Bijlage 1 Zomernota 2025 A25.001820

Door uitgebreid onderzoek te doen in het land, te brainstormen met initiatiefnemers en diverse publicaties en onderzoeken te analyseren, kunnen we een gedegen plan neerleggen hoeveel zelfbouwgroepen we nodig te denken te hebben voor een hechte woongemeenschap, hoe we denken die te bereiken en hoe we die een plek kunnen geven in Cortelande.

2.1 Stimuleren CPO (collectief particulier opdrachtgeverschap) door locaties beschikbaar te stellen in het Middengebied.

75

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 2.2 Uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma huisvesting arbeidsmigranten.

Momenteel ligt deze inspanning achter op het schema. Er wordt in 2025 gewerkt aan de pilot toezicht en handhaving met de ODMH voor de Wet goed Verhuurderschap en Wet betaalbare huur. De uitwerking van deze wettelijke taak gaat voor op andere uitvoeringstaken in het uitvoeringsprogramma. Op 25 maart 2025 heeft de raad de Verordening startersleningen vastgesteld, ook is de raad met informatienota B1822 geïnformeerd over de inventarisatie startersinstrumenten. Momenteel wordt gewerkt aan het inrichten en uitwerken van de verordening. Met de toezegging van de wethouder wordt de raad over de voortgang van de startersleningen eind 2025 geïnformeerd. Hiermee is deze inspanning afgerond. Het voorstel is om deze inspanning te verwijderen.

2.3 We inventariseren de mogelijke instrumenten (erfpacht, starterleningen, huurkoop etc.) om de kansen van starters op de woningmarkt te vergroten.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Verbeteren van de doorstroming op de woningmarkt.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. De woningbouwprogrammering voor nieuwe ontwikkellocaties richt zich maximaal op de lokale doorstroming. Zodat er meer woningen vrijkomen voor woningzoekenden. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Door middel van raamovereenkomsten afspraken met woningcorporaties maken over het bevorderen van doorstroming.

Middelen

1.2 Inzetten op het stimuleren van doorstroming door nieuwbouwwoningen zoveel mogelijk levensloopbestendig te realiseren.

76

Verantwoording Momenteel ligt deze inspanning op schema. In 2025 wordt in regionaal verband verder gewerkt aan het uitwerken van doorstroominstrumenten die vervolgens lokaal worden verankerd in prestatieafspraken met woningcorporaties. Doorstroming wordt gestimuleerd door nieuwbouw met voorrang toe te wijzen aan lokaal gebonden inwoners. Bijna alle appartementen worden als nultredewoning gerealiseerd, waardoor deze woningen geschikt zijn voor ouderen.

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 1.3 Gebruik maken van de wettelijke mogelijkheden bij het toewijzen van sociale- en middenhuurwoningen om voorrang te geven aan inwoners die een betaalbare huurwoning achterlaten in Zuidplas.

Momenteel ligt deze inspanning op schema. Naar aanleiding van informatienota B1768 ligt de ontwerp huisvestingsverordening klaar voor inspraak. Hierin zijn de maximale mogelijkheden voor lokaal gebonden woningzoekenden opgenomen. In september wordt deze ter vaststelling aangeboden aan de raad.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Versnellen van nieuw woningaanbod, bijvoorbeeld door het aanbieden van flexibele woonconcepten.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In 2025/2026 creëren we met ruimte voor flexwonen een versneld woningaanbod voor starters, jongeren, spoedzoekers en arbeidsmigranten, zodat hun kansen op de woningmarkt verbeteren.

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 We blijven in 2025 onderzoeken of er concreet pauzelandschap(pen) of geschikte locaties voor flexwonen beschikbaar kunnen komen.

Middelen

1.2 Waar mogelijk benutten van subsidies om woningbouw te versnellen.

Verantwoording Deze inspanning ligt op schema, zie ook onder inspanning 1.2

In 2025 is er inmiddels drie keer subsidie aangevraagd met betrekking tot de subsidieregeling Wonen, Vliegende Brigade. Deze provinciale subsidie maakt het mogelijk externe expertise in te schakelen ter versnelling van de woningbouw. Eén aanvraag is toegekend en twee aanvragen worden op moment van lezen beoordeeld. We mogen als gemeente vijf van dergelijke aanvragen indienen, mits het subsidieplafond behorende bij de regeling dit toelaat. Daarnaast hebben we één provinciale subsidie in laten trekken. Deze subsidie was in 2021 toegekend t.b.v. de realisatie van flexwoningen in Nieuwerkerk-Noord. Wanneer de zoektocht naar locaties in- en aan bestaande dorpen en de verkenning van flexwoningen in Cortelande afgerond zijn, kunnen we opnieuw subsidie aanvragen voor het realiseren van de flexwoningen, zowel bij de provincie als bij het Rijk.

77

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.2, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Voor tenminste twee recreatieparken maken we een toekomstbestendige visie.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor wonen. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1.

In 2025/2026 is een toekomstvisie gereed voor recreatiepark De Bonk, opgesteld in co-creatie met de betrokken stakeholders. Daarnaast wordt de visie voor De Koornmolen verder uitgewerkt. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? Middelen Verantwoording 1.1 Doorlopen van een breed participatietraject met de betrokken stakeholders: de eigenaar van het recreatiepark, eigenaren van recreatiewoningen, het recreatieschap Rottemeren, de Omgevingsdienst Midden-Holland, veiligheidspartners, lokale ondernemers en beheerders van maatschappelijke voorzieningen.

Het college is in gesprek met de genoemde stakeholders.

1.2 Opstellen van een participatielogboek, waarin alle participatiemomenten en inbreng van participanten zijn geborgd.

Wanneer voor een van de parken een toekomstbestendige visie in beeld komt, legt het college deze visie voor aan de gemeenteraad met als bijlage het participatielogboek. Tot dat moment is het participatielogboek een werkdocument wat na ieder participatie moment wordt aangevuld. De afgelopen tijd is met verschillende belanghebbenden gesproken. Soms lag een toekomstbestendige visie in het verschiet, dan toch liep het anders. Het gaat om recreatieparken met een eigen bedrijfsvoering en dynamiek. Het is niet van tevoren duidelijk welk park als eerste naar een toekomstbestendige visie beweegt. Dit vraagt om een aanpak die beter inspeelt op de specifieke situatie en dynamiek van de parken zelf en de kansen die zich voordoen. Daarnaast hebben recent verschillende incidenten zoals een gasexplosie plaatsgevonden. Ook is de sociaal-maatschappelijke situatie van sommige bewoners schrijnend. Een gerichte aanpak op het gebied van veiligheid, sociale problematiek en ruimtelijke ordening is gewenst. Tegen deze achtergrond is het college voornemens verder te werken vanuit een Programma Recreatieparken. Het doel van dit programma is om de parken te helpen naar een toekomstbestendige situatie.

1.3 Onderzoek naar mogelijke (toekomst)scenario's voor Bungalowpark De Bonk, met inzicht in de haalbaarheid op de vlakken ‘technisch’, ‘financieel’ en ‘beleid/juridisch’. Ten minste een van deze scenario's betreft (een vorm van) permanent wonen.

Voorgesteld wordt om doelstelling 1 en inspanning 1.3 te wijzigen naar: 78

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 Doelstelling 1: In 2025/2026 stuurt het college op een toekomstbestendige visie en situatie voor de recreatieparken, waarbij wordt ingespeeld op de dynamiek van de parken. Inspanning 1.3: De gemeente richt een programma Toekomstbestendige recreatieparken in en werkt van daaruit integraal verder om de recreatieparken te helpen naar een toekomstbestendige situatie. •

•

•

In oktober 2024 is een amendement aangenomen, waarin de gemeenteraad heeft aangegeven dat zij eerst een helder beeld wil krijgen en gezamenlijk onderzoeksvraag formuleren. Dit is directe aanleiding geweest tot de besloten raadsinformatiebijeenkomst woensdag 2 april 2025. In de Jaarrekening 2024 heeft u een voorstel ontvangen de € 150.000 middelen uit dit amendement over te hevelen naar 2025 middels resultaatbestemming. Daarnaast is reeds € 100.000 euro gereserveerd bij de vaststelling van de Programmabegroting 2025-2028 voor onderzoek toekomstscenario Bungalowpark De Bonk. Voorstel is deze algemener in te zetten. Verder resteert er € 25.000 uit het budget voor de toekomstverkenning recreatieparken uit het PRO 2022.

