezicht op parkeerplaatsen of bredere paden en communicatie over hondenbeleid.

Programma Hitland ‘duurzaam en lokaal’. Hitland kan nog sterker bijdragen aan verschillende maatschappelijke vraagstukken, rondom energietransitie, waterberging, lokaal inkopen, circulariteit, etc. We stellen voor dat Hitland een programma Hitland ‘duurzaam en lokaal’ opstelt, met als doel de gehele bedrijfsvoering te verduurzamen, lokaal in te kopen, duurzaam vervoer te stimuleren. Dit programma betrekt gebruiksgroepen maar ook partners waarmee Hitland samenwerkt in het beheer van voorzieningen en groen.

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Park Hitland werkt aan de duurzame instandhouding en ontwikkeling van een kwalitatief hoogstaand gebied, door inzet op vijf speerpunten: 1. Hitland Natuurlijk 2. Hitland Recreatief 3. Hitland Duurzaam 4. Hitland Inclusief 5. Hitland Verbonden

6 Visie, missie, uitvoeringsagenda In dit hoofdstuk staan de visie en missie voor de komende 10 jaar verwoord. Op basis hiervan wordt een uitvoeringsagenda uitgewerkt.

Toelichting op deze speerpunten: ▪ Hitland Natuurlijk. Natuur en water vormen de basis voor enerzijds de biodiversiteit en anderzijds de uitstraling en beleefbaarheid van het gebied. ▪ Hitland Recreatief. Hitland is aantrekkelijk en aansprekend voor verschillende doelgroepen en gebruikers door de diverse recreatieve voorzieningen en activiteiten en de buitenbeleving. ▪ Hitland Duurzaam. Alle stakeholders dragen bij aan het duurzaam en verantwoord gebruik en investeren in de toekomst vanuit milieu en natuur. ▪ Hitland Inclusief. Het gebied is sociaal veilig, openbaar toegankelijk en vrij toegankelijk voor alle lagen van de bevolking, waaronder ouderen en vitale jeugd en minder validen. ▪ Hitland Verbonden. Hitland is geen eiland op zich, maar juist goed verbonden met andere gebieden én maatschappelijke thema’s, zoals waterbeheer, de energietransitie, klimaat en gezondheid.

6.1 Inleiding De analyses en gesprekken met diverse stakeholders hebben een ‘longlist’ met mogelijke opgaven en acties opgeleverd, zie bijlage 8. Om aan de uitvoering van deze acties richting en prioriteit te geven heeft het bestuur van Park Hitland een visie en missie voor de komende 10 jaar geformuleerd, zie paragraaf 6.2. Op basis hiervan wordt een uitvoeringsagenda uitgewerkt met een shortlist van prioritaire acties, zie paragraaf 6.3.

6.2 Visie en missie Park Hitland Visie De visie van Park Hitland is het droombeeld, oftewel het ideale plaatje als stip op de horizon:

Park Hitland is een natuurlijke, groene oase in de regio met kwalitatief hoogstaande voorzieningen. Park Hitland voorziet hiermee in een brede recreatieve behoefte van bezoekers en een prettige leefomgeving voor inwoners.

6.3 Uitvoeringsagenda (werkrichtingen) Hoe wil Park Hitland de komende jaren handen en voeten gaan geven aan haar visie en missie? Dat staat in deze uitvoeringsagenda. In de uitvoeringsagenda zijn de vijf speerpunten nader ingevuld met prioritaire acties (deze worden nog uitgewerkt). Deze mogelijk acties zijn beoordeeld op prioriteit (het belang hiervan), de uitvoerbaarheid en de kosten. De uitvoeringsagenda is een dynamisch en levend document, met een uitvoeringstermijn van 10 jaar,

Missie De missie is de ‘opdracht’ die Park Hitland zichzelf meegeeft om de visie te realiseren:

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

34

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

waarbij evaluaties plaatsvinden en gaandeweg acties kunnen worden toegevoegd. 1.

Duurzaamheid, klimaatverandering en de energietransitie zijn uitdagingen waar wereldwijd aan gewerkt wordt. Om een verschil te kunnen maken, is het belangrijk om lokaal aan bij te dragen: zo ook in Park Hitland.

Hitland Natuurlijk Acties P.M.

Wat is de opgave? Natuur en groen vormen een maatschappelijk thema dat hoger op de agenda mag in Park Hitland. Het is meer dan alleen ‘het decor’ voor de recreatieve functie. Er mag meer natuur komen van goede kwaliteit en de bestaande natuur optimaler beheerd, wat ten goede komt aan de biodiversiteit.

4.

Wat is de opgave? Park Hitland is er voor iedereen en biedt voor ieder wat wils. Iedereen moet de kans hebben om Hitland te bezoeken, ongeacht leeftijd, sekse, beperking, seksuele voorkeur, opleidingsniveau, etniciteit of godsdienst. Daarom geeft Hitland vorm aan het thema inclusiviteit, dat in beide gemeenten ook een belangrijk uitgangspunt is. In Hitland mag iedereen meedoen, is de buitenruimte toegankelijk en veilig en is er aandacht voor het welzijn van inwoners uit de nabijgelegen wijken.

Acties P.M. 2.

Hitland Recreatief

Wat is de opgave? Hoewel park Hitland erg positief is beoordeling door bezoekers, kan de recreatieve beleving in Hitland kan nog beter dan nu het geval is. Sommige voorzieningen missen of kunnen beter beleefbaar worden gemaakt, met de nadruk op volgende onderwerpen: ➢ ➢ ➢

Acties P.M. 5. Hitland Verbonden Wat is de opgave? Park Hitland is verbonden, niet alleen maatschappelijk en recreatief, maar ook landschappelijk en natuurlijk. De komende jaren richt Hitland zich op het verbeteren van de fysieke verbinding met de omgeving. Daarnaast gaat Hitland bijdragen aan een aantal maatschappelijke opgaven en dit zo goed mogelijk een plek geven in het gebied.

Versterking en ontwikkeling recreatieve voorzieningen en activiteiten Versterken natuur- en groenbeleving Versterken beleving cultuur(historie)

Acties P.M. 3.

Hitland Inclusief

Hitland Duurzaam

Acties P.M.

Wat is de opgave?

