Bijlage 1 Zomernota 2025 A25.001820

Middelen

1.2 Uitvoering geven aan het Sportakkoord Gemeente Zuidplas 2.0 (onderdeel lokale aanpak IZA-GALA)

2.1 Met JOGG werken we eraan om de leefomgeving waar kinderen en jongeren zich bewegen duurzaam gezonder te maken.

49

Verantwoording Het bestaande productaanbod is verder aangevuld met diverse activiteiten vanuit het team Sport en Bewegen. Het gaat hierbij om Beweegmasters (beweegaanbod voor 60+), Zwemmaatjes (zwemmen onder deskundige begeleiding voor menen met niet aangeboren hersenletsel) en Sams bijzondere talenten gym (speciaal voor kinderen met een verstandelijke, lichamelijke of neuro divergente aandoening). In 2025 is de stuurgroep van het Sportakkoord 2.0 gestart met uitvoering van het jaarplan. De focus dit jaar ligt op thema's als inclusie en diversiteit, sociaal veilige sport en vitale sportaanbieders. Daarnaast heeft de stuurgroep twee nieuwe leden verwelkomd, waardoor het Sportakkoord 2.0 nog breder vertegenwoordigd is in Zuidplas. In samenwerking met JOGG/de Sportstichting wordt de MQ-scan in overleg met de basisscholen uitgebreid naar de leefstijlquiz. Op basis hiervan kunnen gerichte leefstijlinterventies worden aangeboden. Daarnaast blijft JOGG actief in gesprek met sportverenigingen en ondernemers gericht op bewustwording en motivatie om bij te dragen aan een gezonde(re) leefomgeving. Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 2.2 en 3.1 Opzetten van ketenaanpak bestrijding overgewicht en obesitas (onderdeel regionale IZA-samenwerking)

In samenwerking met Hecht en de regiogemeenten Midden-Holland is in april 2025 gestart met een regionale invulling van de Ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht. Binnen deze ketenaanpak biedt de jeugdgezondheidszorg intensievere begeleiding gericht aan kinderen met overgewicht en hun gezinnen. De JGZ werkt op basis van 1gezin1plan1regisseur en zorgt dat de nodige ondersteuning vanuit medisch, sociaal en maatschappelijk domein (bewegen) wordt ingezet. In de gemeente Zuidplas werken de sociaal makelaars (Stichting ZO!) aan het bevorderen van buurtparticipatie en het bestrijden van eenzaamheid. Ze richten ons het versterken van sociale verbindingen tussen buurtbewoners, zodat mensen elkaar kennen en helpen. Dit doen we onder andere door het aanbieden van doorlopende activiteiten zoals de Lief en Leedstraat, het buurtbudget en de decemberactie. Daarnaast bieden we ondersteuning bij het vinden van de juiste zorg en hulp. Regionaal wordt er samengewerkt om beleid te ontwikkelen op het gebied van suïcide preventie. Lokaal wordt met ketenpartners onderzocht (Stichting ZO!, huisartsenzorg, jeugdgezondheidszorg) hoe de samenwerking met de GGZ gestroomlijnd kan worden om tot een integrale benadering van mentale gezondheid te komen.

4.1 Faciliteren en stimuleren van buurtparticipatie en (buurt)initiatieven van inwoners en/of organisaties

5.1 en 6.1 Nieuw beleid formuleren over bevorderen mentale gezondheid bij (jong)volwassenen (onderdeel IZA-GALA)

Verbonden partijen Stichting Zuidplas Ondersteunt! Binnen het programma IZA/GALA fungeert Stichting ZO! als strategisch partner van de gemeente. De stichting vervult een centrale rol in de uitvoering van drie hoofdactiviteiten die bijdragen aan de doelstellingen van het programma: het terugdringen van gezondheidsachterstanden, het versterken van de sociale basis en het ondersteunen van mantelzorgers. Met haar integrale aanpak en lokale verankering levert Stichting ZO! hiermee een belangrijke bijdrage aan het bevorderen van een gezonde en veerkrachtige samenleving. Hecht (GGD HM) Bij product 2.5 Volksgezondheid speelt Hecht een belangrijke rol als partner die periodiek rapportages oplevert over volksgezondheidsthema’s. Eén van deze rapportages is de Gezondheidsmonitor, die iedere vier jaar wordt uitgevoerd in de regio Hollands Midden. Daarnaast worden ook monitoringsrapportages voor specifieke doelgroepen opgesteld, zoals de monitor jeugd, de monitor volwassenen en ouderen en de monitor jongvolwassenen. Op het gebied van specifieke thema’s brengt Hecht cijfers in kaart die onder andere betrekking hebben op de vaccinatiegraad, het alcoholgebruik van jongeren en de mentale en fysieke gezondheid van jongeren. Data en resultaten uit deze rapportages en onderzoeken zijn beschikbaar op https://eengezonderhollandsmidden.nl. 50

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 Op 2 april 2025 is besloten tot besparingen op ondersteunende diensten en taken. Hierdoor kan Hecht vanaf 2026 minder snel ingaan op verzoeken om ondersteunen of advies. De gezondheidsmonitor blijft beschikbaar.

51

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 Wat mag het programma sociaal domein kosten? bedragen * € 1.000

2. Sociaal domein 2025 -713

2026 -662

2027 -578

2028 -277

2029 -155

Conceptbegroting 2026 Stichting ZO! Begroting GRJW 25/26 Conceptbegroting GR Ijsselgemeenten Verwijderen budgetten zonder bestedingsverplichting Actualisatie treasury/rente Bezuinigingen preventie sociaal domein Uitvoeringsprogramma integrale visie sociaal/maatschappelijk domein Aframen transformatiebudget Kleine mutaties Budget neutraal (Prog. 3) 2.2: Werk en inkomen

-653 -64 50 2 2 -50 -547

-179 -469 -77 50 6 PM 55 2 -50 -391

-179 -454 -4 50 2 PM 55 2 -50 -404

-179 -454 -79 50 3 375 PM 55 2 -50 -448

-179 -454 -79 50 0 500 PM 55 2 -50 -349

SPUK Wet inburgering 2025 - inkomsten SPUK Wet inburgering 2025 - uitgaven Bijstelling participatiebudget Jaarplan 2025 Primitieve begroting 2026 Promen Amendement A053 onttrekking Armoedebestrijding Aframen uitvoeringsbudget inburgering Budget neutraal 2.3: Jeugd

937 -937 -500 -39 -28 20 -684

-325 -86 20 -559

-325 -99 20 -434

-325 -143 20 125

-325 -44 20 125

Kostenstijging sociaal domein (Jeugd) Tariefsverhoging JeugdzorgPlus Jeugdhulp - ingroeipad voor taakstelling Jeugd 9 ton Eigen bijdrage en sturing trajectduur Jeugd Kleine mutaties Budget neutraal 2.4: Maatschappelijke ondersteuning

-400 -33 -250 -1 -611

-400 -33 -125 -1 -489

-400 -33 -1 -489

-400 -33 558 -1 -489

-400 -33 558 -1 -489

Kostenstijging sociaal domein (WMO) Indexatie woonvoorzieningen Stopzetten Huishoudelijke hulp toelage (HHT) Kleine mutaties 2.5: Volksgezondheid

-530 -80 -1 1

-530 -18 60 -1 30

-530 -18 60 -1 30

-530 -18 60 -1 30

-530 -18 60 -1 30

0 1

31 -2 0 1

31 -2 0 1

31 -2 0 1

31 -2 0 1

-2.554

-2.071

-1.876

-1.061

-839

2.1: Algemeen sociaal domein

Ontwerpbegroting Hecht 2026 Kredietuitbreiding verhuizing CJG Actualisatie treasury/rente Actualisatie uitvoeringsplan GALA 2025 Kleine mutaties

Totaal - = nadeel / + = voordeel

52

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025

Product 2.1 Algemeen Sociaal Domein Begroting Stichting ZO! Vanaf 2026 worden aanvullende middelen toegevoegd aan de bijdrage Stichting ZO! van € 179.000. Het volledige bedrag bestaat uit de indexeringen op de personele en materiele kosten conform de door de FKGR geadviseerde percentages. Een structureel nadeel van € 179.000 vanaf 2026. Begroting organisatiekosten Gemeenschappelijke regeling Jeugd en WMO Eind 2025 is de eerste begroting van de nieuwe GR aangeboden en daarnaast is dit jaar de conceptbegroting 2026 aangeboden. De verwerking van de bijdragen uit beide stukken leiden tot een aantal bijstellingen die nadelig zijn op de begroting Zuidplas. Omdat de begroting 2025 van de GRJW te laat is vastgesteld voor verwerking in onze eigen programmabegroting het afgelopen jaar worden óók deze wijzigingen in de zomernota 2025 meegenomen. Dit betekent onder andere dat er twee indexeringen worden verwerkt. Deze ontwikkelingen inclusief kostenstijgingen rondom de oprichting van de GR zijn aangekondigd in de begroting 2025 (kostenstijgingen sociaal domein). Ten opzichte van 2024 stijgen de gemeentelijke bijdragen aan de GR fors. Dit heeft met name te maken met het feit dat in 2024 een groot deel van de bedrijfsvoeringskosten is gedekt vanuit de reserve van de (toen nog) Regionale werkorganisatie (RWO). Het gaat hierbij zowel om incidentele als structurele kostenposten (effect ca.