Voorgesteld wordt om in deze Zomernota deze middelen algemener in te zetten. Totaal is er daarmee € 150.000 + € 100.000 + € 25.000 budget beschikbaar in 2025 voor het programma Toekomstbestendige recreatieparken

Product 4.3

Economie

Algemeen doel product Zorgdragen voor een goed ondernemersklimaat en vitale winkelgebieden en bedrijventerreinen. 79

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 Ontwikkelingen In de winkelgebieden is er weinig tot geen leegstand, behalve in het winkelgebied Oude Dorp Nieuwerkerk. Op de bedrijventerreinen is zeer weinig tot geen leegstand en wat er te huur/koop staat zijn veelal kleinere bedrijfshallen in bedrijfsverzamelgebouwen. Uitbreiden is voor veel ondernemers lastig omdat er geen vrije kavels zijn en de ondernemers in de gehele regio kijken uit naar de ontwikkeling van een aantal bedrijventerreinen, zowel in Zuidplas als in regiogemeenten. Op de bedrijventerreinen zet het college in op het versterken van de samenwerking van ondernemers en de samenwerking met de gemeente. Deze samenwerking is een belangrijk aspect voor bedrijven op een bedrijventerrein om uitvoering te geven aan het verduurzamen van het bedrijventerrein en bijvoorbeeld het onderzoeken van een energiehub. Vanzelfsprekend kan elk bedrijf vandaag al beginnen of verder gaan met verduurzamen van onder andere het pand of de bedrijfsprocessen, bijvoorbeeld door het plaatsen van (meer) zonnepanelen op de daken. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Samenwerking stimuleren tussen ondernemers.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk.

Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? • We versterken de samenwerking met ondernemers op een zodanige wijze dat zowel de onderlinge samenwerking op de bedrijventerreinen/de winkelgebieden toeneemt en tevens de relatie met de overheid gecontinueerd en verbeterd wordt. De samenwerking draagt bij aan de kwaliteit van het gebied en zorgt voor voldoende werkgelegenheid, dat van belang is voor de vitaliteit van de lokale samenleving. • We streven naar een toename van ondernemerstevredenheid over de onderlinge samenwerking en die met de gemeente ten opzichte van de 0-meting in 2022. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Jaarlijks worden er min. 2 bijeenkomsten georganiseerd voor ondernemers (o.a. dag van de ondernemer in november).

Middelen

1.2 Minimaal 1x per jaar vindt er een bestuurlijk gesprek plaats met de besturen van ondernemers en winkeliersverenigingen. 1.3 Initiatieven voor het opstarten van een BIZ worden gefaciliteerd, o.a. door meewerken aan subsidie aanvragen.

Verantwoording College en organisatie zetten deze inspanning voort. Aansluiten bij behoeften en de agenda van ondernemers is een aandachtspunt hierbij. Het college continueert deze gesprekken Op dit moment werkt de gemeente samen met ondernemers aan de opstart van een BIZ in Zevenhuizen. Insteek is om daarbij gebruik te maken van subsidiemiddelen die de Provincie Zuid-Holland hiervoor beschikbaar heeft. De gemeente zet bestuurlijk en ambtelijk onverminderd in op deze inspanning. Er staat een netwerk-evenement gepland voor ondernemers in de gemeente Zuidplas, in samenwerking met Beleef

1.4 Versterken van de samenwerking tussen de ondernemers onderling, zowel lokaal als regionaal en bestendigen van de samenwerking met de gemeente.

80

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 Zuidplas. Het evenement vindt plaats in juni en zal bedoeld zijn voor ondernemers uit de horeca, recreatie en detailhandel. Op 14 mei 2025 heeft een evenement voor ondernemers in Nieuwerkerk plaatsgevonden. In samenwerking met team Veiligheid wordt een training georganiseerd, met als doel om ondernemers weerbaarder te maken tegen diefstal, agressie en onveilige situaties. Deze monitor wordt in 2026 weer uitgevoerd. De economische monitor wordt eens in de twee jaar uitgevoerd, gelet hierop voorstel tot wijziging van de inspanning.

2.1 Met de economische monitor wordt jaarlijks de tevredenheid van de ondernemers over de samenwerking over de onderlinge samenwerking en de relatie met de gemeente en de daarbij behorende diensteverlening (excl. ODMH) gemeten.

Voorstel tot wijziging inspanning 2.1: Met de economische monitor wordt tweejaarlijks de tevredenheid van de ondernemers over de samenwerking over de onderlinge samenwerking en de relatie met de gemeente en de daarbij behorende diensteverlening (excl. ODMH) gemeten.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Onderzoeken (financiële) haalbaarheid verplaatsingsregeling voor ondernemers.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Bevorderen van verplaatsingsmogelijkheden van ondernemers waar (door veranderende ruimtelijke plannen en ontwikkelingen) te weinig toekomstperspectief geboden wordt. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 We starten zelf in 2025 geen haalbaarheidsonderzoek en wachten de resultaten van de gesprekken van Provincie ZuidHolland met het Rijk af en kijken met interesse uit naar het verplaatsings- en herstructureringsfonds. Naar aanleiding daarvan bezien we stappen die we als gemeente zetten.

Middelen

Verantwoording De gemeente volgt de gesprekken hierover tussen Provincie en Rijk.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.3, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Faciliteren van glasvezelnetwerken.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor economie en werk.

81

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Door middel van beleid, regelgeving en financiële voorwaarden (degeneratievergoeding) bevorderen wij de aanleg en/of beschikbaarheid van een breedbandinternetverbinding voor 100% van de adressen in Zuidplas. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Realisatie van het glasvezelnetwerk op basis van de samenwerkingsovereenkomst uit 2023.

Middelen

Verantwoording Naar verwachting is vanaf Q3 2025 in alle wijken binnen de bebouwde kom een glasvezelkabel aangelegd. Over het gebied buiten de bebouwde kom is nog geen planning bekend, de streefdatum van Delta is dat deze uitvoering gereed zal zijn eind 2025.

Verbonden partijen Regio Midden Holland De Regio Midden-Holland is een netwerkorganisatie waarin regionaal wordt samengewerkt. De regionale tafel Economie Onderwijs Arbeidsmarkt is één van de drie regionale tafels waar belangenbehartiging naar provincie en rijksoverheid centraal staan. Het is een Triple Helix samenwerking tussen Overheid, Onderwijs en Ondernemers. Het triple helixoverleg zet zich in voor een sterke economie, een aantrekkelijk innovatief vestigingsklimaat en toekomstbestendig onderwijs. In dit platform stemmen onderwijs, bedrijfsleven en gemeenten hun economische agenda’s en gezamenlijke ambities op elkaar af. Ruimtelijk economische visies voor werklocaties (bedrijventerreinen, kantoren, detailhandel) komen tot stand onder aansturing van het triple helixoverleg. Daarbij ziet het Triple Helix als gevolg van demografische en maatschappelijke ontwikkelingen een toenemende urgentie van afstemming met andere regionale programma’s op het raakvlak van ruimte, wonen en verkeer en vervoer. Ook wordt ingespeeld op Provinciale ontwikkelingen zoals de Ruimtelijke Economische Visie 2050 en de herziening omgevingsbeleid 2024 en de monitoring van de uitwerking van de Regionale Bedrijventerreinen strategie.

