Bijlage 2 Toekomstvisie Park Hitland, kom beleef en ontdek Z23.001780

Pleisterplaatsen (bijv. picknickplaatsen, rustplaatsen, etc.) [N = 259]

23%

73%

4% 0%

Horeca (bijv. eetcafe, terras, restaurant, lunchroom, snackbar, etc.) [N = 271]

36%

54%

8% 1%

Honden voorzieningen (bijv. uitlaatplaats, losloopgebied, etc.) [N = 177]

38%

51%

9% 1%

rustige natuurbeleving (bijv. dieren / planten bekijken, rust en ruimte, uitkijktoren, boomkroonpad etc.) [N = 435] routenetwerken (bijv. fiets- en wandelroutes, ruiterpaden, mountainbike-routes, doe-routes voor kinderen, themaroutes, etc.) [N = 279] cultuur / erfgoed (bijv. historische gebouwen, objecten van oude ambachten, historische kenmerken in de natuur, etc.) [N = 183] natuurbeleving gericht op activiteit (bijv. (natuur)speelplaatsen, speelbos, waterspeelplaats, blote voetenpad, excursies, etc.) [N = 216]

27%

61%

19%

65%

21%

12%

sporten / bewegen (bijv. trimtoestellen, trimbaan, survival, klimbos, etc.) [N=150]

12%

Activiteiten (bijv. georganiseerde sportevenementen, natuurgerichte activiteiten/bijeenkomsten, lezingen, openlucht theater, excursies etc.) [N = 133]

8%

Evenementen (bijv. muziekevenementen) [N = 110] 3%

17%

58%

2% 8%

24%

60%

1%

25%

49%

3%

33%

32% 15%

15%

54%

17%

Informatie / educatie (bijv. natuureducatie, informatieborden, etc.) [N = 257]

11% 1%

45%

6% 16%

64%

18%

Is al voldoende aanwezig in Hitland

Is aanwezig in Hitland, maar kan nog versterkt worden

Is nog niet aanwezig in Hitland, en zie ik graag gerealiseerd worden

Is niet aanwezig in Hitland, maar hoeft ook niet in Hitland / past niet bij Hitland

Van categorieën waar een beetje of veel behoefte aan is, is gevraagd in hoeverre dit al aanwezig is in Hitland en in hoeverre dit gewenst is om te realiseren. Van de respondenten die hebben aangegeven behoefte te hebben aan evenementen, geeft 64% aan dat dit nog niet aanwezig is en ziet dit graag gerealiseerd worden in Hitland. Dit is de meest omvangrijke categorie van voorzieningen of activiteiten die respondenten graag gerealiseerd zien.

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

Daarnaast geeft ook 45% van de mensen aan die behoefte heeft aan activiteiten, dat ze dit nog graag gerealiseerd zien in Hitland. Van de voorzieningen die al aanwezig in Hitland, maar nog verder versterkt kunnen worden, wordt pleisterplaatsen het meest genoemd (73%), gevolgd door routenetwerken (65%), rustige natuurbeleving (61%) en informatie/educatie (60%).

54

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

11. Hoe tevreden bent u over Park Hitland in het algemeen? U kunt uw waardering uitdrukken in een rapportcijfer van 1 tot 10. 50%

39%

35%

40%

Ook over de verschillende elementen in Hitland is men over het algemeen tevreden. Het meest tevreden is men over het aantal routes, hiervan geeft 67% aan (zeer) tevreden te zijn, slechts 7% is hier (zeer) ontevreden over. Over de informatievoorziening wordt het vaakst aangegeven dat men (zeer) ontevreden is, maar dit is alsnog maar 14% van de respondenten.

30% 20% 10% 0%

0%

0%

0%

1%

2%

1

2

3

4

5

11%

9%

13. Hoe aantrekkelijk vindt u het landschap/de natuur in Park Hitland?

3%

6

7

8

9

Onderstaand figuur geeft de antwoorden weer zonder de antwoordcategorie ‘weet niet’. De N varieert daarom van 458 (Hitland Noord) tot 487 (Hitland Zuid).

10

Over het algemeen zijn de respondenten (zeer) tevreden over Hitland. Het gemiddelde rapportcijfer dat men geeft aan Hitland is een 7,6. Het cijfer dat het vaakst wordt gegeven is een 8, namelijk door 39% van de respondenten. Het cijfer 4 is het laagste dat is gegeven, namelijk door 1% van de respondenten en een 10 is het hoogste (door 3% van de respondenten gegeven).

30%

Het aanbod aan voorzieningen en 6% activiteiten

35%

38%

12%1%8%

De informatievoorziening over het gebied 5% en de natuur

35%

39%

13%1%7%

26%

De aantrekkelijkheid van de routes

11%

52%

Het aantal routes

12%

56%

0% Zeer tevreden Niet tevreden/niet ontevreden Zeer ontevreden

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

20%

15%

Hitland midden

15%

Hitland Zuid

15%

59%

19%

44%

0% 20% 40% Zeer aantrekkelijk Niet aantrekkelijk/niet onaantrekkelijk Zeer onaantrekkelijk

12. In hoeverre bent u tevreden over de volgende elementen in Park Hitland? De speelgelegenheden 5%

Hitland Noord

29%

10% 2%

63% 60% Aantrekkelijk Onaantrekkelijk

6%1%

17% 80%

4% 1% 100%

11%1% 27%

40% 60% Tevreden Ontevreden Weet ik niet / n.v.t.