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

35

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

▪ ▪ ▪

Bijlagen

Cultuurvisie 2019-2022 Lokale Gezondheidsagenda Zuidplas 2022-2024 Visie op Recreatie Zuidplas 2025

Bijlage 1: Geraadpleegde bronnen en personen Geraadpleegde bronnen Algemeen ▪ CBS. (2019). Prognose bevolking; geslacht en leeftijd, 2019-2060. https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/84346NED ▪ PBL/CBS. (2019). Regionale prognose 2020-2050, https://www.cbs.nl/nlnl/cijfers/detail/84527NED ▪ CBS. (2022). Regionale kerncijfers Nederland; totale bevolking 2015-2021. https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/70072ned/table ▪ Kantar Public. (2022). Recreëren in groen Zuid-Holland 2022. ▪ Leefstijlvinder. (2022). Leefstijlvinder™ Vakantie en Vrije Tijd. https://leefstijlvinder.nl/ ▪ Open route service. (2022). Open route service. https://maps.openrouteservice.org/

Capelle aan den IJssel ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Beleidsanalyse

Zuidplas ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Coalitieakkoord 2022-2026 “Ruimte voor iedereen” Sport- en accommodatievisie gemeente Zuidplas, februari 2020 Erfgoedvisie Zuidplas 2021 – 2026 Groenvisie gemeente Zuidplas 2014-2030 Omgevingsvisie Zuidplas Beleidskader Sociaal Domein Beleidskader sociaal domein 2020-2024

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

Coalitieakkoord 2022 – 2026 “Voor vandaag en morgen” Nota Beeldkwaliteit, Capelle aan den IJssel (2017) Programma Wonen Capelle (2019) Programma Economie Capelle (2019) Programma Duurzaamheid Capelle (2019) Programma Mobiliteit Capelle (2021) Weerkrachtig Capelle (2022) Programma van eisen openbare ruimte, Capelle (2017) Stadsvisie 2030, Parkstad naast economische motor, 2012 Visiedocument Sportief Capelle (2022) Beleidskader maatschappelijke ondersteuning & gezondheid (2021) Cultuurnota: ‘Verrassend divers’ Cultuur- en evenementenbeleid (2018) Jeugdbeleid 2021-2024 Programma Buitenruimte: samen ruimte maken Stadsvisie Capelle aan den IJssel Sport doet meer: sport- en beweegnota (2017)

Overige ▪ ▪

36

Peilbesluit Hitland 2021 Waterbeheerprogramma Hoogheemraadschap Schieland en Krimpenerwaard PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

▪ ▪ ▪ ▪

Omgevingsprogramma Provincie Zuid-Holland (2021) Omgevingsvisie Provincie Zuid-Holland (2021) Visie Rijke Groenblauwe Leefomgeving Zuid-Holland Ministerie LNV: Landbouw, natuur en voedsel: waardevol en verbonden

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Trends en ontwikkelingen ▪ Bureau voor Ruimte en Vrije Tijd. (2020). Waardevol Toerisme Gelderland. ▪ CBS. (2021). Trendrapport toerisme 2021 deel 2. https://www.cbs.nl/nlnl/publicatie/2021/50/trendrapport-toerisme-recreatie-en-vrije-tijd-2021 ▪ CVTO in NRIT. (2021). Trendrapport toerisme, recreatie en vrije tijd 2021. ▪ MarketResponse in Divebo. (2022). Coronacrisis zorgt voor piek in huisdierbezit. https://dibevo.nl/pers/coronacrisis-zorgt-voor-piek-inhuisdierbezit ▪ NRIT. (2019). Trendrapport toerisme, recreatie en vrije tijd 2019 ▪ Toegankelijke recreatie. (2022). Toegankelijke recreatie. https://toegankelijkerecreatie.nl/ ▪ Wandelnet in NRIT. (2021). Trendrapport toerisme, recreatie en vrije tijd 2021. ▪ Wandelnet. (2016). Nationale Wandelmonitor 2016. https://www.wandelnet.nl/l/library/download/urn:uuid:71f26ed4-20094a0b-9e08-e0761cb499b3/nationale+wandelmonitor+2016_def+site.pdf ▪ Wandelnet. (2018). Trends en ontwikkelingen. https://www.wandelnet.nl/trends-en-ontwikkelingen-2018 ▪ Wandelnet. (2021). Nederlanders wandelden in 2020 meer dan oot. https://www.wandelnet.nl/nieuwsbericht/2021/07/02/Nederlanderswandelden-in-2020-meer-dan-ooit

Aanwezigen meedenkavond op 6 oktober ▪ Agrariër Middengebied Hitland ▪ Bewonersvereniging Ver Hitland ▪ BLV 's Gravenweg ▪ Bomenstichting Capelle ▪ Burgerraadslid CU Capelle aan den IJssel ▪ Cultureel Platform Zuidplas ▪ DB/AB + Gemeente Zuidplas ▪ Duurzaamheidsplatform Zuidplas ▪ Gemeente Capelle aan den IJssel ▪ Gemeente Zuidplas ▪ Hoogheemraadschap Schieland en Krimpenerwaard ▪ IVN Natuureducatie afdeling Rotterdam ▪ KNNV IJssel en Lek

Aanwezigen meedenkavond op 27 juni ▪ Agrariër middengebied ▪ Bewonersvereniging Parc de IJsselhoeve (bestuur) ▪ Bomenstichting Capelle / Bomenridders ▪ Cultureel Platform Zuidplas ▪ Duurzaamheidsplatform Zuidplas BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

Gemeente Capelle aan den IJssel Gemeente Zuidplas GEO-caching Hist.Ver.Nieuwerkerk IVN Rotterdam/Hitland KNNV IJssel en Lek Leefgoed de Olifant Natuurwacht Rotta Ontmoetingstuin Hitland Platform Mooi Zuidplas Sportief Capelle Stichting Natuurvrienden Capelle Stichting Steenovens Klein Hitland VTV De Amateur Tuinder Welzijn Zuidplas Werkgroep Hitland Personen die aanwezig waren voor persoonlijke redenen en/of personen die niet hebben doorgegeven wie zij vertegenwoordigden

37

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Leefgoed de Olifant Natuurvrienden Capelle Ontmoetingstuin Hitland Parc de IJsselhoeve Platform Mooi Zuidplas / Fietsersbond Platform Mooi Zuidplas / Groenendijk 220 Platform Mooi Zuidplas / Historische Vereniging Platform mooi Zuidplas / Natuurwacht Rotta Raadslid Capelle, bestuurslid AB Hitland Raadslid CDA Capelle aan den IJssel Raadslid CU Capelle aan den IJssel Raadslid D66 Capelle Raadslid Leefbaar Capelle Stichting Steenovens Klein Hitland Stichting ZO! (jeugd Zuidplas) Volkstuinvereniging de Amateur Tuinder Werkgroep Hitland Personen die aanwezig waren voor persoonlijke redenen en/of personen die niet hebben doorgegeven wie zij vertegenwoordigden

Aanvullende input na afloop van de meedenkavonden ▪ Handhaving gemeente Capelle aan den IJssel ▪ Hoogheemraadschap Schieland en Krimpenerwaard ▪ Mooi Zuidplas ▪ IVN ▪ Stichting Molen Kortenoord ▪ Leefgoed de Olifant ▪ Historische Vereniging Nieuwerkerk ▪ Stichting Steenovens Klein Hitland

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

38

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Bijlage 2: Beleving van voorzieningen

Cultuur en erfgoed Er zijn veel cultuur(historische) voorzieningen en erfgoedlocaties aanwezig op en nabij het park. De mate van beleving verschilt per type voorziening, waardoor dit thema nog kan groeien op gebied van beleefbaarheid.