Product 4.4

Verkeer en vervoer

Algemeen doel product Voor bereikbaarheid en ontsluiting van onze dorpen wordt een integrale aanpak toegepast, waarbij duurzame vormen van vervoer gestimuleerd worden. Voor het thema verkeersveiligheid ligt de focus op scholen, sportvoorzieningen, winkelcentra en cultuurvoorzieningen, waarbij de aandacht ligt bij de kwetsbare verkeersdeelnemers (fietser en voetganger). Ontwikkelingen Toename mobiliteitsvraag De ontwikkelingen op gebied van woningbouw en uitbreiding van bedrijventerreinen hebben een merkbaar effect op de ruimtevraag, de verkeersintensiteit en de verkeersveiligheid. De bereikbaarheidsopgaven worden in (boven) regionale samenwerking opgepakt. De ontwikkeling van Cortelande is aanleiding om een aantal maatregelen aan het regionale wegennet te realiseren. Gemeente Zuidplas en provincie Zuid-Holland zijn in gesprek met Rijkswaterstaat over de aansluiting van het regionaal wegennet op de A20 in relatie tot de opgave ´verbreding A20´. Op 27 mei 2024 ondertekenden de gemeenten Zuidplas en Waddinxveen de 'Intentieovereenkomst mobiliteit en bereikbaarheid Zuidplas-Waddinxveen'. Collectieve mobiliteitssystemen zijn in ontwikkeling en bieden de 82

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 mogelijkheid om de verkeersdruk op het wegennet te verminderen. Zuid-Holland Bereikbaar is een partij die werkt aan regionale bereikbaarheid door de inzet van mobiliteitsmanagement. Zuid-Holland Bereikbaar voert in Zuidplas de werkgeversaanpak uit met als doel de mobiliteitspatronen van bedrijven te beïnvloeden; dit is geïnitieerd vanuit de opgave ´verbreding A20´ en is nu ondergebracht bij Regio Midden-Holland. Duurzame mobiliteit Onder duurzame mobiliteit vallen alle manieren van vervoer waarbij ons verplaatsingsgedrag minder nadelige gevolgen heeft voor het milieu (fiets, openbaar vervoer, deelmobiliteit, mobiliteitshubs etc.). Duurzame mobiliteit vormt een steeds groter onderdeel van onze maatschappij. Door deze vormen van mobiliteit kan de druk op het gemeentelijk en regionaal wegennet afnemen en ontstaat een beter en gezonder leefklimaat. De gemeenten Zuidplas en Gouda zetten gezamenlijk in op realisatie van een nieuw station Gouda – Zuidplas. ProRail voorziet in 2027 een reconstructie van station Nieuwerkerk aan den IJssel en vraagt gemeente Zuidplas om een toekomstperspectief op het station en stationsomgeving; dit zal ook terugkomen in het Gebiedspaspoort Nieuwerkerk aan den IJssel. Vanaf eind 2024 wordt het busvervoer in de regio uitgevoerd door een QBuzz, de nieuwe concessiehouder. De gemeente Zuidplas blijft vanzelfsprekend in gesprek met QBuzz.

Jaarlijks stelt QBuzz een vervoerplan op waarbij de gemeente toekomstige ontwikkelingen inbrengt. Hierdoor kan het aanbod van openbaar vervoer meegroeien met de ontwikkelingen in Zuidplas en omgeving. Met het STOMP-ordeningsprincipe wordt prioriteit gegeven aan meer duurzame vormen van mobiliteit (lopen, fietsen en OV). STOMP staat voor Stappen, Trappen, Openbaar Vervoer, Mobility as a Service (MaaS) en ten slotte de Privéauto. Door dit principe toe te passen wordt 'de mens' centraal gezet bij gebiedsontwikkelingen. Doordat bij STOMP als eerste gedacht wordt aan mobiliteitsoplossingen voor voetgangers en fietsers, krijgen deze kwetsbare en actieve verkeersdeelnemers een ruimere en prominentere plek in het straatbeeld. Dit komt de leef- en verblijfsomgeving ten goede en stimuleert mensen om zich vaker te voet of met de fiets te verplaatsen. Vanaf 1 juli 2024 is er een nieuwe wetgeving van kracht: de Normerende Regeling Werkgeboden Personenmobiliteit. Deze wet heeft betrekking op bedrijven met meer dan 100 werknemers en legt de verplichting op om gedetailleerde ritregistraties bij te houden voor zowel zakelijke als woon-werk kilometers van hun werknemers. Hiermee kan de CO2 productie per bedrijf worden vastgesteld. Deze registratie maakt het mogelijk om meer gericht de werkgeversaanpak voor bedrijven in te zetten om daarmee de mobiliteit te verduurzamen.

Dit is onderwerp van gesprek met Regio Midden-Holland en Zuid-Holland Bereikbaar. Stimuleren fietsgebruik Door de toename van het elektrisch fietsen kunnen grotere afstanden per fiets worden afgelegd waardoor de fiets een aantrekkelijk alternatief vervoermiddel is voor de auto op korte en middellange afstanden. Provincie Zuid-Holland en regio Midden-Holland zetten mede daarom sterk in op doorgaande fietsroutes. De kwetsbare fietser vormt een belangrijke doelgroep in de risico gestuurde aanpak van verkeersveiligheid. Genoemde Normerende Regeling Werk gebonden Personenmobiliteit biedt inzichten en kansen om fietsgebruik onder werknemers te stimuleren. Parkeren Een belangrijk onderdeel van mobiliteit is parkeren. In de mobiliteitsvisie (beoogde vaststelling Q4 2025) worden de hoofdlijnen van het beleid op het gebied van parkeren vastgelegd. De nadere uitwerking van dit beleid volgt in een nieuwe nota parkeernormen. De huidige Nota parkeernormen 2019 is inmiddels vijf jaar oud. De huidige nota baseert zich op kencijfers van het CROW die dateren uit 2018 en 2019. Inmiddels zijn er sinds 2021 nieuwe kencijfers door het CROW opgesteld. Sinds maart 2022 heeft provincie Zuid-Holland parkeerbeleid opgenomen in de omgevingsverordening. Het nieuwe provinciaal beleid 83

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 betreft een aangepaste parkeernorm voor sociale woningbouw en nieuwe woningen in HOV-gebieden. De provincie roept op om het parkeerbeleid meer data gedreven te maken. Gemeentelijk parkeerbeleid dat in lijn is met het provinciale parkeerbeleid voorkomt dat provincie hun ruimtelijk instrumentarium moet inzetten tijdens ruimtelijke procedures. Daarnaast geldt dat in de toepassing van de Nota parkeernormen 2019 de gemeente met regelmaat aanloopt tegen een aantal hiaten in de regelgeving. Dit leidt in de praktijk tot discussies in het beoordelen van ruimtelijke ontwikkelingen. Bijvoorbeeld in de toepassing van aanwezigheidspercentages per functie en de toe te passen reductie op de parkeeropgave, de wijze van berekening van de parkeeropgave bij verandering van functie. De nieuwe Nota Parkeernormen moet ook een duidelijker kader geven in de mogelijkheden om af te wijken van de vastgestelde parkeernormen en de motivatie daarop. Tot slot is de Nota maatwerk parkeren Middengebied nu een op zichzelf staand document, terwijl er nauwe samenhang is met de Nota parkeernormen. Het is wenselijk, als een nieuwe nota wordt opgesteld, dit in één document te integreren. In 2024 is een start gemaakt met de actualisatie van de Nota Parkeernormen 2019. In maart 2025 heeft een Benen Op Tafel sessie met de raad plaatsgevonden.