24%

Het landschap/de natuur in Hitland wordt als aantrekkelijk ervaren. In zowel Hitland Noord, Hitland Midden als Hitland Zuid geeft meer dan de helft aan het landschap/de natuur (zeer) aantrekkelijk te vinden. Hitland Zuid wordt met 78% het meest als aantrekkelijk gezien. Het middengebied het minst, maar nog steeds vindt 59% dit (zeer) aantrekkelijk en 12% (zeer) onaantrekkelijk.

9%1% 4%

22% 6% 1%3% 80%

100%

55

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

14. In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen: Ik vind het belangrijk dat de natuur en het landschap centraal staan in Park Hitland (

57%

34%

6% 2% 0% 1%

Ik voel mij veilig als ik in Park Hitland ben

17%

Ik vind het belangrijk dat de cultuurhistorische waarden zichtbaar zijn in Park Hitland (zoals…

17%

In Park Hitland zijn er voldoende mogelijkheden om te sporten en bewegen (denk aan sport- en speeltoestellen,…

11%

40%

22%

15%2% 10%

In Park Hitland zijn er voldoende mogelijkheden om samen te komen met anderen en (nieuwe) mensen te ontmoeten

11%

39%

25%

13%2%11%

55%

Ik vind het belangrijk dat recreatie centraal staat in Park Hitland (voorzieningen, 6% activiteiten, etc.)

19% 6% 2% 1%

46%

Park Hitland is voldoende toegankelijk voor mensen met een fysieke beperking en/of 10% mensen die minder mobiel zijn

32%

30%

In Park Hitland is het mogelijk om het gebied te gebruiken om mijn eigen ideeën 4% 17% opstarten/opzetten. Denk aan: een…

27%

In Park Hitland wordt de jeugd voldoende bewust gemaakt en opgeleid over natuur 1% 5% 22% (bijv. natuureducatie voor scholen,…

23%

8%3% 3%

20%

12%2% 25%

31%

20%

9%1%

43%

7%

41%

24%

Daarnaast zijn de respondenten ondervraagd op een aantal stellingen met daarin thema’s verwerkt die relevant zijn in de maatschappij. Hieruit concluderen we dat: ▪ Respondenten het belangrijk vinden dat de natuur en het landschap centraal staat in Hitland (91% is het hiermee eens); ▪ Dat men zich over het algemeen veilig voelt in Hitland (72% is het hiermee eens); ▪ Respondenten vinden het belangrijk dat de cultuurhistorische waarden zichtbaar zijn in Park Hitland (63% is het hiermee eens); ▪ Minder belangrijk vinden respondenten dat de recreatie centraal staat. De meningen zijn hierover verdeeld: 36% is het hiermee eens, 31% is neutraal en 31% is het hiermee oneens. ▪ Respondenten zijn niet goed op de hoogte in hoeverre het mogelijk is om eigen ideeën en initiatieven op te starten (43% geeft aan ‘weet ik niet/ n.v.t.’) en in hoeverre de jeugd voldoende bewust wordt gemaakt over natuur (41% geeft aan ‘weet ik niet / n.v.t.’). Wat betreft deze laatste stelling, 31% van de respondenten is het hier ook mee oneens, dat wil zeggen dat zij van mening zijn dat de jeugd nog niet voldoende bewust wordt gemaakt en opgeleid over natuur.

11%1%

0% 10%20%30%40%50%60%70%80%90%100% Helemaal mee eens

Mee eens

Niet mee eens/niet mee oneens

Mee oneens

Helemaal mee oneens

Weet ik niet / n.v.t.

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

56

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

15. Ervaart u overlast als gevolg van drukte in Park Hitland? a. Waar ervaart u dat? Weergegeven zonder de antwoordcategorie ‘weet

De minste overlast wordt in de winter ervaren: 40% geeft aan nooit overlast te ervaren en slechts 3% ervaart vaak overlast. De meeste overlast ervaart men in de zomer, hier geeft 25% aan vaak overlast te ervaren.

ik niet’, N varieert van 416 (Hitland Midden) tot 454 (Hitland Zuid). 100%

24%

26%

26%

30%

32%

31%

39%

38%

11%

2%

Hitland Zuid

Hitland Midden

5% Hitland Noord

80% 60% 40%

36%

20% 0%

Vaak

Soms

Zelden

16. Wat kunnen voor u redenen zijn om weg te blijven uit Park Hitland? % Overlast van honden (loslopende honden en/of hondenpoep)

34%

Drukte in het gebied

30%

Zwerfafval en rommel

28%

Overlast van andere gebruikers (mountainbikers, paarden of anderen)

25%

Te veel voorzieningen/activiteiten

22%

Het weer

22%

Betaald parkeren

22%

Ik voel me er niet altijd veilig

10%

Te weinig voorzieningen/activiteiten

9%

Geen specifieke reden / weet ik niet

9%

Gezondheidsrisico (bv. eikenprocessierups of blauwalg)

8%

Anders, namelijk:

5%

39%

Slechte bereikbaarheid (je kunt er moeilijk komen)

4%

18% 3% Winter

(te) weinig parkeergelegenheid

3%

Kosten (te duur om er naartoe te gaan)

3%

Totaal

231%

Nooit

Het merendeel van de respondenten ervaart overlast als gevolg van drukte in Hitland. De intensiteit daarvan verschilt echter wel. De respondenten die dit vaak ervaren zijn het minst omvangrijk (van 11% in Hitland Zuid tot 2% in het middengebied). De groep die soms overlast ervaart is het meest omvangrijk, van 39% in Hitland Midden tot 36% in Hitland Zuid. Ongeveer een kwart van de respondenten ervaart nooit overlast als gevolg van drukte. b.