Hieronder behandelen we per thema het voorzieningenniveau in en, wanneer dit voldoende impact heeft, ook nabij Park Hitland. Sommige thema’s hebben enige overlap: routenetwerken en routebeleving betreft bijvoorbeeld de infrastructuur die nodig is om sportieve activiteiten uit te voeren. In het kader van de analyse worden de voorzieningen en/of activiteiten maar één keer genoemd.

Het verdiepen van de cultuur- of erfgoedbeleving kan worden versterkt door dit te combineren met overige thema’s, bijvoorbeeld door het (laten) aanbieden van culturele evenementen of excursies.

Sport en bewegen Binnen het thema sport en bewegen vallen vier voorzieningen: de golfbaan, de trimtoestellen/buitenfitnessplaats, de manege (externe organisatie), en de schaatsbaan in de winter (externe organisatie). In het middengebied zijn geen gevestigde voorzieningen binnen dit thema, maar in Hitland-Noord en HitlandZuid wel.

Natuurbeleving Natuurbeleving is het thema met het hoogste aantal voorzieningen. Dit thema is door het hele park erg sterk neergezet. Er is veel variatie in de voorzieningen, waardoor dit voor een brede doelgroep aantrekkelijk kan zijn. De voorzieningen nodigen uit om langere tijd (volkstuinvereniging, ontmoetingstuin, vislocaties, vogeluitkijkpunt), of juist een hele korte tijd (bijenhotel) de interactie aan te gaan.

Er is veel variatie in het aanbod gedurende het jaar heen: wanneer het voor veel te koud is om gebruik te maken van de trimtoestellen, is de schaatsbaan mogelijk al in gebruik. Er is een goede balans van recreatief bewegen en gericht bewegen, en door het gevestigde karakter wordt er goed ingespeeld op de beleving.

Voornamelijk De Wielen, de veenputten en het bijenhotel bieden ruimte voor het verdiepen van de beleving, bijvoorbeeld op het gebied van educatie of het beleefbaar maken voor een bredere doelgroep. De beleving wordt momenteel erg goed gefaciliteerd bij de ontmoetingstuin en de volkstuinvereniging, al is dit niet voor iedereen interessant en toegankelijk.

Horeca en pleisterplaatsen Binnen dit thema vallen zes horecagelegenheden en acht picknickplaatsen door het park heen. Er is iets meer aanbod in Hitland-Zuid. De picknickplaatsen staan op diverse plaatsen en kunnen door de nabijheid worden gecombineerd met een activiteit zoals bijvoorbeeld een bezoek aan het hondenstrand of de waterspeelplaats. Dit biedt diversiteit in beleving, ook voor de nietcommerciële voorzieningen.

Routenetwerken en routebeleving Park Hitland biedt enkele vooraf vastgestelde routes aan: twee vijf kilometerroutes, één tien kilometerroute, een wandel/fiets/skeelerroute en een gethematiseerde molen stempelfietstocht van 25 of 40 kilometer waarbij gedurende de route bij molens een stempel kan worden verzameld. Hiernaast is er een ruiterpad aanwezig door het park. Het padennetwerk in Park Hitland biedt de mogelijkheid om zelf een route uit te stippelen over paden van

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

39

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

diverse hardheden: van een breed geasfalteerd pad tot een onverhard, smal pad. Dit wordt echter weinig gefaciliteerd met vooraf uitgestippelde routes. De beleving kan worden verbeterd door het aanbieden van meer gethematiseerde routes, bijvoorbeeld in combinatie met de overige thema’s. Momenteel wordt dit nog niet gedaan. Hiernaast kan het aanbod uitgebreid worden door routes met diverse lengtes aan te bieden, zodat dit voor een breder publiek toegankelijk is.

Hitland wordt dit thema goed bediend. Het aanbod kan versterkt worden door het organiseren van meer evenementen, of door een groter gebied te betrekken in de evenementen. Verblijfsrecreatie Er is één verblijfsrecreatieve onderneming aan de rand van Park Hitland: Parc de IJsselhoeve, onderdeel van TopParken Nederland. Dit park biedt een hoog aantal huur- en koopaccommodaties en heeft veel capaciteit. Dit betekent dat er veel potentiële bezoekers zijn voor Park Hitland. Op het vakantiepark zijn veel faciliteiten en de beleving is erg toegespitst op de gast van het park. Ze hoeven het park niet af.

Informatie en educatie Dit thema wordt momenteel door het gehele park bediend. Er is relatief weinig aanbod en er ligt groeipotentieel om de beleving van andere thema’s te versterken. Wel is de beleving van de activiteiten en voorzieningen die momenteel staan, erg sterk. Zo organiseert de externe organisatie IVN onder leiding van een gids excursies door Park Hitland en biedt externe organisatie Stichting Steenovens vlakbij Park Hitland educatieve activiteiten voor verschillende doelgroepen. Kansen liggen bij het vergroten van het beleefbaar aanbod van vaste voorzieningen op het gebied van informatie en educatie. Dit kan gecombineerd worden met andere thema’s om de beleving van deze thema’s te versterken. Overige activiteiten Binnen dit thema vallen vier voorzieningen: twee speeltuinen, en twee gebieden waar honden kunnen spelen. Dit zijn relatief veel voorzieningen voor een park het formaat van Park Hitland. De voorzieningen zijn modern en uitgevoerd met oog op de beleving: de beleving is dan ook erg sterk voor dit thema. Evenementen/exploitaties Er zijn vier gebieden in en vlakbij Park Hitland waar regelmatig kleine of grotere evenementen plaatsvinden. De evenementen hebben wisselende thema’s, afhankelijk van de organisator van het evenement. Dit thema is niet geconcentreerd op één gebied: zowel in het noorden als in het zuiden van Park BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

40

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Verwachte toeristische groei 2019-2030 De coronapandemie (en het herstel van de sector) is van invloed op de toekomstige ontwikkelingen. Daarnaast zijn er nog veel andere factoren (o.a. vraag en aanbod, beleid, maatschappelijke effecten) die van invloed zijn op de ontwikkeling van toerisme. Toch hebben we een inschatting gemaakt van het aantal verblijfsgasten in 2030 voor het COROP-gebied Groot Rijnmond. Dit hebben we op de volgende manieren gedaan: ▪ Prognose o.b.v. landelijke toekomstverwachting (Perspectief 2030 NBTC) ▪ Prognose post-corona: o.b.v. historische data (trendmatige groei) en korte termijn impact corona

Bijlage 3: Toeristische ontwikkelingen Hoewel inwoners de voornaamste bezoekers van Park Hitland zijn, zowel in omvang als in frequentie (inwoners verblijven jaarrond in de gemeente, toeristen verblijven doorgaans veel korter), zijn ook toeristen potentiële bezoekers van het gebied. We kijken daarom ook naar de ontwikkeling van toerisme als onderdeel van de toekomstige vraag. Voorafgaand aan de coronacrisis werd tot aan 2030 een sterke groei van het toerisme in Nederland verwacht. De pandemie heeft de sector abrupt tot stilstand gebracht, maar met de versoepelende maatregelen is de sector weer aan het groeien. Het binnenlands toerisme is in delen van Nederland alweer op het niveau van 2019, en naar verwachting zal ook het aantal internationale gasten en overnachtingen zich in 2024 herstellen tot het niveau van voor de pandemie.