Tijdens deze sessie is een richting voor een nieuwe nota parkeernormen besproken. Impuls aanpak verkeersveiligheid De verkeersveiligheid in Nederland krijgt een nieuwe impuls. Na decennia van dalende ongevalscijfers, stagneert die daling. Het perspectief in de verkeersveiligheidsaanpak is veranderd van een jarenlange reactieve aanpak op basis van ongevallen naar een proactieve aanpak op basis van risico’s, zoals beschreven in het nationaal Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030. Voor de regio Midden-Holland en voor de gemeente Zuidplas is een uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid opgesteld om proactief met verkeersveiligheid aan de slag te gaan. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.4, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Ruimte creëren om gebruik te kunnen maken van deelmobiliteit in onze dorpen.” uit spoor 2 duurzaam Zuidplas, subspoor duurzame mobiliteit. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In 2026 is in elk dorp minimaal een vorm van deelmobiliteit aanwezig, die aansluit op de behoefte van de inwoners. 2. In 2026 is het aanbod van elektrisch laden op parkeervoorzieningen bestemd voor gemeentelijk personeel vergroot tot minimaal 2 laadpunten. Effectindicator Parkeerplaatsen elektrisch laden – gemeentelijk personeel

Nulmeting 2022 0

Realisatie 2023 0

Begroting 2024 0

84

Begroting 2025

Zomernota 2025 0

Begroting 2026 2

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Voor het Middengebied werkt de gemeente de komende jaren het mobiliteitsconcept verder uit. Het mobiliteitsconcept geeft aan hoe de smart mobility oplossingen in het Middengebied georganiseerd moeten worden.

Middelen

1.2 Op regionaal niveau werkt de gemeente mee aan de totstandkoming van een Regionaal beleidskader Deelmobiliteit (dit document is richtinggevend voor de gemeentelijke uitwerking). 1.3 In 2025 uitwerken van deelmobiliteit op gemeentelijk niveau in het kader van de nieuw op te stellen integrale mobiliteitsvisie voor de hele gemeente Zuidplas.

1.4 Faciliteren van locaties waar deelmobiliteit aangeboden kan worden (onder andere door kaderstellend beleid, verkeersbesluit voorbereiden, aanpassing openbare ruimte, communicatie).

2.1 Realisatie laadvoorzieningen op parkeervoorzieningen gereserveerd voor gemeentelijk personeel.

Verantwoording De planuitwerking van mobiliteit en infrastructuur is een doorlopend proces dat gedurende de planontwikkeling van het Middengebied plaatsvindt en verder ontwikkelt. Daarin hebben alle afspraken uit de Bestuurlijke Overeenkomst Ontwikkeling Middengebied Zuidplaspolder en Deelovereenkomst Mobiliteit Ontwikkeling Middengebied Zuidplaspolder hun plek, waaronder ook de smart mobility oplossingen. De raad wordt hierover geïnformeerd via de voortgangsrapportages Middengebied. De Regionale Visie en het Actieplan Deelmobiliteit is 4 maart 2025 vastgesteld door het college. Dit is middels infonota B 1817 met de raad gedeeld. Deze inspanning is hiermee afgerond. Het gemeentelijk beleid omtrent deelmobiliteit wordt meegenomen in de te ontwikkelen mobiliteitsvisie. Hierin zal een link gelegd worden naar de Regionale Visie en het Actieplan Deelmobiliteit. De mobiliteitsvisie zal in Q4 2025 aan de raad worden aangeboden ter vaststelling. We hebben het aantal parkeerplekken gereserveerd voor deelauto's met 2 verhoogd. Daarnaast zijn er deelfietsen geplaatst op 3 locaties in de gemeente; deze deelfietsen zijn in opdracht van Qbuzz geplaatst als onderdeel van de concessieafspraken openbaar vervoer. De raad is hierover geïnformeerd middels informatienota B 1792.

We hebben met de eigenaren van de parkeervoorzieningen afgestemd om op het parkeerdek twee locaties laadvoorzieningen te realiseren.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.4, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Bevorderen van duurzame vormen van mobiliteit, zoals wandelen, fietsen en openbaar vervoer.” uit spoor 2 duurzaam Zuidplas, subspoor duurzame mobiliteit. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In 2026 zijn 60 bushaltes in Zuidplas toegankelijk, conform de normen van de Provincie Zuid-Holland, gemaakt. 2. We streven naar verbetering en optimalisatie van de lijnvoering, dienstregeling en dienstverlening van het busvervoer of ander collectief vervoer. Effectindicator Nulmeting Realisatie Begroting Begroting Zomernota Begroting 2022 2023 2024 2025 2025 2026 Toegankelijke bushaltes 9 48 52 60 85

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Uitvoeren plan van aanpak om in de periode 2024-2026 60 bushaltes conform de normen van de Provincie Zuid-Holland toegankelijk te maken. 1.2 Nieuwe bushaltes in het kader van aanpassing lijnvoering of ruimtelijke ontwikkelingen voldoen bij realisatie aan de normen van Provincie Zuid-Holland. 2.1 Overleg met concessiehouder en Provincie Zuid-Holland over de mogelijkheden van de lijnvoering, de dienstregeling en het aanbieden van innovatieve vormen van openbaar vervoer of mobiliteitsdiensten voor minder stedelijk gebied en bij de ontwikkeling van het Middengebied. 2.2 Verkenning mogelijkheden met Provincie Zuid-Holland en nieuwe concessiehouder om een pilot deur-halte vervoer binnen Zuidplas op te zetten.

Middelen

2.3 De gemeente blijft zich bij Provincie Zuid-Holland inzetten voor een bushalte langs de N219 ter hoogte van de Scheve Overweg en/of een mogelijk andere lijnvoering om de OV-bereikbaarheid in Esse Zoom te verbeteren.

Verantwoording Het college werkt planmatig aan de realisatie van toegankelijke bushaltes. Per 10 april 2025 zijn er 52 toegankelijke bushaltes gerealiseerd. Er zijn in 2025 nog geen nieuwe bushaltes gerealiseerd. De verwachting is ook dat er in 2025 geen nieuwe bushaltes gerealiseerd zullen worden. Voor de ontwikkeling van het Middengebied is dit onderwerp van gesprek met genoemde partijen. De provincie heeft bediening van Cortelande met een busverbinding reeds toegezegd. De bediening, frequentie en eventuele alternatieven voor openbaar vervoer moeten nog onderzocht worden. Er heeft nog geen nader overleg plaatsgevonden om deze pilot op te starten, mede omdat de nieuwe concessiehouder de eerste helft van 2025 de focus had liggen op de start van de nieuwe concessie. In 2025 zal het college nog met de partijen in gesprek gaan om de mogelijkheden van een pilot te verkennen. Dit blijft voor het college een bespreekpunt met de provincie; er zijn in 2025 nog geen nadere ontwikkelingen.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.4, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “Vergroten van de verkeersveiligheid door te (blijven) investeren in inrichting, voorlichting en handhaving.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor bereikbaarheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. Inrichting: de prioriteit in de aanpak van de infrastructurele verkeersveiligheidsknelpunten ligt bij de wegen/kruispunten waar een verkeersveiligheidsrisico (zowel objectief als subjectief) is vastgesteld (71 risicolocaties in risico-inventarisatie, december 2021). 2. Gedrag/voorlichting: de gemeente breidt haar bestaande activiteiten op het gebied van voorlichting en educatie en haar samenwerking met scholen, VVN en andere organisaties uit om gedrag in het verkeer positief te beïnvloeden. 3. Verkeershandhaving: handhaving blijft integraal onderdeel van de gemeentelijke verkeersveiligheidsaanpak; de gemeente voorkomt daarmee dat handhaving het sluitstuk is van de aanpak.

86

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Nader uitgewerkte risicolocaties worden met ‘werk met werk’ aangepakt.

Middelen

2.1 Uitvoering geven aan het regionale uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid 2025-2027 en de risico gestuurde aanpak verkeersveiligheid Zuidplas.

3.1 Handhavingsprioriteiten aan de hand van data delen met het bevoegd gezag voor de handhaving (rijdend verkeer politie, stilstaand verkeer naast politie ook gemeente) in het maandelijkse overleg met de verkeersadviseur van de politie.