€ 360.000). De indexering voor 2025 bedroeg 5,4% en voor 2026 (2,7% personeel en 2,1% materieel). In 2025 en 2026 zijn tevens incidentele transitiemiddelen opgenomen die vanaf 2027 weer komen te vervallen. In het kader van de gevraagde bezuinigingen (6% taakstelling) is het incidentele budget 2026 gehalveerd ten opzichte van de initiële raming. Dit levert een bedrag op van € 94.000 in 2026. Een nadeel van € 653.000 in 2025, € 469.000 in 2026, een structureel nadeel van € 454.000 vanaf 2027 Begroting GR IJsselgemeenten De 1e begrotingswijziging 2025 leidt tot een verhoging in de bijdrage van € 64.000. De gevraagde middelen zijn voor tijdelijke uitbreiding capaciteit schuld hulpverlening (SVH) voor 2025 en 2026 (€25k), uitvoeringskosten aanvullende taken (€ 28.000) en tijdelijke extra capaciteit inzet op intake en ondersteuning (€ 18.000). De conceptbegroting 2026 bestaat, naast de aanvullende middelen 2025, uit de indexering van de personele en materiele lasten van de GR. De diverse aanvragen leiden tot wisselende bijstellingen in de gemeentelijke begroting in de daaropvolgende jaren.

Incidentele nadelen van 2025 t/m 2027 van € 64.000, € 77.000 en € 4.000, een structureel nadeel van € 79.000 vanaf 2028 Uitvoeringsprogramma integrale visie sociaal maatschappelijk domein Vanaf 2026 wordt gestart met het uitvoeringsplan die voortvloeit vanuit de integrale visie op het sociaal- en maatschappelijk domein. Omdat de inhoud van de visie nog onderhanden is, kan nog geen inschatting gemaakt worden van het vervolg en de eventuele kosten die daaruit voortvloeien. PM vanaf 2026

53

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 Bezuinigingen preventie sociaal domein Met het project Inzicht en wendbaarheid zijn de mogelijkheden en heroverwegingen gepresenteerd. Onderdeel van het pakket zijn de bijsturingsmogelijkheden via heroverwegingen met daarin onder andere preventie en normaliseren sociaal domein. Middels raadsinformatienota Z25.000837 heeft het college reeds te kennen gegeven voornemens te zijn een taakstelling op te nemen vanaf 2026. Dit zou € 125.000 in 2026, € 250.000 in 2027, € 375.000 in 2028 en € 500.000 vanaf 2029 zijn. Inmiddels zijn er met de voorjaarsnota 2025 vanuit het Rijk aanvullende middelen aan het gemeentefonds toegevoegd voor de jaarschijven 2026 en 2027, die voor een tijdelijke verlichting zorgen. Daarom wordt voorgesteld om deze besparingen niet in te boeken in 2026 en 2027. Vanaf 2028 vervalt deze aanvulling weer. Daarom worden de bedragen vanuit de voorgenomen taakstelling met ingang van 2028 ingeboekt. Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat er vanaf 2026 ook enkele concrete bezuinigingsvoorstellen opgenomen zijn. Dit betreft de aframingen van het transformatiebudget (product 2.1) en het budget uitvoering inburgering (product 2.2) en ook het schrappen van de huishoudelijke hulp toelage (product 2.4).

Een nadeel van € 375.000 in 2028 en € 500.000 vanaf 2029 Aframen vrije ruimte transformatiebudget Het transformatiebudget is bedoeld voor pilots en initiatieven binnen het sociale domein. De vrije ruimte die hierin beschikbaar is bedraagt circa € 55.000 en kan daarmee worden bespaard op de begroting. Een structureel voordeel van € 55.000 vanaf 2026 Product 2.2 Werk en Inkomen Inburgering (SPUK) Voor de inburgeringsvoorzieningen en aanvulling leerroutes is een bedrag van ruim € 937.000 opgenomen voor 2025, zowel lasten als baten. Eind vorig jaar is de voorlopige beschikking van het Rijk ontvangen. De hoogte van het bedrag hangt samen met het aantal statushouders en de taakstelling die aan de gemeente is opgelegd. Budgetneutraal € 937.000 hogere lasten en baten incidenteel in 2025 Participatiebudget De afgelopen jaren is het participatiebudget niet geïndexeerd. De tekorten zijn gedekt vanuit incidentele middelen. Deze incidentele middelen waren voldoende om de kosten grotendeels te dekken, ondanks dat er wel tekorten waren in de jaren 2023 en 2024. Voor 2025 zijn er geen incidentele middelen beschikbaar. Er is een stijging van de kosten door groei als gevolg van de groei van het aantal inwoners, indexatie en complexere problematiek. Daarnaast is er een grotere stijging te verwachten op beschut werk, sinds eind 2024 zitten we boven de taakstelling.

Het huidige budget is net voldoende om de kosten te dekken voor beschut werk en garantiebanen. Trajecten van de overige groepen kunnen daaruit niet bekostigd worden. Doordat het eerste halfjaar alle trajecten zijn bekostigd, is voor dit jaar het budget niet toereikend. Gezien deze ontwikkelingen én de tekorten van de afgelopen 2 jaar is een structurele bijstelling noodzakelijk om kosten te dekken. De dekkingsbronnen die hiervoor dienen zijn de stelposten groei- en prijs. In bijlage 3 wordt inzicht op de stelposten gegeven. Het afromen van het participatiebudget met € 175.000 vanaf 2026, heeft gevolgen voor het aantal in te zetten trajecten. Mogelijk kunnen minder inwoners participeren, ontwikkelen in de participatie en/of uitstromen naar werk. Dit zal meegenomen worden in het nieuwe actieplan op weg naar werk. Een incidenteel nadeel van € 500.000 in 2025 en een structureel nadeel van € 325.000 vanaf 2026 54

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025

Verbonden partij Promen (Wsw) De bijdrage aan de Verbonden Partij Promen is bijgesteld conform de primitieve begroting. Dit resulteert in diverse nadelen op de gemeentelijke begroting wisselend in de komende jaren. Een nadeel van € 39.000 in 2025, € 86.000 in 2026, € 99.000 in 2027, € 143.000 in 2028 en € 44.000 in 2029 Impuls armoedebestrijding In 2025 wordt voorgesteld om een deelbedrag van € 28.000 van de gereserveerde € 123.000 (amendement A053) in te zetten in het kader van armoedebestrijding. Nadere toelichting is terug te vinden onder paragraaf 2.2 Werk en Inkomen (ontwikkelingen). Een onttrekking van € 28.000 aan de reserve Sociaal Domein (budget neutraal met programma 6) Aframen uitvoeringsbudget inburgering Binnen het uitvoeringsbudget voor inburgering is een deel nog niet vastgelegd in verplichtingen. De vrije ruimte die hierin beschikbaar is bedraagt circa € 20.000 en kan daarmee worden bespaard op de begroting. Een structureel voordeel van € 20.000 vanaf 2025 Product 2.3 Jeugd Kostenstijgingen Sociaal Domein (Jeugd) De structurele tekorten in de jaarrekening en de nieuwe inkoop 2025 leiden tot diverse kostenstijgingen op de jeugdbudgetten. Daartoe is reeds een toevoeging gedaan vanuit de Stelpost Groei van € 150.000. Bovenop deze toevoeging stellen we voor om een verdere structurele ophoging toe te passen van € 400.000 vanaf 2025.