En wanneer ervaart u dat? Weergegeven zonder de antwoordcategorie

‘weet ik niet’, N varieert van 463 (winter) tot 469 (zomer). 100% 80% 60% 40% 20% 0%

22%

21%

27%

22%

29% 36%

32%

36% 14%

25%

28% 6%

Lente

Zomer

Herfst

Vaak

Soms

Zelden

40%

Nooit

Meerdere antwoorden mogelijk, antwoorden tellen op tot boven de 100% BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

57

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Aan de bezoekers van Hitland is gevraagd wat voor hen mogelijke redenen kunnen zijn om weg te blijven uit Hitland. De overlast van honden is het vaakst genoemd (34%), gevolgd door drukte in het gebied (30%) en zwerfafval en rommel (28%). Onder ‘anders, namelijk’ is genoemd dat een reden om weg te blijven is dat het gebied saai of oninteressant is, en dat als de hond niet meer los zou mogen lopen dat een reden zou zijn om weg te blijven.

specifieke ideeën meegegeven om Park Hitland nog aantrekkelijker te maken, waaronder een beeldenroute, kunstroute. 18. Hebt u aandachtspunten of zorgen die u mee wilt geven over Park Hitland? De aandachtspunten of zorgen die respondenten hebben meegegeven hebben ook te maken met de antwoorden op de vorige vraag. Er wordt namelijk opnieuw aangegeven dat het belangrijk is dat de natuur behouden blijft, zorgen over bebouwing in of aan de randen van Hitland. Ook wordt veiligheid een aantal keer genoemd als zorg. Dit heeft met name betrekking op de veiligheid op de paden en routes, doordat er verschillende gebruikers dezelfde paden en wegen gebruiken of door scooters/brommers. Daarnaast wordt de parkeerplaats ook een aantal keer genoemd als een onveilige plek (hangjongeren, drugs). Het gevoel van onveiligheid in het donker wordt ook af en toe genoemd, net als het onderhoud op de brug die voor gevaarlijke situaties zorgt of niet toegankelijk is.

17. Wat zou Park Hitland kunnen doen om het gebied nog aantrekkelijker te maken voor u? Op deze openvraag zijn veel antwoorden gegeven (372). Een aantal onderwerpen komen duidelijk naar voren, waaronder de behoefte aan het behouden van de natuur en de natuur haar gang laten gaan / de ongerepte natuur intact houden, maar ook behoefte aan meer bomen en bos, en meer diversiteit aan flora en fauna. Ook worden de fiets- en wandelpaden/routes genoemd, op meerdere manieren. Er wordt zowel genoemd dat er behoefte is aan het scheiden van type gebruikers op de paden vanwege veiligheid, maar ook de behoefte aan meer fiets- en wandelroutes (ook struinroutes).

Er worden ook zorgen geuit over bepaalde planten in het gebied die overlast veroorzaken (duizendknoop, bramen, brandnetels, berenklauw) en over loslopende honden en hondenpoep. Tegelijkertijd zijn er onder een aantal hondenbezitters juist zorgen dat de hondenlosloopgebieden verdwijnen.

Ook wordt af en toe (weliswaar minder vaak als bovengenoemde onderwerpen) aangegeven dat activiteiten voor kinderen (bijvoorbeeld in relatie tot natuureducatie) Hitland nog aantrekkelijker zou maken, of horecagelegenheden. Daarnaast wordt af en toe genoemd dat men graag de honden aan de lijn ziet of dat een afgeschermd losloopgebied voor honden de voorkeur heeft. Het middengebied wordt ook een aantal keer genoemd. Hierover wordt gezegd dat het middengebied aantrekkelijk gemaakt kan worden of dat Noord en Zuid verbonden mag worden voor de wandelaar. Daarnaast wordt het toevoegen van voorzieningen zoals bankjes en informatieborden genoemd. Tot slot zijn er veel enthousiaste reacties gegeven van respondenten die zeggen dat het fijn is in Hitland te zijn en dat ze er graag komen. Ook zijn er nog veel

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

58

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Achtergrondkenmerken 19. Wat is uw leeftijd? 30%

24%

25% 18%

20% 15%

20%

10%

10% 5%

21%

1%

1%

Jonger dan 18

18-24

4%

0%

25-34

35-44

45-54

55-64

65-74

75 en ouder

De gemiddelde leeftijd van de respondenten is 52,8 jaar. 20. Wat is de samenstelling van uw huishouden?

Hoe groter en donkerder de cirkel, hoe meer respondenten. %

Volwassen huishouden zonder (thuiswonende) kinderen

64%

Huishouden met jong(e) kind(eren) (jongste kind t/m 12 jaar)

19%

Huishouden met ouder(e) kind(eren) (jongste kind 13-17 jaar)

17%

22. Zijn we iets vergeten te vragen? Of is er iets dat u kwijt wilt over het onderzoek? Laat het ons hier weten: Een van de respondenten geeft een specifieke tip om een werkgroep van vrijwilligers op te richten die willen helpen bij het onderhouden van Park Hitland, zowel gericht op zwerfafval opruimen als onderhouden van groen. Dit biedt de inwoners de gelegenheid betrokken te zijn.

NB In de open vraag op het einde van de vragenlijst is aangegeven door een aantal respondenten dat ze een huishouden met volwassen kind(eren) zijn. Deze antwoordcategorie ontbrak. 21. Wat is uw postcode?