Verantwoording In maart is de voortgang van het uitvoeringsprogramma verkeersveiligheid vastgesteld door het college (B1816). De nieuwe lijst van risicolocaties wordt zoveel mogelijk meegenomen in onderhoudsprojecten. De ambities waarvoor geen budget beschikbaar is moeten gekoppeld worden aan (gebieds-) ontwikkelingen of de beheer- en onderhoudscyclus van BOR en/of moet aanvullende subsidie voor worden gevonden. In het geval dat er voor een project onvoldoende middelen beschikbaar zijn dan worden die op dat moment inzichtelijk gemaakt en voorgelegd aan de raad. Er zijn meerdere acties in het kader van verkeersveiligheid uitgevoerd, zoals MONO, Doortrappen, AAN, etc. Daarnaast heeft het jaarlijkse verkeersexamen en op een aantal scholen dode hoek lessen plaatsgevonden. In mei is de campagne 'snelheid’ voor de hele provincie Zuid-Holland afgetrapt in Zuidplas met een snelheidsactie. Ook is er actief geworven op nieuwe ambassadeurs voor Maak Een Punt Van Nul. Het structurele overleg met de verkeersadviseur van de politie heeft plaatsgevonden.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.4, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “We geven verkeersafwikkeling een prominente plek, ook bij ruimtelijke ontwikkelingen.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor bereikbaarheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. De mogelijke reistijdvertraging als gevolg van ontwikkelingen blijft onder de acceptabele 1,5 keer de reistijd zonder oponthoud, dit wordt bekeken op projectniveau en dorpsniveau. Door het realiseren van een goede verkeersafwikkeling dragen wij ook bij aan de verkeersveiligheid in Zuidplas. 2. We voorkomen onnodige verkeersbewegingen (zoekverkeer) als gevolg van (weg-)werkzaamheden of afsluitingen als gevolg van bijvoorbeeld evenementen. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Vaststellen mobiliteitsvisie in 2025, waarin een visie op de mobiliteitsopgave en de verkeersontsluiting per modaliteit wordt

Middelen

87

Verantwoording Op 19 maart 2025 heeft een informatieavond met de raad plaatsgevonden over de mobiliteitsvisie. Vaststelling van de mobiliteitsvisie door de raad is voorzien in Q4 2025. Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 opgenomen op dorpsniveau en voor heel Zuidplas. Duurzame en collectieve mobiliteit maken hier onderdeel van uit. 2.1 Registreren (weg-)werkzaamheden in het landelijk meldsysteem (Melvin).

Gemeente Zuidplas registreert haar werkzaamheden in Melvin.

2.2 Structureel overleg met Provincie Zuid-Holland en Rijkswaterstaat om wegwerkzaamheden en omleidingsroutes op het (boven)regionaal wegennet af te stemmen.

Er vindt overleg plaats om wegwerkzaamheden en omleidingsroutes op het (boven)regionaal wegennet af te stemmen.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.4, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “We zetten in op het verminderen van piekbelasting van onze lokale en regionale infrastructuur.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor bereikbaarheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. We streven ernaar dat de reistijdvertraging op wegen in de gemeente Zuidplas niet meer dan 1,5 keer de acceptabele reistijd zonder oponthoud wordt. Hierdoor blijft de bereikbaarheid van de verkeersdoorstroming in onze dorpen gewaarborgd. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Samen met regionale partijen een strategie bepalen om te komen tot een gezamenlijke aanpak voor de problematiek van de piekbelasting van het regionaal wegennet in de spitsperiode. De regie moet uiteindelijk bij Provincie Zuid-Holland komen te liggen. De basis van deze aanpak ligt in de deelovereenkomst mobiliteit t.b.v. het Middengebied en de verbreding van de A20

Middelen

Verantwoording In het kader van de ontwikkeling van het Middengebied voert de gemeente gesprekken met onder andere Provincie Zuid-Holland over maatregelen aan de N219 en de N457. Ook is gemeente Zuidplas aangesloten bij Rijkswaterstaat over de verbreding van de A20. De regionale samenwerking in het dossier verbreding A20 en Cortelande is versterkt en komt ook aan de orde in de mobiliteitstafel die begin 2025 is opgericht. Inzichten die in dit traject naar boven komen kunnen bijvoorbeeld ook meegenomen worden in onder andere de mobiliteitsvisie en de samenwerking met omliggende gemeenten. Als uitwerking van de intentieovereenkomst met Waddinxveen is in 2025 het ambtelijk gesprek met Waddinxveen gestart.

In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.4, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “We onderzoeken de mogelijkheden van slimme combinaties door middel van bijvoorbeeld hubs.” uit spoor 4 groeiend Zuidplas, subspoor bereikbaarheid. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In de vier bestaande dorpen is er in 2026 in elk dorp een vorm van een mobiliteitshub (die aansluit bij de specifieke behoefte in het betreffende dorp) in uitvoering of in planvorming. 88

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 2. Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen zetten we in op een bijdrage van projectontwikkelaars om invulling te geven aan de mogelijkheden van slimme mobiliteit combinaties, zodat het autobezit en de verkeersproductie wordt verminderd. Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Uitwerken van het begrip mobiliteitshub voor de gemeente Zuidplas in de mobiliteitsvisie, onderscheiden: - naar nieuwe en bestaande ruimtelijke ontwikkelingen - naar aanbod- en vraaggestuurde inzet van mobiliteitsdiensten - naar omvang van diensten en overstapmogelijkheden (collectief) deelvervoer en andere diensten. 1.2 Gemeente Zuidplas en gemeente Gouda voeren in 2025 en verder gezamenlijk een lobby om te komen tot realisatie van een nieuw station Gouda -Zuidplas.

Middelen

Verantwoording De uitwerking van het begrip mobiliteitshub is onderdeel van de op te stellen mobiliteitsvisie.

Gemeente Zuidplas en Gouda zetten zich in om te komen tot realisatie van een nieuw station. Er zijn daartoe constructieve overleggen met o.a. ProRail, NS, Ministerie en Provincie en overige stakeholders om te komen tot een grondige verkenning van de haalbaarheid. Sinds vorig jaar is Cortelande gevoegd bij Novex Zuidelijke Randstad; het instrument primair bedoeld om de woningbouwopgave te realiseren. In dat kader wordt een Uitvoeringsagenda opgesteld. Zuidplas heeft het door ons gewenste station ingebracht. Inmiddels is er een meer strategische en sterk ingekorte versie 2.0 opgesteld. Het station is daar nu in opgenomen. Dit is onderdeel van de beoordeling van initiatieven van ontwikkelaars. In de bestaande Nota Parkeernormen 2019 bestaat de mogelijkheid om met het aanbieden van deelmobiliteit de parkeernorm te reduceren. Voor de beoordeling van initiatieven van ontwikkelaars is een concept Leidraad Verkeerstoets gereed. In deze leidraad is er aandacht voor slimme mobiliteit combinaties. De actualisatie van de nota parkeernormen is gestart met het verzamelen van data en met een benen op tafel sessie met de raad op 19 maart 2025. Besluitvorming over de nieuwe nota parkeernormen door de raad is voorzien in Q1 2026.

2.1 Bij iedere ruimtelijke ontwikkeling overlegt de gemeente met de ontwikkelaar over de mogelijkheden voor de realisatie van slimme mobiliteit combinaties en legt dit vast in maatwerkafspraken.

2.2 Actualisatie van de nota parkeernormen is noodzakelijk om een juiste invulling te geven aan het integrale mobiliteitsvraagstuk bij ruimtelijke ontwikkelingen in relatie tot de ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid.