De totale bijstelling voor de Jeugdproducten komen daarmee op € 550.000. Daarbij is rekening gehouden met de verschuiving die plaats vindt van geëscaleerde jeugdzorg (neemt af) naar maatwerkvoorzieningen (neemt toe). De grootste stijgingen zitten in het (gesloten) verblijf en dagbesteding, met name door de relatief grote indexeringen en herijkingen van de tarieven die voortvloeien uit de nieuwe inkoop 2025. De kosten voor Jeugdbescherming en crisis nemen juist af als gevolg van dalingen in de aantallen. Een structureel nadeel van € 400.000 vanaf 2024 Ingroeipad taakstelling Jeugd In de jaarstukken 2024 is becijferd dat de taakstelling op Jeugd voor een deel wordt behaald. Van de € 700.000 in 2024 is er ongeveer € 400.000 waargemaakt. Voor 2025 en verder is er in de begroting een taakstelling opgenomen van € 900.000. Op basis van het gerealiseerde resultaat 2024 is het onwaarschijnlijk dat de volledige € 900.000 zal worden behaald. Dit resulteert in een bijstelling van de taakstelling voor de jaren 2025 en 2026. Daarmee is de taakstelling niet alleen realistischer, maar volgen we mede de actuele ontwikkelingen rondom de Hervormingsagenda Jeugd en de adviezen van de commissie van Ark. In de voorjaarsnota van het Rijk is eveneens de taakstelling op jeugd uitgesteld naar 2028. Dit zorgt voor tijdelijke aanvullende middelen in het Gemeentefonds.

Een nadeel van € 250.000 in 2025 en een nadeel van € 125.000 in 2026

55

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025

Eigen bijdrage en sturen op trajectduur Jeugd In de voorjaarsnota 2025 van het Rijk zijn twee belangrijke te nemen maatregelen opgenomen die een financiële consequentie hebben op de inkomsten vanuit het gemeentefonds vanaf 2028. De eerste maatregel betreft het invoeren van een eigen bijdrage Jeugd en de tweede het sturen op trajectduur jeugdzorg. Beide maatregelen hebben als doel om het jeugdzorgstelsel te beheersen en leiden tot een uitname uit het gemeentefonds. Verondersteld wordt dat deze maatregelen leiden tot minder uitgaven in de jeugdzorg, waarbij de eigen bijdrage tot meer inkomsten zal leiden en de sturing op trajectduur tot lagere kosten. Conform het advies van de toezichthouder verwerken we deze mutatie budgettair neutraal in de gemeentelijke begroting. De terugval in inkomsten wordt hiermee gelijkgetrokken met een afname in de uitgaven op Jeugd. Een voordeel van € 558.000 vanaf 2028 (budgettair neutraal met programma 6) Tariefsverhoging JeugzorgPlus Uit een recent (mei 2025) voorstel van de GR Jeugd en WMO komt naar voren dat er een extra verhoging van het tarief op JeugdzorgPlus noodzakelijk is. Per abuis is de indexatie 2025 namelijk niet toegepast op de reeds vastgestelde tarieven. De impact hiervan is € 33.000 structureel vanaf 2025.

Een structureel nadeel van € 33.000 vanaf 2025 Product 2.4 Maatschappelijke ondersteuning Kostenstijgingen Sociaal Domein (WMO) Het gerealiseerde tekort op de WMO-zorgvoorzieningen 2025 is grotendeels structureel van aard. Verder zal de nieuwe inkoop 2025 naar verwachting bijdragen aan verder oplopende kosten op de WMO-voorzieningen. Met name op het onderdeel Hulp bij Huishouden (HbH) is een stevige indexatie doorgevoerd. Beide ontwikkelingen resulteren in een voorgestelde bijstelling op de WMO-budgetten van € 530.000. Een structureel nadeel van € 530.000 vanaf 2025 Woonvoorzieningen Vanwege een bijzondere woningaanpassing in 2025 is het noodzakelijk om eenmalig het budget met een bedrag van € 80.000 bij te stellen. Daarnaast resulteert de indexering van diverse hulpmiddelen zoals trapliften om een structurele actualisatie van het budget woonvoorzieningen. De indexering is niet op te vangen binnen de omvang en uitnutting van het huidige budget woonvoorzieningen. Een incidenteel nadeel van € 80.000 in 2025, een structureel nadeel van € 18.000 vanaf 2026 Stopzetten Huishoudelijke hulp toelage (HHT) De huishoudelijke hulp toelage (HHT) is een regeling (zonder wettelijke verplichting) voor Wmo-cliënten en mantelzorgers om extra huishoudelijke hulp in te kopen tegen een sterk gereduceerd tarief.

De gemeente betaalt het verschil tussen de bijdrage van de inwoner en het gecontracteerde uurtarief voor hulp bij het huishouden. De HHT wordt vooral als aanvulling op de hulp bij het huishouden indicatie ingezet door Wmo-cliënten en wordt nauwelijks gebruikt door mantelzorgers. Hierdoor streeft het zijn doel voorbij om mantelzorgers te ontlasten. Inwoners die ondersteuning in het huishouden nodig hebben kunnen hiervoor een melding doen voor de reguliere huishoudelijke hulp bij de Wmo. Daarnaast is de Rijksbijdrage voor de HHT in 2018 gestopt en sindsdien financiert de gemeente Zuidplas deze voorziening uit eigen middelen. Ook de krapte op de arbeidsmarkt en het signaal van onze gecontracteerde 56

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 zorgaanbieders dat zij moeite hebben om de HHT te verzilveren spelen een rol. We willen voorkomen dat kwetsbare inwoners op een wachtlijst voor geïndiceerde Wmo-hulp terechtkomen. Met het schrappen van de HHT-regeling wordt er jaarlijks € 60.000 aan kosten bespaard. Een structureel voordeel van € 60.000 vanaf 2026 Product 2.5 Volksgezondheid Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA SPUK) Het uitvoeringsplan 2025 is in grote lijnen gelijk aan het plan 2024. Het totale budget voor de uitvoering van GALA wordt door het Rijk beschikbaar gesteld middels de brede SPUK voor de periode 2023 tot en met 2026. Op basis van het actuele uitvoeringsplan zal naar verwachting wederom niet het volledige rijksbudget worden benut. Dit is met name het gevolg van de strikte regels die er aan de besteding van de diverse subbudgetten zijn gekoppeld. Zo is er zeer beperkte vrijheid om te schuiven tussen de verschillende bestedingsdoelen. Middels deze voorgestelde budgetneutrale bijstelling worden de uitgaven (en inkomsten) van het huidige jaar geactualiseerd. Budget Neutraal € 337.000 lagere lasten en baten in 2024

57

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025

Programma 3

Maatschappelijk domein

Zorgen voor goede voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur

Dit programma bestaat uit de volgende producten: 3.1 Sport 3.2 Onderwijs 3.3 Cultuur

58

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025

Inleiding We streven naar goede voorzieningen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur. Hiermee stellen we onze inwoners in staat om prettig te wonen, leren en recreëren binnen onze gemeente.

Product 3.1

Sport

Algemeen doel product Het faciliteren van een divers aanbod van sport en bewegen ten behoeve van de gezondheid en sociale cohesie. Ontwikkelingen • Sport krijgt steeds nadrukkelijker een plek binnen het sociaal en gezondheidsdomein, zoals blijkt uit landelijke beleidslijnen zoals het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA). Deze akkoorden positioneren sport en bewegen als preventief middel voor gezondheid, participatie en inclusie. In onze gemeente begint de ontwikkeling om sport structureel te verbinden met welzijn, zorg en onderwijs, zichtbaar te worden. Bijvoorbeeld door de relatie van GALA en maatschappelijke voorzieningen. De gemeente Zuidplas participeert ook actief in Uniek Sporten, het Jeugdfonds Sport & Cultuur en werkt via Stichting ZO! en de buurtsportcoaches van Sportstichting Zuidplas steeds meer integraal samen met zorg, welzijn en onderwijs. • Het gemeentelijk vastgoed voor binnensportaccommodaties (inclusief de zwembaden in Moordrecht en Nieuwerkerk a/d IJssel) staat onder druk door stijgende exploitatiekosten, verduurzamingsopgaven en personeelskrapte. De gemeente kijkt strategisch naar sportaccommodaties, waarbij multifunctioneel gebruik centraal staat. Dit sluit aan bij de groei van de gemeente, de druk op exploitatie én de noodzaak tot verduurzaming.