Om de herkomst van de respondenten te achterhalen (de nabijheid tot Park Hitland), is de postcode gevraagd. In totaal hebben 493 respondenten een (herleidbare) postcode opgegeven. De meeste respondenten zijn afkomstig uit postcode gebied 2904 (Capelle aan den IJssel), gevolgd door 2911 (Zuidplas).

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

59

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Niet-bezoekers

Aantal respondenten per vraag (aangeduid als ‘N’) = 20, tenzij anders aangegeven 23. U heeft eerder aangegeven (bijna) nooit Park Hitland te bezoeken of aangegeven dat u nog nooit in Park Hitland bent geweest. Welke belemmeringen spelen daarbij met name een rol? De meest genoemde redenen onder de 20 respondenten zijn: ‘anders, namelijk’, waarin vooral een aantal persoonlijke redenen worden gegeven, gevolgd door ‘ik ben niet bekend met Hitland’. Er komt geen duidelijke redenen naar voren waarom zij Hitland niet bezoeken. 24. Bent u geïnteresseerd om Park Hitland in de toekomst wel te bezoeken? Op deze vraag antwoorden 16 van de 20 respondenten bevestigend. Zij zijn (zeer) geïnteresseerd om Hitland in de toekomst wel te bezoeken. Slechts 1 respondent is ongeïnteresseerd en de andere 3 antwoorden ‘neutraal’.

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

60

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

namelijk wel veel zijn genoemd in alle beleidsstukken, maar de coalitieakkoorden geven duidelijk(er) de prioriteiten aan waar de gemeenten de komende jaren aan gaan werken.

Bijlage 7: Beleidsanalyse In bijlage 1 is een overzicht van alle beleidsdocumenten weergegeven.

Veel voorkomende onderwerpen in beleid De onderwerpen die veel voorkomen in het huidige beleid zijn: ▪ Natuur, groene buitenruimte en landschap, toekomstbestendig landschap

Werkwijze We hebben de verschillende beleidsdocumenten doorgenomen, en bekeken welke onderwerpen en begrippen worden genoemd in het beleid. Dat wil zeggen, de onderwerpen/begrippen die ook daadwerkelijk zijn opgenomen, en niet de thema’s die bijvoorbeeld in een aanleiding worden genoemd, maar verder niet terugkomen in de visie, ambitie, het beleid en uitvoeringsagenda. De verschillende beleidsstukken gebruiken soms andere bewoordingen, of gaan specifiek over één onderdeel van een thema, of juist over een breed begrip. Bijvoorbeeld: het begrip duurzaamheid wordt in veel beleidsstukken genoemd (bijv. in het programma Economie of Mobiliteit van de gemeente Capelle aan den IJssel), maar in andere beleidsstukken wordt er juist heel diep ingegaan om duurzaamheid door in te gaan op energietransitie, klimaatadaptatie, etc. De afzonderlijke begrippen zijn dan ook, vanwege het detailniveau en verschil in bewoordingen dat verschilt, niet geturfd, maar wel samengebracht naar een aantal onderwerpen. Hierbij is aangegeven welke onderwerpen relatief veel voorkomen.

(inclusief agrarische sector) ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Omdat deze onderwerpen ook weer raakvlakken hebben met elkaar, zijn de onderwerpen vervolgens geclusterd naar een aantal thema’s die relevant zijn voor Hitland. Dat wil zeggen, kansen en opgaven op bijvoorbeeld het onderwerp ‘wonen’ zijn weggelaten. Dit proces is weergegeven in onderstaand figuur. Begrippen/ formuleringen uit beleidsstukken

Samengevoegd naar veel voorkomende onderwerpen

Met name de onderwerpen rondom groen, natuur en landschap, duurzaamheid, biodiversiteit, klimaat komen veel voor in het huidige beleid en raken bijna alle beleidsdomeinen. Daarnaast komt gezondheid (sporten, bewegen, spelen, maar ook welzijn) relatief veel voor. Ook deze onderwerpen hebben veel overlap met elkaar, daarom zijn deze thema’s geclusterd, zie volgende kopje.

Clusters van beleidsthema's

Tot slot is er gekeken op basis van de nieuwe coalitieakkoorden (2022) van beide gemeenten naar de prioriteiten. Een bepaald onderwerp of thema kan BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

Energietransitie Circulaire economie Klimaatverandering en klimaatadaptatie Erfgoed en cultuur Recreatieve mobiliteit Verduurzaming mobiliteit Bereikbaarheid Sporten en bewegen, gezonde leefstijl Welzijn / mentaal welbevinden Toegankelijkheid Sociale veiligheid Verkeersveiligheid Groenblauwe basis Biodiversiteit verhogen Recreatieve infrastructuur Economie en ondernemen Wonen

61

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Clusters van belangrijke beleidsthema’s Uiteindelijk zijn alle begrippen en onderwerpen uit de beleidsstukken samengekomen in een aantal clusters van belangrijke beleidsthema’s waar Hitland mogelijk invulling aan kan geven. Deze clusters zijn: ▪ Hitland Groen, Natuur en Landschap ▪ Hitland Cultuurrijk (cultuur, erfgoed) ▪ Hitland Recreatief (voorzieningen en activiteiten, routes) ▪ Hitland Veerkrachtig (klimaatadaptatie, energietransitie) ▪ Hitland Gezond (sporten, bewegen, gezonde leefstijl) ▪ Hitland Duurzaam (circulair, biodiversiteit) ▪ Hitland Inclusief (toegankelijk, sociale veiligheid, welzijn) Al deze thema’s worden als belangrijk gezien in het bestaande beleid. Hoewel het ene vaker voorkomt dan het andere, zijn het allemaal onderwerpen waar beide gemeenten mee aan de slag willen.