Verbonden partijen De Regio Midden-Holland is een netwerkorganisatie waarin regionaal wordt samengewerkt en waar kansen worden gezien. Deze samenwerking krijgt vorm in afstemming, beleidsvorming en belangenbehartiging. Op basis van het Regionaal Verkeer- en VervoerPlan (RVVP) zijn op basis van 8 thema’s 39 uitvoeringsprojecten geformuleerd. 89

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025

De Regio Midden-Holland kent meerdere werkgroepen die uitwerking geven aan thema´s en uitvoeringsprojecten uit het RVVP. Dit betreft de werkgroepen: • Verkeersveiligheid: regionale aanpak verkeersveiligheid en een regionaal uitvoeringsprogramma (hierin worden prioriteiten in de aanpak vastgesteld, samenwerking in campagnes en projecten vastgelegd en de beschikbare middelen verdeeld). • Duurzame mobiliteit: regionaal beleid en aanpak E-laden in relatie tot regionale concessie ten behoeve van plaatsen laadpalen, uitvoeren interessescan deelmobiliteit en vormgeven vervolgacties, opstellen regionaal beleidskader deelmobiliteit. • OV en ketenmobiliteit: gezamenlijk optreden richting provincie Zuid-Holland en concessiehouder, kwaliteit OV-dienstregeling en OV-voorzieningen, uitwerking geven aan aanbod QBuzz (aantal deelfietsen en aanbod sociale minima). • Fiets: opstellen regionaal fietsroutenetwerk inclusief belangrijke doorgaande fietsroutes, gezamenlijk optrekken richting provincie Zuid-Holland en Rijk ten behoeve van uitwerking en financiering. Gemeente Zuidplas neemt actief deel aan deze werkgroepen. De regio stelt ook subsidies beschikbaar voor diverse verkeersveiligheidsprojecten/campagnes en infrastructurele maatregelen.

Product 4.5

Gebiedsontwikkeling

Algemeen doel product Zuidplas biedt met haar grote grondgebied een gemeente met ruimte voor meer dan alleen de eigen ruimtelijke behoefte. Ontwikkelingen Opgave Middengebied De gemeente werkt aan een bovenregionale woningopgave met de ontwikkeling van een nieuw dorp in het Middengebied van de Zuidplaspolder. In dit dorp, Cortelande, komt ruimte voor 8.000 woningen met voorzieningen in het groen. Het dorp wordt energieneutraal met de realisatie van een energielandschap en tegen het dorp komen twee nieuwe bedrijventerreinen die bijdragen aan regionale werkgelegenheid. Deze ontwikkelingen worden omringd door natuur en polderlandschap: met een nieuw bos, de Groene Waterparel en een Groene Schakel. Het is een collectieve opgave om deze bovenregionale woningbouwontwikkeling mogelijk te maken. De gemeente vult hierin een regierol door plannen uit te werken en afspraken te maken met bestuurlijke en andere samenwerkingspartners. De gemeente heeft de kaders vastgesteld met het Masterplan Middengebied Zuidplaspolder uit 2021. Belangrijk hiervoor zijn de bestuurlijke afspraken die met de Provincie en de Grondbank RZG Zuidplas zijn gemaakt over de randvoorwaarden van de ontwikkeling.

In de daaropvolgende periode is dit uitgewerkt in: - De Nota van Uitgangspunten, waarin de visie uit het Masterplan aangescherpt en geconcretiseerd in uitgangspunten en ambities; - De Grondexploitatie voor de eerste ontwikkelfase, de financiële vertaling van de gebiedsontwikkeling, waarin de plankosten en uitvoerende werkzaamheden van de gemeente zijn opgenomen;

90

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025

-

Twee bestemmingsplannen en bijbehorend MilieuEffectRapport (MER), het planologische kader op basis van het Masterplan, de NvU en diverse onderzoeken naar milieueffecten. Er is één bestemmingsplan opgesteld voor de gebiedsontwikkeling van het dorp en een tweede bestemmingsplan voor het omliggende agrarische en polderlandschap (Groene Waterparel, Groene Schakel en agrarische zone).

De Nota van Uitgangspunten en de Grondexploitatie zijn in oktober 2023 vastgesteld door de gemeenteraad en zijn het kader waarbinnen de gemeente de gebiedsontwikkeling vormgeeft. De twee ontwerpbestemmingsplannen en het MER in 2023 afgerond en ter inzage gelegd voor zienswijzen. Dat betekent dat iedereen een formele reactie heeft mogen indienen, die de gemeente vervolgens heeft betrokken bij de afronding van het definitieve bestemmingsplan. Het eerste bestemmingsplan is op 14 mei 2024 vastgesteld door de gemeenteraad, en het tweede bestemmingsplan is op 11 februari 2025 vastgesteld. Met de bestuurlijke partners zijn ook nadere afspraken gemaakt over de nodige mobiliteitsmaatregelen (2023) en de realisatie van een ecologische verbindingszone (2025). Na de beroepsperiode van het eerste bestemmingsplan werd ook bekend dat het waterschap en Rijkswaterstaat beroepen hebben ingediend tegen dit vastgestelde bestemmingsplan voor het dorp, tezamen met 18 andere particuliere partijen. Dit heeft de aandacht gekregen van Minister Keijzer van Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening. Op haar verzoek is de heer Wim Kuijken in gesprek getreden met de betrokken medeoverheden om te komen tot oplossingsrichtingen. Hier vindt in 2025 uitwerking plaats langs de thema’s water en mobiliteit, rekening houdend met de financiële uitvoerbaarheid van de ontwikkeling.

Na de zomer van 2025 wordt uitsluitsel verwacht in de vorm van nieuwe bestuurlijke afspraken. De grondexploitatie is vastgesteld maar met beperkte vrijgave van budgetten, namelijk enkel de budgetten voor plankosten en verwerving (onder voorwaarden) voor 2024, dat later is verlengd voor 2025. Hiermee is feitelijk (en in de ogen van de accountant) sprake van een bestendiging van het voorbereidingskrediet. Er kan nog geen fysieke uitvoering worden gegeven aan de ontwikkeling op basis van deze beperkte vrijgave van budgetten. Daarom wordt er een herijkte grondexploitatie voorbereid voor de gemeenteraad, dat naar verwachting in de loop van 2025 kan worden voorgelegd. Dit hangt samen met een herijking van de Nota van Uitgangspunten en de uitwerking van het stedenbouwkundig casco voor de eerste fase van Cortelande en het hiervoor benoemde gesprek met de heer Kuijken. De beroepsprocedures na vaststelling van het bestemmingsplan zijn ook bepalend voor de verdere planning. Het bestemmingsplan voor het dorp moet onherroepelijk zijn voordat er nieuwe woningen worden opgeleverd. De gemeente bereidt een herstelbesluit voor met een aantal aanscherpingen en/of aanvullingen van dit bestemmingsplan, die uit de beroepen naar voren zijn gekomen. Dit wordt halverwege 2025 voorgelegd aan de gemeenteraad.

De gemeente moet verder nog geïnformeerd worden over de datum van de eerste hoorzitting bij de Raad van State. Verder heeft de gemeenteraad regelmatig aandacht gevraagd voor omgevingsmanagement in het Middengebied. Er vinden gesprekken plaats met grondeigenaren die door de ontwikkeling worden geraakt, met het doel om mogelijkheden voor perspectief te verkennen. De raad heeft ook op 29 januari 2025 de ‘Motie vreemd – Perspectief inwoners en ondernemers Middengebied – onderdeel impuls intake- en omgevingstafel’ (2024M104) aangenomen. Daarbij is verzocht de capaciteit voor het omgevingsmanagement in het tweede bestemmingsplan te verhogen. Hiervoor is in 2025 dekking gevonden binnen het huidige voorbereidingskrediet voor de integrale ontwikkeling van het Middengebied. Dit voorbereidingskrediet heeft een verwachte doorlooptijd tot de vaststelling van de herijkte grondexploitatie. Vanaf dit moment, zal er een andere dekkingsbron moeten worden gezocht voor de inzet voor bestemmingsplan 2, aangezien dit buiten de reikwijdte van deze grondexploitatie valt. 91

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 In korte tijd kan ook veel gebeuren. In de tussenliggende periodes wordt de gemeenteraad op de hoogte gehouden door middel van tertiale (drie keer per jaar) voortgangsrapportages. Grondbank RZG Zuidplas Het doel van de Grondbank is sinds 2010 het beheren en verkopen van verworven gronden voor de ontwikkeling van het Middengebied in de Zuidplaspolder. De Grondbank heeft binnen de opgave Middengebied een strategisch grondbezit van ongeveer 300 ha met een boekwaarde van ongeveer € 95 miljoen. De gemeente heeft een koopovereenkomst voor aankoop van de gronden van de grondbank. Eind 2024 hebben de deelnemers van de grondbank besloten de looptijd van de grondbank te verlengen. Dit met het oog op de gefaseerde ontwikkeling van Cortelande, waardoor er langer gronden in de grondbank zullen blijven. Er worden gesprekken gevoerd over aanpassing en uitvoering van de koopovereenkomst passend bij de gefaseerde ontwikkeling van het Middengebied. Dit wordt nader geconcretiseerd zodat meer duidelijk is over de uitkomsten van het proces dat doorlopen wordt met de rijksoverheid. De gemeenteraad wordt eind 2025 meegenomen in de stand van zaken en voorlopige uitkomsten van deze besprekingen, mede in relatie tot voornoemd proces.