Voor mogelijke oplossingen zoeken we naar slimme combinaties met onderwijs, zorg, welzijn en ontmoeting. De Sportstichting Zuidplas kampt met exploitatietekort, dat voor 2025 is begroot op € 507.325. Dit tekort wordt grotendeels veroorzaakt door structurele kostenstijgingen zoals hogere energieprijzen, stijgende personeelslasten en het wegvallen van tijdelijke Rijksregelingen. Conform de gemaakte subsidieafspraken worden dergelijke afwijkingen meegenomen in de afrekening. De gemeente stelt voor om dit tekort voor 2025 via een aanvullende financiering af te dekken. Vanwege het urgente karakter stelt de gemeente voor om ook meerjarig een verhoging van de begroting op te nemen, namelijk € 314.000. Naast de Sportstichting Zuidplas beheren ook Swanla (Zevenhuizen) en Op Moer (Moerkapelle) een deel van de binnensportaccommodaties. Hoewel deze organisaties niet één-op-één vergelijkbaar zijn met de Sportstichting (aangezien zij ook een dorpshuisfunctie vervullen), ervaren ook zij toenemende financiële druk als gevolg van dezelfde externe kostenontwikkelingen. Swanla heeft inmiddels een signaal afgegeven dat voor 2025 een exploitatietekort wordt verwacht. We zijn in overleg met de stichting. Voorgesteld wordt om in de najaarsnota af te wegen of en hoe het tekort van Swanla eventueel moet worden gecompenseerd.

• Belangrijk is dat de huidige signalen duiden op een meer structurele problematiek, in het bijzonder bij de Sportstichting Zuidplas. Ook bij Swanla en Op Moer kan op termijn sprake zijn van structurele tekorten indien de kosten blijven stijgen en er geen aanvullende compensatiemaatregelen volgen. De verwachting is dat deze druk in de komende jaren verder toeneemt, mede gezien de stijgende exploitatielasten en noodzakelijke verduurzamingsopgaven. Structurele afwegingen zijn dan ook noodzakelijk in het kader van de subsidierelaties en het toekomstbestendig beheer van de binnensportinfrastructuur. • Het verwijderen van rubber uit de ondergrond van kunstgrasvelden is (nog) niet expliciet wettelijk verplicht, maar wel nodig om te voldoen aan de zorgplicht onder de Omgevingswet en het Besluit bodemkwaliteit (Bbk). Als de milieukwaliteit van het lava-rubbermengsel niet kan worden aangetoond, moet het worden verwijderd. Hergebruik mag niet. Om verontreiniging van de ondergrond te voorkomen waardoor in de toekomst extra kosten gemaakt 59

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 moeten worden is het logisch om het mengsel te verwijderen. Dat brengt kosten met zich mee, welke zijn opgenomen in de actualisatie van het beheerplan Sportaccommodaties. Doelstellingen en inspanningen De doelstelling(en) en inspanning(en) behorende bij het faciliteren van een divers aanbod van sport en bewegen ten behoeve van de gezondheid en sociale cohesie zijn integraal onderdeel van een aantal andere doelstellingen. Om die reden zijn hier geen separate doelstellingen en inspanningen op het gebied van sport opgenomen. Daarnaast streven we er naar de beweegcijfers van onze inwoners te verhogen en onze sportaanbieders vitaal en gezond.

Product 3.2

Onderwijs

Algemeen doel product Elk kind in Zuidplas krijgt passend, inclusief en zo thuisnabij mogelijk onderwijs. Ontwikkelingen Op basis van de Visie op Onderwijs en vanuit de Lokale Educatieve Agenda (LEA) en het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP), alle vastgesteld in 2023, is en wordt gewerkt aan de concrete uitwerking van de doelstellingen met betrekking tot onderwijshuisvesting, de aansluiting tussen onderwijs en zorg en thuisnabij onderwijs. Met de schoolbesturen zetten we in op het verlengen van de looptijd van de Lokale Educatieve Agenda tot en met 2026, vanuit de constatering dat de agenda goed aansluit op de Visie op Onderwijs. In de eerste helft van het schooljaar 2026-2027 zal een nieuwe LEA vorm krijgen. De in 2023 gestarte taalklassen in het basisonderwijs hadden in 2024 te maken met een veel lager dan verwachte instroom. Met de betrokken schoolbesturen werd het gesprek gestart hoe het aanbod van taalonderwijs flexibel aan te passen aan de onvoorspelbare vraag. Inzet blijft een ‘eigen’ taalklas in Zuidplas. Ook in het voortgezet onderwijs werd in 2024 het taalonderwijs meer thuisnabij mogelijk door een nieuwe ISK-school (internationale schakelklas) in Capelle (voorheen was Gouda het meest nabij).

Voor de aansluiting tussen onderwijs en zorg is van belang dat in de regio Aan den IJssel eenzelfde methodiek voor ‘integraal arrangeren’ wordt uitgerold als in regio Midden-Holland. Terwijl de haalbaarheidsonderzoeken en projectplannen uit het IHP worden uitgevoerd, melden de eerste schoolbesturen zich voor het starten van scholen in Cortelande. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “De groei van onze gemeente benutten we optimaal om zo, in samenhang tussen dorpen en buurtschappen, onze voorzieningen beter aan te laten sluiten aan de behoefte en op peil te houden.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor toegankelijke/goede voorzieningen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Er is sprake van een consistent en herkenbaar beleid rond onderwijs.

60

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 De in december 2023 vastgestelde Visie op Onderwijs dient als richtinggevend kader. Uitvoeringsprogramma’s, projecten en beleidskeuzes zijn gebaseerd op en worden getoetst aan deze integrale visie. De visie, de Lokale Educatieve Agenda (LEA) en het Integraal Huisvestingsplan (IHP) vormen de basis voor en zijn vast agendapunt in de overleggen met schoolbesturen en –directeuren.

Middelen

Verantwoording Dit is afgerond en ingebed in de samenwerking met de scholen.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Beter anticiperen op onze groei en het aantal benodigde schoollokalen eventueel in een flexibele huisvesting.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Goed onderwijs vindt plaats in goede huisvesting. Dit betekent: A) De onderwijsinhoudelijke aspecten uit de Onderwijsvisie, zoals beschreven in Hoofdstuk 3 Visie en Beleidsambities van het IHP, spelen een leidende rol in de bouwprojecten. B) Bij nieuwbouw wordt de benodigde capaciteit bepaald op het jaar waarop het verwachte aantal leerlingen het grootst is en wordt rekening gehouden met een bandbreedte voor extra groei van het aantal leerlingen en multifunctioneel gebruik. C) Noodlokalen worden alleen neergezet om een tijdelijke situatie te overbruggen: - tijdens vervangingsopgave: als interim-voorziening. - tijdens uitbreidingsopgave: waarbij we voor groeiwijken uitgaan van de t=0 systematiek en voor bestaande wijken van de t-1 systematiek

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Afronden van diverse haalbaarheidsonderzoeken op grond van het IHP 2023-2027.

Middelen

1.2 Uitvoeren van diverse projectplannen volgens het vastgestelde Uitvoeringsprogramma.

Verantwoording In Oud-Verlaat (Nessevliet) en Nieuwerkerk (wijk Dorrestein) is in 2024 gestart met haalbaarheidsonderzoeken. Deze worden in Q2 2025 afgerond. De andere haalbaarheidsonderzoeken (voor de scholen in Zevenhuizen en Moordrecht en voor de twee scholen voor Voortgezet Onderwijs) zijn in voorbereiding. In Zevenhuizen loopt nu het Project Uitbreiding KC Koningskwartier. De oplevering is gepland in Q3 2025. Uit het vorige IHP lopen nog de projecten Nieuwbouw scholen Nieuwerkerk, wijk Zuidplas en het project Uitbreiding scholen Nieuwerkerk, wijk Esse.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Inzetten op volledig voortgezet onderwijs in Zuidplas.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs. 61

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025

Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Het realiseren van volledig voortgezet onderwijs in Zuidplas. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Samen met de schoolbesturen het proces uitwerken voor deze specifieke opgave uit het IHP 2023-2027. Een belangrijk onderdeel van dit proces is een locatieonderzoek dat in 2025 plaatsvindt.