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

62

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Tabel B7.1 Mogelijke acties voor Hitland o.b.v. beleid Groen, Natuur en Landschap ▪

Hitland Cultuurrijk

Vergroten biodiversiteit (ook rekening houdend met (snelle) klimaatveranderingen en soorten die tegen veranderende klimaat kunnen)

▪

Natuurvriendelijke oevers

▪

Versterken beleving van het landschap (uitzichtpunten, toegankelijke oevers, paden)

▪

Ecologische verbindingen

▪

Kwalitatief goed zwemwater

▪

Natuur inclusief bouwen

▪

Extensief beheren

▪

Educatie en voorlichting over natuur en landschap

▪

Behouden en maken van ecologische verbindingen binnen en tussen gebiedsdelen

▪

Monumentale bomen beschermen

▪

Diversiteit in flora en fauna

▪

Steenovens en Essemolen fundament behouden en beleefbaar maken

▪

Informatievoorziening over het landschap en over aanwezige cultuur en erfgoed

▪

Beschermen cultuurhistorische waarden van het landschap

▪

Cultuurhistorische elementen zichtbaar en beleefbaar maken en koppelen aan routes

Hitland Recreatief ▪

▪

▪

Versterken relaties met historische verengingen /erfgoedorganisaties

▪

Erfgoed- en cultuureducatie (cultuurlandschap)

▪

Erfgoed i.c.m. duurzaamheid: in stand houden en toekomstbestendig maken

▪

Kunst in de openbare ruimte (lokale kunstenaars)

Hitland Veerkrachtig

Ruimte voor ondernemers in groen, recreatie en toerisme (bijv. pluktuinen, sportieve

▪

Minder energie verbruiken

buitenlessen, etc.)

▪

Meer energie opwekken: zonnepanelen, aard- en bodemwarmte, biomassa

Versterken recreatieve verbindingen (in/tussen gemeenten en in provincie), netwerken en

▪

Voldoende schaduwplekken en mogelijkheden om af te koelen creëren voor

knooppunten o

inwoners in de hete zomers (o.a. bij de speelvoorzieningen, bij een deel van de

Specifiek: aansluiting Hitland IJsseloever bij Zandrakpark, verbinding Schollebos

picknickplekken), schaduwrijke loop- en fietsroutes

met Hitland en Kralingse bos

▪

Regenwater bufferen (voor betere bodemkwaliteit)

▪

Thematische routes creëren (bijv. i.r.t. erfgoed)

▪

Beheer en onderhoud bruggen en wegen aanpakken (als gevolg van hitte)

▪

Recreatieve vaarroutes creëren, mogelijkheden om te recreëren op/aan/in het water

▪

Keuze voor bomen en beplanting af te stemmen op de grondslag en de te

verbeteren (vissen, zwemmen, suppen, etc.)

verwachten grondwaterstanden (i.v.m. droogte).

▪

Natuureducatie

▪

Informatievoorziening over natuur, cultuur, biodiversiteit, etc.

uitgebalanceerd watersysteem met een hoge ecologische waarde en een stabiele

▪

Voldoende (en veilige) speelplekken

bodem”

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

▪

63

Voor Hitland (uit: Programma Buitenruimte, Capelle): “komen tot een robuust en

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

▪

Realiseren van kunst in de openbare ruimte

▪

Aanplanten van bomen (i.h.k.v. klimaatadaptatie

▪

Versterken beleving van het landschap (bijv. uitzichtpunten, toegankelijke oevers)

▪

Tegengaan of verminderen van bodemdaling

▪

Sterkere recreatieve eenheid met Capelle en/of Zuidplas: meer praktische en visuele verbindingen te maken

▪

Natuurlijke materialen van recreatieve voorzieningen (waar mogelijk)

▪

Evenementen mogelijk maken, passend bij de aard en schaal van het gebied

Hitland Gezond

Hitland Duurzaam

Hitland Inclusief ▪

▪

Aantrekkelijke voetvangersvoorzieningen

▪

vervoersmiddelen stimuleren / deelconcepten

(ommetjes) verbeteren om bewegen te stimuleren ▪

▪

▪

▪

‘Last mile’ voorzieningen stimuleren om Hitland te bereiken (en daarmee autogebruik te verminderen)

Aantrekkelijke beweeg- en sportvoorzieningen voor sporten in de

Het gebruik van duurzame (recreatieve)

▪

Faciliteren van duurzame vervoersmiddelen

openbare ruimte (ook: fiets- en

(oplaadpunten elektrische fiets, laadpalen

wandelroutes)

elektrische auto’s

Stimuleren gebruik gezonde producten (in

▪

Duurzame en circulaire bedrijfsvoering

horeca, of bijv. in het zelf plukken van fruit

Recreatieschap Hitland en HIT Eten & Drinken

(pluktuin))

(verminderen afvalstromen, voedselverspilling

Een plek bieden voor (nieuwe) sporten in

verminderen, lokaal inkopen, LED-verlichting

de openbare ruimte (skaten, freerunnen,

gebruiken)

steppen, skateboarden)

▪

Duurzame gebouwen

▪

Rookvrije speelplekken

▪

Hergebruiken van natuurlijke afvalmaterialen

▪

Watertappunten

(snoei)hout, maaisel, etc.

eenzaamheid tegengaan ▪

Toegankelijkheid: aandacht voor mensen met mobiliteitsbeperking (in routes, in voorzieningen)

▪

Betrekken van jongeren en kinderen bij inrichting van de openbare ruimte (plekken voor ontmoeten, voor sporten, etc.)