Zevenhuizen-Zuid BV/CV Een meerjarige samenwerking die gericht is op een integrale en fasegewijze ontwikkeling van het project(gebied) Zevenhuizen Zuid, welke voorziet in de ontwikkeling en bouw van circa 1.100 tot maximaal 1.400 woningen met bijbehorende voorzieningen. Dorpsstraat 38 Zevenhuizen In de informatienota (Z25.000906) is aangegeven dat het de verwachting was dat het voorkeursscenario met de zomernota in juli 2025 aan de gemeenteraad zou worden voorgelegd. Dit is niet haalbaar gebleken. Er is bij nader inzien meer tijd nodig om te komen tot een voorkeursscenario welke vervolgens aan de gemeenteraad kan worden voorgelegd. Naar verwachting zal het voorkeurscenario in het vierde kwartaal van 2025 aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Doelstellingen en inspanningen Opgave Middengebied De opgave Middengebied is een belangrijke gebiedsontwikkeling, de ruimtelijke procedure hiervan loopt. Deze ontwikkeling is geen doel, maar een middel om verschillende doelstellingen te realiseren. Om deze reden zijn voor dit product geen specifieke doelstellingen en inspanningen opgenomen. Grondbank RZG Zuidplas De grondbank heeft als doelstelling de gronden die zijn aangekocht voor de ontwikkeling van het Middengebied te beheren en uiteindelijk in te brengen in de gebiedsontwikkeling. Dit laatste vindt plaats door de gronden te verkopen aan de gemeente.

De gemeente spant zich in om uitvoering te geven aan de aankoop van de gronden door de actieve ontwikkeling van het Middengebied. Zevenhuizen-Zuid BV/CV Zevenhuizen Zuid BV/CV heeft als doel om de gronden in haar bezit te ontwikkelen tot de wijk Koningskwartier. Daarvoor is een grondexploitatie geopend, waarbinnen de gronden die zij in bezit heeft bouwrijp gemaakt worden, gronden voor woningbouw en voorzieningen uit te geven en het toekomstig openbaar gebied woonrijp te maken en op te leveren aan de gemeente. De meeste fasen in de ontwikkeling zijn inmiddels (zo goed als) gereed. Omdat verwacht wordt 92

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 dat het laatste deelplan, 3X, niet op korte termijn tot ontwikkeling zal komen zal de BV/CV ontmanteld worden. De laatste werkzaamheden, in deelplan 1B, zullen naar verwachting voor de zomer 2025 afgerond worden.

Product 4.6

Duurzaamheid

Algemeen doel product Zorgdragen voor een gezonde, veilige en toekomstbestendige leefomgeving waarbij met zorg gebruik gemaakt wordt van grondstoffen en er aandacht is voor biodiversiteit en klimaatadaptatie. Ontwikkelingen De opgave Duurzaamheid is volop in ontwikkeling. Dit brengt met zich mee dat, zowel op rijksniveau als op gemeentelijk niveau, de beleidsmatige, projectmatige en financiële doorvertaling van ontwikkelingen in verschillende fases plaatsvindt. Om in te kunnen spelen op ontwikkelingen is wendbaarheid in het programma nodig. Energie- en warmtetransitie In Q1 2024 zijn door de bureaus Andersson Elffers Felix (AEF) en Improven in opdracht van de Raad van Openbaar Bestuur (ROB) de taken en de uitvoeringskosten voor de uitvoering van het klimaatbeleid herijkt. In totaal worden 30 taken voor gemeenten onderscheiden in het nieuw rapport. De jaarlijkse kosten die gemeenten moeten maken voor klimaatbeleid lopen op van € 775 miljoen in 2025 tot € 1.037 miljoen in 2030. Dat is bijna 40% hoger dan in 2021 gedacht. De Raad voor het Openbaar Bestuur heeft richting Rijk aangegeven dat de middelen met 40% moeten worden verhoogd om de taken op de energieen warmtetransitie effectief te kunnen uitvoeren.

Ondanks deze aanbeveling wil het nieuwe kabinet de middelen voor gemeenten echter verlagen, met een korting van 10%, en de specifieke uitkeringen (SPUKs) vervangen door algemene uitkeringen, wat volgens gemeenten niet tegemoetkomt aan hun specifieke behoeften. Het kabinet heeft volgens de VNG in oktober 2024 ook aangegeven dat ze vasthouden aan de doelen. Bij de VNG is afgesproken dat de bestuurlijke lijn is dat er bij minder middelen de uitvoering bij gemeenten wordt afgeschaald en dat doelstellingen worden getemporiseerd. De insteek volgens VNG is om geen taken terug te geven aan het Rijk, omdat gemeenten een betrouwbare overheid willen zijn. Tot slot is aangegeven door VNG dat door Europese wetgeving de verwachting is dat er nog extra taken komen voor gemeenten op het gebied van soortenmanagement. In oktober 2024 is vanuit het Rijk bericht ontvangen dat de CDOKE-middelen eenmalig geïndexeerd zijn in 2025. De indexatie betreft € 623.000 van de middelen voor 2025. Hierdoor zijn voor 2025 minder eigen middelen nodig. Het is onzeker of de indexatie ter hoogte van € 625.000 ook geldt voor 2026. Over de hoogte van de CDOKE-middelen vanaf 2026 en verder wordt helderheid verwacht in de voorjaarsnota van het Rijk. In 2024 is besloten om het penvoerderschap van de Regionale Energiestrategie (RES) over te dragen aan Bodegraven-Reeuwijk.

Vanaf 2025 fungeert Bodegraven-Reeuwijk als penningmeester, en worden de ontvangen bedragen in december 2024 voor de RES aan deze gemeente overgemaakt.

93

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 Biodiversiteit en klimaatbestendigheid In 2024 is er nieuwe Europese wetgeving van kracht geworden op gebied van natuur, wat mogelijk gevolgen heeft voor biodiversiteit en klimaatbestendigheid. De Europese natuurherstelwet verplicht lidstaten om doeltreffende maatregelen te nemen om de natuur te herstellen en niet te laten verslechteren. Er zijn doelen gesteld voor 2030, 2040 en 2050. Het doel van deze wetgeving is het herstel van diverse en veerkrachtige natuur in de EU, en bijdragen aan de EUdoelstellingen op het gebied van klimaatmitigatie en -adaptatie. Het Rijk draagt primair verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van deze wet. Verwacht wordt dat in de periode 2025-2026 meer duidelijkheid komt voor wat dit betekent gemeenten. De ontwikkelingen worden gevolgd. Voor de uitvoering van taken op het gebied van klimaatbestendigheid en biodiversiteit ontvangt de gemeente geen specifieke middelen vanuit het Rijk. Vooralsnog wordt er vanuit gegaan dat de kosten uit de eigen middelen wordt gefinancierd. Aanpak netcongestie De netbeheerders hebben december 2024 netcongestie afgekondigd. Dit betekent dat grootverbruikers tot minimaal 2023 geen nieuwe of verzwaarde netaansluitingen kunnen krijgen. Het elektriciteitsnet in onze regio, zowel van Liander, Stedin als TenneT, is overbelast.