Middelen

Verantwoording Het locatieonderzoek is in Q2 opgestart.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Betere aansluiting tussen passend onderwijs en jeugdhulp op scholen.” uit spoor 1 kansrijk en gezond Zuidplas, subspoor onderwijs. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In 2025 vinden meer kinderen en jongeren een passend onderwijs/zorg aanbod (ten opzichte van 2022). Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Uitvoering geven aan de Regionale aanpak VSV, Lokale Educatieve Agenda, Passend Onderwijsplannen van de Samenwerkingsverbanden Onderwijs.

Middelen

1.2 Vervolg geven en verbreden van de pilot IKC.

1.3 Thuisnabij onderwijs agenderen bij OOGO en Jeugdhulporganisaties. 62

Verantwoording In de regionale uitvoeringsagenda’s passend onderwijs wordt vormgegeven aan speerpunten op gebieden als thuiszitters, integrale arrangementen onderwijs en zorg en collectieve zorginzet, zowel in Midden-Holland als bij de IJsselgemeenten. De thema’s passend, inclusief en thuisnabij onderwijs uit de LEA zijn vaste agendapunten bij de overleggen met schoolbestuurders en –leiders. Langs deze weg worden 6 maal per jaar de stand van zaken, successen en knelpunten besproken. Met twee scholen en hun besturen wordt de uitrol van de inzet van een jeugdhulpdeskundige in school (analoog aan de pilot) voorbereid voor de start van het schooljaar 2025-2026. Met een andere school, die een andere vorm van integratie van onderwijs, kinderopvang en zorg implementeert, worden afspraken over gezamenlijke monitoring van deze inzet. Thuisnabij onderwijs is onderdeel van de Lokale Educatieve Agenda en is van daaruit vast agenda-onderwerp bij het OOGO. De twee (in Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 schooljaar 2023-2024 voor het eerst in uitvoering) taalklassen in het primair onderwijs zorgen ervoor dat betreffende kinderen niet langer op taalklassen in buurgemeenten zijn aangewezen. Anderstalige leerlingen in het voortgezet onderwijs waren tot mei 2024 aangewezen op de Internationale Schakelklas (ISK) in Gouda, inmiddels kunnen zij ook terecht bij een nieuwe ISK, in Capelle. In regio Aan den IJssel wordt in het kader van de ontwikkelagenda passend onderwijs de werkwijze integraal arrangeren (van onderwijs en zorg) overgenomen die al in Midden-Holland wordt gebruikt. Verbonden partijen Stichting ZO! Stichting ZO! verzorgt het schoolmaatschappelijk werk op de basisscholen en levert de jeugdhulpdeskundige in het KC Koningskwartier. Voor en met de scholen die in 2025-2026 (analoog aan de pilot Koningskwartier) willen gaan werken met een jeugdhulpdeskundige vindt voorbereidend overleg plaats vanuit Stichting Zo!

Product 3.3

Cultuur

Algemeen doel product Een belangrijk speerpunt binnen de Cultuurvisie is: ‘Cultuur is van iedereen, voor iedereen. Cultuur is overal of zou overal kunnen zijn’. In 2024 is afgesproken dat de cultuurvisie herijkt zal worden. Dit betekent dat we de diverse speerpunten uit de huidige visie tegen het licht houden en dat we nieuwe accenten kunnen bepalen. Een en ander krijgt zijn beslag in 2025. Het voornemen om dwarsverbanden met andere beleidsterreinen nadrukkelijk op te zoeken, zal zeker voorop blijven staan. Het is namelijk algemeen bekend dat cultuur een preventieve werking heeft en bijdraagt aan het voorkomen van problemen zoals eenzaamheid, stress en depressie. Ontwikkelingen Lokaal Het aantal culturele activiteiten in Zuidplas dat ieder jaar wordt georganiseerd door verenigingen en stichtingen is groot. Samen met de culturele instellingen zetten we in op het zichtbaar maken van alle activiteiten zodat de inwoners weten wat er allemaal te doen is. Ook de samenwerking met het onderwijs en met het zorg- en welzijnsveld krijgt volop de aandacht. ‘Jong geleerd is oud gedaan’ geldt zeker ook voor het onderwerp cultuur en de positieve gezondheidseffecten die dat met zich meebrengt. Culturele activiteiten, evenementen en volksfeesten zorgen voor sociale binding tussen inwoners. Een gemeente is voor inwoners mede aantrekkelijk als vestigingsklimaat door wat er zoal te doen is.

In dit kader wordt ook gekeken naar het gewenste voorzieningenaanbod dat in het nieuwste dorp kan worden gerealiseerd.

63

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 Regionaal Binnen Regio Midden-Holland is cultuur een steeds belangrijker onderwerp. Om de samenwerking op het gebied van cultuur te intensiveren is in januari een convenant ondertekend tussen de vier stedelijke cultuurregio’s in de Provincie Zuid-Holland, de Provincie Zuid-Holland zelf en het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW). Het convenant draagt bij aan de versterking van cultuur door kennis te delen en informatie uit te wisselen. De regiospecifieke afspraken richten zich op onderwerpen zoals innovatief samenwerken, Cultuureducatie met Kwaliteit, Immaterieel erfgoed, brede welvaart, etc. Het achterliggende doel is cultuur voor inwoners toegankelijk, bereikbaar en aantrekkelijk te houden. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Huidig cultuurbeleid continueren.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor cultuur en erfgoed. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Inwoners worden in staat gesteld om zich op cultureel gebied te ontwikkelen, met aandacht voor kwetsbare doelgroepen. 2. Medio 2026 is het aantal deelnemers aan culturele activiteiten gestabiliseerd met 70% op basis van het panelonderzoek cultuur. De tevredenheid over het culturele activiteitenaanbod is gestabiliseerd. 3.

Medio 2026 is het huidige culturele erfgoed in de gemeente behouden gebleven en de zichtbaarheid en vindbaarheid voor de inwoners toegenomen. 4. Bij de ontwikkeling van ruimtelijke projecten worden koppelkansen met cultuur en erfgoed benut. 5. Het aanbod van erfgoedevenementen is uitgebreid. Effectindicator Realisatie Realisatie Begroting Begroting Zomernota Begroting 2019 2023 2024 2025 2025 medio (nulmeting) 2026 2.1 Deelnemers culturele 79% Nog niet Nog niet In 2026 d.m.v. 79% ≥ 70% activiteiten bekend bekend panelonderzoek 2.2 Tevredenheid over culturele 22% Nog niet Nog niet In 2026 d.m.v. 22% ≥ 22% bekend bekend panelonderzoek activiteitenaanbod

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Stimuleren van onze culturele partners om vernieuwende activiteiten te initiëren, waarbij er volop aandacht is voor de samenwerking met het onderwijsveld (cultuureducatie) en het zorg en welzijnsveld (in aansluiting op projecten ter bestrijding van eenzaamheid, stress en depressie).

Middelen

64

Verantwoording Op scholen, in dorpshuizen, in verzorgingshuizen en op andere plekken vinden tal van activiteiten plaats. Culturele organisaties maken gebruik van de mogelijkheid om het aanbod zichtbaar te maken op de Uit-agenda die maandelijks verschijnt.

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 1.2 Op lokaal niveau vorm (blijven) geven aan Europese (culturele, educatieve, sportieve en zakelijke) uitwisseling; samen met de inwoners en organisaties binnen Zuidplas onderhouden we de banden met onze Duitse partnergemeente Bückeburg. De Stichting Internationale Betrekkingen is (in samenspraak met de gemeente) verantwoordelijk voor de organisatie en de uitvoering van de jumelage-activiteiten. 3.1 Een uitvoeringsprogramma opstellen in samenspraak met de klankbordgroep erfgoed en extra aandacht geven aan het delen van informatie en kennis. 4.1 Opnemen van een paragraaf over cultuur en erfgoed in de ruimtelijke plannen.

In Q3 wordt het 50-jarig bestaan van de jumelage ook in Zuidplas gevierd met een delegatie van verenigingen en het gemeentebestuur uit Bückeburg.

Besloten is om eerst de Erfgoedvisie niet te actualiseren maar onderdeel te laten zijn van de omgevingsvisie. Erfgoed is één van de pijlers voor ontwikkelingen, bijvoorbeeld op het gebied van herbestemmingsopgaven of als drager van gebiedsidentiteit bij andere ruimtelijke ontwikkelingen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen in de (directe) omgeving van erfgoed wordt bovendien gekeken naar een betere beleving van het monument en de monumentale waarden. Dit zal worden geborgd in het ruimtelijk beleid. De gemeente ondersteunt, waar mogelijk, erfgoedinitiatieven vanuit het veld en betrekt organisaties bij diverse ontwikkelingen.