▪

Betrekken van inwoners bij ingrijpende veranderingen

▪

Vrijwilligerswerk onder jongeren stimuleren

▪

Overlast van zwerfvuil, ongedierte, andere zaken zoveel mogelijk beperken

▪

Verlichte paden i.v.m. veiligheid

▪

Een Jongeren Ontmoeting Plek (JOP) (Zuidplas) creëren

▪

Recreatieve behoeften van statushouders een plek geven

▪

Vrijwilligerswerk stimuleren om eenzaamheid aan te pakken en participatie van inwoners te verhogen

▪

Arbeidsparticipatie: mensen met afstand tot de arbeidsmarkt of langdurig werklozen inzetten bij beheer en onderhoud

▪

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

Ontmoetingsplekken voor ouderen, jongeren/jeugd in het kader van

64

Faciliteren van burgerinitiatieven (bijv. NL-doedagen)

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Bijlage 8: Longlist opgaven Onderstaande tabel bevat de opgaven die vanuit de beleidsanalyse en consultatie met stakeholders (tijdens de meedenkavond, in de inwonersenquête en naar aanleiding van notities en gesprekken achteraf) naar voren zijn gekomen. Een belangrijke notitie is dat diverse stakeholders hebben aangegeven dat randvoorwaarden voor het mogelijk werken aan deze opgaven moeten zijn dat behoud en versterking van de natuur en cultuur de hoogste prioriteit krijgt en blijft houden: welke vorm van recreatie mag deze waarden niet negatief beïnvloeden. Tabel B8.1 Longlist van opgaven Hitland Natuurlijk

Hitland Recreatief en Cultuurrijk

Verbeteren natuurkwaliteit en biodiversiteit door beheer

Educatie

• • • • • •

•

• • • •

Rekening houden met (snelle) klimaatveranderingen en soorten die tegen veranderende klimaat kunnen in natuurbeheer Behouden en maken van ecologische verbindingen binnen en tussen gebiedsdelen Monumentale bomen beschermen Vraag naar het op niveau houden van de waterkwaliteit in Hitland-Noord Vraag naar het verhogen van het waterpeil en juist niet verder verlagen om bodemdaling tegen te gaan Vraag naar het zo min mogelijk droogleggen voor ontwikkelingen daar Park Hitland naar de visie van het Hoogheemraadschap in 2050/2100 een nat veenweidegebied gebied is Vraag naar een natuur- en waterbeheerplan voor (zeer) lange termijn, mogelijk in samenwerking met stakeholders zoals IVN, Hoogheemraadschap Schieland en Krimpenerwaard, Platform Mooi Zuidplas en stichtingen actief in natuur- en waterbeheer om de natuur- en waterdoelen te verwerken in de plannen en te werken aan het concept Basiskwaliteit natuur.

Dit concept gaat uit van een balans tussen milieuomstandigheden, inrichting van de groene buitenruimte en het gebruik en beheer ten behoeve van een betere kwaliteit van de natuur Vraag naar natuurvriendelijke oevers, geen beschoeiing Vraag naar het verbeteren van de staat van het boomrijk gebied: zieke bomen kappen, moederbomen gebruiken en een biodivers bos aanplanten Vraag naar het beheren van het jachtbeleid op vossen en kraaien ten behoeve van de populatie zwanen, weidevogels en hazen Vraag naar het versterken van biodiversiteit: o Actievere aanpak van invasieve planten, dieren en insecten o Het behalen van 10% groenblauwe biodiversiteit (en waar mogelijk dit nadrukkelijker uitlichten) Meer aantrekkelijke gebieden voor inheemse insecten en vogels

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

65

•

•

Vraag naar meer educatie over het gebied, mogelijk in samenwerking met stakeholders. Informatie kan worden gedeeld in de vorm van een app of informatiepanelen (mogelijk incl. plattegrond bij alle toegangspunten tot Park Hitland Hitland), waar informatie over cultuur, water, en flora en fauna zoals (weide)vogels wordt gedeeld. De vraag naar educatie over het cultuurhistorisch verleden (o.a. bij de veenputten en de Wielen) en (weide)vogels werd in het bijzonder benadrukt, eveneens educatie over (verdwenen) landschappelijke elementen zoals de eendenkooi en historische bosschages Vraag naar het organiseren van activiteiten in het kader van educatie, bijvoorbeeld buitenlessen, speurtochten of werken in een moestuin voor kinderen, of vogelexcursies voor iedereen

Routes •

• • •

Meer wandel-, hardloop-, fiets- en mountainbikeroutes, mogelijk gethematiseerd (geocaching-route, historische route, route naar de vier elementen zichtbaar in Park Hitland, bomenroute, fluit- of zingroute), in combinatie met recreatie (molenroute, Capelse culinaire ommetje, Halve van Capelle) of minder gevestigd (onverharde paden of helemaal geen paden (laarzenroute, boerenlandpad of natte voeten-pad)) Seizoensgebonden routes, bijvoorbeeld een route langs bramenstruiken wanneer bramen rijp zijn, of het tijdelijk aanbieden van een vogelroute Buitendijkse wandelpaden en een ruiterpad langs de Mient Duidelijker aangeven van routes en paden (en de gebruikersgroepen voor wie de paden bestemd zijn), mogelijk met gethematiseerde borden

Voorzieningen en activiteiten •

Andere invulling van de ijsbaan, bijvoorbeeld als permanent evenemententerrein, (fiets)crossbaan (evt. voor kleine kinderen), barbecueplaats of camperplaats.