In figuur B3.1 is de verwachte groei voor deze drie prognoses in een grafiek weergegeven voor het aantal verblijfsgasten, met daarbij het werkelijk aantal gasten in het gebied van 2013-2019. In onderstaande tabel zijn de verwachte groeipercentages weergegeven voor de periode 2019-2030. Hierin zien we dat er een groei van 32% volgens de landelijke toekomstverwachting wordt verwacht tot 2030 en 35% op basis van de ontwikkelingen van het aantal gasten in het verleden (historische data). Deze gasten zullen niet allemaal naar Park Hitland gaan, maar zijn mogelijk wel potentiële bezoekers voor het recreatiegebied.

Toeristische groei 2013-2019 Ook in de regio Groot Rijnmond (COROP-gebied) zat het toerisme (pre-corona) in de lift. Tussen 2013 en 2019 kende de regio een groei van het aantal overnachtingen en verblijfsgasten (zowel binnenlands als internationaal): Tabel B3.1 Aantal verblijfsgasten en overnachtingen in Groot-Rijnmond (COROP) in 2013 en 2019 Groot Rijnmond

% verandering

2013 (x1.000)

2019 (x1.000)

Gasten

1.472

2.193

+40%

Overnachtingen

3.778

5.300

+49%

(COROP)

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

2013-2019

41

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Figuur B3.1 Aantal verblijfsgasten in COROP-regio Groot Rijnmond 20132019 en prognose aantal verblijfsgasten 2030

2500 1500 500 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030

Aantal gasten COROP Groot Rijnmond 2013-2019 Prognose o.b.v. Perspectief 2030 NBTC Prognose post-corona: o.b.v. historische data (trendmatige groei)

Tabel B3.2 Verwachte groei van het aantal gasten en overnachtingen tussen 2019-2030 Prognose post-corona: Groot-Rijnmond (COROP)

Prognose o.b.v. landelijke

o.b.v. historische data

toekomstverwachting

(trendmatige groei) en

(Perspectief 2030 NBTC)

korte termijn impact corona

Gasten

32%

35%

Dit geeft de bandbreedte weer waarbinnen het aantal verblijfsgasten zich mogelijk zal ontwikkelen tot aan 2030. Belangrijk om op te merken dat de daadwerkelijk groei afhangt van onzekerheden (o.a. ontwikkeling van vraag en aanbod, maatschappelijke trends zoals duurzaamheid, herstel van de coronapandemie) en van het beleid en beschikbare capaciteit om de groei op te vangen.

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

42

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

en familie heel belangrijk. Het hoeft voor hen allemaal niet zo vreemd: doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg. Verbindingszoekers

Bijlage 4: Leefstijlvinder Leefstijlvinder In de vraag- en aanbodanalyse maken we gebruik van de Leefstijlvinder, ontwikkeld door MarketResponse in opdracht van acht provincies. De leefstijlen geven inzicht in het gedrag, waarden en behoeften van recreanten en toeristen op basis van psychologische en sociologische kenmerken. De leefstijlsegmentatie onderscheidt zeven doelgroepen, ook wel leefstijlen genoemd, met allemaal een eigen vrijetijdsprofiel. Dit zijn de zeven leefstijlen: Avontuur-, Plezier-, Harmonie-, Verbindings-, Rust-, Inzicht en Stijlzoekers. De zeven leefstijlen zijn weergegeven in onderstaand figuur.

Verbindingszoekers zijn, bovenal, geïnteresseerd in anderen. Het zijn behulpzame, evenwichtige mensen die zichzelf omschrijven als ‘gewoon’ en hartelijk. Voor verbindingszoekers zijn gastvrijheid, sociale verbondenheid en ‘doe maar gewoon’ belangrijke waarden. Ze vinden het dan ook belangrijk om een goede relatie te onderhouden met buren en familie, met harmonie en gezelligheid. Er voor elkaar zijn, dat is toch hartstikke normaal? Rustzoekers Rustzoekers vinden zichzelf hele gewone mensen. Ze omschrijven zichzelf als kalm, behulpzaam, bedachtzaam en zachtaardig. Ze houden van rust en regelmaat, en voelen zich het meest op hun gemak in hun eigen, vertrouwde omgeving. Ze vinden het fijn als ze lekker hun eigen gang kunnen gaan, en vinden het dan ook niet erg om alleen te zijn. Ze houden ervan om op hun gemak thuis te zijn, een beetje te tuineren, te klussen en tv te kijken. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg. Inzichtzoekers Inzichtzoekers zijn bedachtzame, serieuze en intelligente mensen. Ook omschrijven zij zichzelf als evenwichtig en zakelijk. Ze vinden het niet erg om alleen te zijn, want dan kunnen ze mooi hun eigen gang gaan. De rust en ruimte om hen heen die ze daardoor verkrijgen vinden ze fijn. Belangrijke waarden voor Inzichtzoekers zijn rationaliteit, daadkracht, privacy/rust en ‘doe maar gewoon’.

Maar ook vrijheid om te doen wat ze willen is erg belangrijk voor ze. Als ze niet op pad gaan naar culturele activiteiten of natuur, dan vinden ze het ook heerlijk om rustig thuis te zijn, een beetje te klussen, TV te kijken en het nieuws te volgen. Ze houden van informatie:

Figuur B4.1 Model Leefstijlvinder (MarketResponse, 2021)

Harmoniezoekers Harmoniezoekers zijn hartelijke en gezellige mensen met veel interesse in anderen. Ze omschrijven zichzelf als gemoedelijk, vrolijk en zachtaardig. In het leven hechten ze veel belang aan geborgenheid, gastvrijheid en vriendschap. Ze nemen de tijd voor het gezin, trekken er graag op uit met (of naar) familie, vrienden en kennissen, en vinden een goede relatie met buren BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

meten is weten! Stijlzoekers Stijlzoekers zijn intelligent, zelfverzekerd en doelgericht. Ze hebben een sterk karakter, en omschrijven zichzelf ook wel als zakelijk, ondernemend en leidinggevend. Stijlzoekers zijn graag onder gelijkgestemden, die waarden als ambitie, uitdaging en daadkracht met hen delen. En die waarderen dat 43

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

de stijlzoekers zeggen waar het op staat, ook als anderen het daar misschien niet mee eens zijn. Stijlzoekers gaan ervoor in het leven: zowel in hun werk, als in hun vrije tijd worden ze graag geprikkeld, en zoeken ze de uitdaging op. Verveling is niet aan hen besteed. Liever besteden ze hun tijd aan sporten en feesten. Gáán! Avontuurzoekers Deze recreanten zijn creatief, avontuurlijk, eigenwijs en geïnteresseerd in anderen. Ook omschrijven ze zichzelf als intelligent en ondernemend. Ze vinden het lekker om hun eigen gang te gaan, en vinden het dan ook niet erg om alleen te zijn. Als ze met anderen optrekken, dan zijn dat het liefst creatieve en vernieuwende denkers, of mensen die weten wat ze willen. Ze hechten veel waarde aan vrijheid, uniek zijn en genieten van het leven. Plezierzoekers Plezierzoekers zijn spontaan, vrolijk en gezellig. Ook omschrijven ze zichzelf als avontuurlijk, impulsief en eigenwijs. Waarden die ze belangrijk vinden zijn uitdaging, uniek zijn en succes in het leven. Ze hebben het liefst veel mensen om zich heen, en trekken er dan ook graag op uit met familie, vrienden en kennissen. Ze houden van leuke dingen ondernemen: voor hen staat plezier hebben in het leven op nummer één. Een dag niet gelachen, is een dag niet geleefd!