5.1 Stimuleren van onze erfgoedpartners om erfgoedevenementen te initiëren.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 3.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “De groei van onze gemeente benutten we optimaal om zo, in samenhang tussen dorpen en buurtschappen, onze voorzieningen beter aan te laten sluiten aan de behoefte en op peil te houden.” uit spoor 3 vitaal en (be)leefbaar Zuidplas, subspoor toegankelijke/goede voorzieningen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Teneinde een integraal beeld te behouden op het voorzieningenniveau van Zuidplas, stellen we complementair hieraan een visie op maatschappelijke voorzieningen op voor de gehele gemeente die leidraad kan zijn voor het voorzieningenprogramma. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 We stellen in Q2 2025 een visie op maatschappelijke voorzieningen vast voor de gehele gemeente.

Middelen

65

Verantwoording De visie maatschappelijke voorziening is in Q1 en Q2 van 2025 opgesteld. Op 1 april is de stand van zaken toegelicht in de PC Samenleving en op 2 juli wordt de visie besproken in de PC Samenleving. Besluitvorming vindt plaats na de zomer. Op 16 september wordt het stuk opiniërend besproken in de raad.

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 Wat mag het programma maatschappelijk domein kosten? bedragen * € 1.000

3. Maatschappelijk domein

3.1: Sport

2025 -435

2026 20

2027 -439

2028 -441

2029 -444

Vrijval rentelasten grond Swanla MIP Sport - prijsindexatie MIP Sport - actualisatie planning MIP Sport - bijraming ondergrond Aanvullende subsidie Sportstichting Zuidplas Bijstelling kapitaallasten kredieten sportpark Swanla Bijstelling raming Brede SPUK Combinatiefuncties Actualisatie treasury/rente Kleine mutaties 3.2: Onderwijs

-507 1 54 17 70

84 -23 205 -2 -314 -56 54 73 -1 535

-31 -3 -29 -314 -85 24 -1 1.012

-40 -3 -35 -314 -84 37 -1 1.547

-45 -3 -35 -314 -50 4 -1 733

IHP - prijsindexatie IHP - actualisatie planning Prijsindexatie bewegingsonderwijs Passend onderwijs Huur Units onderwijshuisvesting Actualisatie treasury/rente Verwijderen budgetten zonder bestedingsverplichting Kleine verschillen Budget neutraal 3.3: Cultuur

27 -7 -29 -3 43 -11 50 14

-28 451 -7 -29 -61 170 -11 50 -0

-64 1.022 -7 -29 -20 71 -11 50 -1

-114 1.532 -7 -29 126 -11 50 -1

-113 829 -7 -29 14 -11 50 -1

Actualisatie treasury/rente Verwijderen budgetten zonder bestedingsverplichting Streekarchief Midden Holland indexatie

0 14 -

1 -1

0 -1

0 -1

0 -1

-351

554

572

1.106

289

Totaal - = nadeel / + = voordeel

66

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025

Product 3.1 Sport Vrijval rentelasten grond Swanla De aankoop van de grond voor het project Swanla zal één jaar later dan gepland worden gedaan. De aankoop zal in 2026 worden gedaan in plaats van 2025. Door deze verschuiving in de planning is er een vrijval van de geraamde rentelasten. Dit resulteert in een voordeel van € 84.000 in 2026 Voordeel van € 84.000 in 2026 Prijsindexatie en actualisatie MeerjarenInvesteringsPlan (MIP) Sport Bij deze Zomernota worden de opgenomen kredieten voor 2024, 2025 en 2026 geïndexeerd en wordt het plan geactualiseerd naar de laatste inzichten. De prijsindex voor 2024 en 2025 komt neer op € 267.280 voor 2025, € 77.409 voor 2027 en € 33.841 voor 2028. Nadeel op de kapitaallasten van € 23.238 in 2026, € 22.915 voor 2027, € 28.735 voor 2028 en € 31.547 voor 2029. De prijsindex voor 2026 komt neer op een verhoging van de kredieten van € 98.433 in 2026, € 42.350 voor 2027 en € 18.515 voor 2028. Nadeel op de kapitaallasten van € 8.403 in 2027, € 11.648 voor 2028 en € 13.247 voor 2029. Bij de actualisatie van de planning worden een aantal kredieten doorgeschoven van 2025 naar 2026 tot een bedrag van € 1.968.645. Dit betreft 3 kunstgrasvelden (korfbal) in Nieuwerkerk, 2 kunstgrasvelden (korfbal) in Moordrecht, 1 kunstgrasveld (voetbal) in Moerkapelle, 1 kunstgrasveld (voetbal) in Nieuwerkerk en een sportveld/ligweide bij het Polderbad in Nieuwerkerk.

Eénmalig voordeel in 2026 op de kapitaallasten van € 204.672 (170.221 en 34.451) en een structureel nadeel op de rente van € 2.979 vanaf 2027. Voor het verwijderen van de rubberen ondergrond op de sportvelden zijn aanvullende kredieten benodigd, € 135.476 voor 2025, € 494.377 voor 2026 en € 157.815 voor 2027. Het gaat hierbij om de volgende velden: 1 voetbalveld in Moerkapelle, 1 voetbalveld in Nieuwerkerk, 1 sportveld bij het Polderbad, 3 korbalvelden in Nieuwerkerk en 2 korfbalvelden in Moordrecht. Nadeel op de kapitaallasten van € 2.371 in 2026, € 28.518 voor 2027, € 35.358 voor 2028 en € 34.975 voor 2029. Voor de Jeu de boules banen is een aanvullend krediet benodigd van € 10.967 in 2025. Nadeel op de kapitaallasten van € 1.106 in 2026, € 1.090 voor 2027, € 1.074 voor 2028 en € 1.058 voor 2029. Aanvullende subsidie Sportstichting Zuidplas Gedurende afgelopen jaren is duidelijk geworden dat Sportstichting Zuidplas te kampen heeft met tekorten. In 2024 is aanvullende financiering beschikbaar gesteld ad. € 314.000. Ook voor 2025 is door de gemeente een scan uitgevoerd naar de financiële situatie van Sportstichting Zuidplas. Daaruit is naar voren gekomen dat aanvullende financiering ook in 2025 noodzakelijk is en wel voor van € 507.000. Voor 2026 en verder gaan wij uit van een nadeel van € 314.000. Structureel nadeel van € 507.000 in 2025 en € 314.000 vanaf 2026.

67

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 Bijstelling kapitaallasten kredieten sportpark Swanladriehoek In 2025 doen we een verschuiving en bijstelling van de verschillende kredieten van sportpark Swanladriehoek over de jaren 2025 en 2026. Er is een nieuwe raming gemaakt voor het complex. Ten opzichte van de 0 index naar prijspeil (1,78%, € 130.000), is er sprake geweest van extra kostenstijgingen bij de kunstgrasvelden van € 600.000 (3 stuks). Dit komt deels doordat de kostenstijgingen bij kunstgrasvelden hoger liggen dan de gemiddelde kostenstijgingen, maar ook doordat het project is uitgewerkt,van schetsontwerp naar een bijna definitief ontwerp. Het vierde veld, waarover de Raad in april jl heeft besloten dat dat ook een kunstgrasveld wordt, was in de eerdere raming op basis van het schetsontwerp ook voor een lager bedrag opgenomen dan een natuurgrasveld anno 2025 kost (€ 200.000). Tenslotte is er sprake van een tegenvaller voor de kosten van bouw- en woonrijp maken van € 1.070.000, waarvan € 500.000 voorbelasting, € 200.000 vergoedingen nuts, en € 300.000 overige kosten in de openbare ruimte (ontsluiting en parkeren nieuwe materialisatie). Dit resulteert in een voordeel van € 1.000 in 2025 en nadeel van € 56.000, € 85.000 in 2027, € 84.000 in 2028 en € 50.000 in 2029. Voordeel op de kapitaallasten van € 1.000 in 2025 en nadeel van € 56.000, € 85.000 in 2027, € 84.000 in 2028 en € 50.000 in 2029.