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

o

Het op de inheemse insecten en vogels aanpassen van het onderhoud zoals het maaibeleid, opruimen van dode planten en bomen, niet gebruiken van gif, en aanpassen van de verlichting.

• •

• • • •

Meer natuur •

•

Vraag naar het omvormen of nieuw ontwikkelen van aantrekkelijke gebieden voor inheemse insecten en vogels Vraag naar herintroductie van een moerasgebied ten behoeve van (zeldzame) moerasplanten en de vogel- en insectenpopulatie Vraag naar bescherming van de natuur in het middengebied door wanneer dit mogelijk vrijkomt de grond te kopen en natuurkwaliteit te prioriteren, mogelijk in samenwerking met stakeholders

• • • • •

Meer natuurbeleving • •

• • • • •

Aanpak van overlast gevende planten zoals bramen en brandnetels Meer beleving in de groene buitenruimte, zoals het aanplanten van een voedselbos of enkel fruitbomen, een kabouterbos en het aanplanten van verschillende (kleuren) bloemen (natuurtuin) Vraag naar (vogel)uitkijkpunten in het middengebied en in Hitland-Noord Vraag naar meer grasvelden met laag gras om in te recreëren Prioriteren van natuurkwaliteit bij het versterken van natuurbeleving Open houden van het middengebied, onder andere ten behoeve van de weidevogels Vraag naar betere visbeleving: o Het nieuwe gemaal biedt mogelijk een impuls door het toestaan van vismigratie. Er is vraag naar minder waterplanten zodat de vissen die Park Hitland in kunnen, in Park Hitland zullen blijven o Vraag naar meer visplaatsen

Overig • •

Aantrekkelijke voetvangersvoorzieningen (ommetjes) verbeteren om bewegen te stimuleren Een plek bieden voor (nieuwe) sporten in de openbare ruimte (skaten, freerunnen, steppen, skateboarden) Voldoende watertappunten Voldoende zit- en verblijfplekken (picknickbanken, bbq-tafels) Meer plaatsen om activiteiten te ondernemen, voorbeelden zijn picknickplaatsen, een kinderboerderij, uitgebreidere sportattributen, (veilige) speelplekken, en een beachvolleybal voorziening Ruimte voor ondernemers in groen, recreatie en toerisme (bijv. pluktuinen, sportieve buitenlessen, etc.) Evenementen mogelijk maken, passend bij de aard en schaal van het gebied Meer of betere voorzieningen voor honden zoals een hondentrimbaan, een hondenlosloopgebied en meer en bredere hondenstrandjes. Vergroten van de capaciteit van de ontmoetingstuin en volkstuin Meer waterrecreatie, waaronder: o De aanleg van een natuurbad of strand o De aanleg van zwemsteigers o Geschikt maken voor, en ontwikkeling van kanoroutes o Mogelijkheden om te suppen en sups te huren o Verbinding met de Hollandsche IJssel, bijvoorbeeld door het aanbieden van (meer) activiteiten zoals kajakken, roeien of peddelen

Cultuur •

• • •

Vraag naar meer culturele activiteiten zoals muziek, theater, kunst en evenementen zoals het Land Art Festival, voorgesteld door Ariann Kraaijeveld van Leefgoed de Olifant en kunstenaar Bart Belonje Vraag naar een vlonderpad tussen ‘de Wielen’ en het nabijgelegen wandelpad ten behoeve van een betere beleving van het culturele erfgoed Aantrekken van (meer) evenementen en exploitatie eenvoudiger maken Realiseren van kunst in de openbare ruimte

Behouden en versterken Nadrukkelijk natuurlijke gebieden aanwijzen en benoemen Overwegen aanpassen naam “Park Hitland” naar “Landschapspark Hitland” en/of het aanpassen van de vorm van recreatieschap naar (recreatie- en) natuurgebied om prioriteit voor de groene buitenruimte uit te dragen

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

• •

66

Beschermen cultuurhistorische waarden van het landschap op duurzame wijze Vraag naar meer aandacht voor het duurzaam behouden en versterken van (de beleving van) het cultuurhistorisch erfgoed in lijn met de leefomgevingswaarden van Erfgoed, waar mogelijk in samenwerking met betrokken stichtingen en gebruikersgroepen in en rondom Park Hitland

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Beleving • •

• • •

Versterken beleving van het landschap (bijv. uitzichtpunten, toegankelijke oevers) Uitlichten van mooie plekken in Park Hitland door middel van het plaatsen van een open lijst waardoor de bezoeker als een soort ‘levend’ schilderij naar het landschap kan kijken Betere beleving van het pad tussen Hitland Noord en Hitland Zuid, dit wordt nu beschreven als saai Cultuurhistorische elementen zichtbaar en beleefbaar maken en koppelen aan routes Vraag naar beter beleefbaar en gemarkeerd erfgoed

Hitland Duurzaam

Hitland Inclusief

Duurzaam vervoer

Toegankelijk voor iedereen

• • •

‘Last mile’ voorzieningen stimuleren om Hitland te bereiken (en daarmee autogebruik te verminderen) Het gebruik van duurzame (recreatieve) vervoersmiddelen stimuleren / deelconcepten Faciliteren van duurzame vervoersmiddelen (oplaadpunten elektrische fiets, laadpalen elektrische auto’s