Figuur B4.2 De gewenste natuurbeleving per leefstijl De avontuurzoeker gaat de natuur in om avonturen te beleven en nieuwe plekken te ontdekken. Ze vinden het fijn om rond te struinen en van de gebaande paden af te gaan. Ze komen lieven geen andere mensen tegen. Avontuurzoekers gaan vaak de natuur in en hebben een voorkeur voor omvangrijke gebieden, zonder voorzieningen en hoge mate van ongereptheid.

Als de plezierzoeker de natuur in gaat, dan is dat zelden alleen. Tijd in de natuur is tijd met vrienden en familie en voor gezelligheid. Plezier hebben, nieuwe plekken ontdekken en avonturen beleven: dat willen ze. Plezierzoekers zijn op zoek naar reuring en ondernemen graag veel activiteiten. Zij hebben een voorkeur voor natuur met veel voorzieningen, maar hoe die natuur er uitziet maakt ze niet zo veel uit. Als het maar gezellig is. Harmoniezoekers houden ervan om er even helemaal tussen uit te zijn. De frisse buitenlucht en het landschap/de natuur trekken hen aan, maar zij waarderen bovenal de gezelligheid en tijd met vrienden/familie. Ze vinden het niet erg als natuurgebieden wat drukker bezocht zijn. Harmoniezoekers gaan graag terug naar hetzelfde plekje en hebben een voorkeur voor nette en goed onderhouden natuur met veel voorzieningen. De verbindingszoeker is een echte natuurliefhebber. Ze gaan vaak naar buiten op pad om er even helemaal tussen uit te zijn en de regio of streek te verkennen. Verbindingszoekers zijn echte fans van wandelen en fietsen en het spotten van vogels en wild en houden niet van drukte in de natuur. Rustzoekers komen vooral voor de rust in een natuurgebied en vermijden dan ook graag de drukte. Lekker een tochtje wandelen of fietsen doen ze graag, het liefst op brede en verharde paden.

Rustzoekers blijven graag dicht bij huis en zoeken graag een bekend gebied om. Het gaat hen echt om het ervaren van de rust.

Leefstijlen en natuurbeleving In 2021 is er een verdiepend onderzoek onder de leefstijlen gedaan naar hun gewenste natuurbeleving. In figuur X op de volgende pagina is in het kort te zien hoe zij de natuur het liefst beleven. Voor meer informatie over de kenmerken van de leefstijlen t.a.v. natuurbeleving, zie hier de resultaten van het onderzoek naar de leefstijlen en natuurbeleving. NB In het onderzoek naar natuurbeleving is ‘natuur’ of ‘natuur- en recreatiegebied’ gedefinieerd als alle soorten water- en groengebieden buiten de bebouwde kom (zoals bos, heide, agrarisch landschap, strand, recreatieplassen en –meren, etc.).

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

Rust en ontspanning, het hoofd leeg maken en drukte vermijden, dat zijn dé motieven van de inzichtzoekers om lekker de natuur in te gaan. Inzichtzoekers zijn echte wandelaars en doen dit het liefst in de wilde, ongerepte natuur op onverharde, smalle paadjes. De ultieme natuurbeleving. Voorzieningen hebben ze niet per se nodig, maar ze houden wel van nieuwe inzichten opdoen. De stijlzoeker is graag actief bezig in de natuur. Als ze gaan wandelen en fietsen, dan doen ze dat goed: lange afstanden, meerdaags, en actief en sportief bezig zijn. Daarnaast zoeken ze ook graag de gezelligheid op. De stijlzoeker houdt van sportiviteit en actie, maar wil ook graag kennis opdoen. Ook houden stijlzoekers er van dat alles in een gebied goed geregeld is en op orde is en is de aanwezigheid van horeca van groot belang. 44

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Tabel B4.1 Belangrijkste kenmerken t.a.v. natuurbeleving Leefstijlen

Avontuurzoeker

Plezierzoeker

Harmoniezoeker

Verbindingszoeker

Rustzoeker

Inzichtzoeker

Stijlzoeker

Motieven

Kenmerken natuur

Activiteiten en voorzieningen

Gaan graag buiten sporten (zoals hardlopen) Wandelen graag langere stukken Doen graag kennis op over de natuur Voorzieningen zijn niet belangrijk Wanneer er paden zijn, dan zoeken ze het liefst zo min mogelijk verharde paden

Redenen om een gebied wel/niet te bezoeken Minder behoefte aan drukte, gaan ook niet graag terug naar wat ze al kennen en blijven sneller weg als er overlast (conflicterend recreatiegedrag, eikenprocessierups, blauwalg, etc.) geconstateerd wordt in het gebied; meer behoefte aan rust, ontspanning en het genieten van de natuur. Minder behoefte aan gebieden met te weinig voorzieningen; meer behoefte aan activiteiten ondernemen, reuring, spelen met de kinderen en dan tot slot nog even een terrasje pakken Minder behoefte aan het regelmatiger bezoeken van natuurgebieden, het volgen van georganiseerde excursies of het bezoeken van klimbossen, trimparcours, natuurlezingen of zwemplekken; meer behoefte aan gezelligheid met elkaar, pleisterplaatsen, bankjes en rustplaatsen.

• • •

Avonturen beleven Nieuwe plekken ontdekken Kennis opdoen

Vooral interesse in ongerepte natuur zonder voorzieningen of paden.

• • • • •

•

Gezelligheid met vrienden en familie Plezier hebben Nieuwe plekken ontdekken

Veel minder interesse in open agrarisch landschap

• • • •

Graag veel voorzieningen, vooral horeca en prullenbakken Zoeken verharde óf onverharde paden: geen halfverharde Bewegwijzering is niet belangrijk Barbecueën, picknicken of leuke activiteiten als mountainbiken, wielrennen of hardlopen

•

Er tussenuit zijn In de frisse buitenlucht zijn Gezelligheid met vrienden en familie Plezier hebben

Geen echte uitschieters. Voor de harmoniezoeker hoeft een natuurbezoek niet per se in het teken te staan van het beleven van avonturen of het ontdekken van nieuwe plekken. Ze gaan graag terug naar hetzelfde plekje.