Actualisatie treasury/ rente In deze Zomernota 2025 is de rente begroting weer geactualiseerd. Omdat rente verdeeld moet worden over de begroting, is de rente mutatie zichtbaar op verschillende producten. Een toelichting op de rente is opgenomen onder het programma Financiële producten. Product 3.2 Onderwijs Inzet uitbreiding schoolmedewerker versterking onderwijs zorg De kosten voor deze medewerker moeten geraamd worden op het algemeen sociaal domein i.p.v. onderwijs. De raming van € 50.000 wordt hierbij op het juiste product geraamd. Per saldo verloopt deze mutatie budgettair neutraal. SPUK gelden GOAB 2025 De SPUK gelden voor het Gemeentelijk Onderwijs Achterstanden Beleid worden op basis van de voorlopige beschikking bij geraamd met € 109.204. Via deze ZN 2025 worden zowel de lasten, als wel de baten in de begroting verwerkt. Per saldo verloopt deze mutatie budgettair neutraal. Indexering en bijstellen planning Integraal HuisvestingsPlan (IHP) kredieten Het IHP is geactualiseerd (planning) en zijn er indexeringen doorgevoerd. Bij de aanpassing van de planning gaat het met name om de bijstelling van de1e inrichting KC Koningskwartier, 1e inrichting St. Jozefschool, CBS Nessevliet, Scholen Dorrestein, Thorbecke, Uitbreiding Eendracht, Uitbreiding St. Jozefschool en uitbreiding Comenius. De kredieten zijn doorgeschoven of meer gefaseerd over de jaren ingepland.

De kredieten laten in 2025 en 2026 verlagingen zien van € 19.215.681 en € 16.739.100, met name door het doorschuiven/faseren naar latere jaren. Hierdoor zien we in latere jaren weer een verhoging van de kredieten door indexering, doorschuiven en fasering van € 6.244.239 in 2027, € 17.181.873 in 2028 en € 15.534.340 in 2029. Dit resulteert in voordelen op de kapitaallasten (rente en afschrijving). Daarnaast brengt de actualisatie met zich mee dat er huurkosten en –opbrengsten gecorrigeerd moeten worden. Voordeel huurkosten in 2025 van € 100.000. Nadeel huuropbrengsten van € 73.000 in 2025 en € 203.000 in 2026 en 2027. 68

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 Voordeel op kapitaallasten € 626.214 voor 2026, € 1.161.192 voor 2027, € 1.417.800 voor 2028 en € 716.301 voor 2029. Huisvesting scholen Het betreft hier de tijdelijke huur van units bij een bedrijf, dat modulaire gebouwen verhuurd. De huur zal naar verwachting een jaar langer nodig zijn. Ook blijkt de raming voor 2025 te krap. Nadeel van € 3.000 voor 2025, € 61.000 voor het gehele jaar 2026 en € 20.000 voor 2027. Passend onderwijs In augustus 2024 is het college akkoord gegaan met een regionale samenwerkingsovereenkomst in Midden-Holland om het onderwijs aan anderstalige nieuwkomers in het voortgezet onderwijs (ISK-onderwijs) te stroomlijnen (collegeadvies B24.000390). Deel van deze samenwerkingsovereenkomst is de inzet van een regionale coördinator, die de gemeenten gezamenlijk bekostigen. Het aandeel van Zuidplas komt neer op € 29.000 per jaar. Tevens is besloten om de financiële consequenties, die dit met zich meebrengt, mee te nemen bij de Voorjaarsnota 2025. Structureel nadeel vanaf 2025 van € 29.000 Actualisatie treasury/ rente In deze Zomernota 2025 is de rente begroting geactualiseerd. Omdat rente verdeeld moet worden over de begroting, is de rente mutatie zichtbaar op verschillende producten. Een toelichting op de rente is opgenomen onder het programma Financiële producten.

Product 3.3 Cultuur Actualisatie treasury/ rente In deze Zomernota 2025 is de rente begroting geactualiseerd. Omdat rente verdeeld moet worden over de begroting, is de rente mutatie zichtbaar op verschillende producten. Een toelichting op de rente is opgenomen onder het programma Financiële producten.

69

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025

Programma 4 Ruimtelijk beleid en ontwikkeling Ontwikkeling met dorpse identiteit Dit programma bestaat uit de volgende producten: 4.1 Ruimtelijke ordening en vergunningverlening 4.2 Wonen 4.3 Economie 4.4 Verkeer en vervoer 4.5 Gebiedsontwikkeling 4.6 Duurzaamheid

70

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025

Inleiding Onze gemeente kenmerkt zich door haar ondernemende karakter. We investeren in het behoud van het dorps karakter en waar nodig in het versterken van de dorpen van Zuidplas zodat het daar prettig wonen en werken blijft. Daarbij bouwen we naar zowel lokale als bovenregionale behoefte, waarbij integrale en duurzame gebiedsontwikkeling ons uitgangspunt is. We hebben oog voor een evenwichtige woningvoorraad, de verkeersontsluiting, het voorzieningenniveau en het ondernemerschap. We bereiden grote transities voor op het gebied van energie en klimaat.

Product 4.1

Ruimtelijke ordening en vergunningverlening

Algemeen doel product Het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Hierin is de omgevingskwaliteit toekomstbestendig en zet de gemeente in op een doelmatig beheer, gebruik en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Ontwikkelingen Omgevingsplan Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft de gemeente een Omgevingsplan van rechtswege. Dit omgevingsplan bestaat uit een tijdelijk deel (alle oude bestemmingsplannen en verordeningen van de gemeente en bruidsschat regels) en een nieuw deel (wat op dit moment nog leeg is, met uitzondering van bruidschatregels). Het omzetten van regels van het tijdelijke deel naar het nieuwe deel van het omgevingsplan moet eind 2031 klaar zijn. Momenteel is de gemeente bezig met het opstellen van het eerste (deel)omgevingsplan. De verwachting is dat deze Q4 - 2025 gereed is. In het Omgevingsplan voor de héle gemeente wordt gewerkt aan actueel ruimtelijk beleid, waarbij voldoende mogelijkheden zijn om mee te denken met initiatiefnemers en de ambities, zoals geformuleerd in de omgevingsvisie te realiseren. Met deze producten bieden we ruimte aan initiatieven binnen en rondom de dorpen, met de nadruk op optimaliseren van maatschappelijk rendement. Gebiedspaspoorten In 2025 blijven we inzetten op het behoud en versterken van de fysieke leefomgeving in en grenzend aan de dorpen.

Eerder zijn de Gebiedspaspoorten voor Zevenhuizen, Moerkapelle en Moordrecht vastgesteld door de raad. In 2025 wordt gewerkt aan het opstellen van het gebiedspaspoort voor het laatste dorp: Nieuwerkerk aan den IJssel. Het college streeft ernaar om de Omgevingsvisie Zuidplas te actualiseren, zodra voor alle vier de bestaande dorpen een gebiedspaspoort is opgesteld. Idealiter herhaalt deze cyclus zich om de vier jaar. Na vaststelling worden de gebiedspaspoorten vertaald in het omgevingsplan. Het college rapporteert in het Perspectief Ruimtelijke Opgaven over de uitvoering van de vastgestelde gebiedspaspoorten. Daar waar sprake is van aangenomen moties, krijgt de voortgang daarvan eveneens een plek op de projectpagina. Het streven is om 1 á 2 keer per jaar de Smaakmakers en stakeholders mee te nemen in de voortgang. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.1, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ruimte geven aan ondernemers.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. 71

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025

Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. We werken conform de uitgangspunten van de Omgevingswet. Dit leidt uiteindelijk tot snellere en betere besluitvorming met ruimte voor maatwerk. Dit vraagt om een integrale werkwijze van de gemeente, inwoners, bedrijven en belanghebbende. Hierdoor wordt het vestigingsklimaat aantrekkelijker. 2. We behandelen de initiatieven van ondernemers en inwoners op de intake- en omgevingstafel om hen beter te informeren over de wenselijkheid en haalbaarheid van hun initiatieven. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 We streven ernaar om 95 % van de aanvragen voor alle binnenplanse en buitenplanse omgevingsplanactiviteit binnen de wettelijke reactietermijn af te handelen. 1.2 In 2025 wordt een (deel)omgevingsplan ter vaststelling voorgelegd aan de raad. 2.1 De wenselijkheid en haalbaarheid van initiatieven van ondernemers en inwoners wordt op de intake- en omgevingstafel besproken, waarbij wordt gestreefd binnen 12 weken een antwoord te geven.