• •

Sociaal en betrokken •

Duurzame bedrijfsvoering •

• • • •

• •

Duurzame en circulaire bedrijfsvoering Recreatieschap Hitland en HIT Eten & Drinken (verminderen afvalstromen, voedselverspilling verminderen, lokaal inkopen, LED-verlichting gebruiken) Verantwoord materiaalgebruik voor gebouwen en park-onderdelen (borden, speelvoorzieningen, etc.) Hergebruiken van natuurlijke afvalmaterialen (snoei)hout, maaisel, etc. Aansluiten bij trends in natuur- en milieubeheer voor openbare gebieden Duurzaam beheer golfbaan

• • •

• •

•

Beperking energieverbruik golfbaan / duurzame stroomopwekking Geen behoefte aan windmolens en zonnepanelen in het gebied waar weidevogels verblijven, daarbuiten wel vraag naar zonnepanelen Vraag naar gebruik bodemwarmte Vraag naar tegengaan stikstofuitstoot en CO2

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

Betrekken van jongeren en kinderen bij inrichting van de openbare ruimte (plekken voor ontmoeten, voor sporten, etc.) Betrekken van inwoners bij ingrijpende veranderingen Vrijwilligerswerk stimuleren om eenzaamheid aan te pakken, participatie van inwoners te verhogen en jongeren te betrekken, mogelijk met behulp van subsidieregelingen vanuit de gemeente Ontmoetingsplekken openen voor iedereen in het kader van het tegengaan van eenzaamheid Een Jongeren Ontmoeting Plek (JOP) (Zuidplas) creëren Faciliteren van burgerinitiatieven (bijv. NL-doedagen, huttenbouw-week, open dagen, visdagen, drone-fotowedstrijd, modelbootvaren, open podium)

Overlast en veiligheid

Energietransitie en klimaatverandering • •

Toegankelijkheid: aandacht voor mensen met mobiliteitsbeperking (in routes en in voorzieningen zoals de vissteigers en de paden) Recreatief aanbod voor alle leeftijdsgroepen/leefstijlen/achtergronden

• •

67

Overlast van zwerfvuil, ongedierte, andere zaken zoveel mogelijk beperken, o.a. door meer prullenbakken te plaatsen op de parkeerplaatsen; Schoon, heel en veilig beheer en onderhoud Snelheidscontroles invoeren op de Hitandselaan, en het ontmoedigen van gebruik van de Hitlandselaan als sluiproute. Dit zorgt voor een onveilige situatie voor

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE

Enerzijds vraag naar stop veeteelt in het kader van duurzaamheid, anderzijds ook wens behoud veeteelt Vraag naar wateropvang onder de parkeerplaatsen o

•

•

• •

• •

bewoners en recreanten (momenteel voert TopParken Parc de IJsselhoeve hier gesprekken over met de gemeente). Verder scheiden van recreatiebehoeften in het kader van veiligheid: in het bijzonder behoefte aan een veilige situatie waarbij honden en fietsers geen gevaar vormen voor elkaar Verbreding van het pad tussen Hitland Noord en Hitland Zuid, waardoor wandelaars en fietsers veilig tegelijkertijd gebruik kunnen maken van dit pad Verbeteren van sociale veiligheid door meer toezicht in het park te krijgen en op de parkeerplaatsen in het noorden, dit kan worden versterkt met een WhatsAppgroep van belanghebbenden Veiligere wegen: meer snelheidscontroles, versterking van de staat van de wegen en de bermen, en herinrichten groenstroken t.b.v. het zicht. Paden verlichten voor veiligheid

Hitland Verbonden

Vervoer en toegang • • •

Vraag naar meer parkeergelegenheid Hitland-Noord, de toekomstige ontwikkelingen zorgen waarschijnlijk voor een hogere parkeerdruk Betere externe verbindingen zoals aansluiting openbaar vervoer Betere verbinding tussen Park Hitland en de Zelling

Recreatieve verbinding • • •

Aansluiten bij activiteiten door derden (fietstochten IVN, wandeltochten, excursies) Versterken recreatieve verbindingen (in/tussen gemeenten en in provincie), netwerken en knooppunten, Specifiek: aansluiting Hitland IJsseloever bij Zandrakpark, verbinding Schollebos met Hitland en Kralingse bos, verbinding met Capelle aan den IJssel en/of Zuidplas Vraag naar aansluiting op bestaande routes zoals het Hollandse IJsselpad

Sociale verbinding • •

Netwerk met andere organisaties en recreatiegebieden in de regio Aansluiten op behoeften en wensen “buren” zoals TopParken Parc De IJsselhoeve, Stichting Steenovens, Leefgoed de Olifant

Maatschappelijke thema’s • • • •

Arbeidsparticipatie: mensen met afstand tot de arbeidsmarkt of langdurig werklozen inzetten bij beheer en onderhoud Communicatie (website) over “Hitland en…” ruimtelijke en maatschappelijke thema’s, zoals duurzaamheid, klimaat, flora- en faunabeheer, energietransitie, jeugd en recreatie, en natuur en gezondheid (vitaliteit) Stimuleren gebruik gezonde producten (in horeca, of bijv. in het zelf plukken van fruit (pluktuin)) Doorvoeren van rookvrije speelplekken

BUREAU VOOR RUIMTE EN VRIJE TIJD

68

PARK HITLAND ACTUALISATIE TOEKOMSTVISIE