• • • • •

Graag nette, goed onderhouden natuur. Vlak, toegankelijk met wegen, paden en veel voorzieningen Wandelen of fietsen liever op verharde paden waar geen auto’s op kunnen rijden Fietsen graag (met de gewone fiets), wandelen ook, maar niet regelmatig en al helemaal niet lang Mountainbiken, wielrennen, trailrunnen of hardlopen is niet voor de harmoniezoeker weggelegd Barbecueën of picknicken in de natuur is leuk, horeca ook, maar is geen vereiste

• • • • •

Er tussenuit zijn In de frisse buitenlucht zijn Genieten van de natuur Nieuwe plekken ontdekken Buitenhobby uitoefenen

Erg enthousiast over natuur, vooral natuurlijk bos en heide, maar kunnen riviernatuur en uiterwaarden, kleinschalig cultuurlandschap, dorpslandschap, veenweidegebied en open agrarisch landschap ook vaker waarderen dan andere leefstijlen. Zoeken in de natuur wildernis, oernatuur, bosrijk en begroeid, goed toegankelijk met wegen en paden, heuvelachtig, met weinig voorzieningen en met wild en grote grazers.

•

Groot fan van wandelen en fietsen met normale fiets en e-bike, en besteden per activiteit hier meer tijd aan dan gemiddeld Houden van wildspotten en rustige activiteiten: actieve activiteiten zoals mountainbiken, wielrennen, hardlopen of trailrunnen is niet voor deze doelgroep Een bezoekerscentrum, natuurlezing, observatiehut/uitkijkpost en pleisterplaatsen waarderen ze sterk. Een waterspeelplaats of klimbos sluit minder goed aan

Minder behoefte aan drukte en sociale activiteiten; meer behoefte aan de natuur intrekken, bewegwijzering, info over routes of de aanwezige natuur en cultuur(historie), zoeken ook vaker dan gemiddeld horeca.

• • • •

Rust ervaren Hoofd leegmaken Genieten van de natuur Recreëren in de buurt van huis

Houden erg van heide en natuurlijk bos, gaan het liefste terug naar wat ze al kennen, naar toegankelijke gebieden met goede paden

Voorzieningen zijn niet noodzakelijk, vaak zelfs niet aantrekkelijk Kunnen rustplaatsen/bankjes, observatiehut en in sommige gevallen een speel- of klimbos wel waarderen Houden van korte stukken fietsen en wandelen op brede en verharde paden zonder auto’s

Minder behoefte aan voorzieningen, drukte en veel activiteiten, blijven ook weg als er betaald parkeren is; meer behoefte aan rust.

• • • • •

Rust ervaren Hoofd leegmaken Genieten van de natuur Aan gezondheid werken Kennis opdoen

Zoeken wilde, ongerepte oernatuur zonder voorzieningen met wild en grote grazers. Houdt bovengemiddeld veel van heide, moeras- of waternatuur, riviernatuur en uiterwaarden, veenweidegebied, natuurlijk bos, heuvelachtig landschap, duinen en zee en strand.

•

Actief bezig zijn in de natuur Kennis opdoen Gezelligheid met vrienden en familie

• • • • •

• •

Houden van zee en strand, functioneel bos en heuvelachtig landschap. Gaan graag naar omvangrijke gebieden

• • • • • • • • •

• • • • • •

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

Gaan minder vaak dan gemiddeld de natuur in, maar zouden dit wel graag meer willen Houden van wandelen op onverharde, smalle paadjes. Fietsen ook, maar houden hier iets minder van. Doen minder vaak andere (georganiseerde) activiteiten in de natuur, leuke activiteiten vinden zij vogels of wild spotten, het bezoeken van bezoekerscentra, observatiehutten, uitkijkposten, natuurlezingen, pleisterplaatsen of het volgen van een themaroute of meedoen met maatschappelijke activiteiten Hebben niet per se voorzieningen nodig, een bezoekerscentrum wordt wel gewaardeerd Aanwezigheid van horeca is erg belangrijk Sportieve activiteiten met uitdaging zoals meerdaagse wandeltochten of fietsen tijdens een evenement Goed georganiseerde activiteiten zoals een themaroute of natuurlezing zijn bovengemiddeld interessant Kunnen voorzieningen goed waarderen, interessante voorzieningen zijn waterspeelplaatsen, zwemplekken, klim- of speelbossen, boomkroonpaden, trimparcours en kinderboerderijen. Liever niet: een rustplaats, picknickbankje.

45

Minder behoefte aan georganiseerde activiteiten, blijven weg bij overlast van honden en andere gebruikers, drukte of zwerfafval; meer behoefte aan zingeving en het ervaren van de natuur

Minder behoefte aan drukte en rommel; meer behoefte aan uitdagende activiteiten

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Bijlage 5: Verzorgingsgebied Op basis van routeservice Openrouteservice.org is een verdeling gemaakt van wijken op basis van wandel- of fietsafstand van 0-10 minuten. Er is uitgegaan van een gemiddelde wandel- of fietsafstand van Hitland-Noord en HitlandZuid, zodat het gehele verzorgingsgebied meegenomen zou worden. De volgende wijken waren (heel) nabij en zijn meegenomen in de vraaganalyse:

Heel nabij (wandel- of fietsafstand van 0-10 min): - Wijk 04 - Oostgaarde Noord - Oostgaarde Zuid - Middelwatering Oost - Schenkel - Schollevaar Zuid

Iets verder weg (wandel- of fietsafstand van 11-20 minuten) - Prins Alexander - Rivium - Middelwatering Oost en West - Schollevaar Noord - Schenkel - Capelle West En 'S Gravenland - Wijk 00 Krimpen Aan Den IJssel - Wijk 02 Ouderkerk Aan Den IJssel - Moordrecht

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

46

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Openrouteservice gaf de volgende output aan:

Fietsafstand vanaf Hitland-Noord in intervals van 5 minuten

Wandelafstand vanaf Hitland-Noord in intervals van 5 minuten

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

47

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Wandelafstand vanaf Hitland-Zuid in intervals van 5 minuten

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

Fietsafstand vanaf Hitland-Zuid in intervals van 5 minuten

48

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Bijlage 6: Inwonersonderzoek

1.

Inwoners van de gemeenten Capelle aan den IJssel en Zuidplas hebben de mogelijkheid gekregen om mee te denken over de toekomstvisie van Park Hitland door middel van een online vragenlijst. De resultaten geven inzicht in het bezoek aan Hitland van inwoners, de ondernomen activiteiten en de wensen en behoeftes naar de toekomst toe.

In hoeverre bent u bekend met Park Hitland? N = 525 15%

2% 0%

Ja, ken ik heel goed, ik kom er vaak Ja, ken ik, ben ik weleens geweest Ja, ken ik (van naam), maar ben er nog nooit geweest

In deze bijlage zijn de antwoorden op de (belangrijkste) vragen weergegeven.