Middelen

Verantwoording Momenteel ligt deze inspanning op schema voor het jaar 2025.

Momenteel ligt deze inspanning op schema, beoogd wordt een eerste (deelplan) aan te bieden aan de raad in Q4 van 2025. Momenteel ligt deze inspanning op schema.

Verbonden partijen Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) De Omgevingsdienst Midden-Holland draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde fysieke leefomgeving door: 1.

2.

Uitvoering van taken op het gebied van milieu in het algemeen en de Wet milieubeheer en aanverwante wetten in het bijzonder, waaronder de taken op het gebied van milieuvergunningverlening, -handhaving en -toezicht (Omgevingswet). Ook voorziet de ODMH de gemeente Zuidplas van specialistisch milieuadvies (geluid, bodem, lucht, etc.). Uitvoering van de vergunningverlening en handhaving op de Bouw- en woningtoezicht op grond van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging Bouw.

Bovenstaande taken die door de ODMH worden uitgevoerd dragen bij aan de doelstellingen en inspanningen met betrekking tot het beter faciliteren van ondernemers en inwoners.

Product 4.2

Wonen

Algemeen doel product Zuidplas bouwt de komende jaren voor een duurzaam inclusieve samenleving waar ook zorg en aandacht is voor huishoudens die minder zelfredzaam zijn. De gemeente wil de komende jaren een deel van de lokale en regionale bouwopgave voor haar rekening nemen. 72

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025

Ontwikkelingen Wetsvoorstel Wet Versterking Regie Volkshuisvesting Dit wetsvoorstel is op 6 maart 2024 ingediend bij Tweede Kamer en wijzigt de Huisvestingswet 2014, Omgevingswet, De Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en de Woningwet. De overheid wil meer regie pakken op de aantallen woningen en locaties, op betaalbare woningen en verdeling daarvan en het verstevigen van lokale prestatieafspraken. Ook komt een gemeentelijke woonvisie met dit wetsvoorstel te vervallen en wordt omgezet in een volkshuisvestelijk programma onder de omgevingsvisie. In een brief van 13 februari 2025 meldt de minister Volkshuisvesting dat het ontwerpbesluit bij het wetsvoorstel wordt aangepast; zo moet 2/3 van de nieuwe woningen betaalbaar zijn waarvan 30% sociaal, mogen mantelzorgwoningen op het erf en worden procedures voor bouwen korter. Onduidelijk is wanneer de wet wordt behandeld. Woonwagenstandplaatsen Er ligt een (wettelijke) opgave om extra woonwagenstandplaatsen te realiseren in Zuidplas om te voorzien in de behoefte. In het (tijdelijk) omgevingsplan (CHW bestemmingsplan Middengebied Zuidplaspolder 1) van het Middengebied zijn 6-8 standplaatsen opgenomen. De stedenbouwkundige inpassing hiervan en de kansen voor gefaseerde realisatie in de ontwikkeling van Cortelande wordt onderzocht.

Daarnaast wordt gewerkt aan nieuw (toewijzings-)beleid voor bestaande en nieuwe woonwagenstandplaatsen in de gemeente. Woontopafspraken Eind 2024 zijn door het Rijk woontopafspraken gemaakt over de realisatie en versnelling woningbouw. In 2025 worden gewerkt aan de uitwerking van deze afspraken, zoals onder andere het herijken en concretiseren van de Regionale Realisatie Agenda Wonen Midden-Holland (regionale woondeal). De investeringscapaciteit van corporaties in Midden-Holland blijft nog steeds een aandachtspunt, waar het Rijk van op de hoogte is (zie ook de Tweede Kamer vragen van kamerlid Grinwis). In regionaal verband wordt gewerkt aan onderlinge solidariteit en versnelling van woningbouwprojecten. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Een passend en betaalbaar woonaanbod voor alle doelgroepen binnen Zuidplas.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In 2026 voldoet het woningbouwprogramma voor de komende 10 jaar voor 95% aan de uitgangspunten van 2/3 betaalbaar, waaronder 30% sociale huur, 10% middenhuur en koopwoningen tot € 390.000 (prijspeil 2024). 2.

We stimuleren passende huisvesting voor doelgroepen met specifieke aandacht voor arbeidsmigranten, starters en ouderen zodat zij zich kunnen vestigen in Zuidplas.

73

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 Effectindicator

Nulmeting

Woningbouwprogramma dat de komende 10 jaar voldoet aan de uitgangspunten van 2/3 betaalbaar

onbekend

Realisatie 2023 82%

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Inzicht verkrijgen door data rondom wonen te digitaliseren in een lokaal dashboard wonen.

Realisatie 2024 83%

Middelen

1.2 Om het betaalbare aanbod voor doelgroepen te vergroten wordt erop tijdelijke- flexwoningen ingezet.

1.3 en 2.4 Er wordt in 2025 een regionale woonzorgvisie opgesteld waar de lokale opgave in beeld wordt gebracht. Daarnaast wordt de Woonvisie geactualiseerd en worden voorbereidingen getroffen voor het opstellen van een volkshuisvestelijk programma onder de Omgevingswet.

Begroting 2025 89%

Zomernota 2025 93%

Begroting2026 ≥ 95%

Verantwoording Momenteel wordt gewerkt met een lokale woningbouwmonitor in Excel. In 2025 wordt bekeken hoe we deze monitor kunnen omzetten in een digitaal dashboard, hiermee wordt beoogd een efficiëntieslag te maken in de monitoring van woningbouwplannen. Het locatieonderzoek naar 48 flexwoningen in en aan bestaande dorpen is in uitvoering. Er worden verkennende gesprekken gevoerd met woningcorporaties. De verwachting is dat in Q3-Q4 2025 zicht is op geschikte locaties. Lokale woonvisie In april volgt een raadsvoorstel voor de actualisatie van de Woonvisie met daarbij het woningbehoefteonderzoek uit 2024. Dit voorstel staat geagendeerd voor de raad van 3 juni 2025. Regionale woonzorgvisie Het onderzoeksrapport met het visiedocument liggen klaar voor regionale bekrachtiging waarna de raad in het tweede kwartaal van 2025 wordt geïnformeerd. Volkshuisvestelijk programma In 2025 wordt een start gemaakt met het uitwerken van een volkshuisvestelijk programma. Met het wetsvoorstel Wet Versterking Regie Volkshuisvesting is dit programma verplicht onder de Omgevingsvisie. Het voorstel is om het restantbedrag voor deze inspanning te bestemmen voor de uitwerking van het volkshuisvestelijke programma.

74

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 1.4 Vergroten van het woningaanbod door het bijbouwen van ruim 700 woningen in 2025 en 2026 in en aan de dorpen én door de bestaande woningvoorraad te verruimen. De gronden in het Middengebied worden bouwrijp gemaakt en er wordt gestart met bouwen van de eerste woningen in 2026.

Voor 2025 en 2026 staan momenteel ca. 650 woningen geprogrammeerd. Dat zijn er iets minder dan beoogd vanwege verschuiving van woningbouwprojecten naar achteren in de tijd. De te realiseren woningen in het Middengebied zorgen voor de grootste verschuivingen. Daarnaast wordt voor de komende jaren nog gezocht naar nieuwe woningbouwlocaties voor de toekomst. Middengebied Voor de ontwikkeling van het Middengebied is het bestemmingsplan vastgesteld. De fysieke start van de ontwikkeling kan pas plaatsvinden na behandeling bij de Raad van State van de ingediende beroepen of het intrekken hiervan. Op basis van de huidige voorziene planning (afhankelijk van de doorlooptijd bij de Raad van State) zal de fysieke start van de ontwikkeling in 2026 kunnen beginnen en de start van de realisatie van woningbouw in 2027 plaats kunnen vinden. Het sociale woningbouwprogramma voor de eerste fase wordt in samenwerking met woningcorporaties verder uitgewerkt. Momenteel wordt er gewerkt aan een projectplan om kaders te geven aan “samen zelfbouwen in Cortelande”. Uitgangspunt is dat deze vorm van bouwen de basis legt voor een hechte woongemeenschap. Er zijn meerdere vormen mogelijk. Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO), woon-coöperaties, beheer coöperaties in sociale huur complexen, medeopdrachtgeverschap, etc.