Net zoals op meerdere locaties in Nederland heeft het elektriciteitsnet in de gemeente Zuidplas ook zijn maximale capaciteit bereikt. Uitbreiding van de transportcapaciteit van huidige aansluitingen en het leveren en terug leveren van elektriciteit via nieuwe grootverbruik aansluitingen is tot de periode 2032-2035 niet of beperkt mogelijk. Onderzoek moet uiterlijk 4 december 2025 uitwijzen of er in de tussentijd capaciteit vrij komt, of welke flexibele oplossingen mogelijk nog ruimte kunnen bieden. Intussen werken de netbeheerders aan structurele oplossingen om het net in en rondom de gemeente Zuidplas uit te breiden en te verzwaren, maar dit kost tijd. Dit raakt onze inwoners en ondernemers. Dit raakt ook allerlei beleidsthema’s, opgaven en gebiedsontwikkelingen in de gemeente (o.a. bedrijven, woningbouw, maatschappelijke ontwikkelingen etc.). Het congestieprobleem is niet beperkt tot uitsluitend een probleem voor het realiseren van nieuwe aansluitingen, het is een belemmering voor alle ontwikkelingen, opgaven en transities die verbonden zijn met het elektriciteitsnet. Bovendien schaffen steeds meer consumenten en ondernemers elektrische apparaten aan, dit leidt tot een toenemende vraag aan stroom van klanten op het elektriciteitsnet, wat positief is voor de energietransitie, maar negatief bijdraagt aan de congestieproblematiek.

Het vinden van doeltreffende oplossingen van netcongestie vormt daarmee een essentiële randvoorwaarde voor uiteenlopende opgaven binnen de gemeente Zuidplas. Dit overstijgt alle bestaande ontwikkelingen, programma’s en opgaven binnen de gemeente Zuidplas, niet alleen duurzaamheid. Om zowel op de korte als de lange termijn meer grip te krijgen op deze problematiek is een aanpak nodig op strategisch, tactisch en operationeel niveau met de relevante partners en stakeholders. Het beoogd maatschappelijk resultaat is om belangrijke gebiedsontwikkelingen, opgaven en transities in de gemeente en regio te faciliteren. Door congestieproblemen in de energie-infrastructuur aan te pakken, wordt geprobeerd om vertraging te voorkomen en essentiële ontwikkelingen doorgang te laten vinden. Daarnaast draagt het verminderen van netcongestie bij aan de transities en gebiedsontwikkelingen die in de gemeente aan de gang zijn. Wij stellen voor om te starten met een kwartiermakersfase. In deze fase wordt gewerkt aan een gemeentelijke aanpak om samen met Liander, Stedin, Tennet en andere relevante partners en stakeholders de congestieproblematiek aan te vliegen in lijn met het Landelijk Actieprogramma Netcongestie (LAN). Dit moet leiden tot een duidelijk en gedragen aanpak. Voor deze periode betreft het de volgende activiteiten: Het aantrekken van een kwartiermaker; 94

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 -

Het inventariseren van de gevolgen van netcongestie op onze plannen, doelstellingen en ambities middels een impactanalyse; Het opstellen van een programmatisch opgaveplan/aanpak Het intensiveren van de samenwerking en het sluiten van samenwerkingsovereenkomsten met de netbeheerders; Het opstellen van een ruimtelijk afwegingskader voor de plaatsing van transformatorhuisjes; Het opstarten van de buurtaanpak: de verzwarings- en uitbreidingsopgave van de netbeheerders op het laagspanningsnet

Meewerken aan de aanpak van netcongestie wordt ook als nieuwe taak gezien in relatie tot het Klimaatakkoord, zoals omschreven in het Klimaatplan 20252035. Op dit moment ontbreekt de financiering vanuit het Rijk. De huidige aanvraag betreft incidentele middelen. Op basis van de nog uit te voeren impactanalyse en op te stellen aanpak zullen wij bij een volgend moment in de P&C-cyclus structurele middelen aanvragen om de opgave toekomstbestendig te kunnen uitvoeren. Doelstellingen en inspanningen In onderstaande tabel zijn de doelstelling(en) en inspanning(en) opgenomen voor product 4.6, de doelstelling(en) volgen vanuit ambitie “De gemeente Zuidplas is in 2050 aardgasvrij. De gemeente is elektriciteitsneutraal: alle benodigde elektriciteit wordt binnen de gemeente klimaatneutraal opgewekt.” uit spoor 2 duurzaam Zuidplas, subspoor duurzame energie. Doelstelling(en) – Wat willen we bereiken? 1. In 2030 zijn 3.600 woningen aardgasvrij gemaakt. In 2025 zijn Uitvoeringsplannen aardgasvrij opgesteld voor gebieden met een totaal van tenminste 3.600 woningen. 2. In 2026 is de CO2-uitstoot van het gemeentelijk vastgoed met 20% gereduceerd tov 2022. 3. Per 1 januari 2026 zijn voldoende zon-op-land projecten vergund om het resterende deel van het RES-bod (0,435 TWh duurzame elektriciteit) te halen. 4. Eind 2030 wordt 80% van de geclusterde glastuinbouw van duurzame warmte voorzien. 5.

In 2026 hebben we zicht op de verduurzamingsopgave van ondernemers en hun bedrijven. We hebben een plan opgesteld om ze klimaatneutraal te maken richting 2050. Effectindicator Realisatie Realisatie Begroting Begroting Zomernota Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2025 2026 2030 2050 Aantal bestaande woningen 123 159 170 170 170 500 Totale zonder gas (Q1-24) (Q1-24) (Q1-24) woningvoorraad Aantal uitvoeringsplannen 0 0 0 0 0 0 3 aardgasvrij Reductie CO2-uitstoot 1,3 miljoen 1,13 1,0 miljoen kg 0 kg 1,079 miljoen gemeentelijk vastgoed kg miljoen kg kg Aantal onherroepelijk 0 0 0 0 0 0 afgegeven vergunningen voor

95

Inhoudsopgave

ZOMERNOTA 2025 zonprojecten voor 1 januari 2026 (P) Duurzame energieopwek Aardgasverbruik tuinders

0,05TWh

0,05TWh

67.071.900 m3

Niet bekend

0,05TWh

Inspanning(en) – Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Opstellen Uitvoeringsplannen (UP) Zuidplas aardgasvrij

Middelen

1.2 Voor 10 VvE's wordt door een adviserende partij verduurzamingsadvies aangeboden om ondersteuning te bieden aan het verduurzamingsproces.

1.3 Verkennen elektrolyser als warmtebron

1.4 Gemeentebrede communicatie door voortzetten Energieloket en inzet energiecoaches

1.5 Aanpak energiearmoede

96

0,055TWh (in vergunningen) Niet bekend

0,097TWh Niet bekend

0,097TWh 0 m3

Verantwoording In Q1 2025 is gestart met de herziene aanpak, deze wordt in Q3 2025 opgeleverd. Tevens wordt een handelingsperspectief uitgewerkt voor de stappen die mensen zelf alvast kunnen zetten, deze wordt ook in Q3 2025 openbaar gemaakt. Er is ruimte om 10 VvE's te helpen met het inzichtelijk maken van de eigen situatie. Hierbij worden de advieskosten vergoed door de gemeente. In 2025 wordt het aanbod opnieuw bij de VvE's onder de aandacht gebracht. Gestart wordt met een pilot met oudere VvE's waar verduurzaming meer impact kan hebben. Ook worden de afgehaakte VvE’s uit 2024 benaderd om hun feedback op te halen en de aanpak verder te verbeteren. Dit jaar wordt verkend onder welke voorwaarden er voldoende draagvlak zou kunnen zijn voor een aanlanding van wind op zee en grootschalige elektrolyse, waardoor deze mogelijk haalbaar worden. De uitkomst hiervan dient dan als input voor het advies vanuit de provincie richting het programma ‘Verbindingen aanlanding Wind Op Zee’ (VAWOZ). Het energieloket loopt gedurende heel 2025 door. Het gaat om continue ondersteuning door het Duurzaam Bouwloket. Duurzaam Bouwloket heeft in het eerste kwartaal van 2025 in totaal 98 unieke woningen geholpen met advies. De aanpak energiearmoede wordt in Q3 2025 afgerond.