Nee, ken ik niet en ben er nog nooit geweest

83%

Onderzoeksmethodiek en respons De vragenlijst is uitgezet door middel van een open link en aan inwoners gecommuniceerd door beide gemeenten. Daarnaast hebben inwoners van de woonplaats Ouderkerk aan den IJssel (gemeente Krimpenerwaard) de mogelijkheid gekregen om de enquête in te vullen, gezien de nabijheid van Hitland voor deze inwoners. Echter, slechts één inwoner van Ouderkerk heeft de enquête ingevuld.

Groen = ‘bezoekers’ Bruin = ‘niet-bezoekers’

Het overgrote merendeel van de respondenten kent Hitland heel goed en komt er vaak of is er wel eens geweest (98%). Slechts 2% van de respondenten kent Park Hitland van naam, maar is er nog nooit geweest en één respondent heeft aangegeven Hitland niet te kennen. 1 van de 525 respondenten komt dit uit op 0%.

In totaal is de enquête door 525 inwoners ingevuld, waarvan 32% woonachtig is in Zuidplas en 67% in Capelle aan den IJssel woont. We noemen de invullers ‘respondenten’. Dit aantal respondenten is ruim voldoende om betrouwbare uitspraken te doen.

2.

17%

1% 26%

dagelijks wekelijks

We onderscheiden twee categorieën in de respondenten: ‘bezoekers’ en ‘nietbezoekers’ van Park Hitland. De bezoekers zijn de inwoners die hebben aangegeven Hitland minimaal één keer te hebben bezocht. De ‘niet-bezoekers’ zijn de respondenten die nog nooit in Park Hitland zijn geweest en/of niet bekend zijn met Hitland, zie vraag 1 en 2. In totaal zijn er 505 respondenten die tot de groep ‘bezoekers’ horen en 20 respondenten die tot de groep ‘nietbezoekers’ horen. Deze laatste groep respondenten heeft slechts een aantal vragen beantwoord over (mogelijke) redenen om weg te blijven uit Park Hitland. We rapporteren daarom eerst de resultaten van de bezoekers, gevolgd door de antwoorden van de niet-bezoekers. BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

Hoe vaak bezoekt u Park Hitland doorgaans in uw vrije tijd? N = 512

maandelijks

22%

een paar keer per jaar 34%

nooit

Groen + blauw = ‘bezoekers’ Bruin = ‘niet-bezoekers’

Van de respondenten die op de vorige vraag hebben geantwoord dat ze bekend zijn met Hitland en wel eens in Hitland zijn geweest, geeft het grootste deel aan 49

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Park Hitland wekelijks (34%) te bezoeken. Ongeveer een kwart (26%) bezoekt Hitland dagelijks. Kortom, meer dan de helft van de respondenten bezoekt Hitland wekelijks of dagelijks. Slechts 1% bezoekt Hitland nooit en 17% van de respondenten komt een paar keer per jaar. Bezoekers

Aantal respondenten per vraag (aangeduid als ‘N’) = 505, tenzij anders aangegeven

Met mijn gezin met oudere kinderen (vanaf 12 jaar)

5%

Met familie

6%

Met een vriend(in)

15%

Met een groep vrienden

3%

Anders, namelijk:

13%

* Meerdere antwoorden mogelijk, antwoorden tellen op tot meer dan 100% 3.

Als u naar Park Hitland gaat, hoelang blijft u dan meestal in Hitland? De respondenten gaan over het algemeen het vaakst met partner (45%) of alleen (42%) op pad. Bij ‘anders, namelijk’ geven bijna alle respondenten aan dat ze met de hond komen. Daarnaast wordt met paard ook een aantal keer genoemd, of een sport/wandelclubje.

%* 0 – 30 minuten

11%

30 – 60 minuten

51%

1 uur – 2 uur

40%

2 – 4 uur

10%

Langer dan 4 uur

2%

5.

%*

* Meerdere antwoorden mogelijk, antwoorden tellen op tot meer dan 100% Ongeveer de helft van de respondenten (51%) spendeert 30-60 minuten in Park Hitland. Ook 1 tot 2 uur komt relatief veel voor (40%). Langer dan 4 uur komt nauwelijks voor (2%). 4.

Als u naar Park Hitland gaat, met wie gaat u dan meestal op pad? %*

Alleen

42%

Met mijn partner

45%

Met mijn gezin met jonge kinderen (tot en met 12 jaar)

15%

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

Hoe gaat u normaal gesproken naar Park Hitland toe?

Lopend

61%

Met de fiets

41%

Met de auto

28%

Met het openbaar vervoer

0%

Met de pont

0%

Anders, namelijk:

2%

* Meerdere antwoorden mogelijk, antwoorden tellen op tot meer dan 100% De respondenten komen over het algemeen lopend naar Hitland toe (61%). Naar verwachting zijn dit voornamelijk de inwoners die rondom Park Hitland wonen. Ook komt bijna de helft met de fiets (41%). Geen van de respondenten

50

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

komt met het OV of met de pont. Bij ‘anders, namelijk’ geven de respondenten aan: te paard (2x), step (1x), skates (1x), divers (1x). 6.

7.

De N varieert van 399 respondenten (kanoën, skeeleren) tot 478 respondenten (wandelen).

Als u een bezoek brengt aan Hitland in uw vrije tijd, welk deel van Hitland bezoekt u doorgaans? 1% 15%

Wandelen

(Bijna) alleen maar NoordHitland

25%

37%

Hond uitlaten

Beide, maar Noord-Hitland over het algemeen vaker Beide, maar Zuid-Hitland over het algemeen vaker

30%

Vogels spotten

18%

Sporten

15%

6% 5% 25%

12%

Speelplaats- en… 11%

20% 50% 88%

23%

62% 78%

17%

22%

Paardrijden 3%1% 2%

51

56% 94%

Een activiteit of evenement…3% 13%

20%

65%

Picknicken 3% 14%

16%

67%

Vissen 1%5%2%

91%

Skeeleren 1%5%4%

90%

Kanoën 2%4%

95%

0% (heel) vaak BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

26%

18%

Moestuin bezoeken 4% 9% 9% Cultuur/ erfgoed /…4%

14%

64%

43%

Schaatsen 4% 12%

Het grootste deel van de respondenten (31%) geeft aan beide gebieden te bezoeken, maar Hitland Zuid over het algemeen vaker te bezoeken. Daarnaast geeft 25% aan (bijna) alleen maar Hitland Zuid te bezoeken. Daarmee concluderen we dat Hitland Zuid over het algemeen vaker wordt bezocht dan Hitland Noord. In totaal geeft 56% van de respondenten aan Hitland Zuid vaker of bijna alleen maar te bezoeken. Voor Hitland Noord is dat 28%.

15%

48%

8%

Golfen 5%4%3%

Weet ik niet

6% 7%

59% 10%

21%

4%2%

23% 34%

Een horecagelegenheid… 12%

Beide even vaak

19%

64%

Fietsen

(Bijna) alleen maar ZuidHitland

17%

76%

Een ommetje maken

11%

31%

Welke activiteiten onderneemt u bij een bezoek aan Park Hitland?

20% Soms

40% Zelden

60% Nooit

80%

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

100%

In bovenstaand figuur is te zien dat de meeste respondenten (heel) vaak wandelen (76%) of een ommetje maken (64%). Fietsen wordt weliswaar minder vaak dan wandelen gedaan, maar is ook nog veel ondernomen activiteit. 37% doet dit vaak en 34% soms. De activiteiten die het minste worden ondernomen zijn kanoën (95% doet dit nooit), paardrijden (94%), vissen (91%). Wandelen wordt slechts door 2% van de respondenten nooit gedaan.

8.

Avontuur, ongerepte natuur, weinig voorzieningen, tijd voor zelfontwikkeling, uitdaging (bijv. lange afstanden wandelen en fietsen) en inspirerende ervaringen, struinen (van de paden af), lange afstanden en bijzondere ervaringen opdoen In eigen vertrouwde omgeving, dichtbij huis en niet te vaak of ver weg, rustig aan doen, even geen gedoe, geen 'gekkigheid', genieten van de rust en ruimte,

* Meerdere antwoorden mogelijk, antwoorden tellen op tot meer dan 100% Veruit het belangrijkste motief (75%) is: “in eigen vertrouwde omgeving, dichtbij huis en niet te vaak of ver weg, rustig aan doen, even geen gedoe, geen 'gekkigheid', genieten van de rust en ruimte, recreatief fietsen en wandelen, makkelijk bereikbaar, bekend gebied”. Ook het avontuurlijke motief (33%) wordt relatief vaak genoemd.

%* Altijd iets te beleven, veel voorzieningen en activiteiten, bezoek aan de natuur 7%

voor te porren, reuring, bijkletsen met vrienden Gezelligheid, samenzijn, voor ieder wat wils, ontmoeten, goede voorzieningen, ontspanning, tijd voor het gezin, kinderen laten spelen

De respondenten hebben over het algemeen minder behoefte aan de reuring en beleving, slechts 7% geeft aan dat “Altijd iets te beleven, veel voorzieningen en activiteiten, bezoek aan de natuur gecombineerd met horecabezoek, plezier hebben, actief bezig zijn, overal wel voor te porren, reuring, bijkletsen met vrienden” een belangrijk bezoekmotief fis.

9%

Samen op pad, je inzetten voor beheer van groen en natuur, samen genieten van het landschap/de natuur, interesse in cultuur en erfgoed, nuttig bezig zijn,

75%

recreatief fietsen en wandelen, makkelijk bereikbaar, bekend gebied

Wat is in het algemeen voor u een motief om een gebied als Park Hitland te bezoeken? Met andere woorden, wat zijn (naast de activiteiten die u onderneemt) belangrijke achterliggende motieven en waarden om een natuur- of recreatiegebied te bezoeken?

gecombineerd met horecabezoek, plezier hebben, actief bezig zijn, overal wel

33%

9%

mensen kijken en ontmoeten, ontspannen. Jezelf ontwikkelen, nieuwe inzichten op doen, tijd bewust en nuttig besteden, natuurlijke omgeving, ongerept, kennis op doen over de natuur en cultuur, alleen zijn of de drukte vermijden, zingeving, de regio verkennen, ontmoeting

13%

met dieren en vogels Mijzelf fysiek uitdagen, een prestatie neerzetten, geprikkeld worden, sporten, werken aan mijn fitheid, goede faciliteiten, genieten van uniek uitzicht of

13%

bijzondere plekken.

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

52

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

9.

Aan welke voorzieningen en activiteiten heeft u behoefte wanneer u gaat recreëren in een natuurgebied/recreatiegebied in de buurt? Let op: we

Op de vraag aan welke voorzieningen of activiteiten men behoefte heeft bij het recreëren in een natuur- of recreatiegebied (in het algemeen), geeft 61% van de respondenten aan veel behoefte te hebben aan voorzieningen of activiteiten op het gebied van rustige natuurbeleving. Aan evenementen is juist de minste behoefte: 54% geeft aan hier geen behoefte aan te hebben. De top 3 categorieën waar de meeste en minste behoefte aan is, zijn als volgt: ▪ Top 3 categorieën met hoogste % ‘een beetje behoefte’/ ‘veel behoefte’: ▪ Rustige natuurbeleving (86%) ▪ Routenetwerken (55%) ▪ Horeca (54%) ▪ Top 3 categorieën met hoogste % ‘geen behoefte’/ ‘weinig behoefte’: ▪ Evenementen (66%) ▪ Activiteiten (57%) ▪ Sporten/bewegen (57%).

bedoelen hierbij een natuur- of recreatiegebied in het algemeen, dus niet specifiek Park Hitland. Figuur is gesorteerd van laag naar hoog op basis van ‘geen behoefte’. rustige natuurbeleving (bijv. dieren / 3% 3%8% planten bekijken, rust en ruimte,… Informatie / educatie (bijv. natuureducatie, informatieborden, etc.) Horeca (bijv. eetcafe, terras, restaurant, lunchroom, snackbar, etc. routenetwerken (bijv. fiets- en wandelroutes, ruiterpaden,…

25%

15% 13% 16%

61% 22%

34%

17%

16% 14%

38%

15%

16% 10% 18%

Pleisterplaatsen (bijv. picknickplaatsen, rustplaatsen, etc.)

17%

natuurbeleving gericht op activiteit (bijv. (natuur)speelplaatsen, speelbos,…

24%

14%

cultuur / erfgoed (bijv. historische gebouwen, objecten van oude…

24%

15%

Activiteiten (bijv. georganiseerde sportevenementen, natuurgerichte…

15%

29%

16% 18%

27%

37%

15%

25%

18%

25%

27%

9%

39%

18%

16%

22% 4%

sporten / bewegen (bijv. trimtoestellen, trimbaan, survival, klimbos, etc.)

42%

15% 13%

19% 11%

Honden voorzieningen (bijv. uitlaatplaats, losloopgebied, etc.)

46%

7% 11% 10%

25%

Evenementen (bijv. muziekevenementen)

Geen behoefte

Weinig behoefte

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

0% Neutraal

54%

11% 13% 16% 6%

20% 40% 60% 80% 100% Een beetje behoefte Veel behoefte

53

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

10. U heeft bij de vorige vraag aangegeven een beetje/veel behoefte te hebben aan bepaalde voorzieningen. Zijn deze elementen al (voldoende) aanwezig in Park Hitland of mist u elementen? Gesorteerd op ‘is nog niet aanwezig in Hitland,

Deze vraag is alleen gesteld aan respondenten die bij vraag 8 hebben aangegeven een beetje/veel behoefte te hebben aan de categorie van voorzieningen/activiteiten. De N varieert daarom van 110 tot 435.

en zie ik graag gerealiseerd worden’ (donkerblauw)